13
Barnabas mo Saul gu hilihili belee hagau
1 I lodo di nohongo dabu Antioch iai nia soukohp mono gau agoago, ala go Barnabas, Simeon (dela e haga ingoo bolo Luuli), Lucius (mai Cyrene), Manaen (dela ne tomo aga i baahi di gobinaa go Herod), mo Saul. 2 Di nadau madagoaa nogo hai hegau gi Dimaadua mo di hagaonge, di Hagataalunga Dabu ga helekai gi digaula, “Goodou duguina mai Barnabas mo Saul, e hai agu hegau ala ne haga gahi ginai meemaa bolo gi heia.”
3 Digaula ga hagaonge ge e dalodalo, gaa dugu nadau lima gi hongo meemaa, ga hagau meemaa.
I lodo Cyprus
4 Di Hagataalunga Dabu ne hagau Barnabas mo Saul gi Seleucia, nomuli gaa dele di boodi gi tenua go Cyprus. 5 I di nau dau i di waahale Salamis, meemaa ga agoago nia helekai a God i lodo nia synagogee. John Mark e madalia meemaa e hagamaamaa meemaa.
6 Digaula ga lloo adu laa lodo tenua deelaa gi Paphos, ga heetugi gi tangada hai mogobuna, dono ingoo go Bar-Jesus, tangada o Jew e helehelekai bolo ia di soukohp. 7 Taane deenei e hai bolo ia di hoo hagaaloho ni Sergius Paulus, di gobinaa o tenua deelaa, mee taane kabemee huoloo. Di gobinaa ga gahi mai Barnabas mo Saul gi ono mua, idimaa, mee e hiihai bolo ia e hagalongo gi nnelekai a God. 8 Tangada hai mee hagagoboina go Elymas (dela di ingoo o Bar-Jesus i nnelekai Greek) ga hai baahi gi meemaa, e hagamada di gobinaa gii huli gi daha mo di hagadonu. 9 Gei Saul dela e haga ingoo labelaa bolo Paul, guu honu i di Hagataalunga Dabu, gaa mmada haga huudonu gi tangada hai mee hagagoboina, 10 ga helekai, “Goe tama daane ni Setan! Goe lago di hagadaumee o nia mee huogodoo ala e humalia. Goe e honu i nia hagadilinga kai tilikai huaidu huogodoo, gei goe e hagamahi huoloo belee huli di tonu o Dimaadua gii hai nia kai tilikai i nia madagoaa huogodoo! 11 Di lima o Dimaadua la ga hagaduadua goe dolomeenei, gei goe ga dee gida, ga deemee di gidee di maalama o di laangi i lodo tama madagoaa bodobodo.”
Di madagoaa hua deelaa, Elymas gu dee gida, gei e heehee hagamahi, e halahala dana dangada belee dagi ia i dono lima. 12 Di gobinaa gu hagadonu i dono gidee ia di mee dela ne hai, i mee gu goboina huoloo gi nia agoago i di hai o Tagi.
I lodo Antioch dela i lodo tenua go Pisidia
13 Paul mo ono ehoo ne dele di boodi mai i Paphos, gaa dau i Perga, di waahale damana i lodo tenua go Pamphylia, gei John Mark ga hagatanga i nau baahi, gaa hana gi muli gi Jerusalem. 14 Gei meemaa ga hagatanga i Perga, gaa hula gi Antioch i lodo tenua go Pisidia. Gei i lodo di Laangi Sabad, meemaa gaa hula gi lodo synagogee, gaa noho gi lala. 15 I muli hua di dau Nnaganoho Moses mo nia Beebaa o nia Soukohp, digau aamua o synagogee ga helekai gi meemaa, “Madau ihoo hagaaloho, gimaadou e hiihai bolo goolua gi helekai gi nia daangada aanei, be di maa di agoago i golo e mee di gulu haga maaloo aga digaula.” 16 Paul ga du gi nua, ga aau ono lima gi digaula, ga helekai,
“Nia daane o Israel, mo digau tuadimee huogodoo ala e daumaha ang gi God, hagalongo mai gi di au: 17 Di God o digau Israel gu hilihili aga tadau maadua mmaadua, ge gu haga dogologowaahee i di madagoaa digaula nogo noho be digau mai i daha i Egypt. Nomuli, gei God ga laha mai digaula i ono mahi mogobuna gi daha mo Egypt.* 18 Nia ngadau e madahaa, gei Mee nogo benebene hagahumalia digaula i lodo di anggowaa,* 19 gei Mee gu hagahuaidu nia guongo llauehe e hidu i lodo tenua go Canaan, ge guu hai ana daangada gi hai mee gi nia guongo digaula.* 20 Nia mee huogodoo aanei, holongo ne hai i lodo nia ngadau e haa lau madalima.
