\NormalFont\ShortTitle{1 Kọ̃rị̃nị́tọ̃}

{\MTB Wárãgã Páwụ̃lọ̃ ꞌbã sĩlé ꞌbá

\par }{\MT Kọ̃rị̃nị́tọ̃

\par }{\MTB gá rĩ ꞌbaní drị̃drị̃ rĩ



\par }\ChapOne{1}{\SH Páwụ̃lọ̃ zị Kũrĩsĩtíyánĩ táwụ̃nị̃ Kọ̃rị̃nị́tọ̃ gá rĩ kí cící
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wárãgã ꞌdĩ angá mádrị́, ma Páwụ̃lọ̃
Ãdróŋá ꞌbã pẽlé lẽtáŋá ĩꞌdidrị̂ sĩ ụ̃pị́gọ́ŋá
Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ drị̂ áni rĩ drị́, ãzíla Sõsĩténõ ãmã ádrị́pị rú rĩ drị́.

\VS{2}Ásĩ wárãgã ꞌdĩ ꞌbá Ãdróŋá ãni kãnị́sã Kọ̃rị̃nị́tọ̃ gá rĩ ꞌbanî. ꞌBá ꞌdĩ kí Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ꞌbã ũpẽlé ndú Ãdróŋá nî, ãzíla umvelé ꞌbãlé ãlá ru ꞌbá pírí ãngũ pírí gá Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ãmã Úpí ru ꞌdĩ ị̃nzị̃lépi ꞌdĩ kî.


\par }{\PP \VS{3}Lẽtáŋá uyaŋâ kóru, ãzíla ásị́ ị̃gbẹ̃ Ãdróŋá ãmã Átẹ́pị ãzíla Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị́ rĩ ꞌbã adru ĩmi abe.


\par }{\SH Páwụ̃lọ̃ fẽ ãwãꞌdĩfô Ãdróŋá nî
\par }
{\PP \VS{4}Ma ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ãwãꞌdĩfô fẽ Ãdróŋá ní lẽtáŋá uyaŋâ kóru ĩꞌdiní fẽlé ĩminí Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ sĩ rĩ sĩ.

\VS{5}Ãꞌdusĩku ĩminí ĩmi icíjó Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ be rĩ sĩ ĩmi acá dó málĩ ꞌdị́pị gẹ̃rị̃ pírí sĩ, ị́jọ́ ĩminí jọlé rĩ kí agá ãzíla nị̃táŋá pírí sĩ.

\VS{6}Ãꞌdusĩku ị́jọ́ ãmaní vú nzelé Kúrísĩtõ drị̃ gá rĩ iꞌda dó ru ĩmi agâ sĩ ꞌbo.

\VS{7}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmĩ ĩcẽ fẽtáŋá Úríndí Ãdróŋá drị̂ ꞌbã ãzí fẽlé ĩminí la ku, ĩminí ásị́ tị̃ agá ásị́ pírí sĩ Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌbã iꞌdaŋá tẽjó.

\VS{8}Ĩꞌdi ĩmi ꞌbã ũkpó ru kpere ãsị̃ŋá gá, ĩmi dó sĩ adru ị́jộ kóru ụ́ꞌdụ́ Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌbã ãgõjó rĩ sĩ.

\VS{9}Ãdróŋá ĩmi umvelépi sĩ tị icíjó Ngọ́pị̃ Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ be rĩ ĩꞌdi ãꞌị̃táŋâ trũ ị́jọ́ ꞌdĩ idéjó rá ĩcẽŋâ kóru.


\par }{\SH Awaŋá Kũrĩsĩtíyánĩ Kọ̃rị̃nị́tọ̃ gá rĩ ꞌbadrị̂
\par }
{\PP \VS{10}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ ma mãmálá ꞌbã ĩmi rụ́ Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ rụ́ sĩ, ĩmi pírí ĩjọ ị́jọ́ tị ãlu sĩ. Ĩmi awa dó sĩ ĩmi ku, ãzíla ĩmi dó sĩ tị icí ásị́ ãlu sĩ ãzíla ũrãtáŋá ãlu sĩ ị́jọ́ kpị sĩ.


\par }{\PP \VS{11}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ꞌbá ãzí Kị̃lọ́yị̃ drị́ko gá la lũ kí mání, ĩmi ãwã ĩmi drĩdríŋĩ gá ãwã-ãwã.

\VS{12}Ị́jọ́ mání jọlé rĩ ĩꞌdi íni: ꞌbá ãzí kí jọ la, “Ãma Páwụ̃lọ̃ ãni,” ãzí rĩ kí jọ la, “Ãma Ãpọ́lọ̃ ãni,” ãzí rĩ kí jọ la, “Ãma Kéfã ãni,” ãzíla ãzí rĩ kí jọ la, “Ãma Kúrísĩtõ ãni.”


\par }{\PP \VS{13}Âwa dó Kúrísĩtõ ꞌbo yã? Îpa Páwụ̃lọ̃
mũsãláꞌbã sị́ gá ĩmi ị́jọ́ sĩ rá yã? Ĩbĩ
bãbụ̃tị́zị̃ Páwụ̃lọ̃ rụ́ sĩ rá yã?

\VS{14}Má uꞌá ãyĩkõ sĩ mání ꞌbá ãzí ní bãbụ̃tị́zị̃ fẽjó ku rĩ sĩ, pẽ lú Kũrísĩpõ kí Gáyõ be.

\VS{15}ꞌBá ãzí icó dó sĩ jọlé la ĩbĩ bãbụ̃tị́zị̃ áma rụ́ sĩ la ku.

\VS{16}(Ãndá, áfẽ vâ bãbụ̃tị́zị̃ rá la ꞌbá Sĩtéfãnãsĩ drị́ko gá rĩ ꞌbanî, ꞌdã ꞌbã drị̃ gâ sĩ má igá dó áfẽ bãbụ̃tị́zị̃ ꞌbá ãzí ní rá la ku.)

\VS{17}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Kúrísĩtõ pẽ áma tị bãbụ̃tị́zị̃ fẽlé la ku, wó ị́jọ́ mgbã ũlũjó adru ị́jọ́ ũndũwã ꞌbá drị̂ sĩ ku, fẽjó la drãŋá Kúrísĩtõ drị́ gá mũsãláꞌbã sị́ gá rĩ ꞌbã acá sĩ ũkpõ kóru ku.


\par }{\SH Kúrísĩtõ ĩꞌdi ũndũwã ãzíla ũkpõ Ãdróŋá drị̂
\par }
{\PP \VS{18}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, drã Kúrísĩtõ drị́ gá mũsãláꞌbã sị́ gá rĩ ĩꞌdi iꞌdá aza rú ꞌbá ị̃lị̃kị̃lépi ị̃lị̃kị̃ rĩ ꞌbanî, wó ãma tá gápi palé rá ꞌdĩ ꞌbaní ĩꞌdi ũkpõ Ãdróŋá drị́ rĩ.

\VS{19}Ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã jọlé rĩ áni,

\par }{\Q “Ma ũndũwã ꞌbá ũndũwã rú rĩ drị̂ andi rá,

\par }{\QB ãzíla ma nị̃táŋá ꞌbá nị̃táŋâ trũ rĩ ꞌbã bụ́lụ́ gá.”
\XREF{✡}{{\XO 1:19 }{\XO{1:19
}}{\XT{Ĩsáyã 29:14}}}


\par }{\PP \VS{20}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌBá ũndũwã rú rĩ kí dó íngõlé yã? ꞌBá nị̃táŋâ trũ rĩ kí dó íngõlé yã? Jõku ꞌbá nị̃táŋâ trũ ị́jọ́ ũkpó ụ́ꞌdụ́ ꞌdĩ agá rĩ kí íngõlé yã? Ãdróŋá ꞌbã ũndũwã ụ̃nọ́kụ́ drị́ gá rĩ aza rú ku yã?


\par }{\PP \VS{21}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ũndũwã Ãdróŋá drị́ rĩ sĩ, ꞌbá nị̃ kí Ãdróŋá ũndũwã ĩꞌbadrị́ ꞌbádrị̂ sĩ ku. Kẹ̃jị́ la gá Ãdróŋá pẽ ị́jọ́ ꞌbá ꞌbaní umvelé aza rú ãmaní ũlũlé rĩ ayúlé sĩ ꞌbá ĩꞌdi ãꞌị̃lépi rĩ kí pajó.


\par }{\PP \VS{22}ꞌBá
Yãhụ́dị̃ rú rĩ lẽ kí ícétáŋá, ãzíla ꞌbá Gị̃rị́kị̃
\FTNT{*}{{\FR 1:22 }{\FR{1:22
}}{\FT{ꞌBá
}}{\FQ{Gị̃rị́kị̃
}}{\FT{rú rĩ kí ándrá ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ kí ꞌbã ãzí.
}}} rú rĩ kí ũndũwã ndrụ̃.

\VS{23}Wó ãma Kúrísĩtõ ipalé mũsãláꞌbã sị́ gá rĩ ị́jọ́ ũlũ, ĩꞌdi kúmũ rú ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú rĩ ꞌbanî, ãzíla aza rú ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ ꞌbanî.

\VS{24}Wó ꞌbá Ãdróŋá ꞌbã umvelé ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ãzíla ꞌbá Gị̃rị́kị̃ rú rĩ ꞌbaní Kúrísĩtõ ĩꞌdi ũkpó ãzíla ũndũwã Ãdróŋá drị́ rĩ ꞌi.

\VS{25}Ị́jọ́ iꞌdálépi Ãdróŋâ ꞌbã rĩ aza rú rĩ, ĩꞌdi ũndũwã rú ndẽ ꞌbá ꞌbã ũndũwã rá, ị́jọ́ iꞌdálépi Ãdróŋá ꞌbã rĩ ũkpó ãkõ rú rĩ ndẽ ũkpõ sĩ ꞌbá ꞌbã ũkpõ rá.


\par }{\PP \VS{26}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ĩmi ũrã drĩ ĩmi ándrá íngoní Ãdróŋá ꞌbã ĩmi umvejó rĩ sĩ. Ĩmi ũꞌbí adru kí ándrá ũndũwã rú, rụ̂kụma trũ ãzíla ũkpó trũ ꞌbá kí mịfị́ gá ku.

\VS{27}Ãdróŋá ũpẽ ꞌbá ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ gá rĩ ꞌbaní ꞌbãlé ífí kóru rĩ kí drị̃nzá fẽjó ꞌbá ũndũwã rú rĩ ꞌbanî, Ãdróŋá ũpẽ vâ ꞌbá ũkpõ kóru rĩ kí drị̃nzá fẽjó ꞌbá ũkpó trũ rĩ ꞌbanî.

\VS{28}Ãdróŋá ũpẽ ꞌbá ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdĩ ꞌbã kí sụ̃sụ́ wilé rá, ãzíla idelé ide-idê ãzíla ĩꞌbaní ũrãlé ãzị̂ kóru ꞌdĩ kí, sĩ ꞌbá ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdĩ ꞌbã kí ị́jọ́ ꞌbãlé ũkpó ꞌdĩ kí anujó.

\VS{29}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá ãzí icó dó sĩ ru ũnũlé Ãdróŋâ drị̃lẹ́ gá ku.

\VS{30}Ãdróŋá ají ị́jọ́ ĩminí ĩmi icíjó Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ be rĩ nĩ, ãzíla fẽ vâ Kúrísĩtõ ãmaní ũndũwã rú nĩ. Ị́jọ́ ĩꞌdidrị́ rĩ sĩ, ꞌbã ãma ꞌbá mgbã rú, ãma acá dó sĩ ꞌbá Ãdróŋá drị́ ãlá ãzíla unzelé drị̃lẹ́mgbọ trũ rĩ kí rú.

\VS{31}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã jọlé rĩ áni, “ꞌBá ru ũnũlépi rĩ, ꞌbã ũnũ ru ị́jọ́ Úpí ꞌbã ngalé rĩ sĩ.”
\XREF{✡}{{\XO 1:31 }{\XO{1:31
}}{\XT{Yẽrẽmíyã 9:24}}}


\par }{\BB \par }


\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Ĩnị̃ cé má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, mání amụ́jó ĩmi rụ́ ꞌdõlé ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ vú nzejó rĩ sĩ, má amụ́ ị́jọ́ jọlé ãjị́ ambamba ãzíla ũndũwã ꞌbádrị́ rĩ sĩ íni la ku.

\VS{2}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, áꞌbã áma ásị́ gá ị́jọ́ ãzí mání nị̃lé ndú la yụ mání adrujó ĩmi abe rĩ sĩ, rá la ị́jọ́ Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị́ gá ĩꞌdi ipajó mũsãláꞌbã sị́ gâ sĩ ãma pajó ị́jọ́ ũnzí agá rĩ ꞌi.

\VS{3}Má amụ́ ĩmi rụ́ ꞌdõlé ũkpó kóru, ụ̃rị̃ trũ ãzíla ụrụꞌbá yãŋá ãmbógó la trũ.

\VS{4}Ị́jọ́ mání ũlũlé ãzíla mání jọlé rĩ adru kí ị́jọ́ ũndũwã ꞌbá ãni ãzíla sĩ ꞌbá ásị́ aséjó la ku, rá la Úríndí Ãlá rĩ icé ĩminí ũkpó ĩꞌdidrị̂ sĩ ị́jọ́ mání ũlũlé rĩ ĩꞌdi ị́jọ́ ãndá la rĩ gá nĩ.

\VS{5}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãꞌị̃táŋá ĩmidrị́ gá rĩ ꞌbã tu pá ũndũwã ꞌbádrị̂ drị̃ gá ku, wó ũkpó Ãdróŋá drị́ gá rĩ drị̃ gá.


\par }{\SH Ũndũwã angálépi Ãdróŋá drị̂lé rĩ
\par }
{\PP \VS{6}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ ãma jọlé ũndũwã rú rĩ, ĩꞌdi ꞌbá úríndí agá mbalépi rá rĩ ꞌbanî, wó adru ũndũwã ꞌbá sáwã úꞌdîꞌda ꞌdĩ ꞌbadrị̂ sĩ, jõku ũndũwã ꞌbá ꞌbá kí drị̃ celépi sáwã úꞌdîꞌda ꞌdĩ sĩ mụlépi drụ́zị́ ãsị̃lépi rá ꞌdĩ ꞌbadrị́ gá rĩ sĩ ku.

\VS{7}Wó ãma ũndũwã Ãdróŋá ãni zị̃lé zị̃-zị̃ rĩ ꞌbã ị́jọ́ jọ. ꞌDĩ dị̃zã Ãdróŋá ãni zị̃lé zị̃-zị̃, ĩꞌdi ꞌbã tãmbalé údu sĩ ídri ukólépi ku rĩ fẽjó ãmaní ꞌdĩ sĩ úꞌbã drĩ ãko ãzí ku rĩ ꞌi.

\VS{8}ꞌBá ꞌbá drị̃ celépi úꞌdîꞌda ꞌdĩ ꞌbã ãzị́ ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã ífí nị̃lépi cé la ꞌdáyụ, drĩ kí ándrá ị́jọ́ nị̃ agá drị̃ la gá cé la icó kí ájẹ́ Úpí dị̃zã drị́ gá rĩ ipalé mũsãláꞌbã sị́ gá ku.

\VS{9}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ sĩlé ꞌbo rĩ ꞌbã jọlé rĩ ꞌbã áni,

\par }{\Q “Ãko Ãdróŋá ꞌbã idélé ꞌbá ĩꞌdi lẽlépi rĩ ꞌbaní rĩ,

\par }{\QB ꞌBá ãzí ndre drĩ mịfị́ sĩ ku,

\par }{\QB ꞌBá ãzí are drĩ bị́lẹ́ sĩ ku,

\par }{\QB ꞌBá ãzí ꞌbã ásị́ drị̃ la gá ku.”
\XREF{✡}{{\XO 2:9 }{\XO{2:9
}}{\XT{Ĩsáyã 64:4}}}


\par }{\MM \VS{10}Wó Ãdróŋá iꞌda ãmaní ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌi Úríndí ĩꞌdidrị̂ sĩ. Úríndí Ãdróŋá drị́ rĩ la ãko pírí kí ꞌa ndrụ̃ nĩ jõ táni ị́jọ́ álị́ Ãdróŋá ꞌbã ásị́ gá rĩ.

\VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá kí agá ꞌdâ ãꞌdị́ nị̃ ũrãtáŋá ꞌbá agá rĩ cé la nĩ, adru úríndí ꞌbá ꞌdã agá rĩ ꞌi áꞌdụ̂sĩ ku yã?

\par }{\PP Gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ ꞌbã vúŋá sĩ ꞌbá ãzí ũrãtáŋá Ãdróŋá drị́ gá rĩ kí nị̃lépi cé la ꞌdáyụ, be la Úríndí Ãdróŋá drị́ gá rĩ ꞌi áꞌdụ̂sĩ.

\VS{12}Ãma ịsụ́ úríndí ụ̃nọ́kụ́ ꞌdõ drị́ gá rĩ ꞌi ku, wó Úríndí angálépi Ãdróŋá drị̂lé rĩ drị́ gá rĩ ꞌi, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãma dó sĩ fẽtáŋá ãjẹ̃ kóru Ãdróŋá ꞌbã fẽlé ãmaní ꞌdĩ ífí nị̃ rá.

\VS{13}Ị́jọ́ ãmaní jọlé rĩ ĩꞌdi íni, adru ị́jọ́ imbálé ũndũwã ꞌbá drị́ gá rĩ sĩ rĩ ꞌi ku, wó ị́jọ́ Úríndí ꞌbã iꞌdalé nĩ ị́jọ́ mgbã Úríndí Ãdróŋá drị́ gá rĩ drị̂ ꞌbã ífí iꞌdalé nĩ rĩ ụ̃ꞌbị̃jó rĩ ꞌi.

\VS{14}ꞌBá Úríndí ꞌdĩ kóru rĩ ãꞌị̃ ị́jọ́ Úríndí angálépi Ãdróŋá drị̂lé rĩ ꞌbã jọlé rĩ kí ku, kí iꞌdá ĩꞌdiní ị́jọ́ sĩ azajó azâ la rú, icó kí ífí nị̃lé ku, ãꞌdusĩku ála kí ífí vãjó úríndí sĩ rĩ sĩ.

\VS{15}ꞌBá Úríndí Ãdróŋá drị́ rĩ trũ rĩ la ị́jọ́ lị ãko pírí kí drị̃ gá, wó ꞌbá ãzí ãlu ị́jọ́ lịlépi ĩꞌdi drị̃ gá la ꞌdáyụ.


\par }{\PP \VS{16}Ị́jọ́ sĩlé bụ́kụ̃ agá rĩ ꞌbã jọlé rĩ áni;

\par }{\Q “Ãꞌdi nị̃ ị́jọ́ Úpí ásị́ gá rĩ cé la nĩ

\par }{\QB sĩ ĩꞌdi imbájó yã?”
\XREF{✡}{{\XO 2:16 }{\XO{2:16
}}{\XT{Ĩsáyã 40:13}}}

\par }{\MM Wó ãma ásị́ Kúrísĩtõ drị́ rĩ trũ.




\par }\Chap{3}{\SH Ãzị́ ãlu Páwụ̃lọ̃ ꞌbã kí ngalé Ãpọ́lọ̃ be Ãdróŋá nĩ rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ma ándrá ĩminí ị́jọ́ jọ ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ gá úríndí kóru rĩ ꞌbaní rĩ áni, ãzíla ĩmi ándrá ãꞌị̃táŋá Kúrísĩtõ drị̂ agá cécé anzị níríŋá kí áni.

\VS{2}Áfẽ ándrá ĩminí lẹ́sụ́, adru íná ũkpó la ku, ãꞌdusĩku ĩmi ándrá drĩ bábá íná najó la ku. Ĩmi drĩ vâ ãtá úꞌdîꞌda bábá íná najó la ku.

\VS{3}Ĩmi drĩ uꞌá cécé ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị́ gá rĩ ꞌbã kí uꞌájó rĩ áni. Ĩdrĩ adru ãjã rú, ãzíla ĩmi vâ ãwã ĩmi drĩdríŋĩ gá, ĩmi adru ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ ãni ị́jọ́ la ala gá rĩ kí idéjó rĩ gá ku yã?

\VS{4}Ĩmi ãzí drĩ jọ la, “Ma Páwụ̃lọ̃ vú bĩ,” wó ãzí rĩ drĩ jọ la, “Ma Ãpọ́lọ̃ vú bĩ,” ꞌdĩ adru ĩmi ị́jọ́ kí idé ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị̂ ꞌbã kí idélé rĩ áni ku yã?


