15
Kelesuha̱ tolo ilemo͡u haba hagua̱i̱
1 Mogo dia̱ma, ta̱ uwo bolofe̱i̱, a̱ ni̱moko͡u tobo͡u mo͡u, ni̱ ko͡u dulo tawale, nele̱do dege dalagua ke̱me ni̱ defe̱i̱do tawamabadomo͡u haba kuhe nalolu̱. 2 Ta̱ uwo bolofe̱i̱be, a̱ ni̱moko͡u tobo͡u mo͡u defe̱i̱do tolo͡u imo͡u, Godiha̱ ni̱ mamo̱u̱ dalagua kehe̱. Kegeligi, ni̱ damale̱yodei ta sibige̱ mei degeiye.
3 Ta̱ sibige̱ hiyedo, a̱ ko͡u dulomo͡u, ni̱moko͡u hehegie tobou ke̱me ko͡u gue, Godiha̱ kuguoko͡u nala̱i̱ saga̱i̱ ke̱no͡u tefei, Kelesu e̱ di midiho̱ kasaga̱i̱ milo͡u ga idi kaha̱ hebe ke̱ di mo͟͡udamabadomo͡u e̱ kuhe tolo i. 4 Godiha̱ kuguoko͡u nala̱i̱ saga̱i̱ ke̱no͡u tefei, e̱ tolo imo͡u, widama sawisiei kamadia kege tiamo͡u, Godiha̱ e̱ hagua̱gi. 5 Godiha̱ e̱ hagua̱gimo͡u ile, Pitako͡u tama̱ degei. Haba e̱ dabai degedi o olo͡u fe̱i̱ 12 kege kedia̱moko͡u ne tama̱ degeimo͡u dia̱ dugulo i. 6 Haba, damale̱yodele i o sasa̱i̱ su̱do, 500 gabama folo kege kedia̱ kefeguo dalali dugube, e̱ tama̱ degeimo͡u dugulo i. O kedia̱me olo͡u fe̱i̱ tofigile ili mei, su̱do dala. Ilo keleno͡u tofigile i. 7 O sasa̱i̱ su̱do kedia̱moko͡u tama̱ degeimo͡u dugulo imo͡u, e̱ Jamesko͡u ne tama̱ degema, haba ta̱-bolofe̱i̱-mala̱-suluguadi-o olo͡u fe̱i̱ kedia̱moko͡u ne tama̱ degei.
8 Kegemo͡u, uwage, Kelesuha̱ a̱moko͡u ne tama̱ degeimo͡u a̱ dugu. A̱me ma̱ adio͡u ha̱ dihi bolo̱ mala̱ feli̱ mei saga̱i̱ degeiye, ke̱no͡u si a̱moko͡u ne tama̱ degeimo͡u dugu. 9 A̱me ta̱-bolofe̱i̱-mala̱-siadi-o tano͡u ta, ke̱no͡u si hiye o mei. Ta̱-bolofe̱i̱-mala̱-suluguadi-o ilo kedia̱no͡u si hiye o. A̱me hiye oyodele idibe bolo̱ mei. Yobe, a̱ Godiko͡u damale̱yodei o sasa̱i̱ kedia̱ ko͡u makomo͡u haguei kaha̱ degemo͡u. 10 Ke̱no͡u si Godiha̱ a̱ habaguguegumo͡u, a̱ kegeno͡u dala kuhe̱. Godiha̱ habaguguei kaha̱ a̱ mo͡u yo͟͡uwa dala mei. A̱ dabai nele̱do dege degemo͡u iligi, ta̱-bolofe̱i̱-mala̱-suluguadi-o ilo kedia̱ dabai degedi ke̱ gabama folodo dala. Ke̱no͡u si a̱ dabai ke̱ mayo͟͡uno͡u degediyo mei, Godiha̱ habagugueiyeno͡u, a̱ dabai degele dala kuhe̱. 11 A̱ degeibane, haba o ilo kedia̱ degeibane egei hehegie tobolo͡u idi ke̱me ta̱bo͡u mei. Ta̱ ei hehegie tobolo͡u idibe tano͡u fe̱i̱, Yesu tolo ilemo͡u, hagua̱ma iyode tobolo͡u imo͡u, ni̱ dulo damale̱yodele i.
