17
Bulijinga Jiliwanij gwe kündär gani Täjlänükï
1 Anni ma Bulijinga Jiliwanij gwe ꞌtüdä gïyündäränü yani Amibulij na Abuluniya, aar ila kündär gani Täjlänükï, ngenone ngwämrä ngwuju gu ngwudi Ngwüyäwüd. 2 Anaku äbräjä gu Bulij, ngwele ngwänï ngwämrä, gomon Kwoꞌra täꞌrïl, yomonanu täꞌrïl, aar ngwe ombaji kitabanu gidi Ngwaalu. 3 Ngwuje enggaci aar je engga ngwäy yanni yüllïnä kitabanu ndi ari gwanni Gwubrutaar yelenya gwa yündä mbuji ꞌdi gwayi gwa ꞌdïꞌrä giyiꞌranyanu. Ngwuje ci, “Yicu nggwee gwondaca je gwe, gwuru gwanni Gwubrutaar yelenya.” 4 A Ngwüyäwüd ngwoko gatu yigoralu ngwujaꞌri aar gwuji Bulijing je Jiliwanij gwe, na ꞌto lonyadu lanni liru Ngwügïrïg lati denya Ngwaalinga ngwaw ngwanu ngwoko ngwulinginna ngwonyadu.
5 A be yigor eny Ngwüyäwüdänü, aar gwäꞌrännï ngwüjü nono ngwïndï giyebedalu mbüny aar oꞌrajidi kiꞌdu aar ꞌdïꞌrï güündä ge kündär. Aar odena ngwuꞌdun ngwudi gur gani Yajun aar ji ndi ari Bulijinga Jiliwanij gwe gilo gu nunnu aar je ꞌtücä ngwüjü poor. 6 A be anni ma aar je ꞌti mbuju, aar ꞌdïꞌrï aar okta Yajuningalu ngwïkïrïjïnïngä le ngwoko aar le ila ngweleny ngwudi gündär aar ürrï dula aar ci ngwelenya, “Ngwüjï ngwee ngwärrü yiꞌral yanni yiki ngwaalu ꞌdar ꞌdi aar obana ngene nunnu aar nje lagaci yiꞌralanu ꞌto. 7 A je be Yajun ülläjälü ꞌdunu ꞌdünggüngün. Ngwügätï ngwujaꞌri mbüny ngwudi Deleny didi ngwelenyinga Ruma dani Gayijar aar ari deleny deꞌte pu ndo diꞌter dicaar Yicu.” 8 Anni ma ngwüjï ngwonyadu na ngweleny ngwudi gündär ꞌdingini ngwujaꞌri ngwee, a je güündä ape. 9 Aar gäbïcï Yajuning na ngwüjï ngwoko geꞌte ngwüꞌrïnyä aar je gatalu aar ele.
Aar dinga Bulijing je kündär gani Bïrïyä
10 Anni ma dilu de ru, a ngwïkïrïjïn ape Bulijing je Jiliwanij gwe aar je dinga aar ele kündär gani Bïrïyä. Anni ma aar obani ngenone, aar ꞌdïꞌrï aar ele ngwämrä ngwudi Ngwüyäwüd. 11 Ngwübïrïyä ngenone ngwujayana drü ngwüjï ngwudi Täjlänükïng, ndi ari ngwämnä ngwujaꞌri puprang yigor ye yïbüdänü ati aar ombaji ngwujaꞌri kitabanu gidi Ngwaalu yomon reny ndi ari ngwujaꞌri ngwanni ngwondaja je Bulij ngwuru gu ꞌdidanu. 12 A Ngwüyäwüd ngwonyadu ämnï na ꞌto ngwaw yiꞌra yonyadu ngwulinginna ngwuru Ngwügïrïg na ngwur ngwonyadu ngwuru Ngwügïrïg.
13 Anni ma Ngwüyäwüd ngwudi Täjlänükïng lenge ndi ari Bulij nggwo ndi ondaci ngwüjü ngwujaꞌri ngwe ngwudi Ngwaalu ngenone Bïrïyä ꞌto, aar ꞌdïꞌrï aar ele ngenone ndi gwogaji ngwüjü. 14 Puprang a ngwïkïrïjïn ape Bulijing aar dinga ngwele kïmämü gidi yaw, a be Jiliwanijinga Timijawuj gwe jalu Bïrïyä. 15 A ngwüjï ngwanni ngwuma aar ele Bulijinga le, aar ape aar gwe obani Ätïnä aar be oꞌra aar apana ngwujaꞌri ndi Bulij ndi ari a Jiliwanijinga Timijawuj gwe borna puprang aaꞌti la jani.