\par }{\PP \VS{5}Ị́jọ́ mgbã sĩ rĩ gá, Ãpọ́lọ̃ kí Páwụ̃lọ̃ be kí ãꞌdu? Ãma ãma gá lú Ãdróŋá ꞌbã
ãtíꞌbó ĩmi fẽlépi la ĩminí Ãdróŋá ãꞌị̃jó rĩ kî. Ãma Ãpọ́lọ̃ be ꞌbá ãlu-ãlu la ãzị́ Ãdróŋá ꞌbã fẽlé ĩꞌdidrị́ rĩ nga.

\VS{6}Ása ũri ꞌbụ́ gâlé, Ãpọ́lọ̃ ũsũ ị̃yị́ drị̃ la gá, wó Ãdróŋá fẽ ĩꞌdi zolé nĩ.

\VS{7}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá ũri salépi rĩ ꞌi yã jõku ꞌbá ị̃yị́ ũsũlépi drị̃ la gá rĩ ꞌi yã adru kí ị́jọ́ ãmbógó la ku. Wó rá la Ãdróŋá fẽlépi ũri ꞌdã ꞌbã zo rĩ ꞌbã ị́jọ́ ãmbógó ru la nĩ.

\VS{8}ꞌBá ũri salépi rĩ kí ꞌbá ị̃yị́ la ũsũlépi rĩ be ãzị́ ĩꞌbã kí ngalé rĩ ĩꞌdi lú ãlu. Ãdróŋá la ꞌbá ãlu-ãlu ní ụ̃rọ̃drị́ fẽ ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé rĩ vú sĩ.

\VS{9}Ãma ãma gá lú ãtíꞌbó ru Ãdróŋá ãni ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã fẽlé ãmadrị́ rĩ kí ngajó. Ĩmi ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá Kọ̃rị̃nị́tọ̃ gá ꞌdĩ, ĩmi Ãdróŋá ãni cécé ámvụ́ ꞌbã adrujó ꞌdị́pị̃ ãni rĩ áni.

\par }{\PP Ĩmi vâ cécé jó Ãdróŋá ãni ĩꞌdi ꞌbã sịlé rĩ áni.

\VS{10}Lẽtáŋá uyaŋâ kóru Ãdróŋá drị́ ĩꞌdi ꞌbã fẽlé mání rĩ sĩ, áꞌbã jó ị̃ndụ́ cécé ꞌbá jó sịlépi mgbã rĩ áni, ãzíla ꞌbá ãzí ndú la dó jó sị drị̃ la gá nĩ. ꞌBá jó sịlépi jó ꞌbã ị̃ndụ́ ꞌbãlé ꞌdĩ drị̃ gá rĩ ꞌbã adru mịfị́ trũ ĩꞌdi jó sị jó ꞌdĩ drị̃ gá íngoní-íngoní ru yã rĩ sĩ.

\VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá ãzí icó jó ndú úꞌdí la ꞌbã ị̃ndụ́ ꞌbãlé ku, pẽ lú jó ị̃ndụ́ Ãdróŋá ꞌbã ꞌbãlé ꞌbo Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌi áꞌdụ̂sĩ.

\VS{12}ꞌBá ãzí drĩ jó sị jó ị̃ndụ́ ꞌbãlé ꞌbo ꞌdĩ drị̃ gá gólũdĩ sĩ yã, sílĩvã sĩ yã, írã ãjẹ̃ nalépi ambamba la sĩ, báwũ sĩ yã, ásé sĩ yã jõku ũzú sĩ yã,

\VS{13}ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé rĩ ála mụ ĩꞌdi iꞌdalé ĩꞌdi íngoní yã rĩ gá rá, ãꞌdusĩku ụ́ꞌdụ́ ị́jọ́ lịjó rĩ la amụ́ ĩꞌdi iꞌdalé ãngũ ule gá rá. Ála mụ ĩꞌdi iꞌdalé ãcí sĩ, ãzíla ãcî la mụ ãzị́ ꞌbá ãlu-ãlu drị̂ ụ̃ꞌbị̃lé nĩ.

\VS{14}Ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé jó ị̃ndụ́ ꞌbãlé ꞌbo rĩ drị̃ gá rĩ drĩ ru pa rá, ĩꞌdi mụ ũyá ĩꞌdidrị́ gá rĩ ịsụ́lé rá.

\VS{15}Wó jó drĩ ve rá, ĩꞌdi ĩꞌdi ãvĩ rá; wó ĩꞌdi rú rĩ la ru pa rá, cécé ꞌbá apálépi ãcí agâ sĩ rĩ áni.


\par }{\PP \VS{16}Ĩnị̃ ĩmi ãmgbã rĩ kí cécé jó Ãdróŋá ãni ãzíla Úríndí Ãdróŋá drị́ rĩ la uꞌá ĩmi agá rĩ gá ku yã?

\VS{17}ꞌBá ãzí drĩ jó Ãdróŋá drị́ rĩ andi, Ãdróŋá la ĩꞌdi andi rá, ãꞌdusĩku jó Ãdróŋá drị́ rĩ ĩꞌdi ãlá ru, ãzíla ĩmi bãsĩ jó Ãdróŋá ãni ꞌdã ꞌi.


\par }{\PP \VS{18}Lẽ ĩmi ule ĩmi drị̃ ku. Ĩmi ãzí ãlu la drĩ ũrã la ĩꞌdi ásị́ gâlé ꞌi ũndũwã rú ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị̃ gá ꞌdâ, lẽ ꞌba acá ꞌbá azalépi aza-azâ rĩ rú, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ĩꞌdi dó sĩ acá ꞌbá ũndũwã rú rĩ rú.

\VS{19}Ị́jọ́ ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ ꞌbã lãlé ũndũwã rú rĩ ĩꞌdi ị́jọ́ aza rú la Ãdróŋá drị̃lẹ́ gá. Cécé sĩlé bụ́kụ̃ Ãdróŋá drị̂ agá rĩ áni, “Ãdróŋá la ꞌbá ũndũwã rú rĩ kí rụ ũndũwã ĩꞌbadrị̂ agá ꞌdâ;”
\XREF{✡}{{\XO 3:19 }{\XO{3:19
}}{\XT{Yọ́ꞌbụ̃ 5:13}}}

\VS{20}úsĩ vâ bụ́kụ̃ Ãdróŋá drị́ ꞌdĩ gá ị̃dị́, “Úpí Ãdróŋá nị̃ ị́jọ́ ꞌbá ũndũwã rú rĩ ꞌbã ũrãlé ĩꞌdi agâlé rĩ kí ũnzí rĩ gá cé.”
\XREF{✡}{{\XO 3:20 }{\XO{3:20
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 94:11}}}

\VS{21}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ꞌbá ãzí ꞌbã ũnũ ru ị́jọ́ ꞌbá ꞌbá ru rĩ ꞌbã idélé rĩ sĩ ku. Ãko pírí kí mí ãni,

\VS{22}ma Páwụ̃lọ̃ ꞌi yã, jõku Ãpọ́lọ̃ ꞌi yã, jõku Kéfã ꞌi yã, ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ yã, ídri yã jõku drã yã, ị́jọ́ úꞌdîꞌda rĩ kí jõku drụ́zị́ rĩ kí yã, ãko ꞌdĩ kí pírí mí ãni,

\VS{23}ãzíla ĩmi Kúrísĩtõ ãni, ãzíla Kúrísĩtõ ĩꞌdi Ãdróŋá ãni.




\par }\Chap{4}{\SH Ụ̃pị́gọ́ŋá Kúrísĩtõ drị̂ kí
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá ꞌbã lã kí ãma ãtiꞌbo Kúrísĩtõ ãni la rú, ãzíla vâ ꞌbá ị́jọ́ mgbã zị̃lé zị̃-zị̃ Ãdróŋá drị́ gá rĩ ꞌbã ũkpõ fẽjó ĩꞌbadrị́ rĩ kî rú.

\VS{2}Úꞌdîꞌda ị́jọ́ lẽlé ꞌbá ãtíꞌbó ru ꞌdĩ ꞌba rụ́ rĩ lẽ ꞌbã adru kí ãꞌị̃táŋâ trũ ị́jọ́ mgbã ũkpõ fẽjó ĩꞌbadrị́ rĩ agá.

\VS{3}Má así ĩmbíráŋá ru ku ĩdrĩ táni ị́jọ́ lị áma drị̃ gá, jõku ꞌbá ãzí lị ị́jọ́ áma drị̃ gá nĩ ku; álị vâ ị́jọ́ áma drị̃ gá cénĩ-cénĩ rú ku.

\VS{4}Áma ũrãtáŋá agá ị́jọ́ ãzí mání idélé ũnzí la ꞌdáyụ, wó ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ma dó sĩ ị́jộ kóru la ku. Úpí la ị́jọ́ lị áma drị̃ gá rá la nĩ.

\VS{5}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ĩlị ị́jọ́ ãzí ꞌbá ãzí drị̃ gá ꞌdĩ sĩ sáwã la múké rĩ acá drĩ ku rú ku. Ị́jọ́ lịŋá ãsị̃jó rĩ ꞌbã tẽ kpere Úpí ꞌbã amụ́ŋá ĩꞌdi ị́jọ́ zị̃lé zị̃-zị̃ ị́nị́ agá rĩ kí ají ꞌbãlé pírí ꞌdị̃zã agá, ãzíla ị́jọ́ zị̃lé zị̃-zị̃ ꞌbá ásị́ gá rĩ kí iꞌda. Ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ ꞌbá ãlu-ãlu la ị̃nzị̃táŋá ĩꞌdidrị́ gá rĩ ịsụ́ Ãdróŋá drị́.


\par }{\PP \VS{6}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, má aꞌdụ́ ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbãlé ãma drị̃ gá Ãpọ́lọ̃ be íni la ĩminí ícétáŋá ru, ĩmi dó sĩ ị́jọ́ jọlé, “Ĩmi alị ị́jọ́ sĩlé ꞌbo rĩ drị̃ gâ sĩ ku,” ꞌdĩ ꞌbã ífí vã ãma rụ̂ sĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi icó dó sĩ ĩmi ịpị́lé ãfó sĩ ꞌbá ãlu rĩ sĩ wó ãzí rĩ idejó idê la ku.

\VS{7}Ãꞌdi ꞌbã mi ãmbógó ru ꞌbá ãzí kí drị̃lẹ́ gá nĩ yã? Ãdróŋá fẽ míní ãko mí trũ adrujó rĩ kí nĩ ku yã? Wó ãko Ãdróŋá ꞌbã fẽlé ꞌdĩ kí sĩ mi dó sĩ ími ịpị́ ãfó sĩ ínga ꞌbã rĩ kí mi ꞌi íngoní-íngoní ru yã?


\par }{\PP \VS{8}Úꞌdîꞌda ĩmi ũrã dó ãko ĩminí lẽlé rĩ kí dó pírí cí! Ĩmi ũrã ĩmi acá dó
kụ́rẹ́nị́ ru ꞌbo, ĩmi ũrã ĩmi acá dó vâ ũpi rú ãma kóru ꞌbo. Ĩdrĩ tá acá ũpi rú mgbã-mgbã rú la, ãma tá dó adru ũpi rú ĩmi abe.

\VS{9}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩꞌdi indré mání rĩ gá Ãdróŋá ꞌbã ãma ụ̃pị́gọ́ŋá ru ãngũ vúlé rĩ gá, cécé ꞌbá ị́jọ́ lịjó kí drị̃ gâ sĩ drãjó ũꞌbí agá rĩ kí áni. Úꞌbã ãma ꞌbá ndrelé áváŋá gá rĩ kí áni, ꞌbá ũꞌbí ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ ꞌdĩ ꞌbaní ndrelé
mãlãyíkã abe.

\VS{10}Ĩmi ũrã ãma Kúrísĩtõ ꞌbã ị́jọ́ ũlũjó rĩ sĩ, ãma aza-azâ wó ĩmi ũrã ĩmi ũndũwã rú ĩminí Kúrísĩtõ ãꞌị̃jó rĩ sĩ. Ĩmi ũrã ãma ũkpó kóru, wó ĩmi ũrã ĩmi ũkpó trũ! Ĩmi ũrã ála ĩmi ị̃nzị̃-ị̃nzị̃ wó ĩmi ũrã ínzị̃ ãma ku íni.

\VS{11}Kpere úꞌdîꞌda ãma uꞌá ãbị́rị́ sĩ ãzíla ị̃yị́vị́ sĩ, ãma ũyóró sụ̃, ála ãmaní ũcõgõ fẽ, ãzíla ãma lị́cọ́ kóru.

\VS{12}Ãma ãzị́ nga ũkpó ru ãmadrị́ sĩ. Údrĩ ãma wã, ãma sụ̃sụ́ wi ĩꞌbaní múké, údrĩ ãmaní cãndí fẽ, ãma ta la.

\VS{13}Údrĩ táni ãma uꞌdá agá, ãma ĩꞌbaní ị́jọ́ umvi ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ acájó kpere ãndrũ ãma iꞌdá kórõná ru, ãzíla ãma ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ gãlépi úmgbé rĩ kî.


\par }{\PP \VS{14}Mâ anzị mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ásĩ wárãgã ꞌdĩ sĩ ĩminí drị̃nzá fẽjó la ku, wó sĩ ĩmi bị́lẹ́ ị̃ndụ́ lijó.

\VS{15}ꞌBá ĩmi tãmbalépi rĩ drĩ kí táni adru agá Kúrísĩtõ agá 10,000 sĩ tí, ĩmĩ átẹ́pị adru kí wẽwẽ rú la ku. Ãꞌdusĩku má acá dó ĩminí átẹ́pị rú Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ agá ị́jọ́ mgbã rĩ sĩ.

\VS{16}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, má aꞌị́ ĩmi ị́jọ́ mádrị̂ kí vú ũbĩjó áyụ.

\VS{17}Ásị́sị́ŋá mâ Tị̃mị̃tị́yọ̃ tị pẽjó ĩmi rụ̂lé ꞌdĩ, ꞌdĩ mâ ngọ́pị mání lẽlé ambamba ãꞌị̃táŋâ trũ Úpí agá rĩ ꞌi. Ĩꞌdi mụ ĩmi igálé ídri mádrị́ adrujó Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ agá, ru icílépi ị́jọ́ mání imbálé rĩ kí abe ãngũ ãzíla kãnị́sã pírí agá rĩ abe rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{18}ꞌBá ãzí ĩmi agá ꞌdâ acá kí ãfó ru cécé áca ꞌbã rĩ amụ́lé ĩmi rụ́ ꞌdõlé ku rĩ ꞌbã áni.

\VS{19}Wó Úpí drĩ lẽ rá, ma mụ mụlé ĩmi rụ̂lé mbẽlẽ rú ị́jọ́ ꞌbá ru ꞌbãlépi ãfó ru ꞌdĩ ꞌbã kí jọlé rĩ kí ịsụ́lé rá, ãzíla ũkpõ ĩꞌbã kí sĩ adrujó rĩ íngõ ꞌi.

\VS{20}Ãꞌdusĩku Sụ́rụ́ Ãdróŋá drị́ rĩ la ru iꞌda ị́jọ́ ꞌbá ꞌbã kí jọlé rĩ sĩ la ku ĩꞌdi ũkpõ Ãdróŋá ꞌi.

\VS{21}Ị́jọ́ ĩminí lẽlé rĩ íngõ ꞌi? Ĩlẽ má amụ́ ĩmi rụ́ ꞌdõlé kẹ̃lị́ká trũ yã jõku lẽtáŋá sĩ ãzíla úríndí ásị́ ị̃gbẹ̃ drị̂ sĩ yã?




\par }\Chap{5}{\SH Ũlẽ ũkú ãni kãnị́sã agá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Álẽ vâ úꞌdîꞌda ĩminí ị́jọ́ ãzí jọlé, ị́jọ́ mání arelé rĩ agá, ꞌbá ãzí ũlẽ ũkú ãni la trũ la ĩmi agá ꞌdĩ cí, ãko ãzí ꞌbá Ãdróŋá nị̃lépi ku rĩ ꞌbã kí vâ icólé idélé ku íni la. Úlũ mání ꞌbá ãzí ĩmi agá ꞌdĩ ĩꞌdi ru ula ụ́kụ́pị̃ sĩ.

\VS{2}Wó Ĩmi ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãfó sĩ! Ĩmi icó tá uꞌálé ũcõgõ sĩ ĩmi ásị́ gá ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ sĩ ꞌbá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ drojó ĩmi drĩdríŋĩ gá rĩ sĩ ãmvé ku yã?

\VS{3}Ádrĩ táni adru ĩmi abe ụrụꞌbá sĩ ku rá tí, úríndí sĩ ma ĩmi abe cí. Ãzíla álị ị́jọ́ ꞌbá ị́jọ́ ãwụ̃ ãni ꞌdĩ idélépi rĩ drị̃ gá ꞌbo, cécé mâ tá adrujó ĩmi abe ụrụꞌbá sĩ rĩ áni.

\VS{4}Ĩdrĩ ĩmi tra rụ́ Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ drị́ gá rĩ sĩ, ma ĩmi abe úríndí sĩ, ãzíla ũkpó Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ drị́ gá rĩ ĩꞌdi ĩmi abe cí.

\VS{5}Ĩfẽ ágọ́bị́ ị́jọ́ ũnzí ãwụ̃ ãni ꞌdĩ idélépi rĩ
Sĩtánĩ drị́, ị́jọ́ ũnzí ĩꞌdi agá ꞌdã Sĩtánĩ ꞌba andi sĩ ĩꞌdi rá, ãzíla ídri ĩꞌdidrị̂ ꞌbã pa rú sĩ ru ụ́ꞌdụ́ Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌbã ãgõjó rĩ sĩ rá.


\par }{\PP \VS{6}Ũnũŋá ĩminí ĩmi ũnũjó rĩ adru múké ku. Ĩnị̃ ị́jọ́ ũnzí wereŋá ĩmi drĩdríŋĩ gá rĩ la ĩmi iza cécé
ãkụ́kị́ wereŋá rĩ ꞌbã ãnáfóró fẽjó ụ̃pị̃jó ãmbógó rĩ áni ku yã?

\VS{7}Lẽ ĩnze ị́jọ́ ũnzí rĩ ĩmi agá ꞌdâ rá, ĩmi dó sĩ adru úꞌdí cécé ĩminí adrujó ị́jọ́ mgbã agá ꞌdĩ ꞌbã áni. Ãꞌdusĩku Kúrísĩtõ ụ̃mụ̃ alịjó ꞌbá drị̃ gâ sĩ
\FTNT{*}{{\FR 5:7 }{\FR{5:7
}}{\FQ{Ụ̃mụ̃ alịjó ꞌbá drị̃ gâ sĩ
}}{\FT{rĩ ĩꞌdi ụ̃mụ̃ ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã ándrá ꞌbá
Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí anzéjó Mị̃sị́rị̃ gá rĩ ꞌbã ị́jọ́ ũrãjó rĩ ꞌi.}}} ãmadrị́ gá rĩ úfẽ ĩꞌdi
ídétáŋá ru ãmaní ꞌbo.

\VS{8}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ãna kí ụ̃mụ̃ ꞌdĩ ꞌi ãkụ́kị́ údu ngụ̃ŋá ãni ị́jọ́ ũnzí trũ rĩ sĩ ku, wó rá la ãnáfóró ãkụ́kị́ kóru, ị́jọ́ mgbã ãzíla pịrị rĩ drị́ gá rĩ sĩ cécé ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú rĩ ꞌbã kí ándrá ãnáfóró ãkụ́kị́ kóru rĩ najó rĩ áni.


\par }{\PP \VS{9}Wárãgã mání sĩlé ĩminí rĩ agá, ájọ ĩminí lẽ ĩmi icí ĩmi ꞌbá ũlẽ ũkú ãni ĩmi agá ꞌdĩ abe ku.

\VS{10}Ị́jọ́ mání jọlé rĩ adru ĩmi icí ĩmi ꞌbá Ãdróŋá ãꞌị̃lépi ku mị-ãcí trũ, jõku rọ̃mgbọ́ ru, jõku ụ̃gụ́ ꞌdĩ kí, jõku ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ kí ị̃nzị̃lépi rĩ kí abe ku íni ku. Ĩminí lẽjó drị̃ fụjó ĩꞌba abe ku lẽ ĩmi aꞌbe ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ rá.

