\NormalFont\ShortTitle{1 Yõhánã}

{\MTB Wárãgã

\par }{\MT Yõhánã

\par }{\MTB ꞌbã sĩlé drị̃drị̃ rĩ



\par }\ChapOne{1}{\SH Ị́jọ́ ídri fẽlépi rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ mání sĩlé ĩminí ꞌdĩ ĩꞌdi ꞌbá ándrá umvelé Ị́jọ́ ꞌi, ídri ukólépi ku rĩ fẽlépi ándrá ídu cí ãko pírí ꞌbã kí iꞌdóŋá gá rĩ drị̃ gá. Ãma are ị́jọ́ Ĩꞌdi ꞌbã jọlé rĩ ãma bị́lẹ́ sĩ rá, ãndre ĩꞌdi ãma mịfị́ sĩ, ãzíla ãma aló vâ ĩꞌdi ãmadrị́ sĩ rá.

\VS{2}ꞌBá ꞌdĩ ĩꞌdi ídri angálépi
Ãdróŋá drị́ ru iꞌdalépi ãmaní rĩ ꞌi, ãndre ĩꞌdi rá, ãma ị́jọ́ vú nze drị̃ la gá, ãzíla ãma lũ la ĩminí ĩꞌdi ídri ukólépi ku jã ꞌdâ rĩ ꞌi. Ĩꞌdi ándrá Átẹ́pị̃ Ãdróŋá be ãzíla Ãdróŋá iꞌda dó ĩꞌdi ãmaní nĩ.

\VS{3}ꞌBá ãma ndrelé ãma mịfị́ sĩ, ãzíla ãma ị́jọ́ la arejó ãma bị́lẹ́ sĩ ꞌdĩ bãsĩ ꞌbá ãmã vú nzelé ĩminí ꞌdĩ ꞌi. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi dó sĩ tị icí ãma abe tị icítáŋá ãmã icílé ãmã Átẹ́pị Ãdróŋâ trũ ãzíla Ngọ́pị̃ Yẹ́sụ̃
Kúrísĩtõ trũ rĩ agá.

\VS{4}Ásĩ ị́jọ́ ꞌdĩ kí ĩminí íni la ãyĩkõ ãma kí tị icíjó ĩmi abe rĩ ꞌbã ga ãma agá tré benĩ.


\par }{\SH Uꞌájó dị̃zã Ãdróŋá drị̂ agá rĩ
\par }
{\PP \VS{5}Ị́jọ́ Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌbã lũlé ãmaní vâ ãmã ũlũlé ĩminí rĩ ĩꞌdi ꞌdĩ, Ãdróŋá ĩꞌdi ãlá ru cécé dị̃zã áni, ĩꞌdi agá ị́nị́ ꞌdáyụ.

\VS{6}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãdrĩ dó jọ la ãma icí tị ĩꞌdi trũ ãlu, wó ãma vâ uꞌá ị́nị́ agá, ãma alị́ ĩnzõ ị́jọ́ ãmaní idélé rĩ kí sĩ ãzíla ị́jọ́ mgbã la ãma agá ꞌdá yu.

\VS{7}Wó ãdrĩ kí adru dị̃zã Ãdróŋá drị̂ agá cécé ĩꞌdi ꞌbã adrujó dị̃zã rĩ áni, ãma kí dó tị icíma trũ ãma drĩdríŋĩ gá, ãzíla ãrí Yẹ́sụ̃
Ãdróŋá Ngọ́pị drị̂ la ãma ũjĩ ị́jọ́ ũnzí ãmadrị̂ kí agá pírí nĩ.


\par }{\PP \VS{8}Ãdrĩ jọ la ãma ị́jọ́ ũnzî kóru, ãma ãma vúŋá ꞌdĩ ulé, ãzíla ị́jọ́ mgbã rĩ ãma agá ꞌdáyụ.

\VS{9}Wó ãdrĩ ãma ásị́ uja sĩ ị́jọ́ ũnzí ãmadrị̂ kí iꞌdajó Ãdróŋá ní rá, ĩꞌdi ãꞌị̃táŋâ trũ sĩ ãma ũtrũjó ị́jọ́ ũnzí ãmaní idélé ꞌdã kí agá pírí rá, ĩꞌdi vâ ị́jọ́ ũnzí ꞌdã kí sĩ ãma ũjĩ ãlá ru, ãꞌdusĩku ĩꞌdi ꞌbã adrujó ꞌbá ị́jọ́ pịrị rĩ idélépi ãzíla lịlépi rĩ ꞌi rĩ sĩ.

\VS{10}Ãdrĩ jọ la ãma idé ị́jọ́ ũnzí ku, ãma Ãdróŋá ꞌbã ĩnzóꞌbá ru, ãzíla ị́jọ́ ꞌdĩ la iꞌda la ị́jọ́ ĩꞌdidrị́ gá mgbã rĩ ãma agá ꞌdáyụ.


\par }{\BB \par }


\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Anzị mádrị́ mání lẽlé ambamba ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ásĩ ĩminí wárãgã ꞌdĩ ĩmi idé rú sĩ ị́jọ́ ũnzí ku, wó ꞌbá ãzí drĩ ị́jọ́ ũnzí idé rá, ꞌbá pá tulépi mãmálá ꞌbãjó Ãdróŋá drị̃lẹ́ gá ãma kẹ̃jị́ gá rĩ ĩꞌdi Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌbá ãlápítí rĩ ꞌi.

