\NormalFont\ShortTitle{Ĩbũrãníyã}

{\MTB Wárãgã sĩlé ꞌbá

\par }{\MT Ĩbũrãníyã

\par }{\MTB gá rĩ ꞌbanî rĩ



\par }\ChapOne{1}{\SH Yẹ́sụ̃ ndẽ mãlãyíkã kí ãmbõgõ sĩ rá
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ándrá ídu rĩ sĩ
Ãdróŋá jọ ị́jọ́ pâlé wẽwẽ rú gẹ̃rị̃ ndú-ndú sĩ ãma áyị́pịka ꞌbaní nãbịya ꞌbã rụ̂ sĩ,

\VS{2}wó ụ́ꞌdụ́ ãsị̃ŋá gá ꞌdĩ kí agâlé ru ri ị́jọ́ jọlé ĩꞌdi ꞌbã Ngọ́pị rụ̂ sĩ, ꞌdĩ Ngọ́pị̃ ĩꞌdi ꞌbã pẽlé adrujó ãko pírí ꞌbã drị̃lẹ́ ru rĩ ꞌi, ãzíla ĩꞌdi rụ̂ sĩ Ãdróŋá ꞌbã ãko pírí ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdĩ kî.

\VS{3}Ãdróŋá Ngọ́pị ꞌdĩ ĩꞌdi dị̃zã lẽrẽlẽrẽ Ãdróŋá drị̂ iꞌdalépi rĩ ꞌi, iꞌda Ãdróŋá ãmgbã ꞌbã gbíyã, ãzíla ĩꞌdi ãko pírí kí tãmbalépi ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã jọlé ũkpõ ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ ꞌi. Ãdróŋá Ngọ́pị ꞌdĩ ĩꞌdiní ị́jọ́ ũnzí trũjó ꞌbo rĩ vúlé gá ri dó Ãdróŋá Ũkpó ꞌDị́pị ị̃nzị̃lé ị̃nzị̃ ꞌbụ̃ gá rĩ ꞌbã drị́ ãndá rĩ gá.

\VS{4}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, acá dó ãmbógó ru ãndânĩ ndẽ
mãlãyíkã kí rá cécé rụ́ Ãdróŋá ꞌbã ị̃drị̃lé ĩꞌdiní rĩ ꞌbã ndẽlé ãmbõgõ sĩ rá rĩ áni.


\par }{\PP \VS{5}Ĩlũ mání, Ãdróŋá jọ ándrá mãlãyíkã íngõ ní ị́jọ́ ꞌdĩ rá la nĩ:

\par }{\Q “Mi mâ Ngọ́pị ꞌi,

\par }{\QB ãndrũ má acá mî Átẹ́pị rú?”
\XREF{✡}{{\XO 1:5 }{\XO{1:5
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 2:7}}}

\par }{\MM Jõku jọ vâ,

\par }{\Q “Ma adru ĩꞌdi ꞌbã Átẹ́pị,

\par }{\QB ãzíla ĩꞌdi dó mụ adrulé mâ Ngọ́pị?”
\XREF{✡}{{\XO 1:5 }{\XO{1:5
}}{\XT{2 Sámụ̃wẹ̃lị̃ 7:14; 1 Ị́jọ́ Sụ́rụ́ drị̂ 17:13}}}


\par }{\MM \VS{6}Ãdróŋá la mụ ĩꞌdi ꞌbã Ngọ́pị Kãyú rĩ tị ãpẽlé ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdõlé ꞌbo, jọ,

\par }{\Q “Lẽ mãlãyíkã pírí Ãdróŋá drị̂ ꞌbã ị̃nzị̃ kí ĩꞌdi ꞌi.”


\par }{\MM \VS{7}Wó ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã jọlé mãlãyíkã kí drị̃ gá rĩ jọ,

\par }{\Q “Má idé mãlãyíkã kí ãlụ́kụ́kụ̃ áni,

\par }{\QB ãzíla
ãtíꞌbó ĩꞌdidrị̂ kí ãcí ꞌbã idrakátị áni.”
\XREF{✡}{{\XO 1:7 }{\XO{1:7
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 104:4}}}


\par }{\MM \VS{8}Wó Ngọ́pị̃ drị̃ gá jọ,

\par }{\Q “Ãdróŋá,
úmvúke mídrị̂ la mụ adrulé jã ꞌdâ,

\par }{\QB ãzíla ị́jọ́ lịŋá kpị rĩ la adru gbéréke ũpĩ ãni míní sĩ Sụ́rụ́ mídrị̂ drị̃ cejó rĩ áni.


\par }{\Q \VS{9}Ílẽ ị́jọ́ kpị rĩ áyụ ãzíla ígã ị́jọ́ ũnzí rĩ úmgbé,

\par }{\QB ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ãdróŋá, Ãdróŋá mídrị̂ ũꞌbã mi ꞌbá míní adrujó ĩꞌba abe ꞌdĩ kí drị̃lẹ́ gá,

\par }{\QB ĩꞌdi ꞌbã ími drị̃ gá ãdu ãyĩkõ drị̂ ũsũjó rĩ sĩ.”
\FTNT{*}{{\FR 1:9 }{\FR{1:9
}}{\FT{Ị́jọ́ jọlé
}}{\FQA{ĩꞌdi ꞌbã ími drị̃ gá ãdu ãyĩkõ drị̂ ũsũjó rĩ sĩ
}}{\FT{rĩ ꞌbã ífí, “Ãdróŋá fẽ Ngọ́pị̃ ní ãrútáŋá sĩ uꞌájó ãyĩkõ sĩ.”
}}}\XREF{✡}{{\XO 1:9 }{\XO{1:9
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 45:6-7}}}


\par }{\MM \VS{10}Ãdróŋá jọ vâ,

\par }{\Q “Íꞌdóŋá gâlé, Úpí la, íꞌbã ándrá ụ̃nọ́kụ́ ị̃ndụ́ mi ꞌi,

\par }{\QB ãzíla ꞌbụ̃ ĩꞌdi ãzị́ drị́mvụ́ mídrị́ gá rĩ ꞌbã idélé rĩ ꞌi.


\par }{\Q \VS{11}Kí ị̃lị̃kị̃ rá, wó mi ace mi ꞌi,

\par }{\QB kí de rá cécé bõngó sụ̃lé sụ̃sụ̃ rĩ áni.


\par }{\Q \VS{12}Mi mụ kí tralé cécé bõngó áni,

\par }{\QB mi mụ kí ꞌbelé ásé gá cécé bõngó delépi rá rĩ ꞌbejó ásé gá rĩ áni.

\par }{\Q Wó mi ace ími vúŋá sĩ,

\par }{\QB ãzíla mi mụ uꞌálé jã ꞌdâ.”
\XREF{✡}{{\XO 1:12 }{\XO{1:12
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 102:25-27}}}


\par }{\MM \VS{13}Ãdróŋá jọ mãlãyíkã íngõ ní,

\par }{\Q “Íri áma drị́ ãndá gá ꞌdâ,

\par }{\QB kpere mání mẹ́rọ́ꞌbá mídrị̂ kí ꞌbã agá

\par }{\Q ími pálé gá”?
\XREF{✡}{{\XO 1:13 }{\XO{1:13
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 110:1}}}


\par }{\MM \VS{14}Mãlãyíkã pírí adru kí úríndí tị ãpẽlé amụ́lépi ãzị́ ngalépi ꞌbá Ãdróŋá ꞌbã mụlé palé rĩ ꞌbanî ku yã?




\par }\Chap{2}{\SH Bị́lẹ́-ị̃ndụ́ liŋá sĩ ị́jọ́ arejó
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ãꞌbã ãma ásị́ ũkpó ru ị́jọ́ arejó, ị́jọ́ mgbã ãmaní arelé ꞌbo rĩ drị̃ gá, ị́jọ́ ꞌbã agba rú sĩ ãma ku.

\VS{2}Ãꞌdusĩku ị́jọ́ ándrá mãlãyíkã ꞌbã kí jọlé rĩ drĩ adru mgbã ũkpó ru, wó ị́jọ́ ꞌdĩ izajó ãzíla arejó la ku rĩ drĩ ándrá drị̃rịma mgbã la ịsụ́,

\VS{3}ãma icó apálé íngoní-íngoní ru ãdrĩ ị́jọ́ patáŋá ãmbógó ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ ꞌbã ị́jọ́ ꞌbã ápãrákã rú? ꞌDĩ patáŋá Úpí ꞌbã ándrá ị́jọ́ la azịjó drị̃drị̃ nĩ rĩ ꞌi, ãzíla acá ãma rụ́ ꞌdõlé ꞌbá ándrá ị́jọ́ ꞌdĩ arelépi Úpí tị gâ sĩ rĩ ꞌbã rụ̂ sĩ.

\VS{4}Ãdróŋá nze vâ ãmaní vú la ícétáŋá kî sĩ, ị́jọ́ ụ̃sụ̃táŋá ru ꞌdĩ kî sĩ, ãzíla tálí wẽwẽ rú ꞌdĩ kí abe ãzíla fẽtáŋá Úríndí Ãlá rĩ drị́ ĩꞌdi ꞌbã awalé ĩꞌdi ꞌbã lẽtáŋá sĩ rĩ sĩ.


\par }{\SH Yẹ́sụ̃ ĩꞌdi ãma drị̃ ce ídri gá nĩ
\par }
{\PP \VS{5}Ãdróŋá ũꞌbã mãlãyíkã kí ụ̃nọ́kụ́ ãmaní ị́jọ́ jọjó drị̃ la gá amụ́lépi ꞌdĩ ꞌbã drị̃lẹ́ ru ku.

\VS{6}Wó ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã ãzí gá ꞌbá ãzí nze ị́jọ́ vú,

\par }{\Q “ꞌBá ĩꞌdi ãꞌdi ꞌi míní ị́jọ́ ũrãjó drị̃ la gá,

\par }{\QB ngọ́tị́ ꞌbádrị̂ ĩꞌdi íngoní ru míní tã la mbajó?


\par }{\Q \VS{7}Íꞌbã Yẹ́sụ̃ vụ̃rụ́lẹ́ mãlãyíkã kí vúlé gá sáwã were sĩ,

\par }{\QB ífẽ ĩꞌdiní dị̃zã Ũpĩ drị́ gá rĩ ꞌi ãzíla ị̃nzị̃táŋá drị́ gá rĩ,


\par }{\QB \VS{8}ãzíla íꞌbã ãko pírí kí ĩꞌdi pálé gá.”
\XREF{✡}{{\XO 2:8 }{\XO{2:8
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 8:4-6}}}

\par }{\MM Ãdróŋá ní ãko pírí kí ꞌbãjó ĩꞌdi pálé gá rĩ sĩ, ãko ãzí Ãdróŋá ꞌbã aꞌbelé ĩꞌdidrị́ ku la ꞌdáyụ. Wó úꞌdîꞌda ãndre kí ãko pírí kí ĩꞌdi pálé gá rĩ gá ku.

\VS{9}Wó Yẹ́sụ̃ ãma ndrelé rĩ Ãdróŋá ꞌbã ándrá ĩꞌdi vụ̃rụ́lẹ́ mãlãyíkã kí vúlé gá, úꞌdîꞌda úsu ĩꞌdi drị̃ gá dị̃zã Ũpĩ drị̂ ꞌi, ị̃nzị̃táŋâ trũ ãꞌdusĩku ịsụ́ ũcõgõ drã sĩ rá, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ásị́ ị̃gbẹ̃ Ãdróŋá drị̂ sĩ Yẹ́sụ̃ ꞌbã ụ̃ꞌbị̃ drã ꞌbã ãjị́ ꞌbá pírí ꞌbã ị́jọ́ sĩ.


\par }{\PP \VS{10}Ãko pírí kí Ãdróŋá ãni, ãzíla ũꞌbã ãko pírí kí ĩꞌdi ꞌbã ũkpó sĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ãdróŋá idé ị́jọ́ ũniyambamba la ĩꞌdi ꞌbã Yẹ́sụ̃ ꞌbãjó ãlá ru ĩꞌdiní ũcõgõ ịsụ́jó rĩ sĩ rĩ sĩ, cécé Yẹ́sụ̃ ꞌbã anzị wẽwẽ rú Ãdróŋá drị̂ kí ajíjó dị̃zã ĩꞌdidrị̂ agá ãzíla kí pajó rĩ áni.


\par }{\PP \VS{11}Yẹ́sụ̃ ꞌbá kí ꞌbãlépi ãlá ru rĩ ãzíla ꞌbá ĩꞌdi ꞌbã ꞌbãlé ãlá ru rĩ kí abe ãfũ kí ꞌbá ãlu rú, Átẹ́pị ĩꞌdi pírí ãlu. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, idé dó sĩ drị̃nzá sĩ ꞌbá kí umvejó ĩꞌdi ꞌbã ádrị́pịka rú ku.

\VS{12}Jọ vâ Ãdróŋá ní,

\par }{\Q “Ma mụ ími rụ́ ũlũlé mâ ádrị́pịka ꞌdĩ ꞌbanî,

\par }{\QB ãzíla ma mụ úngó ími rụ́ ịcụ́jó rĩ kí ngolé ũꞌbí ru tralépi rĩ kí drị̃lẹ́ gá.”
\XREF{✡}{{\XO 2:12 }{\XO{2:12
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 22:22}}}


\par }{\MM \VS{13}Jọ vâ,

\par }{\Q “Ma mụ áma ásị́ ꞌbãlé Ãdróŋá drị̃ gá.”
\XREF{✡}{{\XO 2:13 }{\XO{2:13
}}{\XT{Ĩsáyã 8:17}}}

\par }{\MM Ãzíla jọ vâ,

\par }{\Q “Ma ꞌdõ, anzị Ãdróŋá míní fẽlé mádrị́ rĩ kí abe.”
\XREF{✡}{{\XO 2:13 }{\XO{2:13
}}{\XT{Ĩsáyã 8:18}}}


\par }{\PP \VS{14}Anzị ꞌbã kí adrujó ụrụꞌbá ãzá trũ ãzíla ãrí trũ rĩ sĩ, Yẹ́sụ̃ acá vâ ĩꞌbã ãzí ru, uja dó sĩ ꞌbá ũkpõ drã drị́ gá rĩ rụlépi rĩ ũkpó kóru ꞌdĩ
Sĩtánĩ ꞌbá ị́jọ́ ũsõlépi rĩ ꞌi,

\VS{15}ãzíla ũtrũ ꞌbá pírí ụ̃rị̃ drã drị̂ ꞌbã umbélé ãtíꞌbó ru ídri ĩꞌbadrị̂ agá ꞌdĩ kî.

\VS{16}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, mgbã rĩ gá Yẹ́sụ̃ amụ́ mãlãyíkã kí ãzã kolé la ku wó drị̃lẹ́
Ịbụrahị́mụ̃ drị̂ kî.

\VS{17}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, úꞌbã dó ĩꞌdi adrujó cécé ĩꞌdi ꞌbã ádrị́pịka ãzíla ámvọ́pịka kí áni ị̃nzị̃táŋá ru gẹ̃rị̃ pírí sĩ, ꞌbã acá dó sĩ átáló ãmbógó ãndânĩ ásị́ ị̃gbẹ̃ ãni ãzíla ãꞌị̃táŋá drị́ ãzị́ Ãdróŋá drị̂ ngalépi, ãzíla ị́jọ́ ũnzí ꞌbá ꞌbadrị̂ kí idélépi rĩ rú.

\VS{18}Ãꞌdusĩku Yẹ́sụ̃ ꞌbã mgbã rĩ ꞌbã alịjó ũcõgõ agâ sĩ sáwã ĩꞌdi ụ̃ꞌbị̃jó rĩ sĩ rá rĩ sĩ, icó dó ꞌbá ụ̃ꞌbị̃lé rĩ kí ãzã kolé rá.




\par }\Chap{3}{\SH Yẹ́sụ̃ ndẽ ãmbõgõ sĩ Mụ́sã rá
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãmã ádrị́pịka ãzíla ámvọ́pịka ãlá Ãdróŋá ꞌbã umvelé sụ́rụ́ ĩꞌdidrị́ ꞌbụ̃ gá rĩ alelépi ꞌdĩ, ĩꞌbã ãꞌị̃táŋá ĩmidrị̂ Yẹ́sụ̃ Ụ̃pị́gọ́ŋá ru rĩ drị̃ gá ãzíla átáló ãmbógó ãndânĩ ãmaní iꞌdalé ãma tị sĩ rĩ ꞌi.