\VS{11}Ị́jọ́ mání jọlé rĩ ꞌbã ífí, lẽ ĩmi icí ĩmi ꞌbá ru ꞌbãlépi ꞌi ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá rĩ rú wó mị-ãcí trũ, jõku rọ̃mgbọ́ ru, jõku ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ kí ị̃nzị̃lépi, jõku ꞌbá kí uꞌdálépi, jõku ꞌbá ãná mvụlépi la, jõku ꞌbá ụ̃gụ́ la rĩ trũ ku. ꞌBá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ trũ lẽ ĩna íná ãngũ ãlu gá ku.


\par }{\PP \VS{12-13}Ị́jọ́ ꞌbá ãmvé kãnị́sã agá ku rĩ kí ị́jọ́ lịjó rĩ adru ị́jọ́ ãma ãni la ku. Ãdróŋá la mụ kí ị́jọ́ lịlé nĩ. Wó adru ĩmi ꞌbá ĩmi drĩdríŋĩ gá kãnị́sã agá ꞌdĩ kí ị́jọ́ lị ĩmi ꞌi la ku yã? Cécé ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ sĩlé rĩ ꞌbã jọlé rĩ áni, “Lẽ ĩmi iyá ꞌbá ị́jọ́ ũnzí idélépi ĩmi drĩdríŋĩ gá ꞌdâ rĩ rá.”
\XREF{✡}{{\XO 5:12-13 }{\XO{5:12-13
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 17:7; 19:19; 21:21; 22:21, 24; 24:7}}}




\par }\Chap{6}{\SH Kũrĩsĩtíyánĩ ꞌbaní ru tõjó ꞌbá ãꞌị̃táŋá agá ku rĩ kí drị̃lẹ́ gá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩdrĩ ị́jọ́ ịsụ́ ĩmi drĩdríŋĩ gá, ĩmi dó vâ agụ la lịlé ꞌbá ãꞌị̃táŋá agá ku rĩ ꞌbadrị́, ĩmi agụ ꞌbá ãꞌị̃táŋâ trũ rĩ kí drị̃lẹ́ gá ku ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?

\VS{2}Ĩnị̃ ꞌbá ãlá ãꞌị̃táŋâ trũ ꞌdĩ kí drụ́zị́ ụ̃nọ́kụ́ ꞌbã ị́jọ́ lị nĩ rĩ gá ku yã? Wó ĩdrĩ dó drụ́zị́ ụ̃nọ́kụ́ ꞌbã ị́jọ́ lị ĩmi ꞌi, ĩmi icó dó ị́jọ́ wereŋá ꞌdĩ ꞌbã áni ꞌdĩ kí amálé lịlé ku yã?

\VS{3}Ĩnị̃ ãma drụ́zị́ mãlãyíkã kí ị́jọ́ lị ãma ꞌi rĩ gá ku yã? Ãma icó ị́jọ́ ídri ꞌdĩ drị́ gá rĩ lịlé ndẽ rá rĩ ku yã?

\VS{4}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩdrĩ adru ị́jọ́ trũ ĩmi drĩdríŋĩ gá, lẽ ĩmi ũpẽ ꞌbá ãzí kí ĩmi drĩdríŋĩ gá ꞌdâ drĩ kí táni adru ꞌbá ụ̃nị̃táŋâ trũ were la kí tí, sĩ ị́jọ́ ĩmidrị̂ kí lịlé ndẽ ĩminí kí agụjó lịjó ꞌbá ị́jọ́ nị̃lépi kãnị́sã drị̃ gá ku rĩ kí drị̃lẹ́ gá rĩ rá.

\VS{5}Ájọ ị́jọ́ ꞌdĩ kí ĩminí sĩ drị̃nzá fẽjó. ꞌBá ãzí ãlu ĩmi agá ꞌdâ ũndũwã rú icólépi ị́jọ́ ĩmidrị́ gá Kũrĩsĩtíyánĩ ꞌbadrị̂ kí lịlépi la yụ yã?

\VS{6}Wó kẹ̃jị́ la gá Kũrĩsĩtíyánĩ ãlu la mụ ádrị́pị̃ tõlé ꞌbá ãꞌị̃táŋâ kóru rĩ drị̃lẹ́ gá.


\par }{\PP \VS{7}Ị́jọ́ mgbã rĩ sĩ tõŋá ĩminí ĩmi tõjó ĩmi drĩdríŋĩ gá ãyá-ãyá rĩ la iꞌda la ị́jọ́ ndẽ dó ĩmi rá. Ĩmi ãꞌị̃ ị́jọ́ ũnzí idéjó ĩmi rụ́ ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã? Ĩlẽ ĩmi ũnzãlé ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?

\VS{8}Kẹ̃jị́ la gá ĩmi ꞌbá kí ũnzã, ĩmi ị́jọ́ ũnzí idé ĩꞌba rụ́, ãzíla ĩmi vâ ĩmĩ ádrị́pịka Kũrĩsĩtíyánĩ rú rĩ kí ũnzã.


\par }{\PP \VS{9}Ĩnị̃ ꞌbá ị́jọ́ ũnzí idélépi rĩ icó kí
Sụ́rụ́ Ãdróŋá drị̂ gá filé ku rĩ ku yã? Lẽ ꞌbá ãzí ꞌbã ulé ĩmi ku. ꞌBá ãwụ́ꞌbá ru ꞌdĩ kí jõku ꞌbá ãdroŋa ĩnzõ rú ꞌdĩ kí ị̃nzị̃lépi ꞌdĩ abe, ũkú ãwụ́ rĩ kí abe, jõku ãgọbị ãgọbị ꞌdụlépi ũkú ru rĩ kí abe,

\VS{10}jõku ụ̃gụꞌba kí abe, ꞌbá rọ̃mgbọ́ ru rĩ kí, ꞌbá ĩmẽrãlépi íwá sĩ rĩ kí abe, ꞌbá ũlẽ ꞌbãlépi ꞌbá ãzí ꞌbã ãko sĩ ꞌdĩ kí abe, jõku ꞌbá ꞌbá ãzí ꞌbã ãko vú rịlépi ĩnzõ sĩ ꞌdĩ kí abe pírí icó kí Sụ́rụ́ Ãdróŋá drị̂ nalé ĩꞌbã ãko rú ku.

\VS{11}Ĩmĩ ãzí kí ándrá ꞌdã ꞌbã áni. Wó Ãdróŋá ũjĩ dó ĩmi ị́jọ́ ũnzí ĩmidrị̂ kí agá ꞌbo, ãꞌị̃ dó sĩ ĩmi acájó ị́jọ́ ũnzî kóru, lã ĩmi ãlá ru rụ́ Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị́ gá rĩ sĩ ãzíla Ãdróŋá ãmadrị́ gá rĩ ꞌbã Úríndí sĩ.


\par }{\SH Ĩmi iza ĩmi ụrụꞌbá ãwụ̃ sĩ ku
\par }
{\PP \VS{12}Ĩmi ãzí icó jọlé la, “Âꞌị̃ mání ị́jọ́ pírí kí idélé rá,” wó ãko pírí adru kí ụ̃rọ̃drị́ ru ku. Ãzị́táŋá ãꞌị̃ mání ị́jọ́ pírí kí idélé rá, wó má ãꞌị̃ áma drị̃ celé ãko ãzí ní ku.

\VS{13}Íná ĩꞌdi kụ̃bụ̃ ãni ãzíla kụ̃bụ̃ vâ íná ãni, wó Ãdróŋá la ãko ꞌdĩ kí ị̃lị̃kị̃ ị̃rị̃ trá rá, ụrụꞌbá adru sĩ ãwụ̃ ngajó ku, wó ụrụꞌbá ĩꞌdi Úpí ãni ãzíla Úpí ĩꞌdi ụrụꞌbá ãni.

\VS{14}Ũkpõ ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ Ãdróŋá inga Úpí Yẹ́sụ̃ ídri drã agá rá, ãzíla ĩꞌdi vâ mụ ãma ingalé ídri rú ĩndĩ.

\VS{15}Ĩnị̃ ụrụꞌbá ĩmidrị́ gá rĩ ĩꞌdi ụrụꞌbá Kúrísĩtõ drị́ gá rĩ ꞌbã ãzí rĩ gá ku yã? Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, má icó ụrụꞌbá ĩsélé Kúrísĩtõ drị́ gá rĩ sĩ ãwụ̃ ngajó rá yã? Ãluŋá la yụ!

\VS{16}Ĩnị̃ ágọ́bị́ ru icílépi ũkú ãwụ́ rĩ be rĩ kí acá ĩꞌdi be ụrụꞌbá ãlu rú rĩ gá ku yã? Ãꞌdusĩku jọlé ꞌbo rĩ ꞌbã áni, “Kí ị̃rị̃ trá ru icí acájó ụrụꞌbá ãlu rú.”
\XREF{✡}{{\XO 6:16 }{\XO{6:16
}}{\XT{Íꞌdóŋá 2:24}}}

\VS{17}Wó ꞌbá ru icílépi Úpí be rĩ ĩꞌdi úríndí agá ãlu.


\par }{\PP \VS{18}Ĩmi apá ị́jọ́ ũnzí ãwụ̃ drị̂ sĩ rá. Ị́jọ́ ũnzí ãzí ꞌbá ꞌbã kí idélé ꞌdĩ kí ãmvê sĩ, wó ꞌbá ãwụ̃ idélépi rĩ la ị́jọ́ ũnzí idé ĩꞌdi ꞌbã mgbã rĩ ꞌbã ụrụꞌbá sĩ.

\VS{19}Ĩnị̃ ụrụꞌbá ĩmidrị́ ꞌdĩ ĩꞌdi jó Ãdróŋá drị́ Úríndí Ãlá rĩ ꞌbã sĩ uꞌájó ala gá, ĩminí ịsụ́lé Ãdróŋá drị́ rĩ ꞌi rĩ gá ku yã? Ĩmi adru ĩmi ãni ku, ĩmi Ãdróŋá ãni,

\VS{20}îgbã ĩmi ãjẹ̃ sĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ụrụꞌbá ĩmidrị̂ sĩ ĩmi ị̃nzị̃ Ãdróŋá ꞌi.




\par }\Chap{7}{\SH Ị́jọ́ ũkú ĩgbãŋá drị̃ gá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Úꞌdîꞌda ị́jọ́ ĩmĩ ãsĩlé rĩ kí drị̃ gá: ĩꞌdi múké ágọ́bị́ ní adrujó ũkú kóru.

\VS{2}Wó ãwụ̃ ꞌbã adrujó ambamba rĩ sĩ, ágọ́bị́ ãlu-ãlu ꞌbã adru ũkú trũ ãzíla ũkú ãlu-ãlu ꞌbã adru ágó trũ.

\VS{3}Ágọ́bị́ ãlu-ãlu ꞌbã nga ãzị́ ĩꞌdi ãni ágọ́bị́ drị́ ũkú ĩꞌdidrị́ rĩ ní rĩ rá, ãzíla ũkú ꞌdĩ ꞌbã áni ágọ́bị̂ be.

\VS{4}Ũkú ꞌbã ụrụꞌbá adru ĩꞌdi ãni áꞌdụ̂sĩ ku wó ĩꞌdi ꞌbã ágọ́bị́ ãni, cécé ꞌdĩ ꞌbã áni, ágọ́bị́ ꞌbã ụrụꞌbá adru ĩꞌdi ãni áꞌdụ̂sĩ ku ĩꞌdi ũkú ĩꞌdidrị́ gá rĩ ãni.

\VS{5}Ĩmi uga ĩmi ĩminí ku, be la rá la ĩminí ị́jọ́ la itújó ĩmi drĩdríŋĩ gá sáwã were sĩ rĩ sĩ, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ĩmi dó sĩ ásị́ ꞌbã Ãdróŋá ãꞌị̃jó. Be la ĩmi icí ĩmi úꞌdí ru gẹ̃rị̃ ꞌdĩ sĩ ĩmi dó sĩ gẹ̃rị̃ Sĩtánĩ ꞌbã sĩ ĩmi uléjó rĩ atrị cí. Ĩminí icójó ĩmi tãmbajó ĩmi sĩ cénĩ ku rĩ sĩ.

\VS{6}Ájọ ị́jọ́ ꞌdĩ ígátáŋá ru, adru ãzị́táŋá ru la ku.

\VS{7}Ũrãtáŋá mádrị̂ sĩ ꞌbá drĩ kí tá adru cécé mâ áni la múké. Wó Ãdróŋá fẽ ꞌbá ãlu-ãlu ꞌbã gbíyã uꞌájó rĩ kí ndú-ndú, fẽ ãzí rĩ ꞌbaní ꞌdĩ ꞌi ãzí rĩ ꞌbaní ꞌdã ꞌi.


\par }{\PP \VS{8}Úꞌdîꞌda ꞌbá drĩ ru ĩgbãlépi ku rĩ ꞌbaní ãzíla ꞌbá ãwụ́zị́ ru rĩ abe ma jọ la íni, ĩꞌdi adru múké ĩꞌbaní drĩ kí ru ĩgbã ku rĩ gá, cécé mâ áni.

\VS{9}Wó drĩ kí icó ru tãmbalé ku, lẽ ꞌbã ĩgbã kí ru rá, ãꞌdusĩku ĩꞌdi ũniyambamba rú ãndânĩ ĩꞌbaní ru ĩgbãjó rá ndẽ ĩꞌbaní ũkú vị́ ãzíla ágó vị́ tajó rĩ rá.


\par }{\PP \VS{10}ꞌBá ru ĩgbãlépi rá ꞌdĩ ꞌbaní, ma ãzị́táŋá fẽ íni (adru ma ꞌi ku wó Úpí ꞌi). Ũkú ꞌbã iré ágó be ku.

\VS{11}Wó drĩ kí iré rá yã áni, lẽ ꞌbã ace uꞌálé ágó kóru jõku ꞌbã gõ ru icílé ágó ĩꞌdidrị̂ be úꞌdí ru. Ãzíla ágọ́bị́ ꞌbã dro ũkú ĩꞌdidrị̂ ku.


\par }{\PP \VS{12}ꞌBá ãzí acelépi ꞌdĩ ꞌbaní ma jọ la ꞌdĩ ꞌbã áni (ma ꞌi má adru Úpí ꞌi la ku). Kũrĩsĩtíyánĩ ãzí drĩ adru ũkú ãꞌị̃táŋâ kóru rĩ trũ, wó drĩ ãꞌị̃ uꞌálé ĩꞌdi be rá, lẽ ꞌbã dro ũkú ꞌdĩ ku.

\VS{13}Ũkú ãzí drĩ adru ágọ́bị́ ãꞌị̃táŋâ kóru rĩ ꞌbã ũkú ru, wó ágô drĩ ãꞌị̃ uꞌálé ĩꞌdi be rá, lẽ ꞌbã dro ágô ku.

\VS{14}Ãꞌdusĩku ágọ́bị́ ãꞌị̃táŋâ kóru ꞌdĩ Ãdróŋá la ĩꞌdi ãꞌị̃ rá la ũkú ĩꞌdidrị́ ꞌdĩ sĩ, ãzíla ũkú ãꞌị̃táŋâ kóru ꞌdĩ Ãdróŋá la ĩꞌdi ãꞌị̃ rá la ágọ́bị́ ĩꞌdidrị́ ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ sĩ.

\par }{\PP Ị́jọ́ mgbã sĩ anzị ĩmidrị́ ꞌdĩ kí tá adru ãndị́ ru. Wó ị́jọ́ mgbã rĩ sĩ Ãdróŋá la dó kí ãꞌị̃ rá.


\par }{\PP \VS{15}Wó ꞌbá ãꞌị̃táŋâ kóru rĩ drĩ lẽ ũkû jõku ágô Kũrĩsĩtíyánĩ rú rĩ drolé, icó ị́jọ́ ꞌdĩ idélé ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ áni rá. Ágọ́bị́ jõku ũkú ãꞌị̃táŋâ trũ rĩ ị́jọ́ ãzí kí umbélépi ị́jọ́ ꞌdĩ agá la ꞌdáyụ, Ãdróŋá umve ãma uꞌálé ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ.

\VS{16}Ũkú ínị̃ íngoní-íngoní ru mi mî ágô pa rá? Jõku ágọ́bị́ ínị̃ íngoní-íngoní ru mi mî ũkú pa rá?


\par }{\SH Ĩmi uꞌá Ãdróŋá ꞌbã ĩmi umvejó rĩ áni
\par }
{\PP \VS{17}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá ãlu-ãlu ꞌbã uꞌá gbíyã Úpí ní fẽlé ĩꞌdiní rĩ sĩ ãzíla cécé ándrá Ãdróŋá ꞌbã ĩꞌdi umvejó rĩ áni. ꞌDĩ ị́jọ́ mání azịlé kãnị́sã pírí kí agá rĩ ꞌi.

\VS{18}Údrĩ ándrá ágọ́bị̂ umve ịsụ́ îtãrã ĩꞌdi lãꞌbĩ ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú rĩ ꞌbadrị̂ sĩ ꞌbo, lẽ ꞌbã acá ꞌbá ĩtãrãlé ku rĩ áni ku. Údrĩ ándrá ágọ́bị̂ umve ꞌdĩ sĩ îtãrã drĩ ĩꞌdi ku, lẽ ꞌbã ĩtãrã ru ku.

\VS{19}ꞌBá ĩtãrãjó rá jõku ĩtãrãjó ku rĩ kí ãko ãzí ụ̃rọ̃drị́ kóru la kî. Ãzị́táŋá Ãdróŋá drị̂ kí tãmbajó rĩ ĩꞌdi ụ̃rọ̃drị́ ru la nĩ.

\VS{20}ꞌBá ãlu-ãlu ꞌbã ace ũví ĩꞌdidrị́ ídu ándrá Ãdróŋá ꞌbã sĩ ĩꞌdi umvejó rĩ agá.

\VS{21}Ími umvejó rĩ sĩ mi ꞌdĩ sĩ ãtíꞌbó yã? Ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã fẽ míní ũcõgõ ku, ídrĩ icó drị̃lẹ́mgbọ ịsụ́lé rá, mí icó mụlé rá.

\VS{22}Ãꞌdusĩku ꞌbá umvelé ꞌdĩ sĩ ĩꞌdi ãtíꞌbó ru rĩ, ĩꞌdi ꞌbá drị̃lẹ́mgbọ fẽjó ĩꞌdiní adrujó Úpí agá rĩ ꞌi, cécé ꞌbá ándrá umvelé ịsụ́ ꞌdĩ sĩ ĩꞌdi ãtíꞌbó ru ku rĩ, ĩꞌdi ãtíꞌbó Kúrísĩtõ ãni.

\VS{23}Îgbã ĩmi ãjẹ̃ sĩ, lẽ ĩmi acá dó ãtíꞌbó ꞌbá ꞌbã ãni la ru ku.

\VS{24}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ ĩmi adrujó Ãdróŋá ãni rĩ sĩ, lẽ ĩmi ace gbíyã ándrá Ãdróŋá ꞌbã ĩmi umvejó rĩ sĩ.


\par }{\SH Ị́jọ́ umvilé ꞌbá ru ĩgbãlépi ku rĩ drị̃ gá ãwụ́zị́ kí abe rĩ
\par }
{\PP \VS{25}Úꞌdîꞌda íni ꞌbá drĩ ru ĩgbãlépi ku ꞌdĩ ꞌbaní: ãzị́táŋá ãzí mâ ịsụ́lé Úpí rụ̂lé la yụ, wó rá la ma ị́jọ́ ꞌdĩ lị ꞌbá Úpí ꞌbã sĩ ásị́ ị̃gbẹ́ ꞌbãjó drị̃ la gá rá rĩ rụ́.

\VS{26}Úꞌdîꞌda ị́jọ́ ru usalépi ꞌdĩ kí sĩ, ĩꞌdi múké ãndânĩ ĩminí acejó cécé ĩmĩ adrulé rĩ ꞌbã áni.

\VS{27}Mí ĩgbã ũkú ꞌbo yã? Lẽ índrụ̃ ũkú droŋá ku. Mí ĩgbã drĩ ũkú ku yã? Lẽ índrụ̃ ũkú ku.

