\NormalFont\ShortTitle{2 Sámụ̃wẹ̃lị̃}

{\MTB Bụ́kụ̃

\par }{\MT Sámụ̃wẹ̃lị̃

\par }{\MTB drị́ ị̃rị̃ rĩ

\par }{\IP ꞌBá bụ́kụ̃ ꞌdĩ sĩlépi rĩ, sáwã la sĩ ĩꞌdi sĩjó rĩ ãzíla ãwí bụ́kụ̃ ꞌdĩ drị̂: Índre ị́jọ́ sĩlé sĩ bụ́kụ̃ 1 Sámụ̃wẹ̃lị̃ drị̂ drị̃ gá ị́jọ́ iꞌdajó rĩ.

\par }{\IP Ị́jọ́ sĩlé bụ́kụ̃ ꞌdĩ agá rĩ kí: Bụ́kụ̃ ꞌdĩ nze ị́jọ́ ílí ãsị̃jó kãlị́sụ ílí ãnirú 130 agá bụ́kụ̃ ị̃rị̃ Sámụ̃wẹ̃lị̃ drị̂ ꞌbã kí sĩ ị́jọ́ jọjó ị́jọ́ ru idélépi ílí ꞌdã kí agá ri kí drị̃ gá. ꞌDĩ sáwã Dãwụ́dị̃ ꞌbã ándrá adrujó úpí ru, drị̃drị̃ ri sĩ Yụ́dã gá ꞌdĩ Ịsịrayị́lị̃ ꞌbã wókõ ándrá rĩ gá (cápĩtã 1-4) ãzíla acá dó ꞌdã ꞌbã ũngúkú gá úpí ru sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã drị̃lẹ́ gá pírí, ãngũ Ịsịrayị́lị̃ drị́ ụ́rụ́ rĩ ala gá ĩndĩ. (Cápĩtã 5-24) Sáwã Dãwụ́dị̃ ꞌbã adrujó úpí ru rĩ gá, ꞌbã Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ ꞌi táwụ̃nị̃ ĩꞌdidrị́ ãmbógó sĩ bĩsírã ngajó rĩ rú ãzíla ají dó Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ ala gá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ iꞌda ándrá dó sĩ íꞌbã Ãdróŋá ꞌi Úpí mgbã ꞌí drị̂ rú ãzíla ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbadrị̂ rú. Ndẽ ándrá dó sĩ ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí rá, ꞌdĩ kí mẹ́rọ́ꞌbá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbadrị́ ũnzĩkãnã sĩ ndẽlépi rá rĩ kí ãzíla ꞌdụ dó sĩ ãngũ mụlépi kpere mĩrĩ Ũfũrátĩ gá rĩ rá, ꞌdĩ ãngũ Sáwụ̃lọ̃ ꞌbã ándrá ꞌdụlé rá rĩ ꞌi. (Índre cápĩtã 8 ãzíla 1 Ũpi 4:24) Sáwã Dãwụ́dị̃ ꞌbã adrujó úpí ru rĩ gá sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ịsụ́ ándrá ásị́ ị̃gbẹ̃ kí zoŋá be rá.

\par }{\IP Dãwụ́dị̃ ꞌbã ándrá táni adru agá úpí Ãdróŋá ꞌbã pẽlé nĩ la rá tí, ị́jọ́ ĩꞌdi ndẽlépi ãzíla ĩꞌdi rụlépi ũkpó-ũkpó ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ agá ri kí âku kí drị̃ gẹ̃rị̃ sĩ ku (ị́jọ́ ngọ́pị̃ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã mvujó ĩꞌdi rụ́ rĩ sĩ rá rĩ ꞌi) jõku ị́jọ́ ĩꞌdi mgbã rĩ ꞌbã izalé ri kí (ĩꞌdi ꞌbã Bẽtĩsébã ꞌdụjó ri kí ĩꞌdi ꞌbã fẽjó la úꞌdị Ụ̃rị́yã rá rĩ be).

\par }{\IP Ị́jọ́ ala gá rĩ: Dãwụ́dị̃ lẽ ándrá jó sĩ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ sịlé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌbá ꞌbaní sĩ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó ala gá ꞌdãá. Wó ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã ándrá lẽlé rĩ alị ị́jọ́ sĩ jó sịjó Dãwụ́dị̃ ní rĩ rá, ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ándrá lẽlé rĩ sĩ ndrejó la anzị Dãwụ́dị̃ drị̂ ꞌbã adru kí úpí ru, Mãséyã (Kúrísĩtõ) ꞌbã ãfũ rú dó sĩ ala gâsĩ benĩ. (Cápĩtã 7) Dãwụ́dị̃ ꞌbã ándrá táni ị́jọ́ ãzí ũnzí la kí ngajó ãzíla ĩꞌdi ꞌbã ándrá táni ị́jọ́ ãzí ũnzí la kí pẽjó ngajó rá tí, ĩꞌdi ꞌbá ándrá lẽlépi ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã lẽlé ꞌbã nga kí rĩ kí ngalépi rĩ ꞌi (ꞌbá ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã lẽlé únga kí ri kí ngalépi rĩ ꞌi), wó ĩꞌdi ándrá bábá ásị́ ujajó ị́jọ́ ũnzí ĩꞌdi ꞌbã ngalé ri kí sĩ (cápĩtã 12) ãzíla ĩꞌdi ásị́ ꞌbã Ãdróŋá drị̃ gá úꞌdí ru. (Cápĩtã 22)



\par }\ChapOne{1}{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã drã Sáwụ̃lọ̃ drị̂ arejó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Drã Sáwụ̃lọ̃ drị̂ ꞌbã vúlé gá Dãwụ́dị̃ la dó mụ ãgõlé ĩꞌdiní ꞌbá Ãmãlẹ́kị̃ drị̂ kí ndẽjó ꞌbo rĩ ꞌba vúlé gá ꞌbo, uꞌá dó Zĩkĩlágĩ gá ꞌdãá ụ́ꞌdụ́ ị̃rị̃.

\VS{2}Ụ́ꞌdụ́ na lã sĩ, ágọ́bị́ ãzí acá ĩꞌdi rụ́ angájó kámbĩ ãsĩkárĩ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ ꞌbadrị̂ agâlé. Bõngó ĩꞌdi ụrụꞌbá gá rĩ uce kí rá ãzíla drị̃kã la pụ́trụ́ ru. Ágọ́bị́ ꞌdĩ la mụ acálé Dãwụ́dị̃ rụ́ ꞌbo, ꞌbe ru ꞌbụ̃rụ̃kụ̃ vũ gá.

\VS{3}Dãwụ́dị̃ zị ĩꞌdi, “Mí angá íngõlé yã?”

\par }{\PP Umvi Dãwụ́dị̃ ní, “Má apá angájó kámbĩ ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbadrị̂ agâlé.”

\VS{4}Dãwụ́dị̃ jọ ĩꞌdiní, “Ílũ mání ị́jọ́ kí acị́ kámbĩ agâlé íngoní yã?” Ágọ́bị̂ umvi, “ꞌBá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ apá kí ãꞌdị́ gâlé rá ãzíla ũdrã kí ũꞌbí ru. Átã Sáwụ̃lọ̃ drã kí ngọ́pị̃ Yónãtãnĩ be ĩndĩ.”

\VS{5}Dãwụ́dị̃ zị ágọ́bị́ ĩꞌdiní ị́jọ́ ꞌdĩ lũlépi rĩ ꞌi, “Ínị̃ Sáwụ̃lọ̃ ũdrã kí ngọ́pị̃ Yónãtãnĩ be rá rĩ gá íngoní ru yã?”

\VS{6}Ágọ́bị̂ jọ, “Ị́jọ́ ꞌdĩ idé kí ru áma drị̃ gâsĩ ꞌbé Gĩlĩbówã gá ꞌdãá ãzíla ándre Sáwụ̃lọ̃ ãtị̃ ru ãjụ́ ĩꞌdidrị̂ sĩ, ꞌdĩ sĩ gárĩ ãꞌdị́ drị́ mẹ́rọ́ꞌbá ꞌbadrị̂ ũmŋĩ kí ĩꞌdi rá.

\VS{7}Ĩꞌdi mụ tị jalé má rụ́ ãzíla áma ndrelé ꞌbo, umve ma. Má ãꞌị̃, ‘Ma ꞌdõ.’

\VS{8}Zị ma, ‘Mi ãꞌdi ꞌi yã?’ Ájọ ĩꞌdiní, ‘Ma ꞌbá Ãmãlẹ́kị̃ gá la.’

\VS{9}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, jọ mání, ‘Mí amụ́ má rụ́ ꞌdộ ãzíla íde áma ị́mbị́ rá. Ma ãzá amá ambamba mání táni adrujó ídri rú rá tí.’

\VS{10}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ má amụ́ dó rá ãzíla áde dó sĩ ĩꞌdi ị́mbị́ rá, mání nị̃jó la rá icó dó adrulé ídri ãzá ĩꞌdi ꞌbã talé ꞌdã agá ku rĩ sĩ. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, má aꞌdụ́ dó kõfíyã ĩꞌdi drị̃kã gá rĩ kí ãko ĩꞌdi ꞌbã sụ̃lé drị́ gá rĩ be. Mání dó sĩ kí ajíjó úpí mádrị̂ mí rụ́ ꞌdõlé ꞌdĩ.”


\par }{\PP \VS{11}Dãwụ́dị̃ kí ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí abe uce kí bõngó kí ụrụꞌbá gá rĩ kí rá ũcõgõ ĩꞌbã kí ị́jọ́ Sáwụ̃lọ̃ drị̃ gá rĩ arejó rĩ sĩ.

\VS{12}Awá kí ãzíla gã kí íná nalé ị̃tụ̂rụ̃ úmgbé Sáwụ̃lọ̃ kí ị́jọ́ sĩ ngọ́pị̃ Yónãtãnĩ be ãzíla ãsĩkárĩ
{\ND{Úpí}} drị̂ kí sĩ ãzíla ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí sĩ ãꞌdusĩku ꞌbá ũꞌbí ũdrã kí ménéŋá sĩ.


\par }{\PP \VS{13}Dãwụ́dị̃ zị kãrị́lẹ̃ ụ́ꞌdụ́kọ́ drã drị̂ ajílépi ĩꞌdiní rĩ ꞌi, “Mi ꞌbá íngõlé la?”

\par }{\PP Kãrị́lẹ̃ umvi ĩꞌdi, “Ma ágọ́bị́ ãmị́yọ́ŋá ru ꞌbá Ãmãlẹ́kị̃ rú rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌi.”


\par }{\PP \VS{14}Dãwụ́dị̃ zị dó ĩꞌdi, “Mí idé dó ụ̃rị̃ sĩ míní ími drị́ ingajó sĩ ꞌbá
{\ND{Úpí}} ꞌbã sĩ ãdu ũsũjó drị̃ la gá rá rĩ ꞌdịjó ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”


\par }{\PP \VS{15}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ jọ ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí ꞌbã ãzí ãlu la ní, “Íꞌdị ĩꞌdi rá.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ ꞌdị dó sĩ kãrị́lẹ̃ ꞌdã rá.

\VS{16}Dãwụ́dị̃ jọ dó ĩꞌdiní, “Ími ãrí ꞌbã adru ími drị̃ gá. Ílị ị́jọ́ ími drị̃ gá rĩ ími tị sĩ míní jọjó la ‘Áꞌdị ꞌbá
{\ND{Úpí}} ꞌbã ãdu ũsũjó drị̃ la gá rĩ ma ꞌi rĩ sĩ.’ ”


\par }{\PP \VS{17}Dãwụ́dị̃ ngo dó ãwú úngó ꞌdĩ Sáwụ̃lọ̃ kí ị́jọ́ sĩ Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị Yónãtãnĩ be

\VS{18}ãzíla ꞌbã ãzị́táŋá ꞌbá Yụ́dã gá rĩ ꞌbaní tọndọlọ ꞌbã imbá kí ãwú úngó sĩlé bụ́kụ̃ Yãsárĩ drị̂ agá ꞌdĩ ꞌi.


\par }{\Q \VS{19}“Ịsịrayị́lị̃ la, Dị̃zã ĩmidrị̂ drã dó ꞌbé drị̃ gâlé ꞌdã.

\par }{\QB Kẹ́jẹ́ŋị́ ĩmidrị̂ aꞌdé íngoní ru yã?


\par }{\Q \VS{20}Ĩlũ ị́jọ́ la ꞌbá Gátũ gá rĩ ꞌbaní ku,

\par }{\QB ĩmi ũlũ ị́jọ́ la gbọ̃kộ táwụ̃nị̃ Ãsị̃kẹ̃lọ́nị̃ drị̂ kí agá ku,

\par }{\Q Izonzi ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ ꞌbadrị̂ kí mụ adrulé ãyĩkõ sĩ ku,

\par }{\QB Izonzi ꞌbá ĩtãrãlé ku ꞌdĩ ꞌbadrị̂ kí mụ gụlé gụ̃gụ̃ ku.


\par }{\Q \VS{21}ꞌBé Gĩlĩbówã gá ꞌdĩ,

\par }{\QB andrẹlị́ ꞌbã ká jõku, uzogó ꞌbã ꞌdị ĩmi drị̃ gá

\par }{\QB jõku ámvụ́ ãná sĩ ãwãꞌdĩfô fẽjó rĩ ꞌbã kí sĩ kajó rĩ drị̃ gá ku.

\par }{\Q Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ gọ́bẹ́rẹ́ ũkpó ꞌdị́pị drị̂ iza ru rá,

\par }{\QB gọ́bẹ́rẹ́ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ íní dó ĩꞌdi ãdu sĩ ị̃dị́ ku.


\par }{\Q \VS{22}Ụ́sụ Yónãtãnĩ drị̂ ándrá jõ ũkpó ru,

\par }{\QB Ménéŋá Sáwụ̃lọ̃ drị̂ ãgõ ándrá jõ ꞌbá ꞌdịŋá kóru ku,

\par }{\Q kí ándrá jõ mẹ́rọ́ꞌbá kí ꞌbã ãrí asu,

\par }{\QB ãzíla kí ándrá vâ mẹ́rọ́ꞌbá kẹ́jẹ́ŋị́ ru rĩ kí ũsõ.


\par }{\Q \VS{23}Sáwụ̃lọ̃ kí Yónãtãnĩ be kí ándrá ũnĩ ambamba rú,

\par }{\QB lẽ kí ándrá ru ambamba sáwã ĩꞌbã kí adrujó ídri rĩ sĩ,

\par }{\QB awa kí ándrá ru drã sĩ ku.

\par }{\Q Kí nga ụ́ngụ́lẹ́ gá ndẽ yụ́kụ́ ꞌbã ngajó rĩ rá,

\par }{\QB ndẽ kí ũkpõ sĩ kẹ̃mị̃ kí rá.


\par }{\Q \VS{24}Ũkú Ịsịrayị́lị̃ gá ꞌdĩ,

\par }{\QB ĩmi awá Sáwụ̃lọ̃

\par }{\Q fẽlépi la ĩminí sĩ bõngó ika ãlá rĩ sụ̃jó,

\par }{\QB fẽlépi la ĩminí sĩ bõngó uꞌbélé \newline  gólũdĩ ãjẹ̃ rú rĩ kí sụ̃jó rĩ ꞌi fô!


\par }{\Q \VS{25}ꞌBárĩ! Kẹ́jẹ́ŋị́ uꞌde kí dó ãꞌdị́ gâlé íngoní ru yã!

\par }{\QB Úꞌdị Yónãtãnĩ ꞌbé drị̃ gá.


\par }{\Q \VS{26}Ma awá mî sĩ má ádrị́pị Yónãtãnĩ,

\par }{\QB mi ꞌbá má ãni ásị́ gá rĩ ꞌi.

\par }{\Q Lẽtáŋá míní áma lẽjó rĩ ándrá ũnĩ ambamba rú

\par }{\QB ndẽ ũnĩ sĩ ũkú ꞌbã kí áma lẽjó rĩ rá.


\par }{\Q \VS{27}Kẹ́jẹ́ŋị̂ uꞌde kí dó íngoní ru yã?

\par }{\QB Ãko ãꞌdị́drị̂ ukó kí dó ꞌdĩ áni yã!”




\par }\Chap{2}{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbãjó úpí ru Yụ́dã gá rĩ
\par }
{\MM \VerseOne{1}Ị́jọ́ ꞌdĩ kí vúlé gá Dãwụ́dị̃ zị
{\ND{Úpí}} ꞌi, “Má icó mụlé vúlé táwụ̃nị̃ Yụ́dã gá rĩ kí ꞌbã ãzí gá rá yã?”

\par }{\PP {\ND{Úpí}} jọ, “Mí icó gõlé rá.”

\par }{\PP Dãwụ́dị̃ zị, “Táwụ̃nị̃ mání gõjó ala gá rĩ íngõ ꞌi?”

\par }{\PP {\ND{Úpí}} jọ, “Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá.”


\par }{\PP \VS{2}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ gõ dó ũkú ĩꞌdidrị́ ị̃rị̃ Ãhĩnõwámũ Yẹ̃zẹ̃rẹ́lị̃ ízó ru ãzíla ãwụ́zị́ Ãbị̃gãyị́lị̃ Nãbálĩ Kãrị̃mẹ́lị̃ gó ru rĩ drị̂ abe.

\VS{3}Dãwụ́dị̃ agụ vâ ãgọbị ĩꞌdi abe rĩ kí ĩꞌbã ũkúka kí abe ĩndĩ ãzíla ri kí dó sĩ táwụ̃nị̃ Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá rĩ kí agá.

\VS{4}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ꞌbá Yụ́dã gá rĩ amụ́ kí dó Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ãzíla ũsũ kí dó ãdu Dãwụ́dị̃ drị̃ gá sĩ ĩꞌdi ꞌbãjó úpí ru Yụ́dã gá.

\par }{\PP Ála dó mụ jọlé la Dãwụ́dị̃ ní ꞌbá Yãbẹ́sị̃ Gị̃lẹ́dị̃ gá rĩ ị̃sị̃ kí Sáwụ̃lọ̃ nĩ,

\VS{5}Dãwụ́dị̃ pẽ dó ꞌbá ị́jọ́ ujílépi rĩ kí tị ꞌbá Yãbẹ́sị̃ Gị̃lẹ́dị̃ gá rĩ ꞌba rụ́ sĩ jọjó la ĩꞌbaní, “{\ND{Úpí}} ꞌbã wi ĩminí sụ̃sụ́ ĩminí ásị́ ị̃gbẹ̃ iꞌdajó úpí ĩmidrị́ Sáwụ̃lọ̃ ní ĩminí ĩꞌdi ị̃sị̃jó rá rĩ sĩ.

\VS{6}Úꞌdîꞌda lẽ
{\ND{Úpí}} ꞌbã iꞌda ĩminí ásị́ ị̃gbẹ̃ kí ị́jọ́ pịrị rĩ be ãzíla áma ãmgbã rĩ la vâ ĩminí lẽtáŋá iꞌda ĩminí ị́jọ́ ꞌdĩ idejó rĩ sĩ.

\VS{7}Úꞌdîꞌda ĩmi adru ũkpó ru ãzíla ĩmi ásị́ ꞌbã mba mbã ãꞌdusĩku Sáwụ̃lọ̃ drã dó ꞌbo ãzíla ꞌbá Yụ́dã drị̂ ũsũ kí dó ãdu áma drị̃ gá ãzíla ꞌbã kí dó sĩ ma úpí ru kí drị̃ celé.”


\par }{\SH Ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ kí cejó Sáwụ̃lọ̃ drị̂ kí abe rĩ
\par }
{\PP \VS{8}Wó Nẹ́rị̃ ngọ́pị Ãbị̃nẹ́rị̃ ãsĩkárĩ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ kí ꞌbã ãmbógó ru rĩ ꞌdụ dó Sáwụ̃lọ̃ ꞌbã ngọ́pị Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌi ãzíla agụ dó ĩꞌdi mĩrĩ Yõrĩdánĩ ꞌbã ꞌá ꞌdã sĩ ĩꞌdi rụ́ Mãhãnãyị́mụ̃ gá.

\VS{9}ꞌBã Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌi úpí ru ꞌbá Gị̃lẹ́dị̃ gá, Ãsụ́rị̃ gá, Yẹ̃zẹ̃rẹ́lị̃ gá, Ịfụrayị́mụ̃ gá, Bénzãmĩnĩ gá ãzíla ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ gá rĩ kí drị̃lẹ́ gá.


\par }{\PP \VS{10}Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị la dó acá úpí ru ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ gá rĩ kí drị̃lẹ́ gá ꞌdĩ, ílí la dó ꞌdĩ sĩ kãlị́ sụ. Na ũpĩ ílí ị̃rị̃. Wó ꞌbá Yụ́dã gá rĩ ꞌde kí dó Dãwụ́dị̃ vú gá áyụ.

\VS{11}Dãwụ́dị̃ na dó ũpĩ ꞌbá Yụ́dã gá rĩ kí drị̃lẹ́ gá táwụ̃nị̃ Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ drị̂ gá ílí ázị̂rị̃ drị̃ la gá ĩmbá kí ázíyá.


\par }{\PP \VS{12}Ụ́ꞌdụ́ ãlu Nẹ́rị̃ ngọ́pị Ãbị̃nẹ́rị̃ kí ãsĩkárĩ Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ drị̂ kí abe aꞌbe kí Mãhãnãyị́mụ̃ rá ãzíla mụ kí dó Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ gá.

\VS{13}Zẹ̃rụ̃yị́yã ngọ́pị Yõwábũ kí ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ kí abe fũ kí mụlé drị̃ ụfụlé ãsĩkárĩ Ãbị̃nẹ́rị̃ ꞌbã drị̃ acélé rĩ kí abe ị̃yị́ galé Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ gá rĩ tị gá. Ãsĩkárĩ ꞌdĩ tu kí pá ị̃yị̂ ꞌbã wókõ ãzí rĩ gá ãzíla Ãbị̃nẹ́rị̃ drị̂ tu kí vâ pá wókõ ãzí rĩ gá.


\par }{\PP \VS{14}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãbị̃nẹ́rị̃ jọ Yõwábũ ní, “Lẽ kãrị́lẹ̃ ãzí ãsĩkárĩ rú la ꞌbã angá kí ru colé ãma drị̃lẹ́ gá ꞌdâ.”

\par }{\PP Yõwábũ jọ, “ꞌDĩ múké, lẽ ꞌba idé kí ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌdĩ áni.”


\par }{\PP \VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ kãrị́lẹ̃ ãzí ãsĩkárĩ rú sụ́rụ́ Bénzãmĩnĩ drị̂ agá la angá kí dó mụdrị́ drị̃ ị̃rị̃ wókõ Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị drị̂ gá ãzíla ꞌbá ãzí rĩ angá kí vâ mụdrị́ drị̃ ị̃rị̃ wókõ Dãwụ́dị̃ drị̂ gá.

\VS{16}ꞌBá ãlu ãlu rụ kí ru mẹ́rọ́ꞌbá ĩꞌdidrị̂ be drị̃kã gá drị̃kã gá ãzíla ũsõ kí ru káyĩ-káyĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úꞌda dó sĩ ãngũ Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ gá ꞌdã ꞌbã rụ́ Hẽlĩkátĩ Hãzụ̃rị́mụ̃\FTNT{*}{{\FR 2:16 }{\FR{2:16
}}{\FQ{Hãzụ̃rị́mụ̃
}}{\FT{ꞌbã ífí ãngũ ãcóŋá drị̂ ꞌi.}}} ꞌi.


\par }{\PP \VS{17}Ãꞌdị́ ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ rĩ ko dó kõ-kõ ãzíla Ãbị̃nẹ́rị̃ kí ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ ndẽ kí kí rá.


\par }{\PP \VS{18}Anzị ãgọbị Zẹ̃rụ̃yị́yã drị́ na Yõwábũ, Ãbĩsáyĩ ãzíla Ãsãhẹ́lị̃ kí ꞌdãá ĩndĩ. Ãsãhẹ́lị̃ pá ci ụ́ngụ́ gá cécé lóꞌbá drị̂ áni.

\VS{19}Dro Ãbị̃nẹ́rị̃ vú ásị́ pírí sĩ. Ĩꞌdiní Ãbị̃nẹ́rị̃ vú dro agá gã pá tulé úgmbé.

\VS{20}Ãbị̃nẹ́rị̃ andré ãngũ vúlé ãzíla zị, “ꞌDĩ Ãsãhẹ́lị̃ mi ꞌi yã?”

\par }{\PP Ãsãhẹ́lị̃ umvi ĩꞌdi, “ꞌDõ ma ꞌi.”


\par }{\PP \VS{21}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãbị̃nẹ́rị̃ jọ ĩꞌdiní, “Íja tị drị́ ãndá gá jõku drị́ ị̃jị́ gá, írụ ãsĩkárĩ ãzí kãrị́lẹ̃ rú la ãzíla ípa ãko ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́drị̂ kí rá.” Wó Ãsãhẹ́lị̃ aꞌbe Ãbị̃nẹ́rị̃ vú droŋá ku.


\par }{\PP \VS{22}Ãbị̃nẹ́rị̃ li vâ Ãsãhẹ́lị̃ bị́lẹ́ ị̃ndụ́ ị̃dị́ ãzíla jọ, “Mí aꞌbe áma vú adroŋá cã fô! Ílẽ áꞌdị mi ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã? Ma dó icó mí ádrị́pị Yõwábũ mịfị́ ndrelé íngoní ru?”


\par }{\PP \VS{23}Wó Ãsãhẹ́lị̃ gã Ãbị̃nẹ́rị̃ vú droŋá aꞌbelé úmgbé, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ãbị̃nẹ́rị̃ sõ dó ĩꞌdi ãjụ́ sĩ kụ̃bụ̃ gá ꞌdâ pũrẽ ũngúkú gá. Ãsãhẹ́lị̃ aꞌdé dó ꞌdãá ãzíla drã dó rá. Ãsĩkárĩ ãlu ãlu acálépi ãngũ Ãsãhẹ́lị̃ ꞌbã sĩ drãjó rĩ gá ꞌdãá rá rĩ ri kí dó pá tulé drị̃ la gá ꞌdãá cící sĩ ãrútáŋá fẽjó ĩꞌdiní.


\par }{\PP \VS{24}Wó Yõwábũ kí Ãbĩsáyĩ be dro kí Ãbị̃nẹ́rị̃ vú drị̃ gá ãzíla ị̃tụ̂ ꞌbã ꞌde agá ꞌdĩ amụ́ kí túpũ Ámã drị̂ gá ãni rú Gíyã gá ꞌdĩ gẹ̃rị̃ sĩ mụjó ãngũ kõtórõ rú Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ drị̂ gá.

\VS{25}Ãsĩkárĩ Ãbị̃nẹ́rị̃ ꞌbã drị̃ celé sụ́rụ́ Bénzãmĩnĩ drị̂ agá rĩ ãtị̃ kí dó ĩꞌdi ũngúkú rá. Tra kí ru ãngũ ãlu gá ãzíla tu kí pá túpũ ãzí rĩ drị̃ gá.


\par }{\PP \VS{26}Ãbị̃nẹ́rị̃ umve Yõwábũ ꞌi ãzíla zị, “Lẽ ãmụ kí ãma ụꞌdị́ŋá trũ drị̃ gá ãsị̃ŋá kóru yã? Ínị̃ ãꞌdị́ ꞌdĩ ꞌbã ãsị̃ŋá gá ĩꞌdi ꞌbání ásị́ ãzá fẽ rá rĩ gá ku yã? Míní jọjó la ãsĩkárĩ mídrị̂ ꞌbã aꞌbe kí mí ádrị́pịka kí vú adrojó rĩ cã rĩ la sáwã ꞌdụ íngõpí?”


\par }{\PP \VS{27}Yõwábũ umvi, “Ãndá ãndá ru cécé Ãdróŋá ꞌbã adrujó ídri rĩ áni, ídrĩ tá tị ape agá ku, ãsĩkárĩ mádrị̂ kí tá mụ mídrị̂ kí adroŋá trũ kpere ụ̃ꞌbụ́tị gá.”


\par }{\PP \VS{28}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Yõwábũ vu dó jaligó ãzíla ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí pírí aꞌbe kí dó ãꞌdị́ rá ãzíla adro kí dó ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí vú ku jõku ꞌdị kí dó ãꞌdị́ ĩꞌba abe ị̃dị́ ku.


\par }{\PP \VS{29}Ị́nị́ ꞌdã sĩ Ãbị̃nẹ́rị̃ kí ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí abe pírí mụ kí Ãrábã gâsĩ ị́nị́-ãrã. Ụ̃ꞌbụ́tị sĩ za kí Yõrĩdánĩ ꞌi ãzíla mụ kí ãcị̃ trũ drị̃ gá cajó Mãhãnãyị́mụ̃ gá.


\par }{\PP \VS{30}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ ãgõ dó Ãbị̃nẹ́rị̃ vú adroŋá gá rĩ sĩ rá ãzíla atrá dó ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí pírí ãngũ ãlu gá. Ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị́ ịsụ́lé ũdrã kí Ãsãhẹ́lị̃ abe rĩ kí mụdrị́ drị̃ úrômĩ.

\VS{31}Wó ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ ụꞌdị́ kí ãsĩkárĩ Ãbị̃nẹ́rị̃ drị́ Bénzãmĩnĩ rú rĩ kí 360.

\VS{32}ꞌDụ kí Ãsãhẹ́lị̃ ꞌbã ãvũ ãzíla mụ kí ĩꞌdi ị̃sị̃lé átẹ́pị̃ drị́ ị̃nádrị̃ agá Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gá. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ kí ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí abe pírí acị́ kí ị́nị́-ãrã ãzíla acá kí dó Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ụ̃ꞌbụ́tị sĩ.




\par }\Chap{3}{\SH Ábũnã icí kí dó ru Dãwụ́dị̃ be
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ãꞌdị́ lị́cọ́ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ kí drĩdríŋĩ gá lị́cọ́ Dãwụ́dị̃ drị̂ be rĩ ꞌdị ru sáwã ãzo rú. Dãwụ́dị̃ ꞌbã ũkpó ri tụlé drị̃ gá drị̃ gá wó ãsĩkárĩ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ kí ũkpó ri asị́lé vúlé vúlé.


\par }{\LI \VS{2}Dãwụ́dị̃ ꞌbã adrujó Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ꞌdãá, tị anzị kí rá. Ngọ́tị́ ĩꞌdidrị́ kãjãní rĩ ꞌbã rụ́ Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌi ũkú ĩꞌdidrị́ Yẹ̃zẹ̃rẹ́lị̃ ízó ru Ãhĩnõwámũ ꞌbã tịlé rĩ ꞌi.


\par }{\LI \VS{3}Ngọ́tị́ ĩꞌdidrị́ ị̃rị̃ rĩ ꞌbã rụ́ Kĩlẽyádĩ ꞌi ꞌdĩ ũkú ĩꞌdidrị́ Nãbálĩ Kãrị̃mẹ́lị̃ gó ru rĩ ꞌbã aꞌbelé ãwụ́zị́ ru Ãbị̃gãyị́lị̃ ꞌbã tịlé rĩ ꞌi.

\par }{\LI Ngọ́tị́ ĩꞌdidrị́ námbã na sĩ rĩ ꞌbã rụ́ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌi ũkú ĩꞌdidrị́ Mãákã úpí Gẹ̃sụ́rị̃ Tãlĩmáyĩ ꞌbã ị̃zẹ́pị rú rĩ ꞌbã tịlé rĩ ꞌi.


\par }{\LI \VS{4}Ngọ́tị́ ĩꞌdidrị́ námbã sụ sĩ rĩ ꞌbã rụ́ Ãdõníyã ꞌi ũkú ĩꞌdidrị́ Hãgị́tị̃ ꞌbã tịlé rĩ ꞌi,

\par }{\LI ngọ́tị́ ĩꞌdidrị́ námbã tõwú sĩ rĩ ꞌbã rụ́ Sẽfãtíyã ꞌi ũkú ĩꞌdidrị́ Ãbĩtálĩ ꞌbã tịlé rĩ ꞌi.


\par }{\LI \VS{5}Ngọ́tị́ ĩꞌdidrị́ námbã ázíyá sĩ rĩ ꞌbã rụ́ Ĩtĩrẽyámũ ꞌi ũkú ĩꞌdidrị́ Ígĩlã ꞌbã tịlé rĩ ꞌi.

\par }{\LI Anzị ꞌdĩ kí útị kí Dãwụ́dị̃ ꞌbã adrujó Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá rĩ sĩ.


\par }{\SH Ãbị̃nẹ́rị̃ ꞌbã ru icíjó ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ kí abe rĩ
\par }
{\PP \VS{6}Lị́cọ́ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ ꞌbã kí ãꞌdị́ ꞌdị agá lị́cọ́ Dãwụ́dị̃ drị̂ be ꞌdĩ gá ꞌdĩ Ãbị̃nẹ́rị̃ ace ãsĩkárĩ ru ásị́ fẽlépi pírí sĩ ãzị́ ngajó Sáwụ̃lọ̃ pálé gá la rú.

\VS{7}Ụ́ꞌdụ́ ãlu Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị zị Ãbị̃nẹ́rị̃ ꞌi, “Íla mi má átẹ́pị ꞌbã ũkú ãtíꞌbó ru Rị̃zị́pã Ãyíyã ꞌbã ị̃zẹ́pị sĩ la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”


\par }{\PP \VS{8}Ãbị̃nẹ́rị̃ acá dó ũmbã sĩ ị́jọ́ Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌbã zịlé rĩ sĩ ãzíla umvi ĩꞌdiní, “Mí ũrã má icó Sáwụ̃lọ̃ ꞌbã mẹ́lẹ́ mbelé rá yã? Mí ũrã áfi Dãwụ́dị̃ ní ꞌbá Yụ́dã drị̂ kí abe yã? Ma ãtíꞌbó mí átẹ́pị ãni ru ásị́ fẽlépi pírí ĩꞌdiní la ãzíla lị́cọ́ ĩꞌdidrị̂ ní ĩꞌdi ꞌbã wọ̃rị́ka kí abe la. Áfẽ mi ꞌdịlé Dãwụ́dị̃ ní ku, wó úꞌdîꞌda mí alị́ dó ị́jọ́ áma ụrụꞌbá gá ị́jọ́ ãzí mání idélé ku la sĩ.

\VS{9}Ádrĩ Dãwụ́dị̃ ãzã ko sĩ ị́jọ́
{\ND{Úpí}} ꞌbã ándrá azịlé ĩꞌdiní rĩ kí ịsụ́jó ku, lẽ Ãdróŋá ꞌbã gbã ma jõku ꞌbã ꞌdị ma rá!

\VS{10}Ma mụ ũpĩ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ ꞌdụlé fẽlé Dãwụ́dị̃ ní. Ma Dãwụ́dị̃ ꞌbã úpí ru sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃lẹ́ gá Yụ́dã drị̂ be, angájó ụ́rụ́ Dánĩ gá kpere cajó ándrá Bẹ̃rị̃sẹ́bã gá.”

\VS{11}Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ umvi dó ị́jọ́ ãzí Ãbị̃nẹ́rị̃ ní ku ãꞌdusĩku idé dó ụ̃rị̃ sĩ.


\par }{\PP \VS{12}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãbị̃nẹ́rị̃ pẽ dó ꞌbá ãzí kí tị Dãwụ́dị̃ rụ́ sĩ zịjó la, “Ãꞌdi la ãngũ ꞌdĩ drị̃ ce nĩ yã? Mí idé tị icíma má be ãzíla ma ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí ají pírí ími pálé gá.”


\par }{\PP \VS{13}Dãwụ́dị̃ jọ, “ꞌDĩ ị́jọ́ múké la, ma tị icí mí be rá. Wó álẽ lú ị́jọ́ ãzí mídrị́ ãlu. Lẽ mí amụ́ áma drị̃lẹ́ gá Sáwụ̃lọ̃ ị̃zẹ́pị Mĩkálĩ kóru ku. Mí ají ĩꞌdi ĩndĩ.”

\VS{14}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ pẽ dó ꞌbá ãzí kí tị Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị rụ́ ãzíla jọ, “Mí ãfẽ mâ ũkû Mĩkálĩ, mání ándrá ĩgbãlé mání Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ kí ụꞌdị́jó 100 rĩ sĩ rĩ vúlé.”


\par }{\PP \VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ fẽ dó ãzị́táŋá ãzíla aꞌdụ́ dó sĩ Mĩkálĩ ágô Pãlị̃tị̃yẹ́lị̃ Lãyísĩ ngọ́pị drị̂lé rá.

\VS{16}Táni ĩꞌdi ꞌbã ágô Pãlị̃tị̃yẹ́lị̃ ní ĩꞌdi vú ãbĩ agá áwáŋá trũ kpere táwụ̃nị̃ Bãhụ̃rị́mụ̃ gá rá tí, Ãbị̃nẹ́rị̃ jọ dó ĩꞌdiní, “Ígõ vúlé.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ gõ dó sĩ vúlé rá.


\par }{\PP \VS{17}Ãbị̃nẹ́rị̃ jọ ị́jọ́ ꞌbá ĩyõ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe ãzíla jọ ĩꞌbaní, “Sáwã ãzí sĩ ĩlẽ ándrá Dãwụ́dị̃ ꞌbãlé úpí ĩmidrị̂ rú.