\VS{2}Kúrísĩtõ ĩꞌdi kãbĩlõmvá sĩ ị́jọ́ ũnzí ãmadrị́ gá rĩ kí idéjó rĩ áni rĩ ꞌi, ãzíla ꞌbá pírí ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá rĩ abe.

\VS{3}Ãma icó nị̃lé la ãndá-ãndá ru ãnị̃ Ãdróŋá rá la ãmaní ãzị́táŋá ĩꞌdidrị̂ kí tãmbajó rĩ sĩ.

\VS{4}ꞌBá jọlépi la ínị̃ Ãdróŋá cé, wó ãzị́táŋá Ãdróŋá drị̂ kí tãmbalépi ku rĩ, ĩꞌdi ĩnzóꞌbá ãzíla ị́jọ́ mgbã rĩ ĩꞌdi agá ꞌdáyụ.

\VS{5}Wó ꞌbá ãzí drĩ ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã lẽlé rĩ kí vú ũbĩ, ĩꞌdi ꞌbã lẽtáŋá Ãdróŋá lẽjó rĩ ĩꞌdi adru ãndá-ãndá ru. Ãko iꞌdalépi la ãma icí ãma Ãdróŋâ trũ rĩ ĩꞌdi ꞌdĩ:

\VS{6}ꞌbá drĩ jọ la ꞌi Ãdróŋá agá, ꞌbã acị́ cécé ándrá Yẹ́sụ̃ ꞌbã acị́jó rĩ áni.


\par }{\SH Ãzị́táŋá úꞌdí Ãdróŋá drị́ gá rĩ kî
\par }
{\PP \VS{7}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka, ásĩ ĩminí ãzị́táŋá úꞌdí la ku, wó údu ĩmĩ nị̃lé cé ĩlẽ jõ ĩmi lẽlẽ iꞌdóŋá gâlé ꞌdã ꞌi. Ãzị́táŋá údu ꞌdĩ ĩꞌdi jõ ĩmĩ ị́jọ́ arelé ꞌbo rĩ ꞌi.

\VS{8}Ásĩ vâ ĩminí ãzị́táŋá úꞌdí la, ị́jọ́ la mgbã rĩ ĩꞌdi Yẹ́sụ̃ agá ãzíla ĩmi agá, ãꞌdusĩku ị́nị́ la alị-alị ãzíla dị̃zã mgbã ru iꞌdalépi ãꞌị̃táŋá mídrị́ sĩ rĩ iꞌdó ãngũ jilé ꞌbo.


\par }{\PP \VS{9}ꞌBá jọlépi la ꞌi uꞌá dị̃zã agá wó ádrị́pị̃ ngụ̃lépi ũnzí rĩ, ĩꞌdi drĩ ị́nị́ agá.

\VS{10}ꞌBá ádrị́pị̃ lẽlépi rĩ, la uꞌá dị̃zã agá, ãko ãzí ĩꞌdi agá ĩꞌdiní sĩ fẽjó ꞌbá ãzí la aꞌdé ị́jọ́ ũnzí agá la ꞌdáyụ.

\VS{11}Wó ꞌbá drĩ ádrị́pịka ãzíla ámvọ́pịka ãzí rĩ kí ngụ̃ ũnzí, ĩꞌdi ị́nị́ agá, ãzíla ĩꞌdi acị́ ị́nị́ agá, nị̃ ꞌi mụ íngõlé yã rĩ gá ku, ãꞌdusĩku ị́nị́ ãsã ĩꞌdi ꞌbã mịfị́ cí.


\par }{\PP \VS{12}Mâ anzị mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ma ĩminí wárãgã ꞌdĩ sĩ iꞌdajó la ĩminí ị́jọ́ ũnzí ĩmidrị́ gá rĩ kí trũjó Kúrísĩtõ sĩ ꞌbo rĩ sĩ.

\VS{13}Ásĩ wárãgã ꞌdĩ ĩminí ĩmi ꞌbá átẹ́pịka rú ꞌdĩ, ĩminí Yẹ́sụ̃ ándrá iꞌdóŋá gâlé rĩ nị̃jó cé rĩ sĩ. Ásĩ kãrị́lẹ̃ ĩminí ị́jọ́ ꞌdĩ ĩminí
Sĩtánĩ ndẽjó ꞌbo rĩ sĩ, ãzíla ĩminí vâ ãmã Átẹ́pị nị̃jó cé rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{14}Mâ anzị mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ásĩ ị́jọ́ ꞌdĩ ĩminí íni la ãꞌdusĩku ĩminí Ãdróŋá ãmã Átẹ́pị rú rĩ nị̃jó cé rĩ sĩ. Ásĩ wárãgã ꞌdĩ ĩminí ĩmi ꞌbá átẹ́pịka rú ꞌdĩ, ĩminí Yẹ́sụ̃ ándrá iꞌdóŋá gâlé rĩ nị̃jó cé rĩ sĩ. Ásĩ ị́jọ́ ꞌdĩ ĩminí kãrị́lẹ̃ ĩmĩ adrujó ũkpó ru ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ uꞌálépi ĩmi ásị́ gá, ĩminí sĩ ãꞌdị́ Sĩtánĩ be rĩ ndẽjó rá rĩ agá rĩ sĩ.


\par }{\SH Ĩlẽ ị́jọ́ ụ̃nọ́kụ́ drị̂ ku
\par }
{\PP \VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ájọ ĩminí, lẽ ĩlẽ ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ ku, jõku ãko la ala gá ũnzí ꞌdĩ kí abe pírí. ꞌBá ãzí drĩ ụ̃nọ́kụ́ lẽ ị́jọ́ ala gá ꞌdĩ kí abe, lẽtáŋá Ãdróŋá lẽjó rĩ ĩꞌdi agá ꞌdáyụ.

