9
La Jisas 'e alea ni Wane ni Kwairiinga aana fana taunga'inga
(Mat 10:5-15; Mak 6:7-13)
1 La Jisas 'e soea mai nga akwale'e wane ma ruaai ni Kwairiinga aana te'ana. Ma ngaia ka kwatea nga tegelangaa fana belolana adalo ma gulalana fifiinga faga. 2 Ngaia ka alega kau fana 'agila foulange'enia na God te'e ba'ita fafia ta'a aana, ma fana gulalana ta'a na gila fii. 3 Ma ngaia ka fata faga maka 'ilo'oo, “Mooru moru sia dau mola fafia ta 'ola fana lekanga amooru. Moru sia ngaria mola nga kuba'u, ma ta wa'i, ma ta fangalaa, ma ta bata, ma ta rua me'e ru'u. 4 Ma lauta wane na ta 'ifi ne'e kwalo 'amooru, tamoru to'oru lalato'o 'i 'ubulana 'ifi no'ona, leleka ma ka nigi na alata na'a amoru leka fa'asia. 5 Lauta ta wane na ta fanua na'a 'ame kwalo 'amooru, tamoru leka fa'asiga, ma tamooru tafula furufuruna wado fa'asia nga 'a'ae mooru 'ilaka'u nga fa'abasunga no'o faga na God 'ani sufaga, tofuna gila ma'asiri fana longolana fatalana God.”
6 Ma ni Wane ni Kwairiinga aana gila ka leka no'o na fanua te'efou fana alafuunga suria na God te'e ba'ita fafia ta'a aana ma gulalana ta'a na afirina lefu te'efou.
La Herod 'e longoa kwairiinga suria la Jisas
(Mat 14:1-12; Mak 6:14-29)
7 Ma nga alata no'ona la Herod Antipas nga alafa 'i Galili, 'e longoa nga alafuunga lo'oo suria ni 'ola lo'oo la Jisas 'e agea. Ma ngaia ka manata gelo suria tani ta'a ngaa'i gila iiria la Jon wane ni naruabunga na'a ngaia 'e moori la'u mola, 8 ma tani wane ngaa'i la'u gila ka iiria ngaia la Elaeja nga profet, ma tani wane ngaa'i la'u gila ka iiria ngaia nga profet 'ua mai na'o na ngaia 'e tata'e la'u mola fa'asia nga maenga. 9 Sui ma la Herod ka fata 'ilo'oo, “La Jon nau ku kwatea no'o nga wane ni fununga 'agila tofumousia no'o gouna! Ma wane ni dai lo'oo gila alafuu la'u 'i suria 'ilo'oo?” Eta na alata no'ona, la Herod 'e siria 'e iiki fana 'ani agasia la Jisas.
La Jisas 'e langonia nga nima to'oni (5,000) wane
(Mat 14:13-21; Mak 6:30-44; Jon 6:1-14)
10 Ma nga alata akwale'e wane ma ruaai ni Kwairiinga ala Jisas gila ori mai fa'asia lekanga laka'u aaga, gila ka alafuu suria ni 'ola na'a gila agea. Sui mala Jisas fe'enia fufu'iwane aana, gila ka leka no'o 'i talaga fana fanua 'i Betsaeda. 11 Tafe'ua, ma nga alata no'ona, ta'a no'ona gila longoa na la Jisas 'e riu, gila ka leka la'u mola suria. Ma la Jisas ka kwaloga, maka fata suria ba'itangaa na God fafiga, ma ka gulaa no'o ta'a na'a gila fii.
12 Ma ngaia 'e laulafi no'o, alata sina galangi suu no'o, nga akwale'e wane ma ruaai ni Kwairiinga aana gila ka leka mai te'ana, ma gila ka fata 'ilo'oo, “'Oi iiria fana nga ogunga lo'oo, fana 'agila leka fani fanua galangi lo'oo, fana 'agila daria fangalaa fe'enia ta lefu fana enonga ai, tofuna nga lefu lo'oo 'ame to'omia ta wane 'ani nana'i ai.”