\VS{18}Úꞌdîꞌda ĩmi idé dó ị́jọ́ ꞌdĩ rá ãꞌdusĩku
{\ND{Úpí}} jọ ándrá ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ drị̃ gá íni, ‘Ãtíꞌbó mádrị́ Dãwụ́dị̃ rụ̂ sĩ, ma ꞌbá mádrị́ Ịsịrayị́lị̃ kí pa Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ kí drị́ gâsĩ mẹ́rọ́ꞌbá ĩꞌbadrị̂ kí abe pírí rá.’ ”


\par }{\PP \VS{19}Ãbị̃nẹ́rị̃ jọ vâ ị́jọ́ ꞌbá Bénzãmĩnĩ drị̂ kí abe mịfị́ gá mịfị́ gá. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, mụ dó Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá sĩ ị́jọ́ pírí ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ gá ãzíla Bénzãmĩnĩ gá rĩ ꞌbã kí jọlé lẽ kí kí idélé rĩ kí lũlé Dãwụ́dị̃ nî.

\VS{20}Ãbị̃nẹ́rị̃ kí ãgọbị ĩꞌdidrị́ kãlị́ ị̃rị̃ rĩ kí abe mụ acálé Dãwụ́dị̃ rụ́ Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ꞌbo, Dãwụ́dị̃ idé ĩꞌbaní ụ̃mụ̃ nalé.

\VS{21}ꞌDã ꞌbã vúlé gá Ãbị̃nẹ́rị̃ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Lẽ ámụ rá ãzíla lẽ má itú ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí úpí mádrị̂ ní rá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ kí dó sĩ tị icíma idé mí be ãzíla mi dó sĩ ũpĩ na kí drị̃lẹ́ gá ími ásị́ ꞌbã lẽlé rĩ áni.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ pẽ dó Ãbị̃nẹ́rị̃ tị rá ãzíla mụ dó sĩ ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ.


\par }{\SH Yõwábũ ꞌbã Ãbị̃nẹ́rị̃ ꞌdịjó rĩ
\par }
{\PP \VS{22}ꞌDã ꞌbã vúlé gá cọtị́ Yõwábũ kí ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ kí abe acá kí angájó ãko raŋá gâlé rĩ sĩ ãzíla ají kí ãko wẽwẽ rú ĩꞌbã kí arálé rĩ kí ĩndĩ. Wó Ãbị̃nẹ́rị̃ aꞌbe dó Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ rá ãꞌdusĩku Dãwụ́dị̃ pẽ dó ĩꞌdi tị ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ rá.

\VS{23}Yõwábũ kí mụ ãgõlé ãsĩkárĩ kí abe pírí ꞌbo, úlũ ĩꞌdiní Ãbị̃nẹ́rị̃ Nẹ́rị̃ ngọ́pị amụ́ tá úpí rụ́ ꞌdâ ãzíla úpí pẽ ĩꞌdi tị ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ.


\par }{\PP \VS{24}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ mụ dó úpí rụ̂lé ãzíla zị ĩꞌdi, “Ị́jọ́ míní idélé ꞌdĩ ãꞌdu yã? Índre Ãbị̃nẹ́rị̃ amụ́ mí rụ́ ꞌdâ rá, mí aꞌbe ĩꞌdi mụlé rá ãꞌdu ị́jọ́ sĩ? Ífẽ dó mụ dó ꞌbo ꞌdộ!

\VS{25}Ínị̃ Ãbị̃nẹ́rị̃ Nẹ́rị̃ ngọ́pị rá, amụ́ ími ulélé ãzíla amụ́ ãcị̃ mídrị̂ kí íngoní yã rĩ kí undrélé ãzíla lẽ ị́jọ́ pírí míní idélé rĩ kí ãꞌdu yã rĩ ịsụ́lé.”


\par }{\PP \VS{26}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ aꞌbe dó Dãwụ́dị̃ rá ãzíla pẽ ꞌbá ị́jọ́ ujílépi rĩ kí tị Ãbị̃nẹ́rị̃ vú gâsĩ. Ịsụ́ kí ĩꞌdi kídí Sírã tị gá ãzíla ají kí dó ĩꞌdi vúlé. Wó Dãwụ́dị̃ nị̃ ị́jọ́ drị̃ la gá ku.

\VS{27}Ãbị̃nẹ́rị̃ la mụ ãgõlé Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ꞌbo, Yõwábũ se dó ĩꞌdi bụ́lụ́ gá jó ãzí ꞌa gá kẹ̃jị́tị gá ꞌdãá ĩꞌdi ꞌbã rĩ mụ ĩꞌdiní ị́jọ́ ãzí lũlé ádụ̂sĩ rĩ áni. ꞌDãá rĩ sĩ sõ dó Ãbị̃nẹ́rị̃ ãjụ́ sĩ kụ̃bụ̃ gá sĩ ádrị́pị Ãsãhẹ́lị̃ ꞌbã ãrígó tị ũfẽjó. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ãbị̃nẹ́rị̃ drã dó sĩ rá.


\par }{\PP \VS{28}Vúlé vúlé ru Dãwụ́dị̃ la mụ ị́jọ́ ꞌdĩ arelé ꞌbo jọ, “{\ND{Úpí}} ndre ãsu drị́ sụ́rụ́ mádrị̂ be Ãbị̃nẹ́rị̃ Nẹ́rị̃ ngọ́pị ụrụꞌbá gá ku rĩ gá rá. Ndre vâ Yõwábũ asu ĩꞌdi ãrí nĩ rĩ cé.

\VS{29}Ãbị̃nẹ́rị̃ ꞌbã ãrí ꞌbã ũbĩ Yõwábũ vú lị́cọ́ átẹ́pị̃ drị̂ be. Lẽ lị́cọ́ Yõwábũ drị̂ agá átẹ́pị̃ drị̂ be ãkõzá gbõgbõ rú rĩ ꞌbã ce ị̃ndụ́ ku. Lẽ ãrí ꞌbã ꞌbá najó rĩ ꞌbã ce ị̃ndụ́ ku, ꞌbá ꞌbaní acị́jó gbẹ̃lẹ́kẹ sĩ rĩ ꞌbã ce ị̃ndụ́ ku. Lẽ ꞌbá kí ụꞌdị́jó ménéŋá sĩ rĩ ꞌbã ce ị̃ndụ́ ku ãzíla ãbị́rị́ ꞌbã ce ị̃ndụ́ ku.”

\VS{30}Yõwábũ ꞌdị kí Ãbị̃nẹ́rị̃ ádrị́pị Ãbĩsáyĩ be la ĩꞌdi ándrá ĩꞌbã ádrị́pị Ãsãhẹ́lị̃ ꞌdịjó ãꞌdị́ gá Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ gá rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{31}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ jọ Yõwábũ ní ꞌbá pírí ĩꞌdi abe rĩ ꞌbaní, “Ĩmi uce bõngó ĩmi ụrụꞌbá gá ꞌdĩ kí rá, ĩsụ̃ kõlĩbá ãzíla ĩmi iꞌdó acị́lé áwáŋá trũ gbọ́lọ́ Ãbị̃nẹ́rị̃ ꞌbãjó rĩ ꞌbã drị̃lẹ́ gá.” Úpí Dãwụ́dị̃ ꞌbã ãmgbã rĩ ri acị́lé pápálé ru.

\VS{32}Ị̃sị̃ kí Ãbị̃nẹ́rị̃ Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ãzíla úpí ri awálé ụ́ꞌdụ́kọ́ sĩ rere Ãbị̃nẹ́rị̃ ꞌbã ĩnádrị̃ gá. ꞌBá pírí awá kí vâ ĩndĩ.


\par }{\PP \VS{33}Úpí Dãwụ́dị̃ ngo dó sĩ ãwú úngó ꞌdĩ Ãbị̃nẹ́rị̃ nî:

\par }{\Q “Ãbị̃nẹ́rị̃ la drã ꞌbá azalépi aza ãzã rĩ áni yã?


\par }{\QB \VS{34}Ími drị́ kí úmbé ándrá kí ku,

\par }{\QB ími pá kí ící ándrá kí nõrórõ sĩ ku.

\par }{\Q Cécé ꞌbá ꞌbã aꞌdéjó ꞌbá ũnzí rĩ drị́ gá rĩ áni mí aꞌdé dó sĩ ꞌdĩ.”

\par }{\PP ꞌBá pírí awá kí vâ ĩꞌdi úꞌdí ru.


\par }{\PP \VS{35}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ꞌbá pírí amụ́ kí Dãwụ́dị̃ rụ́ ãzíla aꞌị́ kí ĩꞌdi sĩ ãkónã ꞌbị̃jó ị̃tụ́ gá ꞌdâ, wó Dãwụ́dị̃ na ũyõ jọjó la, “Ãdróŋá ꞌbã fẽ mání drị̃rịma ũkpó la ádrĩ mũkátĩ ꞌbị̃ jõku ãko ãzí cí la su áma tị gá ꞌdĩ sĩ ị̃tụ́ ꞌde drĩ ku rú rá rĩ gá.”


\par }{\PP \VS{36}ꞌBá pírí ndre kí ị́jọ́ ꞌdĩ rá acá kí dó ãyĩkõ sĩ. Ãndá ãndá ru acá kí ãyĩkõ sĩ ị́jọ́ pírí úpí ꞌbã idélé ꞌdĩ kí sĩ.

\VS{37}Iꞌdójó ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ ꞌbá pírí úpí Dãwụ́dị̃ drị̂ kí ãzíla ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe nị̃ kí dó rá Dãwụ́dị̃ su drị́ Nẹ́rị̃ ꞌbã ngọ́pị Ãbị̃nẹ́rị̃ ꞌdịŋá gá ku.


\par }{\PP \VS{38}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí jọ dó ãgọbị ĩꞌdidrị̂ ꞌbaní, “Ĩnị̃ ụ́ꞌdụ́ ãndrũ ꞌdĩ sĩ úpímvá ãzíla kẹ́jẹ́ŋị́ aꞌdé Ịsịrayị́lị̃ gá ꞌdâ vũ gá nĩ rĩ gá ku yã?

\VS{39}Táni ãndrũ mání adrujó úpí ãdu ũsũjó drị̃ la gá rá rĩ rú tí, ma ũkpó kóru ãzíla anzị Zẹ̃rụ̃yị́yã drị́ ꞌdĩ kí ũkpó mání ambamba. Lẽ
{\ND{Úpí}} ꞌbã ũfẽ lẹ̃gọ́ŋá ꞌdĩ ị́jọ́ ũnzí ĩꞌdi ꞌbã idélé rĩ kí vú sĩ.”




\par }\Chap{4}{\SH Ị̃sị̃-bọ̃sẹ́tị̃ ꞌdịjó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ la dó mụ arelé la Ãbị̃nẹ́rị̃ drã Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gâlé rá, ũkpó la fũ dó rá ãzíla ụ̃rị̃ ãmbógó la rụ dó ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ gá rĩ kí nĩ.

\VS{2}Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌbã ãmbogo ãsĩkárĩ kí drị̃lẹ́ gá ị̃rị̃ la kí ándrá cí. Ãlu rĩ ꞌbã rụ́ Bãánã ꞌi, ãzí rĩ ꞌbã rụ́ Rẽkábũ ꞌi. Anzị ꞌdĩ kí ꞌbã átẹ́pị ĩꞌdi Rị̃mọ́nị̃ Bẹ̃yãrọ́tị̃ gó ru angájó sụ́rụ́ Bénzãmĩnĩ drị̂ agá rĩ. Ãngũ Bẹ̃yãrọ́tị̃ drị̂ úlã ándrá ĩꞌdi sụ́rụ́ Bénzãmĩnĩ drị̂ ꞌbã ãzí ru,

\VS{3}ãꞌdusĩku ꞌbá Bẹ̃yãrọ́tị̃ gó ru rĩ apá kí ándrá Gĩtãyímũ gá ãzíla ri kí uꞌálé ꞌdãá ãtíꞌbó ru kpere ãndrũ.


\par }{\PP \VS{4}Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị Yónãtãnĩ ꞌbã ngọ́tị́ ágọ́bị́ la ándrá cí rụ́ la Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌi. Sáwã átẹ́pị̃ ꞌbã kí ũdrãjó áyị́pị̃ be Yẹ̃zẹ̃rẹ́lị̃ gâlé rĩ sĩ, ĩꞌdi dó ílí trũ tõwú. Ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌdĩ la dó mụ acálé ꞌbo, mgbâ ꞌbã ị́yị́pị ꞌdụ dó ĩꞌdi trũ apájó. Wó ĩꞌdi ꞌbã apá agá ꞌdĩ gá ꞌdâ mgbâ aꞌdé pá la adrá kí rá ãzíla acá kí dó sĩ rá.


\par }{\PP \VS{5}Rị̃mọ́nị̃ Bẹ̃yãrọ́tị̃ gó ru rĩ ꞌbã anzị ị̃rị̃ Rẽkábũ kí Bãánã be mụ kí Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ drị́ lị́cọ́ gá ãzíla acá kí ị̃tụ́kã íríkírí sĩ ịsụ́ kí sĩ ĩꞌdi ụ́ꞌdụ́ sáwã ázíyá drị̂ ko agâ.

\VS{6}Fi kí jó agâlé kí ꞌbãrĩ mụ ngánũ aꞌdụ́lé rĩ áni ãzíla sõ kí Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ kụ̃bụ̃ gá ãjụ́ sĩ. ꞌDã ꞌbã vúlé gá Rẽkábũ kí ádrị́pị̃ Bãánã ꞌbe nze kí dó ru apálé rá, ꞌbá ãzí rụ kí ku.

\VS{7}Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ la ru ĩꞌdidrị́ gbọ́lọ́ drị̃ gá ĩꞌdidrị́ jó agâlé sáwã ĩꞌbã kí fijó jó gâlé rĩ sĩ. Kí mụ ĩꞌdi ꞌdịlé ꞌbo, lị kí drị̃kã la rá. ꞌDụ kí drị̃kã la ĩndĩ, mụ kí gẹ̃rị̃ Ãrábã gá rĩ gâsĩ ị́nị́-ãrã.

\VS{8}Ají kí Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌbã drị̃kã Dãwụ́dị̃ rụ́ Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ãzíla jọ kí ĩꞌdiní, “Índre Sáwụ̃lọ̃ mẹ́rọ́ꞌbá mídrị́ ándrá ími ndrụ̃lépi sĩ lẽjó ími ꞌdịjó rá rĩ ꞌbã ngọ́pị Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌbã drị̃kã ꞌdĩ nu. Ụ́ꞌdụ́ ãndrũ ꞌdĩ sĩ
{\ND{Úpí}} ũfẽ úpí mádrị̂ ꞌbã ãrígó tị Sáwụ̃lọ̃ rụ́ anzị ĩꞌdidrị̂ kí abe ꞌbo.”


\par }{\PP \VS{9}Dãwụ́dị̃ umvi Rị̃mọ́nị̃ Bẹ̃yãrọ́tị̃ gó ru rĩ ꞌbã ngọ́pị Rẽkábũ ꞌbaní Bãánã be, “Cécé
{\ND{Úpí}} ꞌbã adrujó ídri, ĩꞌdi ꞌbã áma pajó mẹ́rọ́ꞌbá pírí mádrị̂ kí drị́ gá rĩ áni,

\VS{10}ágọ́bị́ ãzí la mụ mání jọlé la ‘Sáwụ̃lọ̃ drã rá’ ãzíla ũrã ꞌí ají mání ụ́ꞌdụ́kọ́ múké la, árụ ĩꞌdi ãzíla áfẽ ĩꞌdi ꞌdịlé Zĩkĩlágĩ gá ꞌdãá rá. ꞌDã ãwãꞌdĩfô mání fẽlé ĩꞌdiní rĩ ꞌi.

\VS{11}Ma dó ꞌbá ũnzí ꞌbá ị́jọ́ kóru rĩ ꞌdịlépi ĩꞌdidrị́ gbọ́lọ́ drị̃ gá rĩ kí idé ũnzí íngõpí yã? Má icó dó ĩꞌdi ãrígó tị ũfẽlé ĩmi ụrụꞌbá gá sĩ ĩmi ị̃lị̃kị̃jó ku yã?”


\par }{\PP \VS{12}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ fẽ dó ãzị́táŋá ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ ꞌbaní ãzíla ụꞌdị́ kí dó sĩ Rẽkábũ kí Bãánã be rá. Ụlị́ kí drị́ la kí pá abe rá ãzíla ũgĩ kí dó ãvũ la kí kídí Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá rĩ tị gá. Wó ꞌdụ kí Ị̃sị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌbã drị̃kã ãzíla ị̃sị̃ kí dó sĩ ĩꞌdi ị̃nádrị̃ Ãbị̃nẹ́rị̃ drị̂ gá.




\par }\Chap{5}{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbãjó úpí ru Ịsịrayị́lị̃ gá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, sụ́rụ́ pírí Ịsịrayị́lị̃ gá rĩ amụ́ kí Dãwụ́dị̃ rụ́ Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ãzíla jọ kí ĩꞌdiní, “Índre, ãma ĩfãkã mídrị̂ ꞌi ãzíla ĩzánáká mídrị̂ ꞌi.

\VS{2}Vúlêlé ru Sáwụ̃lọ̃ ꞌbã adrujó ãma drị̃lẹ́ gá úpí ru nĩ rĩ sĩ, mi ándrá ãsĩkárĩ ãmbógó ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃ celépi ãꞌdị́ gá nĩ rĩ ꞌi.
{\ND{Úpí}} jọ ándrá míní, ‘Mi drụ́zị́ ꞌbá mádrị́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí tãmba ãzíla mi adru ĩꞌbaní úpí ru.’ ”


\par }{\PP \VS{3}ꞌBã ĩyõ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí mụ amụ́lé úpí Dãwụ́dị̃ rụ́ Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ꞌbo, Dãwụ́dị̃ idé tị icíma ĩꞌba abe
{\ND{Úpí}} drị̃lẹ́ gá ãzíla ꞌbá ĩyõ ꞌdĩ ũsũ kí dó ãdu sĩ drị́ tịjó ꞌbá drị̃ gá rĩ Dãwụ́dị̃ drị̃ gá ãzíla ꞌbã kí dó ĩꞌdi úpí ru ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃lẹ́ gá pírí.


\par }{\PP \VS{4}Dãwụ́dị̃ la acá úpí ru ꞌdĩ ílí la dó kãlị́ na ãzíla na dó ũpĩ ílí kãlị́ sụ.

\VS{5}Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá ꞌdãá na dó ũpĩ Yụ́dã drị̃lẹ́ gá ílí ázị̂rị̃ ĩmbá ázíyá be. Na ũpĩ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdãá ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ gá rĩ kí drị̃lẹ́ gá ꞌbá Yụ́dã gá rĩ abe ílí kãlị́ na drị̃ na.


\par }{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ pajó rĩ
\par }
{\PP \VS{6}Úpí kí ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí abe mụ kí Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ãꞌdị́ ꞌdịjó ꞌbá Yẹ̃bụ́sị̃ rú uꞌálépi ꞌdãá rĩ kí abe. ꞌBá Yẹ̃bụ́sị̃ rú rĩ jọ kí Dãwụ́dị̃ ní, “Mí icó afílé ꞌdõlé ku, átã ꞌbá mịfị́ kọ́lị ãzíla ãcá ꞌbá ru rĩ kí drĩ lú ími atrị afíŋá gá nĩ.” Ũrã kí ru ásị́ gâlé, Dãwụ́dị̃ icó afílé agá ꞌdõlé ku.

\VS{7}Wó Dãwụ́dị̃ pa kámbĩ Zị̃yọ́nị̃ drị́ ãsĩkárĩ ũkpó la ꞌbã kí sĩ adrujó ala gá cí rĩ rá, ꞌdĩ táwụ̃nị̃ Dãwụ́dị̃ drị̂ ꞌi.


\par }{\PP \VS{8}Ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ Dãwụ́dị̃ jọ ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ ꞌbaní, “Ángụ̃ ꞌbá Yẹ̃bụ́sị̃ drị́ mịfị́ kóru ãzíla acálépi rá rĩ kí ũnzí ãzíla kí dó Dãwụ́dị̃ ꞌbã mẹ́rọ́ꞌbá. Ãsĩkárĩ lẽlépi ꞌbá Yẹ̃bụ́sị̃ drị̂ kí ụꞌdị́lépi rĩ lẽ ꞌbã fi ị̃yị́ agâsĩ sĩ mụjó kí ụꞌdị́jó táwụ̃nị̃ agâlé. Ị́jọ́ ꞌdĩ bãsĩ sĩ jọjó la ꞌbá mịfị́ kóru ãzíla acálépi rá ꞌdĩ ꞌbã fi kí jó
{\ND{Úpí}} drị̂ agá ku ꞌdĩ.”


\par }{\PP \VS{9}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ la dó mụ ãngũ palé ꞌbo, umve dó ĩꞌdi táwụ̃nị̃ Dãwụ́dị̃ drị̂ ꞌi. Sị dó ãngũ andre la gá rĩ trộkị́lịrị cajó ꞌbé pá gá.

\VS{10}Ũkpõ ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ ꞌbadrị̂ ri dó tụlé drị̃ gá drị̃ gá ãꞌdusĩku
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá ũkpó ꞌdị́pị ꞌbã adrujó ĩꞌdi be nĩ rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{11}Hĩrámũ úpí Tụ́rọ̃ drị̂ pẽ ꞌbá kí tị Dãwụ́dị̃ rụ́ sĩ amụ́jó ị́jọ́ bĩsírã ãni la kí itújó ãzíla aꞌdụ́ kí ĩꞌba abe báwũ ũkpó la kí ĩndĩ, sị kí dó sĩ Dãwụ́dị̃ ní lị́cọ́ úpí drị̂ sĩ uꞌájó.

\VS{12}Dãwụ́dị̃ nị̃ dó rá
{\ND{Úpí}} ꞌbã ĩꞌdi ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃lẹ́ gá úpí ru nĩ ãzíla ꞌbã dó ũpĩ ĩꞌdidrị̂ ũkpó ru ꞌbá ĩꞌdidrị́ Ịsịrayị́lị̃ kí ị́jọ́ sĩ.

\VS{13}Dãwụ́dị̃ ꞌbã Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ aꞌbejó ꞌbo rĩ ꞌbã vúlé gá, ụꞌdụ ũkú kí ũkú ãtíꞌbó ru rĩ kí abe Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdãá. Tị kí dó sĩ ĩꞌdiní ãgọbị anzị kí izonzi kí abe rá.

\VS{14}ꞌDĩ kí rụ́ anzị ĩꞌdiní tịlé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gâlé rĩ ꞌbadrị̂ kî: Sãmúwã ꞌi, Sõbábũ ꞌi, Nátãnĩ ꞌi, Sũlũmánĩ ꞌi,

\VS{15}Ĩbárĩ ꞌi, Ẽlĩsúwã ꞌi, Nẽfégĩ ꞌi, Yáfĩyã ꞌi,

\VS{16}Ẽlĩsámã ꞌi, Ẽlĩyádã ꞌi ãzíla Ẽlĩfẽlétĩ ꞌi.


\par }{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ kí ndẽjó rĩ
\par }
{\PP \VS{17}ꞌBá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí mụ arelé la ûsũ ãꞌdu Dãwụ́dị̃ drị̃ gá úꞌbã sĩ ĩꞌdi úpí ru Ịsịrayị́lị̃ gá, ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí pírí fũ kí mụlé Dãwụ́dị̃ ndrụ̃ trũ sĩ ĩꞌdi rụjó cí, wó Dãwụ́dị̃ la dó mụ ị́jọ́ ꞌdĩ arelé ꞌbo, mụ dó filé ụ̃jị́gọ́ agá.

\VS{18}Ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ amụ́ kí áꞌbụ Rẹ̃fãyị́mụ̃ drị̂ gá ãzíla iré kí ru ala gá ꞌdãá.

\VS{19}Dãwụ́dị̃ zị dó
{\ND{Úpí}} ꞌi, “Má icó mụlé ãꞌdị́ ꞌdịlé ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí abe rá yã? Mí icó fẽlé la mání kí ndẽjó rá yã?”

\par }{\PP {\ND{Úpí}} umvi ĩꞌdi, “Ímụ ãꞌdusĩku ma ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí fẽ ími drị́ gá rá ãndá-ãndá ru.”


\par }{\PP \VS{20}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ mụ dó Bãálĩ Pẽrãzímũ gâlé ãzíla ndẽ dó sĩ ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí rá. Jọ dó sĩ, “Cécé ị̃yị́ ꞌbã ãngũ andijó rĩ áni,
{\ND{Úpí}} andi mẹ́rọ́ꞌbá mádrị̂ kí áma drị̃lẹ́ gá ꞌdâ rá.” Ála dó sĩ ãngũ ꞌdã rụ́ umve Bãálĩ Pẽrãzímũ ꞌi.

\VS{21}Ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ apá kí rá ãzíla aꞌbe kí dó ĩꞌbã ãdroŋa kí ꞌdãá. Dãwụ́dị̃ kí ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí abe ꞌdụ kí dó ãdroŋa ꞌdĩ kí rá.


\par }{\PP \VS{22}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ amụ́ kí ãzíla iré kí vâ ru áꞌbụ Rẹ̃fãyị́mụ̃ drị̂ gá ꞌdãá.

\VS{23}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ zị
{\ND{Úpí}} ꞌi ãzíla
{\ND{Úpí}} umvi dó ĩꞌdiní, “Ímụ ĩꞌba rụ̂lé pịrị-pịrị rú ku, wó rá la sĩ ímụ mí ãtõ kí ũngúkú gâsĩ ãzíla mí iꞌdó ãꞌdị́ ĩꞌba abe ife bãlĩsámũ rú rĩ ꞌbã drị̃lẹ́ gá ꞌdãá.

\VS{24}Ídrĩ dó ãlụ́kụ́kụ̃ are li agá ife bãlĩsámũ drị̃ gâsĩ ꞌdãá, ímụ dó mbẽlẽ mbẽlẽ ãꞌdusĩku ꞌdã la dó icé la
{\ND{Úpí}} mụ ími drị̃lẹ́ gá sĩ ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí ụꞌdị́jó ꞌbo.”

\VS{25}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ idé dó cécé
{\ND{Úpí}} ꞌbã jọlé ĩꞌdiní rĩ áni ãzíla aco dó ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí ꞌbárá vũ gá iꞌdójó Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ gá cajó kpere Gẹ̃zẹ́rị̃ gá.




\par }\Chap{6}{\SH Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ ajíjó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dãwụ́dị̃ atrá vâ ãsĩkárĩ ũpẽlé ãꞌdị́ ꞌdịlépi múké ãndânĩ rĩ kí 30,000 ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí agá ị̃dị́.

\VS{2}Dãwụ́dị̃ ꞌde dó kí drị̃ angájó Bãálã Yụ́dã gá rĩ sĩ mụjó Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́ rụ́ umvelé
{\ND{Úpí}} ũkpó ꞌdị́pị rilépi kẹ̃rụ́bị̃ ụ́pị́pị́ trũ rĩ kí drĩdríŋĩ gá rĩ ajíjó.

\VS{3}ꞌBá ꞌdĩ aꞌdụ́ kí Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́ Ãdróŋá drị̂ angájó Ãbĩnãdábũ drị́ jó agá rĩ sĩ ꞌbé drị̃ gâlé ajílé gárĩ úꞌdí la sĩ, Ãbĩnãdábũ ngọ́pịka Ụ́zã kí Ãhíyo be ꞌbá gárĩ drị̃ ꞌdelépi rĩ kî.

\VS{4}Ĩꞌbaní Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́
{\ND{Úpí}} drị̂ aꞌdụ́jó jó Ãbĩnãdábũ drị̂ agâlé rĩ sĩ, Ãhíyo ri mụlé Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́
{\ND{Úpí}} drị̂ drị̃lẹ́ gá.

\VS{5}Dãwụ́dị̃ kí ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ abe pírí ri kí ãyĩkõ idélé
{\ND{Úpí}} drị̃lẹ́ gá, úngó ngoŋá sĩ, ụ̃ꞌdị́ sĩ, árị́ sĩ ãzíla kõyõ sĩ.

\VS{6}Kí mụ acálé ãngũ sĩ ãná cojó Nákõnĩ rĩ gá, tị́ ꞌbã kí lẽjó aꞌdéjó aꞌdê rĩ sĩ Ụ́zã ĩjũ ru drị́ sĩ Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́ Ãdróŋá drị̂ rụjó,

\VS{7}{\ND{Úpí}} ꞌa ve Ụ́zã ní rá, ị́jọ́ ĩꞌdiní idélé sĩ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó ku rĩ sĩ, Ãdróŋá ꞌdị dó sĩ ĩꞌdi rá ãzíla drã dó sĩ Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ ꞌbã bụ́lụ́ gá ꞌdãá.


\par }{\PP \VS{8}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ acá dó ũmbã sĩ
{\ND{Úpí}} ꞌbã Ụ́zã ní drị̃rịma fẽjó rĩ sĩ, kpere ãndrũ ãngũ ꞌdã ála drĩ umve la Pẹ̃rẹ́zị̃ Ụ́zã ꞌi.

\VS{9}Ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ Dãwụ́dị̃ acá dó
{\ND{Úpî}} sĩ ụ̃rị̃ sĩ ãzíla jọ, “Ánị̃ ma Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ ají tãmbalé má rụ́ ꞌdõlé íngoní ru yã rĩ gá ku?”

\VS{10}Gã dó sĩ Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́
{\ND{Úpí}} drị̂ ꞌdụlé adrujó ĩꞌdi be Táwụ̃nị̃ Dãwụ́dị̃ drị̂ gá úmgbé. Kẹ̃jị́ la gá ꞌdụ dó sĩ ĩꞌdi agụlé Ụ̃bẹ́dị̃ Ídõmũ Gátũ gá rĩ drị́ jó gá.

\VS{11}Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ uꞌá Ụ̃bẹ́dị̃ Ídõmũ Gátũ gá rĩ drị́ jó gá ꞌdãá imbá na,
{\ND{Úpí}} wi dó ĩꞌdiní sụ̃sụ́ ꞌbá ĩꞌdidrị́ jó agá rĩ kí abe ãzíla ãko pírí ĩꞌdi ꞌbã trũ adrujó rĩ kí abe.

\VS{12}Úlũ Dãwụ́dị̃ ní, “{\ND{Úpí}} wi Ụ̃bẹ́dị̃ Ídõmũ ní sụ̃sụ́ ꞌbá ĩꞌdidrị́ jó agá rĩ kí abe ãzíla ãko pírí ĩꞌdi ꞌbã trũ adrujó rĩ kí abe rá Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ ꞌbã ị́jọ́ sĩ.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ mụ dó sĩ Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ ajílé angájó Ụ̃bẹ́dị̃ Ídõmũ drị́ jó agâlé rĩ sĩ Táwụ̃nị̃ Dãwụ́dị̃ drị̂ agá ãyĩkõ sĩ.

\VS{13}ꞌBá Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ ꞌdụlépi rĩ kí mụ pá ꞌdụlé ázíyá ꞌbo, Dãwụ́dị̃ lị mọ́nị̃gọ́ use mũlũkũdũ la kí mọ́nị̃gọ́ ãmbógó la be sĩ ídétáŋá idéjó
{\ND{Úpí}} nî.

\VS{14}Dãwụ́dị̃ sụ̃ ĩfódĩ idélé bõngó mịfị́ níríŋá sĩ la, tu dó sĩ úngó
{\ND{Úpí}} drị̃lẹ́ gá ĩꞌdĩ ꞌbã ũkpó pírí sĩ.

\VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ kí ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe ajị́ kí dó sĩ Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́
{\ND{Úpí}} drị̂ úzáŋá trũ, ãzíla gũká ꞌbã ụŋá trũ.


\par }{\PP \VS{16}Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ ꞌbã dị̃ agá afí sĩ Táwụ̃nị̃ Dãwụ́dị̃ drị̂ agá ꞌdõlé ꞌdĩ gá ꞌdâ, Sáwụ̃lọ̃ ị̃zẹ́pị Mĩkálĩ la dị̃ ãlụ̃ sĩ la dẹ̃rị́sã gâsĩ. Ĩꞌdi mụ ndrelé la úpí Dãwụ́dị̃ la umvú ãzíla úngó tu
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá drị̃lẹ́ gá, ide ĩꞌdi ĩꞌdi ꞌbã ásị́ agâlé ide-ĩdẽ.


\par }{\PP \VS{17}Ají kí Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ ꞌbãlé ãngũ ĩꞌdidrị̂ gá Hémã Dãwụ́dị̃ ꞌbã sõlé ĩꞌdiní rĩ agá, ãzíla Dãwụ́dị̃ idé ídétáŋá ivélé ivê rĩ ãzíla ídétáŋá tị icíma drị̂ abe
{\ND{Úpí}} drị̃lẹ́ gá.

\VS{18}Dãwụ́dị̃ ní ídétáŋá ivélé ivê ãzíla ídétáŋá tị icíma drị̂ dejó ꞌbo rĩ ꞌbã vúlé gá, wi dó ꞌbá ꞌbaní sụ̃sụ́
{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị ꞌbã rụ́ sĩ.

\VS{19}Dã ꞌbã ũngúkú gá ãgọbị ãzíla ũkú Ịsịrayị́lị̃ drị́ ru tralépi ꞌdãá rĩ ꞌbaní fẽ dó ꞌbá ãlu ãlu ní mũkátĩ, kẹ́kị̃, ĩzá, ãzíla zãbíbũ ífí ꞌilépi rĩ kí abe, ꞌbá pírí mụ kí dó sĩ ĩꞌba drị́ lị́cọ́ gá.


\par }{\PP \VS{20}Dãwụ́dị̃ la mụ ãgõlé lị́cọ́ gá sĩ ꞌbá ĩꞌdidrị́ko gá rĩ ꞌbaní sụ̃sụ́ wijó ꞌbo, Sáwụ̃lọ̃ ị̃zẹ́pị Mĩkálĩ ãfũ sĩ ĩꞌdi aꞌị́jó ãzíla jọ idemará ru, “Úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ mí ide dó ãndrũ mi íni ãꞌdu sĩ! Míní ími ũtrũjó pílílí ru izonzi mídrị́ ãtíꞌbó ru rĩ kí drị̃lẹ́ gá ꞌbá azalépi aza-ãzã rĩ áni?”


\par }{\PP \VS{21}Dãwụ́dị̃ umvi Mĩkálĩ ní, “Ári úngó tulé
{\ND{Úpí}} drị̃lẹ́ gá sĩ ĩꞌdi ị̃nzị̃jó. Pẽ ma úpí ru mí átẹ́pị kẹ̃jị́ ꞌbá ĩꞌdidrị́ko gá rĩ kí abe adrujó ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃lẹ́ gá. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ma dó sĩ ãyĩkõ idé agá
{\ND{Úpí}} drị̃lẹ́ gá.

\VS{22}Ádrĩ táni áma ꞌbã iꞌdájó idemará ru rá tí, ma áma ꞌbã ãzị́ kóru ĩꞌdi ꞌdĩ ndẽ rá, wó izonzi ãtiꞌbo rú míní jọlé ꞌdĩ kí sĩ ma ị̃nzị̃táŋá ịsụ́ rá.”

\VS{23}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Sáwụ̃lọ̃ ị̃zẹ́pị Mĩkálĩ ri dó sĩ uꞌálé ngọ́tị́ kóru kpere ĩꞌdi ꞌbã drã agá.




\par }\Chap{7}{\SH Ãdróŋá ꞌbã ị́jọ́ azịjó Dãwụ́dị̃ be rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Úpí Dãwụ́dị̃ ꞌbã iꞌdójó uꞌájó lị́cọ́ ĩꞌdidrị́ ũpĩ drị̂ agá ꞌbo rĩ sĩ,
{\ND{Úpí}} fẽ ĩꞌdiní ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ avị́jó mẹ́rọ́ꞌbá pírí ĩꞌdi andre celépi rĩ kí drị́ gá rá.

\VS{2}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí Dãwụ́dị̃ umve dó nábị̃ Nátãnĩ ꞌi ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Índre ma uꞌá jó sịlé báwũ márígó drị̂ sĩ rĩ agá, wó Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị̂ la uꞌá hémã agá.”

\VS{3}Nátãnĩ jọ úpí Dãwụ́dị̃ ní, “Mí idé ị́jọ́ míní ũrãlé ĩꞌdi míní múké rĩ ꞌi, ãꞌdusĩku
{\ND{Úpí}} ĩꞌdi mí be cí.”

\VS{4}Wó ị́nị́ ꞌdã sĩ,
{\ND{Úpí}} jọ ị́jọ́ Nátãnĩ be:


\par }{\PM \VS{5}“Ímụ ãzíla íjọ ãtíꞌbó mádrị́ Dãwụ́dị̃ ní, ‘ꞌDĩ ị́jọ́
{\ND{Úpí}} ꞌbã jọlé rĩ ꞌi. Mí adru ꞌbá jó mání sĩ uꞌájó ala gá rĩ sịlépi rĩ ꞌi ku.

\VS{6}Má uꞌá drĩ jó agá ụ́ꞌdụ́ mání sĩ ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí anzéjó angájó Mị̃sị́rị̃ gâlé ꞌdã sĩ ku. Ári uꞌálé Hémã agá ãngũ mání sĩ acị́jó rĩ kí agá.