Tofigile i o sasa̱i̱ kedia̱me habage hagua̱ ile
12 Ei Kelesu e̱ tolo ilemo͡u, hagua̱i̱ ta̱ ke̱ hehegie tobo͡u mo͡u be, haba ni̱ kile o ilo kelege tobolo͡u gi, tofigile i o sasa̱i̱ kedia̱me haguale̱ meiyode kadegeimo͡u tobolo͡u iya? 13 Tofigile i o sasa̱i̱ kedia̱me haguale̱ mei debabe, Godiha̱ Kelesube ta hagua̱gili mei. 14 Godiha̱ Kelesube tolo imo͡u hagua̱gili mei debabe, ta̱ ei hehegie tobolo͡u idi ke̱me sibige̱ ta dala mei, haba ni̱ koko͡u damale̱yodele i ke̱ne sibige̱ ta dala mei. 15 Haba tage, Godiha̱ Kelesune hagua̱gili mei debabe, eibe ogo͡u gai egei hehegie tobolo͡u idi. Kelesu e̱ tolo imo͡u, Godiha̱ hagua̱giyode tobolo͡u idi kaha̱ degemo͡u. Haba, Godiha̱ Kelesu tolo i ke̱ hagua̱gili mei debabe, tofigile i o sasa̱i̱ kedia̱ne hagua̱ ile mei. 16 Damale̱do, tofigile i o sasa̱i̱ hagua̱ ile mei debabe, Kelesu e̱ne tolo ilemo͡u haguali̱ mei. 17 Godiha̱ Kelesu tolo imo͡u hagua̱gili mei debabe, ni̱ damale̱yodei ke̱me sibige̱ ta dala mei, ni̱me midiho̱ kasaga̱i̱no͡u milo͡u gamo͡u ili. 18 Kegei debabe, Kelesuko͡u damale̱yodele i o sasa̱i̱ tofigile i kedia̱ne makei dala. 19 Di Kelesuko͡u damale̱yodema, e̱ dimoko͡u midiho̱ bolo̱do degele ke̱no͡u dia dalagua kuhe̱. Ke̱no͡u si, di sa sibige̱ ko͟͡umaha̱ bi molo͟͡u ke̱no͡u dia dala debabe, o sasa̱i̱ye dimoko͡u solo͡u do degele ile kaha̱ge gube dihiko͡u solo͡u do degele idi ke̱ gabama folodo degele.
20 Ke̱no͡u si kege mei. Godiha̱ Kelesu tolo imo͡u hagua̱gi ke̱me damale̱do. Godiha̱ o tofigiei ke̱ hagua̱gilebe, yufi e̱ Kelesu hagua̱gi ke̱me hebe hai segei yufido suwi degedi saga̱i̱ ke̱no͡u tefei. Habage, tofigile i o sasa̱i̱ kedia̱ne hagua̱gile dala. 21 O tano͡u taha̱ degeiye, di olo͡u fe̱i̱ tofigiemo͡u ili saga̱i̱ ke̱no͡u tefei, haba o tano͡u taha̱ degeiye, di olo͡u fe̱i̱ Godiha̱ hagua̱giba, gehe̱ dege dalaguale. 22 O Adamha̱ degeiye, di olo͡u fe̱i̱ tofigile idi saga̱i̱ ke̱no͡u tefele, Kelesuha̱ degeiye, di olo͡u fe̱i̱ gehe̱ degeba, tofousogo tofousogo kegeno͡u kuhe tofolo͡u. 23 Ke̱no͡u si, di tofigiema dia dalali, Godi yo͟͡u makai saga̱i̱ kelegeno͡u hagua̱ ile. Godiha̱ yufi Kelesu tolo imo͡u hagua̱gi, habage, Kelesuha̱ boholo͡u ma̱ haguale kelege, o sasa̱i̱ e̱ bi kedia̱ne hagua̱ ile.
