\NormalFont\ShortTitle{1 Tị̃mị̃tị́yọ̃}

{\MTB Wárãgã Páwụ̃lọ̃ ꞌbã sĩlé

\par }{\MT Tị̃mị̃tị́yọ̃

\par }{\MTB ní drị̃drị̃ rĩ



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Wárãgã ꞌdĩ angá ma ꞌi Páwụ̃lọ̃ ụ̃pị́gọ́ŋá
Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ drị́ rĩ drị́, ꞌbá pẽlé ãzị́táŋá
Ãdróŋá ꞌbá Palépi rĩ drị̂ sĩ, ãzíla Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ꞌBá ãma Palépi ãmaní sĩ ásị́ tị̃jó rĩ ꞌi.


\par }{\PP \VS{2}Ásĩ ĩꞌdi mâ ngọ́pị ãꞌị̃táŋá agá mgbã Tị̃mị̃tị́yọ̃ nî: má aꞌị́ Ãdróŋá ãmã Átẹ́pị ãzíla Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ Úpí ãmadrị̂ ꞌbã fẽ míní lẽtáŋá uyaŋâ kóru, ásị́ ị̃gbẹ̃ ími ãzã ꞌbã agájó ĩꞌdiní rĩ ꞌi.


\par }{\SH Ĩmi adru mịfị́ trũ imbaꞌba ĩnzõ rú ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ \newline  imbálépi rĩ kí sĩ
\par }
{\PP \VS{3}Mâ ándrá lẽjó mụjó Mãkẽdónĩyã gá rĩ sĩ, má azị ándrá mí adru jõ Ẽfésõ gá ꞌdâ, mi sĩ ꞌbá ãzí lãꞌbĩ ĩnzõ rú ꞌdĩ kí imbálépi rĩ kí igá.

\VS{4}ꞌBã ꞌbã kí ásị́ ị́jọ́ ãzí ífí kóru ꞌdĩ kí drị̃ gá, ãwí nzeŋá sĩ áꞌbị́ ũlãjó ãzo rú ꞌdĩ kí drị̃ gá ku. Ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni ꞌdĩ kí fẽ ꞌbá ꞌbaní ãgátã gajó alị ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ rĩ tãmbajó ãꞌị̃táŋá sĩ rĩ rá, mání sĩ ị́jọ́ la iꞌdajó ꞌdĩ.

\VS{5}Ãzị́táŋá ꞌdĩ ꞌbã ásị́sị́ŋá ãmbógó rĩ ĩꞌdi, lẽtáŋá angálépi ásị́ ãlá agá, ãzíla ũrãtáŋá kpị la agá ãꞌị̃táŋá mgbã rĩ sĩ rĩ.

\VS{6}ꞌBá ãzí rĩ aꞌbe kí ị́jọ́ mgbã ꞌdĩ rá, uja kí ru ị́jọ́ jọlé ífí kóru rĩ kí agá.

\VS{7}ꞌBá ꞌdĩ lẽ kí adrulé imbaꞌba ãzị́táŋá Mụ́sã drị̂ kí imbálépi rĩ kî rú, wó nị̃ kí ị́jọ́ ĩꞌbã kí jọlé rĩ ku, jõku ị́jọ́ ĩꞌbã kí ãꞌị̃lé mgbã rĩ ku.


\par }{\PP \VS{8}Ãnị̃ rá údrĩ ãzị́táŋá ayú gẹ̃rị̃ pịrị sĩ ĩꞌdi múké.

\VS{9}Ãnị̃ rá úꞌbã ãzị́táŋá ꞌbá mũkẽ idélépi rĩ ꞌbaní ku, be la rá la ꞌbá ãzị́táŋá ũnũlépi, ꞌbá Ãdróŋá gãlépi úmgbé, ꞌbá ũnzí, ꞌbá ꞌbá kí ụꞌdị́lépi, átẹ́pị kí ụꞌdị́lépi andre trũ, ãzíla ꞌbá uꞌálépi ũnzĩkãnã sĩ rĩ ꞌbanî.

\VS{10}Úꞌbã ãzị́táŋá ꞌbá ãwụ́ꞌbá ru, ágọ́bị́ ru lalépi ágọ́bị́ ãzí sĩ, ꞌbá ꞌbá kí ị̃tụ̃ndãlépi ꞌbá ãzí ꞌbaní, ꞌbá ĩnzóꞌbá ru, ãzíla ꞌbá ímbátáŋá pịrị rĩ usalépi rĩ ꞌbaní.

\VS{11}Ị́jọ́ mgbã dị̃zã rú fẽlé mádrị́ ũlũlé rĩ angá Ãdróŋá dị̃zã rú ãzíla ịcụ́lé ịcụ̂ rĩ drị̃.


\par }{\SH Lẽtáŋá uyaŋâ kóru Ãdróŋá ꞌbã fẽlé Páwụ̃lọ̃ ní rĩ
\par }
{\PP \VS{12}Áfẽ ãwãꞌdĩfô Úpí ãmadrị́ Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ní. Fẽ mání ũkpõ ãzị́ mádrị̂ ngajó, ãꞌdusĩku pẽ ma ꞌbã ásị́ áma drị̃ gá rá.

\VS{13}Ári ándrá ị́jọ́ ujọ́lé ũnzí úꞌdáŋâ trũ ụrụꞌbá la gá, áma ásị́ ándrá ũnzí. Wó ásị́ la ndrĩ mání rá ãꞌdusĩku ánị̃ ándrá ị́jọ́ mâ idélé rĩ kí ku, ãzíla áꞌbã ándrá ãꞌị̃táŋá drị̃ la gá ku.

\VS{14}Úpí ãmadrị́ rĩ ũsũ lẽtáŋá uyaŋâ kóru rĩ mâ drị̃ gá ĩyõ rú, wi sụ̃sụ́ ãꞌị̃táŋá mádrị̂ drị̃ gá, lẽ dó sĩ ma ꞌbá ĩꞌdi ãni la rú Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ agá.


