4
Isa taaɗ te mɛnd *Samari
1 Kɛn Isa jaay booy ɔɔ *Parizige booyga ɔɔ naan̰ jee mɛtin̰ ki tɛɗga dɛna ɔɔ naan̰ lee *batiz jeege dɛn cir gɛn Jan se, 2 kɛn tap se, Isa mala ɓo lee batiz jeege eyo, num jee mɛtin̰ ki ɓo lee batiz jeege. 3 Gɔtn se Isa iin̰ ɔn̰ taa naaŋ Jude se ɔɔ ɔk tɛrl ɓaa taa naaŋ Galile ki daala. 4 Gɛn ɓaa Galile ki se, bɛɛki se, naan̰ utu Ꞌkaal taa naaŋ Samari ki jaayo. 5 Kɛn naan̰ jaay aal kaal taa naaŋ Samari ki se, naan̰ aan maakŋ naaŋ kɛn kꞋdaŋin̰ Siikar. Ɔɔ Siikar se, naan̰ cɛɛ maakŋ gɔt kɛn *Yakub ɛɗo do dɔkin̰ goonin̰ Yusup ki. 6 Gɔtn ese ɔk buɗu ɔɔ buɗn se kꞋdaŋin̰ buɗn Yakub. Kɛn Isa jaay aan gɔtn ese se, kaaɗa aasga katara tir ɔɔ naan̰ jaay lee ɔɔr se ɓaa iŋg cɛɛ buɗ kɛn ese.
7 Gɔtn se mɛnd Samari kalaŋ bini ɓaaɗo gɛn takŋ maane. Isa ɗeekin̰ ɔɔ: «Ɛɗumo tu maane mꞋkaaye.» 8 Kaaɗ kɛn se jee mɛtin̰ ki ɓaaga maakŋ gɛgɛr ki taa aɗeno ɓaa dugŋ nakŋ kɔsɔ. 9 Gaŋ mɛnd kɛn mɛnd Samari se ɗeek Isa ki ɔɔ: «Naai lɛ kɔɗ Yaud, num Ꞌtɔnd mɛtn maan kaaye gɔtn maam mɛnd Samari ki se, gɛn ɗio?» (Taa Yaudge ute Samarige se lɛ, taarɗe ɓaa eyo.) 10 Gɔtn se, Isa tɛrlin̰ ɔɔ: «Kɛn naai jaay Ꞌjeel nakŋ kɛn *Raa utu kɛɗn jeege tu se num, debm kɛn ɗeeki ɔɔ ɛɗumo maane mꞋkaay se, ey num naai ɓo Ꞌtɔnd mɛtn maan kaaye gɔtin̰ ki. Ɔɔ naan̰ se ai kɛɗn maan daayum tooɗ ɔɔy kɔl kɔl ɔɔ ɛɗ kaaja.» 11 Gaŋ mɛnda se ɗeekin̰ ɔɔ: «Naka, buɗu se lɛ jɛrlɛ ɔɔ naai lɛ ɔk dɛlɛ eyo. Num maan daayum tooɗ ɔɔy kɔl kɔl ɔɔ ɛɗ kaaja se an̰ kɔŋ gay? 12 Ɓugje Yakub kɛn uɗjeno buɗn se, naan̰ mala, gɛnin̰ge ɔɔ te maalin̰ge kic ɓo aayo buɗ kɛn ara. Num naai se, magal cir ɓugje Yakub la?» 13 Isa tɛrlin̰ ɔɔ: «Debm kɛn aay maan buɗ kɛn ese se, tɛɗga sum ɓo maane utu an̰ tɔɔl kuuy daala. 14 Num debm kɛn jaay Ꞌkaay maan maam mꞋan̰ kɛɗ se, mɔɔtn kuuy maane an̰ tɔɔl eyo, taa maan maam mꞋan̰ kɛɗ se, daayum tooɗn kɔɔy kɔl kɔl maakin̰ ki ɔɔ an̰ kɛɗn *kaajn̰ gɛn daayum.» 15 Gɔtn se mɛnda ɗeekin̰ ɔɔ: «Naka, ɛɗumo maan se taa mɔɔtn kuuy maane am tɔɔlum eyo, ɔɔ maam lɛ mɔɔtn mꞋaɗe ɓaa ara gɛn takŋ maan ey sum.» 16 Isa ɗeekin̰ ɔɔ: «ꞋƁaa daŋo gaabi ɔɔ tum Ꞌɓaakiro kalaŋ gɔtn ara.»
