27
Yéesu Yootwaalwa na kwa Gávana Piláato
(Maáriki 15:1; Lʉ́ka 23:1-2; Yooháani 18:28-32)
1 ˆKʉkamwaae, vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva voosi na vawosi vakalamʉla kʉmʉʉlaa Yéesu. 2 Vakamuchuunga pɨɨ́ngʉ, vakamʉtwaala na kwa Piláato, gávana wa ɨsɨ ya Yudéea, maa vakamʉkwaatya kwaachwe.
Yʉ́ʉda Yookiikuva
(Mɨrɨmo ya Vatumwi 1:18-19)
3 Haaha Yʉ́ʉda ʉhʉ ˆajáa amʉválandukire ˆakoone Yéesu ahʉ́mwɨɨre heewa irya, akiivairya mbiri, maa akavahɨndʉrɨra vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva na vawosi jira mpía makumi yatatʉ (30). 4 Akavasea, “Nahóniirye kʉmʉtoola mʉʉntʉ ˆasiina ʉvɨ ʉʉlawe.” Maa kaa, voovo vakamʉsea, “Ayo ˆwootuwyɨɨra yasiina nyambirirya kʉrɨ suusu tʉkʉ, nɨ yaako mweeneevyo.” 5 Akajifweitɨra ijo mpía makumi yatatʉ na Kaayii Njija ya Ijʉva, maa akatamanya no kiikuva.
6 Vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva vakajitoola ijo mpía, maa vakasea, “Miiro yakaanʼya kujisaangya iji mpía na mpía ja Kaaya Njija, sa nɨ mpía ja sakami.” 7 Aho, vakalʉma sáare, maa vakalamʉla kujiwʉrɨra iwʉnda ra kɨrongorongo rɨve haantʉ ho taahɨra vayeni. 8 Noo ˆchooreka fʉʉrʉ isikʉ, ɨro iwʉnda raséwaa Iwʉnda ra Sakami. 9 Jeyyo, masáare ya Yeremía mʉláali na mʉtwe yakakiimana, “Vajáa vasʉmʉla jira mpía makumi yatatʉ, iyoombe ˆapaangɨrwa nɨ vaantʉ va Isiraéeli. 10 Ijo mpía vakawʉrɨra iwʉnda ra kɨrongorongo, ja ˆvyeene Ijʉva aandairirya.”✡
Yéesu Mbere ya Piláato
(Maáriki 15:2-5; Lʉ́ka 23:3-5; Yooháani 18:33-38)
11 Haaha, vakamwiimya Yéesu mbere ya gávana Piláato, ne Piláato akamuurya, “Weewe noo mʉtemi wa Vayahúudi wʉʉ?” Yéesu akamʉsea, “Weewe ulúusire.” 12 Maa kaa, vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva na vawosi ˆvakamusitaakye, yeeye sɨ uuyirya isáare tʉkʉ. 13 Piláato akamuurya, “Sɨ wooteera nɨ masáare yangaɨ vookusitaakya tʉkʉ wʉʉ?” 14 Maa kaa, Yéesu sɨ uuyirya baa isáare rɨmwɨ tʉkʉ, ʉwo gávana akatʉlʉvala maatʉkʉ vii.
Yéesu Yooheewa Irya ro Kʉʉlawa
(Maáriki 15:6-15; Lʉ́ka 23:13-25; Yooháani 18:39–19:16)
15 Haaha, sikʉ ja ngovi ya Paásika, gávana ajáa aviijuvirya Vayahúudi kʉmʉchʉngʉrɨra mufúungwa ʉmwɨ ˆmweene varɨ saaka. 16 Mpɨɨndɨ ijo, kʉjáa kwatɨɨte mufúungwa ʉmwɨ ˆajáa ataangɨkana maatʉkʉ vii sa ʉvɨ, ˆasewáa Baráaba. 17 Sa jeyyo, vaantʉ ˆvakiijiinge, Piláato akavuurya, “Nɨ ani moosaaka nɨmʉchʉngʉrɨre kati ya ava vavɨrɨ, Baráaba au Yéesu ˆaséwaa Masía?” 18 Ajáa alʉʉsa jeyyo sa ajáa ataanga vajáa vamusítakiirye Yéesu kwaachwe sa kɨvɨna.