\VS{16}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ pírí ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ agá rĩ kí, ị́jọ́ ũnzíkãnã ꞌbá ꞌbã kí lẽlé ꞌdĩ kí, ĩlí ụrụꞌbá drị́ gá rĩ trũ, ãfó sĩ ru ịpị́jó ãko ụrụꞌbá ꞌdõ drị́ rĩ sĩ rĩ abe. Ãko ꞌdĩ angá kí Ãdróŋá ãmã Átẹ́pị rú rĩ drị̃lẹ́ ku, ꞌdĩ kí ãko ụ̃nọ́kụ́ ũnzí ꞌdõ ãni.

\VS{17}Ụ̃nọ́kụ́ la alị-alị ãko pírí ala gá ꞌbá ꞌbã kí lẽlé rĩ kí abe, wó ꞌbá ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã lẽlé rĩ kí idélépi rĩ la uꞌá jã ꞌdâ.


\par }{\SH Mẹ́rọ́ꞌbá Kúrísĩtõ drị́ ꞌi
\par }
{\PP \VS{18}Mâ anzị mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ụ́ꞌdụ́ ãsị̃jó rĩ acá dó ãni rú. Úlũ ándrá ĩminí mẹ́rọ́ꞌbá Kúrísĩtõ drị́ rĩ la drụ́zị́ amụ́ rá, úꞌdîꞌda íni mẹ́rọ́ꞌbá Kúrísĩtõ drị́ rĩ ãfũ kí dó wẽwẽ rú. ꞌDĩ dó bãsĩ gbíyã ãmã ụ́ꞌdụ́ ị́jọ́ ꞌbã kí ãsị̃jó rĩ nị̃jó rĩ ꞌi.

\VS{19}ꞌBá ru ujalépi Kúrísĩtõ ꞌbã mẹ́rọ́ꞌbá ru ꞌdĩ fũ kí ãma rụ́ ꞌdâ rá ĩꞌbã kí adrujó ãma ãzí ku rĩ sĩ. Wó drĩ kí tá adru agá ãma ãzí, kí tá ace agá ãma abe.

\VS{20}Wó ĩnị̃ ị́jọ́ mgbã rĩ ꞌbo, ála ĩminí Úríndí Ãlá rĩ ũsũjó ĩmi drị̃ gá ꞌbo rĩ sĩ.

\VS{21}Ásĩ ĩminí ị́jọ́ ꞌdĩ áni rá la, adru ĩminí ị́jọ́ mgbã rĩ nị̃jó ku rĩ sĩ ku, ãꞌdusĩku ĩminí ị́jọ́ mgbã rĩ nị̃jó cé, ãzíla ĩminí nị̃jó la cé ị́jọ́ mgbã rĩ agá ĩnzõ ꞌdáyụ rĩ sĩ.

\VS{22}ꞌBá ĩnzó rĩ ãꞌdi ꞌi? Ĩꞌdi ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi ku, jọlépi la adru Kúrísĩtõ ꞌi ku rĩ ꞌi. ꞌBá ꞌdĩ ꞌbã áni ꞌdĩ bãsĩ mẹ́rọ́ꞌbá Kúrísĩtõ drị́ gá rĩ ꞌi, ĩꞌdi ꞌbã Ãdróŋá gãjó Ngọ́pị̃ be úmgbé rĩ sĩ.

\VS{23}ꞌBá Ãdróŋá Ngọ́pị gãlépi úmgbé rĩ, gã Ãdróŋá Átẹ́pị rú ꞌi. Wó ꞌbá Ãdróŋá Ngọ́pị̃ ãꞌị̃lépi rá rĩ ãꞌị̃ Ãdróŋá ꞌi rá.


\par }{\PP \VS{24}Lẽ ĩmba ị́jọ́ ĩminí arelé ímbátáŋá iꞌdóŋá gâlé rĩ ꞌbã tã ĩmi ásị́ gá. Ĩdrĩ ímbátáŋá ꞌdĩ tãmba rá, ĩmi ace tị icíma ĩmi icílé Ãdróŋá Ngọ́pị trũ ãzíla Ãdróŋá Átẹ́pị rú rĩ trũ rĩ agá.

\VS{25}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãma ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã azịlé ãmaní ídri ukólépi ku rĩ ịsụ́ rá.

\VS{26}Ásĩ ĩminí ị́jọ́ ꞌdĩ kí ꞌbá lẽlépi ĩmi drị̃ celépi ũnzí ꞌdĩ kí sĩ.

\VS{27}Wó ĩmi rú rĩ, Kúrísĩtõ ũsũ Úríndí ídri drị́ gá rĩ ĩmi drị̃ gá ꞌbo. Úríndí ĩꞌdidrị̂ ꞌbã uꞌájó ĩmi agá rĩ sĩ, ꞌbá ãzí ꞌbã ímbá dó ĩmi nĩ ku. Úríndí ĩꞌdidrị̂ dó ĩmi imbá ị́jọ́ pírí kí sĩ nĩ, ãzíla ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã imbálé rĩ kí ị́jọ́ pịrị la, ĩnzõ ala gá ꞌdáyụ. Ĩmi are ị́jọ́ Úríndí ꞌbã imbálé rĩ ꞌi, ãzíla ĩmi ace dó sĩ tị icílé Kúrísĩtõ be.