24 Kegeba, uwage sawisiei kelege, bi olo͡u fe̱i̱ mei degele. Kelesuha̱ge duo daga dagabo͡u, e̱sol o daga dagabo͡u olo͡u fe̱i̱ kedia̱ne makoma mei degeiba, e̱ Aye Godiko͡u sa bolo̱do ke̱ kuhe dia dalayedele. 25 Yobe, Kelesu e̱me o sasa̱i̱ wolo͡u daladi o dege dalaba, Godiha̱ge ho o olo͡u fe̱i̱ ke̱ Kelesuha̱ abogo͟͡u hayedu kefema dogoguba e̱ tofogo͡u dalale. 26 Ho o uwagedo, Godiha̱ makolobe, ke̱me todi ke̱ makoma mei degeibabe, haba ta tofigile meido dalaguale. 27 Yobe, Godiha̱ kuguoko͡u be ko͡u gue nala̱i̱ dala,
Godiha̱ bi olo͡u fe̱i̱ kefeguo, o e̱ abogo͟͡u hayedu dogogu dala. Buk Song 8:6
Bi olo͡u fe̱i̱yode tobolo͡u mo͡u nala̱i̱ dala ke̱me Godi yo͟͡u e̱bo͡u de tobo͡u li mei. Godiha̱ bi olo͡u fe̱i̱ ke̱ e̱ Dihiha̱ hayedu dogogube, e̱ yo͟͡usiebo͡u dogogu dala meiyodei. 28 Godiha̱ bi olo͡u fe̱i̱ ke̱ e̱ Dihiha̱ hayedu dogoguo mei degeibabe, e̱ Dihi e̱me haba e̱ Ayeha̱ hayedu folo dalale. Kegeibabe, Godi yo͟͡u e̱me bi olo͡u fe̱i̱ kaha̱ widio hiyedo o dege dalale.
29 Tofigile i kedia̱ haguale̱ mei debabe, tofigile i kedia̱ dowoye, fafeleya tofolo͡u idi o kedia̱me kage degele? Tofigile i kedia̱ haguale̱ mei debabe, kagemo͡u o ilo kedia̱ tofigiei kedia̱ dogo͡u gumabadomo͡u fafeleya tofolo͡u idiya? 30 Eige tofigile i o kedia̱me Godiha̱ hagua̱gileyode tobo͡u mo͡u suluguadi kaha̱ dowoye, o ilo kedia̱ ei walamo͡u degele idi. Tofigile i kedia̱ hagua̱ ile mei debabe, ei kege ta tobo͡u mo͡u suluguadiyo mei. 31 Mogo dia̱ma, a̱ tobolo͡u ko͟͡ume damale̱do. Sawisiei olo͡u fe̱i̱ a̱me o ilo kelege wouba tolo hafe̱i̱ degema fogo͡u di. A̱ ta̱ ko͟͡ume ni̱moko͡u ta mogogolo͡u mei, yobe a̱ ni̱moko͡u hoho̱ hiyedo degeli, dibe di Hiye O Yesu Kelesubo͡u de dalagua kaha̱ degemo͡u. 32 Tofigile i kedia̱ haguale̱ mei debabe, a̱ mayo͟͡u tagaiya ke̱ sa Efesus kuoko͡u si̱ sobo͡u de biyadi* kaha̱ a̱me ta dogo͡u gudiyo mei. Tofigile i kedia̱ haguale̱ mei debabe, di ko͡u gue tobo͡u me,
Di nale̱bo͡u hue̱i̱bo͡u na̱me, idiba di tofigile kaha̱ degemo͡u. Aisaia 22:13
33 Ni̱ tewe,
Di midiho̱ kasaga̱i̱ milo͡u di o sasa̱i̱bo͡u de mogo degeibabe, dine die midiho̱ kasaga̱i̱ ke̱ saga̱i̱ milo͡u gale.*
O tae ta ogo͡u ga tobo͡u babe, e̱ ta̱ ke̱ dudama. 34 Toto͡u degedama. Bologua̱do fima̱ba, midiho̱ kasaga̱i̱ ni̱ milo͡u gadi ke̱ olo͡u fe̱i̱ to͡u fogo͡u ma. Ni̱ o ilo kedia̱me Godibe tawale iyo mei. A̱ ko͟͡ume ni̱ sidifi degemabadomo͡u tobolo͡u.