\VS{2}Ãꞌdusĩku, Yẹ́sụ̃ are ándrá Ãdróŋá ĩꞌdi tị ãpẽlépi rĩ tị rá, cécé Mụ́sã ꞌbã Ãdróŋá tị arejó sĩ ãzị́ ngajó
jó Ãdróŋá drị̂ agá pírí rĩ áni.

\VS{3}Yẹ́sụ̃ ịsụ́ rụ́kụma ndẽ Mụ́sã rá, cécé ꞌbá jó sịlépi rĩ ꞌbã rụ́kụma ịsụ́lé ndẽ jó ꞌbã mgbã ĩꞌdiní sịlé nĩ rĩ rá rĩ áni.

\VS{4}Ãꞌdusĩku jó pírí kí ãko ꞌbá ꞌbã sịlé nĩ, wó ãko pírí kí Ãdróŋá ꞌbã kí nĩ.

\VS{5}Mụ́sã ándrá ãtíꞌbó Ãdróŋâ tị arelépi jó Ãdróŋá drị̂ agá pírí rĩ, ãzíla ri ị́jọ́ vú nzelé ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã mụlé jọlé drị̃lẹ́ gâlé rĩ kí drị̃ gá.

\VS{6}Wó Kúrísĩtõ ĩꞌdi cécé Ngọ́tị́ ãꞌị̃táŋâ trũ ꞌbá Ãdróŋá drị̂ ꞌbã ꞌdị́pị rú rĩ, ãma dó bãsĩ ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kî, ãdrĩ ásị́ ꞌbã ũkpó ru, ãma dó sĩ ãma ũnũ ãfó sĩ ãma ásị́ ꞌbãjó ĩꞌdi drị̃ gá rĩ sĩ.


\par }{\SH ꞌBá bị́lẹ́-ị̃ndụ́ lijó ãꞌị̃táŋá ãkõ sĩ rĩ
\par }
{\PP \VS{7}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, cécé Úríndí Ãlá rĩ ꞌbã jọlé ị́jọ́ sĩlé rĩ agá rĩ áni,

\par }{\Q “Ãndrũ ĩdrĩ Ãdróŋá ꞌbã ụ́ꞌdụ́kọ́ are rá,


\par }{\QB \VS{8}ĩꞌbã ĩmi ásị́ ũkpó ru

\par }{\Q cécé ĩminí idélé ụ́ꞌdụ́ ĩminí Ãdróŋá tị gajó úmgbé rĩ sĩ rĩ áni ku,

\par }{\QB ụ́ꞌdụ́ sáwã ụ̃ꞌbị̃táŋá drị́ ãngũ kõtórõ rú rĩ agá ꞌdã sĩ rĩ áni.


\par }{\Q \VS{9}Ãngũ ándrá ĩmi áyị́pịka ꞌbã kí áma ụ̃ꞌbị̃jó,

\par }{\QB ãzíla ndre kí ị́jọ́ mání idélé ílí kãlị́ sụ ꞌdĩ agá rĩ kí rá.


\par }{\Q \VS{10}ꞌDĩ bãsĩ ị́jọ́ áma ásị́ ꞌbã azájó ũmbã sĩ anzị ꞌdĩ kí ị́jọ́ sĩ rĩ ꞌbá sáwã ꞌdã agá rĩ abe rĩ ꞌi,

\par }{\QB ãzíla ájọ rá, ‘ꞌBá ꞌdĩ ꞌbã kí ásị́ ị́jọ́ mání jọlé rĩ kí drị̃ gá ku,

\par }{\QB ãzíla gã kí áma tị arelé úmgbé.’


\par }{\Q \VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ũmbã mádrị̂ sĩ ána ũyõ cí,

\par }{\QB ‘Icó kí filé ãngũ mádrị́ avị́jó rĩ agá ku.’ ”
\XREF{✡}{{\XO 3:11 }{\XO{3:11
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 95:7-11}}}


\par }{\PP \VS{12}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ĩmi adru mịfị́ trũ ĩmi ãzí ãlu la ꞌbã adru ásị́ ũnzí, ãzíla ásị́ ãꞌị̃táŋâ kóru sĩ ru ujajó Ãdróŋá ídri rĩ aꞌbe jó rá la ku.

\VS{13}Wó ĩmi ũŋmĩ ĩmi ásị́ ụ́ꞌdụ́ pírí cécé ĩꞌdi adrulé ụ́ꞌdụ́ umvelé Ãndrũ rĩ ꞌbání, ꞌbá ãzí ꞌbã ásị́ ꞌbã mba rú ị́jọ́ ũnzí sĩ ku.

\VS{14}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãdrĩ adru ãꞌị̃táŋâ trũ kpere ãsị̃ŋá gá, ásị́ ꞌbãjó ũkpó ru Ãdróŋá drị̃ gá ándrá ãmaní ãꞌị̃jó la drị̃drị̃ iꞌdóŋá gá rĩ áni ãma mụ pírí ãko
Kúrísĩtõ drị̂ kí alelé.

\VS{15}Cécé tá ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã jọlé rĩ áni,

\par }{\Q “Ãndrũ, ídrĩ Ãdróŋá ꞌbã ụ́ꞌdụ́kọ́ are rá,

\par }{\QB ĩꞌbã ĩmi ásị́ ũkpó ru,

\par }{\Q cécé ándrá ĩmi áyị́pịka ꞌbã kí Ãdróŋá tị gajó úmgbé rĩ sĩ rĩ áni ku.”
\XREF{✡}{{\XO 3:15 }{\XO{3:15
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 95:7-8}}}


\par }{\PP \VS{16}ꞌBá ándrá ụ́ꞌdụ́kọ́ Ãdróŋá drị̂ arelépi rá ãzíla Ãdróŋá tị galépi úmgbé rĩ kí ándrá ãꞌdi kí yã? Adru kí ꞌbá pírí ándrá Mụ́sã ꞌbã iyálé angájó ãngũ Mị̃sị́rị̃ drị̂ agâlé rĩ kí ku yã?

\VS{17}Ãdróŋá ti ándrá ũmbã ílí kãlị́ sụ̃ ãꞌdi abe yã? Adru ꞌbá ị́jọ́ ũnzí idélépi Ãdróŋá ꞌbã ụꞌdị́lé ĩꞌbã ãvũ kí sĩ uꞌdejó ãngũ kõtórõ rú rĩ agá rĩ kí ku yã?

\VS{18}Ãzíla Ãdróŋá na ũyõ ũkpó ru ãꞌdi be ĩꞌbaní sĩ fijó ãngũ ĩꞌdidrị́ avị́jó rĩ gá ku, adru kí ꞌbá ĩꞌdi tị gãlépi rĩ kî ku yã?

\VS{19}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãndre kí rá icó kí ándrá filé ku ãꞌị̃táŋá ãkõ ĩꞌbadrị̂ sĩ.




\par }\Chap{4}{\SH Ávị́ŋá Ãdróŋá ꞌbã azịlé azị-azị rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ãdróŋá azị ãmaní fijó ãngũ ĩꞌdidrị̂ avị́jó rĩ agá rĩ tu drĩ pá cí ꞌdã ꞌbaní, lẽ ãma adru kí mịfị́ trũ ꞌbá ãzí ꞌbã ĩcẽ sĩ fijó ãngũ ĩꞌdidrị̂ avị́jó rĩ agá ku.

\VS{2}Ãꞌdusĩku úlũ vâ ãmaní ị́jọ́ mgbã rĩ rá, cécé lũlé ĩꞌbaní rĩ áni, wó ị́jọ́ ándrá ĩꞌbaní arelé rĩ ꞌbã kí ĩꞌdi ụ̃rọ̃drị́ kóru ãꞌdusĩku ꞌbá ị́jọ́ ꞌdã arelépi rĩ ãꞌị̃ kí ĩꞌdi ãꞌị̃táŋá sĩ ku.

\VS{3}Úꞌdîꞌda ãma ꞌbá ãꞌị̃táŋâ trũ ꞌdĩ ãma mụ filé ãngũ Ãdróŋá drị́ avị́jó ꞌdã agá ãma ꞌi cécé Ãdróŋá ꞌbã jọlé rĩ áni,

\par }{\Q “Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ũmbã mádrị̂ sĩ ána ũyõ cí,

\par }{\QB ‘Icó kí filé ãngũ mádrị́ avị́jó rĩ agá ku.’ ”
\FTNT{*}{{\FR 4:3 }{\FR{4:3
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 95:11}}{\FT{ vâ vásĩ 5 gá ụrụgá ꞌdĩ.}}}

\par }{\MM Ãzíla ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã ꞌbụ̃ kí ꞌbãjó ụ̃nọ́kụ́ be rĩ ukó ándrá nĩ.

\VS{4}Ãꞌdusĩku ị́jọ́ sĩlé rĩ agá Ãdróŋá jọ ị́jọ́ ụ́ꞌdụ́ ázị̂rị̃ rĩ drị̃ gá ị́jọ́ ꞌdĩ kí sĩ, “Ãzíla ụ́ꞌdụ́ ázị̂rị̃ rĩ sĩ avị́ dó ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã ꞌbụ̃ kí ꞌbãjó ụ̃nọ́kụ́ be rĩ vúlé gá.”
\XREF{✡}{{\XO 4:4 }{\XO{4:4
}}{\XT{Íꞌdóŋá 2:2}}}

\VS{5}Ãzíla jọ vâ ị́jọ́ ãlu ꞌdĩ ꞌbã vúŋá ị̃dị́, “Icó kí filé ãngũ mádrị́ avị́jó rĩ agá ku.”
\FTNT{†}{{\FR 4:5 }{\FR{4:5
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 95:11}}{\FT{ vâ vásĩ 3 gá ụrụgá ꞌdĩ.}}}


\par }{\PP \VS{6}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ị́jọ́ ꞌdĩ ace ꞌbã gá ꞌdã ꞌbã áni, ãngũ Ãdróŋá drị́ avị́jó rĩ ace drĩ ꞌbá ãzí ꞌbaní sĩ fijó rá, wó ꞌbá ị́jọ́ mgbã rĩ arelépi drị̃drị̃ rá rĩ ĩcẽ kí fijó ala gâlé rá ãꞌdusĩku ĩꞌbã kí Ãdróŋá tị arejó ku rĩ sĩ.

\VS{7}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ãdróŋá pẽ ụ́ꞌdụ́ ãzí ị̃dị́, umve ĩꞌdi Ãndrũ, ụ́ꞌdụ́ ãzí vúlé gá alịlépi ꞌbo ꞌdã kí agâlé jọ ị́jọ́ Dãwụ́dị̃ tị gâ sĩ, ĩꞌdi ꞌbã jọlé bụ́kụ̃ ĩꞌdidrị̂ agá rĩ áni,

\par }{\Q “Ãndrũ, ídrĩ Ãdróŋá ꞌbã ụ́ꞌdụ́kọ́ are rá,

\par }{\QB ĩꞌbã ĩmi ásị́ ũkpó ru ku.”
\XREF{✡}{{\XO 4:7 }{\XO{4:7
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 95:7-8}}}


\par }{\MM \VS{8}Yósũwã drĩ ándrá ĩꞌbaní ávị́ŋá fẽ rá, Ãdróŋá icó ị́jọ́ ãzí jọlé vúlé vúlé ru ụ́ꞌdụ́ ãzí avị́jó rĩ drị̃ gá ị̃dị́ ku.

\VS{9}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ụ́ꞌdụ́
Sãbátũ drị́ avị́jó rĩ ace drĩ ꞌbá Ãdróŋá drị̂ ꞌbaní cí.

\VS{10}Ãꞌdusĩku ꞌbá filépi ãngũ ávị́ŋá drị́ Ãdróŋá drị̂ agá ꞌbo rĩ, ĩꞌdi vâ avị́ ãzị́ ĩꞌdidrị̂ kí agá cécé Ãdróŋá ꞌbã ándrá avị́lé ãzị́ ĩꞌdidrị̂ kí vúlé gá rĩ áni.

\VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Lẽ ãma ụ̃ꞌbị̃ kí ásị́ pírí sĩ fijó ãngũ ávị́ŋá drị́ ꞌdĩ agá, ãma ãzí ꞌbã ĩcẽ ãꞌị̃táŋá ãko sĩ mụjó ala gâlé rĩ sĩ, cécé ꞌbá ꞌdã ꞌbã ãzí kí ándrá idélé drị̃-ũnzĩ ĩꞌbadrị̂ sĩ rĩ áni ku.


\par }{\PP \VS{12}Ãꞌdusĩku ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ ĩꞌdi ídri ãzíla ũkpó trũ sị́ la ci cécé ménéŋá sị́ trũ ị̃rị̃ rĩ drị̂ áni, ĩꞌdi ídri kí drĩdríŋĩ awa úríndí be álụ ãzíla úsã ĩfãkã agá rĩ trũ, ĩꞌdi ũrãtáŋá ꞌbá ásị́ agâlé rĩ kí nị̃ ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ abe cé.

\VS{13}Ãko ãzí zị̃lé Ãdróŋá drị̃lẹ́ gá la ꞌdáyụ. Ãko pírí kí iꞌdá ĩꞌdi mịfị́ gá tọndọlọ, ĩꞌdi ꞌbá ãma sĩ ị́jọ́ ãmadrị̂ kí vú nzejó ĩꞌdi drị̃lẹ́ gá rĩ ꞌi.


\par }{\SH Yẹ́sụ̃ ĩꞌdi átáló ãmbógó ãndânĩ ndẽlépi rá rĩ
\par }
{\PP \VS{14}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãma adrujó átáló ãmbógó ãndânĩ ndẽlépi rá ꞌdĩ Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ Ãdróŋá Ngọ́pị ꞌi, ĩꞌdi ꞌbã fijó ꞌbụ̃ gá ꞌbo rĩ sĩ, lẽ ãrụ kí ãꞌị̃táŋá ãmã kí iꞌdalé rĩ mgbemgbe.

\VS{15}Átáló ãmbógó ãndânĩ ndẽlépi rá ãma ãni ꞌdĩ nị̃ ũkpó ãkõ ãmadrị̂ kí ị́jọ́ rá, ãꞌdusĩku alị ị́jọ́ ãma ụ̃ꞌbị̃jó ꞌdĩ kí agâ sĩ pírí rá, wó idé ị́jọ́ ũnzí ku.

\VS{16}Lẽ ãma asé kí ãma úmvúke Ãdróŋá drị́ ásị́ ị̃gbẹ̃ drị̂ gá ásị́ ũkpó sĩ, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãma dó sĩ ásị́ ị̃gbẹ̃ ịsụ́ ãzíla ãma dó sĩ ãma ãzã ko ụ́ꞌdụ́ ãma ĩꞌdi drị̃ tẽjó rĩ agá.




\Chap{5}\VerseOne{1}Átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ kí ála kí ãpẽ angájó ꞌbá kí agá ãzíla ála kí pẽ ꞌbá kí kẹ̃jị́ gá ị́jọ́ ꞌbá kí drĩdríŋĩ gá Ãdróŋá be rĩ agá, kí pá tu ãwãꞌdĩfô kí fẽjó Ãdróŋá nî ãzíla
ídétáŋá idéjó ị́jọ́ ũnzí ꞌbádrị̂ kí sĩ.

\VS{2}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩꞌdi ꞌbã vâ adrujó ũkpó kóru gẹ̃rị̃ wẽwẽ rú kí sĩ rĩ sĩ, icó adrulé ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ ꞌbá ị́jọ́ nị̃lépi ku ãzíla ꞌbá ãvĩlépi gẹ̃rị̃ sĩ rá ꞌdĩ ꞌbaní rá.

\VS{3}ꞌDĩ bãsĩ ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ị́jọ́ ũnzí ĩꞌdidrị̂ kí idéjó ãzíla ị́jọ́ ũnzí ꞌbá ãzí rĩ ꞌbadrị̂ kí idéjó ídétáŋá sĩ rĩ ꞌi.


\par }{\PP \VS{4}ꞌBá ãzí icó ị̃nzị̃táŋá ꞌdụlé ꞌbãlé ĩꞌdi drị̃ gá ku, lẽ Ãdróŋá ꞌbã umve ĩꞌdi nĩ cécé ĩꞌdi ꞌbã ándrá Ãrọ́nị̃ umvejó rĩ áni.