\par }{\SH Anzị Ãdróŋá drị̂ kí ꞌbã uꞌáŋá
\par }
{\PP \VS{28}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, mâ anzị mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ãma adru kí Kúrísĩtõ agá jã ꞌdâ, drĩ dó sĩ drụ́zị́ ãgõ vúlé ꞌdõlé ị̃dị́ rá, ãma ásị́ dó sĩ adru ũkpó ru ãzíla ãma icó kí dó sĩ idélé drị̃nzá sĩ ĩꞌdi drị̃lẹ́ gá ku, ụ́ꞌdụ́ ĩꞌdi ꞌbã amụ́jó rĩ sĩ.

\VS{29}Ĩnị̃ rá Kúrísĩtõ ꞌi ꞌbá ãlápítí la. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ĩnị̃ vâ rá ꞌbá ĩmi drĩdríŋĩ gá ꞌdâ pírí ị́jọ́ mgbã pịrị rĩ kí idélépi rĩ kí anzị Ãdróŋá ãni ãꞌdusĩku ídri ãmadrị́ gá ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị̃ gá ꞌdâ rĩ ĩꞌdi cécé ídri Kúrísĩtõ drị́ rĩ áni.


\par }{\BB \par }


\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}Ĩndre lẽtáŋá Ãdróŋá ãni ãmbógó ãma rụ́ ꞌdĩ ꞌi, lẽtáŋá ĩꞌdi bãsĩ ãma umvejó ĩꞌdi ꞌbã anzị rú ꞌdĩ ꞌi, ãma bãsĩ ꞌdĩ ꞌbá áni. ꞌDĩ bãsĩ ị́jọ́ ụ̃nọ́kụ́ ꞌbã ãma nị̃jó ku rĩ ꞌi, ãꞌdusĩku ụ̃nọ́kụ́ nị̃ ĩꞌdi ku.

\VS{2}Mâ wọ̃rị́ka mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ãma kí úꞌdîꞌda anzị Ãdróŋá ãni, ãnị̃ kí drụ́zị́ ãma kí adru íngoní yã rĩ gá ku, ụ́ꞌdụ́ Kúrísĩtõ ꞌbã ãgõjó rĩ sĩ. Wó drĩ drụ́zị́ ãgõ rá, ãma dó adru cécé ĩꞌdi ãni, ãꞌdusĩku ãma dó ĩꞌdi ꞌbã mgbã rĩ ndre ãma mịfị́ sĩ.

\VS{3}ꞌBá pírí ásị́ ꞌbãlépi Kúrísĩtõ drị̃ gá acájó ĩꞌdi ãni rĩ ꞌbã adru kí cécé Kúrísĩtõ áni ị́jọ́ ũnzî kóru.


\par }{\PP \VS{4}ꞌBá ị́jọ́ ũnzí idélépi rĩ ĩꞌdi ꞌbá ãzị́táŋá Ãdróŋá drị́ gá rĩ kí ũnũlépi rĩ ꞌi, ãꞌdusĩku ị́jọ́ ũnzí idéjó rĩ ĩꞌdi ãzị́táŋá Ãdróŋá drị́ gá rĩ kí ũnũjó rĩ ꞌi.

\VS{5}Ĩnị̃ rá Yẹ́sụ̃ amụ́ ị́jọ́ ũnzí ãmadrị́ gá rĩ kí wụ̃lé, wó ĩꞌdi agá ị́jọ́ ãzí ũnzí la ãluŋá la ꞌdáyụ.

\VS{6}Ãdrĩ ace uꞌálé ĩꞌdi agá, ãma icó ị́jọ́ ũnzí idélé ku. ꞌBá rilépi ị́jọ́ ũnzí idélépi rĩ ndre ĩꞌdi ku, jõku nị̃ vâ ĩꞌdi ku.


\par }{\PP \VS{7}Anzị mádrị́ mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ꞌbá ãzí ꞌbã ulé ĩmi ku. ꞌBá ị́jọ́ pịrị rĩ idélépi rĩ, ĩꞌdi ꞌbá ãlá la, cécé Kúrísĩtõ ꞌbã adrujó ãlá ru rĩ ꞌbã áni.

\VS{8}ꞌBá ị́jọ́ ũnzí idélépi rĩ ĩꞌdi ꞌbá Sĩtánĩ drị̂, ãꞌdusĩku Sĩtánĩ iꞌdó ũnzĩkãnã idélé iꞌdóŋá gâlé kpere ãndrũ. Ị́jọ́ ãmbógó Ãdróŋá ꞌbã Ngọ́pị tị ãpẽjó rĩ ĩꞌdi amụ́jó ị́jọ́ Sĩtánĩ drị́ rĩ kí anujó.


\par }{\PP \VS{9}ꞌBá Ãdróŋá ꞌbã anzị rú rĩ icó kí ị́jọ́ ũnzí idélé ku, ãꞌdusĩku kí adrujó ádrízã Ãdróŋá drị̂ trũ rĩ sĩ, icó kí ị́jọ́ ũnzí idélé drị̃ gá ku, ãꞌdusĩku Ãdróŋá ꞌbã adrujó ĩꞌbã Átẹ́pị rú rĩ sĩ.

\VS{10}Ãma anzị Ãdróŋá drị̂ kí drĩdríŋĩ awa anzị Sĩtánĩ drị̂ abe ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ. ꞌBá ị́jọ́ mgbã Ãdróŋá ꞌbã lẽlé rĩ idélépi ku, jõku drĩ ꞌbá ãzí kí lẽ ku, adru ngọ́tị́ŋá Ãdróŋá ãni la ku.