19 Mpɨɨndɨ Piláato ˆajáa iíkyɨɨre aho ichuumbii raachwe ro lamʉrɨra, muki waachwe akamʉtwaarɨra mʉlomo, “Karɨ jɨ ʉmʉbweeyyirye ʉvɨ wowoosi mʉʉntʉ ʉwo mʉwoloki tʉkʉ, sa nɨɨnɨ natʉ́rɨkɨɨre maatʉkʉ vii noolootera sa yeeye uchikʉ ʉhʉ.” 20 Maa kaa, vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva na vawosi vakavasoonka vaantʉ valoombe Baráaba achʉngʉrɨrwe na Yéesu ʉʉlawe. 21 Aho, gávana akavuurya, “Nɨ ani moosaaka nɨmʉchʉngʉrɨre kati ya ava vavɨrɨ?” Voovo vakamʉsea, “Baráaba!” 22 Piláato akavuurya, “Haaha che ndɨrɨ mʉbweeyya Yéesu ˆaséwaa Masía?” Voosi vakasea, “Aningʼiniwe mʉsaláabii fʉʉrʉ akwye!” 23 Ne akavuurya, “Sa che? Ʉvɨ che abwéeyyiirye?” Voovo vakatuuba tʉla isóso voosea, “Aningʼiniwe mʉsaláabii fʉʉrʉ akwye!”
24 Piláato ˆakoone hasiina yooseesya tʉkʉ na baa ʉsaambʉ waándire, ajáa atoola maaji, maa akooyya mɨkono yaachwe mbere ya vaantʉ yoosea, “Nɨɨnɨ nsiina ʉvɨ mweeri ya inkwya ya ʉhʉ mʉʉntʉ tʉkʉ. Ɨrɨ isáare nɨ mweeri yaanyu rɨrɨ, rɨlaangi.” 25 Vaantʉ voosi vakasea, “Sakami yaachwe ɨveere mweeri yiiswi na vaana viiswi.” 26 Aho, Piláato akamʉchʉngʉrɨra Baráaba fuma mʉnyololwii sa voovo, maa kaa, akalairirya Yéesu avawe mɨjeléedi maa akamʉtoola aningʼiniwe mʉsaláabii fʉʉrʉ akwye.
Valʉkalʉka Voomʉhena Yéesu
(Maáriki 15:16-20; Yooháani 19:2-3)
27 Aho, valʉkalʉka va gávana vakamʉtwaala Yéesu na ijuumbii ra kɨtemi ra Piláato ˆrɨséwaa Puraitória. Ʉko, valwi nkoondo voosi vakiijiinga kʉmʉrɨɨngɨrɨra Yéesu. 28 Vakamufumya ɨngo jaachwe, maa vakamʉvɨkɨra ɨngo ˆɨrɨ gyaa atɨ ja mʉtemi. 29 Aho, vakalʉka kɨsasaavo cha miíwa, vakamʉvɨkɨra mutwii, vakamʉkwaatya dʉʉrɨ mʉkonwii waachwe wa kʉlʉme, maa de vandoomwiinamɨra, voomʉhenchʉla voosea, “Lamʉkyaade ee aaɨ, mʉtemi wa Vayahúudi!” 30 Vakamʉchwɨɨra matɨ, vakatoola ɨra dʉʉrɨ vakatuuba mʉvaa noyo mutwii. 31 ˆVakahʉmʉle kʉmʉhenchʉla, vakamufumya ɨra ɨngo ˆɨrɨ gyaa, maa vakamʉvɨkɨra ɨngo jaachwe kei. Aho, vakamʉtwaala fʉʉrʉ weerwii ya múuji noo muningʼinʼya mʉsaláabii fʉʉrʉ akwye.
Yéesu Yooningʼiniwa Mʉsaláabii Fʉʉrʉ Akwye
(Maáriki 15:21-32; Lʉ́ka 23:26-43; Yooháani 19:17-27)
32 Njirii, vakalʉmana na mʉʉntʉ ʉmwɨ fuma múujii wa Kɨréene* ˆaséwaa Simóoni. Valwi nkoondo vakamʉdoomererya avaale mʉsaláaba wa Yéesu. 33 Na ˆvakafike haantʉ ˆhaséwaa Goligóota, noo kʉsea Kɨsááya cha Mʉtwe, 34 valwi nkoondo vakamʉheera Yéesu diváai ˆyasaangiwa na kɨsʉʉngʉ so seyya makuundi,✡ maa kaa, yeeye ˆakɨɨsaɨre, akasiita kʉnywa.