Tofigile i o sasa̱i̱ Godiha̱ hagua̱gile kedia̱, die to͡u be gehe̱do, sa sibige̱ o kedia̱ to͡u saga̱i̱ mei
35 O tae ko͡u gue yodulo, Godiha̱ tofigile i kedia̱ hagua̱gibabe, dia̱ kage hagua̱ ile? Die to͡u be kageido dugulo ile deibabe? 36 Ke̱me toto͡u degei o kedia̱ yodu ta̱no͡u. Ni̱ hebe hai koko͡u nale̱ hou ko̱u̱ tidi ke̱ sogoumo͡u be, kolo ke̱me tabale fiya mei degeimo͡u, e̱ ho kaha̱no͡u ko̱u̱ tile folodi. 37 Segei hou di sogodi ke̱me alasi hou debane nale̱ hou ta debane ko̱u̱ tili koko͡u dugubabe, alasi hou ke̱me alasi fua folo hiye degei ke̱ saga̱i̱ dugulo mei. Segei hou ta debane, e̱ fua folo hiye degei ke̱ saga̱i̱ dugulo mei. 38 Ke̱no͡u si, Godiha̱ yo͟͡u tagaiya ke̱no͡u milolo͡u yodema, segei hou olo͡u fe̱i̱ e̱sofe̱i̱ e̱sofe̱i̱ milo͡u mo͡u fologadi. Di segei hou die midiho̱ e̱sofe̱i̱ e̱sofe̱i̱no͡u fua fologoumo͡u dugudi. 39 To͡u olo͡u fe̱i̱be tano͡u fe̱i̱ mei, e̱sofe̱i̱ e̱sofe̱i̱ degai. O sasa̱i̱ di to͡u be e̱sofe̱i̱, gali to͡u ne e̱sofe̱i̱ e̱sofe̱i̱ degai. Sio to͡u e̱sofe̱i̱, miye̱ to͡u ne e̱sofe̱i̱. 40 Haba agudio kaha̱ bi ke̱ne to͡u e̱sofe̱i̱ e̱sofe̱i̱ dala. Sa sibige̱ ko͟͡umaha̱ bi ke̱ne to͡u e̱sofe̱i̱ e̱sofe̱i̱ dala. Agudileto͡u bi kaha̱ similou ke̱ne e̱sofe̱i̱. Sa sibige̱ kuoko͡u bi kaha̱ similou ke̱ne e̱sofe̱i̱. 41 Aso̱ e̱ hoho̱ e̱sofe̱i̱. Oguo e̱ hoho̱ e̱sofe̱i̱. Kuidiho̱ die hoho̱ diesofe̱i̱ye, haba kuidiho̱ tano͡u tano͡u, die hoho̱be tano͡u fe̱i̱ mei, e̱sofe̱i̱ e̱sofe̱i̱ de hoho̱gulo idi.
42 Tofigile i kedia̱ haguale̱be, nale̱ houye ko̱u̱ tidi saga̱i̱ ke̱no͡u tefele degele. Tofigieiba widoubabe, to͡u ke̱me mihi̱ko͡u tabale ile. Fi̱ha̱ to͡u gehe̱ dege haguale̱ ke̱me, kasaga̱i̱ degele mei, yo͟͡u tofousogo tofousogo kegeno͡u kuhe dalale. 43 To͡u tolo imo͡u, di wida idi ke̱me kasaga̱i̱, nele̱ olo͡u fe̱i̱ mei degei. Fi̱ha̱ to͡u gehe̱ dege haguale̱ ke̱me bolo̱do. Nele̱do dege, yo͟͡u kegeno͡u dalale. 44 To͡u, di wida idi ke̱me sa sibige̱ ko͟͡umaha̱ to͡u . To͡u Godiha̱ hagua̱gile, ke̱me hebeniha̱ to͡u.
Sa sibige̱ ko͟͡umaha̱ to͡u dala kaha̱ degemo͡u, hebeniko͡u ne, di fi̱ha̱ to͡u gehe̱ molo͟͡u dala. 45 Godiha̱ kuguoko͡u be ko͡u gue nala̱i̱ dala,
Yomogo͡u milou o Adam e̱me Godiha̱ e̱moko͡u fi̱ ne̱i̱mo͡u fi̱bo͡u de delei. Stat 2:7
Haba Adam ta, habagedo haguei ke̱me yo͟͡uno͡u be fi̱ ne̱di o. 46 Godiha̱ o yomogo͡u milou o ke̱me hebeniha̱ to͡u gehe̱ ke̱ milo͡u li mei, mihi̱ gobolo͡u mo͡u milou. Habagesi, damale̱yodele i o sasa̱i̱ di hebeniha̱ to͡u gehe̱ ke̱ mala̱ ile. 47 Yomogo͡u do milou o Adam e̱me sa sibige̱ ko͟͡umahale. Godiha̱ e̱me sa sibige̱ kuoko͡u mihi̱ gobolo͡u mo͡u milou. Haba Adam ta e̱me hebenito͡u ge migi. 48 Sa sibige̱ o sasa̱i̱ olo͡u fe̱i̱be sa sibige̱ kuoko͡u mihi̱ye milou o e̱ saga̱i̱ dege dalagua. Damale̱yodele i o sasa̱i̱ kedia̱me hebenito͡u ge migi o e̱ saga̱i̱no͡u dege dalagua. 49 Ifi dibe sa sibige̱ ko͟͡umaha̱ o baga i dala. Nebe ke̱no͡u tefei, habage dibe hebenito͡u ge migi o ke̱ baga ile.