\par }{\SH Ĩlẽ ĩmi ĩmi drĩdríŋĩ gá lẽlẽ
\par }
{\PP \VS{11}ꞌDĩ ị́jọ́ ũlũlé ĩminí ĩmĩ arelé iꞌdóŋá gâlé rĩ ꞌi. Jọ ãmaní ãlẽ kí ãma lẽlẽ ãma drĩdríŋĩ gá.

\VS{12}Lẽ ãma adru kí Kãyị́nị̃ áni ku, ĩꞌdi ꞌbã adrujó ngọ́tị́ŋá Sĩtánĩ ãni rĩ sĩ, ꞌdị dó sĩ ándrá ádrị́pị̃ Hãbị́lị̃ káyĩ rá. Kãyị́nị̃ ꞌdị ádrị́pị̃ ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã? Kãyị́nị̃ ꞌdị ádrị́pị̃ ꞌi ãꞌdusĩku ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ãmgbã rĩ ꞌbã idélé rĩ kí ũnzí-ũnzí wó ị́jọ́ ádrị́pị̃ Hãbị́lị̃ ꞌbã idélé rĩ kí ꞌbãngá pịrị ãlá rú.

\VS{13}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka, ĩmi idé ụ̃rị̃ sĩ ku ụ̃nọ́kụ̂ drĩ táni ĩmi ngụ̃ ũnzí.

\VS{14}Ãnị̃ rá ãma alị drã agâ sĩ fijó ídri ukólépi ku rĩ agá ꞌbo. Ãnị̃ ị́jọ́ ꞌdĩ íni la ãꞌdusĩku ãmaní ãma lẽjó ãmã ádrị́pịka ãzíla ámvọ́pịka kí abe lẽlẽ rĩ sĩ. ꞌBá ꞌbá lẽlépi ku rĩ ĩꞌdi drĩ uꞌá ũkpõ drã drị̂ agá.

\VS{15}ꞌBá ĩꞌbã ádrị́pịka kí ngụ̃lépi ĩꞌbã ámvọ́pịka kí abe ũnzí rĩ, kí ꞌbá ꞌbá kí ụꞌdị́lépi la kî, ãzíla ĩnị̃ rá ꞌbá ꞌbá ụꞌdị́lépi rĩ agá ídri ukólépi ku rĩ ꞌdáyụ.


\par }{\PP \VS{16}Ãma lẽtáŋá nị̃ ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ: Kúrísĩtõ fẽ ru ídri ãma ị́jọ́ sĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ãfẽ ãma ídri ãmã ádrị́pịka ãzíla ámvọ́pịka kí ị́jọ́ sĩ.

\VS{17}Wó ꞌbá ãzí drĩ adru málĩ ụ̃nọ́kụ́ drị́ kî trũ, drĩ ádrị́pị ãzíla ámvọ́pị ị́jọ́ ꞌbã ndẽlé rá ndrelé cé rĩ ãzã ko ku, Ãdróŋá ꞌbã lẽtáŋá la dó adru ĩꞌdi ásị́ gá íngoní-íngoní ru yã?

\VS{18}Mâ anzị mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ãlẽ kí ãma tị sĩ jõku ị́jọ́ jọŋá sĩ áꞌdụ̂sĩ ku, wó ꞌetáŋá sĩ ãzíla ị́jọ́ mgbã rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{19}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ ꞌdĩ la iꞌda la ãmaní ãma ị́jọ́ mgbã agá, ãzíla ãma ị́jọ́ mgbã ãni, ãma vâ ásị́ ꞌbã Ãdróŋá ãma abe cí rĩ drị̃ gá.

\VS{20}Ãma ásị́sị́ŋá drĩ ãma ị́jọ́ lị cénĩ, lẽ ãnị̃ rá Ãdróŋá ndre ãma ásị́ rá, ãzíla nị̃ ị́jọ́ pírí kí rá.

\VS{21}Mâ wọ̃rị́ka, ãdrĩ ãma ị́jọ́ lị ãma ásị́ gâ sĩ ãma ndẽjó cénĩ ku, ãma adru ụ̃rị̃ kóru Ãdróŋá sĩ.

\VS{22}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãma dó ãko ãma zịlé ĩꞌdidrị́ rĩ kí ịsụ́ rá, ãꞌdusĩku ãma ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ kí vú ũbĩjó rá, ãzíla vâ kí idéjó rá rĩ sĩ.

\VS{23}Ãzị́táŋá ĩꞌdi ꞌbã fẽlé ãmaní rĩ ĩꞌdi íni: lẽ ãma ãꞌị̃ rụ́ ĩꞌdi ꞌbã Ngọ́pị Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị̂ ꞌi, ãzíla ãlẽ ãma ãma drĩdríŋĩ gá cécé Kúrísĩtõ ꞌbã lũlé ãmaní rĩ áni.

\VS{24}ꞌBá Ãdróŋá ꞌbã ãzị́táŋá kí vú ũbĩlépi rĩ kí uꞌá Ãdróŋá agá, ãzíla Ãdróŋá la uꞌá ĩꞌbã abe. Ãma nị̃ la ĩꞌdi uꞌá ãma agá la ãꞌdusĩku Úríndí Ãlá rĩ la uꞌá ãma agá nĩ.