\VS{7}Ãngũ pírí mání sĩ acị́jó ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe rĩ kí agá, ázị drĩ drị̃lẹ́ ãzí ꞌbá mádrị́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃ celépi la kí sĩ jọjó la, “Ĩsị mání jó báwũ márígó drị̂ sĩ ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã la ku.” ’


\par }{\PM \VS{8}“Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ímụ ãzíla ị́jọ ãtíꞌbó mádrị́ Dãwụ́dị̃ ní, ‘ꞌDĩ ị́jọ́
{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị ꞌbã jọlé rĩ ꞌi. Má aꞌdụ́ mi angájó ásé agâlé ãzíla kãbĩlõ kí ucéŋá gâlé sĩ ꞌbá mádrị́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃ cejó.

\VS{9}Ári adrulé mí be ãngũ pírí míní sĩ acị́jó rĩ kí agá, ãzíla má ị̃lị̃kị̃ Mẹ́rọ́ꞌbá mídrị̂ kí ími drị̃lẹ́ gá rĩ sĩ pírí rá. Ma ími rụ́ fẽ kụlé ãmbógó ru cécé ꞌbá ãzí rụ́ kụlépi ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ ãndânĩ rĩ ꞌbadrị̂ áni.

\VS{10}Ma mụ ãngũ fẽlé ꞌbá mádrị́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbaní sĩ rijó ala gá, ĩꞌbaní uꞌá agá alagá ꞌdãá, cõcóŋá la adru ꞌdá yụ. ꞌBá ị́jọ́ ũnzí idélépi rĩ icó kí kí ĩkpãlé cécé ĩꞌbaní idélé íꞌdóŋá gâlé rĩ áni ị̃dị́ ku,

\VS{11}iꞌdójó sáwã mání ꞌbá ị́jọ́ lịlépi rĩ kí ũpẽjó sĩ ꞌbá mádrị́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃ cejó rĩ sĩ. Ma vâ ĩminí ásị́ ị̃gbẹ̃ fẽ sĩ avị́jó mẹ́rọ́ꞌbá ĩmidrị̂ kí drị́ alé gá rá.

\par }{\PM “ ‘{\ND{Úpí}} iꞌda tọndọlọ ꞌi mụ míní jó\FTNT{*}{{\FR 7:11 }{\FR{7:11
}}{\FK{Ũpĩ
}}{\FT{la mụ adrulé mídrị́ lị́cọ́ gá jãꞌdâ.}}} sịlé rá.

\VS{12}Ụ́ꞌdụ́ míní drãjó rĩ drĩ acá rá, ídrĩ dó sĩ mụ avị́lé mî áyị́pịka kí abe ꞌbo, ma dó mụ ngọ́tị́ŋá ãzí ingalé anzị mídrị̂ kí agá ãlu, ꞌdĩ ngọ́tị́ŋá mgbã ãfũlépi ími ụrụꞌbá gá rĩ ꞌi. Ma dó sĩ ũpĩ ĩꞌdidrị̂ ꞌbã adrulé ũkpó ru.

\VS{13}Ĩꞌdi dó sĩ adru ꞌbá jó sịlépi rụ́ mádrị̂ ní rĩ ꞌi, ãzíla ma mụ ũpĩ ĩꞌdidrị̂ ꞌbãlé adrulé jãꞌdâ.

\VS{14}Ma adru ĩꞌdi ꞌbã átẹ́pị ꞌi, ãzíla ĩꞌdi adru mâ ngọ́pị ꞌi. Drĩ ị́jọ́ iza, ma ĩꞌdi ị̃ndụ́ co ímbátáŋá ru cécé átẹ́pị ꞌbã ĩꞌdi ꞌbã ngọ́tị́ŋá ị̃ndụ́ cojó ímbátáŋá ru rĩ áni.

\VS{15}Wó má icó lẽtáŋá mádrị̂ ꞌdụlé ĩꞌdi ụrụꞌbá gá ꞌdâ cécé mání ándrá ꞌdụjó la Sáwụ̃lọ̃ mání nzelé ími drị̃lẹ́ gá rĩ drị̂ áni ku.

\VS{16}ꞌBá mídrị́ lị́cọ́ agá rĩ kí mụ adrulé ũpĩ mídrị̂ be áma drị̃lẹ́ gá jãꞌdâ, úmvúke mídrị̂ la adru jãꞌdâ.’ ”


\par }{\PP \VS{17}Nátãnĩ lũ dó Dãwụ́dị̃ ní ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã jọlé ĩꞌdiní rĩ kí pírí rá.


\par }{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã Ãdróŋá ní ãwãꞌdĩfô fẽjó rĩ
\par }
{\PP \VS{18}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí Dãwụ́dị̃ fi dó jó agâlé ãzíla ri dó
{\ND{Úpî}} drị̃lẹ́ gá, zị dó sĩ ĩꞌdi:

\par }{\PM “{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị ma dó ãꞌdi ꞌi ãzíla ꞌbá la mádrị́ lị́cọ́ gá rĩ kí dó ãꞌdi kî míní sĩ ị́jọ́ pírí ãmbogo ãmbogo míní idélé ꞌbo ꞌdĩ kí idéjó mánî?

\VS{19}{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị ị́jọ́ ꞌdĩ la iꞌdá ími mịfị́ gá ị́jọ́ ãzí wereŋá la rú wó íjọ vâ ị́jọ́ mụlépi ru idélépi drị̃lẹ́ gâlé lị́cọ́ ãtíꞌbó mídrị̂ drị̂ agá rĩ drị̃ gá,
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá ꞌdĩ gbíyã mídrị́ míní sĩ ị́jọ́ mídrị́ ãzị́táŋá ru rĩ kí ngajó ꞌbá be rĩ ꞌi yã?


\par }{\PM \VS{20}“{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị, Dãwụ́dị̃ la dó ị̃dị́ rĩ gá ãꞌdụ ị́jọ́ jọ, ãꞌdusĩku ínị̃ dó ãtíꞌbó mídrị̂ lọ́lọ́.

\VS{21}Mí idé ị́jọ́ ãmbógó ꞌdĩ íni la sĩ áma imbájó, wó ꞌdĩ ị́jọ́ míní ándrá lẽlé idélé rĩ ꞌi.


\par }{\PM \VS{22}“{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị mi ãmbógó ru, ꞌbá ãzí mî áni la ꞌdáyụ. Ãma are átã drĩ vâ ãdróŋá ãzí drị̃ gá ị́jọ́ cécé mídrị̂ áni la gẹ̃rị̃ sĩ ku!

\VS{23}Sụ́rụ́ ãzí ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ cécé Ịsịrayị́lị̃ áni míní anzélé sĩ kí ꞌbãjó ꞌbá mîni la rú rĩ íngõ ꞌi. Ị́jọ́ ãmbógó ãzíla ụ̃sụ̃táŋá ru míní idélé ĩꞌbaní rĩ fẽ ími rụ́ ní kụlé ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ pírí. Ídro sụ́rụ́ ãzí ri kí ãdroŋa ĩꞌbadrị̂ kí abe ꞌbá mídrị̂ ꞌbã kí mụ agá ꞌdâ rá, ꞌdĩ kí ꞌbá míní anzélé Mị̃sị́rị̃ gâlé sĩ adrujó ꞌbá mîni la rú rĩ kî.

\VS{24}Íꞌbã ꞌbá mídrị́ Ịsịrayị́lị̃ kí adrujó ꞌbá mîni la ru jãꞌdâ, ãzíla
{\ND{Úpí}}, mí acá dó adrujó Ãdróŋá ĩꞌbadrị̂ rú.


\par }{\PM \VS{25}“{\ND{Úpí}} Ãdróŋá, ímba ị́jọ́ míní azịlé ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã ị́jọ́ sĩ ãzíla ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe rĩ ꞌbã tã jãꞌdâ cécé míní azịlé rĩ áni.

\VS{26}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ími rụ́ la dó sĩ adru ãmbógó ru jãꞌdâ. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ꞌbá kí dó sĩ jọ la, ‘{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị ĩꞌdi Ãdróŋá Ịsịrayị́lị̃ drị̃ gá pírí rĩ ꞌi.’ Ãzíla lị́cọ́ ãtíꞌbó mídrị́ Dãwụ́dị̃ drị̂ la dó sĩ adru ími drị̃lẹ́ gá jãꞌdâ.


\par }{\PM \VS{27}“{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị, Ãdróŋá Ịsịrayị́lị̃ drị̂, ma ụ̃rị̃ kó ru sĩ ími zịjó ãꞌdusĩku ílũ ị́jọ́ ꞌdĩ kí pírí ãtíꞌbó mídrị̂ ní mi ꞌi, míní jọjó la ‘Ma jó sị míní ma ꞌi rĩ sĩ.’ Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãtíꞌbó mídrị̂ ịsụ́ dó sĩ ãvá sĩ Ãdróŋá zịjó ꞌdĩ.

\VS{28}{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị, ị́jọ́ mídrị̂ kí pírí ị́jọ́ mgbã la, míní ị́jọ́ ũnĩ ambamba ꞌdĩ kí azịjó ãtíꞌbó mídrị̂ ní rĩ sĩ.

\VS{29}{\ND{Úpí}} Ũkpó ꞌdị́pị, ázị mi sĩ anzị mádrị̂ ꞌbaní sụ̃sụ́ wijó, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ kí dó sĩ mụ ásị́ ị̃gbẹ̃ mídrị̂ ịsụ́ŋá trũ drị̃ gá, míní azịjó la drị̃lẹ́ba mídrị̂ la adru ãnzị mádrị̂ kí drị̃ gá jãꞌdâ rĩ sĩ.”




\par }\Chap{8}{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã ãꞌdị́ kí ndẽjó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sáwã ãzị́ vúlé gá Dãwụ́dị̃ ꞌdị dó ãꞌdị́ ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí abe ãzíla ndẽ dó kí rá, ꞌdụ dó sĩ Táwụ̃nị̃ ĩꞌbadrị́ ãmbógó Mẽtégĩ-ámã rá.

\VS{2}Ndẽ vâ ꞌbá Mụ̃wábụ̃ drị̂ kí rá, fẽ ꞌbá mãbụ́sụ̃ rú rĩ ꞌbaní ru ulalé láyĩnĩ sĩ vũ gá ãzíla ụꞌdị́ ꞌbá na kí agá ꞌbá ị̃rị̃ rĩ kí rá. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá Mụ̃wábụ̃ drị́ aꞌbelé ídri ri ace kí dó ru ãzị́ ngalé Dãwụ́dị̃ pálé gá ãtíꞌbó ru ãzíla ri kí dó mụ̃sọ́rọ̃ ꞌbelé ĩꞌdinî.

\VS{3}ꞌDã ꞌbã drị̃ gâsĩ, Dãwụ́dị̃ ndẽ vâ Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ Rẹ̃họ́bụ̃ ngọ́pị úpí Zóbã drị̂ rá, sáwã ĩꞌdiní mụjó ãngũ ị̃yị́ Ũfũrátĩ tị gá rĩ ꞌdụjó rĩ sĩ.

\VS{4}Dãwụ́dị̃ rụ ĩꞌdi ꞌbã gárĩ ãꞌdị́ drị̂ kí 1,000, ꞌbá cẹ̃lépi gárĩ ãꞌdị́ drị̂ sĩ rĩ kí 7,000, ãsĩkárĩ mụlépi pá sĩ rĩ kí 20,000, ụlị́ fãrásĩ gárĩ ãꞌdị́ drị̂ selépi rĩ kí ꞌbã ị́sụ́ ĩbá kpọrọlọ gá rĩ kí ãndâ la rá, wó aꞌbe lú kí 100 sĩ gárĩ ãꞌdị́ drị̂ kí usejó.

\VS{5}Wó ꞌbá Sị́rị̃yã rú Dãmãsị̃kị́yã gá rĩ kí mụ amụ́lé Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ úpí Zóbã drị̂ ãzã kolé ꞌbo, Dãwụ́dị̃ ụꞌdị́ kí agá ꞌbá 22,000.

\VS{6}Ũꞌbã dó sĩ bárãkĩsĩ kí ꞌbá Sị́rị̃yã drị̂ kí drĩdríŋĩ gâsĩ Dãmãsị̃kị́yã gá ꞌdãá, ꞌbá Sị́rị̃yã drị̂ acá kí dó sĩ ĩꞌdi ꞌbã ãtíꞌbó ru ãzíla iꞌdó kí dó mụ̃sọ́rọ̃ ꞌbelé ĩꞌdiní.
{\ND{Úpí}} fẽ dó Dãwụ́dị̃ ní ãꞌdị́ ndẽlé ãngũ pírí ĩꞌdiní mụjó rĩ kí agá rá.

\VS{7}Dãwụ́dị̃ aꞌdụ́ dó gọ́bẹ́rẹ́ ãsĩkárĩ ãmbogo Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ drị̂ ꞌbã kí sĩ ru atrịjó idélé gólũdĩ sĩ rĩ kí ajílé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá.

\VS{8}Úpí Dãwụ́dị̃ aꞌdụ́ vâ bũrônzĩ angájó Táwụ̃nị̃ Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ drị́ Tébã kí agá Bẹ̃rọ̃táyị̃ be ĩyõ rú.

\VS{9}Úpí Tọ́wụ̃ Hãmátĩ drị̂ la mụ arelé la Dãwụ́dị̃ ndẽ ãsĩkárĩ ũkpó Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ drị̂ kí pírí rá,

\VS{10}ãpẽ dó ngọ́pị̃ Yórãmũ ꞌbã tị úpí Dãwụ́dị̃ rụ́ sĩ ĩꞌdi zịjó cící ãzíla sĩ ĩꞌdiní ãwãꞌdĩfô fẽjó ĩꞌdiní Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ ndẽjó rĩ sĩ. Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ la ándrá sáwã pírí sĩ ãꞌdị́ ꞌdị ꞌbá Tọ́wụ̃ drị̂ kí abe. Yórãmũ ajị́ fẽtáŋá ru ãko idelé sílĩvã sĩ, gólũdĩ sĩ ãzíla bũrônzĩ sĩ la kí ĩꞌdiní ĩndĩ.

\VS{11}Úpí Dãwụ́dị̃ fẽ dó fẽtáŋá ꞌdĩ kí ndú
{\ND{Úpí}} drị́, fẽ kí sílĩvã trũ ãzíla gólũdĩ trũ cécé ĩꞌdiní idélé sụ́rụ́ ãzị́ ĩꞌdiní ndẽlé rá,

\VS{12}iꞌdójó Ídõmũ gá, Mụ̃wábụ̃ gá, Ãmọ́nị̃ gá, Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ gá, Ãmãlẹ́kị̃ gá, ãzíla Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ Rẹ̃họ́bụ̃ ngọ́pị úpí Zóbã gá rĩ be rĩ áni.

\VS{13}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ ꞌbã rụ́ kụ dó sáwã ĩꞌdiní ãgõjó ꞌbá Ídõmũ drị̂ kí ụꞌdị́jó 18,000 áꞌbụ ꞌa ãꞌị́ ru rĩ gá rĩ sĩ.

\VS{14}Ũꞌbã dó bárãkĩsĩ kí ꞌbá Ídõmũ drị̂ kí drĩdríŋĩ gâsĩ pírí cí, ꞌbá Ídõmũ drị̂ acá kí dó ĩꞌdi ꞌbã ãtíꞌbó ru ãzị́ ngalé ĩꞌdi ꞌbã pálé gá.
{\ND{Úpí}} fẽ Dãwụ́dị̃ ndẽ ãꞌdị́ ãngũ pírí ĩꞌdiní mụjó rĩ kí agá rá.


\par }{\SH Ãmbogo Dãwụ́dị̃ drị̂ kî
\par }
{\PP \VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ na dó ũpĩ ãngũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ agá pírí nĩ, nga ãzị́ ị́jọ́ liŋá pịrị rĩ sĩ ãzíla uꞌá ꞌbá pírí abe mũkẽ sĩ.

\VS{16}ꞌBã Yõwábũ Zẹ̃rụ̃yị́yã ngọ́pị ãsĩkárĩ kí drị̃lẹ́ gá pírí rá ru, Yẽhõsãfátĩ Ãhị̃lụ́dị̃ ngọ́pị ꞌbá ũsĩ-ũsĩŋá gá rĩ rú,

\VS{17}Zãdókĩ Ãhị̃tụ́bụ̃ ngọ́pị kí Ãhĩmẹ́lẹ̃kị̃ Ãbĩyátã ngọ́pị be átáló ru, Sẽrãyíyã ĩꞌdi ándrá ꞌbá ị́jọ́ ĩꞌbadrị̂ kí ũsĩlépi rĩ ꞌi:

\VS{18}Bẽnáyã Yẽhõyídã ngọ́pị ĩꞌdi ãmbógó ãsĩkárĩ úpí andre tẽlépi rĩ kí drị̃lẹ́ gá rĩ, Dãwụ́dị̃ ngọ́pịka kí ãtalo ĩꞌdiní ímbátáŋá fẽlépi ri kî.




\par }\Chap{9}{\SH Dãwụ́dị̃ kí Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ be
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ụ́ꞌdụ́ ãzí ãlu Dãwụ́dị̃ zị, “ꞌBá ãzị́ acelépi lị́cọ́ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ agá mání sĩ icójó ásị́ ị̃gbẹ̃ iꞌdajó ĩꞌdiní Yónãtãnĩ ꞌbã ị́jọ́ sĩ la cí yã?”

\VS{2}Íni ꞌdĩ Sáwụ̃lọ̃ drị́ lị́cọ́ agá ngọ́tị́ŋá umvelé Zíbã rĩ ace nĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ umve kí dó ĩꞌdi amụ́jó Dãwụ́dị̃ drị̃lẹ́ gá, úpí Dãwụ́dị̃ zị dó ĩꞌdi, “Mi Zíbã ꞌi yã?” Umvi “ꞌẼ, ma ãtíꞌbó mídrị́ Zíbã ꞌi.”

\VS{3}Úpí zị ĩꞌdi, “ꞌBá ãzí acelépi lị́cọ́ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ agá mání sĩ icójó ĩꞌdiní ásị́ ị̃gbẹ̃ Ãdróŋá drị̂ iꞌdajó la cí yã?” Zíbã umvi, “Ngọ́tị́ŋá Yónãtãnĩ drị̂ ace rá, pá la acá kí ị̃rị̃ trá rá.”

\VS{4}Úpí zị, “Ĩꞌdi dó íngõlé?” Zíbã umvi, “Ĩꞌdi Mákĩrĩ Ãmị̃yẹ́lị̃ drị́ lị́cọ́ gá Lõ Dẽbárĩ gâlé ꞌdã.”

\VS{5}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Úpí Dãwụ́dị̃ pẽ dó ꞌbá tị sĩ ĩꞌdi ajíjó angájó Lõ Dẽbárĩ gâlé, lị́cọ́ Mákĩrĩ Ãmị̃yẹ́lị̃ ngọ́pị drị̂ agá rĩ sĩ.

\VS{6}Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ Yónãtãnĩ ngọ́pị Sáwụ̃lọ̃ umvelépi áyị́pị rĩ la dó mụ acálé Dãwụ́dị̃ drị̃lẹ́ gá ꞌbo, su dó drị̃ ãrútáŋá ru sĩ ị̃nzị̃táŋá fẽjó Dãwụ́dị̃ nî. Dãwụ́dị̃ zị dó ĩꞌdi, “Ázị mi cící Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃,” Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ umvi, “ma ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌi.”

\VS{7}Dãwụ́dị̃ jọ dó ĩꞌdiní, “Mí idé ụ̃rị̃ sĩ ku,” ãꞌdusĩku álẽ ásị́ ị̃gbẹ̃ iꞌdalé míní mî átẹ́pị Yónãtãnĩ ꞌbã ị́jọ́ sĩ. Ma ãko ándrá mî áyị́pị Sáwụ̃lọ̃ drị̂ kí fẽ pírí mínî, ãzíla mi dó mụ ãkónã nalé má be ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ Méjã ãlu tị gá.

\VS{8}Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ su dó drị̃ ị̃nzị̃táŋá ru ãzíla jọ, ãtíꞌbó la mídrị́ ãzị́ŋá kó ru mâ áni, cécé ũcógó drãlépi rá rĩ áni míní sĩ ásị́ ị̃gbẹ̃ iꞌdajó rĩ dó íngõ ꞌi?

\VS{9}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí Dãwụ́dị̃ umve Zíbã ãtíꞌbó Sáwụ̃lọ̃ drị̂ ꞌi, jọ ĩꞌdiní, “Áfẽ ãko ãmbógó mídrị̂ drị́ jó agá rĩ kí pírí Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ nî.

\VS{10}Mi anzị mídrị̂ kí abe ãzíla ãtiꞌbo mídrị̂ kí abe ĩmi mụ ĩꞌdiní ámvụ́ sõlé ãzíla ãkónã kí atrálé ĩꞌdidrị́ jó agá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ ãmbógó mídrị́ Sáwụ̃lọ̃ umvelépi áyị́pị rĩ la dó sĩ adru ãkónã trũ. Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ ãmbógó mídrị̂ ꞌbã ngọ́pị la dó mụ ãkónã nalé má be ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ méjã ãlu tị gá,” (íni ꞌdĩ Zíbã ꞌbã ngọ́pịka kí mụdrị́ drĩ tõwú ãzíla ãtiꞌbo kí kãlị́ ị̃rị̃).

\VS{11}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Zíbã jọ dó úpí Dãwụ́dị̃ ní, “Ma ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌi, ma ị́jọ́ míní ãzị́táŋá la fẽjó rĩ nga rá.” Iꞌdójó sáwã ꞌdã sĩ Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ iꞌdó dó íná nalé Dãwụ́dị̃ be méjã ãlu tị gá cécé ĩꞌdi ꞌbã rĩ úpí ꞌbã ngọ́pịka kí ꞌbã ãzị́ rĩ áni.

\VS{12}Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌbã ngọ́tị́ŋá ándrá ãlu, rụ́ la Míkã ꞌi. Iꞌdójó ꞌdã ꞌbã ũngúkú gá ꞌbá pírí Zíbã drị́ lị́cọ́ agá rĩ acá kí Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌbã ãtíꞌbó ru.

\VS{13}Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ ri dó uꞌálé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá, ãꞌdusĩku ri dó ína nalé úpí be méjã ãlu tị gá, wó pá la acá kí ị̃rị̃ trá rá.




\par }\Chap{10}{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã ꞌbá Ãmọ́rị̃ drị̂ kí ndẽjó Sị́rị̃yã drị̂ kí abe rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sáwã ãzị́ vúlé gá, úpí Nãhásĩ ꞌbá Ãmọ́nị̃ rú rĩ ꞌbadrị̂ la dó mụ drãlé ꞌbo, ngọ́pị̃ Hãnụ́nị̃ acá dó ĩꞌdi ꞌbã kẹ̃jị́ gá úpí ru nĩ.

\VS{2}Dãwụ́dị̃ jọ dó, “Ma dó mụ ásị́ ị̃gbẹ̃ iꞌdalé Hãnụ́nị̃ Nãhásĩ ngọ́pị ní rá, cécé ándrá átẹ́pị̃ ꞌbã ásị́ ị̃gbẹ̃ iꞌdajó mání rĩ áni,” ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ pẽ dó ꞌbá ãzí kí tị ĩꞌdi kẹ̃jị́ gá sĩ mụjó ásị́ ị̃gbẹ̃ iꞌdajó Hãnụ́nị̃ ní átẹ́pị̃ ꞌbã ị́jọ́ sĩ. ꞌBá Dãwụ́dị̃ ꞌbã tị pẽlé rĩ kí mụ calé ãngũ ꞌbá Ãmọ́nị̃ rú rĩ ꞌba drị̂ gá ꞌbo,

\VS{3}wó ũpi anzị ꞌbá Ãmọ́nị̃ drị̂ ꞌbadrị̂ jọ kí úpí ĩꞌbadrị́ Hãnụ́nị̃ ní, “Míní ũrãjó la rĩ sĩ Dãwụ́dị̃ la mî átẹ́pị ị̃nzị̃ ĩꞌdiní dó sĩ ꞌbá dị̃ kí tị ãpẽjó sĩ ásị́ ị̃gbẹ̃ iꞌdajó ꞌdĩ yã? Adru Dãwụ́dị̃ ãpẽ ꞌbá ꞌdĩ kí tị sĩ Táwụ̃nị̃ ꞌdĩ undréjó ãzíla sĩ ị̃ndụ́ la ndrụ̃jó dó sĩ ũpĩ mídrị̂ ꞌbejó la ku yã?”

\VS{4}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Hãnụ́nị̃ rụ dó ꞌbá Dãwụ́dị̃ ní tị ãpẽlé rĩ kí cí, ufá tịꞌbị́ la kí nụ́sụ̃-nụ́sụ̃, ụlị́ bõngó la ágágá ị̃ndụ́ ãzá gá rĩ kí rá, ãzíla dro dó kí tị vúlé Dãwụ́dị̃ rụ̂lé drị̃nzá trũ.

\VS{5}Ála dó mụ ị́jọ́ ꞌdĩ lũlé Dãwụ́dị̃ ní ꞌbo, pẽ dó ꞌbá ị́jọ́ ujílépi rĩ kí tị sĩ drị̃ ụfụjó ãgọbị ꞌdĩ kí abe, ãꞌdusĩku úfẽ ĩꞌbaní drị̃nzá ambamba, úpí Dãwụ́dị̃ jọ dó, ĩmi uꞌá Yẹ̃rị́kọ̃ gá ꞌdãá kpere ĩmĩ tịꞌbị́ ꞌbã kí dụ agá rá ká, ꞌdã ꞌbã vúlé gá ĩmi ãgõ dó vúlé ꞌdõlé.

\VS{6}ꞌBá Ãmọ́nị̃ drị̂ kí dó mụ amálé la ĩfẽ ásị́ ãzá Dãwụ́dị̃ ní trẹ̃yị́ ꞌbo, ĩgbã kí dó ãsĩkárĩ Sírĩyã rú acị́lépi pá sĩ rĩ kí 20,000, pẽ kí dó kí tị ãngũ Bẹ̃tị̃ Rẹ̃họ́bụ̃ ꞌi rĩ gá ãzíla Zóbã gá, ĩgbã kí ãsĩkárĩ 1,000 angájó úpí Mãákã drị̂ drị́, ãzíla ĩgbã kí ãsĩkárĩ 12,000 angájó Tọ́bụ̃ gá.

\VS{7}Dãwụ́dị̃ la dó mụ ị́jọ́ ꞌdĩ arelé ꞌbo, pẽ dó Yõwábũ tị ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị́ ãꞌdị́ ꞌdịlépi ambamba rĩ kí abe sĩ mụjó ãꞌdị́ ꞌdịjó ĩꞌbã abe.

\VS{8}Ãsĩkárĩ Ãmọ́nị̃ drị̂ ãfũ kí, ụ̃tị̃ kí dó ru ãꞌdị́ gá láyĩnĩ sĩ kẹ̃jị́tị sĩ fijó ĩꞌbadrị́ Táwụ̃nị̃ agâlé rĩ tị gá, wó ãsĩkárĩ Sị́rị̃yã drị́ angálépi Zóbã gá ãzíla ãsĩkárĩ Rẹ̃họ́bụ̃ drị́ angálépi Tọ́bụ̃ gá rĩ kí, ãsĩkárĩ Mãákã gá rĩ kí trũ ace kí dó ãꞌdị́ ꞌdịlé ásé agâlé nĩ.

\VS{9}Yõwábũ la dó mụ ndrelé la mẹ́rọ́ꞌbá kí ĩꞌdi ꞌbã drị̃lẹ́ gá ãzíla vúlé gá cí ꞌbo, ũpẽ dó ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị́ ãꞌdị́ ꞌdịlépi ambamba rĩ kí ãzíla ja kí tị sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó ãsĩkárĩ Sị́rị̃yã drị̂ kí abe.

\VS{10}Yõwábũ ꞌbã dó ádrị́pị̃ Ãbĩsáyĩ ꞌi ãsĩkárĩ ãzí acelépi rĩ kí drị̃ celé sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó ꞌbá Ãmọ́nị̃ drị̂ kí abe.

\VS{11}Yõwábũ jọ dó ádrị́pị̃ ní, “ꞌBá Sị́rị̃yã drị̂ drĩ kí dó adru mání ũkpó-ũkpó, lẽ mí amụ́ jõ áma ãzã kolé sĩ áma pajó rá, wó ãsĩkárĩ Ãmọ́nị̃ drị̂ drĩ kí adru míní ũkpó-ũkpó, ma vâ mụ ími ãzã kolé rá.

\VS{12}Ími ásị́ ꞌbã mba-mbã ãzíla mí adru ũkpó ru, lẽ ãꞌdị kí ãꞌdị́ ꞌbá ãmadrị̂ ꞌbaní ãzíla Táwụ̃nị̃
{\ND{Úpí}} drị̂ nî. Ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã lẽlé rĩ ꞌba nga ru nĩ!”

\VS{13}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ kí ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí abe ko kí dó drị̃ sĩ mụjó ãꞌdị́ ꞌdịjó ꞌbá Sị́rị̃yã drị̂ kí abe, mẹ́rọ́ꞌbá ĩꞌbadrị̂ mvu kí dó kpáwú apálé rá.

\VS{14}ꞌBá Ãmọ́nị̃ drị̂ kí dó mụ ndrelé la ꞌbá Sị́rị̃yã drị̂ mvu kí kpáwú apálé rá ꞌbo, apá kí dó Ãbĩsáyĩ drị̃lẹ́ gá rĩ sĩ filé Táwụ̃nị̃ agâlé. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Yõwábũ aꞌbe dó ãꞌdị́ ꞌdịŋá ꞌbá Ãmọ́rị̃ drị̂ kí abe rĩ rá, gõ dó sĩ vúlé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gâlé ũgũgõ.

\VS{15}ꞌBá Sị́rị̃yã drị̂ kí dó mụ ndrelé la ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ndẽ kí dó kí ꞌbo, atrá kí dó ãsĩkárĩ ĩꞌbadrị̂ kí ãngũ ãlu gá.

\VS{16}Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ umve dó ãsĩkárĩ Sị́rị̃yã drị̂ ꞌbã ãzị́ kí ị̃dị́ angájó mĩrĩ Ũfũrátĩ ꞌbã ꞌá ꞌdã sĩ, amụ́ kí dó Hẽlámũ gá. Ãmbógó Sõbákĩ ãsĩkárĩ Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ drị̂ ri kí drị̃ celé nĩ.

\VS{17}Dãwụ́dị̃ la dó mụ ị́jọ́ ru idélépi ꞌdĩ arelé ꞌbo, tra dó ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí pírí, za kí dó mĩrĩ Yõrĩdánĩ sĩ mụjó Hẽlámụ̃ gá. Ãsĩkárĩ Sị́rị̃yã drị̂ ụ̃tị̃ kí dó ru láyĩnĩ sĩ sĩ mụjó Dãwụ́dị̃ rụ́ ãꞌdị́ gá.

\VS{18}Wó ce kí ru kpáwú apálé ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃lẹ́ gá rĩ sĩ rá. Dãwụ́dị̃ ụꞌdị́ dó ãsĩkárĩ cẹ̃lépi gárĩ ãꞌdị́drị̂ sĩ rĩ kí 700 ãzíla ãsĩkárĩ pá sĩ rĩ kí 40,000. ꞌDị vâ ãꞌdị́ ꞌdã gá ãsĩkárĩ ãmbógó Sõbákĩ ĩndĩ.

\VS{19}Ũpi ãzị́ ngalépi Hãdãdẹ̃zẹ́rị̃ ꞌbã pálé gá rĩ kí dó mụ ndrelé la ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ndẽ kí dó kí ꞌbo, idé kí dó tị icíma ásị́ ị̃gbẹ̃ ãni la ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe, acá kí dó sĩ ãtíꞌbó ĩꞌbã ãni la rú. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãsĩkárĩ Sị́rị̃yã drị̂ idé kí dó ụ̃rị̃ sĩ, ko kí dó sĩ ꞌbá Ãmọ́nị̃ drị̂ kí ãzã ị̃dị́ ku.




\par }\Chap{11}{\SH Dãwụ́dị̃ kí Bẽtĩsébã be
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ílí ꞌbã ukóŋá gá sáwã ũpi ꞌbã kí sĩ fũjó mụjó ãꞌdị́ gá rĩ sĩ, Dãwụ́dị̃ pẽ dó Yõwábũ kí tị ãtiꞌbo ĩꞌdidrị̂ kí abe ãzíla ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe pírí ãꞌdị́ gá. Ị̃lị̃kị̃ kí dó ꞌbá Ãmọ́nị̃ drị̂ kí rá ãzíla ce kí dó ãngũ Rábã drị̂ ĩndĩ. Wó Dãwụ́dị̃ ace ru Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdãá.


\par }{\PP \VS{2}Ĩndró ãzí ãlu Dãwụ́dị̃ angá ĩꞌdidrị́ kụ́rị̃sị̃ sị́ gá rĩ sĩ sĩ mụjó acị́ trũ jó úpí drị̂ ꞌbã drị̃ gá ụrụ gâlé, ndre dó ũkú ãzí ndrĩlépi ambamba la ru ũjĩ agá,

\VS{3}ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ pẽ dó ꞌbá ãzí tị sĩ lẽjó ị́jọ́ nị̃jó drị̃ la gá. Wó ꞌbá ꞌdã jọ, ꞌdã Bẽtĩsébã Ĩlĩyámụ̃ ꞌbã ị̃zẹ́pị Ụ̃rị́yã Hị́tị̃ rú rĩ ꞌbã ũkû ꞌi?

\VS{4}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ pẽ dó ꞌbá ị́jọ́ ujílépi rĩ kí tị sĩ mụjó ĩꞌdi ajíjó ĩꞌdi rụ́ ꞌdõlé. Ũkú ꞌdĩ amụ́ dó ĩꞌdi rụ́ ꞌdõlé rá, la dó sĩ ru ĩꞌdi sĩ rá. (Sáwã ꞌdã sĩ ũkú ꞌdĩ idé dó ru ãlá ru ĩꞌdi ꞌbã ĩmbá ndrejó ꞌbo rĩ ꞌbã vúlé gá.) ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ũkû gõ dó lị́cọ́ gá.

\VS{5}Ũkû ịsụ́ dó ꞌa rá, fẽ dó ụ́ꞌdụ́kọ́ Dãwụ́dị̃ ní sĩ lũjó la, “Ma ꞌdộ ꞌa trũ.”


\par }{\PP \VS{6}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ ị̃drị̃ dó ụ́ꞌdụ́kọ́ tị Yõwábũ ní jọ: “Mí ãpẽ drĩ mání Ụ̃rị́yã Hị́tị̃ rú rĩ ꞌbã tị.” Yõwábũ ãpẽ dó sĩ Ụ̃rị́yã ꞌbã tị Dãwụ́dị̃ rụ́ ꞌdõlé rá.

\VS{7}Ụ̃rị́yã la dó mụ acálé ĩꞌdi rụ́ ꞌdõlé ꞌbo, Dãwụ́dị̃ zị dó ĩꞌdi, Yõwábũ ĩꞌdi íngoní, ãsĩkárĩ kí múké yã, ãzíla ãꞌdị̂ la acị́ íngoní?

\VS{8}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ jọ dó Ụ̃rị́yã ní, “Ímụ ími pá kí ũjĩlé mídrị́ kogâlé.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ụ̃rị́yã ãfũ dó úpí drị́ jó agâlé rá ãzíla úpí ị̃drị̃ dó ĩꞌdiní fẽtáŋá ĩꞌdi vú gâsĩ.

\VS{9}Wó Ụ̃rị́yã mụ ĩꞌdidrị́ kogâlé gẹ̃rị̃ sĩ ku, ko rá la ụ́ꞌdụ́ ãsĩkárĩ jó úpí drị̂ andre tẽlépi rĩ kí abe.

\VS{10}Wó Dãwụ́dị̃ la dó mụ arelé la Ụ̃rị́yã mụ gẹ̃rị̃ sĩ ĩꞌdidrị́ kogâlé ku, jọ ĩꞌdiní, “Mí angá ãngũ ãzo la gá ku yã? Ímụ mídrị́ kogâlé ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”


\par }{\PP \VS{11}Ụ̃rị́yã umvi Dãwụ́dị̃ ní, “Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́ Ãdróŋá drị̂, ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí ãzíla ꞌbá Yụ́dã drị̂ kí abe, kí uꞌá hémã agá, úpí mádrị́ Yõwábũ ãzíla ãsĩkárĩ úpí mádrị̂ drị̂ kí ko ãmvé, má icó dó mụlé mádrị́ kogá sĩ ãko najó, mvụjó ãzíla kojó ũkú mádrị̂ be íngoní ru yã? Míní adrujó ídri ãzíla úríndí ími agá rĩ ꞌbã drĩ adrujó cí rĩ áni, má icó ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni la idélé ku.”


\par }{\PP \VS{12}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ jọ dó Ụ̃rị́yã ní, “Ítẽ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdâ ãndrũ ãzíla drụ̃sị̃, ma dó sĩ mụ ími tị pẽlé vúlé.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ụ̃rị́yã ace dó ru uꞌálé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdãá kpere ụ́ꞌdụ́ ꞌdã gá.

\VS{13}Sáwã Dãwụ́dị̃ ꞌbã Ụ̃rị́yã umvejó ãkónã gá ĩꞌdi rụ̂lé rĩ sĩ, na kí, mvụ kí ãko kí ĩꞌdi be ãzíla ị̃jọ̃tọ̃ dó Ụ̃rị́yã wáyĩnĩ sĩ kpere ĩꞌdi ꞌbã ĩmẽrã gá. Wó ĩꞌdi dó mụ calé ĩndró sĩ Ụ̃rị́yã fũ ãmvé mụlé kolé bị́rị̃sị̃ sĩ ãmbógó ꞌbã ãsĩkárĩ kí abe, mụ ĩꞌdidrị́ kogâlé ku.


