Bụ́kụ̃
Ị́jọ́ Uꞌbéŋá
drị̂
Úpí Sũlũmánĩ sĩ ị́jọ́ uꞌbélé uꞌbé uꞌbê bụ́kụ̃ ꞌdĩ agá ri kí ãndála nĩ. Icó kí sĩlé ílí 1000 BC sĩ. ꞌBá ũndũwá ru Úpí Hẽzẽkíyã ꞌbã adrujó ĩꞌbã ãzí ru ĩndĩ rĩ sĩ kí Ị́jọ́ uꞌbélé uꞌbé uꞌbê ꞌdĩ ꞌbã ãzí kí nĩ. Bụ́kụ̃ ꞌdĩ agá ímbátáŋá fẽlé rĩ úsĩ ĩꞌdi gẹ̃rị̃ sĩ ị́jọ́ sĩjó ãlị́ŋá-ãlị́ŋá rĩ sĩ. Bụ́kụ̃ ãzí ũndũwã drị́ Báyíbũlũ agá ꞌdĩ kí abe, bụ́kụ̃ Ị́jọ́ Uꞌbéŋá drị̂ ĩꞌdi ị́jọ́ ãzí ũꞌbãlé bụ́kụ̃ ãwí drị́ ãzíla ị́jọ́ nãbịya ꞌba kí ũlũlé rĩ kí ụrụꞌbá gá rĩ ꞌi. Jọ ị́jọ́ ị́jọ́ sĩ icójó ásị́ tị̃jó ũndũwã angálépi Ãdróŋá drị́ rĩ drị̃ gá ãzíla ũrãtáŋá ꞌbá ꞌbã kí ayúlé sĩ ị́jọ́ pírí ídri ĩꞌbadrị̂ agá rĩ kí ãzã kojó rĩ drị̃ gá.
Ásị́sị́ŋá ãmbógó drị̃drị̃ bụ́kụ̃ ꞌdĩ drị̂ ꞌi sĩ ꞌbá kãrị́lẹ̃ rú ꞌdĩ kí izójó adrujó ꞌbá Ãdróŋá ụ̃rị̃lépi ídri ĩꞌbadrị̂ agá rá la rú (índre cápĩtã 1:4 ãzíla 4:20 mụjó drị̃ gá). Ála ãyĩkõ ịsụ́ rá la Ãdróŋá ụ̃rị̃ŋá sĩ ãzíla ru irijó vụ̃rụ́lé rĩ sĩ (Ị́jọ́ Uꞌbéŋá 1:7). Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ị́jọ́ ãzãkolé bụ́kụ̃ ꞌdĩ agá ꞌdâ rĩ kí dó sĩ wẽwẽ rú cécé: kãkã Ãdróŋá be rĩ ꞌi, kãkã jĩránĩ be rĩ ꞌi ãzíla tọ̃rọ́mẹ́ gá rĩ ꞌi, anzị kí izóŋá, ũkú ĩgbãŋá ãzíla ị́jọ́ ru bĩlépi málĩ trũ rĩ kí abe.
1
Ụ̃rọ̃drị́ ị́jọ́ Uꞌbéŋá drị̂ kî
1 ꞌDĩ kí ị́jọ́ Sũlũmánĩ Dãwụ́dị̃ ngọ́pị úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã uꞌbélé rĩ kî:
2 Ásị́sị́ŋá ĩꞌbadrị̂ sĩ ũndũwá ãzíla ímbátáŋá fẽjó,
ị́jọ́ vãjó ãzíla sĩ ífí la nị̃jó múké-múké.
3 Kí ꞌbá imbá sĩ uꞌájó ũndũwá ru ãzíla adrujó ꞌbá ị́jọ́ mgbã, pịrị rĩ idélépi rĩ rú,
ásị́ ãlá ãzíla ꞌbá múké la ru.
4 Kí ꞌbá ũndũwã kọ́lị rĩ fẽ acálé ũndũwã trũ
ãzíla kãrị́lẹ̃ kí imbá sĩ adrujó vãtáŋá trũ ãzíla sĩ ị́jọ́ kí ụ̃tị̃jó múké-múké.