\VS{28}Wó ídrĩ ũkú ĩgbã rá, ị́jọ́ ũnzí ãzí míní idélé la ꞌdáyụ, ãzíla ĩzóŋá ágó rụlépi ku rĩ drĩ mụ ágó gá rá, idé drị̃ ị́jọ́ ãzí ũnzí la ku. Wó ꞌbá ru ĩgbãlépi ꞌbo rĩ kí mụ drị̃ cịlé ũcõgõ ndú-ndú sĩ ídri ꞌdĩ agá ꞌdâ, álẽ ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ĩmi tãmbalé.


\par }{\PP \VS{29}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ ị́jọ́ mání jọlé rĩ ꞌbã ífí íni, sáwã acá dó ãlị́ŋá ru. Iꞌdójó úꞌdîꞌda mụjó drị̃lẹ́ gâlé ru ꞌbá ũkú trũ ꞌdĩ ꞌbã uꞌá kí cécé kí ꞌbã rĩ ũkú kóru rĩ áni,

\VS{30}ꞌbá awálépi ꞌdĩ kí cécé ꞌbá awálépi ku rĩ kí áni, ꞌbá uꞌálépi ãyĩkõ sĩ ꞌdĩ kí cécé kí ꞌbã rĩ ãyĩkõ kóru rĩ ꞌbã áni, ꞌbá ãko ĩgbãlépi rĩ kí cécé ãko ĩꞌbã kí tãmbalé rĩ adru kí ꞌbã rĩ ĩꞌba ãni ku rĩ áni,

\VS{31}ꞌbá ãko ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị́ gá rĩ kí ayúlépi rĩ kí cécé ãko ĩꞌbã kí ayúlé ku la rú. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ụ̃nọ́kụ́ úꞌdîꞌda ꞌdĩ ãko ala gá ꞌdĩ kí abe kí alị-alị̂.


\par }{\PP \VS{32}Álẽ tá ĩmi adru ala gá drị̃lẹ́mgbọ trũ. ꞌBá ũkú kóru rĩ ꞌbã ꞌbã ásị́ ị́jọ́ Úpí drị̂ drị̃ gá, ĩꞌdi icó ãyĩkõ fẽlé Úpí ní íngoní ru.

\VS{33}Wó ꞌbá ũkú trũ rĩ la ásị́ ꞌbã ị́jọ́ ụ̃nọ́kụ́ ꞌdõ drị̂ kí drị̃ gá, ãzíla ĩꞌdi ãyĩkõ fẽ ũkû ní íngoní-íngoní ru yã rĩ drị̃ gá,

\VS{34}ãzíla ĩꞌdi ꞌbã ásị́sị́ŋá kí ru awa-awâ. Ũkú mụlépi ágó gá ku jõku ĩzóŋá ágó rụlépi ku rĩ la ru ásị́ ꞌbã ị́jọ́ Úpí ꞌbã lẽlé rĩ kí drị̃ gá, ĩꞌdi ꞌbã ásị́sị́ŋá ãmbógó rĩ ru ụrụꞌbá ãzíla úríndí fẽjó pírí Úpí nî. Wó ũkú mụlépi ágó gá ꞌbo rĩ ĩꞌdi ꞌbã ásị́sị́ŋá ãmbógó rĩ ị́jọ́ ụ̃nọ́kụ́ drị̂ kí drị̃ gá, ãzíla ĩꞌdi ãyĩkõ fẽ ágọ́bị́ ĩꞌdidrị̂ ní íngoní-íngoní ru yã rĩ drị̃ gá.

\VS{35}Ma ị́jọ́ ꞌdĩ kí jọ ĩminí sĩ adrujó múké sĩ ĩmi drị̃ ụtrị́jó la ku, wó rá la ĩmi dó sĩ uꞌá gẹ̃rị̃ pírí icólépi ĩmi drĩdríŋĩ colépi ị́jọ́ Úpí drị̂ be ku rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{36}ꞌBá ãzí drĩ ũrã la mba ị̃zẹ́pị̃ tã pịrị ku, wó ị̃zẹ́pị̃ ꞌbã ílí drĩ dó sĩ alị-alị̂, drĩ lẽ mụlé ágó gá rá, ꞌbã idé ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ áni. Idé ị́jọ́ ũnzí ãzí ku. Lẽ ꞌbã fẽ ị̃zẹ́pị̃ ꞌbã mụ ágó gá rá.

\VS{37}Wó ágọ́bị́ ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni ꞌdĩ itúlépi ĩꞌdi ásị́ gá, ꞌbá ãzí ꞌbã ũŋmĩlé nĩ ku, ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ũrãlé rĩ drị̃ ụtrị́lépi rá rĩ, ãzíla ru ásị́ ꞌbãlépi ĩzóŋá ágó rụlépi ku ꞌdĩ ĩgbãjó ku rĩ, ágọ́bị́ ꞌdĩ idé ị́jọ́ mgbã la.

\VS{38}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ágọ́bị́ ĩzóŋá ágó rụlépi ku rĩ ĩgbãlépi rĩ, idé ị́jọ́ múké la, wó ágọ́bị́ ũkú ĩgbãlépi ku rĩ idé vâ ị́jọ́ múké ãndânĩ.


\par }{\PP \VS{39}Ũkú ágó ꞌbã drĩ sĩ adrujó ídri rĩ umbé drĩ ĩꞌdi cí ĩꞌdi ꞌbã ĩdrĩ sĩ pírí. Wó ágô drĩ drã rá, ĩꞌdi ꞌbã drị̃lẹ́mgbọ ágó cí rĩ rujó ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ áni, wó ꞌbã adru ꞌbá Úpí agá la.

\VS{40}Ũrãtáŋá mádrị̂ agá, ĩꞌdi adru ĩꞌdiní ãyĩkõ rú ãndânĩ drĩ ace uꞌálé áꞌdụ̂sĩ ágó kóru, ãzíla ájọ ị́jọ́ ꞌdĩ íni la Úríndí Ãdróŋá drị́ rĩ ꞌbã áma drị̃ cejó nĩ rĩ sĩ.




\par }\Chap{8}{\SH Íná fẽlé ãdroŋa ĩnzõ rú idélé drị́ rĩ sĩ ꞌbaní rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Úꞌdîꞌda ị́jọ́ ĩmĩ sĩlé íná fẽlé ídétáŋá ru ãdroŋa ĩnzõ rú idélé drị́ sĩ rĩ ꞌbaní rĩ drị̃ gá: ãma pírí kí nị̃táŋâ trũ ĩꞌbã kí jọlé rĩ ꞌbã áni. Ũndũwã sĩ ꞌbá kí ru ịpị́ ãfó sĩ, wó lẽtáŋá la ꞌbá sị ụrụgá nĩ.

\VS{2}ꞌBá ãzí drĩ ũrã la ínị̃ ị́jọ́ cé, ꞌbá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ nị̃ drĩ ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ũrãlé rĩ áni ku.

\VS{3}Wó ꞌbá Ãdróŋâ lẽlépi rá rĩ Ãdróŋá nị̃ ĩꞌdi cé.


\par }{\PP \VS{4}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, íná fẽlé ídétáŋá ru ãdroŋa idélé idé idê drị́ sĩ ꞌdĩ ꞌbaní rĩ najó rĩ sĩ. Ãma pírí nị̃ kí rá ãzíla ãꞌị̃ kí rá ãdroŋa idélé idé idê drị́ sĩ ꞌdĩ kí ãko ãzí mgbã ꞌdáyụ ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ la kî ãzíla Ãdróŋá ꞌbãngá ãlu ãzí ndú la yụ.

\VS{5}Ãko ãzí drĩ kí táni adru agá umvelé ãdroŋa rú la cí, nõ ꞌbụ̃ gá yã jõku ụ̃nọ́kụ́ gá yã, (cécé ãndá “Ãdroŋa” wẽwẽ rú ꞌbã kí adrulé rĩ áni ãzíla ũpi wẽwẽ rú ꞌbã kí adrulé ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ rĩ ꞌbã áni),

\VS{6}wó ãma ní rĩ gá Ãdróŋá ĩꞌdi ãlu ãmã Átẹ́pị rú rĩ ꞌi, ãko pírí kí ꞌbãlépi rĩ, ãzíla ãma sĩ adrujó ídri ĩꞌdiní rĩ, ãzíla Úpí ĩꞌdi vâ ãlu Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌi, ãko pírí ꞌbãjó ĩꞌdi sĩ rĩ, ãzíla ãma sĩ adrujó ĩꞌdi ni rú rĩ ꞌi.


\par }{\PP \VS{7}Adru ꞌbá pírí nị̃ kí ị́jọ́ ꞌdĩ cé la ku. ꞌBá ãzí rĩ kí drĩ kpere ru icí ãdroŋa ĩnzõ rú ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ kí vú ũbĩlé, drĩ kí íná la kí na ꞌbo kí ị́jọ́ ũrã íná ꞌdĩ úfẽ ĩꞌdi ídétáŋá ru ãdroŋa ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ ꞌbanî, ãzíla ĩꞌbã ũrãtáŋá ꞌbã adrujó ũkpó kóru rĩ sĩ, ĩꞌdi dó sĩ kí iza rá.

\VS{8}Wó íná ají ãma Ãdróŋá rụ́ ãni rú nĩ la ku ãmaní íná najó ku rĩ ꞌbã ãma adrujó ũnzí ãndânĩ ku, ãzíla ãdrĩ na la rá ꞌbã ãma múké ãndânĩ la nĩ ku.


\par }{\PP \VS{9}Lẽ ĩmi adru kí mịfị́ trũ drị̃lẹ́mgbọ ĩmĩ ịsụ́lé rĩ ꞌbã adru ĩminí gẹ̃rị̃ atrịjó ꞌbá ãꞌị̃táŋâ trũ were ꞌdĩ ꞌbaní ku.

\VS{10}Ãꞌdusĩku ꞌbá drĩ mi ꞌi nị̃táŋâ trũ ꞌdĩ ndre ãkónã na agá jó ãdroŋa idélé idé idê drị́ sĩ rĩ ꞌbadrị́ rĩ agá, icó ꞌbá ãꞌị̃táŋá ũkpó kóru rĩ drị̃ selé icójó ãkónã ꞌdã najó ĩndĩ ku yã?

\VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, mí ádrị́pị ũkpõ kóru Kúrísĩtõ ꞌbã sĩ drãjó ĩꞌdi ị́jọ́ sĩ rĩ ꞌbã ãꞌị̃táŋá la ru iza nị̃táŋá mídrị̂ sĩ.

\VS{12}Ĩdrĩ ị́jọ́ iza ĩmi ádrị́pị rụ́, ãzíla ĩmi adrá ĩꞌdi ꞌbã ãꞌị̃táŋá rá, ĩmi idé ị́jọ́ ũnzí Kúrísĩtõ ụrụꞌbá gá.

\VS{13}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãko mání nalé rĩ drĩ fẽ la má ádrị́pị ní aꞌdéjó ị́jọ́ ũnzí agá, lẽ ána ĩzá ị̃dị́ ku, áfẽ sĩ ĩꞌdiní aꞌdéjó ị́jọ́ ũnzí agá ku.




\par }\Chap{9}{\SH Drị̃lẹ́mgbọ ụ̃pị́gọ́ŋá ꞌbã kí sĩ ãzị́ ngajó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Má adru ꞌbá drị̃lẹ́mgbọ trũ ị́jọ́ mání lẽlé rĩ ngajó la ku yã? Má adru ụ̃pị́gọ́ŋá ku yã? Ándre Úpí ãmadrị́ Yẹ́sụ̃ ꞌi áma mịfị́ sĩ ku yã? Ĩmi adru ꞌbá mání ũfũlé ãzị́ Úpí ꞌbã ngalé ị́jọ́ mání ũlũlé rĩ sĩ rĩ kí ku yã?

\VS{2}Ádrĩ táni adru agá ụ̃pị́gọ́ŋá ru ꞌbá ãzí ꞌbã ãni ku, ma ĩmi ãni, ãꞌdusĩku ĩmi drị́mvụ́ mádrị́ mání sĩ adrujó ụ̃pị́gọ́ŋá Úpí agá rĩ kî.


\par }{\PP \VS{3}ꞌDĩ ị́jọ́ mání umvilé ꞌbá ị́jọ́ lịlépi áma drị̃ gá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ kî.

\VS{4}Ãmã drị̃lẹ́mgbọ cí sĩ ãmaní ãkónã fẽjó najó ãzíla ãko fẽjó mvụjó la ku yã?

\VS{5}Ãmã drị̃lẹ́mgbọ vâ cí sĩ ũkú ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ kí ꞌdụjó acị́jó ãma abe, cécé ꞌbá ụ̃pị́gọ́ŋá ru rĩ ꞌbã ãzí ꞌbã kí idélé rĩ ꞌbã áni, ãzíla Úpí ꞌbã ádrị́pịka kí ãzíla Kéfã abe ku yã?

\VS{6}Ĩꞌdi lú ãma Bãrãnábã be ãzị́ ngalépi sĩ uꞌájó ídri rĩ kí yã?


\par }{\PP \VS{7}ꞌBá adrulépi ãsĩkárĩ rú ru ũfẽlépi cénĩ-cénĩ rĩ ãꞌdi ꞌi? ꞌBá zãbíbũ ámvụ́ salépi na ãka la ku rĩ ãꞌdi ꞌi? ꞌBá ãnãkpá ucélépi lé la mvụlépi ku rĩ ãꞌdi ꞌi?

\VS{8}Ị́jọ́ mání jọlé ꞌdĩ ĩꞌdi ị́jọ́ ꞌbá ꞌbá rĩ ꞌi yã? Ãzị́táŋá jọ vâ ị́jọ́ ãlu ꞌdĩ vúŋá ku yã?

\VS{9}Ãꞌdusĩku úsĩ ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ agá, “Mí umbé mánị̃gọ́ ãná tulépi rĩ ꞌbã tị cí ĩꞌdi atrịjó ãná naŋá gá ku.”
\XREF{✡}{{\XO 9:9 }{\XO{9:9
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 25:4; 1 Tị̃mị̃tị́yọ̃ 5:18}}} Ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã ásị́ ꞌbãjó ãmbógó rĩ mánị̃gọ́ ꞌi yã?

\VS{10}Ãndá-ãndá ru jọ ị́jọ́ ꞌdĩ ãmanî, adru ꞌdĩ ꞌbã áni ku yã? Wõyí, úsĩ ị́jọ́ ꞌdĩ ãmaní ãꞌdusĩku ꞌbá ámvụ́ sõlépi rĩ la ámvụ́ sõ ãzíla ꞌbá ãná colépi rĩ la ãná co, kí ị́jọ́ ꞌdĩ idé íni la kí ásị́ ꞌbã alejó la naŋá gá ĩndĩ.

\VS{11}Ãdrĩ ũri Úríndí drị́ gá rĩ rĩ ĩmi drĩdríŋĩ gá, ĩꞌdi ĩminí adru ambamba ãdrĩ ãko ãmã ãzã kojó rĩ kí ịsụ́ ĩmi rụ́ ꞌdâ rĩ gá?

\VS{12}ꞌBá ãzí rĩ drĩ kí dó drị̃lẹ́mgbọ ịsụ́ ĩmi kí ãtị̃jó rĩ sĩ, ãma icó dó ịsụ́lé la ndẽ ꞌdĩ rá rĩ gá ku yã?

\par }{\PP Wó ãma ayú ándrá drị̃lẹ́mgbọ ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ ku. Kẹ̃jị́ la gá ãri ị́jọ́ pírí talé ãma atrị rú sĩ ị́jọ́ mgbã Kúrísĩtõ drị́ gá rĩ ꞌbã ũlũŋá drị̃ ku.

\VS{13}Ĩnị̃ ku yã, ꞌbá ãzị́ ngalépi
jó Ãdróŋá drị̂ agá rĩ kí ãkónã ĩꞌbadrị́ gá rĩ ịsụ́ ala gá ꞌdãá, ãzíla ꞌbá ãzị́ ngalépi ãlĩtárĩ gá rĩ kí ãko fẽlé ídétáŋá ru ãlĩtárĩ gá ꞌdãá rĩ kí ãzí ịsụ́ rĩ gá ku yã?

\VS{14}Gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ ꞌbã vúŋá sĩ, Úpí azị ꞌbá ị́jọ́ mgbã rĩ ũlũlépi rĩ ꞌbã ịsụ́ kí ãko ĩꞌbadrị̂ kí ị́jọ́ mgbã ĩꞌbã kí ũlũlé rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{15}Wó áma ãmgbã má ayú drị̃lẹ́mgbọ sĩ ị́jọ́ ꞌdĩ kí idéjó ku. Ásĩ wárãgã ꞌdĩ adru ma dó sĩ ásị́ ꞌbã ĩmi idé ị́jọ́ ꞌdĩ kí mání la ku. Mâ drãjó rá rĩ ĩꞌdi múké ndẽ ꞌbá ãzí ní drị̃lẹ́mgbọ mádrị́ mání sĩ áma ũnũjó ị́jọ́ ũlũjó ĩsá ru rĩ ujajó ãzị̂ kóru rĩ rá.

\VS{16}Má icó áma ịpị́lé mání ị́jọ́ mgbã rĩ ũlũjó rĩ sĩ ku, ãꞌdusĩku úfẽ mání ãzị́táŋá sĩ ị́jọ́ ũlũjó. Cãndí mádrị́ ádrĩ ị́jọ́ mgbã rĩ ũlũ ku rĩ gá.

\VS{17}Ádrĩ ũlũ la ĩsá ru ma ũyá ịsụ́, drĩ adru ĩsá ru ku, ma íni la ãzị́ mgbã fẽlé mádrị́ rĩ nga.

\VS{18}Ũyá mádrị́ rĩ dó ãꞌdu? Bãsĩ gápi ꞌdĩ, mání ị́jọ́ mgbã rĩ ũlũ agá ꞌdâ, ma ĩꞌdi fẽ ĩsá ru ãjẹ̃ kóru, má ayú dó sĩ ũkpó mádrị̂ kí mání ũlũjó la rĩ sĩ ku.


\par }{\PP \VS{19}Ádrĩ táni adru agá drị̃lẹ́mgbọ trũ ãzíla adrujó ꞌbá ãzí pálé gá ku, áꞌbã ma adrujó ãtíꞌbó ru ꞌbá pírí ꞌbanî sĩ ꞌbá kí aséjó ũꞌbí ru drĩ icó rá.

\VS{20}Ádrĩ fi ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú rĩ kí drĩdríŋĩ gá, ma acá Yãhụ́dị̃ rú ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú rĩ kí aséjó. ꞌBá ãzị́táŋá pálé gá ꞌdĩ kí abe, ma acá ꞌbá ãzị́táŋá pálé gá ꞌdĩ kí áni, táni áma ãmgbã rĩ ꞌbá adrujó ãzị́táŋá pálé gá ku tí sĩ ꞌbá ãzị́táŋá pálé gá ꞌdĩ kí aséjó.

\VS{21}ꞌBá ãzị́táŋâ kóru rĩ ꞌba rụ́ ma acá adrujó ꞌbá ãzị́táŋâ kóru rĩ áni (ádrĩ táni adru agá drị̃lẹ́mgbọ kóru, ãzị́táŋá Ãdróŋá drị́ agá wó ma ãzị́táŋá Kúrísĩtõ drị̂ pálé gá) ma dó sĩ ꞌbá ãzị́táŋâ kóru rĩ kí asé.

\VS{22}ꞌBá ũkpó kóru ꞌdĩ ꞌba rụ́ ma acá ũkpó kóru sĩ ꞌbá ũkpó kóru rĩ kí aséjó, ma acá adrujó ãko pírí ru ꞌbá pírí ꞌbanî, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ gẹ̃rị̃ pírí cí rĩ kí agâ sĩ ma dó sĩ ĩꞌbã ãzí kí upa.

\VS{23}Ma ị́jọ́ ꞌdĩ kí idé pírí íni la ị́jọ́ mgbã rĩ ꞌbã ị́jọ́ sĩ, ma dó sĩ sụ̃sụ́ wiŋá ꞌdã ịsụ́ alelé ĩndĩ.


\par }{\PP \VS{24}Ĩnị̃ drĩ ãbálá ụ́ngụ́lẹ́ drị̂ agá ꞌbá pírí ụ́ngụ́lẹ́ cẹ̃lépi rĩ kí cẹ̃ ĩndĩ wó ꞌbá ãlu la mụ ũyá ịsụ́lé nĩ rĩ gá ku yã? Ĩmi uꞌá vâ gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ ĩdrĩ lẽ ũyá ịsụ́lé Ãdróŋá drị́ rá rĩ gá, cécé ꞌbá ụ́ngụ́lẹ́ cẹ̃lépi sĩ ũyá ịsụ́jó rĩ áni.