\VS{5}Gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ, Kúrísĩtõ ꞌdụ ándrá dị̃zã ꞌbãlé ĩꞌdi drị̃ sĩ acájó átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ rú cénĩ-cénĩ ku. Wó Ãdróŋá jọ ĩꞌdiní,

\par }{\Q “Mi mâ Ngọ́pị ꞌi,

\par }{\QB ãndrũ má acá mî Átẹ́pị rú.”
\XREF{✡}{{\XO 5:5 }{\XO{5:5
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 2:7}}}


\par }{\MM \VS{6}Ãdróŋá jọ vâ ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã ãzí gá rá,

\par }{\Q “Mi átáló jã ꞌdâ rĩ ꞌi,

\par }{\QB cécé Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ áni.”
\XREF{✡}{{\XO 5:6 }{\XO{5:6
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 110:4}}}


\par }{\PP \VS{7}Ụ́ꞌdụ́ Yẹ́sụ̃ ꞌbã adrujó ụ̃nọ́kụ́ gá ídri rĩ sĩ ri Ãdróŋá zịlé mãmálá ꞌbãjó áwáŋâ trũ, mị́ndrẹ trũ ꞌbá ãlu icólépi ĩꞌdi palépi drã agá rá rĩ drị́, ru ándrá Ãdróŋá ásị́ pírí sĩ ãzíla Ãdróŋá are ĩꞌdi rá.

\VS{8}Yẹ́sụ̃ ꞌbã táni ándrá adrujó Ãdróŋá Ngọ́pị ꞌi tí, cãndí ĩꞌdidrị̂ agâ sĩ ụ̃nị̃ Ãdróŋá tị arejó rá ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã drị̃cịjó rĩ kí agá.

\VS{9}Ĩꞌdi mụ ị́jọ́ ꞌdĩ kí ꞌbãlé múké ꞌbo, Yẹ́sụ̃ acá dó ꞌbá ídri fẽlépi ꞌbá kí sĩ ru pa jã ꞌdâ rĩ rú drĩ kí pírí ĩꞌdi ti are,

\VS{10}ãzíla Ãdróŋá ꞌbã dó Yẹ́sụ̃ acájó átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ rú cécé Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ áni.


\par }{\SH ꞌBá bị́lẹ́-ị̃ndụ́ lijó ꞌbã aꞌbe kí rú sĩ ãꞌị̃táŋá ku
\par }
{\PP \VS{11}Ma ị́jọ́ trũ wẽwẽ rú jọlé Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ drị̃ gá, wó ífí la icéjó ĩꞌdi ị́jọ́ ãzí ũkpó la, ãꞌdusĩku ĩmi ị́jọ́ nị̃ŋá ꞌbã adrujó jã íni rĩ sĩ.

\VS{12}Ị́jọ́ mgbã sĩ sáwã ꞌdĩ sĩ lẽ ĩmi adru ꞌbá ꞌbá kí imbálépi rĩ rú wó ĩlẽ drĩ vâ ꞌbá ãzí ꞌbã imbá ĩmi ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ sĩ ị̃dị́ yã? Ĩmi cécé anzị níríŋá kí áni, ĩlẽ lẹ́sụ́ ãzíla ĩminí íná ũkpó rĩ najó rĩ kẹ̃jị́ gá ĩlẽ lẹ́sụ́ mvụlé áyụ.

\VS{13}ꞌBá uꞌálépi lẹ́sụ́ sĩ rĩ ĩꞌdi drĩ ngọ́tị́ŋá, ịsụ́ drĩ ímbátáŋá acájó ꞌbá kpị rĩ rú rĩ drị̂ ku.

\VS{14}Wó íná ũkpó rĩ ĩꞌdi ꞌbá mbalépi rá rĩ ꞌbã ãni, ꞌdĩ kí ꞌbá ị́jọ́ múké rĩ kí nị̃lépi awa sĩ ị́jọ́ ũnzí rĩ be rá rĩ kî.




\Chap{6}\VerseOne{1}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ãma ãsị̃ kí ímbátáŋá ãmaní ịsụ́lé drị̃drị̃ Kúrísĩtõ drị̃ gá rĩ kî sĩ ku, ãzíla lẽ ãmụ kí ímbátáŋá fẽlépi la ãma sĩ zo mbajó ũkpó ru úríndí agá ꞌdĩ kî trũ drị̃ gá. Lẽ ãma adru kí ꞌbá lẽlépi la ꞌbá ãzí ꞌbã imbá ãma, ị́jọ́ ásị́ ujajó ị́jọ́ ũnzí aꞌbejó ãzíla ãꞌị̃táŋá ꞌbãjó Ãdróŋá agá rĩ kí sĩ nĩ ku,

\VS{2}ímbátáŋá
bãbụ̃tị́zị̃ drị̃ gá, drị́ tị̃ŋá ꞌbá drị̃ gá, angáŋá ídri drã agá rĩ ãzíla ị́jọ́ lịŋá ukólépi ku drị̃lẹ́ gâlé rĩ ku.

\VS{3}Ãzíla ãmụ kí drị̃ gá, ị́jọ́ ꞌdĩ ãma mụlé idélé rĩ, Ãdróŋá drĩ ãꞌị̃ la rá.


\par }{\PP \VS{4}Ĩꞌdi ị́jọ́ ãzí ũkpó la ꞌbá ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ nị̃lépi rá, ãzíla fẽtáŋá Ãdróŋá drị̂ ꞌbụ̃ gá rĩ ꞌbã ãjị́ ụ̃ꞌbị̃lépi rá vâ Úríndí Ãlá rĩ alelépi ãꞌị́lépi la rá,

\VS{5}ãzíla ꞌbá ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ ꞌbã ãjị́ múké rĩ ụ̃ꞌbị̃lépi ráká, ãzíla ũkpõ ị́jọ́ ílí amụ́lépi rĩ ꞌbadrị̂ abe.

\VS{6}ꞌBá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ drĩ aꞌdé rá, ĩꞌdi ũkpó-ũkpó kí ajíjó vúlé ásị́ ujajó ãꞌdusĩku ị́jọ́ ĩꞌbã ãvĩjó rĩ sĩ kí Ãdróŋá Ngọ́pị fẽ ipalé
mũsãláꞌbã sị́ gá ị̃dị́-ị̃dị́ ãzíla ĩꞌbã kí drị̃nzá fẽjó ĩꞌdiní ũꞌbí kí drị̃lẹ́ gá rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{7}Ụ̃nọ́kụ́ uzogó ꞌbã ꞌdịjó drị̃ la gá rĩ mvụlépi ãkónã sĩ ka múké rĩ áni, ĩꞌdi ụ̃rọ̃drị́ ru ꞌbá ámvụ́ sõlépi rĩ nî ãꞌdusĩku ĩꞌdi ásị́ ị̃gbẹ̃ Ãdróŋá drị̂ ịsụ́.

\VS{8}Wó ụ̃nọ́kụ́ drĩ dụ ụ̃cị́kị́ ru ãzíla ãváŋá ru, ụ̃rọ̃drị́ la ꞌdáyụ. Ĩꞌdi fi ũcõgõ agá ị́jọ́ ĩꞌdi wãjó rá rĩ sĩ. Ãsị̃ŋá gá ála mụ ĩꞌdi ivélé ãcí sĩ.


\par }{\PP \VS{9}Wó mâ wọ̃rị́kâ mání lẽlé ambamba ꞌdĩ, ãdrĩ táni ị́jọ́ jọ ꞌdĩ ꞌbã áni, ãꞌbã ásị́ ĩmi drị̃ gá. Ãma ásị́ ũkpó ru ãmã nị̃jó la rá patáŋá ꞌbã adrujó ĩmi ãni rĩ sĩ.

\VS{10}Ãdróŋá ꞌbá ị́jọ́ lịlépi pịrị ku la ku icó sĩ ãzí mídrị̂ ãvĩlé ku, ãzíla lẽtáŋá míní iꞌdalé ị́jọ́ ĩꞌdidrị̂ agâ sĩ ꞌbá ãlá rĩ kí ãzã kojó, kpere míní idélé úꞌdîꞌda rĩ áni mụjó drị̃ gâlé ru.

\VS{11}Álẽ ĩmi iꞌda ũndũwã ꞌbá lẽjó ꞌdĩ kpere ãsị̃ŋá gá ãꞌdusĩku ị́jọ́ ĩminí sĩ ásị́ ꞌbãjó rĩ dó sĩ ru iꞌda ãndá-ãndá ru.

\VS{12}Álẽ ĩmi adru ũvú ku, wó lẽ ĩmi ũbĩ ꞌbá ándrá ãꞌị̃táŋá agá ãzíla ásị́ tẽŋâ trũ ꞌdĩ kí vú ịsụ́ kí ãko ándrá Ãdróŋá ꞌbã azịlé ĩꞌbaní rĩ rá.


\par }{\SH Ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã azịlé rĩ ĩꞌdi ãndá
\par }
{\PP \VS{13}Ãdróŋá la mụ azịŋá azịlé Ịbụrahị́mụ̃ ní ꞌbo, na ũyõ ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã azịlé rĩ kí idéjó rá. ꞌBá ãzí ꞌbã adrujó ĩꞌdi drị̃lẹ́ gá ĩꞌdiní ãndânĩ yụ rĩ sĩ, na dó sĩ ũyõ ĩꞌdidrị̂ kí ĩꞌdi ꞌbã rụ́ sĩ.

\VS{14}Ãdróŋá jọ, “Ána ũyõ ma míní sụ̃sụ́ wi ma míní drị̃lẹ́ kí fẽ wẽwẽ rú cécé lẽlẽgó ụrụ gá rĩ kî áni jõku cínákí mĩrĩ tị gá rĩ áni.”
\XREF{✡}{{\XO 6:14 }{\XO{6:14
}}{\XT{Íꞌdóŋá 22:17}}}

\VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ịbụrahị́mụ̃ tẽ dó ásị́ ị̃gbẹ́ sĩ, ãzíla ịsụ́ dó ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã azịlé ĩꞌdiní rĩ rá.


\par }{\PP \VS{16}ꞌBá kí ũyõ na ꞌbá ĩꞌbaní ãndânĩ rĩ kí rụ́ sĩ, ãzíla ũyõ la ị́jọ́ jọlé rĩ fẽ pá tulé ũkpó ru ãzíla ĩꞌdi ãgátã pírí kí fẽ ukólé rá.

\VS{17}Ãꞌdusĩku Ãdróŋá lẽ ándrá ũkpõ ĩꞌdi ãni ru ujalépi ku rĩ ꞌbã ãzị́ ꞌbãlé tọndọlọ rú ꞌbá ĩꞌdi ꞌbã sĩ ị́jọ́ azịjó rĩ ꞌbanî, icé ị́jọ́ la ũyõ sĩ.

\VS{18}Ãdróŋá idé ị́jọ́ ꞌdĩ íni la ãꞌdusĩku ị́jọ́ ị̃rị̃ ꞌdĩ icó kí ru ujalé ku ãzíla Ãdróŋá icó ĩnzõ alị́lé kí agá ku. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãma gápi apálépi ĩꞌdi rụ́ ásị́ ꞌbãŋá fẽlé ãmaní ꞌdĩ ꞌdụlépi ãma ãni rú ꞌdĩ kî dó sĩ ásị́ ũŋmĩŋá ịsụ́.

\VS{19}Ásị́ ꞌbãŋá ꞌdĩ dó ãmaní cécé kị̃lị̃mgbọ̃rọ̃ áni ãzíla ĩꞌdi ãma úríndí rụ ũkpó sĩ pá tujó ụ̃rị̃ kóru. Yẹ́sụ̃ ꞌbá ãmaní sĩ ásị́ ꞌbãjó rĩ mụ ãngũ ãlápítí Ãdróŋá drị̂ gá cécé átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ ꞌbã mụjó bõngó jó ꞌa alịjó rĩ ꞌbã ũngúkú gá agâlé ãngũ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ gá,

\VS{20}Yẹ́sụ̃ fi drị̃lẹ́ gâlé ãma ị́jọ́ sĩ. Acá dó átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ rú jã ꞌdâ cécé Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ áni.




\par }\Chap{7}{\SH Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ átáló ru rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ ꞌdĩ ándrá úpí Sãlẹ́mụ̃ drị́ gá rĩ ꞌi, ãzíla átáló Ãdróŋá Ụrụgá Ãndânĩ ndẽlépi ãmbõgõ sĩ nĩ rĩ drị́ gá rĩ ꞌi. Ịbụrahị́mụ̃ ụfụ kí drị̃ ĩꞌdi be ĩꞌdiní ãgõ agá ũpi kí ndẽjó rĩ gâlé, ãzíla wi dó Ịbụrahị́mụ̃ ní sụ̃sụ́,
\XREF{✡}{{\XO 7:1 }{\XO{7:1
}}{\XT{Íꞌdóŋá 14:17-20}}}

\VS{2}ãzíla Ịbụrahị́mụ̃ fẽ ĩꞌdiní ãko pírí ĩꞌdidrị̂ ꞌbã ãzí ãlu mụdrị́ drị̂ kî. Drị̃drị̃ rĩ sĩ rụ́ Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ ꞌdĩ ꞌbã ífí, “Úpí ị́jọ́ kpị drị́ gá rĩ ꞌi,” ãzíla úpí Sãlẹ́mụ̃ drị́ gá rĩ ꞌbã ífí, “Úpí ásị́ ị̃gbẹ̃ drị́ gá rĩ ꞌi.”

\VS{3}Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ ĩꞌdi átẹ́pị kóru jõku andre kóru ãwí kóru, ụ́ꞌdụ́ ĩꞌdi tịjó ãzíla drãjó rĩ kóru, ãzíla ídri la ꞌbã ãsị̃ŋá ꞌdáyụ cécé Ãdróŋá Ngọ́pị ꞌbã acelé átáló rú jã ꞌdâ rĩ áni.


\par }{\PP \VS{4}Ĩmi ũrã drĩ ꞌbá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ ꞌbã ãmbõgõ íngõpí yã? Táni Ịbụrahị́mụ̃ ãmã áyị́pị rú ãko ãlu mụdrị́ drị́ ĩꞌdi ꞌbã apálé ãꞌdị́ gâlé rĩ fẽjó ĩꞌdiní rĩ.

\VS{5}Úꞌdîꞌda ãzị́táŋá lẽ drị̃lẹ́ ꞌbá Lẹ́vị̃ drị́ acálépi átáló rú ꞌdĩ ꞌbaní ꞌbá ãko ãlu mụdrị́ drị́ rĩ trajó ĩꞌbadrị́ ꞌdĩ ĩꞌbã ádrị́pịka ꞌbadrị́ drĩ kí táni adru drị̃lẹ́ ãfũlépi Ịbụrahị́mụ̃ rú rĩ kî.

\VS{6}Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ ꞌbã táni adrujó Lẹ́vị̃ ꞌbã ílá ku tí, Ịbụrahị́mụ̃ fẽ ĩꞌdiní ãko ãlu mụdrị́ drị̂ rá, ãzíla Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ wi sụ̃sụ́ Ịbụrahị́mụ̃ Ãdróŋá ꞌbã azịjó ĩꞌdiní rĩ nî.

\VS{7}Ãzíla ãbãŋâ kóru ꞌbá ĩmbíráŋá rĩ la ꞌbá ãmbógó rĩ ní sụ̃sụ́ wi nĩ.

\VS{8}Ãtalo ãko ãlu mụdrị́ drị́ gá rĩ tralépi ꞌdĩ kí ꞌbá drãlépi drã-drã ꞌdĩ kî, wó Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ ĩꞌdi ĩꞌbaní ãmbógó ru ãndânĩ ãꞌdusĩku ĩꞌdi ꞌbã ngá ídri.

\VS{9}Ãma icó vâ jọlé la ꞌdĩ ꞌbã áni ꞌbá Lẹ́vị̃ drị́ ãko ãlu mụdrị́ drị̂ tralépi ꞌdĩ kí fẽ kí ãko ãlu mụdrị́ drị̂ ĩꞌbã áyị́pị Ịbụrahị́mụ̃ ꞌbã ãko ãlu mụdrị́ drị̂ fẽjó Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ ní rĩ sĩ,

\VS{10}ãꞌdusĩku Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ la mụ drị̃ ụfụlé Ịbụrahị́mụ̃ be ꞌbo, ịsụ́ ꞌdĩ sĩ Lẹ́vị̃ ãfũ drĩ ũri Ịbụrahị́mụ̃ drị̂ agá ku.