\par }{\PP \VS{15}Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ amụ́ ụ̃nọ́kụ́ gá ꞌbá ũnzí kí palé. Ị́jọ́ ru jọlépi ꞌdĩ ị́jọ́ mgbã la lẽ ꞌbá pírí ꞌbã ãꞌị̃ kí ĩꞌdi rá. Ma dó ala gá ꞌdâ ꞌbá ị́jọ́ izalépi ũnzi ãndânĩ rĩ ꞌi!

\VS{16}Mâ dó adrujó ꞌbá izalépi ãndânĩ rĩ sĩ, Ãdróŋá ásị́ ndrĩ dó mání, ãzíla fẽ ma adrujó ícétáŋá ru ásị́ teŋá Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ drị́ ukólépi ku rĩ iꞌdajó, ꞌbá ĩꞌdi ãꞌị̃lépi rá rĩ ꞌba ịsụ́ kí sĩ ídri ukólépi ku rĩ ĩꞌdi sĩ.

\VS{17}Ãrútáŋá ãzíla ị̃nzị̃táŋá ꞌbã adru Ãdróŋá ní jã ꞌdâ, Úpí ãma ãni ídri ukólépi ku rĩ agá, drãlépi ku, ndrelé mịfị́ sĩ ku, ĩꞌdi Ãdróŋá ru nĩ áꞌdụ̂sĩ. Ámĩnã.


\par }{\PP \VS{18}Mâ ngọ́pị Tị̃mị̃tị́yọ̃, ꞌdĩ kí ị́jọ́ mâ azịlé míní rĩ kí, ị́jọ́ ándrá ru jọlépi ídu nábị̃ tị sĩ ími ị́jọ́ sĩ rĩ drị̃ gá. Ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã fẽ míní ásị́ ũkpó sĩ ãꞌdị́ Úpí drị̂ kí ꞌdịjó ãlá ru.

\VS{19}Mí ĩbĩ mi ãꞌị̃táŋá mî Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃jó rĩ agá, ími úŋmĩ ꞌbã adru ũrãtáŋá múké sĩ. ꞌBá ãzí rĩ gã kí ị́jọ́ mgbã rĩ ãꞌị̃lé úmgbé ãꞌị̃táŋá ĩꞌbadrị̂ ãrị̃ kí mẹ́lị̃ ꞌbã ãrị̃lé ị̃yị́ agá írã sĩ rĩ áni.

\VS{20}Hãyĩménã kí Ãlẽkĩzéndã be ị̃rị̃ trá ícétáŋá la rú. Áfẽ dó kí
Sĩtánĩ drị́ ꞌbã ụ̃nị̃ kí ị́jọ́ sĩ Ãdróŋá uꞌdájó ku.




\par }\Chap{2}{\SH Ímbátáŋá Ãdróŋá rujó rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Má aꞌị́ mi drị̃drị̃ la Ãdróŋá ãꞌị̃jó ꞌbá pírí ꞌbanî, ꞌbã wi sụ̃sụ́ ꞌbá pírí ꞌbaní, ífẽ vâ ãwãꞌdĩfô Ãdróŋá ní ꞌbá kí sĩ pírí.

\VS{2}Mí ãꞌị̃ Ãdróŋá ũpi ꞌbání, ãzíla ꞌbá ãmbogo ũkpõ trũ ꞌdĩ ꞌbaní ála dó sĩ uꞌá dríŋá ídri múké sĩ, ásị́ ị̃gbẹ́ sĩ ãmaní Ãdróŋá ị̃nzị̃ agá ãzíla ĩꞌdi rụ agá.

\VS{3}Ãrútáŋá ꞌdĩ áni rĩ ĩꞌdi múké, ãzíla ĩꞌdi ãyĩkõ fẽ Ãdróŋá ãma Palépi rĩ nî.

\VS{4}Ãdróŋá lẽ ꞌbá pírí ꞌbã pa kí ru rá, ãzíla ꞌbã nị̃ kí ị́jọ́ mgbã pịrị rĩ ꞌi.

\VS{5}Ãdróŋá ꞌbãngá lú ãlu, ãzíla léꞌdi ꞌbá icílépi Ãdróŋá be rĩ lú ãlu, ꞌdĩ Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ꞌi,

\VS{6}fẽ ru ídri mgbã rĩ ãma unzejó pírí. Ãdróŋá iꞌda ị́jọ́ ꞌdĩ ãngũ drị̃ gá ꞌdâ ꞌbá pírí ní sáwã múké rĩ gá.

\VS{7}Má alị́ ĩnzõ ku ma ị́jọ́ mgbã jọ Ãdróŋá pẽ ma ụ̃pị́gọ́ŋá ru, ãzíla ꞌbá ị́jọ́ ũlũlépi rĩ rú ị́jọ́ ꞌdĩ ũlũlé ꞌbá
Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩ ꞌbaní kí imbájó ãꞌị̃táŋá agá ãzíla ị́jọ́ mgbã rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{8}Álẽ ꞌbá pírí ãngũ pírí agá ĩꞌbaní Ãdróŋá ãꞌị̃ agá, ꞌbã inga kí drị́ ãlá ꞌdĩ kí ụrụgâlé ru ũmbã ãzíla ãgátã kóru.

\VS{9}Álẽ vâ ũkú ꞌbã sụ̃ kí ru ãlá ru bõngó múké la kí sĩ. ꞌBã sụ̃ kí ru bõngó ãjẹ̃ rú ãzíla drị̃ꞌbị́ cãŋá nzírí-nzírí ãfó ru, ŋálíká gólũdĩ rú ãjẹ̃ rú ꞌdĩ kí agá ku,

\VS{10}wó rá la ị́jọ́ idélé múké rĩ sĩ, icólépi ũkú ãꞌị̃táŋá ĩꞌbadrị̂ kí sĩ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ iꞌdajó.


\par }{\PP \VS{11}Ũkú ꞌbã are kí ị́jọ́ ãzíla ꞌbã ụ̃nị̃ kí ị́jọ́ kírí-kírí ru ꞌbã adru kí dríŋá.