35 ˆVakahʉmʉle kumuningʼinʼya mʉsaláabii, vakiigavɨra ɨngo jaachwe ko vaa mbare.✡ [Jeyyo, isáare rɨra ˆralʉʉswa nɨ mʉláali na mʉtwe rɨkakiimana, “Viigavɨra mɨrwaalo yaanɨ, kati yaavo na ɨngo yaanɨ vakɨɨvaɨra mbare.”] 36 Vakiikala, vakatuuba kʉmʉlaangirirya. 37 Mweeri ya mʉtwe waachwe vakavɨɨka ishitáaka ˆraandɨkwa, “Ʉhʉ nɨ Yéesu, mʉtemi wa Vayahúudi.” 38 Viívi vavɨrɨ vajáa vaningʼiniwa mɨsaláabii hamwɨ ne, ʉmwɨ mʉkono wa kʉmooso na wɨɨngɨ mʉkono wa kʉlʉme, kɨra mʉʉntʉ mʉsaláabii waachwe.
39 Vaantʉ vara ˆvalookáa na aho, vamʉtʉkɨráa voosingisya mɨtwe kwa heenchʉ voosea, 40 “Hoonɨ ta ilaange, atɨ girimʉla ʉrɨ Kaaya Njija na wɨɨjeenge kwa sikʉ itatʉ? Haaha ilamurirye we mweeneevyo. Koonɨ kɨkomi weewe nɨ Mwaana wa Mʉlʉʉngʉ, kiima aho mʉsaláabii!” 41 Baa vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva, hamwɨ na vawosi na vakiindya va Miiro vakamʉhenchʉla voosea, 42 “Avalamuriryáa vɨɨngɨ, amwɨ yoosiindwa kiilamurirya yeemweene? Atɨ yeeye nɨ mʉtemi wa Isiraéeli! Hoonɨ nɨ akiime mʉsaláabii naasu tumurume. 43 Yeeye amwiiláangyaa Mʉlʉʉngʉ, na ajáa alʉʉsa yeeye nɨ Mwaana wa Mʉlʉʉngʉ, haaha Mʉlʉʉngʉ nɨ amʉlamurirye koonɨ yoomʉsaaka.” 44 Baa vara ˆvajáa vaníngʼiniiwe mɨsaláabii hamwɨ ne, vakamʉtʉkɨra.
Yéesu Yookwya Mʉsaláabii
(Maáriki 15:33-41; Lʉ́ka 23:44-49; Yooháani 19:28-30)
45 Kwandɨra mpɨɨndɨ ja mpoloonge fʉʉrʉ mpɨɨndɨ ja cháámuusi, kilwiirya kɨkakʉnɨkɨrɨra ɨsɨ yoosi. 46 Mpɨɨndɨ jo kiimikirirya ja cháámuusi, Yéesu akarɨra na ngururu yoosea, “Éeli, Éeli láama sabakɨtáani?” noo kʉsea, “Ee Mʉlʉʉngʉ, Ee Mʉlʉʉngʉ, amwɨ waandékire?”✡ 47 Maa kaa, vamwɨ va vaantʉ ˆvajáa hara ˆvakateere jeyyo, maa vakasea, “Ʉhʉ, yoomʉkemera Elía.”✡ 48 Ʉmwɨ waavo akatamanya chaangʉ, akatukya kɨɨntʉ ˆkɨrɨ monyomonyo diváaii ˆyasasʉka, akakɨfarɨmbɨrɨra isaangii, maa akamʉheera anywe. 49 Maa kaa, vɨɨngɨ vakasea, “Reki toone koonɨ Elía arɨ kʉʉja noo mʉlamurirya.” 50 Maa reerʉ, Yéesu akaana kei vikʉlʉkʉʉlʉ, aho, akawulala.
51 Haaho, ipasía ra Kaaya Njija rɨkaatʉka katɨ na katɨ fuma mweeri fʉʉrʉ ɨsɨ, ɨsɨ ɨkasɨngɨsɨka na myaalaliwye ɨkaatʉka. 52 Mbɨrɨ́ɨ́ra jikakʉnʉkʉka na mɨvɨrɨ ya vaaja vara ˆvajáa vaakwya ɨkafʉfʉka. 53 Yéesu ˆakafʉfʉke, avo vaantʉ vakafuma mbiríírii, na vakatamanya na múujii mʉʉja na vakavafʉmɨra vaantʉ ˆvarɨ foo.