\par }{\SH Yẹ́sụ̃ ĩꞌdi cécé Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ áni
\par }
{\PP \VS{11}Ãdróŋá drĩ ándrá ꞌbá lã ꞌbá kpị rú ãzị́ ãtalo angálépi ínátị Lẹ́vị̃ drị̂ agá rĩ ꞌbã kí ngalé rĩ sĩ ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ ꞌbã jọlé rĩ áni, ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã lẽjó átáló ndú la ꞌbãjó Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ áni adru angájó ínátị Ãrọ́nị̃ drị̂ agá ku rĩ ãꞌdu ị́jọ́?
\FTNT{*}{{\FR 7:11 }{\FR{7:11
}}{\FQ{Lẹ́vị̃
}}{\FT{ĩꞌdi ándrá ínátị ꞌbání ãtalo kí ũpẽjó ala gá rĩ ꞌi.
}}{\FQ{Ãrọ́nị̃
}}{\FT{ĩꞌdi ándrá átáló ꞌbání ãpẽlé ala gá drị̃drị̃ rĩ ꞌi.}}}

\VS{12}Ujatáŋá drĩ adru ãzị́ ãtalo ꞌbadrị̂ kí agá cí, lẽ vâ ujatáŋá ꞌbã adru ãzị́táŋá ãtalo ꞌbadrị̂ kí agá cí.

\VS{13}ꞌBá ị́jọ́ ꞌdĩ kí jọjó drị̃ la gá rĩ ĩꞌdi ꞌbá sụ́rụ́ ndú gá la, ãzíla ꞌbá ãzí ãlu sụ́rụ́ ꞌdã agá ãzị́ ngalépi ãlĩtárĩ gá átáló ru la ꞌdáyụ.

\VS{14}Ãꞌdusĩku iꞌda tọndọlọ Úpí ãmadrị̂ ꞌbã drị̃lẹ́ angá Yụ́dã agá, ãzíla ị́jọ́ sụ́rụ́ ꞌdã drị́ gá rĩ sĩ Mụ́sã jọ ị́jọ́ ãtalo kí ãfũ sụ́rụ́ ꞌdã agá la drị̃ gá ku.

\VS{15}Ị́jọ́ ãma jọlé rĩ ĩꞌdi tọndọlọ rú, átáló cécé Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ áni la ãzí drĩ ru iꞌda rá rĩ gá.

\VS{16}ꞌBá acá átáló rú ãzị́táŋá lãꞌbĩ ĩꞌdi ꞌbã áꞌbị́ drị̂ sĩ ku, wó rá la gẹ̃rị̃ ũkpõ ídri icólépi andilépi ku rĩ drị́ gá rĩ sĩ.

\VS{17}Ãꞌdusĩku ị́jọ́ ĩꞌdi drị̃ gá rĩ únze vú la íni,

\par }{\Q “Mi átáló jã ꞌdâ rĩ ꞌi,

\par }{\QB cécé Mẹ̃lẹ̃kị̃zẹ̃dẹ́kị̃ áni.”
\XREF{✡}{{\XO 7:17 }{\XO{7:17
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 110:4}}}


\par }{\PP \VS{18}Ãzị́táŋá ándrá ídu ꞌdĩ kí âꞌbe dó kí bụ́lụ́ gá, ãꞌdusĩku acá kí ũkpó kóru,

\VS{19}ãꞌdusĩku ãzị́táŋá ꞌbã ãko ãzí ãlá ru ku, ãzíla ásị́ ꞌbãŋá mgbã rĩ iꞌda ru ꞌbo, ãmaní sĩ ãma aséjó Ãdróŋá rụ́ ãni rú.


\par }{\PP \VS{20}Ãdróŋá na ándrá ũyõ ꞌbá ãzí rĩ ꞌbã kí acájó ãtalo rú rĩ sĩ ku,

\VS{21}wó Yẹ́sụ̃ acá átáló ũyõ Ãdróŋá ꞌbã nalé rĩ sĩ, ĩꞌdi ꞌbã jọjó la ĩꞌdiní,

\par }{\Q “Úpí na ũyõ ꞌbo, ãzíla icó ru úŋmĩ ujalé ku.

\par }{\QB ‘Mi átáló jã ꞌdâ rĩ ꞌi.’ ”
\XREF{✡}{{\XO 7:21 }{\XO{7:21
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 110:4}}}


\par }{\MM \VS{22}Ãꞌdusĩku ũyõ naŋá ꞌdĩ sĩ Yẹ́sụ̃ acá dó ꞌbá tị icíma ãlá ndẽlépi rá rĩ ꞌbã sĩ pá tujó rĩ.


\par }{\PP \VS{23}Ãtalo ꞌdã ꞌbã áni rĩ kí ándrá wẽwẽ rú, ãꞌdusĩku drã uga ĩꞌbaní ãzị́ trũ mụjó drị̃ gá rĩ úmgbé,

\VS{24}wó Yẹ́sụ̃ ꞌbã adrujó ídri jã ꞌdâ rĩ sĩ, ĩꞌdi dó átáló jã ꞌdâ rĩ ꞌi.

\VS{25}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, icó dó ꞌbá pírí amụ́lépi Ãdróŋá rụ́ ꞌdõlé ĩꞌdi rụ̂ sĩ ꞌdĩ kí palé rá, ãꞌdusĩku Yẹ́sụ̃ la ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ mãmálá ꞌbã ĩꞌba sĩ.


\par }{\PP \VS{26}Átáló ãmbógó ãndânĩ ꞌdĩ icó ị́jọ́ ãmadrị̂ kí sĩ rá la nĩ, ĩꞌdi ꞌbá ãzí ãlu ãlá, ị́jọ́ ũnzî kóru, ꞌbá mgbã, pẽlé ndú ꞌbá ũnzí kí agá rĩ, úfẽ ĩꞌdiní ãngũ ãrútáŋá ãni ãndânĩ ụrụgá ꞌbụ̃ gâlé ꞌdã.

\VS{27}Yẹ́sụ̃ adru ꞌbã ngá cécé átáló ãmbógó ãndânĩ ídétáŋá idélépi ụ́ꞌdụ́ pírí ꞌdĩ kí áni ku. Kí ị́jọ́ ꞌdĩ kí idé íni la ị́jọ́ ũnzí ĩꞌbadrị̂ kí sĩ ãzíla ꞌbá ãzí ꞌbadrị̂ kí sĩ, wó idé ị́jọ́ ꞌdĩ pâlé ãlu ĩꞌdiní ru fẽjó ídétáŋá ru mũsãláꞌbã sị́ gá ꞌdãá rĩ sĩ.

\VS{28}ꞌBá ándrá pẽlé átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ rú ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ sĩ ꞌdĩ kí ándrá ũkpó kóru, wó ũyõ Ãdróŋá ꞌbã nalé ãzị́táŋá vúlé gá rĩ sĩ pẽ Ngọ́pị̃ adrujó ꞌbá kpị rĩ rú jã ꞌdâ.




\par }\Chap{8}{\SH Átáló ãmbógó ãndânĩ tị icíma úꞌdí rĩ drị̂
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ ífí ãmaní ị́jọ́ jọjó drị̃ la gá rĩ ꞌdĩ: ãmã átáló ãmbógó ãndânĩ la cí rilépi úmvúke Ãdróŋá Ũkpó ꞌDị́pị drị̂ ꞌbã wókõ drị́ ãndá gá ꞌbụ̃ gâlé rĩ gá,

\VS{2}ãzíla ãzị́ ngalépi ãngũ ãlápítí Ãdróŋá drị̂ agá ꞌdĩ hémã Ãdróŋá ị̃nzị̃jó mgbã Úpí ꞌbã sịlé nĩ adru ꞌbá ꞌbã sịlé nĩ ku rĩ ꞌi.


\par }{\PP \VS{3}Átáló ãmbógó ãndânĩ ꞌdĩ kí pírí ála kí pẽ ãko ãwãꞌdĩfô rú rĩ kí fẽlé ãzíla ãko ídétáŋá ru ꞌdĩ kí abe, ãzíla átáló ꞌdĩ ꞌbã adru vâ ãko ĩꞌdi ꞌbã fẽlé rĩ trũ cí.

\VS{4}Drĩ tá uꞌá agá ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdâ la, icó tá adrulé átáló la rú ku, ãꞌdusĩku ꞌbá átáló ru ãko ãwãꞌdĩfô rú ãzị́táŋá ꞌbã lẽlé rĩ áni la kí cí.

\VS{5}Ãtalo ꞌdĩ kí ãzị́ nga agá ãngũ ãlápítí Ãdróŋá drị̂ agá ícétáŋá ru ãzíla iꞌdá ꞌbụ̃ gá rĩ ꞌbadrị̂ kî. ꞌDĩ bãsĩ ị́jọ́ Mụ́sã bị́lẹ́ ị̃ndụ́ lijó ꞌbã sị jõ hémã Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ ꞌi. Ĩꞌdiní lẽ agá ãngũ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ sị agá, Ãdróŋá jọ ĩꞌdiní, “Mí idé jõ ãko ꞌdĩ kí pírí gbíyã iꞌdalé míní ꞌbé drị̃ gâlé rĩ kí vú sĩ.”
\XREF{✡}{{\XO 8:5 }{\XO{8:5
}}{\XT{Ãfũŋá 25:40}}}

\VS{6}Wó ãzị́ fẽlé Kúrísĩtõ ní rĩ ndẽ ãmbõgõ sĩ ãtalo ꞌdã ꞌbadrị̂ kí rá cécé tị icíma úꞌdí Yẹ́sụ̃ ꞌbã ꞌbá kí tị icíjó Ãdróŋá be rĩ la ĩꞌbadrị̂ kí ndẽjó rá rĩ áni, ãzíla tu pá ị́jọ́ azịlé múké rĩ kí sĩ.


\par }{\PP \VS{7}Ãꞌdusĩku ị́jọ́ ũnzí drĩ ájẹ́ adru agá tị icíma drị̃drị̃ rĩ agá yụ, tị icíma ị̃rị̃ rĩ icó ájẹ́ ãngũ ịsụ́lé ku.

\VS{8}Wó Ãdróŋá ịsụ́ ị́jọ́ ũnzí ꞌbá ꞌba rụ́ ãzíla jọ,

\par }{\Q “Ụ́ꞌdụ́ ãzí la amụ́ rá,

\par }{\QB ma mụ tị icíma úꞌdí la icílé ꞌbá
Ịsịrayị́lị̃ ꞌbadrị̂ abe,

\par }{\QB ãzíla ꞌbá Yụ́dã drị̂ abe.


\par }{\Q \VS{9}Tị icíma úꞌdí ꞌdĩ icó adrulé ándrá mâ icílé ĩmĩ áyị́pịka abe

\par }{\QB mâ kí rụjó drị́ gâ sĩ kí drị̃ acéjó ãfũjó ãmvé ãngũ Mị̃sị́rị̃ drị̂ gâlé rĩ áni ku,

\par }{\QB ãꞌdusĩku ꞌbã kí ándrá ásị́ tị icíma mádrị̂ ĩꞌba abe rĩ drị̃ gá ku,

\par }{\QB ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, má aꞌbe dó kí rá,

\par }{\QB Úpí jọ rá.


\par }{\Q \VS{10}ꞌDĩ tị icíma mâ mụlé icílé ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ abe

\par }{\QB ụ́ꞌdụ́ drị̃lẹ́ gá rĩ agá rĩ, Úpí jọ rá.

\par }{\Q Ma ãzị́táŋá mádrị̂ kí ꞌbã kí ũrãtáŋá gá,

\par }{\QB ãzíla kí sĩ kí ásị́ gá.

\par }{\Q Ma adru Ãdróŋá ĩꞌbadrị̂ ꞌi,

\par }{\QB ãzíla kí adru ꞌbá mádrị̂ kî.


\par }{\Q \VS{11}ꞌBá ãzí icó dó ĩꞌdi ꞌbã jĩránĩ imbálé

\par }{\QB jõku ĩꞌdi ꞌbã ádrị́pị ꞌi, sĩ jọjó la ĩꞌdiní, lẽ ínị̃ Ãdróŋá ꞌi íni la ku;

\par }{\Q ãꞌdusĩku kí pírí áma nị̃ cé,

\par }{\QB iꞌdójó ꞌbá nírí kí sĩ cajó ꞌbá ãmbogo rĩ ꞌbã rụ́.


\par }{\Q \VS{12}Ãꞌdusĩku mâ mụjó ị́jọ́ ũnzí ĩꞌbadrị̂ kî trũjó rá rĩ sĩ,

\par }{\QB ãzíla má icó ị́jọ́ ũnzí ĩꞌbadrị̂ kí ị́jọ́ agálé ị̃dị́ ku.”
\XREF{✡}{{\XO 8:12 }{\XO{8:12
}}{\XT{Yẽrẽmíyã 31:31-34}}}


\par }{\PP \VS{13}Ĩꞌdiní tị icíma ꞌdĩ umvelé úꞌdí rĩ sĩ, Ãdróŋá ꞌbã dó tị icíma drị̃drị̃ rĩ ụ̃kụ rú ꞌbo, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãko delépi ꞌbo ãzíla acálépi ụ̃kụ rú ꞌbo rĩ ĩꞌdi mụ ãvĩlé mbẽlẽ rú rá.




\par }\Chap{9}{\SH Ãdróŋá ị̃nzị̃jó hémã ĩꞌdidrị́ ãlá ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdâ rĩ agá rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Úꞌdîꞌda tị icíma drị̃drị̃ rĩ agá ãzị́táŋá sĩ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó la kí ándrá cí ãzíla ãngũ ãlá ãndânĩ Ãdróŋá drị̂ vâ ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdộ cí.

\VS{2}Úsị dó sĩ hémã Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ rá. Hémã ꞌbã ꞌa alịlé drị̃drị̃ rĩ ála umve la Ãngũ Ãlá, ala gá ãngũ sĩ tárã ꞌbãjó rĩ, méjã ãzíla mũkátĩ ꞌbãlé ndú Ãdróŋá ní rĩ kî.

\VS{3}Bõngó jó ꞌa alịjó rĩ ꞌbã ũngúkú gâlé ru jó ꞌa ãzí umvelé Ãngũ Ãlá Ãndânĩ rĩ ꞌi.

\VS{4}Ala gâlé, ãlĩtárĩ
\FTNT{*}{{\FR 9:4 }{\FR{9:4
}}{\FQ{Ãlĩtárĩ
}}{\FT{ꞌdĩ ĩꞌdi ãngũ sĩ ídétáŋá idéjó Ãdróŋá ní rĩ ꞌi.
}}} gólũdĩ rú sĩ ãko ngụ̃lépi ãjị̂ trũ vĩrĩ rĩ
\FTNT{†}{{\FR 9:4 }{\FR{9:4
}}{\FQ{Ãko ngụ̃lépi ãjị̂ trũ vĩrĩ rĩ
}}{\FT{ꞌdĩ cécé ãko ãmaní umvelé
}}{\FQA{lũbánĩ
}}{\FT{rĩ áni.
}}} kí ivéjó rĩ ꞌi, sãndụ́kụ̃ ụrụꞌbá aselé gólũdĩ sĩ umvelé sãndụ́kụ̃ tị icíma drị́ rĩ ꞌi, jágĩ idélé gólũdĩ sĩ mãnã ꞌbãjó ala gá rĩ, túré Ãrọ́nị̃ drị́ iꞌdálépi ĩꞌdi ꞌbã rĩ bị́ trũ rĩ ꞌi, ãzíla írã ꞌbara ị̃rị̃ sĩ Ãzị́táŋá Mụdrị́ rĩ kí sĩjó drị̃ la gá rĩ kî.

\VS{5}Sãndụ́kụ̃ ꞌbã drị̃ gá Kẹ̃rụ́bị̃ dị̃zã drị́ gá rĩ índríkã fẽjó ãngũ ãlá Ãdróŋá ꞌbã sĩ ị́jọ́ ũnzí trũjó rĩ akujó rĩ. Wó ãma icó ị́jọ́ icélé ãko ꞌdĩ kí drị̃ gá úꞌdîꞌda tị gá la ku.