\par }{\PP \VS{14}Ụ̃ꞌbụ́tị sĩ Dãwụ́dị̃ sĩ wárãgã fẽlé Ụ̃rị́yã drị́ gá agụlé Yõwábũ ní ĩndĩ.

\VS{15}Wárágã agá ꞌdãá, sĩ, “Íꞌbã Ụ̃rị́yã ãꞌdị́ ꞌbã mịfị́ ika rĩ gá ꞌdã, ꞌbã vúlé gá mí anzé mi ãsĩkárĩ ãzí rĩ kí abe rá úgbẹ rú dó sĩ ĩꞌdi káyĩ rá.”


\par }{\PP \VS{16}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Yõwábũ ꞌbã dó Ụ̃rị́yã bõrõ táwụ̃nị̃ drị̂ gâlé ru ãngũ ĩꞌdi ꞌbã nị̃jó la rá ãsĩkárĩ la ala gá rĩ kí ãꞌdị́ ꞌdị ũkpó ru ãndânĩ rĩ gá.

\VS{17}Ãsĩkárĩ ꞌdã kí dó mụ ãfũlé táwụ̃nị̃ agâlé sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó Yõwábũ be ꞌbo, ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ ꞌbã ãzí ũdrã kí rá alagá Ụ̃rị́yã Hị́tị̃ rú rĩ drã dó ĩndĩ.


\par }{\PP \VS{18}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ ị̃drị̃ dó Dãwụ́dị̃ ní ụ́ꞌdụ́kọ́ tị ị́jọ́ ru idélépi ãꞌdị́ gâlé rĩ ꞌbadrị̂ kí pírí.

\VS{19}Yõwábũ jọ dó ꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ ujílépi rĩ ní, “Ídrĩ dó ị́jọ́ ãꞌdị́ gâlé rĩ kí vú nze úpí ní pírí ꞌbo,

\VS{20}ũmbã ĩꞌdi agâlé rĩ icó dó angálé ãzíla icó dó sĩ ími zịlé, ‘Wó ĩse dó ĩmi ãꞌdị́ ꞌdịlé ãni rú táwụ̃nị̃ andre gâlé la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã? Ĩnị̃ ꞌbá ꞌdĩ icó kí ꞌé kí agbẹ́lé bõrõ gâlé rá rĩ gá ku yã?

\VS{21}Ãꞌdi ꞌdị Ãbị̃mẹ́lẹ̃kị̃ ngọ́pị Yẹ̃rụ̃bụ̃ Bẹ̃sẹ́tị̃ ãni yã? Adru ũkú ãzí aꞌbe írãmvá sĩ ãná ꞌịjó rĩ ĩꞌdi drị̃ gá ụrụgâlé Bõrõ drị̃ gá ĩꞌdiní dó sĩ drãjó Tẹ̃bẹ́zị̃ gá ꞌdĩ la ku yã? Ĩse ĩmi bõrõ andre gâlé ãni rú ãꞌdu gá?’ ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, íjọ ĩꞌdiní, ‘ãtíꞌbó mídrị́ Ụ̃rị́yã Hị́tị̃ gó rú rĩ drã vâ rá.’ ”


\par }{\PP \VS{22}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá ị́jọ́ ujílépi rĩ akó dó drị̃ rá, ĩꞌdi dó mụ acálé ꞌbo nze dó sĩ ị́jọ́ Yõwábũ ꞌbã sĩ ĩꞌdi tị ãpẽjó Dãwụ́dị̃ rụ́ rĩ kí vú pírí.

\VS{23}ꞌBá ị́jọ́ ujílépi rĩ jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Ãsĩkárĩ ꞌdã ndẽ kí ãma rá ãzíla ãfũ kí dó ãmvé ãngũ rị̂ rú rĩ gá, wó ãdro kí kẹ̃jị́tị sĩ fijó táwụ̃nị̃ agâlé rĩ gâlé vúlé.

\VS{24}Wó ꞌbá ꞌé gbẹlépi rĩ agbẹ́ kí ꞌé kí ãtiꞌbo mídrị̂ ꞌba rụ́ ꞌdõlé bõrõ gâlé ãzíla ãsĩkárĩ úpí drị́ ãzí rĩ ũdrã kí rá ãzíla ãtíꞌbó mídrị́ Ụ̃rị́yã Hị́tị̃ gó ru rĩ drã vâ rá.”


\par }{\PP \VS{25}Dãwụ́dị̃ jọ dó ꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ ujílépi rĩ ní, “Íjọ Yõwábũ ní, ‘Ũcõgõ ꞌbã ru ĩꞌdi ku, ménéŋá la ꞌbá ãlu ãlu sõ cécé ĩꞌdi ꞌbã ꞌbá ãzí rĩ sõlé rĩ áni. Wó ĩꞌdị ãꞌdị́ ũkpó sĩ sĩ táwụ̃nị̃ ꞌdã pajó ãzíla ĩmi andi ĩꞌdi rá.’ Mí imbá dó sĩ ĩꞌdi ásị́.”


\par }{\PP \VS{26}Ụ̃rị́yã ũkû la dó mụ ị́jọ́ ágô drã rá ꞌdĩ arelé ꞌbo awá dó ĩꞌdi sĩ.

\VS{27}Sáwã áwáŋá drị̂ la dó mụ ukólé ꞌbo, Dãwụ́dị̃ pẽ dó ꞌbá tị Bẽtĩsébã rụ̂lé sĩ ĩꞌdi ajíjó lị́cọ́ úpí drị̂ agá ꞌdõlé, uja dó ĩꞌdi ĩꞌdiní ũkú ru tị dó sĩ ĩꞌdiní ngọ́tị́ ágọ́bị́. Wó ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ ꞌbã idélé ꞌdĩ fẽ ãyĩkõ
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá ní ku.




\par }\Chap{12}{\SH Nátãnĩ ꞌbã uzájó Dãwụ́dị̃ drị̃ gá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá ãpẽ dó Nátãnĩ tị Dãwụ́dị̃ rụ́. Ĩꞌdi mụ acálé ĩꞌdi rụ́ ꞌdõlé ꞌbo, jọ dó ĩꞌdiní, “Ãgọbị ãzí kí ándrá táwụ̃nị̃ ãzí gá ị̃rị̃, ãlu rĩ kụ́rẹ́nị́, ãzí rĩ lẽmẽrí.

\VS{2}Ágọ́bị́ kụ́rẹ́nị́ rĩ ꞌbã kãbĩlõ kí wẽwẽ rú tị́ kí abe,

\VS{3}wó ágọ́bị́ lẽmẽrí rĩ ꞌbã kãbĩlõmvá ãrónĩ ĩꞌdi ꞌbã ĩgbãlé nĩ la lú kílímgbí ãlu. Izó ĩꞌdi rá, zo dó sĩ ĩꞌdidrị́ ꞌdãá anzị ĩꞌdidrị̂ kí abe. Ĩꞌdi íná ágọ́bị́ ꞌdã drị̂ kí na ãzíla ãko kí mvụ ĩꞌdi be kópõ ãlu rĩ sĩ. Ĩꞌdi vâ ru ula drị́ la gá. Ĩꞌdi ĩꞌdiní cécé ĩꞌdi ꞌbã ĩzóŋá áni.

\VS{4}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ãmụ́ ãzí amụ́ ágọ́bị́ kụ́rẹ́nị́ rĩ rụ́, wó ágọ́bị́ kụ́rẹ́nị́ rĩ gã kãbĩlõ jõku tị́ ĩꞌdidrị̂ kí ꞌbã ãzí aꞌdụ́lé lịlé sĩ íná aꞌdíjó ãmụ́ amụ́lépi rĩ ní úmgbé. Kẹ̃jị́ la gá aꞌdụ́ ágọ́bị́ lẽmẽrí rĩ ꞌbã kãbĩlõ tá ãlu kílímgbí ꞌdã lịlé sĩ íná aꞌdíjó ãmụ́ angálépi ãcị̃ gá ꞌdã nî.”


\par }{\PP \VS{5}ꞌDã ũngúkú gá ũmbã na dó Dãwụ́dị̃ ꞌi ágọ́bị́ kụ́rẹ́nị́ rĩ nî ãzíla jọ dó Nátãnĩ ní, “Ána ũyõ rú
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá bã adrujó ídri rĩ áni lẽ ágọ́bị́ ị́jọ́ ꞌdã idélépi rĩ ꞌbã drã rá!

\VS{6}Lẽ ágọ́bị́ kụ́rẹ́nị́ ꞌdã ꞌbã ũfẽ ágọ́bị́ lẽmẽrí rĩ ꞌbã kãbĩlõ tị pâlé sụ sĩ.”


\par }{\PP \VS{7}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Nátãnĩ jọ dó Dãwụ́dị̃ ní, “Ágọ́bị̂ bã sĩ mi ꞌi! ꞌDĩ ị́jọ́
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã jọlé rĩ ꞌi, ‘Má ũsũ ándrá ãdu ími drị̃ gá sĩ adrujó sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã drị̃ gá úpí ru ãzíla má apá ándrá mi úpí Sáwụ̃lọ̃ drị́lẹ́ gá rá.

\VS{8}Áfẽ jó úpí mídrị̂ drị̂ kí ũkú ĩꞌdidrị̂ kí abe ími drị́ alé gá ãzíla áꞌbã mi ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃lẹ́ gá ꞌbá Yụ́dã drị̂ kí abe. Wó ãko ꞌdĩ drĩ kí ca agá míní pírí ku, ma tá míní ãzíla kí fẽ drị̃ la gá ị̃dị́ rá.

\VS{9}Íꞌbã dó ị́jọ́
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá drị̂ ápãrákã rú sĩ ị́jọ́ ũnzí ꞌdĩ áni rĩ idéjó ĩꞌdi mịfị́ gá ãꞌdu ị́jọ́ sí yã? Íꞌdị Ụ̃rị́yã Hị́tị̃ ru rĩ ménéŋá sĩ rá, íꞌdụ ĩꞌdi ꞌbã ũkû míní ũkú rú. Ífẽ ĩꞌdị ꞌdịlé ãꞌdị́ gá ãsĩkárĩ Ãmọ́nị̃ drị̂ ꞌbadrị́.

\VS{10}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ anzị mídrị́ ãzí mụlé tịlé drị̃lẹ́ gâlé rĩ kí dó mụ ũdrãlé ménéŋá sĩ jãꞌdâ míní ị́jọ́ mádrị̂ kí gãjó úmgbé ãzíla míní ũkú Ụ̃rị́yã Hị́tị̃ gó ru rĩ drị̂ ꞌdụjó míní ũkú ru rĩ sĩ.’ ”


\par }{\PP \VS{11}“ꞌDĩ dó sĩ ị́jọ́
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá ꞌbã jọlé rĩ ꞌi, ‘Angájó ꞌbá mídrị́ lị́cọ́ gá rĩ kí agá ũcõgõ la ꞌde lị́cọ́ mídrị̂ drị̃ gá. Ma mụ ũkú mídrị̂ kí ꞌdụlé fẽlé jĩránĩ mídrị̂ ꞌbaní ími drị̃ gâsĩ ãzíla kí mụ ru ulalé ũkú mídrị̂ kí sĩ ị̃tụ́ sĩ tọndọlọ.

\VS{12}Mí idé ándrá mídrị̂ kí ũní-ũní ru, wó ma mụ ị́jọ́ ꞌdĩ kí idélé anzị pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃ gâsĩ tọndọlọ.’ ”


\par }{\PP \VS{13}Dãwụ́dị̃ jọ Nátãnĩ ní, “Má idé ị́jọ́ ũnzí
{\ND{Úpí}} rụ́ rá.” Nátãnĩ umvi ĩꞌdiní, “{\ND{Úpí}} Ãdróŋá trũ dó ị́jọ́ ũnzí mídrị̂ kí ꞌbo, mí icó dó mụlé drãlé ku.

\VS{14}Wó ị́jọ́ míní idélé sĩ
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá uꞌdájó ꞌdĩ sĩ, ngọ́tị́ tị̃lé míní ꞌdĩ la dó mụ drãlé rá.”


\par }{\PP \VS{15}Nátãnĩ la mụ gõlé ĩꞌdidrị́ kogâlé ꞌbo,
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá fẽ ngọ́tị́ Bẽtĩsébã Ụ̃rị́yã ꞌbã ũkû ꞌbã tịlé Dãwụ́dị̃ ní rĩ acá dó ãyánĩ rú.

\VS{16}Dãwụ́dị̃ ri dó mãmálá ꞌbãlé Ãdróŋá rụ́ ngọ́tị̂ ꞌbã ị́jọ́ sĩ. Ri dó ĩsãyĩmũ lé, ri filé ĩꞌdidrị́ jó agâlé ãzíla ri dó ru ulalé vũ gá ị́nị́ ãlu ãlu sĩ.

\VS{17}ꞌBá ĩyõ ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ agá rĩ utu kí pá ĩꞌdi andre gá tí sĩ ĩꞌdi ingajó vũ gâlé rĩ sĩ ụrụgá, wó gã ãkónã nalé ĩꞌba abe úmgbé.


\par }{\PP \VS{18}Ụ́ꞌdụ́ ázị̂rị̃ la sĩ ngọ́tị̂ drã dó rá. Ãtiꞌbo Dãwụ́dị̃ drị̂ idé kí dó ụ̃rị̃ sĩ sĩ ị́jọ́ ꞌdĩ lũjó ĩꞌdiní ãꞌdusĩku ũrã kí, “Ngọ́tị̂ ꞌbã jõdrĩ adrujó ídri rĩ sĩ ãma jõ ị́jọ́ jọ Dãwụ́dị̃ ní wó are jõ ãma tị ku. Ãma dó ị́jọ́ ngọ́tị̂ drã dó ꞌbo ꞌdĩ lũ ĩꞌdiní íngoní ru? Ĩꞌdi icó ru adrálé rá.”


\par }{\PP \VS{19}Dãwụ́dị̃ la dó mụ ndrelé la ãtiꞌbo ĩꞌdidrị̂ kí ị́jọ́ jọ yõkõlé sĩ, amá dó ngọ́tị̂ drã dó rá rĩ gá rá. Zị dó, “Ngọ́tị̂ drã dó rá yã?” Umvi kí, “Ẽ drã dó ꞌbo.”


\par }{\PP \VS{20}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ angá dó vụ̃rụ̂lé rĩ sĩ ụrụgá. Ĩꞌdi dó mụ ru ũjĩlé ꞌbo, ifí dó ru ãdu sĩ, uja dó ĩꞌdi ꞌbã ꞌbõngó kí rá, mụ dó sĩ jó
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá drị̂ agâlé sĩ ĩꞌdi ị̃nzị̃jó. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, fi dó ĩꞌdidrị́ jó agâlé, aꞌị́ dó ãkónã, úfẽ dó ĩꞌdiní, na dó rá.


\par }{\PP \VS{21}Ãtiꞌbo ĩꞌdidrị̂ zị kí ĩꞌdi, “Mí idé ị́jọ́ ꞌdĩ kí íni la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã? Ngọ́tị̂ ꞌbã drĩ adrujó ídri rĩ sĩ, ígã ãkónã nalé úmgbé ãzíla íri awálé ngọ́tị̂ ꞌbã ị́jọ́ sĩ, wó úꞌdîꞌda ngọ́tị̂ drã dó vâ rá, mí angá ụrụgá ãkónã nalé íngoní ru!”


\par }{\PP \VS{22}Dãwụ́dị̃ umvi, “Ngọ́tị̂ ꞌbã drĩ adrujó ídri rĩ sĩ, ágã íná nalé úmgbé ãzíla ári awálé. Má ũrã tí, ‘{\ND{Úpí}} Ãdróŋá la icó ásị́ ị̃gbẹ̃ iꞌdalé mání rá sĩ ngọ́tị̂ aꞌbejó ídri.’

\VS{23}Wó úꞌdîꞌda íni ngọ́tị̂ drã dó rá, ma dó gã ãkónã nalé úmgbé ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã? Má icó ngọ́tị̂ ujalé vúlé rá yã? Ma mụ mụlé ĩꞌdi rụ̂lé, wó icó ãgõlé má rụ́ ꞌdõlé ị̃dị́ ku.”


\par }{\PP \VS{24}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ ũŋmĩ dó ũkû Bẽtĩsébã ꞌbã ásị́, mụ dó ĩꞌdi rụ̂lé ãzíla ko kí dó ĩꞌdi be. Ũkû tị ngọ́tị́ ágọ́bị́ ãzíla ꞌda kí dó rụ́ la Sũlũmánĩ ꞌi.
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá lẽ ĩꞌdi rá,

\VS{25}wó
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá ꞌbã ĩꞌdi lẽjó nĩ rĩ sĩ pẽ dó ụ́ꞌdụ́kọ́ nábị̃ Nátãnĩ ní sĩ rụ́ la ꞌdajó Yẹ̃dị̃dị́yã\FTNT{*}{{\FR 12:25 }{\FR{12:25
}}{\FQ{Yẹ̃dị̃dị́yã
}}{\FT{ꞌbã ífí Úpí lẽ nĩ ꞌi.}}} ꞌi.


\par }{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã Rábã rụjó rĩ
\par }
{\PP \VS{26}Yõwábũ ꞌbã ãꞌdị́ ꞌdịjó Rábã gá táwụ̃nị̃ ꞌbá Ãmọ́nị̃ drị̂ ꞌbadrị̂ gá rĩ sĩ, pa táwụ̃nị̃ ãmbógó úpí drị̂ rá.

\VS{27}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ pẽ ꞌbá ị́jọ́ ujílépi rĩ kí tị Dãwụ́dị̃ rụ̂lé, jọjó la ĩꞌdiní, “Áꞌdị ãꞌdị́ ꞌbá Rábã gá rĩ kí abe ãzíla ápa ĩꞌdi ꞌbã ãngũ ị̃yị́ ꞌbã sĩ agájó rĩ rá.

\VS{28}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ítra dó ãsĩkárĩ acelépi ꞌdĩ kí ãngũ ãlu gá, íce táwụ̃nị̃ ꞌdĩ ꞌi ãzíla ĩꞌdụ dó ĩꞌdi rá. Álẽ rụ́ kụma sĩ ĩꞌdi rụjó rĩ ịsụ́lé ma ꞌi ku.”


\par }{\PP \VS{29}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ tra dó ãsĩkárĩ kí pírí ãngũ ãlu gá nzị̃ dó ãꞌdị́ tị ãsĩkárĩ Rábã gá rĩ kí abe, ꞌdụ dó sĩ Rábã rá.

\VS{30}Anzé dó kõfíyã ũpĩ drị̂ ãdróŋá ĩꞌbadrị́ Mõlékĩ drị̃ gâlé rá ãzíla sụ̃ dó ĩꞌdi Dãwụ́dị̃ drị̃ gá. Ãnzị la gólũdĩ sĩ rĩ kị́lọ̃ 35, úꞌbé ĩꞌdi írã dị̃lépi pãrã-pãrã la kí sĩ. Atrá kí ãko ĩꞌbã kí apálé táwụ̃nị̃ agâlé rĩ kí wẽwẽ rú.

\VS{31}Dãwụ́dị̃ fẽ dó vâ ꞌbá ĩꞌdi ꞌbã arụ́lé ãꞌdị́ gá Rábã gâlé rĩ kí adrujó ãtiꞌbo rú, ũŋmĩ kí ãzị́ ngalé mụ̃sụ̃mẹ́nị̃ sĩ, cụ́ꞌdị́ aya rú la kí sĩ, ãzíla nekeŋá sĩ, ꞌbã dó kí bị̃rị́kị̃ nzelé. ꞌDĩ ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã idélé ꞌbá pírí táwụ̃nị̃ Ãmọ́nị̃ drị̂ agá ꞌdĩ ꞌba rụ́ rĩ ꞌi. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ kí ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí abe pírí ãgõ kí dó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá.




\par }\Chap{13}{\SH Ãmụ̃nọ́nị̃ kí Tãmárã be
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sáwã ãzí vúlé gá Dãwụ́dị̃ ꞌbã ngọ́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ámvọ́pị ụ́kụ́pị gá umvelé Tãmárã rĩ ndrĩ ambamba. Wó Ãmụ̃nọ́nị̃ Dãwụ́dị̃ ngọ́pị lẽ ĩꞌdi ambamba.


\par }{\PP \VS{2}Ãmụ̃nọ́nị̃ la ĩꞌdi ꞌbã ámvọ́pị̃ lẽjó ambamba rĩ sĩ ꞌbã dó ru ꞌi ãyánĩ rú. Wó Tãmárã ꞌbã adrujó bíkĩrã rĩ sĩ ị́jọ́ acá dó Ãmụ̃nọ́nị̃ ní ũkpó-ũkpó sĩ ị́jọ́ ãzí idéjó Tãmárã ụrụꞌbá gá.


\par }{\PP \VS{3}Wó Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌbã wọ̃rị́ ãzí ándrá cí rụ́ la Yõnãdábũ ꞌi, ĩꞌdi Dãwụ́dị̃ ꞌbã ádrị́pị Sĩméyã ꞌbã ngọ́pị ꞌi. Yõnãdábũ ĩꞌdi ándrá ꞌbá ãzí ũndũwá ru la.

\VS{4}Yõnãdábũ zị dó Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌi, “Úpí ngọ́pị, mi ãfũ ụ̃ꞌbụ́tị ãlu ãlu sĩ ũcõgõ-ũcõgõ rú íni ãꞌdu ị́jọ́ sĩ? Ílũ mání ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?” Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ dó ĩꞌdiní, “Álẽ Tãmárã mâ ádrị́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ámvọ́pị̃ ꞌi.”


\par }{\PP \VS{5}Yõnãdábũ jọ dó, “Ímụ ími lalé gbọ́lọ́ sị́ gá ãzíla íꞌbã dó mi ꞌbãrĩ ãyánĩ rú rĩ áni. Mí átẹ́pị drĩ dó amụ́ ími ndrelé, íjọ dó sĩ ĩꞌdiní, ‘Álẽ tá má ámvọ́pị̃ Tãmárã ꞌbã amụ́ mání ãko ãzí fẽlé nalé. Lẽ ꞌbã amụ́ ãkónã aꞌdílé áma andre gá ꞌdộ, ma dó sĩ dị̃ ĩꞌdi ndre sĩ, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ma dó sĩ na la ĩꞌdidrị́ gá.’ ”


\par }{\PP \VS{6}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãmụ̃nọ́nị̃ mụ dó ru lalé vụ̃rụ́, ꞌbã dó ru ꞌi ãyánĩ rú. Úpí amụ́ dó ĩꞌdi ndrelé, Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ dó sĩ ĩꞌdiní, “Álẽ tá má ámvọ́pị Tãmárã ꞌbã amụ́ drĩ mání mũkátĩ ãzí kí idélé áma andre gá ꞌdộ, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ma dó sĩ kí na ĩꞌdidrị́ gá be nĩ.”


\par }{\PP \VS{7}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ pẽ dó ꞌbá tị Tãmárã rụ́ ãzíla jọ, “Ímụ mí ádrị́pị Ãmụ̃nọ́nị̃ rụ́ ĩꞌdidrị́ jó gâlé sĩ mụjó ĩꞌdiní mũkátĩ aꞌdíjó.”

\VS{8}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Tãmárã mụ dó ádrị́pị̃ Ãmụ̃nọ́nị̃ drị́ jó gâlé, ịsụ́ la dó ru vũ gá. Tãmárã aꞌdụ́ dó ãnáfóró, usa dó ĩꞌdi aꞌdílé mũkátĩ rú ĩꞌdi drị̃gâsĩ.

\VS{9}Bã dó kí sãánĩ agá fẽlé Ãmụ̃nọ́nị̃ nî, wó gã kí nalé úmgbé. Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ dó, “ꞌBá pírí jó agá ꞌdâ rĩ ꞌbã fũ kí ãmvé.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá pírí fũ kí dó ãmvé rá.

\VS{10}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ dó Tãmárã ní, “Mí ají dó mũkátĩ kí ãngũ mání sĩ kojó rĩ gá ꞌdõlé, ma dó sĩ kí na ími drị́ gá ꞌdâ.” Tãmárã ꞌdụ dó mũkátĩ ĩꞌdi ꞌbã aꞌdílé rĩ kí agụlé ádrị́pị̃ Ãmụ̃nọ́nị̃ rú ãngũ ĩꞌdi ꞌbã sĩ kojó rĩ gâlé.

\VS{11}Wó ĩꞌdi dó mụ kí agụlé ĩꞌdi rụ̂lé sĩ kí najó ꞌbo, Ãmụ̃nọ́nị̃ rụ dó drị́ la ãzíla jọ, “Mí atụ́ ími lalé má rụ́ gbọ́lọ́ sị́ gá ꞌdõlé mâ ámvọ́pị̃.”

\VS{12}Tãmárã jọ, “Íni ku má ádrị́pị! Mí ũŋmĩ ma ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni la gá ku, ãꞌdusĩku ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni la ꞌbã idé ru ãngũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ gá ꞌdâ ku, ꞌdĩ ị́jọ́ ãzí ũnzí la.

\VS{13}Wó ma dó mụ íngõlé drị̃nzá ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã ajílé rĩ sĩ? Ími ãmgbã rĩ la dó mụ iꞌdálé ꞌbá azalépi rá ũnzĩkãnã sĩ ndẽlépi rá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí agá ꞌdâ rĩ rú. ꞌBárĩ ímụ drĩ ị́jọ́ jọlé úpí be, icó áma ugalé fẽlé míní ũkú ru ku.”

\VS{14}Wó Ãmụ̃nọ́nị̃ lẽ ị́jọ́ Tãmárã ꞌbã jọlé rĩ kí arelé ku. Ĩꞌdi ꞌbã ũkpó ꞌbã adrujó ambamba rĩ sĩ, ụrụ dó sĩ ĩꞌdi ũkpó sĩ, la dó sĩ ru ĩꞌdi sĩ rá.

\VS{15}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãmụ̃nọ́nị̃ ngụ̃ dó ĩꞌdi ũnzí ndẽ dó rá. Ị́jọ́ mgbã sĩ rĩ gá ngụ̃ dó ĩꞌdi ndẽ ándrá ĩꞌdi ꞌbã sĩ ĩꞌdi lẽjó rĩ rá, Ãmụ̃nọ́nị̃ jọ, “Mí angá ụrụgá fũlé ãmvê lé!”

\VS{16}Tãmárã jọ, “Yụ! Míní áma tị pẽjó ãmvêlé rĩ la dó mụ ũnzĩkãnã sĩ ị́jọ́ míní idélé ꞌdĩ ndẽlé rá.” Wó Ãmụ̃nọ́nị̃ gã ị́jọ́ Tãmárã ꞌbã jọlé rĩ kí arelé úmgbé.

\VS{17}Ãmụ̃nọ́nị̃ umve ãtíꞌbó ĩꞌdidrị̂ ꞌi ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Mí ĩdã ũkú ꞌdĩ áma mẹ́lẹ́tị gá ꞌdâ rá, mí icí dó sĩ kẹ̃jị́tị ĩꞌdi vúlé gá cí.”

\VS{18}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãtíꞌbô adró dó Tãmárã ãmvé, icí dó sĩ kẹ̃jị́tị ĩꞌdi vúlé gá ꞌdãá cí, ịsụ́ ꞌdĩ sĩ Tãmárã sụ̃ ándrá bõngó ãzí ãzo drị́ ãzo la, ãꞌdusĩku ꞌdã bõngó ũví izonzi bíkĩrã rú úpí ị̃zẹ́pị ka rú rĩ ꞌbã kí jõ sụ̃lé rĩ ꞌi. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãtíꞌbô adró dó ĩꞌdi ãmvé, icí dó sĩ kẹ̃jị́tị ĩꞌdi vúlé gá cí.

\VS{19}Tãmárã umvú dó úfóró ĩꞌdi drị̃ gá, asi dó ĩꞌdi ꞌbã bõngó rá, aku dó ru mịfị́ drị́ sĩ cí ãzíla mụ dó awá trũ.


\par }{\PP \VS{20}Tãmárã ꞌbã ádrị́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ndre dó ĩꞌdi ãzíla zị dó, “Mí ádrị́pị Ãmụ̃nọ́nị̃ ụrụ mi rá yã? Má ámvọ́pị mí ĩyãŋã tú, ꞌdĩ mí ádrị́pị ꞌi. Íꞌbã jõ ị́jọ́ ꞌdĩ ásí gá ku.” Tãmárã ri dó uꞌálé ũkú ãzí ũcõgõ rú la rú ádrị́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị́ lị́cọ́ gá ꞌdãá.


\par }{\PP \VS{21}Úpí Dãwụ́dị̃ la dó mụ ị́jọ́ ꞌdĩ kí arelé pírí ꞌbo, uꞌá dó ũmbã sĩ.

\VS{22}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ ị́jọ́ ãzí Ãmụ̃nọ́nị̃ ní múké jõku ũnzí la ku, wó ngụ̃ Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌi ĩꞌdiní ámvọ́pị̃ Tãmárã ní drị̃nzá fẽjó rĩ sĩ.


\par }{\SH Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌdịjó rĩ
\par }
{\PP \VS{23}Ílí ị̃rị̃ vúlé gá, sáwã ꞌbá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị́ kãbĩlõ ꞌbíko lịlépi rĩ ꞌbã kí adrujó Bãálĩ Hãzọ́rị̃ gá ãni la lõkókõrí Ịfụrayị́mụ̃ be rĩ gá rĩ sĩ, umve anzị úpí drị̂ kí pírí ĩndĩ.

\VS{24}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ mụ dó úpí rụ̂lé ãzíla jọ, “Índre ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã ꞌbá kãbĩlõ ꞌbíko lịlépi rĩ amụ́ kí ĩꞌdi rú ꞌdõ, úpí icó amụ́lé ãmbogo ĩꞌdidrị̂ kí abe má rụ́ ꞌdõlé rá yã?”


\par }{\PP \VS{25}Úpí umvi Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ní, “Yụ mâ ngọ́pị, ãma icó mụlé pírí ku; ꞌdĩ la mụ míní ãnũ fẽlé rá.” Táni Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã úpí ũŋmĩ agá rá tí, gã mụlé úmgbé, wó úpí wi ĩꞌdiní sụ̃sụ́ rá.


\par }{\PP \VS{26}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ, “Drĩ adru íni ku, lẽ Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌbã amụ́ ãma abe.” Úpí zị ĩꞌdi, “Ĩꞌdi dó mụ ĩmi abe ĩndĩ la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”

\VS{27}Wó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ũŋmĩ úpí ꞌi kpere ĩꞌdi ꞌbã Ãmụ̃nọ́nị̃ kí aꞌbe agá mụ agá úpí ꞌbã ngọ́pịka kí abe rá.


\par }{\PP \VS{28}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ fẽ dó ãzị́táŋá ãgọbị ĩꞌdidrị̂ ꞌbaní, “Ĩmi are! Ãmụ̃nọ́nị̃ drĩ dó ĩmẽrã wáyĩnĩ sĩ ambamba ꞌbo, ádrĩ dó jọ la ĩminí, ‘Ĩgbã Ãmụ̃nọ́nị̃ vụ̃rụ́,’ ꞌdã ꞌbã ũngúkú gá ĩꞌdị dó ĩꞌdi rá. Ĩmi idé ụ̃rị̃ sĩ ku. Áfẽ ĩminí ãzị́táŋá ꞌdĩ ma ꞌi, ma dó pá tu ị́jọ́ la gá ma ꞌi. Ĩmi adru ũkpó ru ãzíla ũndũwá ru.”

\VS{29}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãgọbị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị̂ idé kí dó ị́jọ́ Ãmụ̃nọ́nị̃ ụrụꞌbá gá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ãzị́táŋá la fẽjó ĩꞌbaní rĩ áni. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí ꞌbã ngọ́pịka nga kí dó pírí ụrụgá, ꞌbá ãlu ãlu tụ dó sĩ ĩꞌdidrị́ fãrásĩ drị̃ gá, ꞌbá ãzí acelépi vụ̃rụ́ la dó ꞌdáyụ.


\par }{\PP \VS{30}Ĩꞌbaní ãgõ agâ vúlé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdĩ gá ꞌdâ, ụ́ꞌdụ́kọ́ tị ꞌdĩ ca dó Dãwụ́dị̃ rú, “Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ụꞌdị́ anzị úpí drị̂ kí pírí, ãzí acelépi ídri la ꞌdáyụ.”

\VS{31}Úpí tu dó pá ụrụgá, asi dó ĩꞌdi ꞌbã bõngó kí rá ãzíla la dó ru vụ̃rụ́; ãtiꞌbo ĩꞌdidrị́ pá utulépi rĩ asi kí vâ bõngó ĩꞌbãdrị̂ kí pírí rá.


\par }{\PP \VS{32}Wó Dãwụ́dị̃ ꞌbã ádrị́pị Sĩméyã ꞌbã ngọ́pị Yõnãdábũ jọ, “Úpí mádrị̂, mí ũrã jõ ụ́ꞌdị́ anzị mídrị̂ kí pírí la ku, Ãmụ̃nọ́nị̃ drã lú nĩ. Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ itú ị́jọ́ ꞌdĩ ụ́ꞌdụ́ Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌbã ámvọ́pị̃ Tãmárã ụrụjó ꞌdã sĩ.

\VS{33}Ãmbógó úpí mádrị̂ ꞌbã ꞌbã jõ ásị́ ị́jọ́ jọlé, anzị úpí drị̂ ũdrã kí dó pírí rá rĩ drị̃ gá ku. Ãmụ̃nọ́nị̃ drã lú nĩ.”


\par }{\PP \VS{34}Wó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ apá dó rá. Kãrị́lẹ̃ ãngũ undrélépi la inga ru mịfị́ ụrụgá sĩ ãngũ undréjó. Ĩꞌdiní ãngũ ndre agá ꞌdĩ gá ꞌdâ, ndre ꞌbá ãzí ũꞌbí la kí amụ́ agá ĩꞌdi ũngúkú gâlé ru gẹ̃rị̃ ꞌbé pá gá Hõrõnáyĩmũ gâlé ru rĩ gá.

\VS{35}Yõnãdábũ jọ dó sĩ úpí ní, “Índre, úpí ꞌbã anzị kí dó gápi ꞌdõ; ị́jọ́ ꞌdĩ idé ru cécé tá ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã jọlé rĩ áni.”


\par }{\PP \VS{36}Ĩꞌdi ꞌbã ị́jọ́ de agá jọ agá ꞌdĩ gá ꞌdâ, úpí ꞌbã anzị acá kí áwáŋá trũ ũkpó sĩ. Úpí ꞌi ãzíla ꞌbá ĩꞌdidrị́ ãtíꞌbó ru ꞌdĩ iꞌdó kí vâ awálé ãzákírílí ru.


\par }{\PP \VS{37}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ apá dó Tãlĩmáyĩ Ãmị̃hụ́dị̃ ngọ́pị rụ́, ꞌdĩ úpí Gẹ̃sụ́rị̃ gá rĩ ꞌi. Wó Dãwụ́dị̃ ri dó awálé ngọ́pị̃ sĩ ụ́ꞌdụ́ pírí.


\par }{\PP \VS{38}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ la dó mụ apálé Gẹ̃sụ́rị̃ gâlé ꞌbo, uꞌá dó lé ílí na.

\VS{39}Úpí Dãwụ́dị̃ ꞌbã dó ásị́ imbáŋá ịsụ́jó Ãmụ̃nọ́nị̃ ꞌbã drã sĩ ꞌbo rĩ ꞌbã vúlé gá, ꞌbã dó ásị́ ãvá ãmbógó la sĩ sĩ ru icíjó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ be.




\par }\Chap{14}{\SH Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ãgõjó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wó Yõwábũ Zẹ̃rụ̃yị́yã ꞌbã ngọ́pị nị̃ úpí Dãwụ́dị̃ lẽ ásị́ pírí sĩ drị̃ ụfụlé Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ be rĩ rá.

\VS{2}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ pẽ dó sĩ ꞌbá ãzí tị ũkú ãzí ũndũwá ru la ajílé angájó Tẽkówã gâlé. Yõwábũ jọ dó ĩꞌdiní, “Íꞌbã mi ꞌbã rĩ mi awá awâ rĩ áni. Ísụ̃ mî kõlĩbá kí áyụ, mí ifí mi ãdu ãzí ãjị́ ngụ̃lépi vĩrĩ la sĩ ku. Íꞌbã mi cécé ꞌbá ãzí awálépi ụ́ꞌdụ́ wẽwẽ rú ꞌbá ãzí drãlépi rá la sĩ rĩ áni.

\VS{3}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ímụ dó úpí rụ̂lé sĩ ĩꞌdiní ị́jọ́ ꞌdĩ kí lũlé.” Yõwábũ lũ dó ị́jọ́ ꞌdĩ kí ũkú ꞌdĩ tị gâsĩ.


\par }{\PP \VS{4}Ũkú angálépi Tẽkówã gâlé rĩ mụ dó úpí rụ̂lé, ãvụ̃ dó vụ̃rụ́ sĩ ãrútáŋá fẽjó úpí nî, ãzíla jọ dó, “Úpí íko mání áma ãzã fô!”