13 Sui mala Jisas ka fata 'ilo'oo faga, “Moru kwatea nga fangalaa faga fana 'agila 'ania.”
Ma gila ka lamadu'aa gila ka 'ilo'oo, “'Ameeru meru to'o mola na te'e nima me'e beret lo'oo, ma nga rua gweii'a. 'Ilo'oo ma 'i'oo siria 'ameeru leka fana forilana mai nga keto fana ogunga ba'ita lo'oo?” 14 Nga ogunga lo'oo 'e toto'o fe'enia nga nima to'oni (5,000) wane na'a gila to'oru 'i lo'oo.*
La Jisas ka fata 'ilo'oo fana nga fufu'iwane aana, “Moru iiria faga 'agila to'oru oguogu 'i wado na nga nima akwale'e wane.”
15 Nga fufu'iwane laka'u gila ka agea 'ino'ona sui, ma nga ta'a te'efou gila to'oru no'o 'i wado. 16 Sui mala Jisas bi'i ngaria nga nima me'e beret lo'oo, ma nga rua gweii'a lo'oo, ma ngaia ka aga 'ala'a fani langi, maka baatafea God. Sui ma ngaia ka ngaria nga me'e beret lo'oo, ma nga ii'a laka'u, ma ka madangaa, maka kwatea fana nga fufu'iwane laka'u aana, fana 'agila dalo'ia na ta'a lo'oo. 17 Ma gila te'efou gila ka keto, ma gila ka bote te'efou no'o. Ma nga fufu'iwane laka'u ana gila ka gonia nga olengana fangalaa ne'e ole 'i 'ubulana akwale'e kukudu ma ruaai leleka maka fongu no'o.
La Pita ngaia 'e foule'enia la Jisas ngaia na nga Kraes
(Mat 16:13-19; Mak 8:27-29)
18 Te'e alata ngaa'i la Jisas ngaia 'e fo'a 'i talana, ma nga fufu'iwane aana gila ka leka mai te'ana, ma ngaia ka orisiga 'ilo'oo, “Ta'a lo'oo gila iiria 'inau ni dai?”
19 Ma gila lamadu'aa ma gila 'ilo'oo, “Tani ta'a ngaa'i gila iiria 'i'oo la Jon wane ni naruabunga lo'oo 'e moori la'u mola. Ma tani ta'a ngaa'i la'u gila ka iiria 'i'oo la Elaeja. Ma tani wane ngaa'i la'u gila iiria 'i'oo nga profet ngaa'i laka'u mai 'i na'o na 'e moori la'u.”
20 Ma la Jisas ka orisiga maka 'ilo'oo, “Ma mooru iiria nau ni dai?”
La Pita 'e lamadu'aa maka 'ilo'oo, “'I'oo na'a nga Kraes, nga wane na'a God 'e firia fana fa'amoorilana ta'a aana.”
La Jisas 'e fata suria
nga maenga aana
(Mat 16:20-28; Mak 8:30—9:1)
21 Sui mala Jisas ka fata tegela faga, gila sia kwairii la'u te'ana te'efuta wane na ni 'ola lo'oori. 22 Ma ngaia ka fata la'u 'ilo'oo, “Nau, nga Wela na Wane, taku nonifii ba'ita na ni 'ola 'e aula. Ma ni wane na'ona'o, ma nga fataabu ba'ita, ma nga ta'a kwaifa'ananaunga na nga Tagi ala Moses, tagila rugasi nau. Ma tagila kwa'i nau, ma oruna ma'e gani, God te'e tata'e nau fana mooringa.”