\VS{12}Lẽ ũkú ꞌba imbá kí ãgọbị kí ku, ꞌbã adru kí ãmbógó ru kí drị̃lẹ́ gá ku, ꞌba are kí ị́jọ́ kírí-kírí ru.

\VS{13}Úꞌbã ándrá Ádãmũ drị̃drị̃, vúlé la gá Ị́vã ꞌi.

\VS{14}Úlé ándrá Ádãmũ ku, rá la ũkû Ị́vã ꞌi kpere ĩꞌdiní aꞌdé agá ị́jọ́ ũnzí agá.

\VS{15}Wó ũkú kí ru pa rá la ngọ́tị́ tĩŋá sĩ, drĩ kí pá tu ãꞌị̃táŋá sĩ, lẽtáŋá, ásị́ ãlá ãzíla ásị́ ị̃gbẹ́ agá jã ꞌdâ rĩ agá rĩ gá.




\par }\Chap{3}{\SH ꞌBá kãnị́sã drị̃lẹ́ ru ꞌdĩ kí
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ jọlé ꞌdĩ ĩꞌdi ị́jọ́ mgbã la, ꞌbá drĩ ru ásị́ ꞌbã adrujó kãnị́sã ꞌbã drị̃lẹ́ ru, ĩꞌdi ãzị́ ãrútáŋá ru ũniyambamba la.

\VS{2}ꞌBá kãnị́sã ꞌbã drị̃lẹ́ ru rĩ ꞌbã adru ị́jộ kóru, ị́jọ́ ꞌbã ndẽlé ku, ũkú trũ ãlu, ásị́ ị̃gbẹ́, ru tãmbalépi, ũndũwã rú, ꞌbá ꞌbaní rụlé rũrũ la. ꞌBa aꞌị́ vâ ãmụ́ kí ĩꞌdidrị́kogá ãyĩkõ sĩ ãzíla ꞌba imbá vâ ꞌbá kí ĩndĩ.

\VS{3}ꞌBã ĩmẽrã íwá sĩ ku, ꞌbã co ãcóŋá ku, ꞌbá adru ũmbã kóru. ꞌBã adru ꞌbá ásị́ ị̃gbẹ́ la, ꞌbá ũmbã lẽlépi ku la, vâ ꞌbá séndẽ lẽlépi ambamba ku la.

\VS{4}ꞌBã adru ꞌbá lị́cọ́ ĩꞌdidrị̂ drị̃ celépi múké la, anzị ꞌbã kí tị arelé vâ rụlé rũrũ la.

\VS{5}ꞌBá drĩ dó nị̃ lị́cọ́ ĩꞌdidrị̂ drị̃ ce sĩ ku, ĩꞌdi dó kãnị́sã Ãdróŋá drị̂ tãmba íngoní ru?


\par }{\PP \VS{6}ꞌBá drị̃lẹ́ ru rĩ ꞌbã adru ꞌbá ãꞌị̃táŋá agá úꞌdí la ku, ãꞌdusĩku ĩꞌdi mụ acálé ãfó ru ĩꞌdi pẽjó drị̃lẹ́ ru mbẽlẽ rĩ sĩ, ãzíla ĩꞌdi aꞌdé ị́jọ́ lịŋá drị̃ gá cécé Sĩtánĩ drị̂ áni.

\VS{7}ꞌBã adru ꞌbá ꞌbá ãꞌị̃táŋá agá ku rĩ ꞌbã kí ị́jọ́ jọjó drị̃ la gá múké íni la, ꞌba aꞌdé rú sĩ ímbá Sĩtánĩ drị̂ agâ sĩ ĩꞌdiní drị̃nzá ịsụ́jó ku.


\par }{\PP \VS{8}Gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ, dị́kọ̃nị̃ ꞌbã adru ꞌbá rulé rũrũ ãzíla ꞌbá ị́jọ́ kpị jọlépi la. ꞌBã adru kí ꞌbá ĩmẽrãlépi íwá sĩ ku, ãzíla rọ̃mgbọ́ ru séndẽ sĩ ku la.

\VS{9}ꞌBã adru kí ꞌbá ásị́ ꞌbãlépi ị́jọ́ ãꞌị̃táŋá ãni iꞌdalé ĩꞌbaní rĩ tãmbalépi ásị́sị́ŋá ãlá sĩ rĩ rú.

\VS{10}ꞌBã adru kí ꞌbá ụ̃ꞌbị̃lé icólépi rá ị́jộ kóru la kî. ꞌBá ãzí drĩ ị́jọ́ ají kí ụrụꞌbá gá ũnzí ku, icó kí dó ãzị́ drị̃lẹ́ drị̂ ngalé rá.


\par }{\PP \VS{11}Ũkú drị̃lẹ́ ru rĩ ꞌbã adru kí ꞌbá ãrútáŋâ trũ la, ꞌbã ndro kí ꞌbá ãzí kí, kí rụ́ jọjó ũnzí ku. ꞌBã adru kí ꞌbá ru tãmbalépi ãꞌị̃táŋá sĩ ị́jọ́ pírí ĩꞌbaní idélé rĩ kí agá la.


\par }{\PP \VS{12}ꞌBá drị̃lẹ́ ru kãnị́sã ãzã kolépi rĩ ꞌbã adru ũkú trũ ãlu, ãzíla ꞌbã ce ꞌbá ĩꞌdidrị́kogá rĩ kí drị̃ anzị ĩꞌdidrị̂ kí abe múké-múké.

\VS{13}Wó ꞌbá ãzị́ ãzã kolépi drị̃lẹ́ ru múké rĩ ála ĩꞌdi ũfẽ ị̃nzị̃táŋá sĩ, ãzíla ásị́ ꞌbãŋá ĩꞌdidrị́ ãꞌị̃táŋá Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ drị̃ gá rĩ la zozõ.