\par }{\PP \VS{5}Úpí zị dó ĩꞌdi, “Ị́jọ́ míní ũcõgõ fẽlépi rĩ dó ãꞌdu?” Ũkû jọ, “Ãndá ma ãwụ́zị́; má ágô drã rá.

\VS{6}Ma ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌi, mâ anzị kí ị̃rị̃. Anzị ị̃rị̃ ꞌdĩ iꞌdó kí dó ru colé ámvụ́ agâlé kí drĩdríŋĩ gá, wó ꞌbá ãzí icólépi kí awalépi rá la ꞌdáyụ. Ãzí ãlu rĩ gbã ãzí rĩ káyĩ rá.

\VS{7}Wó ꞌbá sụ́rụ́ agá ꞌdãá rĩ angá kí pírí ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã drị̃ gá trụ jọ kí, ‘Ífẽ mî ngọ́pị ádrị́pị̃ gbãlépi káyĩ rĩ ãma drị́, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãma dó sĩ ĩꞌdi ꞌdị ádrị́pị̃ ꞌbã ãrígọ́tị ũfẽjó; ꞌdã ꞌbã ũngúkú gá ãma dó ĩꞌdi ꞌbã ngọ́pị mụlépi málĩ ĩꞌdidrị̂ kí nalépi rĩ ꞌdị ĩndĩ.’ Lẽ kí dó sĩ ijijá sị́ mádrị́ acelépi ãlu velépi rĩ anụ́lé rá, sĩ ágó mádrị̂ ꞌbã rụ́ jõku drị̃lẹ́ la aꞌbejó ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ ku.”


\par }{\PP \VS{8}Úpí jọ ũkû ní, “Ímụ lị́cọ́ gá, ma mụ ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã ũkpó ꞌdụlé ími kẹ̃jị́ gá ma ꞌi.”


\par }{\PP \VS{9}Wó ũkú angálépi Tẽkówã gá rĩ jọ ĩꞌdiní, “Ãmbógó ãzíla úpí mádrị̂, lẽ úꞌbã ị́jọ́ ꞌdĩ áma ụrụꞌbá gá ꞌbá mâ átẹ́pị drị́ kogá rĩ kí abe, lẽ úpí ꞌi ãzíla úmvúke ĩꞌdidrị̂ ꞌbã adru kí ị́jọ́ ũnzí kóru.”


\par }{\PP \VS{10}Úpí umvi ĩꞌdiní, “ꞌBá ãzí drĩ ị́jọ́ ãzí jọ míní ũnzí rá, mí ají ĩꞌdi má rụ́, ãzíla ícó ị́jọ́ ãzí idélé mí rú ị̃dị́ ku.”


\par }{\PP \VS{11}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ũkû jọ, “Úpí mí aꞌị́ drĩ
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá mídrị̂ ꞌi sĩ ꞌbá lẽlépi ãrígọ́tị ũfẽlépi rĩ kí atrịjó, ꞌbã ị̃lị̃kị̃ kí rú sĩ ꞌbá ãzí ku. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úꞌdị dó sĩ mâ ngọ́tị̂ ku.”

\par }{\PP “Úpí jọ, cécé
{\ND{Úpí}} ꞌbã adrujó ídri rĩ áni, drị̃ꞌbị́ ífí mî ngọ́pị drị̃ gá rĩ ꞌbã ãzí ãlu la icó anzélé aꞌdélé vụ̃rụ́ ku.”


\par }{\PP \VS{12}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ũkû jọ, “Ífẽ ũkú mídrị́ ãtíꞌbó ru rĩ ꞌbã jọ ị́jọ́ ãmbógó úpí mádrị̂ nî.” Umvi ĩꞌdiní, “Múké! Íjọ ị́jọ́.”


\par }{\PP \VS{13}Ũkû jọ, “Mí itú dó ị́jọ́ ũnzí ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ ꞌbá Ãdróŋá drị̂ ꞌbarụ́ ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã? Ífẽ mî ngọ́pị mgbãrĩ ní ru ujajó vúlé ku, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí, ílị ị́jọ́ ími drị̃ gá cénĩ ị́jọ́ míní jọlé ꞌdĩ sĩ.

\VS{14}Ãma pírí mụ ũdrãlé rá. Ídri ãmadrị̂ ĩꞌdi cécé ị̃yị́ asulépi vũ gá icólé ukolé ị̃dị́ ku rĩ áni. Wó Ãdróŋá fẽ ꞌbání drãlé ku. Ĩꞌdi rá la gẹ̃rị̃ ndrụ̃ sĩ ꞌbá drolé ãmvé rĩ ujajó ĩꞌdi rụ́ ꞌdõlé vúlé.”

\VS{15}“Úꞌdîꞌda má amụ́ ị́jọ́ ꞌdĩ jọlé ãmbógó úpí mádrị̂ ní ãꞌdusĩku ꞌbá fẽ kí mání ụ̃rị̃ rá. Ãtíꞌbó mídrị̂ ũrã, ‘Ádrĩ tá mụ ị́jọ́ jọlé úpí nî; ãzí rĩ sĩ úpí icó tá nõ ị́jọ́ ãtíꞌbó ĩꞌdidrị̂ ꞌbã zịlé rĩ idélé rá.

\VS{16}Ãzí rĩ sĩ úpí la nõ vâ ãꞌị̃ sĩ ãtíꞌbó ĩꞌdidrị̂ pajó ágọ́bị́ lẽlépi ãma ụꞌdị́lépi mâ ngọ́pị be lẽlépi la ãma ịsụ́ ãwítã Ãdróŋá ꞌbã fẽlé ãmaní rĩ ku rĩ kí drị́ gá rá.

\VS{17}Úꞌdîꞌda ãtíꞌbó mídrị̂ ũrã dó sĩ, lẽ ị́jọ́ úpí ãmbógó mádrị̂ drị̂ ꞌbã ají mání ásị́ ị̃gbẹ̃.’ Ánị̃ rá úpí ãmbógó mádrị̂ ĩꞌdi cécé mãlãyíkã Ãdróŋá drị́ ị́jọ́ múké rĩ kí awalépi ị́jọ́ ũnzí rĩ be rĩ áni. Lẽ
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá ꞌbã adru mí be!”


\par }{\PP \VS{18}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí jọ ũkú ꞌdã ní, “Mí ucí mání ị́jọ́ mání zịlé ími tị gá rĩ ku.” Ũkû jọ, “Úpí ãmbógó mádrị̂ ꞌbã jọ ị́jọ́.”


\par }{\PP \VS{19}Úpí zị, “Ĩmi itú ínĩ ngá ị́jọ́ ꞌdĩ Yõwábũ be ku yã?” Ũkû umvi, “Ãndá úpí ãmbógó mádrị̂ míní adrujó ídri rĩ áni, ꞌbá ãzí icó ru ujalé ãndá gá jõku ị̃jị́ gá ị́jọ́ úpí ꞌbã jọlé rĩ kí agá ku. Ãndá, ãtíꞌbó mídrị́ Yõwábũ imbá ma sĩ ị́jọ́ ꞌdĩ kí jọ jó nĩ.

\VS{20}Ãtíꞌbó mídrị́ Yõwábũ idé ị́jọ́ ꞌdĩ íni la sĩ ujatáŋá ajíjó. Ãmbógó mádrị̂ ꞌbã ũndũwã cécé mãlãyíkã Ãdróŋá drị́ rĩ áni, nị̃ ị́jọ́ ru idélépi ãngũ drị̃ gá ꞌdâ rĩ kí pírí cé.”


\par }{\PP \VS{21}Úpí jọ Yõwábũ ní, “ꞌDĩ múké, ma idé la rá. Ímụ, mí ají kãrị́lẹ̃ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ vúlé.”


\par }{\PP \VS{22}Yõwábũ su dó drị̃ vụ̃rụ́ sĩ úpí ní ị̃nzị̃táŋá fẽjó, ãzíla wi dó ĩꞌdiní sụ̃sụ́. Yõwábũ jọ dó, “Ãndrũ ãtíꞌbó mídrị̂ nị̃ dó rá ꞌí ịsụ́ dó ásí ị̃gbẹ̃ ími drị̃lẹ́ gá ꞌbo ãmbógó úpí mádrị̂, ãꞌdusĩku úpí fẽ dó ị́jọ́ ãtíꞌbó ĩꞌdidrị̂ ꞌbã lẽlé rĩ rá.”


\par }{\PP \VS{23}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ mụ dó Gẹ̃sụ́rị̃ gâlé ãzíla ají dó sĩ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdõlé vúlé.

\VS{24}Wó úpí jọ, “Lẽ ꞌbã mụ dó ĩꞌdidrị́ kogâlé; lẽ ꞌbã iꞌda dó ru áma mẹ́lẹ́tị gá ị̃dị́ ku.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ mụ dó ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gâlé rá ãzíla ndre dó úpí ꞌbã mẹ́lẹ́tị ị̃dị́ ku.


\par }{\PP \VS{25}Ãngũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ agá pírí ꞌbá ãzí ndrĩlépi Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ áni la ꞌdáyụ. Iꞌdójó ĩꞌdi ꞌbã drị̃kã gá kpere pá gá ãko ãzí bị́lẹ́mị rú la ĩꞌdi rụ́ ꞌdáyụ.

\VS{26}Ĩꞌdi lú ru drị̃ꞌbị́ lị ílí ãlu ãlu vú sĩ pâlé ãlu, ãꞌdusĩku drị̃ꞌbị̂ la adru ãnzị-ãnzị. Drĩ dó sĩ drị̃ꞌbị̂ ụ̃ꞌbị̃, ãnzị la la kị́lọ̃ ị̃rị̃ alị rá kị́lọ̃ úpí drị̂ sĩ rĩ gá.


\par }{\PP \VS{27}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ tị anzị ãgọbị kí na, ĩzóŋá la alagá rĩ ãlu. Ị̃zẹ́pị̃ ꞌbã rụ́ Tãmárã ꞌi. Ĩꞌdi ándrá ũkú ãzí ndrĩlépi ambamba la.


\par }{\PP \VS{28}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ uꞌá Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ílí ị̃rị̃ úpî mẹ́lẹ́tị ndreŋá kóru.

\VS{29}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ umve dó Yõwábũ ꞌi sĩ ĩꞌdi tị pẽjó úpí rụ̂lé, wó Yõwábũ gã amụ́lé ĩꞌdi rụ́ ꞌdõlé úmgbé. Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ umve ĩꞌdi ị̃dị́, gã vâ amụ́lé úmgbé.

\VS{30}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ dó ãtiꞌbo ĩꞌdidrị̂ ꞌbaní, “Ĩndre ámvụ́ Yõwábũ drị̂ ãnirú mádrị̂ andre gá ꞌdã, ãná bálẽ rú rĩ ala gá ꞌdãá cí. Ĩmụ ãzíla ĩsu ãcí la rá.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãtiꞌbo Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị̂ su kí dó ámvụ̂ ꞌbã ãcí rá.


\par }{\PP \VS{31}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ mụ dó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị́ lị́cọ́ gâlé jọ ĩꞌdiní, “Ãtiꞌbo mídrị̂ su kí mâ ámvụ̂ ãcí rá ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?”


\par }{\PP \VS{32}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ Yõwábũ ní, “Ĩndre, ápẽ ꞌbá tị ími umvejó sĩ ími tị pẽjó úpí rụ̂lé sĩ ĩꞌdi zịjó umve ma Gẹ̃sụ́rị̃ gâlé rá la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã? Ĩꞌdi tá múké la mání adrujó lé. Úꞌdîꞌda íni, álẽ dó mụlé úpî ꞌbã mẹ́lẹ́tị ndrelé ma ꞌi, ádrĩ ị́jọ́ ũnzí ãzí idé rá, lẽ ꞌbã ꞌdị dó ma rá.”


\par }{\PP \VS{33}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Yõwábũ mụ dó úpí rụ̂lé ãzíla jọ ĩꞌdiní ị́jọ́ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã jọlé rĩ. ꞌDã bã ũngúkú gá úpí umve dó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌi, fi dó sĩ ĩꞌdi rụ̂lé, ãvụ̃ ãzíla su ru drị̃ vụ̃rụ́ úpî drị̃lẹ́ gá ãrútáŋá ru. Úpí aꞌị́ dó ĩꞌdi ãyĩkõ sĩ kpõlókõ ndruŋá sĩ.




\par }\Chap{15}{\SH Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã mvujó Dãwụ́dị̃ rụ́ ꞌdâ rá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ụ́ꞌdụ́ ãzí sĩ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ịsụ́ dó ĩꞌdi ꞌbã gárĩ kí, fãrásĩ kí ãzíla ãsĩkárĩ kãlị́ tõwú cẹ̃lépi ĩꞌdi drị̃lẹ́ gá rĩ kí abe.

\VS{2}Ĩꞌdi angá ụ̃ꞌbụ́tịnị́nị́ pá tulé gẹ̃rị̃ tị gá kẹ̃jị́ tị sĩ fijó táwụ̃nị̃ agâlé rĩ gá. ꞌBá ãzí drĩ amụ́ ĩꞌdi ꞌbã ị́jọ́ ãzí trũ úpí rụ́ sĩ ígátáŋá ịsụ́jó, Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ la ĩꞌdi umve ĩꞌdi rụ́ ꞌdõlé, ĩꞌdi zị la, “Mí angá táwụ̃nị̃ íngõ gá?” Ĩꞌdi dó umvi la, “Ãtíꞌbó mídrị̂ angá ínátị Ịsịrayị́lị̃ drị́ ãlu la agá.”

\VS{3}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ la jọ la ĩꞌdiní, “Índre ị́jọ́ mídrị́ ꞌdĩ kí ífí trũ ãzíla mgbã, wó ꞌbá ãzí pá tulépi úpî kẹ̃jị́ gá ị́jọ́ mídrị̂ kí arelépi la ꞌdáyụ.”

\VS{4}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ la jọ la, “Údrĩ tá mání áma pẽ ꞌbá ꞌbá kí ị́jọ́ lịlépi la rú ãngũ ꞌdĩ gá ꞌdâ la, ꞌbá pírí amụ́lépi ununuŋá trũ jõku kẹ́sị̃ trũ rĩ drĩ kí tá amụ́ má rụ́, má tá ị́jọ́ pịrị rĩ lị ĩꞌbaní rá.”


\par }{\PP \VS{5}ꞌBá ãzí drĩ acá vâ sĩ ãvụ̃jó ĩꞌdi drị̃lẹ́ gá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ la drị́ ĩjũ ĩꞌdi rụ̂lé ĩꞌdi zịjó ãzíla ĩꞌdi ĩꞌdi aꞌị́ ãyĩkõ sĩ kpõlókõ la ndruŋá trũ.

\VS{6}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ idé dó ị́jọ́ kí ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ ru amụ́lépi ĩꞌdi rú ásị́ ị̃gbẹ̃ ịsụ́jó rĩ ꞌbaní gẹ̃rị̃ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ se dó ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí ásị́ ĩꞌdi rụ́.


\par }{\PP \VS{7}Ílí sụ ꞌbã vúlé gá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ úpíní, “Lẽ ífẽ ámụ Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gâlé ũyõ mání nalé rĩ ꞌbã ị́jọ́ idélé Úpí Ãdróŋá be.

\VS{8}Sáwã ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã ándrá adrujó Gẹ̃sụ́rị̃ gá ꞌdĩ Ãrámũ agá rĩ sĩ na ándrá ũyõ íni,
{\ND{Úpí}} drĩ áma agụ vúlé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gâlé rá, ma dó mụ ĩꞌdi ị̃nzị̃lé Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gâlé.”


\par }{\PP \VS{9}Úpí jọ ĩꞌdiní, “Ímụ ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ mụ dó Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gâlé rá.


\par }{\PP \VS{10}ꞌDã bã ũngúkú gá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ pẽ dó ꞌbá ũní ũníŋá gá la kí tị sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ agâsĩ pírí jọjó la, “Ĩdrĩ dó gũká kí ụ́ꞌdụ́kọ́ are rá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ĩjọ dó, ‘Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ dó úpí Hẹ̃bụ̃rọ́nị̃ gá rĩ ꞌi.’ ”

\VS{11}Ãgọbị Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá túrú ị̃rị̃ ꞌde kí Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ vú gâsĩ. Umve kí ãmụ́ ru ãzíla nị̃ kí ị́jọ́ ị́jọ́ itúlé rĩ drị̃ gá ku.

\VS{12}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ídétáŋá idé agá ꞌdĩ, pẽ ꞌbá ãzí tị mụlé Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ Gị̃lọ́tị̃ gó rú rĩ rụ́, ĩꞌdi ꞌbá ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ drị̂ kí amálépi rĩ ꞌi angájó táwụ̃nị̃ ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gá Gị́lọ̃ gá rĩ gá. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ị́jọ́ itúlé rĩ acá dó ũkpó, ãzíla ꞌbá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ vú bĩlépi rĩ kí kãlãfe ri dó tụlé drị̃ gá drị̃ gá.


\par }{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã apájó rĩ
\par }
{\PP \VS{13}ꞌBá ị́jọ́ ujílépi la amụ́ ãzíla jọ Dãwụ́dị̃ ní, “ꞌBá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã kí dó ásị́ pírí Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị̃ gá.”


\par }{\PP \VS{14}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ jọ ꞌbá pírí ĩꞌdidrị́ ãmbogo rú Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá rĩ ꞌbaní, “Ĩmi amụ́! Lẽ ãma apá kí rá, jõ íni ku, ꞌbá ãzí icó ru palé Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị́ ku. Lẽ ãma aꞌbe kí ãngũ ꞌdĩ cọtị, jõ íni ku ĩꞌdi amụ́ gbõ rú ãma rụjó sĩ ãma ị̃lị̃kị̃jó ãzíla ꞌbá táwụ̃nị̃ agá rĩ kí ị̃lị̃kị̃jó ménéŋá sĩ rá.”


\par }{\PP \VS{15}Ãmbogo úpí drị̂ umvi kí ĩꞌdiní, “Ãtiꞌbo mídrị̂ kí bábá sĩ ị́jọ́ úpí ãmbógó ãmadrị̂ ꞌbã pẽlé rĩ idéjó.”


\par }{\PP \VS{16}Úpí ko dó drĩ mụlé ꞌbá ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gá rĩ kí abe, wó aꞌbe dó ũkú ĩꞌdidrị́ mụdrị́ ãtiꞌbo ru ꞌdĩ kí lị́cọ́ úpí drị̂ tã mbalé.

\VS{17}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí ko drĩ ꞌbá pírí ĩꞌdi vú bĩlépi ꞌdĩ kí abe, mụ kí dó pá utulé rá-rá ru.

\VS{18}ꞌBá ãgọbị rú Dãwụ́dị̃ drị̂ amụ́ kí dó alịlé ĩꞌdi drị̃lẹ́ gâsĩ ꞌbá pírí Kẹ̃rẹ́tị̃ rú ꞌdĩ kí, ꞌbá Pẹ̃lẹ́tị̃ rú ãzíla ꞌbá túrú ázíyá Gị́tị̃ rú angálépi Gátũ gá ꞌdĩ kí abe pírí.


\par }{\PP \VS{19}Úpí jọ Ĩtáyĩ Gị́tị̃ rú rĩ ní, “Mi aꞌdé ãma vú gâsĩ la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã? Ígõ vúlé, ímụ uꞌálé úpí Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ be. Mi ãmị́yọ́ŋá, mi ꞌbá apálépi ãngũ mídrị́ lị́cọ́ gárĩ gâlé la.

\VS{20}Mí amụ́ drĩ lú ꞌdâ ájẹ-ájẹ. Ãndrũ má icó ími fẽlé drị̃cịlé ãma abe ịsụ́ ꞌdĩ sĩ ánị̃ ma mụ íngõlé yã rĩ gá ku. Ígõ vúlé, ãzíla mí agụ ãgọbị mídrị́ sụ́rụ́ gárĩ kí ĩndĩ. Lẽ ásị́ ị̃gbẹ̃ ãzíla ásị́ ꞌbãŋá ị́jọ́ mgbã rĩ drị̃ gá rĩ ꞌbã adru ĩmi abe.”


\par }{\PP \VS{21}Wó Ĩtáyĩ umvi úpí ní, “Ãndá
{\ND{Úpí}} ꞌbã adrujó ídri rĩ áni, ãzíla úpí ãmbógó mádrị̂ ꞌbã adrujó ídri rĩ áni, ãngũ úpí ãmbógó mádrị̂ ꞌbã adrujó rĩ gá jõ táni ĩdrĩ jõku drã, ãtíꞌbó mídrị̂ la adru ꞌdãá ĩndĩ.”


\par }{\PP \VS{22}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ jọ Ĩtáyĩ ní, “Ímụ drị̃ gá, íza ị̃yị̂ ꞌi.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Ĩtáyĩ Gị́tị̃ gó ru rĩ za dó sĩ ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe ãzíla ꞌbá pírí ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gá ꞌdãá rĩ kí abe rá.


\par }{\PP \VS{23}ꞌBá Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdãá rĩ kí dó mụ Dãwụ́dị̃ kí ndrelé ãfũ agá ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe táwụ̃nị̃ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ drị̂ agá rĩ sĩ ꞌbo, iꞌdó kí dó pírí awálé ụ́ꞌdụ́kọ́ ụrụgá sĩ. Úpí za dó sĩ ị̃yị́ Kídrõnĩ rá ãzíla ꞌbá pírí ko kí dó drị̃ mụlé ãngũ kõtórõ rú rĩ agâlé ru.


\par }{\PP \VS{24}Zãdókĩ átáló ru rĩ ꞌdãá ĩndĩ ꞌbá pírí Lẹ́vị̃ drị́ Sãndụ́kụ̃ Tị Icíma drị́ Ãdróŋá drị̂ ujílépi rĩ kí abe. ꞌBã kí dó drĩ vâ Sãndụ́kụ̃ Tị Icíma drị́ Ãdróŋá drị̂ vũ gá, ãzíla Ãbĩyátã idé dó ídétáŋá kpere ꞌbá táwụ̃nị̃ agâlé rĩ ꞌbã kí ãfũ agá pírí.


\par }{\PP \VS{25}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí jọ dó Zãdókĩ ní, “Mí agụ dó Sãndụ́kụ̃ Tị Icíma drị́ Ãdróŋá drị̂ táwụ̃nị̃ ãmbógó rĩ agâlé vúlé. Ádrĩ dó ásị́ ị̃gbẹ̃ ịsụ́
{\ND{Úpí}} drị̃lẹ́ gá rá, ĩꞌdi dó mụ áma ajílé vúlé ꞌdõlé sĩ amụ́jó ĩꞌdi ndrejó ị̃dị́ rĩ gá nĩ.

\VS{26}Wó drĩ jọ la, ‘Má uꞌá míní ãyĩkõ sĩ ku,’ índre ma bábá; lẽ ꞌbã idé dó má rụ́ ị́jọ́ ĩꞌdiní ndrelé ĩꞌdi ĩꞌdiní múké rĩ ꞌi.”


\par }{\PP \VS{27}Úpí jọ vâ átáló Zãdókĩ ní, “Mi ꞌbá ị́jọ́ kí undrélépi la. Ígõ vúlé táwụ̃nị̃ agâlé ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ, íꞌdụ mî ngọ́pị Ãhị̃mázị̃ kí Ãbĩyátã ngọ́pị Yónãtãnĩ be ĩndĩ.

\VS{28}Índre, ma ími tẽ ị̃yị́tị sĩ zajó kõtórõ agâlé rĩ gá ꞌdãá kpere ị́jọ́ míní ãlũlé rĩ ꞌbã acá agá má rụ́ ꞌdõlé.”

\VS{29}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ átáló Zãdókĩ kí Ãbĩyátã be agụ kí dó Sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́ Ãdróŋá drị̂ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ãzíla ace kí dó uꞌálé ꞌdãá.


\par }{\PP \VS{30}Wó Dãwụ́dị̃ ꞌbã tụ agá ꞌbé Mị̃zẹ̃yị́tụ̃ drị̂ sị́ gâlé pá wọ́wọ́ ru ꞌdĩ gá ꞌdâ, umbé ru drị̃kã cí ĩꞌdi dị̃ awâ sĩ. ꞌBá pírí tụlépi ĩꞌdi abe ụrụgâlé rĩ úmbé kí ru drị̃kã cí ãzíla kí dị̃ awá sĩ.

\VS{31}Úlũ dó Dãwụ́dị̃ ní Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ ĩꞌdi ꞌbá ru icílépi Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ be rĩ ꞌbã ãzí. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ zị dó Ãdróŋá ꞌi jọ, “{\ND{Úpí}} Ãdróŋá, mí uja ị́jọ́ Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ ꞌbã itúlé rĩ ị́jọ́ aza rú la rú.”

\VS{32}Dãwụ́dị̃ la dó mụ calé ꞌbé ꞌbã drị̃ mbílí rĩ gâlé, ꞌdĩ ãngũ ꞌbá ꞌbã kí ándrá jõ sĩ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ gá, Hũsáyĩ Ãrị́kị̃ gó rú rĩ ĩꞌdi ándrá ala gá ꞌdãá ĩndĩ sĩ lẽjó drị̃ ụfụjó úpí be. Ĩꞌdi ꞌbã kánzũ asi rá ãzíla drị̃kã la pụ́trụ́ ru.

\VS{33}Dãwụ́dị̃ jọ dó ĩꞌdiní, “Ídrĩ mụ má be ĩndĩ, mi fẽ la ị́jọ́ kí mba mání mba mbã.

\VS{34}Wó ídrĩ dó gõ vúlé táwụ̃nị̃ agâlé, ị́jọ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ní, ‘Úpí, ma dó adru mî ãtíꞌbó ru ụ́ꞌdụ́ alịlépi rĩ kí agá. Ma ándrá mî átẹ́pị ꞌbã ãtíꞌbó, wó úꞌdîꞌda ma dó adru mî ãtíꞌbó.’ ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, mi dó sĩ áma ãzãko sĩ ị́jọ́ Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ ꞌbã itúlé rĩ izajó.

\VS{35}Átáló Zãdókĩ kí Ãbĩyátã be mí be ꞌdãá cí. Ị́jọ́ cí míní arelé úpí drị́ko gá itúlé sĩ amụ́jó áma rụjó rĩ mi dó sĩ kí lũ ĩꞌbanî.

\VS{36}Anzị ĩꞌbadrị́ ị̃rị̃ Ãhị̃mázị̃ Zãdókĩ ngọ́pị kí Yónãtãnĩ Ãbĩyátã ngọ́pị be ĩꞌba agá ꞌdã. Mí ãpẽ kí tị ị́jọ́ cí míní arelé rĩ kí abe.”


\par }{\PP \VS{37}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ ꞌbã wọ̃rị̂ Hũsáyĩ acá dó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdãá cé sáwã Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã sĩ fijó táwụ̃nị̃ agâlé rĩ gá.




\par }\Chap{16}{\SH Dãwụ́dị̃ kí Zíbã be
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dãwụ́dị̃ lã dó mụ ꞌbé Mị̃zẹ̃yị́tụ̃ drị̂ ꞌbã drị̃ mbílí rĩ alịlé were ꞌbo, gbõgbõ Zíbã ãtíꞌbó Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ drị̂ amụ́ dó drị̃ ụfụlé ĩꞌdi be. Itú dó kãyĩnõ ãzí kí, usú ãko kí pá gá cí, ãzíla ũꞌbã mũkátĩ kí 200 kãyĩnõ ꞌdã kí drị̃ gá, mũkátĩ idélé úlúgó ãꞌí sĩ rĩ kí 100, mũkátĩ kẹ́kị̃ rú rĩ kí 100 ãzíla íníríkó wáyĩnĩ drị̂ be.


\par }{\PP \VS{2}Úpí Dãwụ́dị̃ zị dó Zíbã ꞌi, “Mí ají ãko ꞌdĩ kí íni ãꞌdu ị́jọ́ sĩ?” Zíbã umvi, “Kãyĩnõ ꞌdĩ kí ꞌbá úpí drị́ lị́cọ́ gá rĩ ꞌbaní sĩ acị́jó, mũkátĩ kí ife ífí abe ꞌbá ꞌbaní nalé nãnã, ãzíla wáyĩnĩ ĩꞌdi ꞌbá ꞌbaní mvụlé mvụ-mvụ̃ kõtórõ agá ꞌdãá.”


\par }{\PP \VS{3}Úpí zị, “Ãmbógó mídrị̂ ꞌbã ngọ́pị ĩꞌdi umvelépi áyị́pị rĩ dó íngõlé yã?”

\par }{\PP Zíbã umvi dó ĩꞌdiní, “Ĩꞌdi uꞌá Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá, ãꞌdusĩku ũrã, ‘Ãndrũ ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí ũpĩ mâ áyị́pị drị̂ fẽ mádrị́ vúlé.’ ”


\par }{\PP \VS{4}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí jọ Zíbã ní, “Ãko Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ drị̂ kí dó úꞌdîꞌda pírí mî ãni.”

\par }{\PP Zíbã jọ, ma dó ãtíꞌbó mîni, “Úpí mádrị̂ lẽ má ịsụ́ lẽtáŋá ími drị̃légá ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ.”


\par }{\SH Sị̃mẹ́yị̃ ꞌbã Dãwụ́dị̃ wãjó rĩ
\par }
{\PP \VS{5}Úpí Dãwụ́dị̃ la dó mụ acálé ãni rú Bãhụ̃rị́mụ̃ gá ꞌbo, ágọ́bị́ ãzí sụ́rụ́ Sáwụ̃lọ̃ drị̂ agá la amụ́ ꞌdãá. ꞌDĩ Sị̃mẹ́yị̃ Gérã ngọ́pị ꞌi, ãzíla ãfũ amụ́lé drị̃ ụfụlé ĩꞌdi be ãzíla ĩꞌdi dị̃ úpî wã sĩ.

\VS{6}Uꞌbé Dãwụ́dị̃ kí ãsĩkárĩ ãmbogo ĩꞌdidrị̂ kí abe írã sĩ, ãsĩkárĩ ꞌbaní táni ꞌbá Dãwụ́dị̃ andre ũtẽlépi rĩ kí andre ce agá trộkị́lịrị rá tí.


\par }{\PP \VS{7}Sị̃mẹ́yị̃ ri dó úpî wãlé ãzíla ri jọlé la, “Ífũ ãmvé, ífũ ãmvé, mi ꞌbá ꞌbá kí ãrí asulépi la, mi ꞌbá ũnzí la!

\VS{8}{\ND{Úpí}} ũfẽ dó mi ãrí pírí míní asulé Sáwụ̃lọ̃ drị́ lị́cọ́ agá míní sĩ ũpĩ najó kẹ̃jị́ la gá rĩ sĩ ꞌbo.
{\ND{Úpí}} fẽ dó ũpĩ mídrị̂ mî ngọ́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị́. Lị́kị̃ mídrị̂ acá dó ꞌbo ãꞌdusĩku mi ꞌbá ãrí asulépi la.”


\par }{\PP \VS{9}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãbĩsáyĩ ũkú umvelé Zẹ̃rụ̃yị́yã ꞌi rĩ ꞌbã ngọ́pị jọ úpí ní, “Ágọ́bị́ ꞌdĩ ĩꞌdi cécé ũcógó drãlépi rá rĩ áni. Lẽ ꞌbã jọ ị́jọ́ ũnzíkãnã ꞌdĩ áni rĩ mí rụ́ ku. Ãma icó ĩꞌdi aꞌbelé ídri íngoní ru? Lẽ ãmụ ĩꞌdi rụ̂lé sĩ drị̃kã la lịjó rá.”


\par }{\PP \VS{10}Wó úpí jọ, “Ị́jọ́ ꞌdĩ adru ĩmi ãni la ku ĩmi anzị Zẹ̃rụ̃yị́yã drị́ ꞌdĩ! Drĩ áma wã
{\ND{Úpí}} ꞌbã jọjó la ĩꞌdiní, ‘Íwã Dãwụ́dị̃ ꞌi’ rĩ si, ãꞌdi la dó ĩꞌdi zị, ‘Mi ị́jọ́ ꞌdĩ idé íni ãꞌdu ị́jọ́ sĩ rĩ gá nĩ yã?’ ”


\par }{\PP \VS{11}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Dãwụ́dị̃ jọ dó Ãbĩsáyĩ ní ãsĩkárĩ ãmbogo ĩꞌdidrị̂ kí abe, “Mâ ngọ́pị ãfũlépi áma ụrụꞌbá gá rĩ drĩ dó gẹ̃rị̃ ndrụ̃ sĩ lẽjó áma ꞌdịjó nĩ, ꞌbá Sáwụ̃lọ̃ ꞌbã ũri rú rĩ la tá dó ãꞌdu idé? Ĩmi aꞌbe ĩꞌdi cã; ꞌbã wã ma, ãꞌdusĩku
{\ND{Úpí}} jọ ĩꞌdiní nĩ.

\VS{12}Sáwã ãzí sĩ
{\ND{Úpí}} la nõ vâ áma ũcõgõ andré agá rá sĩ áma ũfẽjó mũkẽ sĩ áwãtáŋá mání ịsụ́lé ãndrũ ꞌdĩ gá rá be.”


\par }{\PP \VS{13}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ kí ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe ri kí dó mụlé gẹ̃rị̃ gâsĩ, íni ꞌdĩ Sị̃mẹ́yị̃ ri mụlé ꞌbé pá gâsĩ ndre kí ru ĩꞌdi be ndrẽ-ndrẽ, ri mụlé ĩꞌdi wã trũ, ĩꞌdi dị̃ ĩꞌdi uꞌbé sĩ írã sĩ ãzíla pụ́trụ́ inga sĩ ĩꞌdi drị̃ gá.

\VS{14}Úpí kí ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe acá kí dó pírí mĩrĩ Yõrĩdánĩ gá ãzíla ãndẽ kí dó rá. Fẽ dó ĩꞌbaní avị́lé ꞌdãá.


\par }{\SH Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã fijó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá rĩ
\par }
{\PP \VS{15}Sáwã Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã kí acájó ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá rĩ sĩ, Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ vâ ĩꞌdi be ꞌdãá ĩndĩ.

\VS{16}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Hũsáyĩ Dãwụ́dị̃ ꞌbã wọ̃rị̂ Ãrị́kị̃ gó ru rĩ mụ dó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ rụ̂lé ãzíla jọ dó ĩꞌdiní, “Úpí ími ụ́ꞌdụ́ ꞌba adru ãzo rú!”


\par }{\PP \VS{17}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ zị dó Hũsáyĩ ꞌi, “ꞌDĩ dó lẽtáŋá míní iꞌdalé mî wọ̃rị̂ ní rĩ ꞌi yã? Ímụ ándrá dó mî wọ̃rị̂ be ku la ãꞌdu ị́jọ́ sĩ?”


\par }{\PP \VS{18}Hũsáyĩ umvi Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ní, “Ma wókõ ꞌbá Úpí ꞌbã pẽlé nĩ ãzíla ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã kí pẽlé rĩ ꞌbadrị̂ gá.”

\VS{19}ꞌDã ꞌbã drị̃ gâsĩ, ma dó rá la ãzị́ nga ãꞌdi nî? Lẽ dó ánga ãzị́ úpí ngọ́pị ní ku yã? Cécé mání ãzị́ ngajó mí átẹ́pị ní rĩ áni, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ma vâ ãzị́ nga míní rá.


\par }{\PP \VS{20}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ dó Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ ní, “Ífẽ drĩ ãmaní ígátáŋá lẽ ãma idé dó ãꞌdu yã rĩ.”


\par }{\PP \VS{21}Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ umvi Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ní, “Ímụ ími ulalé ũkú mí átẹ́pị ꞌbã aꞌbelé lị́cọ́ úpí drị̂ ꞌbã andre tẽlépi rĩ kí sĩ. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí dó nị̃la rá mî átẹ́pị la dó ími ndre ĩꞌdi ꞌbã mẹ́rọ́ꞌbá ru, ị́jọ́ ꞌdĩ la dó ꞌbá ími vú bĩlépi rĩ kí ásị́ ímbá rá.”

\VS{22}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá ãsõ kí dó hémã Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ní jó drị̃ gá ụrụgá ꞌdãá, rĩ dó sĩ ru ulalé átẹ́pị ꞌbã ũkúka kî sĩ ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃ gâsĩ.


\par }{\PP \VS{23}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ri dó ígátáŋá Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ ꞌbã fẽlé rĩ kí vú ũbĩlé cécé Dãwụ́dị̃ ꞌbã kí ũbĩlé rĩ áni. Ị́jọ́ ãlu ãlu Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ ꞌbã jọlé rĩ la iꞌdá cécé Ãdróŋá jọ ꞌbã rĩ kí nĩ rĩ áni.




\par }\Chap{17}{\SH Hũsáyĩ ꞌbã Dãwụ́dị̃ pajó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ jọ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ní, “Ífẽ má ũpẽ ãsĩkárĩ ãzí kí 12,000, ma dó sĩ Dãwụ́dị̃ vú dro ị́nị́ ãndrũ ꞌdĩ sĩ.

\VS{2}Ma dó sĩ ãꞌdị́ ꞌdị ĩꞌdi be ĩꞌdiní drĩ ãndẽ agá ãzíla adru agá ũkpó kóru ꞌdĩ gá ꞌdĩ. Ma ĩꞌdi agá ụ̃rị̃ tõ ãzíla ꞌbá pírí ĩꞌdi be ꞌdĩ kí dó sĩ apá rá. Ma dó sĩ lú úpí ꞌdị áꞌdụ̂sĩ

\VS{3}ãzíla ma dó sĩ ꞌbá pírí kí ají mí rụ́ ꞌdõlé vúlé. Drã ꞌbá míní ndrụ̃lé rĩ drị̂ la fẽ ꞌbá pírí kí ãgõ vúlé; ꞌbá pírí icó kí dó sĩ adrálé ku.”