23 Ma la Jisas ka fata 'ilo'oo la'u faga te'efou, “Ni dai ne'e siria 'ani lado agu, ngaia 'e sia manata 'abelo mola suria ni 'ola 'e siria fana 'i talana. Furifuri ngaia te'e 'uri fana 'ani mabolosia 'i ngaia talana, maka ngaria 'ai folo aana maka lado agu.† 24 Ni dai ne'e ma'asiri 'ani lado agu tofuna 'e siria 'ani agea mola 'ola suria kwaisiriinga aana 'i talana, ngaia te'e talafia nga mooringa firi. Tafe'ua, ma lauta ni dai na'a 'ame manata 'abelo suria ni 'ola 'e siria mola fana 'i talana, ma ka 'uri fana 'ani mae tofuna 'inau, ngaia te'e to'o na mooringa firi. 25 Lauta nga wane 'e to'o na ni 'ola te'efou 'ubulana mola gari lo'oo, ma ngaia 'ame to'o na mooringa firi, ni 'ola lo'oori 'e sia agea mola ta le'anga fana. 26 Ma lauta te'efuta wane 'e noniria 'ani nau fe'enia fatalagu, nau, nga Wela na Wane, taku noniria la'u mola 'ania, na alata 'aku nigi mai fe'enia nga kwangakwanganga agu, ma nga kwangakwanganga na Ma'aa agu ma nga enselo abu la'u mola. 27 Nau ku iiria famooru, tani wane amooru 'i lo'oo, gila sia mae mola leleka ma mooru ka agasia God 'ani ba'ita fafia ta'a aana.”
La Jisas 'e faate'enia kwangakwanganga ma nga tegelangaa aana
(Mat 17:1-8; Mak 9:2-8)
28 Kwaru maa'e gani 'i burina na'a la Jisas 'e iiria 'ola lo'oori, ngaia 'e talaia la Pita, ma la Jon, ma la Jemes, ma gila ka fane 'i gouna me'e busu fana fo'anga. 29 Ma alata la Jisas 'e fo'a ai, nga maana 'e lamadu'aa maka sinasinalo'a no'o, ma nga ruu aana 'e kwakwao'a maka sinasinalo'a no'o. 30 Ma 'ame gole mola ma nga rua wane ngaa'i gala ka faata'i la'u mola fe'enia, ma gala ka alafuu fe'enia la Jisas. Gaa'a na'a la Moses mala Elaeja. 31 Ma gala ka faata'i 'ubulana nga sinasinalo'anga 'i Langi, ma gaa'a gala alafuu fe'enia la Jisas suria nga maenga aana ma nga lekanga aana fa'asia fanua lo'oo 'i wado fana 'i Langi na'a te'e lau 'i Jerusalem. 32 La Pita ma nga rua wane ni kwaimaanga aana, gila eeno no'ona mola. Ma alata gila kwa'adu mai, gila ka agasia nga kwangakwanganga ala Jisas ma nga rua wane na'a gala ula fe'enia. 33 Ma nga alata na rua wane lo'oori gala sasari fana lekanga fa'asia la Jisas, la Pita ka fata 'ilo'oo fana, “Alafa, ngaia 'e le'a fana ameeru to'oru mola 'ilo'oo. Alamia 'ameru launge'enia oru 'o'oba, te'e ai famu, ma te'e ai fala Moses, ma te'e ai ngaa'i fala Elaeja.” (Pita 'e bobolosia mola nga 'ola ne'e iiria.)
34 Ma alata la Pita 'e alafuu mola 'ua, te'e me'e gwafo 'e nigi ma nunufi ka 'esia no'o fafiga. Ma nga oru wane lo'oo, gila ka ma'u na alata na'a me'e gwafo lo'oo 'e leka mai maka dau fafiga. 35 Ma te'e kwala 'e 'ola 'e fata tafa mai fa'asia 'i 'ubulana nga me'e kofa lo'oo maka fata 'ilo'oo, “Ngaia na'a nga wela agu. Nau ku firia no'o. Moru gwalongo fana!”
36 Ma alata kwala 'e 'ola lo'oo 'e fata 'e sui mola, te'e la Jisas ne'e nana'i no'o fe'enia nga oru wane aana. Ma gila ka noto fafia nga 'ola lo'oori, ma alata no'ona gila 'ame kwairii no'o suria te'ana te'efuta wane na 'ola lo'oo na'a gila agasia.
