4
Yéesu Yooyerwa nɨ Irimʉ
(Matáayo 4:1-11; Maáriki 1:12-13)
1 Yéesu kʉnʉ ahókɨɨre Mʉtɨma Mʉʉja, akahɨndʉka fuma luujii lwa Yorodáani. Mʉtɨma Mʉʉja akamʉtwaala fʉʉrʉ ɨsɨ ya ibaláángwii. 2 Ʉko Ikʉ́ʉ́lʉ ra Mirimʉ Mɨvɨ rɨkamʉyera Yéesu kwa sikʉ makumi yanɨ (40). Na kwa sikʉ joosi ijo sɨ arijáa kɨɨntʉ chochoosi tʉkʉ, aho akiiteera njala.
3 Aho, Ikʉ́ʉ́lʉ ra Mirimʉ Mɨvɨ rɨkamʉsea, “Koonɨ ʉrɨ Mwaana wa Mʉlʉʉngʉ, lairirya iwye ɨrɨ rɨve mʉkáate.” 4 Yéesu akuuyirya, yoosea, “Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa jei, ‘Mʉʉntʉ sɨ arɨ kʉva nkaasʉ kwa vyóorya vii tʉkʉ.’✡”
5 Ikʉ́ʉ́lʉ ra Mirimʉ Mɨvɨ rɨkamʉtwaala Yéesu na haantʉ ˆhiinʉka harɨ ncholwii. Ʉko, rɨkamʉlaɨra kwa mpɨɨndɨ nduudi ntemi ja weerʉ yoosi. 6 Ikʉ́ʉ́lʉ ra Mirimʉ Mɨvɨ rɨkamʉsea, “Kʉheera ndɨrɨ nkongojima ya ntemi jaavo joosi na wiimiriri waavo, sa nkongojima na wiimiriri wa ntemi iji joosi naheewa nɨɨnɨ na ifaanaa nkamʉheera yoyoosi ˆnoosaaka. 7 Haaha koonɨ wuunyinamɨɨre, ivi vyoosi kʉva viri vyaako.”
8 Yéesu akuuyirya, yoosea, “Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa jei,
‘Mwiinamɨre Ijʉva Mʉlʉʉngʉ waako vii,
na ʉmʉtʉmamɨre yeemweene vii.’✡”
9 Rɨkamʉtwaala Yéesu fʉʉrʉ múujii wa Yerusaléemu, ncholwiinchoolwii ya mʉnáara wa Kaaya Njija ya Ijʉva, maa rɨkamʉsea, “Koonɨ weewe ʉrɨ Mwaana wa Mʉlʉʉngʉ, ifweite na ɨsɨ fuma aha. 10 Sa Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa,
‘Mʉlʉʉngʉ tʉma arɨ mirimʉ yaachwe miija ɨkʉlamurirye,
11 yooyo kʉkwaatɨrɨra ɨrɨ mɨkonwii yaavo,
sa karɨ ijeo raako jɨ riikunguvale iwyii tʉkʉ.’✡”
12 Yéesu akuuyirya, yoosea, “Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa jei, ‘Karɨ ʉmʉyéraa Ijʉva Mʉlʉʉngʉ waako tʉkʉ.’✡”
13 Ikʉ́ʉ́lʉ ra Mirimʉ Mɨvɨ ˆrɨkahʉmʉle kʉmʉyera Yéesu kwa njɨra joosi ijo, maa rɨkamʉreka kwa mpɨɨndɨ.
Yéesu Yookaanda Mʉrɨmo Waachwe
(Matáayo 4:12-17; 13:52-58; Maáriki 1:14-15; 6:1-6)
14 Aho, Yéesu akahɨndʉka na ɨsɨ ya Galiláaya ahókɨɨre lʉvɨro lwa Mʉtɨma Mʉʉja. Noyo masáare yaachwe yakeenera ɨsɨ joosi ˆjarɨɨngɨrɨra. 15 Ne akiindyáa vaantʉ sinagóogii jaavo na kɨra mʉʉntʉ amʉdʉʉmbáa.