\VS{4}Ị́jọ́ ụ̃tị̃lé ꞌdĩ iꞌdá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ní ãzíla ꞌbá ĩyõ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbaní múké.


\par }{\PP \VS{5}Wó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ, “Ĩmi umve drị̃ vâ Hũsáyĩ Ãrị́kị̃ gô ꞌi, ãma dó sĩ ĩꞌdi ãꞌdu ị́jọ́ jọ yã rĩ are.”

\VS{6}Hũsáyĩ lã dó mụ acálé ĩꞌdi rụ́ ꞌdõlé ꞌbo, Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ jọ dó ĩꞌdiní, “Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ jọ ị́jọ́ ĩꞌdidrị̂ ꞌbo. Lẽ dó ãma idé ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã jọlé rĩ ꞌi yã? Drĩ adru íni ku, ị́jọ ị́jọ́ mídrị̂ ꞌi.”


\par }{\PP \VS{7}Hũsáyĩ umvi Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ní, “Ị́jọ́ Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ ꞌbã jọlé rĩ adru sáwã ꞌdĩ sĩ múké ku.

\VS{8}Ínị̃ mî átẹ́pị Dãwụ́dị̃ kí ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe cé; kí ꞌbá ãꞌdị́ ãni, kí ũmbá ru cécé ụ̃bọ̃gụ̃ sĩ mvaka la kí ꞌdụjó rá rĩ áni. ꞌDĩ ꞌbã drị̃ gâsĩ mí átẹ́pị ĩꞌdi ꞌbá ãꞌdị́ nĩlépi cé la, icó ị́nị́ ꞌdĩ sĩ ụ́ꞌdụ́ kolé ãsĩkárĩ kí abe ãngũ ãlu gá ku.

\VS{9}Úꞌdîꞌda íni, zị̃ ru ụ̃jị́gọ́ ãzí gá jõku ãngũ ãzí gá ꞌbo. Drĩ angá ãsĩkárĩ mídrị̂ kí uꞌdị́lé drị̃drị̃, ꞌbá cí ị́jọ́ ꞌdĩ arelépi rĩ la jọ la, ‘Ụ́lị́ ãsĩkárĩ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã vú bĩlépi rĩ kí rá.’

\VS{10}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ãsĩkárĩ ásị́ ũkpó, ásị́ la ꞌbã sĩ mbajó cécé kẹ̃mị̃ drị̂ ãni rĩ la aká ụ̃rị̃ sĩ ãꞌdusĩku ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ nị̃ kí mí átẹ́pị ĩꞌdi ꞌbá ãꞌdị́ ãni la ãzíla ꞌbá ĩꞌdi abe rĩ kí ásị́ ũkpó ru rĩ gá rá.”


\par }{\PP \VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ájọ míní íni, “Lẽ ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị́ ũꞌbíkãná cécé cínákí mĩrĩ tị gá rĩ áni ꞌdĩ kí angájó Dánĩ gá cajó kpere Bẹ̃rị̃sẹ́bã gá, ꞌá trá kí pírí mí rú ꞌdõlé, ími ãmgbã rĩ la dó sĩ kí drị̃ ꞌde ãꞌdị́ gâlé nĩ.

\VS{12}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ãma dó ĩꞌdi ndrụ̃, ãdrĩ ĩꞌdi ịsụ́ rá, ãma dó zõ ĩꞌdi drị̃ gá cécé andrẹlị́ ꞌbã zõjó ãngũ drị̃ gá rĩ áni. Kí ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe ꞌbá ãzí icó ru lịlé ídri rú ãluŋá la ku.

\VS{13}Drĩ ru nze mụlé filé táwụ̃nị̃ ãzí agá, ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí pírí ĩbáká ají sĩ táwụ̃nị̃ ꞌdã ꞌbã Bõrõ sejó wọ́rọ̃ŋá ãzí gá, ícó nírí la ịsụ́lé ku.”


\par }{\PP \VS{14}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ kí ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe jọ kí, “Ị́jọ́ Hũsáyĩ Ãrị́kị̃ gó ru rĩ ꞌbã jọlé rĩ ndẽ mũkẽ sĩ Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ ꞌbã jọlé rĩ rá.” Ãꞌdusĩku
{\ND{Úpí}} fẽ ru ásị́ pírí sĩ ị́jọ́ Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ drị́ múké rĩ izajó sĩ lị́kị̃ ajíjó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị̃ gá.


\par }{\PP \VS{15}Hũsáyĩ lũ átáló Zãdókĩ ꞌbaní Ãbĩyátã be ị́jọ́ Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ ꞌbã jọlé Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbaní ꞌbá ĩyõ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe ãzíla ígátáŋá íní fẽlé ị́jọ́ ꞌbá ꞌdã ꞌbã kí jọlé rĩ ꞌbã drị̃ gá rĩ ꞌi.

\VS{16}Lẽ úꞌdîꞌda ípẽ ụ́ꞌdụ́kọ́ tị Dãwụ́dị̃ ní gbõrú ãzíla íjọ ĩꞌdiní, “Ị́nị́ ãndrũ rĩ sĩ lẽ ĩko ụ́ꞌdụ́ ãngũ kõtórõ rú ꞌdĩ gá ꞌdâ ku; ĩza mĩrĩ ꞌbã ꞌá ꞌdã sĩ, jõ íni ku ála ãndrũ úpí kí ị̃lị̃kị̃ ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe pírí rá.”


\par }{\PP \VS{17}Ãbĩyátã ngọ́pị Yónãtãnĩ kí Zãdókĩ ngọ́pị Ãhị̃mázị̃ be ri kí dó ị́jọ́ ꞌdĩ tẽlé Ẽnĩ Rõgélĩĩ gá ꞌdãá. Ãtíꞌbó ĩzóŋá ru la amụ́ ĩꞌbaní ị́jọ́ ꞌdĩ lũlé sĩ mụjó kí lũjó úpí Dãwụ́dị̃ ní, ãꞌdusĩku icó kí filé táwụ̃nị̃ agâlé ꞌbá kí drị̃ gâsĩ ku.

\VS{18}Wó kãrị́lẹ̃ ãzí ndre kí cé ãzíla mụ dó sĩ kí lũlé Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ nî. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá ị̃rị̃ ꞌdĩ ĩdã kí ru ꞌdãá gbõrú ãzíla mụ kí dó sĩ ágọ́bị́ ãzí Bãhụ̃rị́mụ̃ gá la drị́ lị́cọ́ gá. Kídí ãzí ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ agá ꞌdãá cí, fi kí dó sĩ ru zị̃lé ala gá.

\VS{19}Ágọ́bị̂ ꞌbã ũkû aꞌdụ́ ãko ãzí sĩ kídî tị akujó ãzíla aja ãná drị̃ la gá cí ꞌbá ãzí nị̃ ị́jọ́ drị̃ la gá ku.


\par }{\PP \VS{20}ꞌBá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị̂ kí mụ acálé ũkû drị́ jó gá ꞌbo zị kí, “Ãhị̃mázị̃ kí Yónãtãnĩ be íngõlé yã?”

\par }{\PP Ũkû umvi ĩꞌbaní, “Za kí ị̃yị̂ ꞌbo.” ꞌBá ꞌdĩ ndrụ̃ kí kí wó ịsụ́ kí kí ku. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị̂ gõ kí dó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá vúlé.


\par }{\PP \VS{21}ꞌBá ꞌdã kí mụ ru ĩdãlé ꞌbo, ꞌbá ị̃rị̃ ꞌdĩ ãfũ kí kídí agâlé ãmvé ãzíla mụ kí dó ị́jọ́ lũlé úpí Dãwụ́dị̃ nî. Jọ kí ĩꞌdiní, “Ĩko drị̃ mụlé ãzíla ĩza mĩrĩ Yõrĩdánĩ drị̃lẹ́ ãlu rú. Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ itú ị́jọ́ ími ụrụꞌbá gá ꞌbo.”

\VS{22}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ kí ꞌbá pírí ĩꞌdidrị̂ kí abe ko kí drị̃ mụlé ị́nị́ sĩ ãzíla za kí dó sĩ mĩrĩ Yõrĩdánĩ ꞌbã wókõ ãzí rĩ gá. Ãngũ ꞌbã uwí agá ꞌdĩ ꞌbá pírí za kí dó mĩrĩ Yõrĩdánĩ rá.


\par }{\PP \VS{23}Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ la mụ ndrelé la ꞌbá ũbĩ kí ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã jọlé rĩ kí vú ku, usú dó kãyĩnõ ĩꞌdidrị̂ ꞌbã ãko pá gá rĩ kí ãzíla ko drị̃ gõlé vúlé ĩꞌdidrị́ táwụ̃nị̃ gá. Itú ị́jọ́ ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ agá rĩ kí múké ãzíla nzi dó ru rá. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ drã dó rá ãzíla ị̂sị̃ dó ĩꞌdi ꞌbụ́ átẹ́pị̃ drị̂ gá.


\par }{\PP \VS{24}Dãwụ́dị̃ mụ kí táwụ̃nị̃ Mãhãnãyị́mụ̃ gá, ãzíla Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ za kí mĩrĩ Yõrĩdánĩ ꞌbá pírí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe.

\VS{25}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã Ãmásã ãsĩkárĩ kí drị̃lẹ́ gá Yõwábũ kẹ̃jị́ gá. Ãmásã ĩꞌdi ándrá ágọ́bị́ umvelé Yétĩrã rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌi angájó lị́cọ́ Ịsụmayị́lị̃ drị̂ gá, ãndrẽ rụ́ Ãbị̃gãyị́lị̃ Nãhásĩ ị̃zẹ́pị ãzíla Yõwábũ ꞌbã ámvọ́pị̃ Zẹ̃rụ̃yị́yã drị̂ ꞌi.

\VS{26}ꞌBá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ abe tra kí dó ru ãngũ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ gá.


\par }{\PP \VS{27}Dãwụ́dị̃ la mụ acálé Mãhãnãyị́mụ̃ gá ꞌbo, ꞌbá ꞌdĩ amụ́ kí ĩꞌdi aꞌị́lé; Sóbĩ Nãhásĩ ngọ́pị angájó Rábã Ãmọ́nị̃ gá, Mãkírĩ Ãmị̃yẹ́lị̃ ngọ́pị angájó Lõ Dẽbárĩ gá ãzíla Bãzĩláyĩ Gị̃lẹ́dị̃ gó ru rĩ angájó Rọ̃gẹ̃lị́mụ̃ gá.

\VS{28}ꞌBá ꞌdĩ ají kí dó ãko sĩ ru lajó rĩ kí, bãkụ́lẹ̃ kí úmvú kí abe. Ají kí vâ ngánũ, ãná bálẽ rú rĩ, ãnáfóró, ũndú ũꞌbĩlé ũꞌbĩ-ũꞌbĩ rĩ kî, kayị́kọ́, bũrúsú

\VS{29}ãnụ́, lẹ́sụ́, kãbĩlõ, ãdu, lé tị drị̂ drị̂ kí trũ Dãwụ́dị̃ ní ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe nalé ãꞌdusĩku jọ kí, “Ãbị́rị́ ndẽ dó ꞌbá kí rá, ãndẽ kí rá ãzíla ị̃yị́ vị́ ndẽ dó kí kõtórõ agâlé rá.”




\par }\Chap{18}{\SH Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌdịjó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dãwụ́dị̃ itú dó ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí, ũpẽ dó ãmbogo ãsĩkárĩ 100 kí drị̃lẹ́ gá ãzíla 1,000 kí drị̃lẹ́ gá rĩ kî.

\VS{2}Dãwụ́dị̃ awa dó ãsĩkárĩ ĩꞌdidrị̂ kí tị na, tị ãlu rĩ Yõwábũ pálé gá, ãzí rĩ dó Yõwábũ ádrị́pị Ãbĩsáyĩ Zẹ̃rụ̃yị́yã ngọ́pị pálé gá, tị ãzí rĩ Ĩtáyĩ Gị́tị̃ gó ru rĩ pálé gá. Úpí jọ, “Áma mgbã rĩ la mụ ãꞌdị́ gâlé ĩmi abe ĩndĩ.”


\par }{\PP \VS{3}Wó ãsĩkárĩ jọ kí, “Yụ! Lẽ ímụ ãꞌdị́ gâlé ãma abe ĩndĩ ku, údrĩ ãma ũmŋĩ sĩ apájó yã áni, icó kí ásí ꞌbãlé ãma drị̃ gá ku. Údrĩ táni ãma nụ́sụ̃ kí ụꞌdị́ pírí rá tí, icó kí así lé ãma ị́jọ́ sĩ ku, wó ími ãlu ꞌdĩ ĩꞌdi cécé ãsĩkárĩ 10,000 kí áni. Ĩꞌdi adru múké la ídrĩ ãmaní ũkpó fẽ angájó táwụ̃nị̃ agâlé rĩ gá.”


\par }{\PP \VS{4}Úpí umvi, “Ma ị́jọ́ ĩminí ndrelé ĩꞌdi múké ãndânĩ rĩ idé rá.”

\par }{\PP Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí tu dó pá kẹ̃jị́ tị gá ãsĩkárĩ pírí ꞌbã kí fũ agá ãmvélé ꞌdĩ gá ꞌdâ, ãsĩkárĩ fũ kí dó túrú-túrú sĩ ãzíla álĩfũ álĩfũ sĩ.

\VS{5}Úpí fẽ dó ãzị́táŋá Yõwábũ ꞌbaní Ãbĩsáyĩ trũ ãzíla Ĩtáyĩ trũ jọ, “Ĩmi idé ị́jọ́ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ rụ́ jãjã rú áma ị́jọ́ sĩ.” Ãsĩkárĩ pírí are kí ị́jọ́ úpí ꞌbã azịlé Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ị́jọ́ sĩ ãmbogo ꞌbaní rĩ rá.


\par }{\PP \VS{6}Ãsĩkárĩ mụ kí dó ásé agâlé ãꞌdị́ ꞌdịlé ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe, úꞌdị dó ãꞌdị́ ꞌdĩ mị̃rị́ Ịfụrayị́mụ̃ drị̂ agá.

\VS{7}Ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ ndẽ kí dó ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí rá, ꞌbá ꞌébí ịsụ́lépi ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ rĩ kí 20,000.

\VS{8}Ãꞌdị̂ iré dó ru ãngũ ꞌdã agâsĩ pírí, mị̃rị́ ụꞌdị́ ꞌbá ãndânĩ ndẽ ꞌbá kãlãfe ũdrãlépi ménéŋá sĩ rĩ kí rá.


\par }{\PP \VS{9}Ãꞌdị́ ꞌdã gá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ịsụ́ kí ru ꞌbá Dãwụ́dị̃ drị̂ kí abe. Ĩꞌdi cẹ̃ agá fãrásĩ ĩꞌdidrị̂ sĩ, ĩꞌdiní cẹ̃ agá ꞌdĩ gá ꞌdâ, fãrásĩ alị dó ife ãmbógó kénĩ trũ gãnã la ị̃ndụ́ gâsĩ, Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã drị̃kã ãrĩ dó kénĩ la gá. Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ãgĩ dó ru ũlí agá ụrụgá, pá la aló dó sĩ vũ ku, fãrásĩ ĩꞌdiní sĩ cẹ̃jó rĩ ri dó ꞌbãngá cẹ̃lé drị̃ gá.


\par }{\PP \VS{10}ꞌBá ãzí ãlu rĩ la mụ ị́jọ́ ru idélépi ꞌdĩ ndrelé ꞌbo, mụ lũlé la Yõwábũ ní jọ, “Ándre Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ãgĩ ru ife sí gá ꞌdã.”


\par }{\PP \VS{11}Yõwábũ jọ dó ágọ́bị́ ĩꞌdiní ị́jọ́ ꞌdĩ lũlépi rĩ ní, “Ãꞌdu! Índre ĩꞌdi rá yã? Ísõ tá dó ĩꞌdi cọtị káyĩ vụ̃rụ́ ꞌdãá ku ãꞌdu sĩ? Ma tá míní sẹ̃kẹ́lị̃ sílĩvã ãni fẽ mụdrị́ sẹ́rị̃ ꞌbá ãꞌdị́ ndẽlépi rĩ drị̂ be.”


\par }{\PP \VS{12}Ágọ́bị̂ umvi Yõwábũ ní, “Ídrĩ táni áma drị́ gá sẹ̃kẹ́lị̃ sílĩvã rú rĩ fẽ 1,000, má icó tá áma drị́ ꞌbãlé úpí ngọ́pị ụrụꞌbá gá ku. Ãma are ãzị́táŋá úpí ꞌbã fẽlé míní, Ãbĩsáyĩ ní ãzíla Ĩtáyĩ ní ĩꞌdi ꞌbã sĩ jọjó la, ‘Ĩmba jọ mání kãrị́lẹ̃ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ tã áma ị́jọ́ sĩ rĩ rá.’

\VS{13}Ádrĩ tá úpí tị gã úmgbé sĩ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌdịjó, ĩꞌdi tá ị́jọ́ la are rá ãꞌdusĩku ị́jọ́ ãzí zịlé úpí ní rá la ꞌdáyụ, mi tá áma aꞌbe ị́jọ́ la gá áꞌdụ̂sĩ.”


\par }{\PP \VS{14}Yõwábũ jọ, “Má icó tẽlé la mídrị́ ꞌdĩ áni ku.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌdụ dó ãjụ́ kí na, mụ kî trũ ife ị̃ndụ́ gâlé, ãzíla ũsõ dó kí sĩ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ágádrị̃ gá ịsụ́ ĩꞌdi drĩ ꞌdĩ sĩ ife sị́ gá ꞌdãá ídri.

\VS{15}ꞌBá mụdrị́ Yõwábũ andre tẽlépi rĩ amụ́ kí dó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ andre celé, ũsõ kí dó ĩꞌdi ãzíla ꞌdị kí dó ĩꞌdi rá.


\par }{\PP \VS{16}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ vu dó gũká sĩ ãsĩkárĩ kí atrịjó sĩ ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí vú droŋá gá cí.

\VS{17}Ãtrũ kí dó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌi, ꞌbe kí dó ĩꞌdi ꞌbụ́ ãzí ãmbógó la agá mị̃rị́ agâlé ãzíla ũdrõ kí dó írã use-use la kí drị̃ la gá cí. Íni ꞌdĩ ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ apá kí dó pírí ĩꞌbadrị́ kogá.


\par }{\PP \VS{18}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ꞌbã ándrá adrujó ídri rĩ sĩ, sị ĩꞌdiní ị́dị́ŋá ãzí sĩ ĩꞌdi ị́jọ́ ũrãjó la áꞌbụ ꞌa úpí drị̂ agâlé ãꞌdusĩku ũrã, “Mâ ngọ́tị́ ágọ́bị́ sĩ icójó áma rụ́ ĩdrị̃jó la yụ.” ꞌDa dó sĩ ị́dị́ŋâ rụ́ ĩꞌdi rụ́ sĩ, ála dó sĩ ĩꞌdi umve ị́dị́ŋá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị̂ ꞌi kpere ãndrũ.


\par }{\SH Dãwụ́dị̃ awá dó ngọ́pị̃ sĩ
\par }
{\PP \VS{19}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãhị̃mázị̃ Zãdókĩ ngọ́pị jọ Yõwábũ ní, “Mí ají ácẹ̃ drĩ ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌdĩ lũlé úpí nî,
{\ND{Úpí}} pa ĩꞌdi mẹ́rọ́ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí drị́ gá ꞌbo.”


\par }{\PP \VS{20}Yõwábũ jọ, “Mí icó ãndrũ ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌdĩ agụlé úpí ní mi ꞌi ku. Mí icó rá la ụ́ꞌdụ́kọ́ ãzí agụlé ụ́ꞌdụ́ ãzí sĩ adru ãndrũ ku ãꞌdusĩku úpí ngọ́pị drã rá.”


\par }{\PP \VS{21}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ jọ dó ágọ́bị́ Kụ́sị̃ rú rĩ ní, “Ímụ ãzíla ílũ úpí ní ị́jọ́ míní ndrelé rĩ.” Ágọ́bị́ Kụ́sị̃ rú rĩ ilú dó drị̃ vụ̃rụ́ Yõwábũ drị̃lẹ́ gá ãzíla cẹ̃ dó rá.


\par }{\PP \VS{22}Ãhị̃mázị̃ Zãdókĩ ngọ́pị jọ Yõwábũ ní, “Ãꞌdu ị́jọ́ drị̃ táni ru idé nĩ tí, má aꞌị́ mídrị́ ífẽ ácẹ̃ ágọ́bị́ Kụ́sị̃ gó rú ꞌdĩ vú gâsĩ.”

\par }{\PP Wó Yõwábũ umvi, “Mâ ngọ́tị̂, ílẽ mụlé ãꞌdu ị́jọ́ sĩ? Ị́jọ́ ãzí míní agụlé mi dó sĩ ũyá ịsụ́ ala gá rá la ꞌdáyụ.”


\par }{\PP \VS{23}Ãhị̃mázị̃ jọ Yõwábũ ní, “Ãꞌdu ị́jọ́ drị̃ táni ru idé nĩ tí, álẽ cẹ̃lé rá.”

\par }{\PP Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Yõwábũ jọ dó, “Múké ícẹ̃ dô.” ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãhị̃mázị̃ cẹ̃ dó ãngũ gbayi áꞌbụ Yõrĩdánĩ drị̂ gâsĩ, alị dó ágọ́bị́ Kụ́sị̃ gó rú rĩ rá.


\par }{\PP \VS{24}Dãwụ́dị̃ ri ꞌdĩ sĩ kẹ̃jị́ tị ãmvélé rĩ kí drĩdríŋĩ gá kẹ̃jị́ tị agâlé ru rĩ be, ꞌbá ãngũ andre ũtẽlépi rĩ tụ dó ụrụgá jó drị̃ sĩ ãngũ undréjó bõrõ gâlé ru rĩ drị̃ gá. Ĩꞌdiní ãngũ undré agá ꞌdĩ gá ꞌdâ, ndre ꞌbá ãzí la ãcẹ̃ agâ áꞌdụ̂sĩ.

\VS{25}ꞌBá ãngũ andre ũtẽlépi rĩ umve dó úpí ꞌi ãzíla lũ dó ị́jọ́ ꞌdĩ ĩꞌdinî.
 
\par }{\PP Úpí jọ, “Drĩ adru áꞌdụ̂sĩ, ĩꞌdi ꞌdáni ị́jọ́ múké la ají.” Ágọ́bị̂ ũmŋĩ dó ãngũ rá acá dó sĩ ãni rú.


\par }{\PP \VS{26}ꞌBá ãngũ andre ũtẽlépi rĩ ndre vâ ꞌbá ãzí rĩ ãcẹ̃ agâ, umve dó ꞌbá kẹ̃jị́ tị andre tẽlépi rĩ ãzíla jọ, “Índre ꞌbá ãzí rĩ la vâ ãcẹ̃ áꞌdụ̂sĩ ꞌdãnu.”

\par }{\PP Úpí jọ, “Ĩꞌdi vâ ị́jọ́ múké la ajị́.”


\par }{\PP \VS{27}ꞌBá ãngũ andre ũtẽlépi rĩ jọ, “Iꞌdá mání ꞌbá ãcẹ̃lépi drị̃ gá ꞌdã Ãhị̃mázị̃ Zãdókĩ ngọ́pị ꞌi rĩ áni.”

\par }{\PP Úpí jọ, “Ĩꞌdi ꞌbá múké la, ĩꞌdi ụ́ꞌdụ́kọ́ múké la ají.”


\par }{\PP \VS{28}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãhị̃mázị̃ zị dó úpí ꞌi cící ãzíla lũ dó ĩꞌdiní, “Ị́jọ́ pírí kí múké.” Ilú dó drị̃ vụ̃rụ́ úpí drị̃lẹ́ gá, mẹ́lẹ́tị la aló vũ ãzíla jọ, “Ícụ́ úpí Ãdróŋá mídrị̂ ꞌi! Fẽ ꞌbá mvulépi mẹ́rọ́ꞌbá ru drị́ ingalépi úpí mádrị̂ ụrụꞌbá gá rĩ kí ndẽlé rá.”


\par }{\PP \VS{29}Úpí zị, “Kãrị́lẹ̃ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ĩꞌdi múké yã?”

\par }{\PP Ãhị̃mázị̃ umvi úpí ní, “Ãtíꞌbó mídrị́ Yõwábũ ꞌbã áma tị ãpẽjó rĩ sĩ, ándre ꞌbá kí ãbã agá ãzíla drị̃ la iza kí rũ rá, ánị̃ dó sĩ ãꞌdu ị́jọ́ idé ru nĩ yã rĩ gá ku.”


\par }{\PP \VS{30}Úpí jọ ĩꞌdiní, “Íse mi bụ́lụ́ gá ãzíla ítu pá ꞌdãá.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ se dó ru bụ́lụ́ gá ãzíla tu dó sĩ pá ꞌdãá.


\par }{\PP \VS{31}Ágọ́bị́ Kụ́sị̃ gó rú rĩ acá dó ãzíla jọ, “Úpí mádrị̂ mí are drĩ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌdĩ ꞌi,
{\ND{Úpí}} pa dó ãndrũ mi ꞌbá pírí drị́ ingalépi ími ụrụꞌbá gá rĩ kí drị́ gá rá.”


\par }{\PP \VS{32}Úpí zị, “Mâ ngọ́pị Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ĩꞌdi múké yã?”

\par }{\PP Ágọ́bị́ Kụ́sị̃ gó ru rĩ umvi, “Lẽ tátí mẹ́rọ́ꞌbá úpí mádrị̂ drị̂ kí ꞌbá pírí lẽlépi úpî adrálépi rĩ ꞌbã adru kí cécé kãrị́lẹ̃ ꞌdã áni!”


\par }{\PP \VS{33}Úpí ụrụꞌbá yã dó yã yã. Tụ dó ụrụgá jó kẹ̃jị́ tị gá rĩ agâlé áwáŋá trũ. Ĩꞌdiní mụ agá áwá trũ ꞌdĩ gá ꞌdâ jọ, “Wọ́gọ̃ mâ ngọ́tị́ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃! Mâ ngọ́tị́ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃! Ádrĩ tá drã agá ma ꞌi ími kẹ̃jị́ gá la tá múké, wọ́gọ̃ mâ ngọ́tị́ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃, mâ ngọ́tị̂, mâ ngọ́tị̂!”




\par }\Chap{19}{\SH Yõwábũ ꞌbã uzájó Dãwụ́dị̃ drị̃ gá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}ꞌBá ãzí jọ Yõwábũ ní, “Úpí la awá Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ị́jọ́ sĩ.”

\VS{2}Ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ ị́jọ́ ãꞌdị́ ndẽjó rá rĩ uja ru áwáŋá ru ãꞌdusĩku ãsĩkárĩ are kí ị́jọ́ jọlé, “Úpí la awá ĩꞌdi ꞌbã ngọ́tị̂ sĩ rĩ rá.”

\VS{3}ꞌBá unze kí dó sĩ ru ụ́ꞌdụ́ dã sĩ mụlé filé táwụ̃nị̃ agâlé kírí-kírí ru cécé ꞌbá ndẽlé ãꞌdị́ gá rá rĩ ꞌbã kí apájó kí ndẽjó rá drị̃nzá sĩ rĩ áni.

\VS{4}Úpí aku ru mẹ́lẹ́tị cí, ri dó sĩ awálé rere, “Wáwọ̃ mâ ngọ́tị́ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃! Wáwọ̃ Ãbụ̃sãlọ́mụ̃, mâ ngọ́tị̂, mâ ngọ́tị̂.”


\par }{\PP \VS{5}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ mụ dó jó agá úpí rụ̂lé ãzíla jọ dó ĩꞌdiní, “Ãndrũ ífẽ dó drị̃nzá ꞌbá mídrị̂ ꞌbaní pírí, ꞌbá ími ídri palépi, ídri anzị mídrị̂ ꞌbadrị́ izonzị mídrị̂ kí abe, ũkú mídrị̂ kí ãzíla ũkú mídrị́ ãtiꞌbo rú rĩ ꞌbã drị̂ kí abe rĩ ꞌbaní ꞌbo.

\VS{6}Ílẽ ꞌbá ími ngụ̃lépi ũnzí rĩ kí, ãzíla ꞌbá ími lẽlépi rĩ kí íngụ̃ kí ũnzí. Mí iꞌda ãndrũ tọndọlọ ãsĩkárĩ ãmbogo ꞌdĩ kí ãsĩkárĩ ĩbadrị̂ kí abe ãzị́ la kí míní ꞌdáyụ. Ándre mi tá uꞌá ãyĩkõ sĩ rá la Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drĩ tá adru ídri ãzíla ãdrĩ tá ũdrã pírí rá rĩ gá.

\VS{7}Úꞌdîꞌda mí angá, ífũ ꞌbá ꞌba rụ̂lé kí ásị́ imbálé vâ sĩ ĩꞌbaní ãwãꞌdĩfô fẽjó. Ána ũyõ rụ́
{\ND{Úpí}} drị̂ sĩ, ị́nị́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbá ãzí icó acelé míní ãluŋá la ku. Ị́jọ́ ꞌdĩ la dó ũnzĩkãnã sĩ ị́jọ́ ãzí jọ ru idélépi ími ụrụꞌbá gá iꞌdójó kãrị̃lẹ̃ sĩ rĩ kí ndẽ pírí rá.”


\par }{\PP \VS{8}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí angá dó ụrụgá ãzíla ri dó úmvúke ĩꞌdidrị̂ drị̃ gá kẹ̃jị́ tị gá ꞌdãá. Ála dó mụ lũlé la ꞌbá ꞌbaní, “Úpí ri kẹ̃jị́ tị gá ꞌdã íni,” amụ́ kí dó pírí ĩꞌdi drị̃lẹ́ gá.

\par }{\PP Ịsụ́ íni ꞌdĩ ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ apá kí pírí ĩꞌbadrị́ lị́cọ́ gá.


\par }{\SH Dãwụ́dị̃ gõ dó vúlé Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá
\par }
{\PP \VS{9}Sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ agâsĩ pírí, ꞌbá ri kí ãgátã galé kí drĩdríŋĩ gá jọjó la, “Úpí pa ãma mẹ́rọ́ꞌbá ãma drị̂ kí drị́ gá, ĩꞌdi vâ ꞌbá ãma palépi angájó ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí drị́ gá rĩ ꞌi. Wó úꞌdîꞌda apá dó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị́ sụ́rụ́ agá ꞌdâ rá.

\VS{10}Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ ándrá ãdu ũsũjó drị̃ la gá ãmaní ꞌbãlé ãmbógó ru ãma drị̃ celépi rĩ drã dó ãꞌdị́ gá ꞌdâ rá. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãjọ kí dó ị́jọ́ úpî ajíjó vúlé rĩ ku ãꞌdu sĩ yã?”


\par }{\PP \VS{11}Dãwụ́dị̃ la dó mụ ị́jọ́ ꞌbá ꞌdĩ ꞌbã kí jọlé ꞌdĩ arelé ꞌbo, pẽ dó ụ́ꞌdụ́kọ́ tị átáló Zãdókĩ ꞌbarụ́ Ãbĩyátã be, “Ĩzị drĩ ꞌbá ĩyõ Yụ́dã drị̂ kî, ‘Ĩmi icó dó adrulé ꞌbá vúlé úpí ajílépi ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gá rĩ kî rú ãꞌdu ị́jọ́ sĩ? Íni ꞌdĩ ị́jọ́ jọlé Ịsịrayị́lị̃ gá pírí rĩ ca kí úpí rụ̂lé ꞌbo.

\VS{12}Ĩmi má ádrị́pịka kí, ĩzá mádrị̂ ãzíla ãrí mádrị̂. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ĩmi icó dó adrulé bá vúlé úpí ajílépi rĩ kí rú íngoní ru?’

\VS{13}Dãwụ́dị̃ jọ ꞌbã lũ vâ Zãdókĩ ꞌbaní Ãbĩyátã be, ĩjọ Ãmásã ní, ‘Mi mâ kãká. Iꞌdójó ãndrũ ma ími ꞌbã ãmbógó ãsĩkárĩ kí drị̃lẹ́ gá rĩ rú Yõwábũ kẹ̃jị́ gá. Ádrĩ ị́jọ́ ꞌdĩ nga ku lẽ Ãdróŋá ꞌbã ꞌdị ma rá.’ ”


\par }{\PP \VS{14}Ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ ꞌbã jọlé ꞌdĩ ají ꞌbá Yụ́dã drị̂ kí ásị́ ãlu ĩꞌdĩ drị̃ gá. Pẽ kí dó ụ́ꞌdụ́kọ́ tị úpí rụ́, “Mí ãgõ, bá mídrị̂ kí abe pírí.”

\VS{15}Dã ꞌbã ũngúkú gá úpí ãgõ dó kpere mĩrĩ Yõrĩdánĩ gá.

\par }{\PP ꞌBá Yụ́dã drị̂ amụ́ kí Gị̃lị̃gálị̃ gá, mụ kí dó drị̃ ụfụlé úpí trũ ãzíla izá kí dó ĩꞌdi mĩrĩ Yõrĩdánĩ ꞌbã ꞌá ꞌdã sĩ.

\VS{16}Sị̃mẹ́yị̃ Gérã ngọ́pị Bénzãmĩnĩ gó ru angálépi Bãhũrúmĩ gá rĩ, afụ ru ándrâlé ꞌbá Yụ́dã drị̂ kí abe mụlé drị̃ ụfụlé úpí Dãwụ́dị̃ be.

\VS{17}ꞌBá Bénzãmĩnĩ rú ĩꞌdi abe rĩ kí 1,000, ãtíꞌbó Sáwụ̃lọ̃ drị́ Zíbã ala gá ĩndĩ anzị ĩꞌdidrị́ mụdrị́ drị̃ tõwú rĩ kí abe ãzíla ãtiꞌbo kãlị́ ị̃rị̃ rĩ kí trũ. Afụ kí dó ru Yõrĩdánĩ gâlé ãngũ úpí ꞌbã sĩ adrujó rĩ gá.

\VS{18}Za kí dó ị̃yị̂ ꞌi sĩ mụjó úpí ajíjó ãko ĩꞌdidrị́ kogá rĩ kí abe ãzíla sĩ ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ idéjó.

\par }{\PP Sị̃mẹ́yị̃ Gérã ngọ́pị azá vâ Yõrĩdánĩ ꞌi, ꞌbe dó ru úpî drị̃lẹ́ gá ꞌdãá vụ̃rụ́,

\VS{19}ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Úpí mádrị̂, mí ũrã jõ ị́jọ́ ũnzí mádrị̂ ku. Ị́jọ́ ándrá ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã idélé mị́rụ́ ũnzí ụ́ꞌdụ́ míní Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ aꞌbejó rĩ sĩ rĩ ꞌba agá kí míní ku. Lẽ úpí ꞌbã ãvĩ ị́jọ́ ꞌdĩ ĩꞌdi ásị́ gá rá.

\VS{20}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ma ãtíꞌbó mídrị̂ rú ánị̃ rá má iza ị́jọ́ mị́rụ́ rá, wó ãndrũ má amụ́ ꞌdâ pírí drị̃drị̃ ꞌbá lị́cọ́ Yụ̃sụ́fụ̃ drị̂ gá rĩ kí agá sĩ drị̃ ụfụjó úpí ãmbógó mádrị̂ be.”


\par }{\PP \VS{21}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãbĩsáyĩ Zẹ̃rụ̃yị́yã ngọ́pị jọ, “Ícó tá Sị̃mẹ́yị̃ ꞌdịlé ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ku yã? Ãꞌdusĩku wã ándrá ꞌbá
{\ND{Úpí}} ꞌbã sĩ ãꞌdu ũsũjó drị̃ la gá rĩ rá.”


\par }{\PP \VS{22}Dãwụ́dị̃ umvi, “Ĩmi anzị Zẹ̃rụ̃yị́yã drị́ ꞌdĩ, ị́jọ́ ãma icílépi ĩmi abe ãlu rĩ dó ãꞌdu? Ĩmi acá ãndrũ mání mẹ́rọ́ꞌbá rũ! Ụ́ꞌdụ́ ãndrũ ꞌdĩ adru sĩ ꞌbá ꞌdịjó Ịsịrayị́lị̃ gá ꞌdâ la ku. Ánị̃ ãndrũ ma úpí Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌi rĩ gá rá.”

\VS{23}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí jọ dó Sị̃mẹ́yị̃ ní, “Ána ũyõ rú mí icó drãlé ku.”


\par }{\PP \VS{24}Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ Sáwụ̃lọ̃ umvelépi áyị́pị rĩ mụ vâ ándrâlé sĩ drị̃ ụfụjó úpí be. Ũjĩ ándrá ru pá ku, ufá ru tịꞌbị́ ku ãzíla ũjĩ bõngó ĩꞌdidrị̂ kí ku angájó ụ́ꞌdụ́ úpí ꞌbã Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ aꞌbejó rĩ sĩ kpere ĩꞌdiní ãgõ agá ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ.

\VS{25}Ĩꞌdiní amụ́jó angájó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gâlé sĩ drị̃ ụfụjó úpí be rĩ sĩ, úpí zị ĩꞌdi, “Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ ímụ ándrá má be ĩndĩ ku ãꞌdu sĩ yã?”


