12
Mari ɔt itir jɛ Isa ki
(Mt 26.6‑13; Mk 14.3‑9)
1 Kɛn Isa jaay aan Betani ki gɔtn kɛn naan̰ duro Lazar daan yoge tu se, ɔɔpga ɓii mɛcɛ sum ɓo, Yaudge Ꞌtɛɗn *laa Paak. 2 Gɔtn se kꞋtɛɗ kɔsɔ taa naan̰a ɔɔ Mart uuno kɔsɔ se, ɓaaɗo tɔndɗesin̰a. Gaŋ maakŋ jeege tun iŋg ɔs kɔs te Isa se, Lazar kic utu maakɗe ki. 3 Gɔtn se Mari uuno itir aas kaam ɗoocn̰ kurku ɔɔ itir se kꞋdaŋin̰ nard ɔɔ naan̰ se itir salal ɔɔ ɔɔn̰ɔ. Naan̰ jɛɛr itir se do jɛ Isa ki ɔɔ ɔtin̰sin̰ ute bɛɛkin̰a ɔɔ ɓee naaɗe iŋg maak ki se, oot itir itir sum. 4 Gɔtn ese maakŋ jee mɛtin̰ ki se, debm kɛn kꞋdaŋin̰ Judas Iskariɔt se, naan̰ ɓo kɛn tɛɗga num utu an̰ kut se, ɗeek ɔɔ: 5 «Bɛɛki se, itir se jaay kꞋdugin̰ga utu tamma kaar‑mɔtɔ* ɔɔ gursn se kꞋnigŋ jee daayge tu num bɛɛ ey la?» 6 Kɛn Judas jaay taaɗ bin se, taa naan̰ saap ɓo do jee daayge tu eyo, num gaŋ taa naan̰ debm ɓoogo; aan gɔɔ naan̰ debm kɔkŋ gursɗe ɗey se, naan̰ iin̰ga num lee tuun tuun mɛtn gursn ese. 7 Gɔtn se Isa ɗeek ɔɔ: «Mɛnda se ɔn̰in̰ kaam kalaŋ! Nakŋ naan̰ tɛɗum se kɛse ɓo aasga gɛn ɓii duubuma. 8 Jee daayge se daayum utu te naase. Num gaŋ maam se, daayum mꞋkɔŋ kiŋg te naase eyo.»
Magal Yaudge je tɔɔl Lazar
9 Kaaɗ kɛn se Yaudge dɛna kɛn booy jaay jꞋɔɔ, ɔɔ Isa utu Betani ki se, naaɗe iin̰ ɓaaɗo. Naaɗe ɓaaɗo se taa Isa sum eyo, num naaɗe ɓaaɗo se taa kaakŋ Lazar kɛn naan̰ durin̰o daan yoge tu se kici. 10 Gɔtn se *magal jee tɛɗn sɛrkɛ Raage tu uun doa gɛn tɔɔl Lazar kici. 11 Taa Lazar se, Yaudge dɛna iin̰ rɛsɗe ɔɔ ɓaaɗo uun taar Isa.
Isa ɛnd Jeruzalɛm ki aan gɔɔ Gaarge
(Mt 21.1‑11; Mk 11.1‑10; Lk 19.29‑44)
12 Mɛtbeen̰ki se, jee dɛn ɓaaɗo gɛn tɛɗn *laa Paak se, booy ɔɔ Isa utu ɓaaɗo Jeruzalɛm ki. 13 Naaɗe gaaŋo doomo jiɗege tu, ɔɔ teec ɓaaɗo dɔɔɗ Isa. Naaɗe dɔɔɗin̰ se, ɗɔɔb ɔɔy ɔɔ:
«Ozaana†,
*Raa tɛɗn bɛɛn̰ do deb kɛn ɓaaɗo te ro Mɛljege Raa, naan̰ se ɓo Gaar *Israɛlge‡.»