\par }{\PP \VS{6}Ála mụ ãko pírí kí ụ̃tị̃lé ꞌdĩ ꞌbã áni ꞌbo, ãtalo ꞌdĩ kí fi hémã Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ ꞌbã wókõ la ãmvélé-ãmvélé rĩ gá ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ãzị́ ĩꞌbadrị́ átáló drị̂ ngajó.

\VS{7}Wó lú átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ la fi ãngũ agâlé ru ꞌdã gá nĩ áꞌdụ̂sĩ pâlé ãlu ílí ãlu agá, ãzíla fi ãrí kóru ku, ãri ĩꞌdi ꞌbã fẽlé ídétáŋá ru ị́jọ́ ũnzí ĩꞌdidrị̂ kí sĩ, ãzíla ị́jọ́ ị́jọ́ ũnzí ꞌbá ꞌbã kí idélé ị́jọ́ nị̃ŋá ãkõ sĩ rĩ kí sĩ.

\VS{8}Úríndí Ãlá rĩ la ándrá ị́jọ́ ꞌdĩ iꞌda agá ꞌdĩ ꞌbã áni la gẹ̃rị̃ mụjó Ãngũ Ãlá Ãndânĩ rĩ gâlé rĩ ꞌbã ándrá drĩ iꞌdájó ku hémã Ãdróŋá ị̃nzị̃jó drị̃drị̃ rĩ ꞌbã drĩ adrujó cí rĩ sĩ.

\VS{9}Ị́jọ́ ꞌdĩ ícétáŋá ru úꞌdîꞌda icéjó la ídétáŋá ãzíla fẽtáŋá abe icó kí ándrá ị́jọ́ ũnzí ꞌbá Ãdróŋá ị̃nzị̃lépi rĩ ꞌbadrị̂ kí ịnị́lé ku.

\VS{10}ꞌDĩ kí ị́jọ́ ãkónã ãni ãzíla ãko mvụlé mvụ̃-mvụ̃ ãzị́táŋá lãꞌbĩ ãni sĩ ụrụꞌbá ãmvé rĩ ũjĩjó ꞌbání azịlé ꞌdĩ sĩ sáwã ị́jọ́ úꞌdí rĩ drị̂ acá drĩ ku rĩ.


\par }{\SH Ãrí Kúrísĩtõ drị̂
\par }
{\PP \VS{11}Kúrísĩtõ ꞌbã amụ́jó átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ rú ãko múké bábá ꞌdâ ꞌdĩ kí sĩ ꞌbo rĩ sĩ, fi hémã Ãdróŋá ị̃nzị̃jó ãmbógó ndẽlépi rá ãzíla mgbã ãndânĩ adru ꞌbá ꞌbã kí sịlé drị́ sĩ nĩ ku, sĩ jọjó la, adru ãko Ãdróŋá ꞌbã ꞌbãlé ꞌdĩ ꞌbã ãzí ku rĩ agá sĩ rĩ ꞌi.

\VS{12}Yẹ́sụ̃ fi ala gâlé adru ị̃ndrị́ ãrí sĩ ku, ãzíla kãjóŋá ãrí sĩ ku, wó fi Ãngũ Ãlá Ãndânĩ rĩ gâlé pâlé ãlu ĩꞌdi ꞌbã mgbã rĩ ꞌbã ãrí sĩ, sĩ ãma unzejó jã ꞌdâ.

\VS{13}Ándrá ídu rĩ sĩ, ị̃ndrị́ ãrí jõku mánị̃gọ́ ãrí ãzíla úfóró kãjóŋá ãni ayilé ꞌbá ãlá ru ku ị́jọ́ lãꞌbĩ drị̂ sĩ rĩ kí drị̃ gá rĩ, idé ĩꞌbã ị́jọ́ ũnzí ku rá la ĩꞌdi kí ꞌbã ãlá ru ụrụꞌbá ãmvé rĩ gá.

\VS{14}Kúrísĩtõ ị́jọ́ ũnzî kóru ru rĩ fẽ ru Ãdróŋá ní ídétáŋá ru ũkpó Úríndí Ãlá ukólépi ku rĩ drị̂ sĩ, ãrí ĩꞌdidrị́ gá rĩ ĩꞌdi ũkpó trũ ãmã ũrãtáŋá ị́jọ́ ũnzí trũ drã fẽlépi ꞌdĩ kí ꞌbãjó ãlá ru, ãma dó sĩ ãzị́ nga Ãdróŋá ídri rĩ nî!


\par }{\PP \VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Kúrísĩtõ dó ꞌbá ãma icílépi Ãdróŋá be tị icíma úꞌdí rĩ sĩ rĩ ꞌi, ꞌbá umvelé úꞌdîꞌda ꞌdĩ ꞌbã ịsụ́ kí dó sĩ azịŋá ídri jã ꞌdâ rĩ drị̂ benĩ. Kúrísĩtõ fẽ ru ídri ꞌbá ũꞌbí kí unzejó ị́jọ́ ũnzí ĩꞌbã kí idélé sáwã tị icíma drị̃drị̃ rĩ drị́ gá rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{16}Drĩ adru ị́jọ́ ꞌbá drãlépi rá rĩ ꞌbã azịlé ịsụ́ drã drĩ ku rú rĩ sĩ, ĩꞌdi ị́jọ́ ũkpó lẽjó nị̃jó la ꞌbá ꞌdĩ drã rá yã rĩ ꞌi,

\VS{17}ãꞌdusĩku ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã azịlé rĩ la adru ũkpó ru la lú ꞌbá la drĩ dó drã ꞌbo rĩ gá, azịŋá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ icó ãzị́ ngalé ku ꞌbá la azịlépi la rĩ ꞌbã drĩ adru agá ídri ꞌdĩ gá ꞌdĩ.

\VS{18}ꞌDĩ dó bãsĩ vâ ị́jọ́ ífí tị icíma drị̃drị̃ rĩ ꞌbãjó ãzị́ ngajó ãrí kóru ku rĩ ꞌi.

\VS{19}Mụ́sã la mụ ị́jọ́ ãzị́táŋá drị̂ kí ũlũlé ꞌbá ꞌbaní ãzị́táŋá ꞌbã lẽlé rĩ áni ꞌbo, ꞌdụ dó ãrí kãjóŋá drị̂ ị̃yị́ be, bõngó ika la trũ ãzíla ũdúgó bị́ trũ ũyã dó kí bụ́kụ̃ tralé rĩ drị̃ gá ãzíla ꞌbá pírí kí drị̃ gá.

\VS{20}Mụ́sã jọ, “ꞌDĩ ãrí tị icíma drị́ gá Ãdróŋá ꞌbã azịlé ĩminí ĩmba tã la rĩ ꞌi.”
\XREF{✡}{{\XO 9:20 }{\XO{9:20
}}{\XT{Ãfũŋá 24:8}}}

\VS{21}Gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ ꞌbã vúŋá sĩ, Mụ́sã ũyã ãrí ꞌdĩ hémã Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ gá ãzíla ãko pírí ayúlé ụ̃mụ̃ ꞌdã agá rĩ kí drị̃ gá.

\VS{22}Ị́jọ́ mgbã ãzị́táŋá ꞌbã jọlé rĩ sĩ, lẽ úꞌbã ãko pírí kí ãlá ru ãrí sĩ, ãzíla ãrí asuŋâ kóru trũtáŋá ị́jọ́ ũnzí ãni la ꞌdáyụ.


\par }{\SH Kúrísĩtõ ꞌbã ídétáŋá la ị́jọ́ ũnzí wụ̃ rá
\par }
{\PP \VS{23}Ãko ꞌbụ̃ gá rĩ kí ꞌbã íꞌdá vụ̃rụ́ ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdõlé ꞌdĩ kí, úꞌbã ándrá kí ãlá ru ídétáŋá ãnãkpá ãrí sĩ rĩ sĩ, wó ꞌbụ̃ gâlé rĩ kí lẽ idé kí ídétáŋá ãrí ãnãkpá drị̂ ndẽlépi álị́ rá rĩ sĩ.

\VS{24}Ãꞌdusĩku Kúrísĩtõ fi ándrá ãngũ ãlápítí Ãdróŋá drị́ ꞌbá ꞌbã sịlé drị́ sĩ íꞌdá ru mgbã rĩ agá ku, úꞌdîꞌda fi ꞌbụ̃ ꞌbã mgbã rĩ gá mụlé ru iꞌdalé Ãdróŋá mẹ́lẹ́tị gá ãma ị́jọ́ sĩ.

\VS{25}Jõku fi ꞌbụ̃ gâ sĩ ru fẽjó ídétáŋá ru ị̃dị́-ị̃dị́ la ku, cécé átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ ꞌbã fijó Ãngũ Ãlá Ãndânĩ rĩ gá ílí vú sĩ ãrí trũ adru ãrí ĩꞌdidrị̂ sĩ ku rĩ áni.

\VS{26}Drĩ ájẹ́ adru ꞌdĩ ꞌbã áni, Kúrísĩtõ tá drị̃ cị pâlé wẽwẽ rú ándrá iꞌdójó ụ̃nọ́kụ́ ị̃ndụ́ ꞌbãjó rĩ sĩ. Wó úꞌdîꞌda iꞌda ru pâlé ãlu kpere ụ̃nọ́kụ́ ꞌbã ãsị̃ agá, ĩꞌdi ꞌbã mgbã fẽ ru ídétáŋá ru sĩ ị́jọ́ ũnzí wụ̃jó.

\VS{27}Cécé ꞌbání drãjó pâlé ãlu sĩ fijó ị́jọ́ lịŋá gá rĩ áni,

\VS{28}gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ, Kúrísĩtõ fẽ ru ídétáŋá ru pâlé ãlu sĩ ꞌbá wẽwẽ rú ꞌbã ị́jọ́ ũnzí kí wụ̃jó, ãzíla ĩꞌdi ꞌbã íꞌdáŋá pâlé ị̃rị̃ rĩ amụ́jó patáŋá fẽjó ꞌbá ĩꞌdi drị̃ tẽlépi ꞌdĩ ꞌbanî adrujó ị́jọ́ ũnzí ꞌbã ị́jọ́ sĩ ku.




\par }\Chap{10}{\SH Kúrísĩtõ idé ídétáŋá pálé ãlu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ ĩꞌdi lú índréléndri ãko mgbã amụ́lépi rĩ drị̂ ꞌi, adru ãko ꞌbã mgbã rĩ drị́ gá rĩ ꞌi ku. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ídétáŋá idélé ị́jọ́ ãlu ꞌdĩ sĩ ị̃dị́ ílí vú sĩ ílí vú sĩ ukóŋâ kóru ꞌdĩ sĩ ícó dó ꞌbá ru asélépi ãni rú Ãdróŋá ị̃nzị̃jó ꞌdĩ kí ꞌbãlé kpịmgbịlị́kị ku.

\VS{2}Ídétáŋá ꞌdã drĩ ándrá icó agá rá, icó kí tá ãsị̃lé idéŋá sĩ ku yã? Ãꞌdusĩku ꞌbá ándrá Ãdróŋá ị̃nzị̃lépi ꞌdã kí ála ándrá kí ꞌbã ãlá ru pâlé ãlu ãzíla icó kí tá ị́jọ́ ũnzí ĩꞌbadrị̂ kí ũrãlé ị̃dị́ ku.

\VS{3}Wó ídétáŋá ꞌdã kí ándrá ílí vú sĩ íni la sĩ ꞌbá kí igájó ị́jọ́ ũnzí sĩ,

\VS{4}ãꞌdusĩku ãrí mánị̃gọ́ ãni ãzíla ị̃ndrị́ ãrí icó ị́jọ́ ũnzí ꞌbádrị̂ kí ũjĩlé ku.


\par }{\PP \VS{5}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Kúrísĩtõ ꞌbã amụ́jó ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdõlé rĩ sĩ jọ Ãdróŋá ní:

\par }{\Q “Ídétáŋá kí ãwãꞌdĩfô abe ílẽ kí ku,

\par }{\QB wó ụrụꞌbá míní idélé mání ídétáŋá ru rĩ ꞌi,


\par }{\Q \VS{6}ãꞌdusĩku mí uꞌá ãyĩkõ sĩ ídétáŋá ivélé ivê rĩ sĩ

\par }{\QB ãzíla ídétáŋá sĩ ị́jọ́ ũnzí idéjó rĩ kí sĩ ku.


\par }{\Q \VS{7}Ájọ dó sĩ, ‘Ma dó ꞌdõ, úsĩ ị́jọ́ áma drị̃ gá bụ́kụ̃ tralé trã rĩ agá.

\par }{\QB Má amụ́ ị́jọ́ míní azịlé rĩ idélé, Úpí Ãdróŋá.’ ”
\XREF{✡}{{\XO 10:7 }{\XO{10:7
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 40:6-8}}}


\par }{\PP \VS{8}Drị̃drị̃ rĩ sĩ Kúrísĩtõ jọ, “Ídétáŋá kí ãwãꞌdĩfô be, ídétáŋá ivélé ivê ãzíla ídétáŋá sĩ ị́jọ́ ũnzí idéjó ꞌdĩ kí ílẽ kí ku, mí uꞌá ãyĩkõ sĩ kí sĩ ku,” (ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ táni ándrá lẽjó ꞌbá ꞌbã idé kí ru rá rĩ gá rá tí).

\VS{9}Jọ dó sĩ, “Ma dó ꞌdõ, má amụ́ ị́jọ́ míní azịlé rĩ idélé.” Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lị ídétáŋá ándrá drị̃drị̃ rĩ rá, kẹ̃jị́ la gá ꞌbã dó ídétáŋá ĩꞌdidrị́ gá rĩ áyụ.

\VS{10}Ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã azịlé rĩ sĩ, úꞌbã dó ãma ãlá ru ụrụꞌbá Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị́ ĩꞌdi ꞌbã fẽlé ídétáŋá ru pâlé ãlu rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{11}Ụ́ꞌdụ́ ãlu-ãlu vú sĩ átáló la pá tu ãzị́ ĩꞌdidrị́ ídétáŋá drị̂ ngajó; ĩꞌdi ídétáŋá ꞌdĩ kí idé ị̃dị́-ị̃dị́, wó icó kí ị́jọ́ ũnzí ũjĩlé ku.

\VS{12}Wó Kúrísĩtõ la mụ ru fẽlé pâlé ãlu ídétáŋá ru ị́jọ́ ũnzí sĩ ꞌbo, ri dó Ãdróŋá ꞌbã drị́ ãndá rĩ gá.

\VS{13}Iꞌdójó sáwã ꞌdã sĩ, ĩꞌdi mẹ́rọ́ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí tẽ Ãdróŋá ꞌbã kí ꞌbã agá ĩꞌdi pálé gá.

\VS{14}Ãꞌdusĩku ídétáŋá ĩꞌdi ꞌbã idélé pâlé ãlu ꞌdĩ sĩ ꞌbã dó sĩ ꞌbá kí adrujó kpị ãzíla ãlá ru jã ꞌdâ.


\par }{\PP \VS{15}Úríndí Ãlá rĩ nze vâ ãmaní ị́jọ́ ị́jọ́ ꞌdĩ drị̃ gá drị̃drị̃ rĩ gá jọ:


\par }{\Q \VS{16}“ ‘ꞌDĩ tị icíma mâ mụlé icílé ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ abe

\par }{\QB ụ́ꞌdụ́ drị̃lẹ́ gá rĩ agá rĩ,’ Úpí jọ rá.

\par }{\Q ‘Ma ãzị́táŋá mádrị̂ kí ꞌbã kí ásị́ gá,

\par }{\QB ãzíla kí sĩ kí ũrãtáŋá gá.’ ”
\XREF{✡}{{\XO 10:16 }{\XO{10:16
}}{\XT{Yẽrẽmíyã 31:33}}}


\par }{\MM \VS{17}Ũꞌbãjó la drị̃ la gá jọ,

\par }{\Q “Ị́jọ́ ũnzí ĩꞌbadrị̂ kí ãzíla ị́jọ́ ĩꞌba kí áma tị gãjó úmgbé rĩ abe,

\par }{\QB má icó ị́jọ́ agálé kí drị̃ gá ị̃dị́ ku.”
\XREF{✡}{{\XO 10:17 }{\XO{10:17
}}{\XT{Yẽrẽmíyã 31:34}}}


\par }{\MM \VS{18}Údrĩ ị́jọ́ ũnzí trũ rá, ídétáŋá ị́jọ́ ũnzí idéjó la ị̃dị́ ꞌdá yu.