17 Gaŋ mɛnda se tɛrlin̰ ɔɔ: «Maam se mꞋɔk gaab eyo.» Gɔtn se, Isa tɛrlin̰ ɔɔ: «Taar kɛn naai Ꞌtaaɗ ɔɔ maam se mꞋɔk gaab ey se, kɛse mɛt ki. 18 Taa naai se Ꞌtɔkoga gaabge mii, num gaabm kɛn naai iŋg ɓɔrse se gaabi eyo. Taa naan̰ se, taar naai Ꞌtaaɗ se taar mɛt ki.» 19 Gɔtn se mɛnda ɗeekin̰ ɔɔ: «Naka, maam mꞋaaki naai se, debm taaɗ taar teeco taar Raa ki. 20 Ey num bubm naajege se, eem Raa do ko kɛn ese, num naase Yaudge lɛ ɔɔki gɔtn keem Raa se, maakŋ gɛgɛr Jeruzalɛm ki kalin̰ ki sum.» 21 Isa ɗeekin̰ ɔɔ: «Ko naka, Ꞌtook taar kɛn maam mꞋtaaɗi se: kaaɗin̰ utu kaana gɛn keem Raa Bubu se, naase an̰ki ɓaa kɔŋ keem do ko kɛn ara ki eyo ɔɔ Jeruzalɛm ki eyo kici. 22 Naase jee Samari ki se lɛ, eemki Raa kɛn naase Ꞌjeel ɔkki mɛtin̰ eyo. Num gaŋ naaje Yaudge se naaje kꞋjꞋeem Raa kɛn naaje kꞋjeel jꞋɔk mɛtin̰a, taa debm utu kaajn̰ jeege se aɗe teecn̰ daan Yaudge tu. 23 Num kaaɗin̰ se utu Ꞌkaana ɔɔ ɓɔrse kaaɗin̰ se aasga, *Nirl Raa se utu tɛɗn jeege se Ꞌjeel keem Raa mala mala. Jeegen eem Raa bin se ɓo kɛn Raa Bubu jen ro ki. 24 Raa se naan̰ ɓo Mɛl‑kaaja ɔɔ jee jaay an̰ keemin̰ naan̰ mala mala se, jee se kɛn Nirlin̰ tɛɗɗenga naaɗe aasga jee an̰ lee keeme. Naaɗe se ɓo kɛn naan̰ ɛɗɗenga kaaja.» 25 Gɔtn se mɛnda taaɗin̰ ɔɔ: «Maam se mꞋjeel debm kꞋdaŋin̰ *al‑Masi, kɛn ute taar Grɛk kꞋdaŋin̰ *Krist se, utu aɗe ɓaao. Kɛn naan̰ jaay ɓaaɗoga se utu ajen taaɗn tɔɔkŋ mɛtn nakgen se paac kalaŋ kalaŋ.» 26 Isa tɛrlin̰ ɔɔ: «Debm kɛn taaɗi se ɓo, maama.»
27 Gɔtn se jee mɛtin̰ ki ɓaaɗo ɔŋin̰a. Kɛn naaɗe jaay aak Isa taaɗ taaɗ te mɛnda se*, paac ɔkɗen taaɗ eyo. Num gaŋ debm kɛn jaay an̰ taaɗn ɔɔ naai Ꞌje ɗi? Lɔ taaɗ te mɛnd se, gɛn ɗi se gɔtɔ? 28 Gɔtn ese mɛnda iin̰ ɔn̰ kɔɔyin̰a ɔɔ ɔk tɛrl ɓaa maakŋ gɛgɛr ki ɔɔ ɓaa taaɗ jeege tu ɔɔ: 29 «ꞋƁaaɗo aakki tu. Maam mꞋɔŋo gaabm naane se, taaɗ tɔɔɗumo mɛtuma do nakge tun maam tɛɗo se paac. Naan̰ se ɓo Ꞌtɛɗn al‑Masi lɛ ɗaam?» 30 Jeege se teeco maakŋ gɛgɛr ki ɔɔ ɓaaɗo ɔŋ Isa.