La Jisas 'e beloa adalo fa'asia nga wela wane
(Mat 17:14-18; Mak 9:14-27)
37 Nga maa'e gani ngai 'i burina ni 'ola lo'oo, la Jisas fe'enia oru wane lo'oo aana, gila bi'i sifo mai fa'asia gouna me'e busu lo'oo la Jisas 'e lamadu'aa ai, ma nga ta'a 'e aula gila ka nigi mai te'ala Jisas. 38 Ma te'e wane fa'asia nga ogunga lo'oo 'e o'omae maka fata 'ilo'oo, “Wane kwaifa'ananaunga, nau ku orisi'o, 'oi beloa kau adalo lo'oo fa'asia nga wela lo'oo agu, suria ngaia na'a te'e wela momola agu no'o. 39 Alata 'e aula nga adalo 'e olofia wela lo'oo agu, ma ngaia ka o'omae ba'ita, ma ka 'ui 'ania 'i wado ma ka lebelebe no'o, ma nga fokana ka fongu no'o na ngingisubou. Alata 'e lau, ngaia 'e malate'ote'o aana maka 'ato no'o 'ani sui fa'asia. 40 Nau ku soea fufu'iwane amu fana 'agila beloa adalo lo'oo fa'asia, ma ngaia 'e 'ato no'o faga fana agelai.”
41 La Jisas 'e fata 'ilo'oo, “Nga manata lamooru 'e ngasi iiki. Moru 'ame fito'o mola 'ua aga lo'oo! Nau ku kweo no'o 'ania abu fito'onga lo'oo amooru. Nau ku to'oru fe'enia mooru maka nigi lo'oo no'o, to'omia 'amoru fito'o no'o agu.” Sui maka fata 'ilo'oo fana wane lo'oo, “'Oi ngaria mai nga wela no'ona amu te'agu.”
42 Ma alata na wela lo'oo 'e nigi mai na lefu lo'oo la Jisas ngaia 'e ula ai, nga adalo lo'oo 'e geua wela lo'oo 'i wado, maka lebelebe no'o. Ma la Jisas 'e beloa nga adalo lo'oori, ma ngaia ka ru'u no'o mai fa'asia wela lo'oo, ma nga to'orunga na wela lo'oori bi'i le'a, ma la Jisas ka kwatea wela lo'oori fana ma'aa aana. 43 Ma nga ta'a lo'oo gila ogu, gila ka 'alefo ba'ita na tegelangaa ana God.
La Jisas 'e alafuu la'u suria nga maenga aana
(Mat 17:22-23; Mak 9:30-32)
Ma alata na'a ta'a gila 'alefo no'o na ni 'ola lo'oo na'a la Jisas 'e agea, ngaia ka fata 'ilo'oo fana fufu'iwane laka'u aana, 44 “Moru gwalongo le'a mai ma mooru sia nabolosia mola ni 'ola lo'oo nau ku iiria famooru. Nau, nga Wela na Wane, tagila kwate nau fana marimae agu.” 45 Tafe'ua, ma fufu'iwane laka'u aana gila 'ame su'a mola na 'olataa na'a ngaia 'e iiria 'ubulana alafuunga lo'oo aana. La God 'e na'agonia nga fa'awatagalana alafuunga lo'oo fa'asiga. Ma gila ka ma'u mola fana orisilana nga fa'awatagalana alafuunga lo'oori.
Ni dai ne'e ba'ita 'e iiki
(Mat 18:1-5; Mak 9:33-37)
46 Ma nga orisu'usu'unga 'e lau 'i laloana nga fufu'iwane ala Jisas, suria ni dai aga na te'e ba'ita riufiga te'efou. 47 Ma tofuna la Jisas 'e su'a mola suria manatalaga, ngaia 'e ngaria mai te'e wela sisika, ma ka fa'aula 'i suria, 48 ma ka fata 'ilo'oo faga, “Ni dai na'a 'i'oo kwaloa te'e wela sisika 'ilo'oo tofuna 'i'oo fito'o agu, 'i'oo kwalo nau la'u mola. Ma lauta ni dai 'i'oo kwalo nau, 'i'oo kwaloa la'u mola God ne'e kwate nau mai. Suria ni dai na'a 'i'oo malasika'a amu talamu 'i laloamooru, 'i'oo na wane ba'ita riufia 'amooru te'efou.”
Ni dai ne'e 'ame ula 'usia mooru, ngaia 'e nana'i
fe'eni 'amooru
(Mak 9:38-40)
49 Sui mala Jon ka fata 'ilo'oo, “Alafa, 'imeeru meru agasia te'e wane 'e beloa nga adalo 'ania tegelangaa amu, mai 'imeeru meru ka ruia fa'asia agelai, tofuna 'i ngaia 'ame lado fe'eni 'adauru.”