\VS{19}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãma ásị́ la adru ũkpó ru la ãrí Yẹ́sụ̃ drị́ rĩ sĩ, sĩ fijó Ãngũ Ãlá Ãndânĩ rĩ agá.

\VS{20}Ãꞌdusĩku ꞌdĩ gẹ̃rị̃ nzị̃lé ãmaní úꞌdí, ãzíla gẹ̃rị̃ ídri, ãmaní fijó ala gá bõngó jó ꞌa alịjó ụrụꞌbá Kúrísĩtõ drị́ gá rĩ,

\VS{21}ãmaní adrujó átáló ãmbógó ndẽlépi rá ꞌbá Ãdróŋá drị̂ kí drị̃lẹ́ gá rĩ trũ rĩ sĩ.

\VS{22}Lẽ ãma asé kí ãma ãni rú Ãdróŋá rụ́ ꞌdõlé ásị́ mgbã galépi tré ãꞌị̃táŋâ trũ rĩ sĩ, ꞌdĩ ãma ũyãjó ãrí Kúrísĩtõ drị́ gá rĩ sĩ sĩ ãma ụrụꞌbá ꞌbãjó ãlá ru, ãzíla ãma ũrãtáŋá ũjĩjó ị̃yị́ mgbã sĩ ãlá ru.

\VS{23}Lẽ ãrụ kí ásị́ ꞌbãŋá ãmadrị́ ãmaní ãꞌị̃lé rĩ mgbemgbe, ãꞌdusĩku Ãdróŋá la ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã azịlé rĩ nga rá,

\VS{24}ãzíla lẽ ãꞌbã kí ị́jọ́ ãmã ádrị́pịka kí ásị́ imbájó rĩ ãma ásị́ gá ãmbógó ru, ãmaní sĩ ãma ãzã kojó ãma drĩdríŋĩ gá lẽtáŋá iꞌdajó ãzíla ị́jọ́ múké rĩ idéŋá sĩ.

\VS{25}Lẽ ãma aꞌbe kí traŋá ãmaní ãma trajó ãngũ ãlu gâ sĩ tị icíjó Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ ku, cécé ꞌbá ãzí rĩ ꞌbã kí idélé rĩ áni, wó lẽ ãma ũŋmĩ kí ãma ásị́ ãma drĩdríŋĩ gá. Ãꞌdusĩku ndẽlépi rá rĩ ĩꞌdi ĩminí ndrejó la Ụ́ꞌdụ́ Úpí ꞌbã amụ́jó rĩ ꞌbã acájó ãni rú rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{26}Ãdrĩ kí mụ ị́jọ́ ũnzí idéŋâ trũ drị̃ gá círí ru ãmaní ị́jọ́ mgbã rĩ nị̃jó ꞌbo rĩ vúlé gá ídétáŋá ị́jọ́ ũnzí trũjó rĩ ace ị̃dị́ ku,

\VS{27}kẹ̃jị́ la gá ãko acelépi drĩ tẽlé rĩ ụ̃rị̃ ị́jọ́ lịŋá drị́ amụ́lépi rĩ ãzíla ãcí ukólépi ku ꞌbá Ãdróŋá ꞌbã idélépi rĩ kí ivélépi rĩ.

\VS{28}ꞌBá ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí vú ũbĩlépi ku rĩ ála ĩꞌdi ꞌdị ásị́ ị̃gbẹ̃ kóru ị́jọ́ vú nzeŋá ꞌbá sãdínĩ rú ị̃rị̃ jõku na rĩ kí tị gá rĩ sĩ.

\VS{29}Mí ũrã ꞌbá Ãdróŋá Ngọ́pị ꞌbãlépi pâlé ru, ãrí ĩꞌdidrị́ tị icíma drị́ ĩꞌdi ꞌbãlépi ãlá ru rĩ ꞌbãlépi ũnzĩkãnã ru, ãzíla Úríndí Ãlá ãmaní ásị́ ị̃gbẹ̃ fẽlépi rĩ uꞌdálépi rĩ la mụ drị̃rịma ịsụ́lé íngõpí yã?

\VS{30}Ãꞌdusĩku ãnị̃ Ãdróŋá jọlépi la, “Ma ãrígọ́tị ũfẽ ma ꞌi, ãrígọ́tị ũfẽjó rĩ ị́jọ́ la má ãni,”
\XREF{✡}{{\XO 10:30 }{\XO{10:30
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 32:35}}} rĩ cé. Ãzíla Ãdróŋá jọ vâ ị̃dị́, “Úpí la ꞌbá ĩꞌdidrị̂ kí ị́jọ́ lị rá rĩ nĩ.”
\XREF{✡}{{\XO 10:30 }{\XO{10:30
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 32:36; Zãbụ́rị̃ 135:14}}}

\VS{31}Aꞌdéjó Ãdróŋá ídri rĩ drị́ alé gá rĩ ĩꞌdi ị́jọ́ ãzí ụ̃rị̃ rú trẹ̃yị́ la.


\par }{\PP \VS{32}Ĩmi ũrã drĩ ị́jọ́ ándrá ĩmĩ ị́jọ́ Yẹ́sụ̃ drị̂ ịsụ́jó ꞌdã ꞌi, ĩminí ándrá sĩ pá tujó ũkpó ru sáwã ĩminí ũcõgõ ịsụ́jó ꞌdã sĩ rĩ ꞌi.

\VS{33}Sáwã ãzí sĩ uꞌdá ándrá ĩmi ãzíla úfẽ ĩminí ũcõgõ ũꞌbí kí drị̃lẹ́ gá, sáwã ãzí sĩ ĩtu ándrá pá ũkpó ru ꞌbá ũcõgõ ịsụ́lépi ꞌdĩ kí bụ́lụ́ gá.

\VS{34}Ĩcị ándrá drị̃ ꞌbá mãbụ́sụ̃ gá ꞌdĩ kí abe, ãzíla ĩmi uꞌá ándrá ãyĩkõ sĩ ãko ĩmidrị̂ kí rajó rĩ sĩ ãꞌdusĩku ĩnị̃ cé ãko ĩminí trũ adrujó rĩ kí ãko ndẽlépi mũkẽ sĩ rá adrulépi jã ꞌdâ rĩ kî.


\par }{\PP \VS{35}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ĩmi ãvĩ ásị́ ũkpõ ĩmidrị̂ gá rĩ ku, ãꞌdusĩku ásị́ ũkpõ ĩmidrị̂ la ĩminí ũyá ãmbógó la ají.

\VS{36}Lẽ ĩta ị́jọ́ tã ãꞌdusĩku ĩdrĩ dó ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã lẽlé rĩ idé ꞌbo, ĩmi dó ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã azịlé rĩ ịsụ́ rá.

\VS{37}Ị́jọ́ sĩlé rĩ ꞌbã jọlé rĩ áni:

\par }{\Q “Ace sáwã were Ãdróŋá la amụ́ rá ãzíla icó ru drị̃ ịcị́lé ku.


\par }{\QB \VS{38}Wó ꞌbá má ãni ãlá rĩ la uꞌá ídri rú la ãꞌị̃táŋá sĩ.

\par }{\Q Ãzíla drĩ ĩtrĩ gõjó vúlé ị́jọ́ ũnzí idélé,

\par }{\QB má uꞌá ãyĩkõ sĩ ĩꞌdi ꞌbã ị́jọ́ sĩ ku.”
\XREF{✡}{{\XO 10:38 }{\XO{10:38
}}{\XT{Hãbãkụ́kị̃ 2:3-4}}}


\par }{\MM \VS{39}Ãma adru ꞌbá ĩtrĩlépi gõlépi vúlé, ãzíla mụlépi lị́kị̃ gá rĩ kî ku, wó ꞌbá ãꞌị̃táŋâ trũ ãzíla ru palépi rá ꞌdĩ kî.




\par }\Chap{11}{\SH ꞌBá ándrá ãꞌị̃táŋâ trũ rĩ kî
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ãꞌị̃táŋá ĩꞌdi ãko ãma ásị́ ꞌbãlépi ũkpó ru ị́jọ́ ãmaní ásị́ ꞌbãjó rĩ la ru idé rá rĩ ꞌi, ãzíla ĩꞌdi ãma ásị́ imbá ãko ãmaní ndrelé ku ꞌdĩ kí drị̃ gá ásị́ ꞌbãjó rá.

\VS{2}Ị́jọ́ ꞌdĩ bãsĩ Ãdróŋá ꞌbã ꞌbá ándrá ãma áyị́pịka rú rĩ kí vú nzejó ũniyambamba rú ãꞌị̃táŋá ĩꞌbadrị̂ sĩ ꞌdĩ.


\par }{\PP \VS{3}Ãꞌị̃táŋá sĩ ãnị̃ rá Ãdróŋá ꞌbã ꞌbụ̃ kí ụ̃nọ́kụ́ be ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã jọlé tị sĩ rĩ sĩ. Ãꞌdusĩku ãko iꞌdalépi cé ꞌdĩ kí idé kí ãko iꞌdalépi ku la kí agá.


\par }{\PP \VS{4}Ãꞌị̃táŋá sĩ Hãbị́lị̃ fẽ Ãdróŋá ní ãko ídétáŋá ru ndẽ Kãyị́nị̃ ꞌbã fẽlé rĩ rá. Ãꞌị̃táŋá sĩ únze Hãbị́lị̃ vú ꞌbá kpị la ru, Ãdróŋá ní ị́jọ́ jọjó fẽtáŋá ĩꞌdi ꞌbã fẽlé rĩ drị̃ gá rĩ sĩ. Ãzíla ãꞌị̃táŋá sĩ Hãbị́lị̃ drĩ táni drã agá rá tí, ĩꞌdi drĩ kpere ị́jọ́ ũlũ.


\par }{\PP \VS{5}Ãꞌị̃táŋá sĩ úꞌdụ Ínõkã ꞌi ídri rú, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ꞌbị̃ drã ãjị́ ku, úndre vâ ĩꞌdi ị̃dị́ ku, ãꞌdusĩku Ãdróŋá ꞌbã ĩꞌdi ꞌdụjó nị̃ rĩ sĩ. Ãꞌdusĩku úꞌdụ drĩ ĩꞌdi ku rú, únze ĩꞌdi ꞌbã ị́jọ́ vú ĩꞌdi ꞌbá ãlu ãyĩkõ fẽlépi Ãdróŋá ní rá rĩ rú.

\VS{6}Wó ãꞌị̃táŋâ kóru ꞌbá ãzị́ icó ãyĩkõ fẽlé Ãdróŋá ní ku, ãꞌdusĩku ꞌbá amụ́lépi Ãdróŋá rụ́ ꞌdõlé rĩ lẽ ꞌbã ãꞌị̃ ĩꞌdi cí ãzíla ĩꞌdi ũyá ũfẽ ꞌbá ĩꞌdi ndrụ̃lépi ásị́ pírí sĩ rĩ ꞌbaní rá.


\par }{\PP \VS{7}Ãꞌị̃táŋá sĩ Ãdróŋá ꞌbã Núwã bị́lẹ́-ị̃ndụ́ li agá ị́jọ́ ndrelé ku rĩ kí sĩ, ụ̃rị̃ ãlá rĩ sĩ Núwã sị íꞌbó sĩ ꞌbá ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gá rĩ kí pajó. Núwã ꞌbã ãꞌị̃táŋá sĩ lị ị́jọ́ ụ̃nọ́kụ́ drị̂ rá, ãzíla acá dó ꞌbá kpị azịjó ĩꞌdiní rĩ rú ãꞌị̃táŋá sĩ.


\par }{\PP \VS{8}Ãꞌị̃táŋá sĩ Ịbụrahị́mụ̃ Ãdróŋá la mụ ĩꞌdi umvelé ꞌbo, mụ ãngũ ĩꞌdi ꞌbã mụlé ịsụ́lé ãwítã rú rĩ gá, ãꞌị̃ rá, ãzíla mụ rá, ĩꞌdiní táni nị̃ agá ĩꞌdi mụ íngõlé yã rĩ gá ku rĩ gá.

\VS{9}Ãꞌị̃táŋá sĩ Ịbụrahị́mụ̃ sị lị́cọ́ ĩꞌdidrị́ gá rĩ ãngũ azịlé ĩꞌdiní rĩ gá cécé ꞌbá amụ́lépi ãngũ ãzí gá ãmị́yọ́ŋá ru sụ́rụ́ ãzí gá rĩ áni, ri uꞌálé jó hémã rú rĩ kí agá, cécé Ĩsákã ãzíla Yãkóꞌbõ ꞌbã kí adrujó ĩꞌdi ꞌbã drị̃lẹ́ rú ị́jọ́ azịlé ĩꞌbaní ãlu ꞌdĩ sĩ rĩ sĩ.

\VS{10}Ãꞌdusĩku ri ãngũ ndrelé drị̃lẹ́ gá lị́cọ́ táwụ̃nị̃ ãmbógó Ãdróŋá ꞌbã ị̃ndụ́ ꞌbãlé ãzíla sịlé nĩ rĩ drị̃ gá.


\par }{\PP \VS{11}Ãꞌị̃táŋá sĩ Ịbụrahị́mụ̃ ꞌbã ílí drĩ táni alị agá rá tí ãzíla Sárã ꞌbã mgbã drị̃ táni tị ku, ịsụ́ ngọ́tị́ Ịbụrahị́mụ̃ be rá fẽjó la Ịbụrahị́mụ̃ ní acájó átẹ́pị ru ãꞌdusĩku ĩꞌdi ꞌbã ásị́ ꞌbãjó ãꞌị̃táŋá sĩ Ãdróŋá ándrá azịŋá ꞌdĩ azịlépi rĩ drị̃ gá rĩ sĩ.

\VS{12}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, angájó ꞌbá ãlu ꞌdĩ rụ̂ sĩ ꞌbá drãlépi rá rĩ áni tí drị̃lẹ́ ãfũ kí ĩꞌdi rụ̂ sĩ wẽwẽ rú cécé lẽlẽgó ꞌbụ̃ gá ꞌdĩ kí áni ãzíla cécé cínákí kãlãfe lãlé ku mĩrĩ tị gá rĩ áni.


\par }{\PP \VS{13}ꞌBá ꞌdĩ ri kí uꞌálé ídri ãꞌị̃táŋá agá kpere drã tị gá. ꞌBá ꞌdĩ ịsụ́ kí ãko Ãdróŋá ꞌbã azịlé ĩꞌbaní rĩ kí ku, ndre kí kí ãzíla ãꞌị̃ kí ị́jọ́ ꞌdĩ kí rá-rá ru. Ãzíla ãꞌị̃ kí rá kí ꞌbá ãmị́yọ́ŋá amụ́lépi amụ̂ ãzíla ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdâ.

\VS{14}ꞌBá ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ jọlépi rĩ kí iꞌdá tọndọlọ kí sụ́rụ́ ĩꞌbã kí umvelé ĩꞌba ãni rĩ ndrụ̃.

\VS{15}Drĩ kí ándrá ị́jọ́ ũrã agá sụ́rụ́ ĩꞌba kí aꞌbelé rĩ drị̃ gá, ịsụ́ kí tá nõ drị̃lẹ́ba gõjó vúlêlé rá.

\VS{16}Kẹ̃jị́ la gá ri kí ásị́ ꞌbãlé sụ́rụ́ múké la drị̃ gá ꞌdĩ Sụ́rụ́ ꞌBụ̃ gá rĩ gá. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ãdróŋá uꞌá dó sĩ drị̃nzá sĩ ĩꞌdi umvejó ĩꞌbã Ãdróŋá ru ku. Ãꞌdusĩku idé ĩꞌbaní táwụ̃nị̃ ãmbógó la.


\par }{\PP \VS{17}Ãꞌị̃táŋá sĩ Ịbụrahị́mụ̃ ꞌi Ãdróŋá la mụ ĩꞌdi ụ̃ꞌbị̃lé ãꞌị̃ Ĩsákã fẽjó ídétáŋá ru rá. Ịbụrahị́mụ̃ ịsụ́ ị́jọ́ azịŋá ĩꞌdi ãni rú rĩ ĩꞌdi ꞌbã lẽ agá ngọ́tị́ ĩꞌdi ãni ãlu ãzíla kílímgbí rĩ fẽ agá ídétáŋá ru ꞌdĩ gá ꞌdĩ.