“I muli di mee deenei, gei Mee gaa dugu ang gi digaula hunu gau hai gabunga, gaa dae loo gi di madagoaa soukohp Samuel.* 21 Gei digaula e hiihai belee hai di nadau king. God guu wanga a Saul gi digaula, tama daane a Kish, mai i di madawaawa o Benjamin, guu hai di nadau king i nia ngadau e madahaa.* 22 I muli hua di daa gi daha a Saul, gei God ga haga gila aga a David di nadau king. Deenei laa di mee a God ne helekai ai i mee: ‘Au gu gidee bolo David tama daane a Jesse, la go tagadilinga daane dela e hiihai ginai Au, taane dela e hai nia mee huogodoo ala e hiihai ginai Au.’* 23 Jesus tangada di madawaawa o David, ne haga gila aga go God belee hai Tangada Hagamouli digau Israel, be dana hagababa dela ne hai. 24 I mua Jesus ne daamada ana hegau, John gu agoago gi nia daangada o Israel huogodoo, bolo digaula gi lloomoi gi daha mo nadau huaidu, gi babdais.* 25 Di madagoaa John ne hoohoo ga haga lawa ana hegau, mee ga helekai gi nia daangada boloo, ‘Goodou e hagabau bolo au koai? Ma hagalee ko au dela e talitali go goodou. Hagalongo! Mee e hanimoi i ogu muli, gei au la hagalee tau loo bolo e daa gi daha nia suudi o Maa!’*
26 “Ogu ihoo digau Israel, di madawaawa o Abraham, mo goodou digau tuadimee ala e daumaha ang gi God: aalaa go gidaadou ne gaamai ginai di longo hagamouli deenei! 27 Idimaa, nia daangada ala e noho i Jerusalem mo nadau dagi digi modongoohia ginaadou bolo Mee go Tangada Hagamouli, gei digi modongoohia labelaa nia helekai nia soukohp ala e daudau i nia Laangi Sabad huogodoo, gei digaula gu hagahonu nnelekai nia soukohp i di nadau hagi aga a Jesus. 28 Ma e aha maa digaula nadau hadinga ai bolo e daaligi a Mee gii made, gei digaula ne helekai gi Pilate, bolo Mee e daaligi gii made.* 29 I muli hua nadau hegau huogodoo ala ne hai gi Mee, ala guu lawa di haga modongoohia mai i lodo di Beebaa Dabu, digaula ga dugu ia a Mee gi daha mo di loobuu, gaa dugu gi lodo taalunga.* 30 Gei God gu haga mouli aga a Mee. 31 Nia laangi e logo gei Mee ne haga gidagida e Ia gi digau ala ne lloomoi madalia a Mee mai Galilee gi Jerusalem, aanei go digau ala e haga modomodongoohia a Mee ang gi digau Israel dolomeenei.* 32 Gei aanei gimaua ala e gowadu gi goodou di Longo Humalia deenei: Di mee dela ne hagababa go God gi tadau maadua mmaadua bolo e hai, 33 la gu hai mai gi gidaadou, ala go nia hagadili digaula, mai i dana haga mouli aga a Jesus, be di mee dela guu lawa i di hihi i lodo Pisalem di mada e lua,
‘Goe go dagu Dama daane,
dangi nei gei Au guu hai Tamana ni oou.’*
34 “Deenei di mee a God dela ne helekai ai i dana haga mouli aga a Mee mai i di made, bolo tuaidina o Maa la ga hagalee bala i lodo taalunga:*
‘Au ga gowadu gi di goe nia hagahumalia dabu ge donu
ala ne hagababa ko Au gi David.’
35 “Gii hai be dana hai dela ne helekai ai i tuai gowaa:
‘Goe ga hagalee dumaalia gi dau dangada hai hegau dabu
gi mooho i lodo taalunga.’*
36 “David, i lodo dono madagoaa, la nogo hai hegau gi nia haganoho a God, gei mee guu made, guu danu i baahi ono maadua mmaadua, gei dono huaidina la guu bala i lodo taalunga. 37 Malaa di mee deenei la digi heia gi Tangada dela ne haga mouli aga go God mai i di made.