54 Ʉra mʉkʉ́ʉ́lʉ wa valwi nkoondo na vara ˆvajáa ne voomʉlaangirirya Yéesu ˆvakoone kɨra kitiíntima na yara yoosi ˆyajáa yafʉ́mɨɨre, vakoofa mʉnʉmʉʉnʉ, voosea, “Ʉhʉ kɨkomi nɨ Mwaana wa Mʉlʉʉngʉ aarɨ.”
55 Kʉjáa kwatɨɨte vaantʉ vaki ˆvarɨ foo ˆvalaangáa ayo kwa kʉlɨ. Avo vajáa vamutuuba Yéesu fuma Galiláaya sa vɨndoomʉtʉmamɨra. 56 Kʉrɨ vamwɨ vaavo, ˆajáa amwaarɨ, Maríia Makɨdaléena, Maríia íyo waala Yaakúupu na Yóose, na íyo waala vaana va Sebedáayo.
Kʉtaahwa kwa Yéesu
(Maáriki 15:42-47; Lʉ́ka 23:50-56; Yooháani 19:38-42)
57 Haaha iwʉlo ˆrɨkɨɨngɨre, ajáa ʉʉja musúngaati ʉmwɨ fuma múuji wa Arimatáaya ˆasewáa Yooséefu. Ʉhʉ ne nɨ mʉpooji wa Yéesu ajáa. 58 Akamʉdomera Piláato noo koomʉloomba mʉvɨrɨ wa Yéesu. Piláato akalairirya aheewe. 59 Yooséefu akʉʉsʉmʉla mʉvɨrɨ, akʉʉfarɨmbɨrɨra sáanda ya kɨtáani cha kikomi, 60 maa akʉʉvɨɨka mbiríírii yaachwe mweeneevyo. Ɨyo mbɨrɨ́ɨ́ra ya mpaanga nɨ ifya na ɨjáa yabokwa mwaalaliwyii. Aho, akafingiritya iwye ikʉlʉkʉʉlʉ, yoorifintamya mʉryaangwii wa mbɨrɨ́ɨ́ra, maa akalooka. 61 Maríia Makɨdaléena na ʉra Maríia wɨɨngɨ vajáa vamwaarɨ aho haantʉ viíkyɨɨre kʉlaanga mbɨrɨ́ɨ́ra.
Valʉkalʉka Mbiríírii
62 Lomʉtóondo yaachwe nɨ sikʉ ya Sabáato ɨjáa, vakʉ́ʉ́lʉ va veeneɨsɨ va Ijʉva na Mafarisáayo vakatamanya na kwa Piláato. 63 Vakamʉsea Piláato, “Mʉkʉ́lʉ, takʉ́mbʉkɨɨre, ʉra mʉkwaata de akwye ajáa asea, ‘Sikʉ itatʉ ˆjiri looka, fʉfʉka ndɨrɨ.’ 64 Sa jeyyo, ʉlairirye mbɨrɨ́ɨ́ra ɨlaangiririwe kamwɨ fʉʉrʉ sikʉ ya katatʉ. Koonɨ sɨ jeyyo, vapooji vaachwe ifaanaa vʉʉje, viive mʉvɨrɨ waachwe na vavawyɨɨre vaantʉ afúfukire fuma inkwyii. Ʉkwaata ʉhʉ wo kiimikirirya kʉva ʉrɨ wavɨɨha kʉlookya wa ncholo.”
65 Piláato akavasea, “Nyuunyu sumuli valʉkalʉka. Tamanyi mʉkɨɨvɨɨkɨre valʉkalʉka va kɨkomi ja ˆvyeene mʉrɨ daha.” 66 Sa jeyyo, vakatamanya na valʉkalʉka sa vakalaangirirye mbɨrɨ́ɨ́ra kɨkomi, vakavaa mɨtooso rɨra iwye na vakavɨɨka ʉlaangiriryi.
✡ 27:10 Laanga Sakaría 11:12-13; Yeremía 19:1-13; 32:6-9; Matáayo 26:15. * 27:32 Kɨréene: Ʉhʉ nɨ múuji ˆʉjáa kʉra Afɨrɨka kaskasíini. Ʉko, Vayahúudi ˆvarɨ foo viikaláa, baa Simóoni nɨ ʉmwɨ wa Vayahúudi ˆveene vʉʉjáa na Yerusaléemu na ngovii ya Paásika. ✡ 27:34 Laanga Sabúuri 69:21. ✡ 27:35 Laanga Sabúuri 22:18. ✡ 27:46 Laanga Sabúuri 22:1. ✡ 27:47 Laanga 2 Vatemi 2:11; Maláaki 4:5.