31 Kaaɗ kɛn mɛnda jaay tɛrl ɓaa ɓeen se, jee mɛtn Isa ki taaɗ dɔɔkin̰ taara ɔɔ: «Debm dooyje, ɓaaɗo ɔs jaayo.» 32 Gaŋ naan̰ tɛrlɗen ɔɔ: «Nakŋ kɔsn kɛn maam mꞋlee mꞋɔs se naase Ꞌjeelki eyo.» 33 Gɔtn se jee mɛtin̰ ki taaɗ te naapa ɔɔ: «Kaaɗn naane nam ɛɗin̰ga nakŋ kɔsɔ lɛ ɗaam?» 34 Tɛr Isa taaɗɗen daala ɔɔ: «Kɛse ɓo nakŋ kɔsuma: maam Raa ɔlumo se, taa mꞋan̰ Ꞌtɛɗn nakŋ kɛn maakin̰ jen ro ki, ɔɔ naabm kɛn naan̰ ɛɗumsin̰ se mꞋan̰ tɛɗ kaas te ɗoobin̰a. 35 Naase lee Ꞌtaaɗki ɔɔki: ‹Kaaɗn kɔjɔ se, ɔɔpga laapa sɔɔ jaayo.› Num maam mꞋɗeeksen mꞋɔɔ: uunki kaam se, aakki maakŋ‑gɔtɔ se tɛɗga gɛn kɔjɔ. 36 Debm kɔjn̰ maakŋ gɔtɔ se ɓɔrse ɓo baagga kɔŋ bɛɗin̰a, taa naan̰ tus tus nakgen naan̰ ɔj† se gɛn tiŋg gɛn daayum. Taa naan̰ se debm kɔɔcɔ ute debm kɔjn̰ maakŋ gɔtɔ se, naaɗe paac maakɗe raap aas kaasa. 37 Kaan̰ kaa taar ese se, taaɗ taar mɛt ki, kɛn ɗeek ɔɔ: ‹Deb kalaŋ ɓaaɗo ɔɔcɔ, debm kuuy ɓo ɓaaɗo ɔjɔ.› 38 Maam se mꞋɔlse gɛn kɔjn̰ maakŋ gɔtn kɛn naase Ꞌnaamki te dubar naabin̰ eyo; jee kuuy naab dabaro, num gaŋ naase se, Ꞌɓaaɗo ɔŋki ɓo ɔjki kɔj sum.»
39 Maakŋ gɛgɛr kɛn ese se *Samarige dɛna kɛn took aal maakɗe do Isa ki, do taar mɛnd kɛn ɗeekɗeno ɔɔ: «Naan̰ taaɗ tɔɔɗumo mɛtuma do nakge tun maam mꞋtɛɗo se paac.» 40 Kɛn Samarige jaay ɓaaɗo ɔŋ Isa se, naaɗe tɔnd mɛtin̰ ɔɔ: «Iŋg te naaje.» Gɔtn se Isa ɔɔp iŋg te naaɗe ɓii dio. 41 Gɔtn se do taar kɛn Isa taaɗɗen se, jee took aal maakɗe don̰ ki se dɛn cir daala. 42 Gɔtn se naaɗe taaɗ mɛnd ki ɔɔ: «Naaje jꞋaal maakje don̰ ki se, do taar naai ki sum eyo. Num naaje mala kꞋbooyga te bije ɔɔ kꞋjeelin̰ga ɗeere, naan̰ se ɓo Debm Kaajn̰ jeegen do naaŋ ki.»