\par }{\SH Ị́jọ́ ífí mgbã ãꞌị̃táŋá ãmadrị̂ drị́ rĩ
\par }
{\PP \VS{14}Ásĩ ị́jọ́ ꞌdĩ kí míní úꞌdîꞌda íni la táni mání ásị́ ꞌbã agá cajó mí rụ̂lé mbẽlẽ rú tí,

\VS{15}ádrĩ sĩ ĩcẽ were rú rá, mi sĩ ị́jọ́ ꞌbá (ãꞌị̃táŋá agá rĩ) kí uꞌá
jó Ãdróŋá drị̂ agá gbíyã íngõ sĩ yã rĩ nị̃ cé. Kãnị́sã ꞌdĩ Ãdróŋá ídri rĩ drị́ gá rĩ, ĩꞌdi ị́dị́ŋá ágófe rú ị́jọ́ mgbã rĩ ꞌbã sĩ pa tujó rĩ ꞌi.


\par }{\PP \VS{16}ꞌBá ãzí icó ãgátã galé ị́jọ́ zị̃lé zị̃-zị̃ ãmbógó ꞌdĩ sĩ ku,

\par }{\Q Yẹ́sụ̃ iꞌdá ándrá ụrụꞌbá gá rá,

\par }{\QB îꞌda ĩꞌdi ꞌbá ãlá ru la Úríndí sĩ,

\par }{\Q mãlãyíkã ndre kí vâ ĩꞌdi rá.

\par }{\QB Úlũ vâ ị́jọ́ ĩꞌdidrị̂ mgbọ rú sụ́rụ́ pírí ꞌbaní rá,

\par }{\Q ꞌbá ãꞌị̃ kí ị́jọ́ ĩꞌdidrị̂ ãngũ drị̃ gá ꞌdâ rá,

\par }{\QB úꞌdụ dó ĩꞌdi ũpĩ nalé Ãdróŋá be ꞌbụ̃ gá.




\par }\Chap{4}{\SH ꞌBá kí drụ́zị́ ãꞌị̃táŋá aꞌbe rá
\par }
{\PP \VerseOne{1}Úríndí Ãlá rĩ lũ dó ãmaní úꞌdîꞌda tọndọlọ ꞌbo, ụ́ꞌdụ́ ãsị̃ŋá gâlé ru rĩ gá, ꞌbá kí ãꞌị̃táŋá aꞌbe rá. Kí úríndí ũnzí ꞌbã ímbátáŋá are ĩnzõ ĩꞌbaní kí uléjó rĩ abe.

\VS{2}Ímbátáŋá ꞌdĩ kí ĩnzõ rú ãzíla mũlũmbẽ rú. Kí ru ꞌbã ꞌbá Ãdróŋá ãni la rú, wó íni ꞌdĩ ũrãtáŋá ĩꞌbadrị́ Ãdróŋá drị̃ gá rĩ drã rá.


\par }{\PP \VS{3}Kí jọ la îgbã ũkú ãzíla, ãkónã Ãdróŋá ꞌbã ꞌbãlé ãzí rĩ kí ꞌbá ãꞌị̃táŋâ trũ ị́jọ́ mgbã nị̃lépi cé rĩ ꞌbã na kí kí ku.

\VS{4}Wó ãko pírí Ãdróŋá ꞌbã ꞌbãlé ꞌdĩ kí múké, lẽ ãgã kí ãzí ku. Ãma ãꞌị̃ kí nalé la ãyĩkõ sĩ, ãmaní Ãdróŋá ní ãwãꞌdĩfô fẽ agá ãma ásị́ gá,

\VS{5}ãꞌdusĩku ãnị̃ rá ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ ꞌbã ĩꞌdi ãlá ru ãzíla Ãdróŋá ãꞌị̃ŋá sĩ.


\par }{\SH ꞌBá kãnị́sã drị̃ celépi múké rĩ
\par }
{\PP \VS{6}Ídrĩ ị́jọ́ ꞌdĩ vú nze mí ádrị́pịka ꞌbaní mí ámvọ́pịka abe, mi íni la ãzị́ míní adrujó Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ꞌbã ụ̃pị́gọ́ŋá ru ãlá rĩ nga, mi ꞌbá izólé ị́jọ́ mgbã ãꞌị̃táŋá drị̂ ꞌbã ímbátáŋá vú ũbĩlépi rĩ ꞌi.

\VS{7}Mí iza sáwã ãgátã gajó ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ sĩ ku, ãzíla ị́jọ́ ũnzí ũkú delépi rá ꞌdĩ ꞌbã kí ujọ́lé rĩ agá ku. Mí ímbá mi ũkpó ru úríndí agá ádrízã Ãdróŋá rujó rĩ sĩ.

\VS{8}Ụrụꞌbá imbájó ũkpó ru rĩ ĩꞌdi ụ̃rọ̃drị́ ru rá, wó ru imbájó ũkpó ru úríndí sĩ Ãdróŋá ị̃nzị̃jó rĩ ĩꞌdi ụ̃rọ̃drị́ ru ị́jọ́ pírí agá, ị́jọ́ azịlé ídri úꞌdîꞌda rĩ agá ídri rú amụ́lépi ĩndõ rĩ agá rĩ ꞌbã ũyá ũfẽjó.


\par }{\PP \VS{9}Ị́jọ́ jọlé ꞌdĩ ĩꞌdi ị́jọ́ mgbã la, ãzíla lẽ ꞌbá pírí ꞌbã ãꞌị̃ kí ásị́ pírí sĩ.

\VS{10}Ãma ãma ĩcãndĩ ãzị́ ngalé ũkpõ sĩ ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ãmaní ãma ásị́ ꞌbãjó ị̃dụ́ ru Ãdróŋá ídri rĩ drị̃ gá ambamba ꞌBá ꞌbá pírí ãꞌị̃táŋâ trũ rĩ kí upalépi rĩ drị̃ gá.


\par }{\PP \VS{11}Mí imbá ị́jọ́ ꞌdĩ, mí azị vâ ĩꞌdi ãzị́táŋá ru ĩndĩ.