5 Lẽ ꞌbá ũndũwá ru rĩ ꞌbã are ị́jọ́ ꞌdĩ kí ãzíla ꞌbã ũꞌbã kí ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ụ̃nị̃lé ꞌbo rĩ kí drị̃ gá,
ĩꞌdi ꞌbá ụ̃nị̃táŋá trũ rĩ drị̃ ce ị́jọ́ pịrị rĩ ngajó,
6 ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ kí dó sĩ ị́jọ́ uꞌbélé uꞌbé uꞌbê rĩ ꞌbã ífí vã rá
ị́jọ́ ũkpó ꞌbá ũndũwã rú rĩ ꞌbã kí jọlé rĩ kí ãzíla kọ̃yị̃-kọ̃yị̃ ĩꞌbã kí zãlé rĩ abe.
7 Úpí ụ̃rị̃jó rĩ ĩꞌdi ũndũwã ꞌbã iꞌdóŋá,
wó ꞌbá azalépi aza-azâ rĩ gã kí ũndũwá ãzíla ímbátáŋá sĩ ũndũwá ịsụ́jó rĩ úmgbé.
Ị́jọ́ jọlé sĩ ásị́ ꞌbãjó ũkpó ru ũndũwã drị̃ gá rĩ
8 Mâ ngọ́pị, mí are ímbátáŋá mí átẹ́pị ꞌbã sĩ ími imbájó rĩ ꞌi
ãzíla ígã jõ mí ãndrẽ ꞌbã ímbátáŋá kí ku.
9 Ímbátáŋá ĩꞌbadrị̂ kí ími gbíyã itú ũniyambamba rú cécé bõngó sĩ drị̃kã umbéjó rĩ áni,
jõku ãko ũnĩ ãni gĩlé ími imbe gá rĩ ꞌbã ími itújó rĩ áni.
10 Mâ ngọ́pị, ꞌbá ũnzí rĩ drĩ kí ími bị́lẹ́ iwí,
mí ãꞌị̃ jõ ku.
11 Drĩ kí jọ la míní, “Mí amụ́ ãma abe; ãmụ kí ãma zị̃lé gẹ̃rị̃ gá sĩ ꞌbá ãzí ꞌbã ãrí asujó,
lẽ ãmụ kí ꞌbá ị́jọ́ kóru rĩ kí drị̃ tẽlé gẹ̃rị̃ gá sĩ kí ụꞌdị́jó!
12 Lẽ ãma uti kí kí mịfị́ trũ cécé ãngũ ꞌbá drãlépi rá rĩ ꞌbadrị̂ ꞌbã ꞌbá kí utijó rĩ áni,
lẽ ãma uti kí kí pírí cécé ꞌbá ꞌbã kí atijó ꞌbụ́ gá rĩ áni;
13 ãma dó sĩ málĩ pírí múké ũví ndú-ndú rĩ kí ịsụ́
ãzíla ãma dó sĩ lị́cọ́ ãmadrị̂ kí ꞌa tõ málĩ ãmaní arálé rĩ kí sĩ;
14 mí amụ́, ãma amụ́ kí tị icílé mî trũ
ãzíla ãma kí dó sĩ ãko pírí ãma ní ụ̃gụ̃lé rĩ kí awa ãma drĩdríŋĩ gá.”
15 Mâ ngọ́pị, mí acị́ jõ ꞌbá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ kí abe ku,
mí icí mi ĩꞌba abe ku;
16 ãꞌdusĩku kí cẹ̃ ị́jọ́ ũnzí gâlé ụ́ngụ́lẹ́ sĩ,
kí bábá sĩ ꞌbá ãrí asujó.
17 Ĩꞌdi ụ̃rọ̃drị́ kóru míní ímbá ꞌbejó
ãriŋa kí dị̃ ndre sĩ la!
18 Wó ꞌbá ꞌdĩ áni rĩ kí ímbá ꞌbe ĩꞌbã vúŋá nî,
kí vúŋá la drã ímbá ĩꞌbã kí ꞌbelé rĩ sĩ nĩ!
19 Málĩ ịsụ́lé gẹ̃rị̃ ũnzí sĩ rĩ la sáwã pírí sĩ drã ajị́ ꞌbá rọ̃mgbọ́ ru rĩ drị̃ gá,
ị́jọ́ ꞌdĩ áni rĩ la ru idé ꞌbá rọ̃mgbọ́ ru rĩ ụrụꞌbá gá rá.