\par }{\PP \VS{25}ꞌBá pírí áváŋá ãbálá ru rĩ gá rĩ kí ímbátáŋá ũkpó la ịsụ́. Kí ị́jọ́ ꞌdĩ idé íni la kí sĩ ũyá ukólépi ukô rĩ ịsụ́, wó ãma ị́jọ́ ꞌdĩ kí idé íni la ãma sĩ ũyá ukólépi ku rĩ ịsụ́.

\VS{26}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, cécé ꞌbá ụ́ngụ́lẹ́ cẹ̃lépi ãbálá gá, jõku ãcóŋá colépi ãlị̃gọ̃ sĩ ũyá ịsụ́jó rĩ áni, ma vâ ãzị́ nga ũkpõ sĩ Ãdróŋá ní sĩ ũyá ꞌdã ịsụ́jó.

\VS{27}Yụ, ma áma ụrụꞌbá adị ãzíla ĩꞌdi dó acá mâ ãtíꞌbó ru, ãꞌdusĩku ádrĩ dó ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ị́jọ́ mgbã rĩ ũlũ ꞌbá ãzí rĩ ꞌbaní ꞌbo, áma mgbã ꞌbã ĩcẽ rú dó sĩ ũyá ꞌdã ku.




\par }\Chap{10}{\SH Bị́lẹ́ ị̃ndụ́ liŋá ị́jọ́ ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ kí ị̃nzị̃ŋá sĩ rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, álẽ ĩmi adru ị́jọ́ mgbã ꞌdĩ nị̃ŋâ kóru ku, ãmã áyị́pịka Yãhụ́dị̃ rú rĩ kí ándrá pírí ụ̃rụ́ꞌbụ̃ ị̃ndụ́ gá ãzíla za kí pírí mĩrĩ ika rĩ agâ sĩ.

\VS{2}Bĩ kí pírí bãbụ̃tị́zị̃ ụ̃rụ́ꞌbụ̃ agâ sĩ ãzíla mĩrĩ agá ꞌdãá acájó ꞌbá Mụ́sã vú bĩlépi rĩ kí rú.

\VS{3}Na kí pírí íná úríndí drị́ ãlu ꞌdã ꞌi,

\VS{4}ãzíla mvụ kí ãko mvụlé úríndí drị̂ ꞌi, ãꞌdusĩku mvụ kí ị̃yị́ agbẹ́lépi írã úríndí drị̂ ụrụꞌbá gá aꞌdélépi kí vú gâ sĩ rĩ ꞌi, ãzíla írã ꞌdã ĩꞌdi Kúrísĩtõ ꞌi.

\VS{5}Wó ĩꞌbã ãndá kí sĩ Ãdróŋá uꞌá ãyĩkõ sĩ ku, ꞌbá wẽwẽ rú ꞌbã ãzí ũdrã kí ãngũ kõtórõ agá ꞌdãá.


\par }{\PP \VS{6}Úꞌdîꞌda íni ị́jọ́ ꞌdĩ kí idé kí ru ícétáŋá ru sĩ ãma bị́lẹ́ ị̃ndụ́ lijó ãꞌbã rú sĩ ásị́ ị́jọ́ ũnzí ándrá ĩꞌbã kí idélé rĩ kí drị̃ gá ku.

\VS{7}Ĩmi adru ꞌbá ãdroŋa ꞌbá ꞌbã kí idélé nĩ ꞌdĩ kí ị̃nzị̃lépi rĩ rú ku, ãzí rĩ ꞌbã kí ándrá idélé rĩ áni, cécé sĩlé rĩ ꞌbã áni, “ꞌBá ri kí vụ̃rụ́ íná nalé ãzíla ãko mvụlé, ãzíla nga kí dó ụrụgá úngó tulé ãyĩkõ idéjó ꞌbá ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ nị̃lépi ku rĩ kí áni.”
\XREF{✡}{{\XO 10:7 }{\XO{10:7
}}{\XT{Ãfũŋá 32:6}}}

\VS{8}Lẽ ãma idé kí ãwụ̃ ku, ándrá ĩꞌbã kí idélé rĩ ꞌbã áni, ala gá ụ́ꞌdụ́ ãlu ꞌbá ũdrã álĩfũ kãlị́ ị̃rị̃ drị̃ la na.

\VS{9}Lẽ ãma ụ̃ꞌbị̃ kí Úpí ꞌi sĩ ndrejó la ĩꞌdi ãmaní pángá fẽ ị́jọ́ ũnzí idéŋá sĩ ĩꞌbã ãzí ꞌbã kí ándrá ĩꞌdi ụ̃ꞌbị̃lé rĩ áni ku, ãzíla ũdrã kí ándrá ị̃nị̃ ꞌbã kí ucíjó rĩ sĩ.

\VS{10}Lẽ ãma unu kí ku ãzí rĩ ꞌbã kí ándrá unulé rĩ ꞌbã áni, ĩꞌbã ãzí rĩ kí mãlãyíkã Ãdróŋá ꞌbã tị ãpẽlé rĩ ụꞌdị́ ándrá kí rá.


\par }{\PP \VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ idé kí ru ĩꞌba rụ́ ícétáŋá ru ãzíla úsĩ kí vụ̃rụ́ sĩ ãma bị́lẹ́ ị̃ndụ́ lijó, ãꞌdusĩku ãma uꞌá sáwã ụ́ꞌdụ́ ãsị̃jó rĩ ꞌbã kí acájó ãni rú rĩ gá.

\VS{12}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ídrĩ ũrã la ítu pá ũkpó ru, mí adru mịfị́ trũ, mi aꞌdé sĩ ku.

\VS{13}Ụ̃ꞌbị̃táŋá ãlu-ãlu ĩminí amálé ꞌdĩ kí, sáwã pírí sĩ amụ́lépi ꞌbá ꞌba rụ́ rĩ kî. Ãzíla Ãdróŋá la ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã azịlé ãꞌị̃táŋá sĩ rĩ kí tãmba rá, icó ĩmi aꞌbelé ụ̃ꞌbị̃táŋá ĩmi ũkpõ ndẽlépi rá rĩ agá ku. Wó údrĩ ĩmi ụ̃ꞌbị̃ rá, ĩꞌdi gẹ̃rị̃ fẽ ĩminí fũjó ụ̃ꞌbị̃táŋá ꞌdã agâ sĩ ĩmi dó sĩ pá tu tajó la rá.


\par }{\SH Ụ̃mụ̃ ãdroŋa ĩnzõ rú rĩ ꞌbadrị̂ ãzíla Ụ̃mụ̃ Úpí drị́ rĩ
\par }
{\PP \VS{14}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, mâ wọ̃rị́ka mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ĩmi apá ãdroŋa ĩnzõ rú ꞌdĩ kí ị̃nzị̃ŋá gá rá.

\VS{15}Ma ị́jọ́ ꞌdĩ jọ ꞌbá ị́jọ́ nị̃lépi cé rĩ ꞌbanî, ĩmi amá ị́jọ́ mání jọlé ĩminí ꞌdĩ kî.

\VS{16}Kópõ ãmaní ayúlé Ụ̃mụ̃ Úpí drị́ gá, ãmaní sĩ ãwãꞌdĩfô fẽjó Ãdróŋá ní rĩ, ãdrĩ sĩ ãko mvụ, ãma ꞌdĩ ãrí Kúrísĩtõ drị́ gá rĩ ale. Ãzíla mũkátĩ ãmaní anulé rĩ ãdrĩ na la ãma ꞌdĩ ụrụꞌbá Kúrísĩtõ drị́ rĩ ale.

\VS{17}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, mũkátĩ ꞌbã adrujó ãlu rĩ sĩ, ãdrĩ táni adru ꞌbá wẽwẽ rú tí ãma ụrụꞌbá ãlu agá, ãma pírí kí dó mũkátĩ ãlu ꞌdã ale.


\par }{\PP \VS{18}Ĩmi ũrã drĩ ꞌbá
Ịsịrayị́lị̃ drị́ ꞌdĩ kí ị́jọ́. Adru kí ꞌbá ãko fẽlé ídétáŋá Ãdróŋá ní rĩ kí nalépi, ãzí ãlĩtárĩ gá rĩ alelépi ngalépi rĩ kí ku yã?

\VS{19}Ífí la ãko ídétáŋá ru ãdróŋá ĩnzõ rú idélé drị́ sĩ ꞌdĩ ní rĩ kí ãko ãzí ífí trũ la yã, jõku ãdróŋá ĩnzõ rú ꞌdĩ ãko ãzí ífí trũ la yã?

\VS{20}Ãluŋá la yụ! Wó ídétáŋá ꞌbá Ãdróŋâ nị̃lépi ku ꞌdĩ ꞌbadrị̂ kí kí idé úríndí ũnzí ꞌbanî adru Ãdróŋá ní ku, ãzíla álẽ vâ ĩmi adru ꞌbá tị icílépi ị́jọ́ úríndí ũnzí ãni la gá la ku.

\VS{21}Ĩmi icó ãko mvụlé kópõ Úpí drị̂ sĩ ãzíla vâ kópõ úríndí ũnzí drị̂ sĩ la ku. Ĩmi icó vâ rilé ãkónã nalé méjã Úpí drị̂ tị gá ãzíla méjã úríndí ũnzí drị̂ tị gá la ku.

\VS{22}Ãdrĩ kí ị́jọ́ ꞌdĩ idé ꞌdĩ ꞌbã áni ãma ũmbã inga Úpí agâlé rĩ gá ku yã? Ãma kí ũkpó ru ãndẽ kí ĩꞌdi rá yã?


\par }{\SH ꞌBá ãꞌị̃táŋá agá rĩ ꞌbã drị̃lẹ́mgbọ
\par }
{\PP \VS{23}“Âꞌị̃ ãmaní ãko pírí kí rá,” wó ãko pírí adru kí múké ku. “Âꞌị̃ ãmaní ãko pírí kí rá,” wó ãko pírí izó kí ꞌbá nĩ ku.

\VS{24}ꞌBá ãzí ꞌbã ndrụ̃ ĩꞌdiní ị́jọ́ múké idéjó ku wó rá la mũkẽ idéjó ꞌbá ãzí ꞌbanî.


\par }{\PP \VS{25}Ĩna ãko pírí ị̃tụ̃ndãlé sụ̂ ĩzá ị̃tụ̃ndãjó rĩ agá rĩ kí, ị́jọ́ ụzịŋâ kóru ũrãtáŋá ĩmidrị́ gá rĩ ꞌbã ị́jọ́ sĩ,

\VS{26}ãꞌdusĩku, “Ụ̃nọ́kụ́ ãzíla ãko pírí ala gá ꞌdĩ kí abe kí Úpí ãni.”
\XREF{✡}{{\XO 10:26 }{\XO{10:26
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 24:1}}}

\VS{27}ꞌBá ãꞌị̃táŋâ kóru rĩ drĩ ĩmi umve ãkónã gá ĩꞌdidrị̂lé, wó ĩlẽ mụlé rá, ĩna ãko ĩꞌdi ꞌbã ꞌbãlé ĩmi drị̃lẹ́ gá rĩ zịtáŋá ụzịŋâ kóru.

\VS{28}Wó ꞌbá ãzí drĩ jọ la ĩminí, “Ãko ꞌdĩ úfẽ ĩꞌdi ídétáŋá ru” lẽ ĩna ĩꞌdi ku, ꞌbá ĩminí ị́jọ́ la lũlépi rĩ ꞌbã ị́jọ́ sĩ ãzíla ũrãtáŋá ĩmidrị́ gá rĩ ꞌbã ị́jọ́ sĩ,

\VS{29}adru ũrãtáŋá ĩmidrị̂ sĩ ku wó ꞌbá ĩminí ị́jọ́ ꞌdã lũlépi rĩ drị̂ sĩ. Ícó drị̃lẹ́mgbọ mádrị́ rĩ ꞌbã ị́jọ́ amálé ꞌbá ãzí ꞌbã ũrãtáŋá sĩ íngoní-íngoní ru?

\VS{30}Ádrĩ ãkónã mání nalé ꞌdã drị̃ gá Ãdróŋá ní ãwãꞌdĩfô fẽ, ála ị́jọ́ jọ má rụ́ ãko mání sĩ ãwãꞌdĩfô fẽjó Ãdróŋá nî rĩ sĩ ãꞌdu sĩ?


\par }{\PP \VS{31}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãko ĩminí nalé jõku ĩminí mvụlé jõku ị́jọ́ ĩminí idélé rĩ, ĩmi idé ĩꞌdi sĩ ãmbõgõ Ãdróŋá drị́ rĩ iꞌdajó.

\VS{32}Ĩmi adru ꞌbá ꞌbaní kúmũ rú ku, jõ táni ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú, Gị̃rị́kị̃ rú, jõku kãnị́sã Ãdróŋá drị̂ ní ku.

\VS{33}Ĩmi idé cécé mání idélé rĩ áni; ma ụ̃ꞌbị̃ ásị́ pírí sĩ ꞌbá pírí ꞌbaní ãyĩkõ fẽlé gẹ̃rị̃ pírí gâ sĩ, wó ị́jọ́ múké idéjó ꞌbá ũꞌbí ꞌbaní ꞌbã pa kí rú sĩ ru benĩ.




\par }\Chap{11}{\PP \VerseOne{1}Ĩmi ũbĩ ị́jọ́ mání idélé rĩ kí vú cécé mání ị́jọ́ Kúrísĩtõ ꞌbã idélé rĩ kí vú ũbĩjó rĩ áni.


\par }{\SH Ãzị́táŋá ị̃nzị̃táŋá drị̃ cejó rĩ kî
\par }
{\PP \VS{2}Ma ĩmi ịcụ́ íni la ãꞌdusĩku ĩminí áma ị́jọ́ ũrãjó ị́jọ́ pírí kí agá rĩ sĩ, ãzíla ĩminí vâ ímbátáŋá mání imbálé ĩminí rĩ kí vú ũbĩjó cécé mání kí imbájó ĩminí rĩ áni rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{3}Wó álẽ úꞌdîꞌda lẽ ĩnị̃ rá ágọ́bị́ ãlu-ãlu ꞌbã drị̃lẹ́ ĩꞌdi Kúrísĩtõ ꞌi, ãzíla ũkú ꞌbã drị̃lẹ́ ĩꞌdi ágọ́bị́ ꞌi, ãzíla Kúrísĩtõ ꞌbã drị̃lẹ́ ĩꞌdi Ãdróŋá ꞌi.

\VS{4}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ágọ́bị́ Ãdróŋá ãꞌị̃lépi jõku ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ ũlũlépi ru drị̃kã umbélépi cí rĩ la ꞌdã drị̃nzá fẽ Kúrísĩtõ nî.

\VS{5}Wó ũkú Ãdróŋá ãꞌị̃lépi jõku ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ ũlũlépi ru drị̃kã umbélépi ku rĩ la ꞌdã drị̃nzá fẽ ágô nî; ají kí ru ũkú ru drị̃ꞌbị́ falépi rá rĩ be ãlu.

\VS{6}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ũkú drĩ ru drị̃kã umbé ĩꞌdiní Ãdróŋá ãꞌị̃ agá jõku ĩꞌdiní ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ ũlũ agá cí ku, lẽ ꞌbã fẽ ru drị̃ꞌbị́ lịlé rá. Wó ũkú ꞌbaní ĩꞌdi drị̃nzá ru ĩꞌbaní ru drị̃ꞌbị́ lịjó rá jõku ru drị̃ꞌbị́ ufájó rá. Lẽ ꞌbã umbé kí ru drị̃kã cí.

\VS{7}Ị́jọ́ ãzí ágọ́bị́ ꞌbã umbé ru drị̃kã cí drĩ mụ ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ ũlũlé la yụ, ãꞌdusĩku ĩꞌdi Ãdróŋá ꞌbã wụ́rá ãzíla dị̃zã Ãdróŋá drị́ gá rĩ ꞌi. Wó ũkú la dị̃zã ágọ́bị́ drị́ gá rĩ iꞌda.

\VS{8}Ị́jọ́ ꞌdĩ íni la ãꞌdusĩku ídé ágọ́bị́ angájó ũkú ru la ku, wó rá la ũkú angá ágọ́bị́ rụ́.

\VS{9}Ãdróŋá ꞌbã ándrá vâ ágọ́bị́ ũkú ãzã kolé íni la ku, wó rá la Ãdróŋá ꞌbã ándrá ũkú ágọ́bị́ ãzã kolé.

\VS{10}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãzíla ị́jọ́ mãlãyíkã ꞌbadrị̂ sĩ, ũkú ꞌbã umbé ru drị̃kã cí ícétáŋá ru icéjó la ĩꞌdi ãzị́táŋá pálé gá.


\par }{\PP \VS{11}Ídri ãmadrị́ Úpí agá rĩ sĩ, ũkú adru ĩꞌdi sĩ áꞌdụ̂sĩ la ku, ágọ́bị́ adru vâ ĩꞌdi sĩ áꞌdụ̂sĩ la ku.

\VS{12}Ũkú idéjó angájó ágọ́bị́ rụ́ rĩ sĩ, ĩꞌdi dó vâ ágọ́bị́ tị nĩ. Wó ãko pírí ágọ́bị́ kí ũkú be ala gá angá kí Ãdróŋá drị́.

\VS{13}Ílị dó drĩ ị́jọ́ ꞌdĩ mî sĩ cénĩ-cénĩ rú: ĩꞌdi múké ũkú ní Ãdróŋá ãꞌị̃jó ru drị̃kã umbéŋâ kóru yã?

\VS{14}Ị́jọ́ ꞌbá ꞌbá mgbã rĩ imbá ĩmi ágọ́bị́ drĩ adru drị̃ꞌbị́ trũ ãzo rú, ĩꞌdi ĩꞌdiní drị̃nzá ru ku yã?

\VS{15}Wó ũkú drĩ adru drị̃ꞌbị́ trũ ĩꞌdi ĩꞌdiní ũnĩ ru, ãꞌdusĩku Ãdróŋá fẽ ĩꞌdiní drị̃ꞌbị́ ãzo sĩ ru drị̃kã atrịjó.

\VS{16}Wó ꞌbá ãzí drĩ lẽ ãgátã galé ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ mání jọlé ala gá rĩ jõ nõ ãma ꞌi yã, jõku kãnị́sã Ãdróŋá drị́ gá rĩ kí yã, ị́jọ́ ãzí ãmaní ujalé gẹ̃rị̃ ị̃nzị̃táŋá drị̃ ceŋá gá la yụ.


\par }{\SH Ụ̃mụ̃ Úpí drị̂ ꞌbã naŋá
\par }
{\R (Mãtáyõ 26:26-29; Mãrákõ 14:22-25; Lụ́kã 22:14-20)

\par }{\PP \VS{17}Ị́jọ́ mání lẽlé jọlé ĩminí ꞌdĩ agá, má ịcụ́ ĩmi ku, ãꞌdusĩku traŋá ĩminí ĩmi trajó Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ la ị́jọ́ iza ị̃dị́-ị̃dị́ adru múké ru la ku.

\VS{18}Drị̃drị̃ rĩ sĩ, úlũ mání ĩdrĩ ĩmi atrá ãngũ ãlu gá kãnị́sã rú Ãdróŋá ị̃nzị̃lé, ĩmi ĩmi awa amụtị sĩ amụtị sĩ. Má ãꞌị̃ ị́jọ́ ꞌdĩ icó adrulé ị́jọ́ ãndá la rĩ gá rá.

\VS{19}Ị́jọ́ pịrị rĩ sĩ, lẽ awaŋá ꞌbã adru ĩmi drĩdríŋĩ gá ꞌdâ cí iꞌdajó la Ãdróŋá ãꞌị̃ ĩmi ĩsélé ꞌba pịrị íngõ kî.

\VS{20}Ĩdrĩ ĩmi atrá ãngũ ãlu gá, ãko ĩminí nalé rĩ adru Ụ̃mụ̃ Úpí drị́ rĩ ꞌi ku.

\VS{21}Wó ĩdrĩ jõ na la yã áni, ĩmi ãlu-ãlu kí mụ drị̃ gá íná ĩꞌbadrị̂ kí naŋâ trũ tẽ kí ꞌbá ãzí rĩ kí ku. ꞌBá ãzí rĩ la uꞌá ãbị́rị́ sĩ, ãzí rĩ la ru mvụ tré.

