7
Miiro yo Tuuba nɨ ya Ijʉva sɨ ya Vaantʉ Tʉkʉ
(Matáayo 15:1-9)
1 Sikʉ ɨmwɨ, vamwɨ va Mafarisáayo na vakiindya va Miiro fuma Yerusaléemu, vajáa viisaanka mbere ya Yéesu. 2 Aho, vakavoona vamwɨ va vapooji va Yéesu, voorya chóorya na mɨkono ˆɨrɨ na njeo, noo kʉsea, baa kooyya mɨkono ja ˆvyeene vyasáakwaa tʉkʉ.
3 Mafarisáayo na Vayahúudi voosi koonɨ sɨ vanooyya mɨkono ja ˆvyeene vyasaakwa, sɨ varijáa tʉkʉ, kutuuba nkʉʉngʉ ya vala baaba waavo. 4 Mpɨɨndɨ ˆvafúmire sokóonii, sɨ varíjaa kɨɨntʉ chochoosi tʉkʉ mpaka vooyye mɨkono kʉseyya njeo. Na vatɨɨte nkʉʉngʉ jɨɨngɨ ˆjiri foo vii ˆvatúubaa, baa ja yo kooyya ndʉvo, nyiingʉ na saama ja sháaba.
5 Aho, Mafarisáayo na vakiindya va Miiro vakamʉsea Yéesu, “Eri, sa che vapooji vaako sɨ vatúubaa nkʉʉngʉ ja vala baaba, vandoorya na mɨkono ˆɨrɨ na njeo?” 6 Maa Yéesu akavasea, “Mʉláali na mʉtwe wa Ijʉva Isáaya alʉʉsa kɨmaarɨ mpɨɨndɨ ˆalaaláa na mʉtwe sa nyuunyu vakweembi ja ˆvyeene Masáare ˆYarɨ Mpeho yalʉʉsa,
‘Vaantʉ ava vaanyémyaa na mɨlomo vii,
maa kaa, mɨtɨma yaavo ɨrɨ kʉlɨ na nɨɨnɨ.
7 Kuunyinamɨra kwaavo nɨ ja kisiina,
sa nɨ vavariyʉláa ndairiri ja vaantʉ vii.’✡
8 Kɨmaarɨ, mwarékire ndairiri ja Mʉlʉʉngʉ maa mʉkakwaatɨrɨra nkʉʉngʉ ˆjavɨɨkwa nɨ vaantʉ.”
9 Akavasea kei, “Mwamányire pala ndairiri ja Mʉlʉʉngʉ kɨweere sa mutuube nkʉʉngʉ jaanyu. 10 Mʉ́sa mʉláali na mʉtwe wa Ijʉva asea, ‘Ʉvanyemye vala íyo na taáta waanyu,’✡ na ‘Ʉra ˆarɨ mʉtʉkɨra íyo au taáta waavo, ʉʉlawe.’✡ 11 Maa kaa, nyuunyu mʉndoovavariyʉrɨra vaantʉ, vandoovasea vala íyo na taáta waavo, ‘Haɨ, sɨ ndɨrɨ daha kʉvaambirirya tʉkʉ, sa ɨkɨ ˆnatɨɨte nɨ Korobáani, noo kʉsea, kɨlʉngʉlʉngʉ ˆnakera na ivarwii sa Mʉlʉʉngʉ.’ 12 Jeyyo, noo vyahérire, kusiina kʉvaambirirya vala íyo na taáta waavo tʉkʉ. 13 Jeyyo, noo ˆvyeene muchwíjaa matɨ isáare ra Mʉlʉʉngʉ sa nkʉʉngʉ jaanyu ˆmwiihéereryaa. Baa kei, vimwaarɨ viintʉ ˆviri foo vii ˆmʉtʉ́mamaa ˆviifwɨ́ɨne na ivyo.”
Viintʉ ˆVibwéeyyaa Mʉʉntʉ Ave na Njeo
(Matáayo 15:10-20)
14 Aho, Yéesu akavaanɨrɨra vaantʉ, akavasea, “Voosi kɨra ʉmwɨ waanyu nteereri neeja, mʉtaange ɨkɨ. 15 Kusiina kɨɨntʉ ˆkɨmwɨɨ́ngɨraa mʉʉntʉ ˆkɨdáhaa mʉbweeyya ave na njeo tʉkʉ. Kɨrɨ vyoova jeyyo, ˆkimufúmaa mutimii noo kɨmʉbwéeyyaa ave na njeo. [ 16 ˆArɨ na matu nɨ ateere.]”