Kündär gani Ätïnä
16 Anni ma je Bulij ji ndi dünïcï kündär gani Ätïnä, ngwuke nono anni mung engga gündärä gonyadu gu yiꞌremnanu. 17 Ngwüꞌdïꞌrï aar jalu ngwämrä na ngwaalu ngwudi ngwiliny giyomon giyomon aar ondaji Ngwüyäwüd ngwe na Ngwügïrïg ngwanni ngwüdïnyädï Ngwaalinga na ngwüjï ngwanni ngwati ila ngenone. 18 A ngwubalbaj ꞌdïꞌrï ngwucaar je Ngwübïkïrï* na Ngwujoyeg† aar le garnati. A loko utalu aar ari, “Gwadi araa nggwee gwonyadu ngwujaꞌranu?” A loko gatu ngwujaꞌri aar ari, “Nggwo gwuru nono mung ondaji bayil gwe gwïndï poor.” Laru gu no ndi ari Bulij gwondaju ngwujaꞌri ngwe ngwujaw ngwani Yicu na ngwani ꞌdïꞌrï giyiꞌranyanu. 19 Aar be ape aar gwe ele ngwaalu ngwudi oꞌrajidalu ngwani Ariyubaguj, aar gu ci nu, “Enggaci nje ꞌdi ngwujaꞌri ngwee ngwuyang ngwuru ange ngwondaji je nje lenge? 20 Nga nggwo gwondaja ngwujaꞌri ngwuꞌdingini nje yïrnü ngwunani nje ndi nje lenge ngwuru ange.” 21 (Ngwüjï ꞌdar ngwudi Ätïnäng na ngwüjï ꞌdar ngwuꞌter, ngwanni ngwati ji ngenone, ngwati ꞌti ärrü yiꞌral yere ngwati jalu ꞌdogo yomon reny ndi ondaji aar ꞌdingini ngwujaꞌralu ngwere ngwanni ngwïndï girem ngwuru ngwuyang.)
22 A be Bulij ꞌdïꞌrälü ngwüdünäcï ngwüjälä ngwudi ngwämrä kündär gani Ariyubaguj ngwari, “Nga nga gilee lidi Ätïnäng, nggwänggädä je ngwaalu ꞌdar ngaa liru ngwüjï ngwudi yobo. 23 Ndi ari anni landinyalu nyi ombajidalu mama ngwong ngwudi yobo yalu, ꞌdi nyi mbuji dagada düllïnä ngwujaꞌri ngwee ngwaru, NGWAALU NGWANNI NGWAꞌTI LINGINNA. Ngwaalu ngwanni ngwata je ortada ngaa je ꞌti be lïngïdï, ngwuru ngwanni ngwada je ngwe ondaci gweneno.”
24 Ngwuje ci, “Ngwaalu ngwanni ngwugeꞌta dïdläyü aar geꞌte ngwony ꞌdar ngwanni ngwo gïdïdlä, ngwuru Deleny didi gere na dïyäng, Ngwaalu ngwanni ngwati ꞌti ju ngwuꞌdunanu ngwodana ngwuy ngwe ngwudi dïjï dümnä. 25 Ngwati ꞌti ïrnïdï gony ge gere ndi ari aar je gendaci guy, nono ma aar ni nyangiralu, ngwuru Ngwaalu ngwanni ngwätädä ngwüjü ꞌdar miding aar je ätädä lingina na yiꞌral ꞌdar. 26 Dïjï de deꞌte pu digeꞌteng nggu ꞌtüyä yïïlü ꞌdar yidi ngwüjï anaku rar gu, nunnu aar ji ngwaalu ꞌdar gïdïdlä. Nginde gwuru gwanni gwati lenge gaji ganni gïgïꞌtïjïng je ngwulenge ngwaalinga mama ngwanni ngwügïꞌtïjïng je nunnu aar gu ji. 27 Ngwaalu ngwärrü yiꞌral giyee nunnu a ngwüjï mïnï aar gwe utalu aar mbuji. Ngwaalu ngwaꞌti ola ngwaalinganu ma ar je mïnï ngwujalu gito gito ꞌdengge ꞌdar. 28 Anaku aru gu dïjï deꞌte ndi ari, ‘Nginde gwe a limidu ar gwe ele ar gwe ji.’ Anaku aru gu ngwüjämbïr ngwoko ngwalu ndi ari, ‘A liru gilinge güngün ꞌto.’
29 Yäy gu no anni rar gilinge gidi Ngwaalu, aaꞌti a la geꞌte ndi ari Ngwaalu ngwanni ngwuru lïgïꞌrïm ngwuru nono yiꞌremna yiru dab aar ru buta na yoꞌrr, nono ma je dïjï dümnä geꞌte aar je jaꞌrima ngwuy ngwe. 30 Gwerre ngwaꞌti gïꞌtïjä yogonga giyee ngwäy a be gwenene gwondaca ngwüjü ꞌdar ngwaalu ꞌdar ndi ari aar joꞌrenyana. 31 Ndi ari ngwuma geꞌte gomon ganni gading ge otaci ngwüjälü ꞌdar gïdïdlä übïdänü gwe dïjï de danni däbrïng ngwugeꞌte. Gwuma enggaci ngwüjü ꞌdar yima aar je engga ngwäy ngwe ndi ari gwäbrüng ngwugeꞌte, anni ngwuming ꞌdïꞌrïyälü giyiꞌranyanu.”
32 Anni ma aar ꞌdingini ngwujaꞌri ngwani ꞌdïꞌrï giyiꞌranyanu, a loko calu mireny, a be loko ari, “Änyängä linana ndi ar ang dingini ngwujaꞌri ngwee mana.” 33 A gaji nggoo, a Bulij ꞌdïꞌrï ngwugatani ngwämrä kündär. 34 A be ngwüjï ngwoko ämnï aar gwuji Bulijing. ꞌDenggenanu gur gani Diyaniyuj ngwelenyanu ngwudi ngwaalu ngwani Ariyubaguj ngwudi oꞌrajidalu, na daw deꞌte ꞌto dani Damarij, a loko liꞌter.
* 17:18 Ngwubalbaj ngwucaar je Ngwübïkïrï ngwati ari yiꞌral yanni yijaw ngene gïdïdlä, yani jayanu. † 17:18 Ngwubalbaj ngwucaar je Ngwujoyeg ngwati ari jayi drü na dünälü na määtä lingina, yiru yanni yipa guꞌru gïdïdlä.