14 Isa ɔŋ goon buur gaaba se ook iŋgo do ki, aan gɔɔ taar kɛn kꞋraaŋo do dɔkin̰a kɛn ɗeek ɔɔ: 15 Jee maakŋ gɛgɛr kɛn Sion ki,§ɔn̰te Ꞌɓeerki, aakki gaarse ookoga do goon buur kɛn gaaba utu ɓaaɗo.*
16 Nakgen deel mɛtn‑jiki paac se kaaɗ kɛn se, jee mɛtin̰ ki se ɔŋ jeel ɔk te mɛtin̰ eyo. Num gaŋ kɛn Isa Raa *nookin̰ se jaay ɓo, naaɗe saap ɔŋin̰a nakŋ Isa tɛɗ se, taa nakŋ se kꞋraaŋin̰oga raaŋa do dɔkin̰a ɔɔ kɛse ɓo nakgen kɛn jeege tɛɗin̰sin̰ se.
17 Anum jee dɛn iŋgo te Isa jaay aako kɛn naan̰ daŋo Lazar maakŋ ɓaaɗ ki jaay Lazar duro daan yoge tu se, naaɗe se ɓo ɓaaɗo ɔɔs maanin̰ jeege tu. 18 Aan gɔɔ naaɗe booyga booy nakŋ‑kɔɔɓm naan̰ tɛɗo se, taa naan̰ se ɓo jeege teec ɓaaɗo dɔɔɗ Isa. 19 Gɔtn se *Parizige baag taaɗn te naapa ɔɔ: «Aakki! Naan̰ se lɛ cirga dojege, ɔɔ ɓɔrse se lɛ, jeege paac ɓaaga mɛtin̰ ki.»
Grɛkgen mɛtin̰ge ɓaaɗo je kaakŋ Isa
20 Ɓii *laa Paak ki se, Grɛkgen† mɛtin̰ge ɓaaɗo Jeruzalɛm ki gɛn keem Raa. 21 Naaɗe se ɓo ɓaaɗo ɔŋ Pilip kɛn iin̰o Betsaida kɛn taa naaŋ Galile ki se ɔɔ naaɗe tɔnd mɛtin̰ ɔɔ: «Naka, naaje se kꞋje kaakŋ Isa.» 22 Pilip ɓaa ɔŋ Andre ɔɔ taaɗin̰ ɔɔ naaɗen di se paac ɓaa taaɗ Isa ki. 23 Isa tɛrlɗen ɔɔ: «Ɓɔrse kaaɗn kɛn *Goon Deba *nookin̰ keem se, aanga. 24 ꞋBooyki bɛɛ mꞋasen taaɗa: kaam teen̰e jaay jꞋɔɔcin̰ te ey se, naan̰ iŋg gɔtin̰ ki sum. Num gaŋ kɛn jꞋɔɔcin̰ga num, kaamin̰ se ut naatn, ɔɔ kɛn teeco se ɓaaɗo ooj dɛna. 25 Debm je ron̰ se, utu kutn kon̰a ɔɔ debm do naaŋ ki ara jaay je Raa cir ron̰ se, naan̰ se utu Ꞌkɔŋ *kaajn̰ gɛn daayum. 26 Debm jaay je tɛɗn naabm maam se, Ꞌkɔkŋ mɛtuma. Gɔtn maam mꞋutu se, debm tɛɗn naabum se kic Ꞌkiŋg te maama. Kɛn debm jaay tɛɗum naabm maam se, Bubum utu an̰ magala.»