16 Sikʉ ɨmwɨ, Yéesu akadoma na múujii wa Nasaréeti kʉʉntʉ ˆakʉrɨra. Na sikʉ ya Sabáato akɨɨngɨra na sinagóogii ja ˆvyeene iijʉvɨra. Akɨɨma sa asome Masáare ˆYarɨ Mpeho. 17 Akaheewa kɨtáabu cha Isáaya mʉláali na mʉtwe. Akakɨfotolola na akashaana haantʉ ˆhaandɨkwa,
18 “Mʉtɨma wa Ijʉva nɨ mweeri yaanɨ ʉrɨ,
sa aampaka makuta,
nvariyʉle Masáare Maaja kwa vakɨva.
Aantʉma nɨvawyɨɨre vaantʉ ˆvarɨ mʉnyololwii,
kʉchʉngʉrɨrwa kwaavo,
vahoku koona kwaavo kei,
kʉvalamurirya vaantʉ ˆvakénderɨrwaa,
19 kei, noo vavariyʉrɨra vaantʉ mwaaka wa Ijʉva yookʉʉja noo vatalarya vaantʉ vaachwe.”✡
20 Yéesu ˆakamarikirye soma, akakɨfota kɨra kɨtáabu, akamʉheera mʉtʉmami wa sinagóogi, maa akiikala. Vaantʉ voosi ˆvajáa aho, vakamutuurirya miiso. 21 Aho, akaanda lʉʉsɨka novo akavasea, “Isikʉ, aya Masáare ˆYarɨ Mpeho ˆmʉtéɨɨre, yakíimɨɨne.”
22 Vaantʉ voosi ˆvajáa aho, vakamʉdʉʉmba kʉnʉ vahwáalɨɨre sa masáare ya nduwo ˆmeene alʉʉsáa. Viiyuryáa voosea, “Ʉhʉ sɨ arɨ mwaana wa Yooséefu tʉkʉ wʉʉ?”
23 Ne akavasea, “Namányire kuungwyɨɨra mʉrɨ mpɨ́rɨ ɨhɨ, ‘Mwaanga ihorye mweeneevyo!’ Kei kʉʉnsea mʉrɨ, ‘Masáare ˆtateera watʉmama kʉra iturii ra Kaperenáumu, yatʉmame aha iturii kʉʉntʉ ˆwakʉrɨra.’ ” 24 Kei akavasea, “Kɨmaarɨ noovawyɨɨra, kusiina mʉláali na mʉtwe wa Ijʉva ˆarúmwaa kaayii kwaachwe tʉkʉ.
25 Kɨmaarɨ kaa noovawyɨɨra, mpɨɨndɨ ja Elía mʉláali na mʉtwe, mbula ɨjáa yɨɨma kwa myaaka ɨtatʉ na myeeri mʉsasatʉ, ɨsɨ yoosi ɨkava na njala ya imalo. Mpɨɨndɨ ijo, ɨsɨ ya Isiraéeli ɨjáa yatɨɨte valala ˆvamema maatʉkʉ vii. 26 Maa kaa, Elía sɨ atʉmwa baa kwa ʉmwɨ wa valala avo tʉkʉ. Yeeye atʉmwa kwa mʉlala ʉmwɨ wa múujii wa Seréputa ˆʉrɨ ɨsɨ ya Sidóoni.✡ 27 Kei, mpɨɨndɨ ja Elíisha mʉláali na mʉtwe ɨsɨ ya Isiraéeli ɨjáa yatɨɨte vaantʉ ˆvarɨ foo ˆvarɨ na ʉlóónda. Baa jeyyo, kusiina baa ʉmwɨ waavo ajirʉlwa tʉkʉ, maa kaa, Naamáani vii fuma ɨsɨ ya Síria.”✡
28 Vaantʉ voosi ˆvajáa aho sinagóogii ˆvakateere jeyyo, vakakorera nɨ nkalari. 29 Hahara, vakiinʉka, vakamufumya Yéesu na weerwii ya ituri raavo, vakamʉtwaala fʉʉrʉ nemwiinemwii ya lʉʉlʉ ˆlweene ituri raavo rɨjáa rajeengwa sa vamʉkʉndʉrɨre. 30 Maa kaa, yeeye akalooka na katɨkatɨ yaavo, akiilookera.
Yéesu Yookibirya Murimʉ Mʉvɨ
(Maáriki 1:21-28)
31 Aho, Yéesu akagirita na múujii wa Kaperenáumu ˆʉrɨ ɨsɨ ya Galiláaya. Ʉko, sikʉ ya Sabáato avakiindyáa. 32 Vaantʉ vakahwaalala ʉvariyuli waachwe, sa ʉjáa watɨɨte wiimiriri.