17 ˆAkiireke na ɨra mpuka ya vaantʉ, akɨɨngɨra na nyuumbii, maa vapooji vaachwe vakamʉsea avariyʉle lʉra lusímo lwaachwe. 18 Ne akavasea, “Baa nyuunyu sɨ mootaanga tʉkʉ wʉʉ? Sɨ mootaanga kusiina kɨɨntʉ baa kɨmwɨ ˆkɨmwɨɨ́ngɨraa mʉʉntʉ ˆkɨrɨ mʉbweeyya ave na njeo tʉkʉ wʉʉ? 19 Sa koonɨ mʉʉntʉ aríire kɨɨntʉ, sɨ kɨmwɨɨngɨráa na mutimii tʉkʉ, nɨ kɨmwɨɨngɨráa na indii vii, maa kɨkafuma kɨkatwaalwa na chóowii.” ˆAkalʉʉse jei, akava aséire vyóorya vyoosi vʉʉ, visiina njeo tʉkʉ.✡
20 Akoongererya, yoosea, “ˆKimufúmaa mʉʉntʉ fuma mutimii noo ˆkɨmʉbwéeyyaa ave na njeo. 21 Sa kufuma mutimii wa mʉʉntʉ, yafúmaa miiririkano mɨvɨ, ʉhanguti, 22 wiivi, wʉʉlaishi, kʉyeenda na muki wa mʉʉntʉ, kʉkwaata matu, kʉbweeyya ʉvɨ, ʉkwaata, kʉyeenda ja kúri, kɨvɨna, kʉtʉkɨra, kwiivaa kɨpeembe na ʉkoókoyo. 23 Ʉvɨ woosi ʉhʉ nɨ mutimii ufúmaa na noo ʉbwéeyyaa mʉʉntʉ ave na njeo.”
Kuruma kwa Maáma sɨ ˆArɨ Mʉyahúudi
(Matáayo 15:21-28)
24 Hara, maa Yéesu akakwaata njɨra, akadoma fʉʉrʉ ɨsɨ ja Tíiro na Sidóoni. ˆAkafike, akɨɨngɨra nyuumba ɨmwɨ na sɨ asaakáa mʉʉntʉ baa ʉmwɨ ataange koonɨ amwaarɨ tʉkʉ, maa kaa, vyasɨɨndɨkana kwiivisa.
25-26 Kʉjáa kwatɨɨte mʉʉntʉ muki ʉmwɨ Mugiríki fuma ɨsɨ ya Síria Foiníike, ajáa na kahíínja kaachwe ˆkarɨ na mirimʉ mɨvɨ. ˆAkateere Yéesu amwaarɨ, akafweenga fʉʉrʉ kʉrɨ Yéesu, akachwaama mbere yaachwe, maa akamʉloomba Yéesu akaseyye kahíínja kaachwe mirimʉ mɨvɨ.
27 Maa Yéesu akamʉyera ʉra maáma, “Reka ta nɨvaambirirye Vayahúudi viivaanɨ. Sɨ vyabooha kʉtoola chóorya cha vasinga na ujiheere kúri tʉkʉ.”
28 Ʉra maáma akasea, “Nɨ kɨmáárɨ ulúusire, maa kaa, baa kúri iruungwii ra méesa, jaríjaa mangʼenyengʼenye ya chóorya cha vasinga.”
29 Maa Yéesu akamʉsea, “Sa viintʉ wuúyiirye vyabooha, doma na kaayii, murimʉ mʉvɨ wamufúmire muhíínja waako.”
30 ˆAkafike kaayii kwaachwe, akakashaana kahíínja kaachwe kahúmulukire kɨtáandii, murimʉ mʉvɨ wafúmire.
Yéesu Yoomʉhorya Kɨmatu
31 Aho, Yéesu akiinʉka fuma ɨsɨ ya Tíiro akakwaata na katɨ na katɨ ya Sidóoni, maa akadoma na ɨsɨ ya Dekapóoli* fʉʉrʉ iriva ra Galiláaya. 32 Kɨmatu ʉmwɨ sɨ ˆadáhaa lʉʉsɨka neeja akareetwa nɨ vaantʉ, maa vakamʉloomba Yéesu amʉvɨkɨre mɨkono sa ahole.
33 Yéesu akamʉtwaala na ivarwii ʉra kɨmatu kʉlɨ na vaantʉ. Akamʉvɨkɨra maamba jaachwe matwii, akachwɨɨra matɨ mamaambii, maa akamʉsaasya lurimi. 34 Akalaanga kurumwii, maa akakeeha nɨ ʉsʉʉngʉ akamʉsea, “Efáata!” noo kʉsea, “Yʉʉrɨka.” 35 Hahara matu yaachwe yakayʉʉrɨka na lurimi lwaachwe lʉkachʉngʉlʉka, akaanda lʉʉsɨka neeja.
36 Yéesu akavakaanʼya vaantʉ vara ˆvajáa hara akavasea, “Sɨ mʉyalʉʉse masáare aya kʉrɨ mʉʉntʉ baa ʉmwɨ vii tʉkʉ.” Maa kaa, ja ˆvyeene avakaanʼyáa kʉlʉʉsa, noo ˆvyeene valookyáa kwaarya ayo masáare. 37 Vaantʉ vakatʉlʉvala mʉnʉmʉʉnʉ voosea, “Viintʉ vyoosi ˆatʉ́mamire vyabooha maatʉkʉ vii! Baa vimatu abwéeyyiirye vandooteera na vimumu vandoolʉʉsɨka.”
✡ 7:7 Laanga Isáaya 29:13. ✡ 7:10 Laanga Ufumo 20:12; Nkʉmbʉkɨra ya Miiro 5:16. ✡ 7:10 Laanga Ufumo 21:17; Valáawi 20:9. ✡ 7:19 Laanga Valáawi 11. * 7:31 Dekapóoli: Nɨ isáare ra Kɨgiríki, noo kʉsea míiji ikimi. Na vaantʉ ˆviikaláa ɨsɨ ya Dekapóoli sɨ vajáa Vayahúudi tʉkʉ.