\par }{\PP \VS{26}Jọ, “Ãmbógó úpí mádrị̂, mání adrujó ãcá trũ rĩ sĩ ájọ, ‘Ma kãyĩnõ mádrị̂ pá kí usú ãzíla ma dó sĩ cẹ̃ kî sĩ, ma dó sĩ mụ úpí mádrị̂ be.’ Wó ãtíꞌbó mádrị́ Zíbã ulé ma rá.

\VS{27}Alị́ dó ĩnzõ ãtíꞌbó mídrị̂ rụ́ úpí ãmbógó mádrị̂ ní. Úpí ãmbógó mádrị̂, mi cécé mãlãyíkã Ãdróŋá drị̂ áni; ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ mí idé ị́jọ́ icólépi míní ãyĩkõ fẽlépi rá rĩ.

\VS{28}Ị́jọ́ mgbã sĩ ꞌbá pírí má áyị́pị ꞌbã kãká ru rĩ sị kí tá tí ũdrãlé úpí mádrị̂ ꞌbã drị̃lẹ́ gá rá, wó ífẽ ãtíꞌbó mídrị̂ ní ãngũ sĩ íná najó méjã mídrị̂ tị gá. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ má icó dó mãmálá ꞌbãlé sĩ ãko aꞌị́jó úpí drị́ ị̃dị́ íngoní ru?”


\par }{\PP \VS{29}Úpí jọ dó ĩꞌdiní, “Ị́jọ́ míní jọlé ị̃dị́ rĩ dó ãꞌdu? Áfẽ ãzị́táŋá ĩminí sĩ ámvụ́ kí awajó Zíbã be.”


\par }{\PP \VS{30}Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ jọ úpí ní, “Lẽ ꞌbã ꞌdụ dó ãko kí pírí míní ãgõjó lị́cọ́ gá ꞌdõlé múké rĩ sĩ.”


\par }{\SH Dãwụ́dị̃ iꞌda ásí ị̃gbẹ̃ Bãzĩláyĩ nî
\par }
{\PP \VS{31}Bãzĩláyĩ Gị̃lẹ́dị̃ gó ru rĩ amụ́ vâ ándrá angájó Rọ̃gẹ̃lị́mụ̃ gâlé sĩ mĩrĩ Yõrĩdánĩ zajó úpí be ãzíla sĩ pá la ꞌbãjó gẹ̃rị̃ ĩꞌdidrị̂ gá.

\VS{32}Bãzĩláyĩ dó ꞌdĩ sĩ ãmbá ru ílí trũ kãlị́ ãrõ. Ĩꞌdi ándrá ꞌbá málĩ trũ la, fẽ dó sĩ úpí ní ãkónã kí ĩꞌdiní uꞌájó Mãhãnãyị́mụ̃ gá rĩ sĩ.

\VS{33}Úpí jọ Bãzĩláyĩ ní, “Mí azá má be ãzíla mí uꞌá má be Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá ꞌdâ, ma ími ta mba rá.”


\par }{\PP \VS{34}Wó Bãzĩláyĩ umvi úpí ní, “Ma mụ ílí ãzí kí uꞌálé sị́ mání sĩ mụjó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá sĩ uꞌájó úpí be?”

\VS{35}Ma dó úꞌdîꞌda ílí trũ kãlị́ ãrõ. Má icó ị́jọ́ múké rĩ kí drĩdríŋĩ awalé ị́jọ́ ũnzí rĩ be rá yã? Ãtíꞌbó mídrị̂ icó ãko ĩꞌdiní nalé ãzíla mvụlẹ́ rĩ ꞌbã ãjị́ ĩtrĩkãlé rá yã? Má icó ãgọbị kí ụ́ꞌdụ́kọ́ arelé izonzị kí abe úngó ngoŋá gá rá yã? Ãtíꞌbó mídrị̂ la vâ adru tẹ́rị́ ru úpí ãmbógó mádrị̂ drị̃ gá ãꞌdu ị́jọ́ sĩ yã?

\VS{36}Ãtíꞌbó mídrị̂ la Yõrĩdánĩ za úpí be sĩ mụjó were, wó úpí la mání ũyá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ fẽ ãꞌdu ị́jọ́ sĩ?

\VS{37}Lẽ ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã gõ vúlé, má dó sĩ mụ drãlé táwụ̃nị̃ mádrị̂ gá ĩnádrị̃ mâ átẹ́pị ꞌbadrị́ mâ ãndrẽ be rĩ ꞌbã andre gá ãni rú. Wó ãtíꞌbó mídrị́ Kĩmũhámũ ĩꞌdi ꞌdĩ. Lẽ ꞌbã za kí úpí ãmbógó mádrị̂ be. Mí idé ĩꞌdiní ị́jọ́ míní ãyĩkõ fẽlépi rá rĩ.


\par }{\PP \VS{38}Úpí jọ, “Kĩmũhámũ la za ꞌâlé má be ãzíla ma ị́jọ́ míní ãyĩkõ fẽlépi rĩ kí idé rá ãzíla ãko cí míní lẽlé mádrị́ rĩ, má idé la rá.”


\par }{\PP \VS{39}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ꞌbá pírí za kí dó mĩrĩ Yõrĩdánĩ úpí abe rá. Úpí wi dó sụ̃sụ́ Bãzĩláyĩ ní, azị kí dó ĩꞌdi be ãzíla Bãzĩláyĩ gõ dó ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gâlé.


\par }{\PP \VS{40}Úpí ꞌbã zajó ꞌá Gị̃lị̃gálị̃ gâlé rĩ sĩ Kĩmũhámũ za ĩꞌdi be ĩndĩ. Ãsĩkárĩ Yụ́dã drị̂ kí ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị́ nụ́sụ̃ rĩ kí abe pírí izá kí dó úpî ꞌá ꞌdã sĩ.


\par }{\PP \VS{41}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ amụ́ kí dó pírí úpí rụ́ ꞌdõlé ãzíla jọ kí, “Ãmã ádrị́pịka ꞌbá Yụ́dã drị̂ amụ́ kí úpí Dãwụ́dị̃ ụ̃gụ̃lé rá sĩ ĩꞌdi agụjó ãko ĩꞌdi drị́ko gá rĩ kí abe mĩrĩ Yõrĩdánĩ azájó ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe ãꞌdu ị́jọ́ sĩ?”


\par }{\PP \VS{42}Ãsĩkárĩ pírí Yụ́dã drị̂ umvi kí ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbaní, “Ãma idé ị́jọ́ ꞌdĩ íni la úpí ĩꞌdi kãká ãmadrị́ ãníyágá gá rĩ. Ĩmi idé ũmbã sĩ ãꞌdu sĩ? Ãna úpí ꞌbã ãko ãzí rá yã? Ãꞌdụ ãko ãzí ãmaní rá yã?”


\par }{\PP \VS{43}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ umvi kí, “Sụ́rụ́ ãmadrị̂ kí mụdrị́ ãzíla ãmã hákĩ Dãwụ́dị̃ rụ́ rĩ ndẽ ĩmidrị̂ ãmbõgõ sĩ rá. Ĩmi ide ãma íni ãꞌdu ị́jọ́ sĩ? Ãma adru ándrá ꞌbá drị̃drị̃ jọlépi la lẽ ájí úpî vúlé rĩ kí ku yã?”

\par }{\PP Wó ꞌbá Yụ́dã drị̂ umvi kí ị́jọ́ ũmbã rú ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbanî.




\par }\Chap{20}{\SH Sébã ꞌbã mvujó Dãwụ́dị̃ rụ́ ꞌdãá rá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sáwã ꞌdã sĩ ágọ́bị́ ãzí ị́jọ́ usúlépi la cí rụ́ la Sébã ꞌi. Sébã ĩꞌdi Bíkĩrĩ Bénzãmĩnĩ gó ru rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌi. Vu jaligó ãzíla iꞌdó dó uzálé,

\par }{\Q “Ũpĩ Dãwụ́dị̃ drị̂ ꞌba aꞌdé vũ gá,

\par }{\QB ãmã ãwítã ꞌbãngá Yésẽ ngọ́pị rụ́ ꞌdáyụ!

\par }{\Q ꞌBá ãlu ãlu Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã mụ kí ĩꞌbadrị́ lị́cọ́ gá!”


\par }{\PP \VS{2}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ aꞌbe kí dó Dãwụ́dị̃ rá, bĩ kí dó sĩ Sébã Bíkĩrĩ ngọ́pị vú áyụ. Wó ꞌbá Yụ́dã drị̂ ace kí ru úpí ĩꞌbadrị̂ andre gá angájó mĩrĩ Yõrĩdánĩ gá kpere Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá.


\par }{\PP \VS{3}Dãwụ́dị̃ la dó mụ ãgõlé lị́cọ́ ĩꞌdidrị́ ũpĩ drị̂ gá Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gâlé ꞌbo, ꞌdụ dó ũkú ãtíꞌbó ru mụdrị́ ĩꞌdiní ándrá aꞌbelé lị́cọ́ andre tẽlépi rĩ kí ãzíla ꞌbã ãsĩkárĩ ãzí kí kí andre tẽlé cí. Fẽ ĩꞌbaní ãko pírí kí rá wó la ru ĩꞌba abe ku. Úri kí tã mbalé mãbụ́sụ̃ rú kpere ĩꞌbaní drã agá, uꞌá kí dó sĩ cécé ãwụ́zị́ áni.


\par }{\PP \VS{4}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, úpí jọ Ãmásã ní, “Mí atrá ãsĩkárĩ Yụ́dã drị̂ kí ụ́ꞌdụ́ na agá, ãzíla ími mgbãrĩ ꞌba adru ꞌdãá ĩndĩ.”

\VS{5}Wó Ãmásã ꞌdụ sáwã ãzo rú alị úpí ꞌbã ꞌbãlé ĩꞌdiní sĩ ãsĩkárĩ Yụ́dã gá rĩ kí trajó rĩ rá.


\par }{\PP \VS{6}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ jọ dó Ãbĩsáyĩ ní, “Úꞌdîꞌda Sébã Bíkĩrĩ ngọ́pị la dó ãma iza trẹ̃yị́ ndẽ dó Ãbụ̃sãlọ́mụ̃ drị̂ rá. Íꞌdụ ãsĩkárĩ mádrị̂ kí ãzíla íbĩ kí vú, jõ íni ku ĩꞌdi ru zị̃ táwụ̃nị̃ andre celé bõrõ ũkpó sĩ la kí agá ãzíla ĩꞌdi apá ãma rụ́ ꞌdâ rá.”

\VS{7}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãsĩkárĩ Yõwábũ drị̂ kí, Kẹ̃rẹ́tị̃ drị̂ kí, ãzíla Pẹ̃lẹ́tị̃ drị̂ kí abe acá kí dó sĩ ãmbógó ru Ãbĩsáyĩ pálé gá. Fũ kí dó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá rĩ sĩ mụlé Sébã Bíkĩrĩ ngọ́pị ndrụ̃ trũ.


\par }{\PP \VS{8}Kí dó mụ calé írã ãmbógó Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ gá, Ãmásã amụ́ dó drị̃ ụfụlé ĩꞌba abe. Yõwábũ sụ̃ dó bõngó ĩꞌdidrị́ ãsĩkárĩ drị̂ kí, umbé dó ru ụ́pị́cẹ́ sẹ́rị̃ sĩ ala gá nákũrá ĩꞌdidrị́ ménéŋá trũ cí. Ĩꞌdiní mụ agá drị̃lẹ́ gá, ménéŋâ anzé nákũrá agâlé aꞌdélé vụ̃rụ́.


\par }{\PP \VS{9}Yõwábũ jọ Ãmásã ní, “Má ãdrị̃gọ́ mi íngoní?” ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ rụ dó Ãmásã tịꞌbị́ gá drị́ ãndá gá sĩ ĩꞌdi kpõlókõ ndrujó.

\VS{10}Ãmásã ndre ménéŋá Yõwábũ drị́ gá ꞌdã gẹ̃rị̃ sĩ ku, Yõwábũ sõ dó ꞌa la kpãwú, ífí la ãlĩ kí dó sĩ ru ãmvé, asu kí dó vụ̃rụ́. Sõ dó ĩꞌdi ị̃dị́ ku, Ãmásã drã dó rá. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Yõwábũ kí ádrị́pị̃ Ãbĩsáyĩ be bĩ kí dó Sébã Bíkĩrĩ ngọ́pị vú.


\par }{\PP \VS{11}Ãsĩkárĩ Yõwábũ ãni la tu dó pá Ãmásã andre gá jọ, “ꞌBá Dãwụ́dị̃ kí lẽlépi Yõwábũ be rá rĩ ꞌbã bĩ kí Yõwábũ vú!”

\VS{12}Ãmásã ãvũ la dó ru ãrí agá gẹ̃rị̃ ꞌbã ágágá, ágọ́bị̂ ndre ãsĩkárĩ pírí amụ́lépi rĩ kí pá tu ꞌdãá cí. Ĩꞌdi dó mụ amálé la ꞌbá pírí amụ́lépi Ãmásã drị̃ gá rĩ kí pá tu cící, se dó ĩꞌdi gẹ̃rị̃ agá rĩ sĩ ámvụ́ ãzí agá ãzíla ꞌbe dó drị̃ la bõngó sĩ cí.

\VS{13}Ãmásã ãvũ sejó gẹ̃rị̃ agá ꞌdãá rá rĩ sĩ, ãsĩkárĩ pírí mụ kí dó Yõwábũ rụ́ sĩ Sébã Bíkĩrĩ ngọ́pị vú bĩjó.


\par }{\PP \VS{14}Sébã alị sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí agâsĩ pírí ãzíla tra dó ꞌbá ĩꞌdidrị́ ínátị Bíkĩrĩ drị̂ agá rĩ kí, bĩ kí dó sĩ ĩꞌdi vú, fi kí dó sĩ táwụ̃nị̃ Ãbẽlĩ Bẹ̃tị̃ Mákã agâlé.

\VS{15}Ãsĩkárĩ pírí Yõwábũ abe rĩ amụ́ kí ãzíla ce kí dó táwụ̃nị̃ Sébã Ãbẽlĩ Bẹ̃tị̃ Mákã gá rĩ. Sị kí dó táwụ̃nị̃ andre gá ãngũ ngõꞌdõ la sĩ fẽjó la ꞌbã ãtị̃ rú sĩ ru bõrõ andre la cejó cí rĩ gá. Iꞌdó kí dó Bõrõ ụ̃sị̃lé sĩ ĩꞌdi nũjó vũ gá,

\VS{16}ũkú ãzí ũndũwã rú la azá táwụ̃nị̃ agâlé, “Mí are! Mí are! Ílũ Yõwábũ ní ꞌba amụ́ drị̃ ꞌdõ, ma dó sĩ ĩꞌdiní ị́jọ́ ãzí lũ.”

\VS{17}Mụ dó ĩꞌdi rụ̂lé ãzíla zị ĩꞌdi, “Mi Yõwábũ ꞌi yã?”

\par }{\PP Umvi, “ꞌẼ, má ĩꞌdi ꞌi.”

\par }{\PP Jọ ĩꞌdiní, “Mí are drị̃ ị́jọ́ ãtíꞌbó mídrị̂ ꞌbã jọlé rĩ.”

\par }{\PP Jọ, “Ma are la ꞌdĩ.”


\par }{\PP \VS{18}Mụ ị́jọ́ trũ drị̃ gá jọ, “Ándrá ídu rĩ sĩ ála jọ la, ‘Ídrĩ lẽ ị́jọ́ pịrị la ịsụ́lé, ímụ táwụ̃nị̃ Ãbẽlĩ gá.’ Mi ị́jọ́ míní ndrụ̃lé ꞌdã ꞌbã umvitáŋá ịsụ́ rá.

\VS{19}Ãma ꞌbá ásị́ ị̃gbẹ́ ãzíla ãꞌị̃táŋá trũ Ịsịrayị́lị̃ gá ꞌdâ rĩ kî. Mi úgólé gẹ̃rị̃ ndrụ̃lé sĩ táwụ̃nị̃ Ịsịrayị́lị̃ drị́ ị́jọ́ ru rĩ andijó ꞌdĩ. Ílẽ ãwítã Úpí drị̂ andilé ãꞌdu sĩ?”


\par }{\PP \VS{20}Yõwábũ umvi, “Yụ! Má icó táwụ̃nị̃ ꞌdĩ andilé ku!”

\VS{21}Ị́jọ́ ꞌdĩ adru ꞌdĩ áni ku. Ágọ́bị́ ãzí ãlu rụ́ la Sébã ꞌi, ĩꞌdi Bíkĩrĩ ngọ́pị ꞌi angájó ãngũ ꞌbé ꞌa rú Ịfụrayị́mụ̃ gá, inga ru drị́ úpí Dãwụ́dị̃ rụ́ nĩ. Ĩmi ãfẽ ꞌbá ãlu ꞌdĩ ꞌi, ãma ãmã nze táwụ̃nị̃ ꞌdĩ gá ꞌdâ rá.

\par }{\PP Ũkû jọ Yõwábũ ní, “Ála ĩꞌdi drị̃kã ꞌbe mírụ̂lé bõrõ drị̃ gâsĩ.”


\par }{\PP \VS{22}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ũkú ꞌdĩ mụ dó ꞌbá pírí ꞌba rú ị́jọ́ ũndũwã rú ꞌdĩ trũ, ꞌbá alị́ kí dó Sébã Bíkĩrĩ ngọ́pị ꞌbã drị̃kã, aꞌbé kí ĩꞌdi Yõwábũ rụ́ ꞌdõlé. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ vu dó jaligó, ãzíla ꞌbá iré kí rũ angájó táwụ̃nị̃ gâlé rá, ꞌbá ãlu ãlu gõ ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gá. Yõwábũ gõ dó vúlé úpí rụ́ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gâlé.


\par }{\PP \VS{23}Yõwábũ ĩꞌdi ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃lẹ́ gá; Bẽnáyã Yẽhõyãyídã ngọ́pị ĩꞌdi ãsĩkárĩ Kẹ̃rẹ́tị̃ ãzíla Pẹ̃lẹ́tị̃ drị̂ kí drị̃légá.

\VS{24}Ãdõnĩrámũ ĩꞌdi ãzị́ ngalé ũkpó sĩ rĩ drị̃légá, Yẽhõsãfátĩ Ãhị̃lụ́dị̃ ngọ́pị ĩꞌdi ꞌbá ị́jọ́ ũsĩlépi rĩ.

\VS{25}Sévã ĩꞌdi kãránĩ kẹ́sị̃ drị̂; Zãdókĩ kí Ãbĩyátã be kí ãtalo;

\VS{26}ãzíla Írã angájó táwụ̃nị̃ Yáyĩrĩ gá rĩ ĩꞌdi ándrá vâ ãtalo Dãwụ́dị̃ drị̂ kí ꞌbã ãzí.




\par }\Chap{21}{\SH Dãwụ́dị̃ ũfẽ ꞌbá Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ drị̂ kí ꞌbã ãrígó tị
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sáwã Dãwụ́dị̃ ꞌbã adrujó úpí ru rĩ sĩ, rílẽ ãzí ꞌde uꞌá ílí na ꞌdĩpí, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ zị dó sĩ ị́jọ́
{\ND{Úpí}} tị gá. Wó
{\ND{Úpí}} umvi ĩꞌdiní, “Rílẽ ꞌdĩ ꞌde íni la Sáwụ̃lọ̃ ꞌbã kí ꞌbá ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gá rĩ kí abe ꞌbá Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ drị̂ kí ụꞌdị́jó rĩ sĩ.”

\VS{2}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí umve dó ꞌbá Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ drị̂ kí ãzíla jọ dó sĩ ị́jọ́ ĩꞌba abe. ꞌBá Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ drị̂ adru kí ándrá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí ꞌbã ãzí ku, wó kí ándrá ꞌbá Ãmọ́rị̃ drị́ acelépi rĩ kí ꞌbã ị́mbị́. ꞌBá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã kí ándrá táni ũyõ na agá sĩ kí ụꞌdị́jó ku rá tí, Sáwụ̃lọ̃ ndrụ̃ gẹ̃rị̃ sĩ kí ụꞌdị́jó rá ãvá ĩꞌdidrị́ ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị́ ãzíla ꞌbá Yụ́dã drị̂ kí tãmbajó rĩ ꞌbã ị́jọ́ sĩ.

\VS{3}Dãwụ́dị̃ zị dó ꞌbá Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ drị̂ kí, “Má icó dó ĩminí rá rĩ gá ãꞌdu idélé? Ma dó ĩmi ũfẽ ãꞌdu sĩ ĩminí sĩ icójó sụ̃sụ́ wijó ꞌbá
{\ND{Úpí}} drị̂ ꞌbaní?”


\par }{\PP \VS{4}ꞌBá Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ drị̂ umvi kí ĩꞌdiní, “Ị́jọ́ ãma drĩdríŋĩ gá Sáwụ̃lọ̃ trũ jõku ꞌbá ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gá rĩ kí abe rĩ icó ru ãzãkolé gólũdĩ sĩ jõku sílĩvã sĩ ku, ãma icó vâ ꞌbá ãzí Ịsịrayị́lị̃ rú la ꞌdịlé ku.”

\par }{\PP Dãwụ́dị̃ zị kí, “Ĩlẽ dó má idé ĩminí rá rĩ gá ãꞌdu?”

\VS{5}ꞌBá Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ drị̂ umvi kí úpí ní, “Ágọ́bị́ ãma ị̃lị̃kị̃lépi ãzíla ị́jọ́ itúlépi ãma ụrụꞌbá gá ũnzí, fẽlépi la ãma adru dó sĩ ãngũ kóru Ịsịrayị́lị̃ gá ꞌdâ rĩ,

\VS{6}lẽ úfẽ anzị ĩꞌdidrị́ ãgọbị rú ázị̂rị̃ rĩ kí ãmadrị́, ãma dó sĩ kí nzi
{\ND{Úpí}} drị̃lẹ́ gá ꞌbé Sáwụ̃lọ̃ drị́ Gị̃bẹ́yã drị̃ gá.”

\par }{\PP Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí umvi, “Ma kí fẽ ĩmidrị́ rá.”


\par }{\PP \VS{7}Úpí fẽ Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ Yónãtãnĩ ꞌbã ngọ́pị Sáwụ̃lọ̃ umvelépi áyị́pị rĩ ĩꞌbadrị́ gẹ̃rị̃ sĩ ku ũyõ ándrá Dãwụ́dị̃ ꞌbã kí nalé Yónãtãnĩ Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị be
{\ND{Úpí}} drị̃lẹ́ gá rĩ sĩ.

\VS{8}Wó úpí fẽ anzị Rị̃zị́pã Ãyíyã ꞌbã ị̃zẹ́pị drị́ ị̃rị̃ ĩꞌdi ꞌbã tịlé Sáwụ̃lọ̃ ní Ãrị̃mọ́nị̃ kí ágọ́bị́ ãzí vâ umvelé Mẹ̃fị̃bọ̃sẹ́tị̃ ꞌi rĩ be ꞌbá Gị̃bẹ̃yọ́nị̃ drị̂ ꞌbadrị́. Fẽ vâ anzị ãgọbị Mẽrábũ Sáwụ̃lọ̃ ꞌbã ị̃zẹ́pị drị́ tõwú ĩꞌdi ꞌbã tịlé Ãdrị̃yẹ́lị̃ Bãrĩzĩláyĩ ngọ́pị sụ́rụ́ Mẽhõlátĩ rú rĩ kí ĩndĩ.

\VS{9}Nzi kí dó sĩ kí ꞌbé drị̃ gá
{\ND{Úpí}} ꞌbã drị̃lẹ́ gá, anzị ázị̂rị̃ ꞌdĩ ị̃lị̃kị̃ kí dó sĩ pírí ãngũ ãlu gá. Ụ́ꞌdị́ kí ụ́ꞌdụ́ drị̃drị̃ sĩ ãkónã trajó ámvụ́ agá rĩ gá, ꞌdĩ ĩmbá sụ sĩ, sáwã sĩ iꞌdójó ãná bálẽ rú rĩ lãjó rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{10}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãyíyã ꞌbã ĩzẹ́pị Rị̃zị́pã ꞌdụ dó kõlĩbá ãzíla, aja dó ĩꞌdi ĩꞌdiní írã ãzí drị̃ gá. Sáwã iꞌdójó ãkónã trajó ámvụ́ agá rĩ sĩ kpere sáwã uzogó ꞌbã iꞌdójó ꞌdịjó ꞌbụ̃ gâlé ãvũ kí drị̃ gá rĩ gá, Rị̃zị́pã aꞌbe ãriŋa ꞌbụ̃ gá rĩ kí ãvũ kí alólé ị̃tụ́ sĩ ku jõku ãnãkpá ásé agá rĩ kí kí alólé ị́nị́ sĩ ku.

\VS{11}Ála dó mụ Dãwụ́dị̃ ní ị́jọ́ Rị̃zị́pã Ãyíyã ꞌbã ị̃zẹ́pị Sáwụ̃lọ̃ ꞌbã ũkú ãtíꞌbó ru rĩ ꞌbã idélé rĩ lũlé ꞌbo,

\VS{12}Dãwụ́dị̃ mụ dó ãzíla aꞌdụ́ dó ĩfãkã Sáwụ̃lọ̃ drị̂ kí ngọ́pị̃ Yónãtãnĩ drị̂ be ꞌbá Yãbẹ́sị̃ Gị̃lẹ́dị̃ drị̂ ꞌbadrị̂ lé rĩ sĩ rá. (ꞌBá ꞌdĩ ụ̃gụ̃ kí ándrá ĩfãkã ꞌdĩ kí gbọ̃kộ Bẹ̃tị̃ Sánị̃ drị̂ tị gá, ꞌdĩ ãngũ ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ ꞌbã kí ándrá sĩ kí ũgĩjó, ĩꞌbã kí Sáwụ̃lọ̃ ꞌdịjó Gĩbówã gá ꞌbo rĩ ꞌbã vúlé gá.)

\VS{13}Dãwụ́dị̃ aꞌdụ́ dó sĩ ĩfãkã Sáwụ̃lọ̃ drị̂ kí Sáwụ̃lọ̃ ngọ́pị Yónãtãnĩ drị̂ be, ãzíla atrá vâ ĩfãkã ꞌbá ándrá ụꞌdị́lé rĩ ꞌbadrị̂ kí ĩndĩ.


\par }{\PP \VS{14}Ị̃sị̃ kí dó ĩfãkã Sáwụ̃lọ̃ ꞌbadrị́ ngọ́pị Yónãtãnĩ be rĩ kí Zélã gá ꞌdĩ ãngũ Bénzãmĩnĩ drị̂ gá ãzíla nga kí dó ị́jọ́ pírí úpí ꞌbã ãzị́táŋá la fẽjó ĩꞌbaní rĩ ꞌbã áni. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, Ãdróŋá umvi dó sĩ ị́jọ́ ꞌbá ãngũ ꞌdã gá rĩ ꞌbã kí zịlé rĩ kí rá.


\par }{\SH Ãꞌdị́ Dãwụ́dị̃ ꞌbã ꞌdịlé ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí abe rĩ
\par }
{\PP \VS{15}Ãꞌdị́ ãzí ꞌde ándrá vâ ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ ꞌbaní ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí abe ị̃dị́. Dãwụ́dị̃ ilú dó sĩ ándrá ꞌbá ĩꞌdi ãzãkolépi rĩ kí abe sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí abe, uja dó sĩ ãndẽlé rá.

\VS{16}Ị̃sị̃bị̃-bẹ̃nọ́bụ̃ ĩꞌdi ándrá ꞌbá ãfũlépi Ráfã rụ́ la, ãjụ́ ĩꞌdidrị̂ ꞌbã sị́ idélé bũrônzĩ sĩ rĩ ꞌbã ãnzị ĩꞌdi ándrá kị́lọ̃ na nụ́sụ̃, úfẽ ĩꞌdiní ménéŋá ãꞌdị́drị́ úꞌdí la, jọ ꞌi dó sĩ mụ Dãwụ́dị̃ ꞌdịlé rá.

\VS{17}Wó Zẹ̃rụ̃yị́yã Ãbĩsáyĩ ngọ́pị amụ́ dó Dãwụ́dị̃ palé, gbã dó sĩ ágọ́bị́ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ rú rĩ ãzíla ágọ́bị̂ drã dó rá. ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ꞌbá Dãwụ́dị̃ drị̂ na kí dó ũyõ jọ kí ĩꞌdiní, “Mí icó dó mụlé ãma be ãꞌdị́ gá ị̃dị́ ku, mi mụ tárã Ịsịrayị́lị̃ drị̂ anụ́lé ku rá.”

\VS{18}ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ãꞌdị́ ãzí ꞌde vâ ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí abe Góbũ gá. Sáwã ꞌdã sĩ Sĩbẽkáyĩ Hũsátĩ gó ru rĩ ꞌdị dó Sáfũ ãfũlépi ũri ꞌbá Ráfã rú rĩ ꞌbadrị̂ agá rĩ rá.

\VS{19}Ãꞌdị́ ãzí ꞌde ándrá vâ ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí abe ị̃dị́ Góbũ gá. Ĩlĩhãnánĩ Yáyĩrĩ Ụ̃rẹ̃gị́mị̃ Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gó ru rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌdị ándrá dó sĩ Gũlĩyátõ Gị́tị̃ gó ru rĩ ꞌbã ádrị́pị ándrá ãjụ́ jụ́kẹ indrélépi cécé ife ꞌbá bõngó cãlépi rĩ ꞌbã kí ayúlé rĩ áni rĩ trũ rĩ rá.


\par }{\PP \VS{20}Ãꞌdị́ ãzí ꞌde vâ ị̃dị́ ãngũ Gátũ drị̂ gá, ágọ́bị́ ãzí ándrá ãmbógó ru drị́ mváŋá trũ ázíyá drị́ ãlu ãlu gá, pá mváŋá la kí vâ ázíyá pá ãlu ãlu gá la, ũꞌbã kí dó sĩ ru pírí rĩ gá kãlị́ ị̃rị̃ drị̃ sụ. Ágọ́bị́ ꞌdĩ ãfũ ándrá vâ ꞌbá Ráfã drị̂ ꞌbarụ́.


\par }{\PP \VS{21}Ĩꞌdi mụ ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí idelé ꞌbo, Yónãtãnĩ Sĩméyã ngọ́pị, Dãwụ́dị̃ ꞌbã ándrị́pị drị̂ ꞌdị dó sĩ ĩꞌdi rá.


\par }{\PP \VS{22}ꞌBá sụ ꞌdĩ ãfũ kí pírí Ráfã Gátũ gá rĩ rụ́, Dãwụ́dị̃ kí ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí abe ụꞌdị́ kí dó sĩ kí rá.




\par }\Chap{22}{\SH Úngó Dãwụ́dị̃ ꞌbã sĩ
{\ND{Úpí}} ịcụ́jó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Dãwụ́dị̃ ngo dó
{\ND{Úpí}} ní úngó ꞌdĩ ꞌi sáwã
{\ND{Úpí}} ꞌbã ĩꞌdi anzéjó mẹ́rọ́ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí drị́ gá pírí ꞌbo rĩ gá ãzíla ĩꞌdi anzéjó Sáwụ̃lọ̃ ꞌbã drị́ gá ꞌbo rĩ sĩ.

\VS{2}Ngo dó:

\par }{\Q “{\ND{Úpí}} ĩꞌdi ũkpó mádrị̂ ꞌi, ꞌbá áma tãmbalépi ãzíla áma palépi rĩ ꞌi,


\par }{\Q \VS{3}Ãdróŋá ĩꞌdi ũkpó mádrị́ mání sĩ áma zị̃jó ala gá rĩ,

\par }{\QB ma apá áma zị̃lé ĩꞌdi agá.


\par }{\Q \VS{4}Ma
{\ND{Úpí}} sịlépi sĩ ãrútáŋá fẽjó ĩꞌdiní rá rĩ umve,

\par }{\QB pa ma mẹ́rọ́ꞌbá mádrị̂ kí drị́ gá rá.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}“Drã ị̃yị́ umvúlépi umvú-umvû rĩ áni rĩ ce áma andre trộkị́lịrị,

\par }{\QB lị́kị̃ ị̃yị́ umvúlépi umvú-umvû rĩ drị̂ fẽ mání ụ̃rị̃.


\par }{\Q \VS{6}Ĩbáká drã drị́ ꞌbá agụlépi ꞌbụ́ gá rĩ ce ma trộkị́lịrị;

\par }{\QB úꞌbe mání ímbá drã drị̂.


\par }{\Q \VS{7}Ũcõgõ mádrị̂ agá má umve
{\ND{Úpí}} ꞌi;

\par }{\QB má umve Ãdróŋá mádrị̂ ꞌi sĩ áma ãzã kojó.

\par }{\Q Jó ĩꞌdidrị́ ãlá rĩ gá are áma ụ́ꞌdụ́kọ́ rá;

\par }{\QB áwáŋá mádrị̂ ca ĩꞌdi bị́lẹ́ gá rá.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}“ꞌDã ꞌbã ũngúkú gá, ụ̃nọ́kụ̂ aya dó ru ãzíla ũyãkĩyã aya dó ãngũ kĩnzí-kĩnzí,

\par }{\QB ꞌbụ̃ ꞌbã ị̃ndụ́ aya ru,

\par }{\QB aya ru íni la Ãdróŋá ꞌbã acájó ũmbã sĩ rĩ sĩ.


\par }{\Q \VS{9}Ãcíkã ãfũ ũmvu la gâsĩ ngajó ụrụgá;

\par }{\QB ãcí lị́kị̃ ajílépi rĩ ãfũ ĩꞌdi tị gá,

\par }{\QB ãcí ĩdra ũfũlépi ãcíkúlú agá rĩ ãfũ tị la gá nĩ.


\par }{\Q \VS{10}Nzị̃ ꞌbụ̃ rá ãzíla asị́ dó sĩ vũ gá ꞌdõlé;

\par }{\QB ụ̃rụ́ꞌbụ̃ ịnị rĩ ándrá ĩꞌdi pálé gá.


\par }{\Q \VS{11}Tụ rilé kẹ̃rụ́bị̃ drị̃ gá sĩ ngajó,

\par }{\QB nga cécé ãlụ́kụ́kụ̃ áni.


\par }{\Q \VS{12}Aku ru andre ãngũ ịnị ĩꞌdi andre gá rĩ sĩ cí,

\par }{\QB ụ̃rụ́ꞌbụ̃ uzogó drị́ ịnị rĩ sĩ.


\par }{\Q \VS{13}Ãngũ ĩꞌdi andre gá dị̃lépi dị̃-dị̃ rĩ gá,

\par }{\QB ãcí idraká ri velé nĩ.


\par }{\Q \VS{14}{\ND{Úpí}} kpẹ̃ dó ãvi áni angájó ꞌbụ̃ gâlé;

\par }{\QB ụ́ꞌdụ́kọ́ Ãdróŋá ụrụgá ãndânĩ rĩ drị̂ ụ re,


\par }{\Q \VS{15}gbẹ ꞌé ĩꞌdidrị̂ kí ãzíla mẹ́rọ́ꞌbá apá kí dó sĩ rá,

\par }{\QB adro kí ãvi sĩ.


\par }{\Q \VS{16}Ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ gẹ̃rị̃ mĩrĩ agá rĩ iꞌda kí ru rá,

\par }{\QB ãzíla ụ̃nọ́kụ́ ị̃ndụ́ iꞌdá dó sĩ tọndọlọ,

\par }{\Q {\ND{Úpí}} ní uzájó kí drị̃ gá rĩ sĩ,

\par }{\QB ãlụ́kụ́kụ̃ ãfũlépi ũkpó trũ ává ãfũlépi ĩꞌdi ꞌbã ũmvu gâsĩ rĩ sĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}“{\ND{Úpí}} ĩjũ ru drị́ angájó ꞌbụ̃ gâlé sĩ áma rụjó,

\par }{\QB anzé ma ị̃yị́ kị́rị́ rĩ agá.


\par }{\Q \VS{18}Pa ma mẹ́rọ́ꞌbá mádrị́ ũkpó rĩ kí drị́ gá,

\par }{\QB ꞌbá áma ngụ̃lépi ũnzí rĩ kí drị́ gá,

\par }{\QB ãꞌdusĩku ndẽ kí ma ũkpó sĩ rá.


\par }{\Q \VS{19}Sáwã ị́jọ́ ꞌbã kí áma ĩkpãjó rĩ gá, mẹ́rọ́ꞌbá amụ́ kí áma celé,

\par }{\QB wó
{\ND{Úpí}} fẽ mání ãtị̃táŋá nĩ.


\par }{\Q \VS{20}Anzé ma ꞌbãlé ãngũ múké rĩ gá;

\par }{\QB pa ma rá ãꞌdusĩku uꞌá mâ sĩ ãyĩkõ sĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}“{\ND{Úpí}} ũfẽ ma mání ị́jọ́ pịrị rĩ kí ngajó rĩ sĩ;

\par }{\QB wi mání sụ̃sụ́ mání ị́jọ́ ãzí ũnzí la ngajó ku rĩ sĩ.


\par }{\Q \VS{22}Ámba ãzị́táŋá
{\ND{Úpí}} drị̂ kí tã rá;

\par }{\QB má uja ma Ãdróŋá mádrị̂ rụ́ sĩ ị́jọ́ ũnzí vú bĩjó ku.