\VS{18}Táni Ãdróŋá ꞌbã jọ agá Ịbụrahị́mụ̃ ní, ị́jọ́ azịŋá Ãdróŋá ãmadrị́ Ịbụrahị́mụ̃ mí be rĩ gá, “Drị̃lẹ́ mídrị̂ kí ãfũ Ĩsákã rụ̂ sĩ.”
\XREF{✡}{{\XO 11:18 }{\XO{11:18
}}{\XT{Íꞌdóŋá 21:12}}}

\VS{19}Ịbụrahị́mụ̃ ũrã ị́jọ́ Ãdróŋá la ꞌbá drãlépi rá rĩ ínga ídri, ị́jọ́ jọlé ꞌdĩ ꞌbã ífí ãndá áꞌị́ Ĩsákã vúlé ídri angájó drã agá.

\VS{20}Ãꞌị̃táŋá sĩ Ĩsákã wi sụ̃sụ́ Yãkóꞌbõ ꞌbaní Ị́sãwụ̃ be, azị ị́jọ́ drị̃lẹ́ gá rĩ kî.


\par }{\PP \VS{21}Ãꞌị̃táŋá sĩ Yãkóꞌbõ ꞌbã lẽ agá drã agá, wi sụ̃sụ́ Yụ̃sụ́fụ̃ ngọ́pịka ꞌbanî, ãzíla ị̃nzị̃ Ãdróŋá ꞌi kpere ĩꞌdiní acị́ agá gbẹ̃lẹ́kẹ sĩ.


\par }{\PP \VS{22}Ãꞌị̃táŋá sĩ Yụ̃sụ́fụ̃ la mụ ndrelé la ụ́ꞌdụ́ ĩꞌdidrị́ drãjó rĩ kí ãni rú, nze ị́jọ́ drụ́zị́ Ãdróŋá ꞌbã sĩ ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ kí ũfũjó Mị̃sị́rị̃ gá rĩ drị̃ gá, ãzíla azị ị́jọ́ ĩfãkã ĩꞌdidrị̂ kí drị̃ gá.


\par }{\PP \VS{23}Ãꞌị̃táŋá sĩ ꞌbá Mụ́sã tịlépi rĩ ụ̃zị̃ kí ĩꞌdi ĩmbá na ĩꞌdi tịjó ꞌbo rĩ vúlé gá, ĩꞌbã kí ndrejó la ĩꞌdi ngọ́tị́ ãzí ndrĩlépi ambamba la rĩ sĩ, idé kí ụ̃rị̃ sĩ úpí ꞌbã ãzị́táŋá kí sĩ ku.


\par }{\PP \VS{24}Ãꞌị̃táŋá sĩ Mụ́sã la mụ zolé ꞌbo, gã ru umvelé
Fãráwũ ꞌbã ị̃zẹ́pị ꞌbã ngọ́tị́ ru úmgbé.

\VS{25}Mụ́sã pẽ ũcõgõ ịsụ́jó ꞌbá Ãdróŋá drị́ Ịsịrayị́lị̃ rú rĩ abe ndẽ ãyĩkõ ịsụ́lé ị́jọ́ ũnzí sĩ sáwã were agá ꞌdĩ rá.

\VS{26}Ndre ãngũ drị̃ gâlé ĩꞌdi múké drị̃nzá ịsụ́jó Kúrísĩtõ sĩ ĩꞌdi ụ̃rọ̃drị́ ãzí ãmbógó la ndẽ málĩ Mị̃sị́rị̃ gá rĩ kí rá, ãꞌdusĩku ĩꞌdi ãngũ ndre agá drị̃lẹ́ gâlé ụ̃rọ̃drị́ ịsụ́jó.

\VS{27}Ãꞌị̃táŋá sĩ Mụ́sã aꞌbe ãngũ Mị̃sị́rị̃ drị́ gá rĩ rá, idé ụ̃rị̃ sĩ ku, Mụ́sã ꞌbã ị́jọ́ ꞌdĩ ũkpó ru ĩꞌdi ásị́ gá ãꞌdusĩku ĩꞌdi ꞌbã Ãdróŋá ndrelé ku rĩ ndrejó rá rĩ sĩ.

\VS{28}Ãꞌị̃táŋá sĩ mba ị́jọ́ azịŋá ụ̃mụ̃ alịjó ꞌbá drị̃ gâ sĩ ãzíla ãrí ũyãjó rĩ tã, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, mãlãyíkã drã drị́ ꞌbá kãjãní rĩ kí ụꞌdị́lépi ꞌbã aló rú anzị ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ rú rĩ ꞌbadrị̂ kí ku benĩ.


\par }{\PP \VS{29}Ãꞌị̃táŋá sĩ ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ alị kí mĩrĩ ika rĩ agâ sĩ cécé ãngũ ãꞌí gâ sĩ rĩ áni, wó ꞌbá Mị̃sị́rị̃ gá rĩ kí mụ ụ̃ꞌbị̃lé afílé kí vú gâ sĩ, ịmvụ́ kí rá.


\par }{\PP \VS{30}Ãꞌị̃táŋá sĩ bõrõ Yẹ̃rị́kọ̃ drị̂ aꞌdé rá ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã kí acị́jó ãga la gâ sĩ trộkị́lịrị pâlé ázị̂rị̃ rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{31}Ãꞌị̃táŋá sĩ ũkú ãwụ́ꞌbá ru Rãhábụ̃ pa ru drã agá ꞌbá Ãdróŋâ tị gãlépi úmgbé rĩ kí agá rá la ĩꞌdi ꞌbã ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị́ ãngũ undrélépi rĩ kí ãꞌị̃jó tãmbajó rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{32}Ị́jọ́ ãzí mâ jọlé ị̃dị́ rĩ íngõ ꞌi? Sáwã mání ꞌdáyụ, ị́jọ́ nzejó Gị́dị̃yọ̃nị̃ ꞌi, Bãrákĩ ꞌi, Sámísõnĩ ꞌi, Yéfĩtã ꞌi, Dãwụ́dị̃ ꞌi, Sámụ̃wẹ̃lị̃ ꞌi ãzíla nãbịya kí drị̃ gá.

\VS{33}Ãꞌị̃táŋá sĩ ꞌdị kí ãꞌdị́ ndẽ kí kí sụ́rụ́ abe rá, rụ kí ꞌbá kí ị́jọ́ kpị sĩ ãzíla ịsụ́ kí ị́jọ́ azịlé rĩ rá ãzíla amvu kí kẹ̃mị̃ ꞌbã tị kí cí,

\VS{34}anụ́ kí ãcí idraká velépi bẹ̃kụ̃-bẹ̃kụ̃ rĩ ãzíla pa kí ru ménéŋá sị́ gá, ũkpó ãkõ ĩꞌbadrị̂ uja ru ĩꞌbaní ũkpõ rú, ãzíla acá kí ũkpó ru ãꞌdị́ gá ãzíla iré kí ãmị́yọ́ŋá ꞌbã ãsĩkárĩ kí rá.

\VS{35}Ãꞌị̃táŋá sĩ ũkú kí înga ĩꞌbã ꞌbá drãlépi rá rĩ kí vúlé kí ídri rú ị̃dị́. Ãzí rĩ kí îcãndĩ kí rá ãꞌị̃ kí ru trũlé ku, ĩꞌbaní sĩ angáŋá ídri rú múké ãndânĩ rĩ ịsụ́jó benĩ.

\VS{36}ꞌBá ãzí rĩ ịsụ́ kí îde kî, ãzí rĩ kí úgụ kí ãzíla úco kí, úmbé ãzí rĩ kí nõrórõ sĩ ãzíla úsú kí mãbụ́sụ̃ gá.

\VS{37}ꞌBá ãzí rĩ kí úꞌbé kí írã sĩ, ãzí rĩ kí âsi kí mũsũménõ sĩ ị̃rị̃ ãzí rĩ kí ụ́ꞌdị́ kí ménéŋá sĩ. Ãzí rĩ kí ãko ãkõ sĩ ri kí kãbĩlõ íníríkó sụ̃ ãzíla ị̃ndrị́ íníríkó trũ, kí lẽmẽrĩ ĩꞌbadrị̂ kí sĩ ĩꞌbaní ũcõgõ ãzíla idé ị́jọ́ ũnzí la kí kí ụrụꞌbá gá,

\VS{38}ụ̃nọ́kụ́ ꞌbã mũkẽ ĩꞌbaní ꞌdáyụ. ꞌBá ꞌdĩ ri kí acị́lé ru ụ̃zị̃lé ãngũ kõtórõ rú rĩ agâ sĩ, ꞌbé agâ sĩ, ãzíla ụ̃jị́gọ́ kí agâ sĩ ãngũ ꞌbụ́ ru vũ gá rĩ kí agâ sĩ.


\par }{\PP \VS{39}ꞌBá ꞌdĩ kí pírí Ãdróŋá nze ị́jọ́ ĩꞌbadrị̂ kí vú múké la ãꞌị̃táŋá ĩꞌbadrị̂ sĩ. Wó ĩꞌbã ãzí ãlu ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã azịlé ꞌdĩ ịsụ́lépi rá la ꞌdáyụ.

\VS{40}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ãdróŋá itú ãmaní ãko ãzí múké la rá, ĩꞌdi dó sĩ kí ꞌbã kpị ãma abe ãngũ ãlu gá.




\par }\Chap{12}{\SH Ímbátáŋá Ãdróŋá ꞌbã fẽlé anzị ĩꞌdidrị́ gá rĩ ꞌbaní rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, úꞌdîꞌda ꞌbá ũꞌbí sãdínĩ rú wẽwẽ rú ãꞌị̃táŋá ĩꞌbadrị̂ kí vú nzelépi ꞌdĩ ꞌbã kí ándrá ãma andre cejó trộkị́lịrị rĩ sĩ, lẽ ãma uꞌbé kí ãko pírí ãma ugalépi úmgbé ꞌdĩ kí, ị́jọ́ ũnzí ãma umbélépi cí ꞌdĩ kí abe rá, ãzíla ãcẹ̃ kí ụ́ngụ́lẹ́ ásị́ teŋá sĩ ãbálá ꞌbãlé ãma drị̃lẹ́ gá ꞌdĩ ꞌi kpere deŋá gá.

\VS{2}Lẽ ãꞌbã kí mịfị́ ãmadrị́ gá rĩ Yẹ́sụ̃ drị̃ gá ĩꞌdi ꞌbá ãꞌị̃táŋá ãmadrị́ ꞌbã ị̃ndụ́ iꞌdólépi ãzíla ꞌbãlépi la pịrị-pịrị rĩ ꞌi, ãyĩkõ ꞌbãlé ĩꞌdi drị̃lẹ́ gá rĩ sĩ ꞌdụ ũcõgõ ĩꞌdi ipajó mũsãláꞌbã sị́ gá rĩ ásị́ teŋá sĩ rá así vâ drị̃nzá la ꞌbã ị́jọ́ sĩ ku ãzíla ri vụ̃rụ́ úmvúke Ãdróŋá drị̂ ꞌbã wókõ ãndá gá rĩ gá.

\VS{3}Ĩmi ũrã drĩ ị́jọ́ ꞌbá ũnzí ꞌbã kí Yẹ́sụ̃ ngụ̃jó ĩꞌdi ꞌbã talé ꞌdĩ ꞌi, Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ĩmi ásị́ ꞌbã ãndẽjó sĩ aꞌdéjó ku.


\par }{\PP \VS{4}Ĩminí ãꞌdị́ ꞌdị agá ị́jọ́ ũnzí be, ĩꞌdị drĩ ãꞌdị́ ị́jọ́ ũnzí drị̃ ụtrị́jó kpere ĩmi ãrí ní asu agá ku.

\VS{5}Ĩmi ãvĩ ãzî sĩ ị́jọ́ sĩlé sĩ ĩmi ásị́ imbájó jọlépi la ĩminí,

\par }{\Q “Má anzị ꞌdĩ, lẽ ĩꞌdụ ị́jọ́ Úpí ꞌbã ĩmi cojó ímbátáŋá ru rĩ ị́jọ́ ápãrákã rú ku,

\par }{\QB ãzíla drĩ uzá ĩmi drị̃ gá ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã fẽ ĩminí ãvá ãkõ ásị́ gá ku.


\par }{\Q \VS{6}Ãꞌdusĩku Úpí la ꞌbá ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rá ꞌdĩ kí ị̃ndụ́ co ímbátáŋá ru lẽtáŋá sĩ,

\par }{\QB ãzíla ꞌbá ĩꞌdi ꞌbã ãꞌị̃lé ĩꞌdi bã anzị rú rá ꞌdĩ kí ĩꞌdi ĩꞌbaní drị̃rịma fẽ rá.”
\XREF{✡}{{\XO 12:6 }{\XO{12:6
}}{\XT{Ị́jọ́ Uꞌbéŋá 3:11-12}}}


\par }{\PP \VS{7}Ĩta ị́jọ́ ũkpó ꞌbání sĩ ĩmi cojó ímbátáŋá ru ꞌdĩ ꞌi, Ãdróŋá la ĩmi idé cécé anzị ĩꞌdidrị̂ kí áni. Ãꞌdusĩku ngọ́tị́ŋá átẹ́pị̃ ꞌbã ị̃ndụ́ colé ímbátáŋá rụ ku rĩ íngõ ꞌi?

\VS{8}Údrĩ ĩmi co ímbátáŋá ru ku (ãzíla ꞌbá ãlu-ãlu la ali coŋá ímbátáŋá ru rĩ agâ sĩ rá) ífí la ĩmi anzị tịlé ãzị́táŋá ꞌbã lẽlé rĩ áni ku rĩ kî, ĩmi adru anzị mgbã rĩ kí ku.

\VS{9}Ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã drị̃ gâ sĩ, ãmã átẹ́pị ãma tịlépi ụrụꞌbá sĩ ꞌdĩ kí vâ ãma co ímbátáŋá ru rá, ãma vâ kí ị̃nzị̃ ị́jọ́ la sĩ rá. Lẽ tá ị́jọ́ mgbã sĩ ãfẽ ị̃nzị̃táŋá ãmaní ãma fẽjó pírí Átẹ́pị ãma ãni úríndí drị́ ãzíla sĩ adrujó ídri rĩ ní íngõpí yã?

\VS{10}Ãmã átẹ́pịka co kí ãma ímbátáŋá ru sáwã were sĩ cécé ĩꞌba kí ũrãlé ĩꞌbaní múké rĩ áni, wó Ãdróŋá la ãma co ímbátáŋá ru ãmaní sĩ adrujó múké. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãma dó sĩ icó ídri ĩꞌdidrị̂ ãlá rĩ alelé benĩ.

\VS{11}Coŋá ãma cojó ímbátáŋá ru rĩ adru ãmaní sáwã úꞌdîꞌda ꞌdĩ agá ꞌdâ múké ku, wó ãzá-ãzá. Wó vúlé vúlé ru ĩꞌdi ífí ị́jọ́ kpị ãzíla ị́jọ́ ásị́ ị̃gbẹ̃ drị̂ ka ꞌbá imbálé ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ rĩ ꞌbadrị̂ kí agá.


\par }{\PP \VS{12}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi imbá ĩmidrị́ ĩzíŋá ũkpõ kóru ꞌdĩ kí ũkpó ru, ãzíla ĩmi ãja ũkpõ kóru ꞌdĩ kí ũkpó ru.

\VS{13}“Ĩmi idé gẹ̃rị̃ kpị ĩminí sĩ acị́jó.”
\XREF{✡}{{\XO 12:13 }{\XO{12:13
}}{\XT{Ị́jọ́ Uꞌbéŋá 4:26}}} ꞌBá ãcá trũ rĩ ꞌbã acá kí rú sĩ ku, wó rá la ꞌbã adrí kí rú sĩ adrí adrî.


\par }{\SH ꞌBá kí bị́lẹ́ ị̃ndụ́ lijó Ãdróŋá gãŋá úmgbé rĩ sĩ rĩ
\par }
{\PP \VS{14}Lẽ ĩndrụ̃ ásị́ pírí sĩ uꞌájó ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ ꞌbá pírí abe, ãzíla adrujó ãlá ru; ãꞌdusĩku ásị́ ãlá kóru ꞌbá ãzí icó Úpí ndrelé ku.