\VS{12}ꞌBá ãzí ꞌbã avá rú sĩ mî adrujó kãrị́lẹ̃ ru rĩ sĩ ku, mí adru ꞌbá ãꞌị̃lépi rá ꞌdĩ ꞌbaní ícétáŋá ru ị́jọ́ jọŋá sĩ, lẽtáŋá sĩ, ãꞌị̃táŋá sĩ, ásị́ ãlá sĩ, ãzíla ádrízã ãlá sĩ.

\VS{13}Má amụ́ drĩ ku rú, íꞌbã ími ásị́ bụ́kụ̃ Ãdróŋá drị̂ lãjó, ũlũjó la, ãzíla ꞌbá kí imbájó ĩndĩ.

\VS{14}Mí ãvĩ ị́jọ́ úríndí ãni fẽlé míní ími agá míní ịsụ́lé nábị̃ kí tị gâ sĩ, ꞌbá kãnị́sã ꞌbã drị̃lẹ́ ru ꞌdĩ ꞌbã kí míní ãmbõgõ fẽjó ãzíla drị́ ụ̃tị̃jó ími drị̃ gá rĩ sĩ rĩ ku.

\VS{15}Íꞌbã ími ásị́ pírí ị́jọ́ ꞌdĩ kí drị̃ gá, ífẽ mi pírí ala gá, ꞌbá pírí ꞌbã ndre kí sĩ ị́jọ́ zojó rĩ.

\VS{16}Ímba ími ídri tã, ímbátáŋá mî ịsụ́lé rĩ kí sĩ, mí adru kí agá jã ꞌdâ. Míní ị́jọ́ ꞌdĩ kí nga agá ꞌdâ, mi ími ãmgbã rĩ pa ꞌbá ími tị arelépi ꞌdĩ kí abe.




\par }\Chap{5}{\SH Ị́jọ́ jọlé ꞌbá ĩyõ, ãwụzị ãzíla ãtíꞌbó kí ị́jọ́ sĩ rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mí uzá ꞌbá ãmbá drị̃ gá ku, be la rá la íjọ ĩꞌdiní ị́jọ́ jãjã rú cécé mî jọlé mí átẹ́pị ní rĩ áni, íjọ vâ kãrị́lẹ̃ ꞌbaní ị́jọ́ cécé mî jọlé mí ádrị́pị ní rĩ áni.

\VS{2}Ũkú ãmbá ꞌdĩ kí íꞌdụ kí mî ãndrẽ áni, ũkú úꞌdí ꞌdĩ kí íꞌdụ kí mî ámvọ́pịka kí áni ádrízã ãlá sĩ.


\par }{\PP \VS{3}Kãnị́sã ꞌbã mba ãwụ́zị́ mgbã lị́kị́cọ́ ru rĩ kí tã.

\VS{4}Wó drĩ adru anzị trũ jõku anzị ꞌbã anzị kí abe, ãzị́ ĩꞌbadrị́ drị̃drị̃ rĩ ĩꞌdi ru kí Ãdróŋá rá rĩ iꞌdajó, ꞌbá kí tịlépi rĩ kí tãmbajó, áyị́pị̃ kí ị̃dẹ́pị̃ abe. Ị́jọ́ ꞌdĩ la Ãdróŋá ní ãyĩkõ fẽ ambamba.

\VS{5}Ũkú ãwụ́zị́ ru mgbã rĩ ĩꞌdi lị́kị́cọ́ ru ásị́ ꞌbãlépi Ãdróŋá drị̃ gá ị́jọ́ pírí sĩ, ị́nị́ kí ị̃tụ́ be Ãdróŋá zịlépi ãzãkoma ĩꞌdidrị̂ kí sĩ, ãzíla sáwã fẽlépi ãndá la Ãdróŋá ãꞌị̃jó rĩ.

\VS{6}Ãwụ́zị́ ásị́ ꞌbãlépi ãyĩkõ ụrụꞌbá drị̂ drị̃ gá áꞌdụ̂sĩ rĩ, drã rá úríndí agá.

\VS{7}Ĩfẽ ímbátáŋá ꞌdĩ kí kãnị́sã ꞌbaní újọ rú sĩ ãwụ́zị́ ĩꞌbaní tãmbalé rĩ kí ụrụꞌbá gá ị́jọ́ ũnzí la ku.


\par }{\PP \VS{8}ꞌBá kãká ĩꞌbadrị̂ kí tãmbalépi ku, ambamba la ꞌbá ĩꞌbadrị̂ kogá ꞌdĩ kí gã kí ãꞌị̃táŋá mgbã rĩ úmgbé, ũnzĩkãnã sĩ ndẽ kí ꞌbá ãꞌị̃táŋâ kóru rĩ kí rá.


\par }{\PP \VS{9}Ãwụ́zị́ rụ́ sĩlé ꞌbá ãzãkolé rĩ kí agá rĩ ꞌbã adru ũkú ílí calépi kãlị́ ázíyá rá íni la, ándrá vâ ágô ãꞌị̃lépi rá la.

\VS{10}ꞌBã adru ꞌbá ꞌbá pírí ꞌbaní ị̃nzị̃lé ị̃nzị̃ ị́jọ́ múké ĩꞌdiní idélé rĩ sĩ la. Anzị ĩꞌdidrị̂ kí izólépi ídri mgbã sĩ la, ásị́ ị̃gbẹ́ ꞌbá ãꞌị̃táŋá agá rĩ kí ãzã kolépi, ꞌbá ꞌbá ị́jọ́ ꞌbã ịsụ́lé rĩ kí ãzã kolépi, ãzíla ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ bábá ị́jọ́ múké rĩ idélépi rĩ.


\par }{\PP \VS{11}Ãwụ́zị́ ãráŋá ꞌdĩ kí lẽ úsĩ kí rụ́ ãwụ́zị́ ru ku, ãꞌdusĩku ị́jọ́ ágó lẽjó rĩ drĩ angá rá, ĩꞌdi ũkpõ ị́jọ́ Kúrísĩtõ ãꞌị̃jó rĩ drị̂ uga rá, kí dó sĩ lẽ ágó rụlé áyụ.