\par }{\Q \VS{23}Ãzị́táŋá ĩꞌdidrị̂ kí má ũbĩ kí vú pírí rá;

\par }{\QB má aꞌbe ãzí ãlu la ku.


\par }{\Q \VS{24}Ma Ãdróŋâ drị̃lẹ́ gá ũnzĩkãnã kó ru,

\par }{\QB ámba áma tã sĩ ị́jọ́ ũnzí ngajó ku.


\par }{\Q \VS{25}{\ND{Úpí}} ũfẽ ma ị́jọ́ múké mání ngalé rĩ ꞌbã vúŋá sĩ,

\par }{\QB ị́jọ́ ãlá mání ngalé ĩꞌdi ꞌbã drị̃lẹ́ gá rĩ ꞌbã vúŋá sĩ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}“ꞌBá ãꞌị̃táŋá trũ rĩ ꞌbaní mi ãꞌị̃táŋá mídrị̂ iꞌda,

\par }{\QB ꞌbá ũnzĩkãnã kó ru rĩ ꞌbaní mi ũnĩ mídrị̂ iꞌda,


\par }{\Q \VS{27}ꞌbá ãlá rĩ ꞌbaní, mi mũkẽ mídrị̂ iꞌda,

\par }{\QB wó ꞌbá ũnzí rĩ ꞌbaní mi ádrã iꞌda.


\par }{\Q \VS{28}Mi ꞌbá ru irilépi vụ̃rụ́ rĩ kí pa,

\par }{\QB wó mịfị́ mídrị̂ ĩꞌdi ꞌbá ãfó ru rĩ kí drị̃ gá sĩ kí ịsị́jó vụ̃rụ́.


\par }{\Q \VS{29}{\ND{Úpí}} mi tárã mádrị̂ ꞌi,

\par }{\QB {\ND{Úpí}} uja ị́nị́ mádrị̂ dị̃zã rú.


\par }{\Q \VS{30}Ãzãkoma mídrị̂ sĩ má icó mẹ́rọ́ꞌbá mádrị̂ kí ndẽlé rá;

\par }{\QB Ãdróŋá mádrị̂ ꞌbã ũkpó sĩ má icó mvulé bõrõ ꞌbã drị̃ gâsĩ rá.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}“Gẹ̃rị̃ Ãdróŋá drị̂ ꞌbãngá pịrị;

\par }{\QB ị́jọ́
{\ND{Úpí}}ꞌbã azịlé rĩ kí ru nga rá,

\par }{\QB ĩꞌdi ꞌbá pírí apálépi ru zị̃lépi ĩꞌdi agá ị́jọ́ mgbã ngalépi rĩ kí tãmba rá.


\par }{\Q \VS{32}Ãdróŋá ãzí dó
{\ND{Úpí
}}ꞌbã bụ́lụ́ gá rĩ dó ãꞌdi ꞌi?

\par }{\QB ꞌBá la ãzí dó ãma tãmbalépi Ãdróŋá ãmadrị̂ áni rá rĩ dó ãꞌdi ꞌi?


\par }{\Q \VS{33}Ãdróŋá la mání ũkpó fẽ nĩ,

\par }{\QB fẽ gẹ̃rị̃ mání acị́jó rĩ ní adrujó ị́jọ́ ũnzí kó ru.


\par }{\Q \VS{34}Fẽ áma pá ní acájó cécé mũcé drị̂ áni,

\par }{\QB ĩꞌdi áma fẽ pá tujó ꞌbé drị̃ gá nĩ.


\par }{\Q \VS{35}Ãdróŋá la áma imbá sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó nĩ,

\par }{\QB ĩꞌdi áma drị́ ꞌbã ũkpó ru sĩ ụ́sụ idélé bũrônzĩ sĩ rĩ gbẹjó.


\par }{\Q \VS{36}{\ND{Úpí
}}ímba áma tã múké sĩ ãꞌdị́ ndẽjó,

\par }{\QB ãzãkoma mídrị̂ fẽ mání acájó ãmbógó ru.


\par }{\Q \VS{37}Ínzị̃ gẹ̃rị̃ mání sĩ acị́jó rĩ mgbọ rú,

\par }{\QB áma pá icó dó sĩ ĩtrĩlé ku.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{38}“Má adro mẹ́rọ́ꞌbá mádrị̂ kí vú ãzíla má ị̃lị̃kị̃ kí rá,

\par }{\QB má ị̃lị̃kị̃ kí pírí rá ká má ãgõ ĩndõ.


\par }{\Q \VS{39}Má ịꞌị́ kí pírí, icó kí angálé ku,

\par }{\QB uꞌde kí vũ gá áma pálé gá.


\par }{\Q \VS{40}Ífẽ mání ũkpó sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó rá,

\par }{\QB ãzíla mí iri mẹ́rọ́ꞌbá mádrị̂ kí áma drị̃lẹ́ gá ꞌbo.


\par }{\Q \VS{41}Ífẽ mẹ́rọ́ꞌbá mádrị̂ ꞌbaní ũngúkú ujajó sĩ apájó,

\par }{\QB ãzíla má ị̃lị̃kị̃ ꞌbá áma ngụ̃lépi ũnzí rĩ kí rá.


\par }{\Q \VS{42}Awá kí sĩ ãzãkoma ịsụ́ jó, wó ꞌbá ãzí kí palépi la ꞌdáyụ,

\par }{\QB umve kí
{\ND{Úpí
}}ꞌi, wó umvi kí ku.


\par }{\Q \VS{43}Áni kí fúfú ru cécé pụ́trụ́ vũ gá rĩ áni;

\par }{\QB ásị̃ kí ãzíla má atu kí kócõ gẹ̃rị̃ tị gá rĩ áni.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{44}“Mí apá ma ꞌbá mvulépi má rụ́ ꞌdâ rá rĩ kí drị́ gá rá;

\par }{\QB ímba áma tã má ace dó sĩ drị̃lẹ́ ru sụ́rụ́ kí drị̃lẹ́ gá,

\par }{\QB ꞌbá mání nị̃lé ku rĩ nga kí ãzị́ mání.


\par }{\Q \VS{45}ꞌBá ãmị́yọ́ŋá ru rĩ kí mụ ị́jọ́ arelé áma drị̃ gá ꞌbo,

\par }{\QB cọtị iri kí ru vụ̃rụ́ áma drị̃lẹ́ gá.


\par }{\Q \VS{46}Ásị́ mbaŋá ĩꞌbadrị̂ ukó rá;

\par }{\QB ãfũ kí ụ̃jị́gọ́ kí agâlé ụrụꞌbá yãŋá trũ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{47}“{\ND{Úpí}} ĩꞌdi ídri! Ãma ịcụ́ kí ꞌbá ãma tãmbalépi rĩ ꞌi!

\par }{\QB Înga Ãdróŋá mádrị̂ ụrụgá, ĩꞌdi ꞌbá áma tãmbalépi rĩ ꞌi, ꞌbá áma palépi rĩ ꞌi!


\par }{\Q \VS{48}Ĩꞌdi Ãdróŋá ãrígó tị ũfẽlépi ꞌbá ị́jọ́ ngalépi má rụ́ ũnzí rĩ ꞌbarụ́ rĩ ꞌi;

\par }{\QB ĩꞌdi sụ́rụ́ kí ꞌbã áma pálé gá,


\par }{\Q \VS{49}anzé ma mẹ́rọ́ꞌbá mádrị̂ kí drị́ gá rĩ sĩ nĩ.

\par }{\QB Mí inga ma mẹ́rọ́ꞌbá mádrị̂ kí drị̃lẹ́ gá ụrụgá,

\par }{\QB ípa ma ꞌbá ãgọ̃bị̃ ũnzí rĩ kí drị́lẹ́ gá.


\par }{\Q \VS{50}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ
{\ND{Úpí}}, ma ími rụ́ ịcụ́ sụ́rụ́ kí ĩsélé gá,

\par }{\QB ma úngó sĩ ími rụ́ ịcụ́jó rĩ kí ngo.


\par }{\Q \VS{51}Ĩꞌdi úpí ĩꞌdidrị̂ ní patáŋá ãmbógó rĩ fẽ,

\par }{\QB ĩꞌdi lẽtáŋá ukólépi ku rĩ iꞌda ꞌbá ĩꞌdiní sĩ ãdu ũsũjó drị̃ la gá rĩ ní,

\par }{\QB Dãwụ́dị̃ ní ãzíla anzị ĩꞌdidrị́ mụlé tịlé drị̃lẹ́ gâlé rĩ kí abe jãꞌdâ.”




\par }\Chap{23}{\SH Ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ ꞌbã jọlé ãsị̃jọ́ rĩ kî
\par }
{\PP \VerseOne{1}ꞌDĩ kí ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ ꞌbã jọlé ãsị̃jó rĩ kî:

\par }{\Q “Ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ Yésẽ ngọ́pị ꞌbã jọlé rĩ,

\par }{\QB ị́jọ́ ágọ́bị́ Ãdróŋá Ụrụgá ãndânĩ rĩ ꞌbã ingalé ụrụgá rĩ ꞌbã jọlé rĩ,

\par }{\Q ágọ́bị́ Ãdróŋá Yãkóꞌbõ drị̂ ꞌbã sĩ ãdu ũsũjó drị̃ la gá rĩ,

\par }{\QB ꞌbá úngó Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí ngolépi rĩ.”


\par }{\Q \VS{2}“Úríndí
{\ND{Úpí}} drị̂ jọ ị́jọ́ márụ̂ sĩ,

\par }{\QB ụ́ꞌdụ́kọ́ ĩꞌdidrị̂ ándrá áma tị gá.


\par }{\Q \VS{3}Ãdróŋá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ jọ ị́jọ́,

\par }{\QB ꞌBá Ịsịrayị́lị̃ tãmbalépi rĩ jọ mání:

\par }{\Q Drị̃lẹ́ drĩ ꞌbá kí drị̃ ce gẹ̃rị̃ pịrị rĩ sĩ,

\par }{\QB drĩ kí drị̃ ce ụ̃rị̃ Ãdróŋá drị̂ trũ,


\par }{\Q \VS{4}ĩꞌdi cécé dị̃zã ãngũ jilépi ụ̃ꞌbụ́tị sĩ sáwã ị̃tụ̂ ꞌbã agájó rĩ sĩ rĩ áni,

\par }{\QB Ụ̃ꞌbụ́tị ulepete ụ̃rụ́ꞌbụ̃ kóru

\par }{\Q cécé ãngũ alị́lépi uzogó vúlé gá rĩ áni,

\par }{\QB fẽlépi la ásé ní sĩ adụ́jó vũ rụ́ lé rĩ.”


\par }{\Q \VS{5}“Ãdróŋá pẽ lị́cọ́ mádrị̂ nĩ,

\par }{\QB ãꞌdusĩku idé tị icíma má be jãꞌdâ rĩ ꞌbo,

\par }{\QB mba áma tã, ụ̃tị̃ ãzíla itú ị́jọ́ mádrị̂ kí wókõ pírí sĩ!

\par }{\Q Fẽ patáŋá mádrị̂ ní ífí kalé

\par }{\QB ãzíla fẽ ị́jọ́ áma ásị́ ꞌbã lẽlé rĩ kí rá.


\par }{\Q \VS{6}Ála ꞌbá ị́jọ́ ũnzí ngalépi rĩ kí ꞌbe ásé gá cécé ụ̃cị́kị́ ꞌbejó rĩ áni,

\par }{\QB ãꞌdusĩku kí ꞌbá drị́ ũsõ-ũsõ.


\par }{\Q \VS{7}ꞌBá ụ̃cị́kị́ galépi rĩ lẽ

\par }{\QB ꞌba ayú ãko ãzí idélé aya sĩ la jõku ãjụ́ ꞌbã sị́,

\par }{\QB ála dó sĩ kí ivé ãcí sĩ rúmú-rúmú ãngũ ĩꞌbã kí sĩ adrujó rĩ gá.”


\par }{\SH Ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị́ ũkpó rĩ kî
\par }
{\PP \VS{8}ꞌDĩ kí ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị́ rụ́ kụlépi ambamba rĩ kî: Yõsébũ Bãsẹ̃bẹ̃hẹ́tị̃ Tãkẹ̃mọ́nị̃ gó ru rĩ ꞌi. Ĩꞌdi ándrá drị̃lẹ́ ãsĩkárĩ Dãwụ́dị̃ drị́ na rụ́ kụlépi ãndânĩ rĩ ꞌbadrị̂ ꞌi. ꞌDị ándrá ãꞌdị́ ãsĩkárĩ 800 kí abe, ãzíla ụꞌdị́ kí pírí ãꞌdị́ ãlu ꞌdã gá.

\VS{9}ꞌBá ĩꞌdi ũngúkú gá ãni rú rĩ ĩꞌdi ándrá Ị̃lị̃yãzárị̃ Dõdáyĩ ngọ́pị Ãhóhĩ gó ru rĩ ꞌi. Ụ́ꞌdụ́ ãzí sĩ Ị̃lị̃yãzárị̃ icí kí ru Dãwụ́dị̃ be sĩ ãꞌdị ꞌdịjó ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí abe ịsụ́ ꞌdĩ sĩ Ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã ãndãkã apá kí rá.

\VS{10}Ĩlĩyãzárĩ angá ãzíla ũsõ dó ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí kpere ĩꞌdi ꞌbã drị́ ní ũrõ agá ãzíla drị́ la ĩbĩ dó sĩ ru ménéŋá ụrụꞌbá gá, ménéŋâ icó dó sĩ ru anzé lé ku.
{\ND{Úpí}} fẽ dó sĩ ĩꞌdiní ãꞌdị́ ãzí ãmbógó la ndẽlé ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ nĩ. Ãsĩkárĩ ãgõ kí dó sĩ lú Ĩlĩyãzárĩ rụ́ ꞌdõlé amụ́lé ãko ĩꞌbadrị́ ãꞌdị́drị̂ kí ũtrũlé.


\par }{\PP \VS{11}Ãsĩkárĩ ãmbógó rụ́ kụlépi Ĩlĩyãzárĩ ũngúkú gâsĩ rĩ ĩꞌdi Sãmáhĩ Ágĩ Hárã gó ru rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌi. ꞌBá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ tra kí dó ándrá ru ãngũ ãlu gá Léhĩ gá, ꞌdĩ ãngũ ándrá ámvụ́ ru adrulépi úsú trũ wẽwẽ rú rĩ gá, wó ãsĩkárĩ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ uja kí apálé ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí sĩ rá.

\VS{12}Wó Sámã sõ dó pátrákã ámvụ̂ ꞌbã ágágá ꞌdãá, ụtrị́ ĩꞌdi ãzíla ũsõ dó sĩ ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí vũ gá.
{\ND{Úpí}} fẽ dó sĩ ĩꞌbaní ãꞌdị́ ãmbógó la ndẽlé rá.

\VS{13}Sáwã sĩ ãkónã trajó ámvụ́ agá rĩ sĩ, ꞌbá na ãmbogo kãlị́ na kí ĩsélé gá rĩ amụ́ kí Dãwụ́dị̃ rụ́ ụ̃jị́gọ́ ãni rú táwụ̃nị̃ Ãdũlámũ drị̂ gá, ịsụ́ íni ꞌdĩ ãsĩkárĩ Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ tra kí dó ru áꞌbụ Rẹ̃fãyị́mụ̃ drị̂ gá.

\VS{14}Sáwã ꞌdã sĩ Dãwụ́dị̃ ri adrulé ámvụ́ andre celé Bõrõ sĩ cí la gá ãzíla ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị́ ru tralépi ãngũ ãlu gá la ri kí adrulé Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gá ꞌdãá.

\VS{15}Ị̃yị́ vị́ ndẽ dó Dãwụ́dị̃ rá ãzíla jọ dó, “ꞌBá ãzí drĩ tá mụ mání ị̃yị́ ãbĩlé mvụlé kídí kẹ̃jị́tị sĩ fijó Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gá rĩ ꞌbã andre gá la tá múké!”

\VS{16}Ãsĩkárĩ ãmbogo rụ́ kụlépi kụ-kụ̃ rĩ alị kí dó ꞌbá Fị̃lị̃sị̃tị́nị̃ drị̂ kí agâsĩ, ãbĩ kí dó ị̃yị́ kídí kẹ̃jị́tị sĩ fijó Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gá rĩ ꞌbã andre gá rĩ agụlé Dãwụ́dị̃ ní. Wó Dãwụ́dị̃ gã ị̃yị̂ mvụlé úmgbé; uja rá la ĩꞌdi sũlé vũ rụ́
{\ND{Úpí}} ní ídétáŋá ru.

\VS{17}Jọ, “{\ND{Úpí}}, má icó ị́jọ́ ꞌdĩ ngalé ku. Má icó ãrí ꞌbá ru ídri fẽlépi drãní sĩ mụjó ị̃yị́ ꞌdĩ ãbĩjó rĩ ꞌbadrị̂ mvụlé ku.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ gã dó sĩ ị̃yị̂ mvụlé úmgbé. ꞌDĩ kí ị́jọ́ ãsĩkárĩ drị̃lẹ́ na rụ́ kụlépi kụ̃kụ̃ rĩ ꞌbã kí ngalé rĩ kî.


\par }{\PP \VS{18}Ãbĩsáyĩ Yõwábũ ꞌbã ádrị́pị Zẹ̃rụ̃yị́yã ngọ́pị ĩꞌdi ándrá drị̃lẹ́ ru ãsĩkárĩ kãlị́na kí drị̃lẹ́ gá. ꞌDị ãꞌdị́ ãjụ́ sĩ ãsĩkárĩ 300 kí abe, ụꞌdị́ kí rá, acá dó sĩ ãsĩkárĩ na drị̃lẹ́ ru rụ́ kụlépi kụ̃kụ̃ ri kí ꞌbã ãzí ru.

\VS{19}Ĩꞌdi ándrá ꞌbá rụ́ kụlépi ãsĩkárĩ kãlị́na ꞌdã kí agá ãndânĩ rĩ ꞌi, wó rụ́ kụŋá ĩꞌdidrị̂ ca ándrá drị̃lẹ́ na ꞌdã ꞌbadrị̂ gá ku.


\par }{\PP \VS{20}Bẽnãyíyã Yẽhõyídã ngọ́pị ĩꞌdi ándrá ãsĩkárĩ ãzí ásị́ ũkpó ụ̃rị̃ kọ́lị angájó Kãbị̃zẹ́lị̃ gá la, ꞌdị ãꞌdị́ ãzí ãmbógó la, alagá ꞌdị ꞌbá ãzí Mụ̃wábụ̃ rú kẹ́jẹ́ŋị́ ru la kí ị̃rị̃. Ụ́ꞌdụ́ ãzí sĩ, fi ãzíla ụꞌdị́ ãsĩkárĩ ị̃rị̃ ãꞌdị́ sĩ ndẽlépi nĩ rĩ kí rá. Ụ́ꞌdụ́ ãzí rĩ sí dro vâ kẹ̃mị̃ kpere ꞌbụ́ gá, ꞌdĩ ụ́ꞌdụ́ ũfú ꞌbã sĩ ꞌdejó la sĩ ãzíla ꞌdị ĩꞌdi rá.

\VS{21}ꞌDị vâ ãsĩkárĩ Mị̃sị́rị̃ gó ru ãmbógó la ịsụ́ íni ꞌdĩ ãsĩkárĩ ꞌdã ãjụ́ trũ drị́ gá. Wó Bẽnãyíyã ayú ife sĩ ãꞌdị́ ꞌdịjó ĩꞌdi be. Apá dó ãjụ̂ ãsĩkárĩ Mị̃sị́rị̃ gó ru ꞌdã drị́ gâlé rá, ꞌdị dó sĩ ĩꞌdi ãjụ́ ĩꞌdidrị̂ ꞌbã vúŋá sĩ.

\VS{22}Ị́jọ́ Bẽnãyíyã Yẽhõyídã ngọ́pị ꞌbã ngalé ꞌdĩ ají ĩꞌdiní rụ́ kụma ãmbogo ãzí na rụ́ kụlépi kụ̃kụ̃ rĩ ꞌbadrị̂ áni.

\VS{23}Úfẽ ándrá dó sĩ ĩꞌdiní ãrútáŋá ꞌbá ãzí kãlị́na rĩ ꞌbaní ãndânĩ, wó ãrútáŋá ĩꞌdiní ịsụ́lé rĩ ca ꞌbá ãzí na ꞌdã ꞌbadrị̂ gá ku. Wó Dãwụ́dị̃ ꞌbã dó ĩꞌdi ãsĩkárĩ ãmbógó ꞌî andre tẽlépi rĩ rú.


\par }{\LI \VS{24}ꞌBá ándrá kãlị́na ꞌdã kí agá ĩndĩ rĩ kí:

\par }{\LIB Ãsãhẹ́lị̃ Yõwábũ ꞌbã ádrị́pị ꞌi,

\par }{\LIB Ĩlĩhãnánĩ Dọ́dọ́ ꞌbã ngọ́pị angájó Bẹ̃tẹ̃lẹ̃hẹ́mụ̃ gá,


\par }{\LIB \VS{25}Sámã Hãrọ́dị̃ gó ru rĩ kí

\par }{\LIB Élĩkã Hãrọ́dị̃ gó ru rĩ be,


\par }{\LIB \VS{26}Hẽlézĩ Pẽlónĩ gó ru rĩ ꞌi,

\par }{\LIB Írã Ị̃kẹ́sị̃ ngọ́pị angájó Tẽkówã gá,


\par }{\LIB \VS{27}Ãbị̃yẹ̃zẹ́rị̃ angálépi Ãnãtọ́tị̃ gá rĩ ꞌi,

\par }{\LIB Mẽbụ̃náyĩ Hụ̃sị̃ gó ru rĩ ꞌi,


\par }{\LIB \VS{28}Zãlị̃mọ́nị̃ Ãhóhĩ gó ru rĩ ꞌi,

\par }{\LIB Mãhãráyĩ Nẽtõfátĩ gó ru rĩ ꞌi,


\par }{\LIB \VS{29}Hẽlébũ Bãánã Nẽtõfátĩ ngọ́pị ꞌi,

\par }{\LIB Ĩtáyĩ Rĩbáyĩ Gị̃bẹ́yã gá rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌbá Bénzãmĩnĩ gá rĩ ꞌbadrị̂ ꞌi,


\par }{\LIB \VS{30}Bẽnãyíyã angálépi Pĩrãtónĩ gá rĩ ꞌi,

\par }{\LIB Hĩdáyĩ angálépi áꞌbụ Gásĩ gá rĩ ꞌi,


\par }{\LIB \VS{31}Ãbĩ-ãlĩbónĩ angálépi Ãrábã gá rĩ ꞌi,

\par }{\LIB Ãzị̃mãvẹ́tị̃ angálépi Bãhụ̃rị́mụ̃ gá rĩ ꞌi,


\par }{\LIB \VS{32}Ẽlĩhábã Sãlĩbõnĩ gó ru rĩ ꞌi,

\par }{\LIB anzị Yãsénĩ drị̂ kí, Yónãtãnĩ


\par }{\LIB \VS{33}Sámã Hãrárĩ gó ru rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌi,

\par }{\LIB Ãhĩyámũ Sárã Hãrárí gó ru rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌi,


\par }{\LIB \VS{34}Ẽlĩfẽlétĩ Ãhãsĩbáyĩ Mãákã gá rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌi,

\par }{\LIB Ẽlĩyámũ Ãhị̃tọ̃fẹ́lị̃ Gị̃lọ́tị̃ gó ru rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌi,


\par }{\LIB \VS{35}Hézĩrõ Kãmẹ́lị̃ gá rĩ,

\par }{\LIB Pãrárĩ Ãrị́bã gó ru rĩ ꞌi,


\par }{\LIB \VS{36}Ĩgálĩ Nátãnĩ Zóbã gá rĩ ꞌbã ngọ́pị ꞌi,

\par }{\LIB Hágĩrĩ ngọ́pị ꞌi,


\par }{\LIB \VS{37}Zẽlékĩ Ãmọ́nị̃ gó ru rĩ ꞌi,

\par }{\LIB Nãhãráyĩ Bẹ̃rọ́tị̃ gó ru rĩ ꞌi, ꞌbá ãko ãꞌdị́ drị́ Yõwábũ Zẹ̃rụ̃yị́yã ngọ́pị drị̂ kí ujílépi rĩ ꞌi,


\par }{\LIB \VS{38}Írã Ĩtírĩ gó ru rĩ ꞌi,

\par }{\LIB Gãrébũ Ĩtírĩ gó ru rĩ ꞌi,


\par }{\LIB \VS{39}Ụ̃rị́yã Hị́tị̃ gó ru rĩ trũ.

\par }{\LI Kí pírí rĩ gá ãsĩkárĩ kãlị́ na drĩ ázị̂rị̃.




\par }\Chap{24}{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã ãsĩkárĩ kí lãjó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ũmbã fụ vâ
{\ND{Úpí}} ꞌi ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbaní ị̃dị́, fẽ dó sĩ Dãwụ́dị̃ ní ũcõgõ ajíjó kí drị̃ gá.
{\ND{Úpí}} jọ Dãwụ́dị̃ ní, “Ímụ ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí lãlé ꞌbá Yụ́dã drị̂ kí abe.”


\par }{\PP \VS{2}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ úpí Dãwụ́dị̃ jọ dó sĩ Yõwábũ ꞌbaní ãmbogo ãsĩkárĩ ꞌbadrị́ ĩꞌdi trũ rĩ kí abe, “Ĩmụ sụ́rụ́ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí agâsĩ pírí, iꞌdójó Dánĩ gá cajó kpere Bẹ̃rị̃sẹ́bã gá, ĩlã ãsĩkárĩ kí ꞌbã kãlãfe, ma dó sĩ kí sị́ yã rĩ nị̃.”


\par }{\PP \VS{3}Wó Yõwábũ umvi úpí ní, “{\ND{Úpí}} Ãdróŋá mídrị̂ ꞌbã fẽ ãsĩkárĩ kí ꞌbã kãlãfe ꞌbã izú pâlé túrú ãlu sĩ drị̃ gá ĩꞌbã kí adrujó úꞌdîꞌda rĩ áni ãzíla ãmbógó úpí mádrị̂ ꞌbã ndre dó sĩ kí ĩꞌdi ꞌbã mịfị́ sĩ cé. Wó ãmbógó úpí mádrị̂ lẽ dó ị́jọ́ ꞌdĩ ngalé íni ãꞌdu ị́jọ́ sĩ?”


\par }{\PP \VS{4}Wó ị́jọ́ úpí Dãwụ́dị̃ ꞌbã jọlé rĩ tu dó ꞌbãngá pá nĩ adru ị́jọ́ Yõwábũ ꞌbã kí jọlé ãsĩkárĩ ãmbogo ĩꞌdi be rĩ ꞌbadrị̂ ꞌi ku. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Yõwábũ fũ kí dó ãmbogo ãsĩkárĩ ꞌbadrị̂ kí abe úpí ꞌbã drị̃lẹ́ gá ꞌdãá rĩ sĩ, sĩ mụjó ãsĩkárĩ ũkpõ trũ Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí lãjó.


\par }{\PP \VS{5}Kí dó mụ mĩrĩ Yõrĩdánĩ zalé ꞌbo, tra kí dó ru táwụ̃nị̃ Ãrówã ꞌbã andre gá, wókõ la ándrá rĩ gá áꞌbụ tị gâlé ru. Alị kí sụ́rụ́ Gádĩ drị̂ gâsĩ sĩ mụjó kpere Yãzẹ́rị̃ gá.

\VS{6}ꞌDãá rĩ sĩ mụ kí dó Gị̃lẹ́dị̃ gá, Kãdẹ́sị̃ gá ãzíla ãngũ ꞌbá Hị́tị̃ rú rĩ ꞌbadrị̂ gá. Amụ́ kí Dánĩ gá, Dánĩ gá rĩ sĩ apí kí dó ru ãngũ sĩ mụjó Sị̃dọ́nị̃ gá rĩ gá,

\VS{7}mụ kí dó sĩ ãngũ andre celé cí Tụ́rọ̃ drị̂ gá ãzíla táwụ̃nị̃ ꞌbá Hị́vị̃ rú ãzíla ꞌbá Kãnánĩ rú rĩ ꞌbadrị̂ kí agâsĩ pírí. Ãsị̃jó mụ kí dó Bẹ̃rị̃sẹ́bã gá Yụ́dã ꞌbã wókõ ándrá rĩ gá.


\par }{\PP \VS{8}ꞌBá ꞌdi kí dó mụ acị́lé ĩmbá úrômĩ ãzíla ụ́ꞌdụ́ kãlị́ ị̃rị̃ ꞌbo, ãgõ kí dó Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ gá.

\VS{9}Yõwábũ fẽ dó sĩ kãlãfe ãsĩkárĩ ꞌbadrị̂ úpí ní: Ịsịrayị́lị̃ gá ꞌbá ụrụꞌbá ị̃vị́ trũ icólépi ménéŋá ãꞌdị́ drị̂ rụlépi rá rĩ kí 800,000 ãzíla Yụ́dã gá rĩ kí 500,000.


\par }{\SH {\ND{Úpí}} fẽ drị̃rịma Dãwụ́dị̃ ní
\par }
{\PP \VS{10}Dãwụ́dị̃ la dó mụ ãsĩkárĩ kí lãlé ꞌbo, iꞌdó dó acálé ũrãtáŋá sĩ, jọ dó sĩ
{\ND{Úpí}} ní, “Má iza ị́jọ́ ãmbógó la ị́jọ́ mání idélé ꞌdĩ sĩ. Wó
{\ND{Úpí}} ꞌbárĩ ítrũ mání ị́jọ́ ũnzí ãtíꞌbó mídrị̂ drị̂ rá fô, ãꞌdusĩku má idé dó ị́jọ́ aza rú ũnzí la ꞌbo.”


\par }{\PP \VS{11}Dãwụ́dị̃ angá drĩ ụ̃ꞌbụ́tị ụ́ꞌdụ́ ãzí rĩ drị̂ sĩ ku rú,
{\ND{Úpí}} jọ ị́jọ́ nábị̃ Gádĩ ándrá ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ drị̂ kí undrélépi rĩ ní:

\VS{12}“Ímụ lũlé la Dãwụ́dị̃ ní: ‘{\ND{Úpí}} jọ, áfẽ míní ị́jọ́ kí na, ípẽ kí agá ị́jọ́ mání icólé ngalé mí rụ́ rĩ ãlu.’ ”


\par }{\PP \VS{13}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Gádĩ amụ́ dó Dãwụ́dị̃ rụ́ ꞌdõlé ãzíla jọ dó ĩꞌdiní ị́jọ́
{\ND{Úpí}} ꞌbã jọlé rĩ ãzíla zị dó, “Ị́jọ́ míní pẽlé rĩ dó íngõ ꞌi? Rílẽ ꞌbã aꞌdéjó ílí na rĩ ꞌi yã, jõku míní apájó mẹ́rọ́ꞌbá mídrị̂ kí sĩ ĩmbá na rĩ ꞌi yã, jõku jụ́wẹ̃ ꞌbã aꞌdéjó ụ́ꞌdụ́ na ãngũ mídrị̂ ꞌbã drị̃ gá rĩ ꞌi yã? Mí ũrã ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌa ãzíla ílũ mání ị́jọ́ mání mụlé lũlé ꞌbá áma tị ãpẽlépi rĩ ní rĩ.”


\par }{\PP \VS{14}Dãwụ́dị̃ umvi Gádĩ ní, “Ma ũcõgõ ãmbógó la agá. Lẽ
{\ND{Úpí}} ꞌbã fẽ ãmaní drị̃rịma nĩ, ãꞌdusĩku ásị́ ị̃gbẹ̃ ĩꞌdidrị̂ ãmbógó ru; wó lẽ ꞌbá ꞌbá ru rĩ ꞌbã fẽ mání drị̃rịma nĩ ku.”


\par }{\PP \VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ
{\ND{Úpí}} ãpẽ dó jụ́wẹ̃ tị ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃ gá ụ̃ꞌbụ́tị ꞌdã sĩ kpere sáwã pẽlé ꞌbã ukó sĩ ala gá rĩ gá. ꞌBá ũdrãlépi iꞌdójó sụ́rụ́ Dánĩ drị̂ agá kpere Bẹ̃rị̃sẹ́bã drị̂ agá rĩ kí ꞌbã kãlãfe 70,000.

\VS{16}Mãlãyíkã la mụ ru drị́ ĩjũlé sĩ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ ị̃lị̃kị̃jó ꞌbo,
{\ND{Úpí}} uja ru ũrãtáŋá sĩ lị́kị̃ ajíjó rĩ rá ãzíla jọ mãlãyíkã lị́kị̃ ajílépi ꞌbá kí drị̃ gá rĩ ní, “ꞌDĩ ca rá! Mí anzé ími drị́.” Sáwã ꞌdã sĩ mãlãyíkã
{\ND{Úpí}} drị̂ ri adrulé ãngũ Ãrãwụ́nã Yẹ̃bụ́sị̃ gó ru rĩ drị́ sĩ ãná cojó rĩ gá.

\VS{17}Dãwụ́dị̃ la dó mụ mãlãyíkã ándrá ꞌbá kí ụꞌdị́lépi rĩ ndrelé ꞌbo, jọ dó
{\ND{Úpí}} ní, “ꞌBá ị́jọ́ ũnzí ngalépi rĩ ĩꞌdi ma ꞌi. ꞌBá ãzí ꞌdi kí ꞌbãngá lú kãbĩlõ. Idé kí dó ãꞌdu? Ífẽ lú drị̃rịma rá la mání ꞌbá mádrị́ lị́cọ́ gá rĩ kí abe.”


\par }{\SH Dãwụ́dị̃ ꞌbã ãlĩtárĩ sịjó rĩ
\par }
{\PP \VS{18}Ụ́ꞌdụ́ ꞌdá sĩ Gádĩ amụ́ Dãwụ́dị̃ rụ́ ãzíla jọ ĩꞌdiní, “Ímụ ãzíla ísị ãlĩtárĩ
{\ND{Úpí}} ní ãngũ Ãrãwụ́nã Yẹ̃bụ́sị̃ gó ru rĩ drị́ sĩ ãná cojó rĩ gá.”

\VS{19}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ mụ dó rá cécé
{\ND{Úpí}} ꞌbã ãzị́táŋá la fẽjó Gádĩ tị gâsĩ rĩ áni.

\VS{20}Ãrãwụ́nã la mụ ndrelé la úpí la amụ́ ĩꞌdi rụ́ ꞌdõlé ãtíꞌbó ĩꞌdidrị̂ kí abe íni, ãfũ dó ãmvé, ãvụ̃ úpí drị̃lẹ́ gá ãzíla su dó drị̃ vũ rụ́.


\par }{\PP \VS{21}Ãrãwụ́nã zị, “Ãmbógó mádrị́ úpí mí amụ́ ãtíꞌbó mídrị̂ rụ́ ꞌdõlé ãꞌdu gá?” Dãwụ́dị̃ umvi, “Má amụ́ sĩ ãngũ sĩ ãná cojó rĩ ĩgbãlé mídrị́, sĩ ãlĩtárĩ sịjó
{\ND{Úpí}} nî, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ jụ́wẹ̃ ꞌbã aꞌbe rú sĩ ꞌbá kí rá.”


\par }{\PP \VS{22}Ãrãwụ́nã jọ dó Dãwụ́dị̃ ní, “Lẽ ãmbógó úpí mádrị̂ ꞌbã ꞌdụ ꞌbãngá ãko cí ĩꞌdi ꞌbã ndrelé múké rĩ kí sĩ ídétáŋá idéjó. Mọ́nị̃gọ́ sĩ ídétáŋá ivélé ivé ivê rĩ idéjó rĩ kí ꞌdĩ ãzíla ãko sĩ ãná cojó rĩ kí kị̃lị̃mgbọ̃rọ̃ sĩ mọ́nị̃gọ́ sejó rĩ kí abe kí dó sĩ adru ijijá la kî rú.”

\VS{23}Ãrãwụ́nã jọ, “Úpí, ãko ꞌdĩ kí áfẽ kí pírí míní. Lẽ
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá mídrị̂ ꞌbã ãꞌị̃ jõ ídétáŋá mídrị́ ꞌdĩ rá.”

\VS{24}Wó úpí jọ Ãrãwụ́nã ní, “Yụ, ma ngá ãko ꞌdĩ kí ĩgbã mídrị́ ꞌdâ ĩgbã-ĩgbã. Má icó
{\ND{Úpí}} Ãdróŋá mádrị̂ ní ãko ãzí ị̃sálị la fẽlé idélé ídétáŋá ivélé ivé ivê rĩ rú ku.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ Dãwụ́dị̃ ĩgbã dó sĩ ãngũ sĩ ãná cojó rĩ kí mọ́nị̃gọ́ kí abe sẹ̃kẹ́lị̃ sílĩvã rú kãlị́ tõwú sĩ.

\VS{25}Sị dó sĩ ãlĩtárĩ
{\ND{Úpí
}} ní ꞌdãá ãzíla idé dó sĩ ĩꞌdiní ídétáŋá ivélé ivé ivê rĩ kí ídétáŋá ásị́ ị̃gbẹ̃ drị̂ be. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ
{\ND{Úpí
}} umvi dó ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ ꞌbã sĩ awájó ꞌbá kí ị́jọ́ sĩ rĩ rá, jụ́wẹ̃ aꞌdélépi ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí drị̃ gá rĩ tu dó sĩ pá rá.


\par }