Isa taaɗ ɔɔ naan̰ utu Ꞌkooyo
27 Tɛr Isa taaɗ ɔɔ: «Ɓɔrse maam mꞋiŋg se nirlum aayuma, num gaŋ mꞋtaaɗn mꞋɔɔ ɗi? MꞋtaaɗn mꞋɔɔ: Bua, aajuma gɛn kaaɗn dubar utu Ꞌkaan dom ki se Ꞌsookumsin̰ naatn rom ki bin ne? Gɔtɔ! Maam ɓaaɗo tap ɓo taa naan̰ se. 28 Bua, *Ꞌnookŋ roi.» Gɔtn se kꞋbooy mindi taaɗ maakŋ raa ki ɔɔ: «Maam se mꞋnookin̰ga ɔɔ mꞋutu mꞋan̰ nookŋ daala.» 29 Jee dɛn iŋg gɔtn ese jaay booy se, taaɗ ɔɔ: «Kɛse Raa ɓo aata.» Gaŋ jee mɛtin̰ge ɗeek ɔɔ: «Kɛse *kɔɗn Raa gam ɓo taaɗin̰.» 30 Gaŋ Isa tɛrl taaɗɗen daala ɔɔ: «Mind taaɗ se taaɗ te maam eyo, anum naan̰ se, taaɗ te naase. 31 Ɓɔrse kaaɗn kɛn Raa an kɔjn̰ bɔɔrɔ do jeege tun do naaŋ ki se aanga. Ɓiin se ɓo *Ɓubm sitange, naan̰ ɓo Gaar jee kusin̰gen do naaŋ ki se, jꞋan̰ tuurin̰ naatn. 32 Kɛn maam se jaay jꞋuun kꞋɗaarumga raan se, maam mꞋtɛɗn jeege paac aɗe ɓaa gɔtum ki.» 33 Kɛn naan̰ jaay taaɗ taargen se, naan̰ je taaɗn ɔɔ te ɗoobm gay jaay naan̰ utu Ꞌkooyo. 34 Jee dɛnge se ɗeekin̰ ɔɔ: «Naaje kꞋbooy maakŋ *Ko Taar kɛn Raa ɛɗo Musa ki se ɔɔ: *al‑Masi se ɓaaɗoga num naan̰ se Ꞌtiŋg gɛn daayum. Anum gɛn ɗi jaay naai taaɗ ɔɔ: *Goon Debm jꞋan̰ tupm tɔɔl ro kaag ki ɔɔ jꞋan̰ kuun ɗaar raan se? Goon Debm ese kɛn gay daala?» 35 Isa tɛrlɗen ɔɔ: «Gɔtn wɔɔr kɛn lee wɔɔrsen gɔtɔ se, kaaɗin̰ ɔɔpga gɔɔrɔ. Kaaɗ kɛn naan̰ utu se, Ꞌleeki maakŋ gɔt kɛn wɔɔr se, taa bin se gɔtn ɔɔɗ se asen naar kɔkŋ do jise ki eyo. Taa debm lee maakŋ gɔt kɛn ɔɔɗ se lɛ, naan̰ jeel gɔtn naan̰ ɓaan se eyo. 36 Kaaɗn gɔtn wɔɔr utu se, Ꞌtookki Ꞌleeki utu gɔtn wɔɔr se. Taa bin se naase aki tɛɗn gaan gɔt kɛn wɔɔrɔ.»
Kɛn Isa jaay taaɗ naŋ taarin̰ se, naan̰ iin̰ ɔn̰ɗe ɔɔ ɓaa oom gɔtn dɔk te naaɗe.
Yaudge baate tooko gɛn kaal maakɗe do Isa ki
37 Ute nakŋ‑kɔɔɓgen Isa tɛɗ dɛn naanɗe ki se kic ɓo, Yaudge baate kaal maakɗe don̰ ki rɔk. 38 Taa naan̰ se ɓo taar kɛn debm taaɗ taar teeco taar Raa ki ron̰ Ezayi taaɗno se aanga ɗoobin̰ ki kɛn ɔɔ:
Mɛljege Raa, taari naaje jaay kꞋlee kꞋtaaɗ jeege tu se, naŋa took uunga
ɔɔ Mɛljege Raa tap ɓo Ꞌtɔɔgin̰ se, naan̰ taaɗga naŋ ki?‡
39 Yaudge jaay ɔŋ aal maakɗe do Isa ki ey se, taa Ezayi se taaɗga taaɗ taar ese se kici kɛn ɔɔ:
40 Ɗeere, jee se Raa turumɗenga kaamɗege ɔɔ tɛɗɗen naaɗe tɛɗga jee do‑mɔŋgge
taa kaamɗe kaakŋ kɔkŋ gɔt eyo ɔɔ biɗe booy kɔkŋ taar eyo
ɔɔ ute maakɗe kic naaɗe kɔŋ booy kuun jaay aɗe tɛrl ro maam ki,
ey num kaaɗ kɛn naane se, maam Raa mꞋaɗen kaaja.§
41 Kɛn Ezayi jaay taaɗ bin se, taa naan̰ aakga kaak *nookŋ Isa ɔɔ taargen naan̰ taaɗo se, taaɗ ute naan̰a.
42 Ute naan̰ se kic ɓo maakŋ magal Yaudge tu se, jeege dɛna aal maakɗe do Isa ki. Naɓo taa *Parizige se, naaɗe ɔŋ taaɗin̰ tal naan jeege tu eyo, taa naaɗe ɓeer ɔɔ sɔm Parizige aɗen tuur naatn, maakŋ *ɓee kɛn Yaudge lee tusn maak ki se. 43 Taa naaɗe je tɔɔm kɛn jikilimge lee tɔɔmɗe se ɓo, bɛɛ cir kɛn Raa ɓo aɗen tɔɔmɔ.
Isa se naan̰ ɓo gɔtn wɔɔr gɛn jee do naaŋ ki
44 Gaŋ gɔtn se Isa uun mindin̰ raan taaɗ ɔɔ: «Debm jaay aal maakin̰ do maam ki se, naan̰ aal maakin̰ do maam ki sum eyo, num naan̰ se aal maakin̰ do Deb kɛn ɔlumo. 45 Ɔɔ debm kɛn aakumga maam se, aakga Debm kɛn ɔlumo se kici. 46 Maam se mꞋgɔtn wɔɔr kɛn ɓaaɗo do naaŋ ki se, taa debm jaay aalga maakin̰ do maam ki se, naan̰ Ꞌkɔŋ kiŋg maakŋ gɔt kɛn ɔɔɗ eyo. 47 Kɛn debm jaay booy taaruma ɔɔ ɔkin̰ maakin̰ ki ey se, maam ɓo mꞋan̰ kɔjn̰ bɔɔrɔ don̰ ki eyo. Taa maam mꞋɓaaɗo se, gɛn kɔjn̰ bɔɔrɔ do jeege tun do naaŋ ki eyo, num mꞋɓaaɗo se gɛn kaajn̰ jeegen do naaŋ ki. 48 Debm jaay ɔɔɗ unduma ɔɔ baate tookŋ taarum se, bɔɔrɔ utu koocn̰ don̰ ki. Taa ɓiin dunia an naŋ se, taargen maam mꞋtaaɗin̰ se ɓo utu an̰ kɔjn̰ bɔɔrɔ don̰ ki. 49 Taargen maam taaɗ se, mꞋtɛrɛc te dom eyo. Kɛse Bu kɛn ɔlumo se ɓo ɔlum mꞋtaaɗ taargen se ɔɔ mꞋdooy jeege. 50 Maam mꞋjeele taar kɛn naan̰ taaɗumo gɛn tɛɗa se, kɛse ɓo taar kɛn ɛɗ kaaja gɛn daayum. Taar kɛn maam mꞋtaaɗ se, mꞋtaaɗin̰ aan gɔɔ kɛn Bu taaɗumsin̰o.»
* 12:5 Tamma kaar‑mɔtɔ se aas kɔgŋ deba maakŋ ɓaar ki. † 12:13 Ozaana se je ɗeekŋ ɔɔ: Raa aaja. ‡ 12:13 Aak KKR 118.25‑26. § 12:15 Sion se, naan̰ ro Jeruzalɛm kici. * 12:15 Aak Zak 9.9. † 12:20 Grɛkgen se jeegen mɛtjil Yaudge eyo. ‡ 12:38 Aak Eza 53.1. § 12:40 Aak Eza 6.9‑10.