\VS{22}Ĩmi lị́cọ́ kóru sĩ íná najó ãzíla ãko mvụjó yã? Jõku ĩmi kãnị́sã Ãdróŋá drị́ gá rĩ ide ãzíla ꞌbá lẽmẽrí rĩ ꞌbaní drị̃nzá fẽ yã? Ĩlẽ má ịcụ́ ĩmi ị́jọ́ ĩminí idélé ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ sĩ yã? Má icó ĩmi ịcụ́lé ị́jọ́ ĩminí idélé ꞌdĩ sĩ ku.


\par }{\PP \VS{23}Ị́jọ́ mání lũlé ĩminí ꞌdĩ kí mání ịsụ́lé Úpí drị́ rĩ kî: Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌi ị́nị́ ꞌbání ĩꞌdi mẹ́lẹ́ mbejó rĩ sĩ, ꞌdụ ándrá mũkátĩ.

\VS{24}Ĩꞌdi mụ ãwãꞌdĩfô fẽlé Ãdróŋá ní ꞌbo, anu ꞌa la rá ãzíla jọ, “ꞌDĩ áma ụrụꞌbá mání fẽlé ĩmi ị́jọ́ sĩ rĩ ꞌi. Ĩna ĩꞌdi ị́jọ́ mádrị́ gá rĩ ũrãjó.”

\VS{25}Gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ, ĩꞌbã kí ãkónã najó ꞌbo rĩ ꞌbã vúlé gá, ꞌdụ kópõ jọ, “Kópõ ꞌdĩ tị icíma úꞌdí rĩ drị́ áma ãrí mụlépi asulépi ꞌbá wẽwẽ rú kí sĩ rĩ ꞌi. Ĩmvụ ĩꞌdi sáwã pírí ị́jọ́ mádrị́ mání áma ãrí asujó ĩmi ị́jọ́ sĩ rĩ ũrãjó.

\VS{26}Ĩdrĩ mũkátĩ ꞌdĩ na ãzíla kópõ sĩ ãko mvụ, ĩmi ꞌdĩ drã Úpí drị́ gá rĩ ꞌbã ị́jọ́ ũlũ kpere ĩꞌdiní ãgõ agá.”


\par }{\PP \VS{27}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá mũkátĩ ꞌdĩ nalépi jõku kópõ Úpí drị́ ꞌdĩ ꞌbã ãko mvụlépi ịsụ́ ádrízã la adru múké ku rĩ, ị́jọ́ ĩꞌdi Úpí ꞌbã ụrụꞌbá kí izajó ãrí ĩꞌdidrị̂ be rĩ la adru ĩꞌdi drị̃ gá.

\VS{28}ꞌBá ãlu-ãlu ꞌbã amá ru ꞌi ꞌdĩ múké yã rĩ gá ráká na drĩ mũkátĩ Úpí drị́ gá rĩ ãzíla mvụ drĩ kópõ ĩꞌdidrị̂ sĩ ãko ku rú.

\VS{29}Ãꞌdusĩku ꞌbá drĩ na la ãzíla mvụ la ụrụꞌbá Úpí drị̂ ꞌbã ífí vãŋâ kóru, ĩꞌdi ĩꞌdi ụrụꞌbá gá ị́jọ́ lịŋá na ãzíla mvụ.

\VS{30}Ị́jọ́ ꞌdĩ bãsĩ fẽlépi la ĩmi drĩdríŋĩ gá ꞌdâ ꞌbá ũꞌbí kí ũkpó kóru ãzíla ãyánĩ rú ãzíla ãzí rĩ ũdrã kí rá ꞌdĩ.

\VS{31}Wó ãdrĩ ị́jọ́ ãmadrị̂ amá cénĩ-cénĩ rú, Ãdróŋá icó tá ị́jọ́ lịlé ãma drị̃ gá ꞌdĩ ꞌbã áni ku.

\VS{32}Ãdróŋá drĩ ị́jọ́ lị ãma drị̃ gá ꞌdĩ ꞌbã áni, ĩꞌdi ꞌdĩ ãma co ímbátáŋá ru ụ̃nọ́kụ́ icó dó sĩ ị́jọ́ lịlé ãma drị̃ gá ku.


\par }{\PP \VS{33}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ĩdrĩ amụ́ ãngũ ãlu gâ sĩ mũkátĩ Úpí drị́ gá rĩ najó ãzíla wáyĩnĩ mvụjó, ĩtẽ ĩmi pírí ráká.

\VS{34}ꞌBá drĩ adru ãbị́rị́ ru, lẽ ꞌbã na íná ĩꞌdidrị́ kogâlé ráká, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ĩdrĩ dó sĩ ĩmi tra ãngũ ãlu gá, Ãdróŋá icó dó sĩ ị́jọ́ lịlé ꞌbá ãzí drị̃ gá ku. Ãzíla ádrĩ mụ amụ́lé Kọ̃rị̃nị́tọ̃ gá ꞌdõlé ꞌbo, ma dó mụ ĩminí ãzị́táŋá Ụ̃mụ̃ Úpí drị́ gá rĩ drị̃ fẽlé rá.




\par }\Chap{12}{\SH Fẽtáŋá Úríndí drị́ gá rĩ kî
\par }
{\PP \VerseOne{1}Úꞌdîꞌda má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, fẽtáŋá Úríndí drị̂ kí sĩ ma jọ la álẽ tá ĩmi adru nị̃táŋâ kóru ku.

\VS{2}Ĩnị̃ cé sáwã ĩminí adrujó ꞌbá Ãdróŋá nị̃lépi ku ꞌdã sĩ rĩ sĩ, úce ándrá ĩmi drị̃ ũnzí ĩmi imbájó sĩ ãdroŋa ídri kóru ꞌdĩ kí ị̃nzị̃jó.

\VS{3}Álẽ ĩnị̃ cé ꞌbá ãzí Úríndí Ãdróŋá drị́ ꞌbá drị̃ celépi rĩ icó ị́jọ́ jọlé Yẹ́sụ̃ drị̃ gá ku, ãzíla ꞌbá ãzí icó jọlé la, “Yẹ́sụ̃ ꞌi Úpí ꞌi,” Úríndí Ãlá rĩ drĩ drị̃ la ce nĩ ku.

\VS{4}Fẽtáŋá ꞌbã ĩsélé kí ndú-ndú, wó Úríndí ãlu ꞌdã la kí fẽ nĩ.

\VS{5}Gẹ̃rị̃ íyóŋá iyójó rĩ kí ndú-ndú, wó ála ãzị́ nga Úpí ãlu ꞌdĩ drị́.

\VS{6}Ãzị́ ngaŋá ꞌbã ũví kí ndú-ndú, wó Ãdróŋá ãlu ꞌdĩ la ãzị́ nga ꞌbá pírí kí agâ sĩ nĩ.


\par }{\PP \VS{7}Úꞌdîꞌda Úríndí ꞌbã iꞌdaŋá ꞌbá ãlu-ãlu ní rĩ úfẽ ĩꞌdi mũkẽ ꞌbá pírí ní rĩ idéjó.

\VS{8}ꞌBá ãlu rĩ ní Úríndí fẽ ị́jọ́ ũndũwã sĩ rĩ ꞌi, ꞌbá ãlu rĩ ní fẽ nị̃táŋá ị́jọ́ nị̃jó pírí Úríndí ãlu ꞌdã sĩ,

\VS{9}ꞌbá ãzí rĩ ní Úríndí ãꞌị̃táŋá drị̂ Úríndí ãlu ꞌdã sĩ, ꞌbá ãzí rĩ ní fẽtáŋá ꞌbá adríjó rĩ Úríndí ãlu ꞌdã sĩ,

\VS{10}ꞌbá ãzí rĩ ní úfẽ ũkpó tálí idéjó rĩ ꞌi, ãzí rĩ ní ị́jọ́ nábị̃ drị́ gá rĩ, ãzí rĩ ní úríndí kí drĩdríŋĩ cojó, ꞌbá ãzí rĩ ní Úríndí ị́jọ́ jọjó tị ndú sĩ rĩ ꞌi, ꞌbá ãzí rĩ ní ị́jọ́ jọlé tị ndú sĩ rĩ ífí ujajó rĩ ꞌi.

\VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ kí pírí ru idé Úríndí ãlu ĩꞌdi ꞌbã fẽlé ꞌbá ãlu-ãlu ní ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ áni rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{12}Ụrụꞌbá ĩꞌdi ãlu, wó ĩsélé ĩꞌdidrị́ gá rĩ kí ndú-ndú, drĩ kí táni adru agá ndú-ndú rá tí, icí kí ru sĩ ụrụꞌbá ãlu idéjó, Kúrísĩtõ bãsĩ ꞌdĩ áni.

\VS{13}Gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ, ãbĩ pírí bãbụ̃tị́zị̃ Úríndí ãlu ụrụꞌbá ãlu ꞌdĩ agá, Úríndí ãlu agá jõ táni ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú rĩ kí, ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ kí, ãtíꞌbó jõku drị̃lẹ́mgbọ ꞌdĩ kí, úfẽ ãmaní ĩꞌdi Úríndí ãlu ꞌdã ũsũjó ãma drị̃ gá rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{14}Ụrụꞌbá adru ãko ãzí ngúlú ru ãlu la ku, wó ĩꞌdi ꞌbã ĩsélé kí wẽwẽ rú.

\VS{15}Ícétáŋá sĩ pá drĩ jọ la, “Má adrujó drị́ ꞌi ku rĩ sĩ, má adru ụrụꞌbá ꞌbã ĩsélé ãzí ku.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩꞌdi dó sĩ gã adrulé ụrụꞌbá ꞌbã ĩsélé ãzí ru ku la ku.

\VS{16}Wó bị́lẹ́ drĩ jọ la, “Má adru mịfị́ ku, álẽ adrulé ụrụꞌbá ꞌbã ĩsélé ãzí ru ku.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, icó dó sĩ adrulé ụrụꞌbá ꞌbã ĩsélé ãzí ru ku la ku.

\VS{17}Ụrụꞌbá drĩ tá adru pírí mịfị́ ꞌi, ála tá ị́jọ́ are ãꞌdu sĩ? Ụrụꞌbá drĩ tá adru pírí bị́lẹ́ ꞌi, ála tá ãko ãjị́ ngụ̃ ãꞌdu sĩ?

\VS{18}Wó ị́jọ́ mgbã sĩ Ãdróŋá ũꞌbã ãko ĩsélé ụrụꞌbá drị́ gá ꞌdĩ kí ãlu-ãlu cécé ĩꞌdi ꞌbã lẽlé ꞌbã adru kí rĩ áni.

\VS{19}Ãko ꞌdĩ drĩ kí tá nga pírí adrulé ụrụꞌbá ꞌbã wókõ ãlu rú, ụrụꞌbá tá adru íngõlé?

\VS{20}Ị́jọ́ mgbã sĩ, ụrụꞌbá ĩꞌdi ãlu wó ĩꞌdi ꞌbã ĩsélé kí wẽwẽ rú.


\par }{\PP \VS{21}Mịfị́ icó jọlé la drị́ ní, “Álẽ mi ku la ku,” ãzíla drị̃kã icó jọlé la pá ní, “Álẽ mi ku la ku.”

\VS{22}Kẹ̃jị́ la gá ụrụꞌbá ꞌbã ĩsélé ãmã ũrãlé kí ũkpó kóru ꞌdĩ kí ị́jọ́ ũkpó ru,

\VS{23}ãzíla ĩsélé la ãzí ꞌbá ꞌbã kí ị̃nzị̃lé ꞌdĩ kí ála kí tãmba ị̃nzị̃táŋá sĩ. Ãzíla ụrụꞌbá ꞌbã ĩsélé ndrelé ku ꞌdĩ kí ála kí tãmba múké-múké.

\VS{24}Ãꞌdusĩku ụrụꞌbá ãmaní ndrelé rá ꞌdĩ ꞌbã ĩsélé ãzí lẽ kí ị́jọ́ ãzí tãmbaŋá ndú la ku. Wó Ãdróŋá ꞌbã ãmgbã rĩ icí ụrụꞌbá ꞌbã ĩsélé kí ãlu nĩ, ãzíla fẽ ãrútáŋá ãmbógó la ụrụꞌbá ĩsélé ãrútáŋá ĩcẽlépi rá rĩ ꞌbanî.

\VS{25}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, awaŋá ꞌbã adru rû sĩ ụrụꞌbá gá ꞌdâ ꞌdáyụ, kí sĩ ru ãzã ko trũtrũ.

\VS{26}Ụrụꞌbá ꞌbã ĩsélé ãlu rĩ drĩ ãzá ta, ãzí ꞌdĩ kí pírí nga ãzá talé, ãzí rĩ drĩ ãrútáŋá ịsụ́ ãzí rĩ kí vâ nga pírí ãrútáŋá ịsụ́lé.


\par }{\PP \VS{27}Ĩmi ụrụꞌbá Kúrísĩtõ drị̂ ꞌi, ãzíla ĩmi ãlu-ãlu dó ĩsélé ụrụꞌbá ĩꞌdidrị́ gá rĩ kî.

\VS{28}Kãnị́sã agá ꞌdãá Ãdróŋá ũpẽ drị̃drị̃ rĩ sĩ ụ̃pị́gọ́ŋá kî, ị̃rị̃ rĩ sĩ nãbịya kî, na rĩ sĩ ímbáꞌbá kî, ꞌbá tálí idélépi rĩ kî, ꞌbá fẽtáŋá fẽjó ꞌbá adríjó rĩ kî, ꞌbá ꞌbá kí ãzã kolépi rĩ kî, ꞌbá ꞌbá kí drị̃ celépi rĩ kî ãzíla ꞌbá ị́jọ́ jọlépi tị ndú-ndú sĩ rĩ kî.

\VS{29}ꞌBá pírí kí ꞌbá Ụ̃pị́gọ́ŋá yã? ꞌBá pírí kí nábị̃ yã? ꞌBá pírí kí ímbáꞌbá ru yã? ꞌBá pírí kí tálí idé yã?

\VS{30}ꞌBá pírí kí fẽtáŋá ꞌbá adríjó rĩ trũ yã? ꞌBá pírí kí ị́jọ́ jọ tị ndú-ndú sĩ yã? ꞌBá pírí kí ị́jọ́ jọlé rĩ kí ífí uja rá yã?

\VS{31}Wó lẽ ĩndrụ̃ ásị́ pírí sĩ fẽtáŋá ãmbógó Úríndí drị̂ kî.

\par }{\PP Úꞌdîꞌda ma ĩminí gẹ̃rị̃ mgbã pịrị rĩ lũ.




\par }\Chap{13}{\SH Lẽtáŋá ndẽ nĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ádrĩ ị́jọ́ jọ tị ndú-ndú sĩ ãzíla mãlãyíkã tị sĩ tí, wó lẽtáŋâ kóru ma cécé ũlángí colé ngọlọ-ngọlọ rĩ áni, jõku aya colé cãyĩ-cãyĩ rĩ áni.

\VS{2}Ádrĩ adru fẽtáŋá ị́jọ́ ũlũjó nábị̃ rú rĩ trũ ãzíla ádrĩ ị́jọ́ pírí ru zị̃lépi ĩnzõ rĩ kí nị̃ cé ũndũwã pírí abe, ádrĩ adru ãꞌị̃táŋá sĩ ꞌbé kí unzejó ị̃ndụ́ trũ rĩ abe wó lẽtáŋâ kóru ma ãzị̂ kóru.

\VS{3}Ádrĩ ãko mání trũ adrujó rĩ kí awa pírí ꞌbá lẽmẽrí rĩ ꞌbanî, ãzíla ádrĩ áma ãmgbã rĩ ụrụꞌbá fẽ ivélé ãcí sĩ tí, wó lẽtáŋâ kóru, má icó ãko ãzí ịsụ́lé ku.


\par }{\PP \VS{4}Lẽtáŋá la ị́jọ́ ta, lẽtáŋá ꞌbã ásị́ ị̃gbẹ́ ru, lẽtáŋá ĩꞌdi ãjã kóru, lẽtáŋá ĩꞌdi ị́pị́ŋâ kóru, ĩꞌdi vâ ãfó kóru.

\VS{5}Lẽtáŋá ĩꞌdi drị̃ ũnzî kóru, áfi mání lẽtáŋá agá ꞌdáyụ, rụ ũmbã gbõrú ku, ꞌbã ị́jọ́ ũnzí ásị́ gá ku.

\VS{6}Lẽtáŋá uꞌá ãyĩkõ sĩ ị́jọ́ ũnzí sĩ ku wó rá la ĩꞌdi uꞌá ãyĩkõ sĩ ị́jọ́ mgbã rĩ sĩ.

\VS{7}Lẽtáŋá ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ĩꞌdi ꞌbá tãmba rá, ĩꞌdi ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ásị́ ꞌbãŋâ trũ, ĩꞌdi ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ãꞌị̃táŋâ trũ, ĩꞌdi ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ị́jọ́ pírí kí ta tã.


\par }{\PP \VS{8}Lẽtáŋá ukó ku. Wó ị́jọ́ jọlé tị nábị̃ drị̂ sĩ rĩ kí ãsị̃ rá, ị́jọ́ jọlé tị ndú-ndú ꞌbádrị̂ sĩ rĩ kí ãsị̃ rá, ụ̃nị̃táŋá la ãvĩ rá.

\VS{9}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãma ị́jọ́ ꞌbã ĩsélé ãzí rĩ kí nị̃ áyụ, ãzíla ãma vâ ị́jọ́ ꞌbã ĩsélé nábị̃ drị̂ kí nị̃ áyụ.

\VS{10}Wó ị́jọ́ mgbã rĩ drĩ dó drụ́zị́ amụ́ rá, ị́jọ́ pírí mgbã rú ku ꞌdĩ kí dó ãvĩ rá.

\VS{11}Mání adrujó ngọ́tị́ŋá ru rĩ sĩ, ma ị́jọ́ ãnzị̃rị̃ŋã drị̂ kí jọ áyụ, ma ị́jọ́ ũrã ngọ́tị́ŋâ áni, ma ị́jọ́ uya ngọ́tị́ŋâ áni. Ma dó mụ zolé ãmbógó ru ꞌbo, má aꞌbe dó ị́jọ́ ãnzị̃rị̃ŋã drị̂ kí áma ũngúkú gá.

\VS{12}Úꞌdîꞌda ãma ãngũ ndre rá pịrị kóru cécé íꞌdá mãráyã agá rĩ áni, wó drụ́zị́ ãma mụ ãma ndrelé mịfị́ gá mịfị́ gá. Úꞌdîꞌda ánị̃ drĩ wókõ la, ụ́ꞌdụ́ ãsị̃jó ꞌdã sĩ ma mụ ị́jọ́ pírí kí nị̃lé cécé ꞌbá ꞌbã áma nị̃lé ꞌbo rĩ áni.


\par }{\PP \VS{13}Wó úꞌdîꞌda íni ãko na ꞌdĩ ace kí nĩ ꞌdĩ ꞌbã áni: ãꞌị̃táŋá, ásị́ ꞌbãŋá ãzíla lẽtáŋá. Wó ãko ndẽlépi rá rĩ ĩꞌdi lẽtáŋá.




\par }\Chap{14}{\SH Fẽtáŋá ị́jọ́ ũlũŋá ãzíla tị ndú-ndú jọjó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩbĩ gẹ̃rị̃ lẽtáŋá drị̂ vú, ãzíla ĩꞌbã ásị́ fẽtáŋá Úríndí drị̂ drị̃ gá, ambamba la fẽtáŋá ị́jọ́ nábị̃ drị̂ ũlũjó rĩ drị̃ gá.

\VS{2}Wó ꞌbá ãzí drĩ ị́jọ́ jọ tị ndú sĩ, jọ ị́jọ́ ꞌdã ꞌbá ꞌbaní ku be la rá la Ãdróŋá nî. Ị́jọ́ mgbã sĩ ꞌbá ĩꞌdi tị arelépi rá la ꞌdáyụ. Ĩꞌdi ị́jọ́ ụ̃sụ̃táŋá ru la kí iꞌda úríndí ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ.

\VS{3}Wó ꞌbá pírí ị́jọ́ jọlépi tị nábị̃ drị̂ sĩ rĩ kí jọ la ꞌbá ꞌbaní sĩ ĩꞌbaní ũkpó fẽjó, ãvá fẽjó ãzíla kí ásị́ ũŋmĩjó.