Magala kalaŋ bin se Isa ɛɗ lapi goonin̰ kɛn gaaba
(Lk 7.1‑10)
43 Gɔtn se Isa tɛɗ ɓii dio, jaay ɓo iin̰ ɔn̰ gɔtn ese ɔɔ ɔk tɛrl ɓaa taa naaŋ Galile ki daala. 44 Taa naan̰ mala taaɗga taaɗ te taarin̰a ɔɔ debm taaɗ taar teeco taar Raa ki se, jee maakŋ naaŋin̰ ki mala se aalin̰ maak ki eyo. 45 Num kɛn naan̰ jaay aan taa naaŋ Galile ki se, jee Galile ki dɔɔɗ ɔkin̰ jiga taa naaɗe kic iŋgo Jeruzalɛm ki gɛn *laa Paak ɔɔ naaɗe kic aakkiga nakgen paacn̰ kɛn Isa tɛɗo se.
46 Gɔtn se Isa tɛrlo maakŋ naaŋ Kana ki kɛn taa naaŋ Galile ki; gɔtn se ɓo kɛn naan̰ dɛl maane tɛɗ tɔtn koojn̰ bin̰ se. Gaŋ maakŋ Kaparnayum ki se magala kalaŋ bin se goonin̰ gaaba kɔɔn̰ɔ. 47 Kɛn gaabm se jaay booy jꞋɔɔ Isa iin̰o taa naaŋ Jude ki ɔɔ ɓaaɗoga taa naaŋ Galile ki se, gɔtn se naan̰ ɓaaɗo ɔŋin̰a ɔɔ tɔnd mɛtin̰ ɔɔ: «Jaamus, Ꞌbɔɔy Ꞌɓaaɗo ɛɗum lapia goonum kɛn ɔɔpga baata ɓaa ɓaa kooyo se.» 48 Isa ɗeekin̰ ɔɔ: «Kɛn naase se, jaay aakki te nakŋ‑kɔɔɓ eyo, te nakŋ kɛn deel do debkilimi ey se, naase maakse Ꞌtook eyo.» 49 Magal se ɗeekin̰ ɔɔ: «Jaamus, kɔr goonum ooy te ey ɓɔrt se Ꞌbɔɔy Ꞌɓaaɗo.» 50 Isa tɛrlin̰ ɔɔ: «Iin̰ Ꞌɓaa, gooni gaaba se aajga.» Gaabm se aal maakin̰ do taar kɛn Isa taaɗin̰ se ɔɔ naan̰ uun ɗoobin̰a ɔk tɛrl ɓaa. 51 Kɛn gaabm se jaay uun ɗoobo tɛrl bɔɔy ɓaa ɓaa se, jee tɛɗn naabin̰ge an̰ ɓaaɗo dɔɔɗin̰a ɔɔ ɗeekin̰ ɔɔ: «Gooni gaaba se aajga.» 52 Naan̰ tɔnd mɛtɗe ɔɔ: «Goono se ɔŋ lapia kaaɗ ɗi?» Naaɗe tɛrlin̰ ɔɔ: «Tɛrko katar do tɛgɛr ki sum ɓo ron̰ ɔŋ kɛɗɛk se tɔɔlin̰.» 53 Gɔtn se bubm goono saap ɔŋ kaaɗn ese ɓo, kaaɗn kɛn Isa taaɗin̰ ɔɔ: «Gooni kɛn gaaba se aajga.» Gɔtn ese se sum ɓo, naan̰ ute jee maakŋ ɓeen̰ ki se paac took aal maakɗe do Isa ki. 54 Kɛse ɓo nakŋ‑kɔɔɓm gɛn k‑dige, kɛn Isa tɛɗin̰ taa naaŋ Galile ki kaaɗ kɛn naan̰ iin̰o taa naaŋ Jude ki.
* 4:27 Taa debm dooy jeegen maakŋ Yaudge tu se taaɗ ute mɛndge eyo. † 4:36 Nakgen naan̰ ɔj tus se je taaɗn ute jeegen took aal maakɗe do Isa ki.