33 Aho sinagóogii, kʉjáa kwatɨɨte mʉʉntʉ ˆajáa na murimʉ mʉvɨ. Ʉwo mʉʉntʉ akatʉlatʉʉla isóso yoosea, 34 “Haaka! Weewe Yéesu wa Nasaréeti, che woosaaka kʉrɨ suusu? Wuújire tʉmala wʉʉ? Nakʉmányire ʉrɨ ani weewe! Weewe ʉrɨ Mʉʉja wa Mʉlʉʉngʉ.”
35 Yéesu akʉʉdalavya ʉra murimʉ mʉvɨ yoosea, “Kirinya sawu! Fuma kʉrɨ ʉhʉ mʉʉntʉ!” Ʉra murimʉ mʉvɨ ʉkamʉvayya ʉra mʉʉntʉ mbere yaavo baa mʉtamikya tʉkʉ.
36 Vaantʉ voosi vakahwaalariwa maatʉkʉ vii, maa vakaanda kiiyurya voovo kwa voovo voosea, “Aya nɨ masáare che? Kwa wiimiriri na ngururu yoolairirya mirimʉ mɨvɨ ifume noyo yoofuma!” 37 Jeyyo, masáare ya Yéesu yakeenera kɨra haantʉ ɨsɨ ɨra.
Yéesu Yoohorya Valwɨ́ɨrɨ ˆVarɨ Foo
(Matáayo 8:14-17; Maáriki 1:32-34)
38 Yéesu akafuma aho sinagóogii, maa akadoma fʉʉrʉ kaayii kwa Simóoni. ˆVakafike, vakamʉshaana mʉkwɨ wa Simóoni ajáa nchiirii aváirwe nɨ ndwáala, maa vakamʉloomba Yéesu amʉhorye. 39 Yéesu akamʉseeserera, maa akɨɨdalavya ɨra ndwáala. Hahara akahola ɨra ndwáala yaachwe, maa akaanda vatʉmamɨra.
40 Mpɨɨndɨ mwaasʉ ˆwakʉtʉmɨráa, vaantʉ voosi ˆvajáa na valwɨ́ɨrɨ ˆvajáa na ndwáala ˆjiísimiresimire, vakavareeta na kwa Yéesu. Akavɨɨka mɨkono yaachwe mweeri yaavo voosi na voosi vakahola. 41 Mirimʉ mɨvɨ yafumáa kwa vaantʉ ˆvarɨ foo, noyo yatʉláa isóso yoosea, “Weewe ʉrɨ Mwaana wa Mʉlʉʉngʉ!” Maa kaa, Yéesu ɨɨdalavyáa ɨreke lʉʉsa isáare roroosi sa ɨjáa yamányire yeeye noo Masía.
Yéesu Yoovariyʉla Masáare ˆYarɨ Mpeho Míijii Yɨɨngɨ
(Maáriki 1:35-39)
42 Lomʉtóondo yaachwe ˆkʉkeere, Yéesu akatamanya na haantʉ ˆharɨ kijiraawa. Mpuka nkʉʉlʉ ya vaantʉ ˆvakataange asiina, maa vakaanda mʉsaakɨra. ˆVakamoone vakaanda kʉmʉkɨtɨra sa achaale ʉko meevo. 43 Maa kaa, Yéesu akavasea, “Nasaakwa nvariyʉle Masáare Maaja ya Ʉtemi wa Mʉlʉʉngʉ míijii yɨɨngɨ sa ɨkɨ noo ˆcheene natʉmwa jɨ ntʉmame.”
44 Jeyyo, Yéesu akatuuba variyʉla Masáare ˆYarɨ Mpeho masinagóogii ya Vayahúudi.
✡ 4:4 Laanga Nkʉmbʉkɨra ya Miiro 8:3. ✡ 4:8 Laanga Nkʉmbʉkɨra ya Miiro 6:13. ✡ 4:11 Laanga Sabúuri 91:11-12. ✡ 4:12 Laanga Nkʉmbʉkɨra ya Miiro 6:16. ✡ 4:19 Laanga Isáaya 61:1-2; maa de Isáaya 58:6. ✡ 4:26 Laanga 1 Vatemi 17:1-24. ✡ 4:27 Laanga 2 Vatemi 5:1-14.