\par }\Chap{4}{\SH Ĩmi ụ̃ꞌbị̃ úríndí kí ráká
\par }
{\PP \VerseOne{1}ꞌBá mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ĩmi ãꞌị̃ ị́jọ́ ãfũlépi ꞌbá jọlépi la ꞌi ꞌbá kí imbá ị́jọ́ Úríndí Ãdróŋá drị̂ ꞌbã fẽlé nĩ rĩ sĩ rĩ ku. Ĩmi amá úríndí pírí kí ráká, sĩ nị̃jó la úríndí ꞌdĩ angá Ãdróŋá drị́, ãꞌdusĩku nãbịya ĩnzõ rú ũꞌbí ꞌdĩ mụ kí ụ̃nọ́kụ́ gâlé ꞌdĩ.

\VS{2}Gẹ̃rị̃ ĩminí Úríndí Ãdróŋá drị́ rĩ nị̃jó rĩ ĩꞌdi ꞌdĩ: ꞌbá ãꞌị̃lépi la Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ amụ́ ụrụꞌbá ꞌbádrị̂ trũ rĩ ĩꞌdi úríndí angálépi Ãdróŋá drị́ rĩ trũ.

\VS{3}Wó ꞌbá ãꞌị̃lépi la Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ amụ́ ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌbá ru ku rĩ, ĩꞌdi úríndí angálépi Ãdróŋá drị́ rĩ kóru. Úríndí ĩꞌdi agá rĩ angá mẹ́rọ́ꞌbá Kúrísĩtõ drị́ rĩ drị́. Ĩmi are ándrá ĩꞌdi mụ amụ́lé rá, wó úꞌdîꞌda ĩꞌdi íni cí ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdĩ.


\par }{\PP \VS{4}Anzị mádrị́ mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ĩmi Ãdróŋá ãni. Ĩndẽ ꞌbá ĩnzõ rú ꞌdĩ kí rá, ãꞌdusĩku Úríndí Ãdróŋá drị́ uꞌálépi ĩmi agá rĩ ndẽ ũkpõ sĩ úríndí ĩnzõ rú uꞌálépi ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ agá rĩ rá.

\VS{5}Nábị̃ ĩnzõ rú ꞌdĩ kí ụ̃nọ́kụ́ ũnzí ꞌdĩ ãni, kí ị́jọ́ ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị̂ kí jọ áyụ, ụ̃nọ́kụ́ la kí tị are.

\VS{6}Wó ãma ꞌbá Ãdróŋá ãni. Ị́jọ́ ꞌdĩ bãsĩ ꞌbá Ãdróŋá nị̃lépi cé rĩ ꞌbã kí sĩ ãma tị arejó ꞌdĩ. Wó ꞌbá Ãdróŋâ ãni ku rĩ are ãma tị ku. Ị́jọ́ ꞌdĩ la fẽ ãmaní nị̃jó la ꞌbá ꞌdĩ Úríndí ị́jọ́ mgbã rĩ drị́ trũ, jõku ĩꞌdi úríndí ĩnzõ rú rĩ trũ rĩ gá nĩ.


\par }{\SH Ãlẽ kí ãma lẽlẽ
\par }
{\PP \VS{7}Mâ wọ̃rị́ka mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, lẽ ãmụ kí ãma lẽŋâ trũ drị̃ gá, ãꞌdusĩku lẽtáŋá angá Ãdróŋá drị́. ꞌBá ꞌbá lẽlépi rĩ ĩꞌdi ngọ́tị́ŋá Ãdróŋá ãni, ãzíla ĩꞌdi ꞌbá Ãdróŋá nị̃lépi cé rĩ ꞌi.

\VS{8}ꞌBá ꞌbá lẽlépi ku rĩ nị̃ Ãdróŋá ku, ãꞌdusĩku Ãdróŋá ĩꞌdi lẽtáŋá.

\VS{9}Ãdróŋá iꞌda lẽtáŋá ĩꞌdidrị́ gá rĩ ĩꞌdiní ĩꞌdi ꞌbã Ngọ́pị kílímgbí ãlu-ãlu rĩ tị ãpẽjó ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdõlé, ãmaní sĩ ídri ukólépi ku rĩ ịsụ́jó ĩꞌdi rụ̂ sĩ rĩ sĩ.

\VS{10}Lẽtáŋá dó bãsĩ gápi ꞌdĩ: adru ãlẽ Ãdróŋá ꞌi íni la ku, wó rá la lẽ ãma ꞌi, ãpẽ Ngọ́pị̃ tị ãmaní gẹ̃rị̃ rú sĩ ị́jọ́ ũnzí ãmadrị̂ kí idéjó ãzíla trũjó.


\par }{\PP \VS{11}Mâ wọ̃rị́ka mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, Ãdróŋá drĩ dó ãma lẽ káyĩ ꞌdĩ ꞌbã áni, lẽ dó ãlẽ kí ãma lẽlẽ.

\VS{12}ꞌBá ãzí jõ drĩ Ãdróŋá ndrelépi mịfị́ sĩ rá la yụ. Ãdrĩ kí ãma lẽ rá, Ãdróŋá la uꞌá ãma agá, lẽtáŋá ĩꞌdidrị̂ la ru iꞌda tọndọlọ ãma agâ sĩ.


\par }{\PP \VS{13}Ãnị̃ dó tọndọlọ ãma icí ãma Ãdróŋâ trũ ãlu, ãzíla icí ru uꞌájó ãma abe ãlu, ãꞌdusĩku fẽ ãmaní Úríndí ĩꞌdidrị́ gá rĩ ꞌi.