\VS{12}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, kí ị́jọ́ lịŋá ají kí drị̃ gá cénĩ-cénĩ rú, ĩꞌbaní ãꞌị̃táŋá ĩꞌbadrị́ drị̃drị̃ rĩ aꞌbejó rá rĩ sĩ.

\VS{13}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, kí acá ũvũ rú acị́jó ngara ꞌbá ꞌbã lị́cọ́ tị pi trũ, mụjó ị́jọ́ jọ trũ ꞌbá ꞌba rụ́, ufíjó ị́jọ́ gá mị́rị̃ rú vâ sĩ ị́jọ́ tá lẽlé újọ ku rĩ kí ujọ́ trũ.

\VS{14}Ị́jọ́ mâ jọlé ãwụ́zị́ ãráŋá ꞌdĩ ꞌbaní rĩ, lẽ ꞌbã rụ kí ágó, ꞌbã tị kí anzị, ꞌbã mba kí sĩ lị́cọ́ ĩꞌbadrị̂ kí tã, lẽ ꞌbã fẽ kí mẹ́rọ́ꞌbá (Sĩtánĩ) ní kẹ̃jị́ sĩ ị́jọ́ jọjó kí ụrụꞌbá gá ku.

\VS{15}Áma ásị́ mvu rá ꞌbá ãzí rĩ uja kí ru vúlé Sĩtánĩ vú bĩjó.


\par }{\PP \VS{16}ꞌBá ãꞌị̃táŋá agá ãgọbị rú ãzíla ũkú ru ĩꞌbã kãká kí sĩ adrujó ãwụ́zị́ ru ꞌdĩ, ꞌbã gũ kí ị́jọ́ kí tãmbajó rĩ kãnị́sã drị̃ gá ku. Kãnị́sã dó sĩ ãwụ́zị́ mgbã lị́kị́cọ́ rĩ kí tãmba áyụ.


\par }{\PP \VS{17}ꞌBá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá ꞌdĩ ꞌbã fẽ kí ãrútáŋá ꞌbá ãmbogo kãnị́sã ꞌbã drị̃lẹ́ ru ãzị́ ngalépi múké ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ ũlũlépi, ãzíla kí imbálépi sĩ ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ tãmbajó ꞌdĩ ꞌbanî.

\VS{18}Ị́jọ́ sĩlé bụ́kụ̃ Ãdróŋá drị̂ agá rĩ jọ, “Mí umbé mánị̃gọ́ ãná tulépi rĩ ꞌbã tị cí ĩꞌdi atrịjó ãná naŋá gá ku.”
\FTNT{*}{{\FR 5:18 }{\FR{5:18
}}{\FT{Ị́jọ́ sĩlé ꞌdĩ ꞌbã ífí
}}{\FQA{“ꞌBá drĩ mî ũyá sõ, ífẽ ĩꞌdiní íná nalé cí.”}}}\XREF{✡}{{\XO 5:18 }{\XO{5:18
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 25:4}}} Ị́jọ́ ãzí vâ sĩlé bụ́kụ̃ ꞌdĩ agá rĩ, “ꞌBá drĩ ãzị́ nga ꞌbo, lẽ ûfẽ ĩꞌdi ꞌbã ũyá rá.”
\XREF{✡}{{\XO 5:18 }{\XO{5:18
}}{\XT{Lụ́kã 10:7}}}

\VS{19}Mí ãꞌị̃ ị́jọ́ ꞌbá ãlu ꞌbã jọlé ꞌbá kãnị́sã ꞌbã drị̃lẹ́ ru rĩ ụrụꞌbá gá iza ị́jọ́ ũnzí rĩ cọtị ku, kpere ꞌbá ị̃rị̃ jõku ꞌbá na ꞌbã kí jọ agá la ĩndre ꞌbá drị̃lẹ́ ru ꞌdã ũnzí idé gá cé rĩ gá.

\VS{20}ꞌBá ãzí ãlu Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá la drĩ ị́jọ́ ũnzí idé, mí uzá ĩꞌdi drị̃ gá kãnị́sã agá ꞌbá kí drị̃ gâ sĩ. Mi ị́jọ́ ꞌdĩ idé íni la ꞌbá ãzí ꞌdĩ ꞌbã idé kí rú sĩ ị́jọ́ ũnzí Ãdróŋá mẹ́lẹ́tị gá ku.

\VS{21}Má azị míní ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌi Ãdróŋá mẹ́lẹ́tị gá, ãzíla Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ mẹ́lẹ́tị gá ãzíla vâ mãlãyíkã pẽ lé ãlápítí ꞌdĩ kí mẹ́lẹ́tị gá ị́jọ́ ꞌbá kí trejó ꞌdĩ ngajó ásị́ pírí sĩ uyaŋâ kóru. Ílị ị́jọ́ ị̃ndụ́ la ndrụ̃ŋâ kóru ku.


\par }{\PP \VS{22}Íyã drị́ tị̃ŋá ãmbõgõ fẽjó ꞌbá ũpẽlé kãnị́sã ꞌbã drị̃lẹ́ ru rĩ ꞌbaní rĩ sĩ gbõrú ku. Ífi ꞌbá ãzí ꞌbã ị́jọ́ ũnzí agá ku. Ímba ími tã adrujó ãlá ru ị́jọ́ ũnzî kóru.

\VS{23}Ímvụ lú ị̃yị́ áꞌdụ̂sĩ ku, wó rá la, ímvụ wáyĩnĩ were írúwá ru ími ífí azálépi ụ́ꞌdụ́ pírí ꞌdĩ ịgbẹjó.