ꞌBá ũndũwã gãlépi sĩ rĩ bị́lẹ́ ị̃ndụ́ lijó rĩ
20 Ũndũwá la uzá rere gẹ̃rị̃ táwụ̃nị̃ drị̂ agâ sĩ,
ĩꞌdi ru ụ́ꞌdụ́kọ́ inga sụ̂ agâ sĩ;
21 Ãngũ ꞌbá ꞌbã kí sĩ nujó wũ rĩ gá ĩꞌdi ꞌbá umve ụ́ꞌdụ́kọ́ sĩ rere
kẹ̃jị́tị táwụ̃nị̃ drị̂ gá, ĩꞌdĩ jọ la:
22 “Ĩmi ꞌbá idemará ru ꞌdĩ! Ĩlẽ adrulé ị́jọ́ nị̃ŋá kóru ụ́ꞌdụ́ íngõpí yã?
Ĩmi mụ uꞌálé ãyĩkõ sĩ nị̃táŋá ãkõ sĩ sáwã ãzo rú íngõpí yã? Ĩmi ꞌbá azalépi aza-azâ ꞌdĩ ĩmi icó dó ị́jọ́ ụ̃nị̃lé ku yã?
23 Ĩdrĩ ándrá úzáŋá mání uzájó ĩmi drị̃ gá rĩ ãꞌị̃ agá rá la,
ma ándrá ị́jọ́ áma ásị́ gá rĩ kí iyá agá ĩminí rá ãzíla ũrãtáŋá mádrị̂ kí fẽ agá nị̃ agá ĩminí rá.
24 Sáwã mání ándrá ĩmi umvejó rĩ sĩ, ĩgã ándrá áma tị arelé úmgbé,
ãzíla mání ándrá áma drị́ ĩjũjó ĩmi rụ̂lé rĩ sĩ, ĩꞌbã ándrá ásị́ áma drị̃ gá ku.
25 Ĩminí ímbátáŋá mádrị̂ kí gãjó pírí úmgbé
ãzíla ị́jọ́ mání uzájó ĩmi drị̃ gá rĩ ãꞌị̃jó ku rĩ sĩ,
26 ị́jọ́ drĩ dó sĩ amụ́ ĩmi ị̃ndụ́ ịsụ́lé ꞌbo, ma dó áma ace ĩmi gụlé gụ̃gụ̃,
ụ́ꞌdụ́ ũcõgõ ꞌbã amụ́jó aꞌdéjó ĩmi drị̃ gá rĩ sĩ ma uja ĩmi idelé ide ĩdẽ;
27 lị́kị̃ ãmbógó la drĩ aꞌdé ĩmi drị̃ gá ĩmi wụ̃jó ãlụ́kụ́kụ̃ áni,
ũcõgõ drĩ ĩmi li cécé Lọ̃bị́yọŋá áni,
ụ́ꞌdụ́ ụ̃rị̃ ãzíla ũcõgõ ꞌbã ĩmi rụjó rĩ sĩ,
28 ꞌdã ꞌbã ũngúkú gá ĩmi dó amụ́ áma umvelé wó má icó dó ĩmi umvilé ku,
ĩmi dó áma ndrụ̃ ásị́ pírí sĩ, wó ĩmi icó dó áma ịsụ́lé ku.
29 Ĩminí ándrá nị̃táŋá gãjó úmgbé
ãzíla ĩminí Úpí ụ̃rị̃jó ku,
30 ĩminí ímbátáŋá mádrị̂ kí gãjó úmgbé
ãzíla ị́jọ́ mání uzájó ĩmi drị̃ gá rĩ ãꞌị̃jó ku rĩ sĩ,
31 ĩmi dó mụ gẹ̃rị̃ ĩminí acị́jó ị́jọ́ ũnzĩ agá rĩ ꞌbã sị́mvụ́ ꞌbị̃lé rá
ãzíla ị́jọ́ ũnzí ĩminí ngalé rĩ kí fi ĩmi mịfị́ gá trotro.
32 Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá azalépi aza-azâ rĩ kí ũdrã ĩꞌbã kí ũndũwã gãjó úmgbé rĩ sĩ
ãzíla ị́jọ́ ĩꞌbã kí ũndũwã gãjó úmgbé rĩ la kí fẽ ị̃lị̃kị̃lé nĩ;
33 wó ꞌbá áma tị arelépi rá rĩ la uꞌá ásị́-ị̃gbẹ̃ sĩ;
ị́jọ́ ãzí ĩꞌdi ꞌbã sĩ uꞌájó ụ̃rị̃ sĩ la la adru ꞌdáyụ.”