\VS{4}ꞌBá ị́jọ́ jọlépi tị ndú sĩ rĩ la ru ãzã ko. Wó ꞌbá ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ ũlũlépi rĩ ĩꞌdi kãnị́sã ãzã ko.

\VS{5}Álẽ ĩmi ãlu-ãlu ꞌbã jọ ị́jọ́ tị ndú-ndú sĩ rá ꞌbo, wó ma tá jọ la rá la ĩmi ũlũ ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ áyụ. ꞌBá ị́jọ́ ũlũlépi rĩ ꞌbã ị́jọ́ ãmbógó ru ãndânĩ ndẽ ꞌbá ị́jọ́ jọlépi tị ndú-ndú sĩ rĩ rá, pẽ lú drĩ ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã jọlé ꞌdã ꞌbã ífí uja ĩndĩ rĩ gá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩꞌdi dó sĩ kãnị́sã ní ãzã koma fẽ.


\par }{\PP \VS{6}Úꞌdîꞌda Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ádrĩ amụ́ ĩmi rụ́ ꞌdõlé, ị́jọ́ jọjó ĩminí tị ndú-ndú sĩ, ma adru ĩminí múké la ãꞌdu sĩ, rá la ádrĩ ĩminí ícétáŋá kí ají jõku nị̃táŋá, jõku ị́jọ́ ũlũŋá ají, jõku ị́jọ́ ímbátáŋá ru la kî?

\VS{7}Drĩ táni adru agá ãko ídri kóru awálépi ụ́ꞌdụ́kọ́ trũ ꞌdĩ kí tí, cécé gũká, jaligó, jõku ãꞌdụ́ngụ́ ãꞌdi la nị̃ la ála ĩꞌdi co ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌdĩ sĩ rĩ gá nĩ, rá la ꞌbá nị̃táŋâ trũ drị̃ la gá rĩ ꞌi ku yã?

\VS{8}Gũká drĩ vâ áwáŋá mgbã sĩ ꞌbá umvejó rĩ iꞌda ku, ãꞌdi la ru itú ãꞌdị́ drị̃ tẽjó nĩ yã?

\VS{9}Míní ị́jọ́ jọ agá tị ndú sĩ ꞌbá kí ị́jọ́ míní jọlé rĩ nị̃ íngoní-íngoní ru? Ĩꞌdi adru cécé míní ị́jọ́ jọjó ũlí agá rĩ ꞌbã áni.

\VS{10}Ị́jọ́ pịrị rĩ sĩ tị ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdĩ drĩ kí táni adru agá ũꞌbí ru tí, ãzí ífí kóru la ꞌdáyụ.

\VS{11}Ádrĩ ị́jọ́ ꞌbá ãzí ꞌbã jọlé rĩ ífí vã ku, ma adru ãmị́yọ́ŋá ru ꞌbá ị́jọ́ jọlépi rĩ nî, ĩꞌdi vã adru mání ãmị́yọ́ŋá ru.

\VS{12}Ĩꞌdi ị́jọ́ míní la, mî lẽjó fẽtáŋá Úríndí drị̂ kí ịsụ́jó vị́ sĩ rĩ sĩ, mí ụ̃ꞌbị̃ ásị́ pírí sĩ fẽtáŋá ꞌdĩ kí sĩ kãnị́sã izójó.


\par }{\PP \VS{13}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá ị́jọ́ jọlépi tị ndú sĩ rĩ ꞌbã ãꞌị̃ Ãdróŋá ꞌi sĩ ĩꞌdiní ị́jọ́ mgbã ĩꞌdi ꞌbã jọlé rĩ ꞌbã ífí ujajó áyụ.

\VS{14}Mání Ãdróŋá ãꞌị̃ agá tị ndú sĩ, áma úríndí la ãꞌị̃ la ꞌdĩ ꞌbã áni, wó ãko ãzí áma ásị́ gá ífí trũ la ꞌdáyụ.

\VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ma dó ãꞌdu idé? Ma Ãdróŋá ãꞌị̃ áma úríndí sĩ, wó ma vâ Ãdróŋá ãꞌị̃ áma ásị́sị́ŋá sĩ, ma vâ úngó ngo úríndí sĩ, wó ma vâ úngó ngo ũrãtáŋá sĩ.

\VS{16}Ĩdrĩ Ãdróŋá ịcụ́ úríndí sĩ, wó ꞌbá uꞌálépi ĩmi drĩdríŋĩ gá ꞌdâ nị̃lépi la ku rĩ la dó “Ámĩnã” jọ ãwãꞌdĩfô míní fẽlé rĩ sĩ íngoní-íngoní ru, ꞌdĩ sĩ nị̃ ị́jọ́ míní jọlé rĩ ꞌbã ífí ku?

\VS{17}Mi ãzí sĩ ãwãꞌdĩfô fẽ Ãdróŋá ní múké, wó ꞌbá ãzí rĩ ịsụ́ kí ãzã koma ku.


\par }{\PP \VS{18}Ma ãwãꞌdĩfô fẽ Ãdróŋá ní mání ị́jọ́ jọjó tị ndú-ndú sĩ ndẽ ĩmi pírí rá rĩ sĩ.

\VS{19}Wó kãnị́sã agá ádrĩ tá ị́jọ́ ífí tõwú nị̃lé cé rĩ kí jọ ꞌbá kí imbájó ayụ la ndẽ ị́jọ́ jọlé tị ndú sĩ 10,000 rĩ kí rá.


\par }{\PP \VS{20}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ĩmi aꞌbe ũrãtáŋá ĩmi ãni ãnzị̃rị̃ŋã drị́ rĩ kí rá. Ị́jọ́ ũnzí sĩ, lẽ ĩmi uja ĩmi ũrekeŋá áni, wó ị́jọ́ ũrãŋá ĩmidrị̂ agá lẽ ĩmi adru ꞌbá mbalépi ꞌbo rĩ áni.

\VS{21}Bụ́kụ̃ Ãdróŋá drị̂ agâ sĩ ru íni: Úpí Ãdróŋá jọ,

\par }{\Q “ꞌBá tị ndú-ndú jọlépi rĩ ꞌba rụ̂ sĩ,

\par }{\QB ãzíla lóꞌbíyõ ꞌbá ãmị́yọ́ŋá ru rĩ ꞌbadrị̂ gâ sĩ,

\par }{\Q ma ị́jọ́ jọ ꞌbá mádrị̂ ꞌbanî,

\par }{\QB wó icó kí vâ áma arelé ku.”
\XREF{✡}{{\XO 14:21 }{\XO{14:21
}}{\XT{Ĩsáyã 28:11-12}}}


\par }{\PP \VS{22}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, tị ndú-ndú jọjó ĩꞌdi ícétáŋá ru, adru ꞌbá ãꞌị̃táŋâ trũ rĩ ꞌbã ãni ku, wó ꞌbá ãꞌị̃táŋâ kóru rĩ ꞌbanî. Ị́jọ́ ũlũjó tị nábị̃ drị̂ sĩ rĩ ꞌbá ãꞌị̃lépi rá rĩ ꞌbaní adru ꞌbá ãꞌị̃táŋâ kóru rĩ ꞌbanî ku.

\VS{23}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá kãnị́sã drị̂ drĩ kí ru atrá ãngũ ãlu gá, ꞌbá pírí drĩ kí ị́jọ́ jọlé tị ndú-ndú sĩ, wó ꞌbá ị́jọ́ vãlépi ku rĩ drĩ kí amụ́ ꞌbá ãꞌị̃táŋâ kóru rĩ abe ala gá ĩndĩ, icó kí ĩmi lãlé ĩmi aza-azâ rĩ gá ku yã?

\VS{24}Wó ꞌbá ãꞌị̃táŋâ kóru jõku ị́jọ́ nị̃lépi ku la drĩ dó afí ịsụ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá pírí kí dó ị́jọ́ ũlũ nábị̃ tị sĩ, ála ị́jọ́ ũnzí ĩꞌdidrị́ rĩ amá ị́jọ́ ĩꞌdi bã arelé rĩ sĩ, ála vâ ị́jọ́ lị ĩꞌdi drị̃ gá lú ị́jọ́ pírí ĩꞌdi ꞌbã arelé ri kí sĩ,

\VS{25}ãzíla ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ásị́ gá ru zị̃lépi rĩ kí ru iꞌda tọndọlọ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩꞌdi dó ãja tị̃ vụ̃rụ́ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó ĩꞌdi jọ la, “Ãndá-ãndá ru Ãdróŋá ĩꞌdi ãma agá ꞌdâ cí.”


\par }{\SH Gẹ̃rị̃ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó kãnị́sã agá rĩ
\par }
{\PP \VS{26}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ãma dó ãꞌdu ị́jọ́ jọ yã? Ĩdrĩ amụ́ ãngũ ãlu gá Ãdróŋá ị̃nzị̃lé, ꞌbá ãlu-ãlu la adru úngô trũ, jõku ị́jọ́ ímbátáŋá ru rĩ trũ, ị́jọ́ ícétáŋá ru la trũ, ị́jọ́ jọjó tị ndú-ndú sĩ la trũ, jõku ị́jọ́ jọlé tị ndú-ndú sĩ rĩ ífí ujajó. Ị́jọ́ ꞌdĩ kí pírí lẽ idé kí sĩ ũkpõ fẽjó kãnị́sã nî.

\VS{27}ꞌBá ãzí drĩ ị́jọ́ jọ tị ndú sĩ, ꞌbá ị̃rị̃ jõku ambamba la ꞌbá na ꞌbã jọ kí ãlu-ãlu nĩ, ꞌbá ãzí ãlu ꞌbã adru ífí la ujalé cí.

\VS{28}ꞌBá ífí la ujalépi rĩ drĩ adru yụ, ꞌbá ị́jọ́ jọlépi rĩ ꞌbã ĩyãŋã kãnị́sã agá ꞌdâ tú, ãzíla ꞌbã jọ ị́jọ́ ĩꞌdi nî ãzíla Ãdróŋá nî.


\par }{\PP \VS{29}Nãbịya ị̃rị̃ jõku na ꞌbã jọ kí ị́jọ́ nĩ, ãzíla ꞌbá ãzí rĩ ꞌbã adru kí ꞌbá ị́jọ́ ũlũlépi rĩ amálépi rĩ kî.

\VS{30}Wó ícétáŋá drĩ ru iꞌda ꞌbá rilépi vụ̃rụ́ ị́jọ́ arelépi la ꞌbã ãzí ní, ꞌbá ị́jọ́ ũlũlépi drị̃drị̃ rĩ ꞌbã tu drĩ pá cí, ãzíla ꞌbã fẽ ꞌbá ꞌdã ní ị́jọ́ jọlé.

\VS{31}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi pírí icó ị́jọ́ ũlũlé rá, ĩmi ãlu-ãlu pírí ꞌbã ịsụ́ rú sĩ ímbátáŋá ãzíla ásị́ ũŋmĩŋá.

\VS{32}ꞌBá nábị̃ rú rĩ ꞌbã adru ꞌbá úríndí ĩꞌdi agá rĩ drị̃ celépi nĩ ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ũlũlé rĩ agá nĩ rĩ ꞌi.

\VS{33}Ãꞌdusĩku Ãdróŋá adru ꞌbá ị́jọ́ ngalépi mị́rị̃ rú rĩ ꞌi ku, ĩꞌdi Ãdróŋá ásị́ ị̃gbẹ̃ drị̂.

\par }{\PP Kãnị́sã pírí ꞌbá ãlá rĩ ꞌbadrị̂ kí agá,

\VS{34}ũkú ꞌbã ĩyãŋã kí kãnị́sã agá tú, úfẽ ĩꞌbaní ị́jọ́ jọlé ku, rá la ꞌbã are kí ị́jọ́ ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ ꞌbã lẽlé rĩ.

\VS{35}Drĩ kí lẽ ị́jọ́ ãzí zịlé ãko ãzí drị̃ gá yã áni, lẽ ꞌbã zị kí ĩꞌbã ágóka kí lị́cọ́ gâlé, ãꞌdusĩku ĩꞌdi drị̃nzá ru ũkú ꞌbaní ị́jọ́ jọjó kãnị́sã agá.


\par }{\PP \VS{36}Ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ iꞌdó ándrá ru ĩmi sĩ yã? Jõku ĩmi ꞌbá lú ị́jọ́ ꞌbã sĩ cajó ĩꞌba rụ̂lé rĩ kí áꞌdụ̂sĩ yã?

\VS{37}ꞌBá ãzí drĩ ũrã la ĩꞌdi agâlé ĩꞌdi ꞌbá nábị̃ rú la, jõku fẽtáŋá Úríndí drị̂ trũ, lẽ ꞌbã nị̃ rá ị́jọ́ mání sĩlé ĩminí ꞌdĩ kí kí ãzị́táŋá Úpí drị̂ kî.

\VS{38}Drĩ ásị́ ꞌbã drị̃ la gá ku, úca vâ ásị́ ꞌbãlé ĩꞌdi drị̃ gá ku.

\VS{39}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ĩmi uꞌá ãꞌị̃táŋá agá ãyĩkõ sĩ ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ ũlũjó, ãzíla ĩmi uga vâ ꞌbá ị́jọ́ jọlépi tị ndú-ndú sĩ rĩ ku.

\VS{40}Wó ĩmi idé ị́jọ́ pírí kí ĩꞌbã kí icójó rá rĩ áni ãzíla gẹ̃rị̃ kpị sĩ.




\par }\Chap{15}{\SH Kúrísĩtõ angá ídri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ úꞌdîꞌda álẽ ĩmi igálé ị́jọ́ mgbã mání ũlũlé ĩminí rĩ sĩ ĩminí ãꞌị̃lé ãzíla ĩminí ꞌdụlé sĩ pá tujó ũkpó rĩ sĩ.

\VS{2}Ị́jọ́ mgbã ꞌdĩ sĩ ĩmi ĩmi pa rá, ĩdrĩ ị́jọ́ mání ũlũlé ĩminí ꞌdĩ rụ mgbemgbe rĩ gá. Drĩ adru ꞌdĩ ꞌbã ãni ku, ãꞌị̃táŋá ĩmidrị́ gá rĩ ãzị̂ kóru.


\par }{\PP \VS{3}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ mání ãꞌị̃lé rĩ ma ĩꞌdi ị̃drị̃ ĩminî. Ị́jọ́ ãmbógó mání lũlé ĩminí rĩ ĩꞌdi ꞌdĩ ꞌi, Kúrísĩtõ drã ị́jọ́ ũnzí ãmadrị́ gá rĩ kí sĩ cécé ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã jọlé rĩ ꞌbã áni,
\XREF{✡}{{\XO 15:3 }{\XO{15:3
}}{\XT{Ĩsáyã 53:5-12}}}

\VS{4}ísị̃ ándrá ĩꞌdi rá, angá ídri rú ụ́ꞌdụ́ na vúlé gá ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã jọlé rĩ ꞌbã áni.
\XREF{✡}{{\XO 15:4 }{\XO{15:4
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 16:8-10; Mãtáyõ 12:40; ꞌEtáŋá 2:24-32}}}

\VS{5}Iꞌda ru Pétẽrõ nî, vúlé la gá iꞌda ru ímbáꞌbá mụdrị́ drị̃ ị̃rị̃ rĩ ꞌbanî.

\VS{6}ꞌDã ꞌbã vúlé gá, iꞌda vâ ru ꞌbá túrú tõwú drị̃lẹ́ gá ĩꞌdi vú bĩlépi la ꞌbaní rá, sáwã ãlu ꞌdã agá ꞌdãá, ĩꞌbã ãzí ace kí drĩ ídri ãzí rĩ drĩ kí táni ũdrã agá rá tí.

\VS{7}Vúlé la gá iꞌda ru Yãkóꞌbõ nî ãzíla
ụ̃pịgọŋa ꞌbanî.

\VS{8}Wó ãsị̃jó iꞌda dó vâ ru mánî, cécé ngọ́tị́ŋá tịlé pịrị ku rĩ áni.


\par }{\PP \VS{9}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ma dó ụ̃pị́gọ́ŋá vúlé dọ́dọ́ rĩ ꞌi, ị́jọ́ mgbã sĩ ícó tá áma umvelé ụ̃pị́gọ́ŋá rĩ ꞌbã ãzí ru ku ãꞌdusĩku áfẽ ándrá ũcõgõ kãnị́sã Ãdróŋá drị́ gá rĩ ní ambamba.

\VS{10}Wó lẽtáŋá uyaŋâ kóru Ãdróŋá drị́ rĩ sĩ Mâ dó sĩ adrujó Mâ áni ꞌdĩ, ãzíla lẽtáŋá uyaŋâ kóru ĩꞌdidrị́ mání rĩ adru yã ꞌdâ ku. Wó, ánga ãzị́ ĩꞌbaní pírí ũkpó sĩ ãndânĩ, adru ma ꞌi ku, wó lẽtáŋá uyaŋâ kóru Ãdróŋá drị́ rĩ sĩ.

\VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, drĩ táni adru ma ꞌi wó jõku kî, ꞌdĩ bãsĩ ị́jọ́ ãmaní ũlũlé rĩ ꞌi, ãzíla ꞌdĩ bãsĩ ị́jọ́ ĩminí ãꞌị̃lé rĩ ꞌi.


\par }{\SH ꞌBá drãlépi rá rĩ ꞌbã angájó ídri rĩ
\par }
{\PP \VS{12}Úꞌdîꞌda údrĩ ũlũ la Kúrísĩtõ angá ídri ĩꞌdi ꞌbã drãjó ꞌbo rĩ sĩ rá, wó ĩmi ãzí kí dó vâ jọ la ꞌbá drãlépi rá rĩ angá ídri rú ku íngoní-íngoní ru yã?

\VS{13}ꞌBá drãlépi rá rĩ drĩ angá ídri ku, ífí la Kúrísĩtõ angá ándrá vâ ídri ku.

\VS{14}Wó údrĩ ándrá Kúrísĩtõ inga ídri ku, ị́jọ́ ãmaní ũlũlé rĩ ãzíla ãꞌị̃táŋá ĩmidrị́ rĩ la adru ãzị̂ kóru.

\VS{15}ꞌDã ꞌbã drị̃ gâ sĩ ála vâ ãma ịsụ́ sãdínĩ ĩnzõ rú Ãdróŋá drị̂ kî, ãꞌdusĩku ãmaní ị́jọ́ vú nzejó Ãdróŋâ drị̃ gá jọjó la inga Kúrísĩtõ ꞌi ídri rá rĩ sĩ. Wó icó ándrá ĩꞌdi ingalé ku ị́jọ́ mgbã rĩ sĩ ꞌbá drãlépi rá rĩ drĩ kí angá ku rĩ gá.

\VS{16}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá drãlépi rá rĩ drĩ kí angá ku, ínga ándrá vâ Kúrísĩtõ ꞌi ku.

\VS{17}Wó údrĩ dó ándrá Kúrísĩtõ inga ku, ãꞌị̃táŋá ĩmidrị̂ dó ãzị̂ kóru, ĩmi drĩ kpere ị́jọ́ ũnzí ĩmidrị̂ kí agá ũgũgõ.

\VS{18}Ãdróŋá drĩ ándrá Kúrísĩtõ inga ídri ku, ꞌbá vâ ũdrãlépi Kúrísĩtõ agá ꞌdĩ ja kí drị̃ ꞌbo.

\VS{19}Ásị́ ꞌbãŋá ãmadrị́ Kúrísĩtõ drị̃ gá rĩ drĩ adru lú ídri ꞌdĩ agá rĩ ꞌi áꞌdụ̂sĩ, ãma dó adru ꞌbá ndrelé ũcõgõ agá ízákĩzã rú ndẽ ꞌbá pírí kí rá ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ rĩ kî rú.


\par }{\PP \VS{20}Wó ãndá-ãndá ru inga Kúrísĩtõ ꞌi ídri drã agá rá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãnị̃ dó cé ꞌbá ũdrãlépi Kúrísĩtõ agá ꞌdĩ kí drụ́zị́ angá ídri rú rá, ãꞌdusĩku ĩꞌdi ꞌbá angálépi ídri drị̃drị̃ ꞌbá drãlépi rá ꞌdĩ kí drĩdríŋĩ gá rĩ ꞌi.