\VS{15}Lẽ ĩndre múké-múké ꞌbá ãzí ꞌbã ĩcẽ jõ ásị́ ị̃gbẹ̃ Ãdróŋá drị́ ꞌdĩ ku, ãzíla ĩndre ị́jọ́ ũnzí ꞌbã ízókí ꞌbã agbẹ́ zolé sĩ ũnzĩkãnã ajíjó sĩ ũꞌbí kí ꞌa usajó ku.

\VS{16}Lẽ ĩndre ĩmi ãzí ꞌbã adru ãwụ́ꞌbá ru ku, ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ ãꞌị̃lépi ku cécé Ị́sãwụ̃ áni ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã adrujó ꞌbã kãyú ru rĩ ị̃tụ̃ndãlépi lú íná nalé pâlé ãlu ꞌdĩ sĩ rĩ áni ku.

\VS{17}Wó ꞌdã ꞌbã vúlé gá ínị̃ rá ĩꞌdiní lẽ agá ị́jọ́ ásị́ ị̃gbẹ̃ kãyú drị̂ ịsụ́ agá, úgã ĩꞌdi úmgbé. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Ị́sãwụ̃ icó ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã idélé ꞌdã ujalé ku, ĩꞌdiní táni lẽ agá ásị́ ị̃gbẹ̃ ịsụ́ agá áwáŋá sĩ ãzíla mị́ndrẹ trũ tị́.


\par }{\PP \VS{18}Ĩmi amụ́ drĩ ꞌbé Sĩnáyĩ icólé alólé rá, velépi ãcí sĩ, ụ̃rụ́ꞌbụ̃ ịnịbịrịcịcị, ãngũ nịlépi kpákpá, ãzíla ãlụ́kụ́kụ̃ ãmbógó rĩ abe cécé ꞌbá Ịsịrayị́lị̃ drị̂ ꞌbã kí ándrá amụ́jó rĩ áni ku.

\VS{19}Ĩmi are gũká ꞌbã áwáŋá jõku ụ́ꞌdụ́kọ́ Ãdróŋá drị́ ị́jọ́ jọlépi rĩ ku, ꞌbá arelépi la rá rĩ aꞌị́ kí ĩꞌdi ĩꞌbaní ị́jọ́ jọjó ꞌdã ꞌbã ãni ku,

\VS{20}ãꞌdusĩku icó kí ị́jọ́ jọlé ĩꞌbaní ꞌdã kí talé ku: “Drĩ táni adru ãnãkpá aló ꞌbé ꞌdã ꞌbã ụrụꞌbá nĩ ála ĩꞌdi uꞌbé írã sĩ káyĩ.”
\XREF{✡}{{\XO 12:20 }{\XO{12:20
}}{\XT{Ãfũŋá 19:12-13}}}

\VS{21}Ãko ꞌbá ꞌdã ꞌbã kí ndrelé rĩ iꞌdá kí mẹ́lẹ́tị gá ụ̃rị̃ rú trẹ̃yị́ Mụ́sã jọ, “Áma ụrụꞌbá la yã-yã ụ̃rị̃ sĩ.”
\XREF{✡}{{\XO 12:21 }{\XO{12:21
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 9:19}}}


\par }{\PP \VS{22}Wó ĩmi acá dó ꞌbé Zị̃yọ́nị̃ gá ꞌbo, ꞌdĩ Yẹ̃rụ́sãlẹ́mụ̃ ꞌbụ̃ gá rĩ, táwụ̃nị̃ ãmbógó Ãdróŋá ídri rĩ ꞌbã sĩ uꞌájó rĩ ꞌi. Ĩmi amụ́ ãngũ Mãlãyíkã álĩfũ-álĩfũ ꞌbã kí ru trajó ꞌbo ãyĩkõ sĩ rĩ gá.

\VS{23}ꞌDĩ kãnị́sã ꞌbá kãjãní rĩ ꞌbadrị́ gá rĩ, ꞌdĩ kí ꞌbá rụ́ sĩlé ꞌbụ̃ gâlé rá rĩ kî. Ĩmi amụ́ Ãdróŋá ru, Ãdróŋá ꞌbá pírí kí ị́jọ́ lịlépi rĩ ꞌi ãzíla ĩꞌdi úríndí ꞌbá mgbã rĩ ꞌbadrị̂ kí ꞌbãlépi kpị rĩ ꞌi.

\VS{24}Ĩmi amụ́ Yẹ́sụ̃ ꞌbá ãma icílépi Ãdróŋá be tị icíma úꞌdí rĩ sĩ, ãzíla ãrí ĩꞌdidrị̂ ũyãlé rĩ ꞌbã ị́jọ́ jọjó múké ndẽ ãrí Hãbị́lị̃ drị̂ rá rĩ rú.


\par }{\PP \VS{25}Ĩndre múké-múké lẽ ĩgã jõ Ãdróŋá ị́jọ́ jọlépi rĩ ꞌbã tị ku. ꞌBá ándrá ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ Mụ́sã ꞌbã jọlé rĩ gãlépi úmgbé ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdâ rĩ drĩ kí ándrá icó apálé ku, wó ãma icó dó apálé íngoní ru ãdrĩ dó ꞌbá angálépi ꞌbụ̃ gá rĩ tị gã arelé úmgbé rĩ gá?

\VS{26}Ụ́ꞌdụ́ ꞌdã sĩ ụ́ꞌdụ́kọ́ Ãdróŋá drị̂ aya ụ̃nọ́kụ́ rá, wó úꞌdîꞌda Ãdróŋá azị vâ, “Ace pâlé ãlu ma vũ aya áꞌdụ̂sĩ ku wó ma ꞌbụ̃ aya ĩndĩ.”
\XREF{✡}{{\XO 12:26 }{\XO{12:26
}}{\XT{Hãgáyĩ 2:6}}}

\VS{27}Ị́jọ́ jọlé, “Ace pâlé ãlu,” rĩ icé ãko icólé ayalé rá ꞌdĩ kí ãꞌdu? ꞌDĩ kí ãko ꞌbãlé ꞌbã ꞌbã ꞌdĩ kí ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ãko icólé ayalé ku ꞌdĩ kí mụ acelé nĩ.


\par }{\PP \VS{28}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ãfẽ kí ãwãꞌdĩfô Ãdróŋá ní ãzíla ãma ị̃nzị̃ kí ĩꞌdi ãyĩkõ fẽjó ĩꞌdiní ãrútáŋá sĩ ãzíla ụ̃rị̃ trũ, ãꞌdusĩku Sụ́rụ́ ĩꞌdi ꞌbã fẽlé ãmaní rĩ ꞌbã icójó ru ayajó ku rĩ sĩ.

\VS{29}Ãma ị́jọ́ ꞌdĩ idé íni la ãꞌdusĩku “Ãdróŋá ãmadrị̂ ĩꞌdi ãcí ãngũ ivélépi ꞌi.”
\XREF{✡}{{\XO 12:29 }{\XO{12:29
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 4:24}}}




\par }\Chap{13}{\SH Ị́jọ́ Ãdróŋá ní ãyĩkõ fẽlépi rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lẽ ĩlẽ ĩmi ĩmi drĩdríŋĩ gá cécé ádrị́pị rú ãzíla ámvọ́pị ru.

\VS{2}Ĩmi ũrã ị́jọ́ ãmụ́ aꞌị́jó ĩmidrị́ ko gá rĩ ãmbógó ru. Ị́jọ́ ãmụ́ aꞌị́jó idélé ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ sĩ ꞌbá ãzí aꞌị́ kí ándrá mãlãyíkã ĩꞌbaní nị̃ŋá la kóru.

\VS{3}Ĩmi ũrã ꞌbá mãbụ́sụ̃ gá rĩ kí ị́jọ́ cécé ĩmi ꞌbã rĩ mãbụ́sụ̃ gá ĩꞌba abe rĩ áni, ꞌbá ꞌbání ũcõgõ fẽjó rĩ kí cécé ĩmi ꞌbã rĩ ũcõgõ ꞌdã agá ĩndĩ rĩ áni.


\par }{\PP \VS{4}Ị́jọ́ ũkú ĩgbãjó rĩ ꞌbã adru ãrútáŋá ru ꞌbá pírí ꞌbanî, ãzíla ãgọbị kí ũkú kí abe ꞌbã ãꞌị̃ kí ꞌbã uꞌá kí ãꞌị̃táŋá sĩ kí drĩdríŋĩ gá, ãꞌdusĩku Ãdróŋá la ị́jọ́ lị ãwụ́ꞌbá kí drị̃ gá ꞌbá mi ãcí idélépi rĩ abe rá.

\VS{5}Ĩmba ídri ĩmidrị̂ tã ị́jọ́ sĩlíngĩ lẽjó ambamba rĩ sĩ, lẽ ãko ĩmi trũ adrujó rĩ ꞌbã ca kí ĩminí rá. Ãꞌdusĩku Ãdróŋá jọ rá,

\par }{\Q “Má icó ĩmi aꞌbelé ku,

\par }{\QB ãzíla má icó ĩmi ãzã kolé ku la ku.”
\XREF{✡}{{\XO 13:5 }{\XO{13:5
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 31:6}}}


\par }{\MM \VS{6}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ma jọ la drĩ ũkpó sĩ,

\par }{\Q “Úpí ĩꞌdi ꞌbá áma ãzã kolépi rĩ ꞌi, má icó idélé ụ̃rị̃ sĩ ku.

\par }{\QB ꞌBá icó má rụ́ ãꞌdu idélé?”
\XREF{✡}{{\XO 13:6 }{\XO{13:6
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 118:6-7}}}


\par }{\PP \VS{7}Ĩmi ũrã ị́jọ́ ꞌbá ándrá ĩmi drị̃lẹ́ ru ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ ũlũlépi ꞌdĩ kí ị́jọ́. Ĩmi ũrã drĩ ị́jọ́ vúlé ándrá ĩꞌbã kí sĩ uꞌájó ãzíla adrujó rĩ ĩmi andré ãꞌị̃táŋá ĩꞌbadrị́ ꞌdã ꞌi.

\VS{8}Ãꞌdusĩku Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ uja ru ku iꞌdójó ájệ, ãndrũ kpere jã ꞌdâ.


\par }{\PP \VS{9}Lẽ ĩfẽ ĩmi drị̃ celé ímbátáŋá ndú-ndú sĩ ku, ĩminí sĩ gẹ̃rị̃ mgbã pịrị rĩ aꞌbejó ku. Ĩꞌdi múké ãndânĩ ãma ásị́ ní ũkpõ ịsụ́jó ásị́ ị̃gbẹ̃ Ãdróŋá drị̂ sĩ ndẽ ãmaní ãzị́táŋá íná najó rĩ kí vú ũbĩjó, wó íni ꞌdĩ ꞌbá ãzị́táŋá ꞌdĩ kí vú ũbĩlépi rĩ ãzị́táŋá ꞌdĩ ko kí kí ãzã ku.

\VS{10}Ãtalo ãzị́ ngalépi jó hémã rú Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ agá rĩ ꞌbaní ãzị́táŋá ãꞌị̃ ãko fẽlé ídétáŋá ru ãlĩtárĩ ãmadrị̂ drị̃ gá rĩ kí nalé ku.


\par }{\PP \VS{11}Átáló ãmbógó ãndânĩ rĩ la ãrí ãnãkpá drị̂ agụ Ãngũ Ãlá Ãndânĩ rĩ gá fẽlé ídétáŋá ị́jọ́ ũnzí idéjó rĩ rú, wó ála ĩzá la ivé ãngũ kámbĩ gá ãmvé rĩ gá.

\VS{12}Gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ, Yẹ́sụ̃ drã ándrá vâ táwụ̃nị̃ ãmbógó rĩ ꞌbã kẹ̃jị́tị gá ãmvé, sĩ ꞌbá kí ꞌbã jó ãlá ru ãrí ĩꞌdi ꞌbã mgbã rĩ drị̂ sĩ.

\VS{13}Lẽ dó ãmụ kí sĩ ãmvé kámbĩ gá ꞌdâ rĩ sĩ Yẹ́sụ̃ rụ̂lé, drị̃nzá ĩꞌdi ꞌbã ịsụ́lé rĩ ịsụ́lé.

\VS{14}Ãꞌdusĩku táwụ̃nị̃ ãmaní mụjó uꞌájó rĩ adru ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌdâ ku, wó ãma ãngũ ndre drị̃ gá táwụ̃nị̃ drụ́zị́ ãmaní mụjó uꞌájó ala gá jã ꞌdâ amụ́lépi ĩndõ rĩ gá.


\par }{\PP \VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ãfẽ kí ídétáŋá sĩ Ãdróŋá ịcụ́jó rĩ Yẹ́sụ̃ rụ̂ sĩ ꞌdĩ ífí ãma tị ꞌbã sĩ iꞌdajó la Ãdróŋá ĩꞌdi Úpí ꞌi.

\VS{16}Wó lẽ ĩmi ãvĩ ị́jọ́ múké idéjó ãzíla ãko ĩmĩ trũ adrujó rĩ kí alejó ꞌbá ãzí kí abe rĩ ku. Ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ kí ãyĩkõ fẽ Ãdróŋá ní cécé ídétáŋá idejó ĩꞌdiní rĩ áni.

\VS{17}Ĩmi are ꞌbá ĩmi drị̃lẹ́ ru rĩ kí tị ãzíla ĩmi ũbĩ ãzị́táŋá ĩꞌbadrị̂ kí vú. Kí ĩmi tãmba ãndẽŋâ kóru ãꞌdusĩku kí drụ́zị́ ị́jọ́ vú nze Ãdróŋá drị̃lẹ́ gá rá. Ĩmi are kí tị ãzị́ ĩꞌbaní ngalé rĩ la sĩ adru ãyĩkõ rú, ꞌbã adru ĩꞌbaní tẹ́rị́ ru ku, icó kí sĩ adrulé ĩminí ụ̃rọ̃drị́ ru ku.


\par }{\PP \VS{18}Ĩzị ãmaní Ãdróŋá ꞌi. Ãma ásị́ gá ãndá-ãndá ru ãma ásị́sị́ŋá ãlá ru, ãzíla ãlẽ uꞌálé ị́jọ́ kpị sĩ gẹ̃rị̃ pírí sĩ.


\par }{\PP \VS{19}Ma mgbã rĩ aꞌị́ ĩmi Ãdróŋá zịjó mání sĩ mâ ujajó ĩmi rụ̂lé vúlé gbõrú.


\par }{\PP \VS{20}Ãdróŋá ásị́ ị̃gbẹ̃ ꞌdị́pị, Úpí ãmadrị́ Yẹ́sụ̃ ꞌbá ãmbógó kãbĩlõ ucélépi rĩ ingalépi drã agá rá, ãzíla azịŋá ĩꞌdidrị́ ãrí ĩꞌdi ãni tị icíma drị́ ukólépi ku rĩ ajílépi rĩ,

\VS{21}ꞌbã fẽ ĩminí ãko pírí múké sĩ ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ ngajó ãzíla ꞌbã nga ãzị́ ãma agá ị́jọ́ ĩꞌdiní ãyĩkõ fẽlépi Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ agá rĩ sĩ, dị̃zã ꞌbã adru ĩꞌdiní jã ꞌdâ. Ámĩnã.


\par }{\PP \VS{22}Má ádrị́pịka ãzíla má ámvọ́pịka ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, má aꞌị́ ĩmi ásị́ ꞌbãjó ị́jọ́ mâ sĩlé ĩminí ĩmi ásị́ imbájó ꞌdĩ drị̃ gá, ãꞌdusĩku ásĩ lú ĩminí wárãgã ãlị́ŋá ru.


\par }{\PP \VS{23}Álẽ ĩnị̃ rá ãma ádrị́pị Tị̃mị̃tị́yọ̃ útrũ ĩꞌdi ꞌbo, drĩ amụ́ gbõrú rá ma mụ mụlé ĩꞌdi be ĩmi ndrejó rá.


\par }{\PP \VS{24}Ĩzị ꞌbá ĩmi drị̃lẹ́ ru ꞌdĩ kí pírí cící ãzíla ꞌbá Ãdróŋá drị́ ꞌdĩ kí abe. ꞌBá pírí Ítãlĩ gá rĩ zị kí ĩmi pírí cící.


\par }{\PP \VS{25}Lẽtáŋá uyaŋâ kóru Ãdróŋá drị̂ ꞌbã adru ĩmi abe.

\par }