50 Mogo dia̱ma, di to͡u, sa sibige̱ kuoko͡u tabale ile ke̱me Godiha̱ wolo͡u daladi sa kuoko͡u be fologale meidade tawama. Tabadi bi kaha̱ge tabadiyo mei bi bolo̱do ke̱me ta molo͟͡u saga̱i̱ mei. 51 A̱ ni̱moko͡u tobo͡u ladi ko͟͡ume mogogou ta̱. Ni̱ duma. Di olo͡u fe̱i̱ tofigile mei, ke̱no͡u si di to͡u olo͡u fe̱i̱ boholo͡u ba, to͡u gehe̱ dege dalaguale. 52 Sawisiei uwage kelege, kibi uwage haguisouba,* dibie bila na̱i̱ sa̱ degei, Godiha̱ tofigile i o sasa̱i̱ olo͡u fe̱i̱ hagua̱giba, fi̱ha̱ to͡u gehe̱ bolo̱do, tabale mei ke̱ mala̱ ile. Haba tofigile ili mei, sosou dala dine di to͡u olo͡u fe̱i̱ boholo͡u ba gehe̱ degele ile. 53 Ni̱ ko͟͡u tawama, di to͡u, tabale ile ke̱me Godiha̱ boholo͡u ba tabale mei to͡u ke̱ ne̱i̱ba dalamabadomo͡u. Di to͡u, tofigile ile ke̱me boholo͡u ba, tolo mei to͡u ke̱ nele̱, di tofousogo tofousogo kegeno͡u kuhe dalamabeedema. 54 Di to͡u, tabale ile ke̱me Godiha̱ boholo͡u ba tabale mei to͡u ke̱ ne̱i̱ba dalaguale. Di to͡u, tofigile ile ke̱me boholo͡u ba, tolo mei to͡u ke̱ Godiha̱ ne̱i̱ba, di tofousogo tofousogo kegeno͡u kuhe dalaguale. Kegeiba, Godiha̱ kuguoko͡u ko͡u gue nala̱i̱,
O e̱ biyolugi, todi ke̱ makoma mei degeiba duguloyode tobolo͡u mo͡u nala̱i̱, Aisaia 25:8
ke̱me damale̱do kege tama̱ degele.
55 Todi, na̱ge ei wouba tofigile ile mei. Ne̱ nele̱ olo͡u fe̱i̱ ke̱me mei degei.
Todi, na̱ge ei wouba tofigile ke̱ ei ta gue̱ degele mei. Hosea 13:14
56 Di tolo ke̱ gue̱ degedi kaha̱ yobe ko͡u gue, di midiho̱ kasaga̱i̱ milo͡u gadi kaha̱ hebe ke̱ molo͟͡u saga̱i̱ kaha̱ degemo͡u. Haba, Mosesha̱ kuolo͡u mali̱ mei debane, di midiho̱ kasaga̱i̱ milo͡u gadi ke̱me kasaga̱i̱dade tawale iyo mei. 57 Ke̱no͡u si di Hiye O Yesu Kelesuha̱ degeiye, todi ke̱ mei degei kaha̱ degemo͡u, di Godiko͡u bolofe̱i̱yode tobo͡u me.
58 Ma̱ mogodo dia̱ma, kegei kaha̱ degemo͡u, ni̱ hobo͡u kesigidama, nele̱do dege dalaguama. Ni̱ Hiye Oha̱ dabai degele idi ke̱me nele̱do dege degema. Yobe ni̱ tewe, Hiye Oha̱ dabai ke̱me mo͡u yo͟͡uwa dabai mei. Dabai kaha̱ hebe, ni̱ mala̱ ile ke̱me bolo̱do.
Polha̱ dabai e̱ degeleyode tawai ke̱ tobou
(Ta̱ Hiye 16)
* 15:32 Tewe o ilo kele fima̱ idibe, si̱ so mei, ho o kedia̱no͡u Pol makolamo͡u degele idi. Haba tewe o ilo kedia̱ fima̱ idibe, ho o kedia̱ die si̱ so kedia̱ Pol womabeede tobo͡u di kaha̱ ta̱. * 15:33 Ta̱ ko͟͡ume sa Grikko͡u ge tewe o taha̱ nala̱i̱. * 15:52 Mogogou Ta̱ Hegi 11:15