\VS{14}Ãndre dó ãma mịfị́ sĩ, ãzíla ãma dó ị́jọ́ la vú nze ãndá-ãndá ru, Bãbá ãpẽ Ngọ́pị̃ Yẹ́sụ̃ ꞌBá ãma Palépi rĩ tị amụ́lé ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdĩ kí palé.

\VS{15}ꞌBá ãlu-ãlu jọlépi la Yẹ́sụ̃ ĩꞌdi Ãdróŋá Ngọ́pị ꞌi rĩ, Ãdróŋá la uꞌá ĩꞌdi agá, ãzíla ĩꞌdi uꞌá Ãdróŋá agá.

\VS{16}Ãma ãmgbã rĩ nị̃ ãzíla ãma ãꞌị̃ lẽtáŋá Ãdróŋá ãni ãmaní rĩ rá.

\par }{\PP Ãdróŋâ ĩꞌdi lẽtáŋá. ꞌBá uꞌálépi lẽtáŋâ trũ rĩ, ĩꞌdi uꞌá Ãdróŋá agá, Ãdróŋá la uꞌá ĩꞌdi agá.

\VS{17}Ãmaní uꞌá agá Ãdróŋá agá, lẽtáŋá ãmadrị̂ la zo mgbọ rú. Ãma icó dó sĩ idélé ụ̃rị̃ sĩ ụ́ꞌdụ́ ị́jọ́ lịjó ꞌdã sĩ ku, ãma drị̃ la tẽ ásị́ ũkpõ sĩ, ãꞌdusĩku ãma cécé Yẹ́sụ̃ áni ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị̃ gá.

\VS{18}Lẽtáŋá agá ụ̃rị̃ ꞌdáyụ. Lẽtáŋá mgbã rĩ la ụ̃rị̃ dro ãma agá rĩ sĩ ãmvé, ãꞌdusĩku ꞌbá la idé ụ̃rị̃ sĩ la pángá fẽŋá sĩ, ꞌbá idélépi ụ̃rị̃ sĩ rĩ lẽtáŋá mgbã la ĩꞌdi agá ꞌdáyụ.


\par }{\PP \VS{19}Ãma ĩꞌdi lẽ ĩꞌdiní ãma lẽjó drị̃drị̃ rĩ sĩ.

\VS{20}ꞌBá ãzí drĩ jọ la, “Álẽ Ãdróŋâ rá,” wó ngụ̃ ádrị́pị̃ ũnzí, ĩꞌdi ĩnzóꞌbá. ꞌBá ádrị́pị̃ ĩꞌdi ꞌbã ndrelé rá ꞌdĩ lẽlépi ku rĩ la Ãdróŋá ĩꞌdiní ndrelé ku rĩ lẽ íngoní-íngoní ru?

\VS{21}Ãdróŋá ꞌbã mgbã rĩ fẽ ãmaní ãzị́táŋá, lẽ ãlẽ ꞌi áꞌdụ̂sĩ ku, lẽ ãlẽ ãmã ádrị́pịka ãzíla ãmã ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ kí ĩndĩ.




\par }\Chap{5}{\SH Ãꞌị̃táŋá Ãdróŋá Ngọ́pị agá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ꞌBá ãꞌị̃lépi la Yẹ́sụ̃ ĩꞌdi Kúrísĩtõ ꞌi rĩ ĩꞌdi Ãdróŋá ꞌbã ngọ́tị́, ãzíla ꞌbá pírí átẹ́pị lẽlépi rá rĩ, kí vâ ĩꞌdi ꞌbã anzị kí lẽ ĩndĩ.

\VS{2}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãma nị̃ la ãlẽ anzị Ãdróŋá drị́ rĩ kí rá la ãmaní Ãdróŋâ lẽjó, ãzíla ãmaní ãzị́táŋá ĩꞌdidrị̂ kí vú ũbĩjó rĩ sĩ.

\VS{3}Lẽtáŋá ãmaní Ãdróŋá lẽjó rĩ ãmaní ãzị́táŋá ĩꞌdidrị̂ kí tãmbajó rĩ ꞌi, ãzíla ãzị́táŋá Ãdróŋá drị́ ꞌdĩ adru kí ũkpó ru ku.

\VS{4}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, anzị pírí Ãdróŋá drị́ rĩ kí ũkpõ cí icójó ụ̃nọ́kụ́ ũnzí ꞌdĩ ndẽjó ãꞌị̃táŋá sĩ.

\VS{5}ꞌBá ụ̃nọ́kụ́ ũnzí ꞌdĩ ndẽlépi rá rĩ kí lú ꞌbá ãꞌị̃lépi la Yẹ́sụ̃ ĩꞌdi Ãdróŋá ꞌbã Ngọ́pị ꞌi rĩ kî.


\par }{\PP \VS{6}Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ĩꞌdi ꞌbá amụ́lépi ị̃yị́ ĩꞌdidrị́
bãbụ̃tị́zị̃ drị́ gá rĩ trũ, ãzíla ãrí ĩꞌdidrị́ drã drị̂ trũ rĩ ꞌi. Amụ́ lú ị̃yị́ trũ áꞌdụ̂sĩ ku, wó ị̃yị́ kí ãrí be, ãzíla Úríndí ꞌbã mgbã rĩ nze ị́jọ́ ꞌdĩ ãndá rĩ vú nĩ.

\VS{7}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ ícétáŋá ru ãmaní sĩ ị́jọ́ mgbã rĩ nị̃jó Yẹ́sụ̃ drị̃ gá rĩ kí na.