\par }{\PP \VS{24}Ị́jọ́ mâ jọjó la lẽ íyã drị́ tị̃ŋá ãmbõgõ fẽjó ꞌbá ũpẽlé kãnị́sã ꞌbã drị̃lẹ́ ru rĩ ꞌbaní rĩ sĩ ku rĩ, ãꞌdusĩku ị́jọ́ ũnzí ꞌbá ãzí rĩ ꞌbã rĩ kí indré mgbọ rú cé, ãzíla ꞌbá kí vâ nị̃ la ála mụ ị́jọ́ lịlé kí drị̃ gá rá rĩ gá rá. Wó ị́jọ́ ũnzí ꞌbá ãzí rĩ ꞌbã rĩ kí amụ́ ru iꞌdalé vúlé vúlé ru.

\VS{25}Ĩꞌdi vâ cécé ꞌdĩ ꞌbã áni, ị́jọ́ múké ꞌbá ãzí rĩ ꞌbã kí idélé rĩ, ꞌbá pírí kí nị̃ la cé, wó ị́jọ́ múké ꞌbá ãzí rĩ ꞌba kí idélé ndrelé ku rĩ ĩꞌdi amụ́ ru iꞌdalé vúlé vúlé ru rá.


\par }{\BB \par }


\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}ꞌBá pírí Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá, ãzị́ ngalépi ꞌbá ãzí drị́ ãtiꞌbo rú rĩ, ꞌbã ị̃nzị̃ kí ãmbogo ĩꞌbadrị̂ kí sáwã pírí sĩ ị̃nzị̃-ị̃nzị̃. ꞌBã idé kí ị́jọ́ ꞌdĩ íni la, ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi ku rĩ ꞌbã jọ kí rú sĩ ị́jọ́ Ãdróŋá rụ́ drị̃ gá ũnzí ku, ãzíla ꞌbã jọ kí rú vâ sĩ ímbátáŋá ãmaní fẽlé ꞌdĩ ĩꞌdi ũnzí la ku.

\VS{2}Ãtiꞌbo ĩꞌbã ãmbogo kí sĩ adrujó ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá rĩ kí rĩ, lẽ ꞌbã ꞌbã kí kí idemará ru ku. Be la rá la, lẽ ꞌbã nga kí ãzị́ ũkpó sĩ ásị́ pírí sĩ, ãꞌdusĩku ị́jọ́ ĩꞌbaní idélé íni rĩ sĩ, kí ꞌbá Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá rĩ kí ãzã ko ãzị́ ĩꞌbaní ngalé ũkpó sĩ rĩ sĩ.

\par }{\SH Páwụ̃lọ̃ sĩ ị́jọ́ ímbátáŋá ĩnzõ rú rĩ kí drị̃ gá \newline  ãko ꞌbaní cajó míní rá rĩ be
\par }
{\PP Tị̃mị̃tị́yọ̃, mí imbá ị́jọ́ mâ lũlé míní ꞌdĩ ꞌbá pírí Yẹ́sụ̃ ãꞌị̃lépi rá ꞌdĩ ꞌbanî, ãzíla mí imbá kí ásị́ ị́jọ́ ꞌdĩ kí idéjó.

\VS{3}ꞌBá ãzí ímbátáŋá ĩnzõ rú imbálépi rĩ, icó kí ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ mgbã ꞌdĩ kí ãꞌị̃lé ku, wó ị́jọ́ mání lũlé míní ꞌdĩ kí ímbátáŋá kpị Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị̂ kî, ãzíla ímbátáŋá ꞌdĩ kí vâ sĩ ꞌbá imbájó uꞌájó ídri Ãdróŋá drị̂ agá rĩ kî.

\VS{4}ꞌBá ímbátáŋá ĩnzõ rú ꞌdĩ kí imbálépi rĩ kí ꞌbá ãfó ru, vâ ị́jọ́ nị̃lépi ku la kî. ꞌBá ꞌdĩ áni rĩ lẽ kí ru ãgátã gaŋá ị́jọ́ sĩlé bụ́kụ̃ Ãdróŋá drị̂ agá rĩ kí sĩ ambamba. Ị́jọ́ ꞌdĩ áni ꞌdĩ la kí drĩdríŋĩ gá ãgátã gaŋá sĩ ru uꞌdájó, ru cojó, ru ngụ̃jó ũnzí, ãzíla ị́jọ́ ũrãjó ũnzí ꞌbá ãzí drị̃ gá rĩ ají.

\VS{5}ꞌBá ꞌdĩ kí ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ị́jọ́ ũcõgõ fẽjó ꞌbání rĩ kí iꞌdó. Kí úŋmĩ ga tré pírí ĩnzõ sĩ, ãzíla kí tị jọ ị́jọ́ mgbã kpị rĩ ku. Ũrãtáŋá ĩꞌbadrị̂ agá, dị́nị̃ sĩ, ála acá
kụ́rẹ́nị́ ru.


\par }{\PP \VS{6}Ãdróŋá tị arejó rĩ la fẽ mi acá kụ́rẹ́nị́ ru, ãko mí trũ adrujó were rĩ drĩ kí ca míní rá rĩ gá.

\VS{7}Ãmaní ándrá amụ́jó ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá rĩ sĩ, ãma amụ́ kí ándrá ãko ãzí kóru, ãma kí jõ vâ drụ́zị́ gõ Ãdróŋá rụ̂lé, ãma gõ drị́ drị́ ru.

\VS{8}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, íná drĩ kí adru ãmaní bõngó trũ cí, ca ãmaní rá.

\VS{9}ꞌBá lẽlépi acálépi kụ́rẹ́nị́ ru rĩ kí aꞌdé ụ̃ꞌbị̃táŋá agá ãzíla kí gbã mãtégõ gá, ị́jọ́ ũnzí ĩꞌba ãni aza rú ĩꞌbaní lẽlé ꞌdĩ kí kí agụ drã gá ãzíla ị̃lị̃kị̃jó.

\VS{10}Lẽtáŋá séndẽ lẽjó rĩ ĩꞌdi ízókí ị́jọ́ ũnzí pírí ꞌbadrị́ rĩ ꞌi. ꞌBá séndẽ lẽlépi ịsụ́lépi ambamba rĩ kí ndrụ̃ la gẹ̃rị̃ ũnzí sĩ. Ị́jọ́ ꞌdĩ fẽ aꞌbe kí ãꞌị̃táŋá Yẹ́sụ̃ agá rĩ rá, ũcõgõ la kí ásị́ lị, kí dó úꞌdîꞌda drị̃ cị ị́jọ́ ũnzí drị́.