38-39 “Ogu ihoo hagaaloho digau Israel, au bolo goodou huogodoo gi iloo donu bolo ma go Jesus dela ne hidi ai di agoago o di wwede o nia huaidu dela e agoago ai gimaadou adu gi goodou. Goodou gi iloo bolo tangada ma ga hagadonu a Mee, geia gu mehede mai gi daha mo ono huaidu huogodoo. Nnaganoho Moses le e deemee di haga maahede goodou gi daha mo nia huaidu. 40 Goodou gii pula i goodou gi de gila aga hua i godou baahi nia helekai nia soukohp ala e hai boloo:
41 ‘Mmada, goodou ala e haganneennee!
Goodou gi hagamaanadu ge gii mmade,
idimaa agu mee ala gaa hai ko Au dangi nei,
la go nia mee ala hagalee hagadonu go goodou,
ma e aha maa tangada ga hagamodongoohia nia maa
adu gi goodou!’ ”*
42 Di hagatanga a Paul mo Barnabas mai synagogee, gei nia daangada ga helekai gi meemaa bolo gi loomoi labelaa i di Laangi Sabad dela i golo, e agoago gi ginaadou labelaa gi nonua, i nia mee ala i golo. 43 I muli hua nia daangada ne hula gi daha mo synagogee, Paul mo Barnabas gu daudali go digau o Jew dogologo mo digau tuadimee dogologo ala ne hagadonu gaa huli ga daumaha gi taumaha digau o Jew. Meemaa ga helekai gi digaula, gu haga maaloo digaula bolo ginaadou gi mouli hua i lodo tumaalia dehuia a God.
44 Di Laangi Sabad nomuli, nia daangada dogologowaahee hoohoo digau huogodoo di waahale gu lloomoi belee hagalongo gi nnelekai a Dimaadua. 45 Di madagoaa digau o Jew ne gidee ginaadou digau dogologowaahee, digaula gu de hiihai huoloo, gu dubua. Digaula ga hai baahi ang gi nia helekai a Paul ge e haga balumee a mee. 46 Gei Paul mo Barnabas ga helekai manawa maaloo ang gi digaula boloo, “Koia e humalia di gowadu i mua nnelekai a God gi goodou. Gei di maa goodou ala e de hiihai gi di mouli dee odi, gei gimaua ga diiagi goodou, gaa hula gi digau tuadimee. 47 Deenei taganoho a God dela ne gaamai gi gimaua,
‘Au ne hilihili aga goe
belee hai di maalama ang gi digau tuadimee
bolo gii mee ai di haga mouli digau huogodoo ala i henuailala.’ ”*
48 Di nadau longono hua nia mee aanei, gei digau tuadimee gu tenetene, gei gu hagaamu nia helekai a Dimaadua. Digau ala ne hilihili ang gi di mouli dee odi, la gu hagadonu.
49 Nia helekai a Dimaadua la guu dele gi nia madagowaa huogodoo i lodo tenua deelaa. 50 Malaa digau o Jew la gu haga hinihini nia dagi di waahale deelaa, mo nia ahina tuadimee aamua ala e daumaha ang gi God, ga hagahuaidu Paul mo Barnabas, ga hagabagi meemaa gi daha mo di nadau guongo. 51 Nia daangada agoago hagau dogolua aalaa ga duidui nia dogolia o nau wae, e hai baahi ang gi digaula, ga lloo adu gi Iconium.* 52 Gei digau hagadonu ala i Antioch guu honu i di tenetene mo di Hagataalunga Dabu.
* 13:17 Exodus 1.7; 12.51 * 13:18 Numbers 14.34; Deuteronomy 1.31 * 13:19 Deuteronomy 7.1; Joshua 14.1 * 13:20 Gabunga 2.16; 1-Samuel 3.20 * 13:21 1-Samuel 8.5; 10.21 * 13:22 1-Samuel 13.14; 16.12; Pisalem 89.20 * 13:24 Mark 1.4; Luke 3.3 * 13:25 Matthew 3.11; Mark 1.7; Luke 3.16; John 1.20,27 * 13:28 Matthew 27.22-23; Mark 15.13-14; Luke 23.21-23; John 19.15 * 13:29 Matthew 27.57-61; Mark 15.42-47; Luke 23.50-56; John 19.38-42 * 13:31 Acts 1.3 * 13:33 Pisalem 2.7 * 13:34 Isaiah 55.3 * 13:35 Pisalem 16.10 * 13:41 Habakkuk 1.5 * 13:47 Isaiah 42.6; 49.6 * 13:51 Matthew 10.14; Mark 6.11; Luke 9.5; 10.11