\VS{8}Úríndí ꞌi, ị̃yị́ ꞌi, ãzíla ãrí ꞌi; ãzíla ãko na ꞌdĩ kí pírí nze kí ị́jọ́ ị́jọ́ ãlu drị̃ gá.

\VS{9}ꞌBá ãzí drĩ ãmaní ị́jọ́ vú nze, ãma ãꞌị̃ kí rá. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ãma ãꞌị̃ kí ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã iꞌdalé ãmaní ꞌdĩ kí rá, ãꞌdusĩku ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã lũlé ãmaní rĩ ndẽ ꞌbá ꞌbã lũlé ãmaní nĩ rĩ rá, ãzíla ĩꞌdi Ãdróŋá ꞌi ị́jọ́ vú nzelépi Ngọ́pị̃ drị̃ gá nĩ rĩ ꞌi.

\VS{10}ꞌBá drĩ adru ãꞌị̃táŋâ trũ Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ Ãdróŋá Ngọ́pị agá, ĩꞌdi nị̃ la ĩꞌdi ásị́ gâlé rá ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã lũlé ĩꞌdiní ꞌdĩ kí ị́jọ́ mgbã ĩnzõ kóru la, wó ꞌbá drĩ Ãdróŋá ãꞌị̃ ku, ĩꞌdi Ãdróŋâ ꞌbã ĩnzóꞌbá ru, ãꞌdusĩku gã ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã vú nzelé ĩꞌdiní Ngọ́pị̃ Yẹ́sụ̃ drị̃ gá rĩ úmgbé.

\VS{11}Ị́jọ́ vú nzelé rĩ ĩꞌdi ꞌdĩ: Ãdróŋá fẽ ãmaní ídri ukólépi ku rĩ ꞌi, ãzíla ídri ꞌdĩ angá Ngọ́pị Yẹ́sụ̃ agá.

\VS{12}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá drĩ adru Ãdróŋá ꞌbã Ngọ́pị agá, ĩꞌdi ídri ꞌdĩ trũ. Wó ꞌbá Ãdróŋá Ngọ́pị ãꞌị̃lépi ku rĩ, ĩꞌdi ídri ꞌdĩ kóru.


\par }{\SH Ídri ukólépi ku rĩ
\par }
{\PP \VS{13}Ãsĩ ị́jọ́ ꞌdĩ kí ĩminí ĩmi ꞌbá Ãdróŋá ꞌbã Ngọ́pị rụ́ ãꞌị̃lépi rá ꞌdĩ, ĩmi dó sĩ nị̃ la ĩmi ídri ukólépi ku rĩ trũ.

\VS{14}Ãma ásị́ ũkpó ru ãꞌdusĩku ãdrĩ Ãdróŋá ãꞌị̃, ĩꞌdi ãma are rá, ãdrĩ ãko ãmã lẽlé rĩ kí zị ĩꞌdi tị gâlé, ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ áni rĩ gá.

\VS{15}Ãnị̃ rá ĩꞌdi ãma are rá ị́jọ́ ãmaní zịlé ĩꞌdidrị́ rĩ kí sĩ, ãzíla ãnị̃ vâ rá ĩꞌdi ãko ãmaní aꞌị́lé ĩꞌdidrị̂lé rĩ kí fẽ rá.


\par }{\PP \VS{16}ꞌBá ãzí drĩ ádrị́pị̃ jõku ámvọ́pị̃ ãꞌị̃táŋá agá rĩ ndre ị́jọ́ ũnzí sĩ drãjó ku la idé agá, ꞌbã zị Ãdróŋá ꞌi ꞌbã fẽ ídri ĩꞌdidrị́ gá rĩ ꞌbá ꞌdĩ nî, Ãdróŋá zịŋá ꞌdĩ la adru múké la ꞌbá ị́jọ́ ũnzí sĩ drãjó ku rĩ idélépi rĩ nî. Wó ị́jọ́ ũnzi idélé sĩ drãjó rá rĩ cí, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, má icó jọlé la úzị Ãdróŋá ꞌbá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ nî íni la ku.

\VS{17}Ị́jọ́ ũnzí pírí idéjó rĩ ĩꞌdi ị́jọ́ ũnzí, wó ị́jọ́ ũnzí ãzí ꞌbá agụlépi drã agá ku la cí.

\VS{18}Ãnị̃ rá Ãdróŋá ꞌbã anzị mụ kí ị́jọ́ ũnzí idéŋâ trũ drị̃ gá ku, ãꞌdusĩku Ãdróŋá Ngọ́pị Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ la kí tãmba nĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Sĩtánĩ icó kí adrálé ku.

\VS{19}Ãnị̃ rá ãma anzị Ãdróŋá ãni ụ̃nọ́kụ́ drĩ táni adru Sĩtánĩ pálé gá tí.

\VS{20}Ãnị̃ rá Ãdróŋá Ngọ́pị amụ́ ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị̃ gá rá, ãzíla fẽ ãmaní ị́jọ́ vãŋá ãmaní sĩ Ãdróŋá ꞌbã mgbã rĩ nị̃jó cé. Ãmã dó Ãdróŋá ꞌbã mgbã rĩ agá, ãꞌdusĩku ãmã adrujó Ngọ́pị̃ Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ agá rĩ sĩ. ꞌDĩ Ãdróŋá mgbã rĩ ãzíla ĩꞌdi ídri ukólépi ku rĩ ꞌi.

\VS{21}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, mâ anzị mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ĩmi ĩdã ĩmi ãdroŋa ĩnzõ rú ꞌdĩ ꞌba rú rá.

\par }