\par }{\SH Ị́jọ́ Páwụ̃lọ̃ ꞌbá azịlé Tị̃mị̃tị́yọ̃ ní ãsị̃jó rĩ
\par }
{\PP \VS{11}Wó mi ꞌi, Tị̃mị̃tị́yọ̃, ꞌbá Ãdróŋá ãni ꞌdĩ, lẽ mí apá ị́jọ́ ũnzí ꞌdĩ kî sĩ pírí apá-apâ. Be la rá la, lẽ mí adro ị́jọ́ mgbã rĩ vú, ídri uꞌájó Ãdróŋá ꞌbã ꞌbá ru rĩ abe, ãꞌị̃táŋâ trũ, lẽtáŋá ꞌbá lẽjó rĩ trũ, ị́jọ́ kí tajó ásị́ ị̃gbẹ́ sĩ rĩ trũ, ãzíla vâ ꞌbá ꞌbaní ị́jọ́ kí jọjó ásị́ ị̃gbẹ́ sĩ.


\par }{\PP \VS{12}Íꞌdị ãꞌdị́ ãꞌị̃táŋá drị́ rĩ. Írụ ị́jọ́ ídri ukólépi ku, ándrá Ãdróŋá ꞌbã sĩ ími umvejó ala gá ꞌbá wẽwẽ rú kí drị̃lẹ́ gá, ụ́ꞌdụ́ mî ị́jọ́ mídrị́ múké rĩ kí vú nzejó ꞌbá wẽwẽ rú kí drị̃lẹ́ gá rĩ mgbemgbe.

\VS{13}Má azị mi Ãdróŋá ídri fẽlépi ãko pírí ꞌbaní rĩ drị̃lẹ́ gá, ãzíla Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ị́jọ́ mgbã ĩꞌdidrị́ gá rĩ vú nzelépi Pọ̃nị̃tị́yọ̃
Pĩlátõ drị̃lẹ́ gá rĩ drị̃lẹ́ gá,

\VS{14}ímba ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ tã ị́jọ́ ũnzî kóru. ꞌBá ãzí icó sĩ ị́jọ́ ũnzí ãzí ịsụ́lé ími ụrụꞌbá gá úꞌdîꞌda cajó kpere ụ́ꞌdụ́ Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌbã ãgõjó drụ́zị́ ị̃dị́ rĩ gá ku.

\VS{15}Ãdróŋá ásị́ ị̃gbẹ̃ fẽlépi ãzíla Ãdróŋá ãlu ịcụ́lé ịcụ́ Úpí ru, Úpí ũpi ꞌbã drị̂, la rú amụ́ Yẹ́sụ̃ iꞌdalé ꞌbụ̃ gá ꞌdãá sáwã múké ĩꞌdi ꞌbã idélé ĩꞌdiní rĩ agá.

\VS{16}Ĩꞌdi Ãdróŋá icólépi drãlépi ku uꞌálépi jã ꞌdâ rĩ ꞌi, ĩꞌdi uꞌá dị̃zã ꞌbá ãzí ꞌbã sĩ cajó ala gá ku íni rĩ agá. ꞌBá ãzí ãlu ĩꞌdi ndrelépi rá la yụ. Ị̃nzị̃táŋá ꞌbã adru ĩꞌdiní ũkpõ ukólépi ku rĩ trũ. Ámĩnã.


\par }{\PP \VS{17}Íjọ ꞌbá ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ kụ́rẹ́nị́ ru ꞌdĩ ꞌbaní, ꞌba uꞌá kí ãfó sĩ ku, ãzíla ꞌbã ꞌbã kí ásị́ málĩ ĩꞌba ãni drụ́zị́ ukólépi rá rĩ kí drị̃ gá ku. Wó ꞌbã ꞌbã kí ru ásị́ Ãdróŋá ídri rú, ãko pírí ãmaní lẽlé rĩ kí fẽlépi ãmaní sĩ ãyĩkõ idéjó rĩ ꞌbã ị́jọ́ arejó.

\VS{18}Mí imbá kí ị́jọ́ mgbã múké rĩ idéjó, málĩ ĩꞌbadrị̂ kí ayújó gẹ̃rị̃ múké Ãdróŋá ꞌbã ãꞌị̃lé rá rĩ sĩ, ꞌbã adru kí ꞌbá ãko fẽlépi ãvá sĩ, ãzã koma fẽlépi ꞌbá ãzãkoma lẽlépi rĩ nî.

\VS{19}Ị́jọ́ ĩꞌbã kí idélé ꞌdĩ áni rĩ sĩ, kí málĩ ĩꞌbadrị̂ kí tãmba ãngũ drụ́zị́ kí sĩ mụjó kí ịsụ́jó ĩndõ rĩ agá, kí dó sĩ mụ ídri mgbã uꞌájó jã ꞌdâ rĩ ịsụ́lé.


\par }{\PP \VS{20}Tị̃mị̃tị́yọ̃, ímba ãko Ãdróŋá ꞌbã fẽlé mídrị́ rĩ kí tã múké-múké. Mí uná mi ꞌbá ru ꞌbãlépi kí nị̃táŋâ trũ ãgátã galépi ífí kóru ꞌdĩ kí sĩ uná-unâ.

\VS{21}ꞌBá ãzí rĩ ꞌbã kí ásị́ pírí ị́jọ́ ụ̃nọ́kụ́ drị́ imbálé ĩnzõ rú ꞌdĩ kí drị̃ gá, aꞌbe kí gẹ̃rị̃ Ãdróŋá drị́ ãꞌị̃táŋá drị̂ rá.

\par }{\PP Lẽtáŋá uyaŋâ kóru Ãdróŋá drị̂ ꞌbã adru ĩmi abe pírí.

\par }