50 La Jisas 'e fata 'ilo'oo faga, “'Amoe! Moru sia ruia la'u, ni dai na'a 'ame ula 'usia adauru, ngaia nga wane fe'eni 'adauru no'ona.”
Nga ta'a 'i Samaria gila ma'asini te'enia la Jisas
51 Alata 'e galangi nigi no'o fala Jisas 'ani ori no'o fani Langi, ngaia ka manata ba'ita na lekanga fani Jerusalem. 52 Ma ngaia ka alea ta'a lo'oo 'agila leka no'o 'i na'ona. Gila leka no'o, ma gila ka nigi na te'e fanua na nga gule'e lefu 'i Samaria fana 'agila sasari agau na ni 'ola te'efou mamania. 53 Tafe'ua, ma nga ta'a lo'oo gila 'ame siria mola kwalolana, suria ngaia nga wane mola 'i Jiu ne'e leka fani Jerusalem. 54 Ma alata nga rua wane na fufu'iwane aana, la Jemes mala Jon, gala agasia ni 'ola lo'oori, gaa'a gala fata 'ilo'oo fana, “Alafa, ngaia 'e 'utaa? 'Ilo'oo ma 'i'oo siria me'e 'amele kwaisoe fana eele fa'asia 'i Langi 'ani do'ofia ta'a lo'oo te'efou?”
55 Sui mala Jisas ka bu'ota'i ma ka barufi 'agaa'a. 56 Mai gila ka leka no'o fana nga maa'e fanua ngaa'i.
Ladonga fe'enia la Jisas
'e 'ame wada'u
(Mat 8:19-22)
57 Ma nga alata na gila leka no'o suria nga me'e tala, te'e wane ngaa'i ka fata 'ilo'oo fala Jisas, “Nau ku siria 'aku leka fe'eni'o 'ua ta lefu fai na 'i'oo 'ani leka ai.”
58 La Jisas ka fata 'ilo'oo fana, “'Amoe, 'e 'ame wada'u. Nga ku'ito kwasi gila to'o na nga lefu aga fana enonga, ma nga langasi gila ka to'o na nga nuu'i aaga. Tafe'ua, ma 'inau, nga Wela na Wane, nau ku 'ame to'o na ta 'ifi fana enonga ai.”
59 Ma la Jisas ka fata 'ilo'oo fana te'e wane ngaa'i la'u, “'Oi leka mai fe'eni nau.”
Tafe'ua, ma nga wane lo'oo ka fata 'ilo'oo, “Alafa, 'oi alami nau fana 'aku to'oru madi fe'enia ma'aa agu, leleka maka mae, 'aku kwaiatoa sui, mai nau taku bi'i leka 'i suri'o.”
60 Ma la Jisas ka lamadu'aa ma ka 'ilo'oo fana, “'Oi alame'enia nga wane na mangoga 'e mae, 'agila kwaiatoa no'o kau nga wane ne'e mae. Ma 'i'oo to'o leka mola, moko fata suria nga kwairiinga le'a na'a God te'e ba'ita fafia ta'a aana.”
61 Ma te'e wane ngaa'i la'u mola 'e fata 'ilo'oo, “Alafa, nau ku siria 'aku leka fe'eni'o. Tafe'ua, ma 'oi alami nau madi 'aku leka ma ku gwalo madi na ni ta'a agu 'i fanua.”
62 Mala Jisas ka fata 'ilo'oo fana, “Te'efuta wane ne'e tala'ae fana 'ani leka fe'eni nau, ma ngaia ka manata ba'ita suria ni 'ola ne'e 'akwasia, ngaia 'e 'ame to'omia no'o fana taunga'inga fana God.”
* 9:14 Gila 'ame idumia mola nga ta'a geni fe'enia 'aina wela sika'a na'a gila keto la'u 'ubulana ogunga ba'ita lo'oo. † 9:23 La Jisas 'e iiria nga ta'a 'agila 'uri fana 'agila nonifii fana, gwa'a 'agila mae.