\VS{21}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, drã ꞌbã afíjó ꞌbá rú sĩ rĩ áni, angájó ídri drã agá rá rĩ ãfũ vâ ꞌbá rụ̂ sĩ.

\VS{22}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ádãmũ agá ꞌbá pírí ũdrã kí rá, wó Kúrísĩtõ agá ꞌbá pírí kí mụ adrulé ídri rú.

\VS{23}Wó ꞌbá ãlu-ãlu la mụ angálé ídri rú rá ĩꞌdi sĩ: Kúrísĩtõ ĩꞌdi bãsĩ ꞌbá angálépi drị̃drị̃ rĩ ꞌi, drĩ dó amụ́ rá, vúlé la gá ꞌbá ĩꞌdi ãni rú ꞌdĩ kí dó angá nĩ.

\VS{24}Ụ́ꞌdụ́ ãsị̃jó rĩ drĩ dó acá, Kúrísĩtõ drĩ dó ũpĩ, ãzị́táŋá ãzíla ũkpõ ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị́ gá rĩ kí andi pírí ꞌbo, ĩꞌdi dó Ũpĩ naŋá ꞌdụ fẽlé Ãdróŋá Átẹ́pị rú rĩ drị́.

\VS{25}Wó ĩꞌdi mụ Ũpĩ nalé kpere ĩꞌdi ꞌbã mẹ́rọ́ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí ꞌbã agá ĩꞌdi ꞌbã pálé gá.

\VS{26}Mẹ́rọ́ꞌbá ãsị̃jó ĩꞌdi ꞌbã mụlé ị̃lị̃kị̃lé rĩ ĩꞌdi drã ꞌi.

\VS{27}Ãꞌdusĩku “Ãdróŋá ꞌbã ãko pírí kí ĩꞌdi pálé gá.”
\XREF{✡}{{\XO 15:27 }{\XO{15:27
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 8:6}}} Úꞌdîꞌda údrĩ dó jọ la úꞌbã ãko pírí kí ĩꞌdi pálé gá, ĩꞌdi ị́jọ́ pịrị la Ãdróŋá ãko pírí kí ꞌbãlépi ĩꞌdi pálé gá rĩ ala gá yụ.

\VS{28}Wó drĩ dó ãko pírí kí ꞌbã Kúrísĩtõ pálé gá ꞌbo, Ngọ́pị̃ la adru Ãdróŋá ãko pírí kí ꞌbãlépi rĩ pálé gá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ãdróŋá dó adru pírí ãko pírí kí agâ sĩ.


\par }{\PP \VS{29}Úꞌdîꞌda angáŋá angájó drã agá ídri rĩ drĩ dó adru ꞌdáyụ, ꞌbá ãzí ꞌdĩ kí dó ãꞌdu idé bãbụ̃tị́zị̃ bĩjó ꞌbá drãlépi rá ꞌdĩ kí kẹ̃jị́ gá?

\VS{30}Wó ãmaní rĩ gá ãma dó drị̃ cị ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ãꞌdu ị́jọ́ sĩ?

\VS{31}Ị́jọ́ mání jọlé rĩ ꞌbã ífí íni: ma drã sị́ gá ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ, má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ãfó mání ꞌbãlé ĩmi sĩ rĩ, ĩꞌdi ídri tị icíma ãmaní Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ Úpí ãmadrị̂ agá rĩ ꞌi.

\VS{32}Ãꞌdị́ ándrá mání ꞌdịlé ụ̃bọ̃gụ̃ ásé agá
\FTNT{*}{{\FR 15:32 }{\FR{15:32
}}{\FQ{Ụ̃bọ̃gụ̃ ásé agá
}}{\FT{ꞌdĩ kí ándrá ꞌbá Páwụ̃lọ̃ ãjị́ lẽlépi ku Ẽfésõ gá rĩ kî.
}}} rĩ abe Ẽfésõ gá rĩ sĩ, ĩꞌdi lú ị́jọ́ ꞌbá ꞌbá rĩ sĩ, wó má ịsụ́ ala gá ãꞌdu? ꞌBá drãlépi rá rĩ drĩ kí dó angá ku cécé sĩlé bụ́kụ̃ Ãdróŋá drị̂ agá rĩ áni,

\par }{\Q “Lẽ ãna kí ãzíla ãmvụ kî,

\par }{\QB ãꞌdusĩku drụ̃sị̃ ãma ũdrã rá.”
\XREF{✡}{{\XO 15:32 }{\XO{15:32
}}{\XT{Ĩsáyã 22:13}}}


\par }{\MM \VS{33}ꞌBá ãzí ꞌbã ulé ĩmi ku: “Tị icíjó ꞌbá ũnzí kí abe rĩ la gbíyã mídrị́ múké rĩ iza rá.”

\VS{34}Lẽ ĩmi ãgõ drĩ vúlé ũrãtáŋá ĩmidrị̂ agá, ĩmi idé ị́jọ́ ũnzí ị̃dị́ ku, ãꞌdusĩku ꞌbá ãzí rĩ nị̃ kí drĩ ị́jọ́ Ãdróŋá drị̃ gá ku. Ájọ ị́jọ́ ꞌdĩ íni la drị̃nzá ĩmidrị̂ sĩ.


\par }{\SH Ụrụꞌbá angálépi rĩ ꞌbã gbíyã
\par }
{\PP \VS{35}Wó ꞌbá ãzí icó zịlé la, “ꞌBá drãlépi rá rĩ kí angá íngoní-íngoní ru yã? Kí angá ụrụꞌbá íngoní rĩ trũ?”

\VS{36}Mi ꞌbá ãzí ũndũwã kóru la, ãko míní salé rĩ la drã ráká ĩꞌdi angá ídri rú ĩndõ.

\VS{37}Ídrĩ ũri sa ãko míní salé rĩ adru ụrụꞌbá ĩꞌdi sĩ mụjó adrujó rĩ ꞌi ku, wó ãná ꞌbã ífí jõku ãko ãzí ndú la kî.

\VS{38}Wó Ãdróŋá la ĩꞌdiní ụrụꞌbá fẽ ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ áni, ãzíla ũri ũví ãlu-ãlu ní ĩꞌdi ụrụꞌbá ĩꞌdidrị́ ꞌdã ꞌbã vúŋá fẽ.

\VS{39}Ĩzá pírí ají kí ru ãlu ku, ꞌbá ꞌbã ĩzá ĩꞌdi ãlu, ãnãkpá ꞌbã ĩzá vâ ndú, ãríŋá ꞌbã ĩzá vâ ndú ãzíla ị̃ꞌbị drị̂ vâ ndú.

\VS{40}Ụrụꞌbá ꞌbụ̃ drị̂ kí cí, ãzíla ụrụꞌbá ụ̃nọ́kụ́ drị̂ kí vâ cí, wó ũnĩ ꞌbụ̃ gá rĩ ꞌbã ũvítáŋá lú ãlu, ãzíla ụ̃nọ́kụ́ gá rĩ kí vâ ndú.

\VS{41}Ị̃tụ̂ ꞌbã ũnĩ ndú ĩmbá ꞌbã ũnĩ vâ ndú, lẽlẽgó ꞌbadrị̂ kí vâ ndú, ãzíla lẽlẽgó ꞌbã ãngũ jiŋá ají kí ru ãzí rĩ drị̂ be ku.


\par }{\PP \VS{42}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ụrụꞌbá angáŋá drị̂ ꞌbã sĩ cécé ꞌdĩ ꞌbã áni. Ụrụꞌbá ị̃sị̃lé rĩ ĩꞌdi ãko ŋmalépi ŋmã-ŋmã rĩ ꞌi, ĩꞌdi dó angá ãko ŋmalépi ku la rú.

\VS{43}Ála ĩꞌdi ị̃sị̃ ị̃nzị̃táŋâ kóru ála ĩꞌdi inga dị̃zã rú, ála ĩꞌdi ị̃sị̃ ũkpó kóru, ĩꞌdi angá ũkpó trũ.

\VS{44}Ị̂sị̃ ĩꞌdi ụrụꞌbá ꞌbádrị́ rĩ rú, wó angá ụrụꞌbá úríndí ru rĩ rú. Ụrụꞌbá ꞌbádrị́ rĩ drĩ adru cí, ụrụꞌbá úríndí drị̂ vâ cí.


\par }{\PP \VS{45}Ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã jọlé rĩ ꞌbã áni, “ꞌBá drị̃drị̃ rĩ Ádãmũ ꞌi acá ꞌbá ídri trũ rĩ rú,”
\XREF{✡}{{\XO 15:45 }{\XO{15:45
}}{\XT{Íꞌdóŋá 2:7}}} Ádãmũ ãsị̃jó rĩ ĩꞌdi úríndí ídri fẽlépi rĩ ꞌi.

\VS{46}Ụrụꞌbá úríndí ru rĩ amụ́ drị̃drị̃ ku, wó ãko ꞌbá ru rĩ, ꞌdĩ ꞌbã vúlé gá dó ụrụꞌbá úríndí ru rĩ ꞌi.

\VS{47}ꞌBá drị̃drị̃ rĩ ãfũ ụ̃nọ́kụ́ gá ĩꞌdi pụ́trụ́, ꞌbá ị̃rị̃ rĩ angá ꞌbụ̃ gâlé.

\VS{48}ꞌBá ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ ꞌdĩ ají kí ꞌbá ándrá idélé pụ́trụ́ ụ̃nọ́kụ́ gá rĩ sĩ rĩ ꞌi, cécé ꞌbá ꞌbụ̃ drị́ gá rĩ ꞌbã kí ꞌbá angálépi ꞌbụ̃ gá rĩ ajílé rĩ áni.

\VS{49}Ãzíla cécé ãma kí ꞌbá ãma tịlépi rĩ ꞌbã gbíyã ụ̃nọ́kụ́ gá rĩ ajílé rĩ ꞌbã áni, ãma vâ drụ́zị́ gbíyã ꞌbá ꞌbụ̃ gá rĩ drị́ gá rĩ ají ĩndĩ.


\par }{\PP \VS{50}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ma lũ la ĩminí tọndọlọ íni: ụrụꞌbá ãrí trũ ꞌdĩ icó filé Sụ́rụ́ Ãdróŋá drị́ ꞌbụ̃ gá rĩ agâlé jõku ãko drãlépi ŋmalépi ŋmã-ŋmã rĩ icó ãko ŋmalépi ku rĩ gá filé ku.

\VS{51}Ĩmi are drĩ, ma ĩminí ị́jọ́ ụ̃sụ̃táŋá ru la lũ ꞌdĩ: ãma icó kí pírí ũdrãlé ku, wó ãma pírí kí mụ ãma ujalé ndú,

\VS{52}némé mịfị́ bĩlé kámị́ rĩ áni, ụ́ꞌdụ́ gũká ãsị̃jó rĩ sĩ. Ãꞌdusĩku gũká la dó mụ awálé ꞌbá drãlépi rá rĩ kí dó angá ídri ŋmaŋâ kóru, ãzíla ála dó ãma uja ndú.

\VS{53}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ụrụꞌbá ŋmalépi ŋmã-ŋmã rĩ kí dó mụ ụrụꞌbá ŋmalépi ku rĩ sụ̃lé, ãzíla ụrụꞌbá drãlépi drã-drã rĩ la dó mụ ụrụꞌbá drãlépi ku rĩ sụ̃lé.

\VS{54}Ụrụꞌbá ŋmalépi ŋmã-ŋmã rĩ drĩ dó ụrụꞌbá ŋmalépi ku rĩ sụ̃ ꞌbo, ãzíla ụrụꞌbá drãlépi drã-drã rĩ drĩ dó ụrụꞌbá drãlépi ku rĩ sụ̃ ꞌbo, wó ị́jọ́ sĩlé rĩ dó acá ãndá, “Ị̃lị̃kị̃ dó drã rá, úndẽ dó ĩꞌdi kpítã.”
\XREF{✡}{{\XO 15:54 }{\XO{15:54
}}{\XT{Ĩsáyã 25:8}}}


\par }{\Q \VS{55}“Drã ũkpõ míní sĩ ꞌbá ndẽjó rĩ dó íngõlé yã?

\par }{\QB Drã la ãzá míní sĩ ꞌbá ũzãjó rĩ dó íngõlé yã?”
\XREF{✡}{{\XO 15:55 }{\XO{15:55
}}{\XT{Hõséyã 13:14}}}


\par }{\MM \VS{56}Drã la ũkpó ꞌbá zãjó rĩ ịsụ́ ị́jọ́ ũnzí drị́, ãzíla ị́jọ́ ũnzí la ũkpó ĩꞌdidrị́ rĩ ịsụ́ ãzị́táŋá drị́.

\VS{57}Wó ãwãꞌdĩfô Ãdróŋá ní ĩꞌdiní ãmaní ũkpó fẽlé sĩ drã ndẽjó Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ sĩ rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{58}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá mání lẽlé ꞌdĩ, ĩtu pá ũkpó ru. Ãko ãzí ꞌbã aya ĩmi ku. Lẽ ĩnga ãzị́ Úpí ní ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ, ãꞌdusĩku ĩminí nị̃jó la rá ĩmi ĩcãndĩ ĩmi ãzị́ Úpí drị̂ sĩ úyé ku rĩ sĩ.




\par }\Chap{16}{\SH Ãko trajó ꞌbá Ãdróŋá ãni drị́ rĩ ꞌbanî rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Úꞌdîꞌda ãko traŋá ꞌbá Ãdróŋá drị́ rị̃ ꞌbaní rĩ ꞌbã drị̃ gá, ĩmi idé ị́jọ́ ándrá mání lũlé ꞌbá kãnị́sã ãngũ Gãlãtị́yã gá rĩ ꞌbã idé kí rĩ ꞌi.

\VS{2}Ụ́ꞌdụ́ drị̃drị̃ sãbị́tị̃ ãlu-ãlu drị́ rĩ sĩ, ĩmi ãlu-ãlu ꞌbã mba kí ãko ãzí ĩmi ịsụ́lé rĩ kí vú sĩ, ĩmba tã la kí sáwã mání ãgõjó rĩ sĩ, ĩmi icó dó sĩ ãko tralé ku.

\VS{3}Wó ádrĩ dó sĩ acá rá ma wárãgã fẽ ị́jọ́ iꞌdajó ꞌbá ĩminí amálé ĩmi icó tị la pẽlé ãko ĩminí fẽlé rĩ kí abe Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gâlé rĩ drị́.

\VS{4}Drĩ vâ adru mání icójó mụjó ĩndĩ rá ãma dó mụ ĩꞌba abe ãlu.


\par }{\PP \VS{5}Mání mụjó alịjó Mãkẽdónĩyã gâ sĩ rĩ ꞌbã vúlé gá, ma amụ́ ĩmi rụ́, ãꞌdusĩku ma mụ alịlé Mãkẽdónĩyã gâ sĩ.

\VS{6}Ma ãzí rĩ sĩ mụ uꞌálé ĩmi abe sáwã were sĩ rá, jõku ma vâ ãzí rĩ sĩ mụ áyi ị̃gbẹ̃ drị́ gá rĩ izalé ĩmi abe, ĩmi dó sĩ áma ãzã ko ácị̃ mádrị̂ agá ꞌdãá mání mụ agá.

\VS{7}Álẽ úꞌdîꞌda mụlé ĩmi ndrelé kãwụ̃ ãcị̃ mádrị́ mání alịjó alị-alị̂ rĩ sĩ ku, wó rá la áꞌbã áma ásị́ gá sáwã ãzí izajó ĩmi rụ́ ꞌdãá were Úpí drĩ ãꞌị̃ la rá rĩ gá.

\VS{8}Wó ma mụ uꞌálé ãzo rú rá la Ẽfésõ gá kpere ụ́ꞌdụ́ ụ̃mụ̃ Pẽndẽkósĩtõ drị́ rĩ tẽjó.

\VS{9}Ãꞌdusĩku kẹ̃jị́tị ãmbógó ãzị́ ũkpó ãni la nzị̃ ru mání ãzíla ꞌbá áma lẽlépi ku ala gá rĩ kí ũꞌbí ru.


\par }{\PP \VS{10}Tị̃mị̃tị́yọ̃ drĩ amụ́ rá, lẽ ĩndre ĩꞌdi múké-múké ꞌbã idé ụ̃rị̃ sĩ ku ĩꞌdiní uꞌá agá ĩmi abe ꞌdâ ãꞌdusĩku ị̃nị̃ ĩꞌdi ãzị́ Úpí drị́ gá rĩ nga cécé mání ngalé rĩ ꞌbã áni.

\VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá ãzí ꞌbã gã ĩꞌdi ꞌbã tị ku. Ĩpẽ ĩꞌdi tị gẹ̃rị̃ ĩꞌdidrị̂ gá ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ gõjó vúlé má rụ̂lé. Ma ꞌdã áni drị̃ la tẽ agá má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ abe.


\par }{\PP \VS{12}Wó úꞌdîꞌda ãmã ádrị́pị Ãpọ́lọ̃ drị̃ gá, má imbá ĩꞌdi ásị́ ũkpó ru mụjó ĩmi rụ̂lé ádrị́pịka abe. Ásị́ la fi lẽjó mụjó lé rĩ gá ku, wó ĩꞌdi mụ rá drĩ drị̃lẹ́ba ãzí ịsụ́ rá rĩ gá.


\par }{\PP \VS{13}Lẽ ĩmi adru mịfị́ trũ ị̃tụ́ pá ũkpó ru ãꞌị̃táŋá agá, ĩtu pá ágọ́bị́ ru, ĩmi adru vâ ũkpó ru ĩmi idé ị́jọ́ pírí lẽtáŋá sĩ.

\VS{14}Ĩmi idé ị́jọ́ pírí kí lẽtáŋá sĩ.


\par }{\PP \VS{15}Ĩnị̃ rá ꞌbá drị̃drị̃ ãngũ Ãkáyã drị́ agá ꞌdâ acálépi Kũrĩsĩtíyánĩ rú rĩ kí Sĩtéfãnãsĩ kí ꞌbá ĩꞌdidrị́ko gá rĩ abe, fẽ kí ru pírí ãzị́ ꞌbá Ãdróŋá drị́ rĩ ꞌbanî rĩ gá. Ma mãmálá ꞌbã ĩmi rụ́ ma má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ,

\VS{16}ĩminí ĩmi fẽjó ãzị́ ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ kí agá cécé ꞌdĩ ꞌbã áni ãzíla ꞌbá pírí filépi ãzị́ ꞌdĩ gá rĩ kí, ꞌbá ãzị́ la ngalépi rĩ rú.

\VS{17}Má uꞌá ãyĩkõ sĩ Sĩtéfãnãsĩ ꞌbaní, Fõrĩtũnátõ trũ, ãzíla Ãkãyíkõ trũ ĩꞌbã kí acájó rĩ sĩ ãꞌdusĩku fẽ kí mání ãko mádrị́ ꞌdộ yụ rĩ kí rá.

\VS{18}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, inga kí áma úríndí úꞌdí ru ãzíla vâ ímidrị́ gá rĩ abe ĩndĩ. ꞌBá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ ꞌbã ị́jọ́ lẽ ĩꞌbã ĩꞌdi ãmbógó ru.


\par }{\SH Zịtáŋá ãsị̃jó rĩ
\par }
{\PP \VS{19}Kãnị́sã ãngũ Ásĩyã gá rĩ agá rĩ zị kí ĩmi cící Úpí Yẹ́sụ̃ ꞌbã rụ́ sĩ. Ãkúwílã kí Pĩrĩsílã be ãzíla kãnị́sã ru tralépi tị icítáŋá gá ĩꞌbadrị́ jó agá rĩ abe.

\VS{20}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá áma andre gá ꞌdộ rĩ zị kí ĩmi pírí cící. Ĩzị ĩmi ãlu-ãlu pírí cící vị́ sĩ amvuŋá sĩ.


\par }{\PP \VS{21}Ma Páwụ̃lọ̃ ꞌi ásĩ zịtáŋá ꞌdĩ kí áma drị́ sĩ.


\par }{\PP \VS{22}ꞌBá ãzí drĩ Úpî lẽ ku, úwã ꞌbá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ ꞌbo. Úpí mí amụ́!


\par }{\PP \VS{23}Lẽtáŋá uyaŋâ kóru Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ agá rĩ ꞌbã adru ĩmi abe.


\par }{\PP \VS{24}Mâ lẽtáŋá ĩmi rụ́ vị́ sĩ rĩ ꞌbã adru Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ agá. Ámĩnã.

\par }