\NormalFont\ShortTitle{Ẽfésõ}

{\MTB Wárãgã Páwụ̃lọ̃ ꞌbã sĩlé ꞌbá

\par }{\MT Ẽfésõ

\par }{\MTB gá rĩ ꞌbanî rĩ



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Wárãgã ꞌdĩ angá mádrị́ ma Páwụ̃lọ̃ ụ̃pị́gọ́ŋá
Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ drị́ Ãdróŋá ꞌbã lẽtáŋá sĩ rĩ drị́, ásĩ ĩꞌdi ꞌbá ãlá ãꞌị̃táŋâ trũ Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ agá Ẽfésõ gá ꞌdĩ ꞌbanî.


\par }{\PP \VS{2}Lẽtáŋá uyaŋâ kóru ãzíla ásị́ ị̃gbẹ̃
Ãdróŋá ãmã Átẹ́pị ãzíla Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị́ rĩ ꞌbã adru ĩmi abe.


\par }{\SH Sụ̃sụ́ wijó Úríndí sĩ ãmaní Kúrísĩtõ sĩ rĩ
\par }
{\PP \VS{3}Lẽ ị́cụ́ kí Ãdróŋá ꞌi, ꞌdĩ Átẹ́pị ãmã Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị́ rĩ ꞌi. Ícíŋá ãmaní Kúrísĩtõ trũ rĩ sĩ, fẽ ãmaní drị̃lẹ́ba, wi ãmaní sụ̃sụ́ pírí Úríndí drị́ ꞌbụ̃ gâlé ꞌdĩ kî.

\VS{4}Ãꞌdusĩku ũpẽ ándrá ãma ídu Kúrísĩtõ rụ̂ sĩ adrujó ĩꞌdi ꞌbã ꞌbá ru ꞌdĩ sĩ ꞌbã drĩ ụ̃nọ́kụ́ ku, ꞌbã ãma adrujó ãlá ru ãzíla ị́jộ kóru ĩꞌdi ꞌbã mẹ́lẹ́tị gá.

\VS{5}ꞌBã ãma ídu acájó ĩꞌdi ꞌbã anzị rú Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ agâ sĩ, ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã lẽlé ãyĩkõ fẽlépi ĩꞌdiní rĩ kí sĩ.

\VS{6}Lẽ ãma ịcụ́ kí Ãdróŋá ꞌi ásị́ ị̃gbẹ̃ ĩꞌdi ãni dị̃zã rú ĩꞌdi ꞌbã fẽlé ãmaní ị̃sálị, ĩꞌdi ꞌbã Ngọ́pị̃ ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ agâ sĩ rĩ sĩ.

\VS{7}Ĩꞌdi agá unze ãma ãrí ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ, ãma trũjó ị́jọ́ ũnzí agá. Ásị́ ị̃gbẹ̃ Ãdróŋá ãni ãmbógó rĩ sĩ,

\VS{8}ĩꞌdiní fẽlé ãmaní ĩyõ rú ụ̃ꞌbị̃ŋâ kóru ũndũwã ĩꞌdidrị́, ãzíla ị́jọ́ nị̃ŋá ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ.

\VS{9}Ãzíla fẽ ãmaní ị́jọ́ ĩꞌdi ãni zị̃lé zị̃-zị̃ ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ nị̃jó ĩꞌdi ꞌbã adrujó múké ĩꞌdi mịfị́ gá rĩ, ĩꞌdi ꞌbã ũrãlé idélé Kúrísĩtõ agâ sĩ rĩ ꞌi.

\VS{10}Ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã itúlé rĩ sáwã pịrị-pịrị rĩ drĩ ca ꞌbo, ĩꞌdi ãko pírí ꞌbụ̃ gá rĩ kí icí ãko ụ̃nọ́kụ́ gá rĩ abe Úpí ãlu pálé gá ꞌdĩ Kúrísĩtõ ꞌi.


\par }{\PP \VS{11}Ãko pírí kí ru idé Ãdróŋá ꞌbã itúlé ãzíla ĩꞌdi ꞌbã ásị́ ꞌbã ũrãlé rĩ áni, ãzíla Ãdróŋá ũpẽ ãma adrujó ꞌbá ĩꞌdi ãni la rú, icíŋá Kúrísĩtõ agá rĩ sĩ, ãꞌdusĩku ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ sĩ ꞌdĩ ị́jọ́ ĩꞌdiní ꞌbãlé ídu rĩ ꞌi.

\VS{12}Ãma gápi ꞌbá
Yãhụ́dị̃ rú drị̃drị̃ ásị́ ꞌbãlépi Kúrísĩtõ agá ꞌdĩ, ũpẽ ãma ĩꞌdi ịcụ́jó ãmbõgõ ĩꞌdidrị́ dị̃zã rú rĩ sĩ.

\VS{13}Ãzíla úsu vâ ĩmi Kúrísĩtõ agá ĩndĩ ĩminí ị́jọ́ mgbã rĩ arejó ꞌbo rĩ sĩ, ꞌdĩ ị́jọ́ mgbã patáŋá ĩmidrị́ gá rĩ drị̂ ꞌi. Ĩminí ĩꞌdi ãꞌị̃jó ꞌbo rĩ sĩ ĩbĩ dó sĩ ícétáŋá ĩmi ĩꞌdi ãni rĩ ĩmi ụrụꞌbá gá Úríndí Ãlá Ãdróŋá ní azịlé rĩ sĩ.

\VS{14}Úríndí ĩꞌdi ãko aꞌbelé pá tulépi ãwítã rú kpere ꞌbá kí unzejó pírí ꞌbo, sĩ adrujó Ãdróŋá ꞌbã ãko rú. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ãma ị̃nzị̃ kí Ãdróŋá ꞌi dị̃zã ĩꞌdi ãni ãmbógó rĩ sĩ.


\par }{\SH Páwụ̃lọ̃ ꞌbã Ãdróŋá zịjó rĩ
\par }
{\PP \VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ụ́ꞌdụ́ ma ị́jọ́ arejó ãꞌị̃táŋá ĩmi ãni Yẹ́sụ̃ agá rĩ drị̃ gá ãzíla lẽtáŋá ĩmi ãni ꞌbá ãlá rĩ ꞌba rụ́ pírí rĩ sĩ,

\VS{16}má aꞌbe ãwãꞌdĩfô fẽŋá Ãdróŋá ní ĩmi ị́jọ́ sĩ rĩ ku ãzíla ma ĩmi ị́jọ́ ũrã mání ĩminí Ãdróŋá zị agá.

\VS{17}Ma Ãdróŋá Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị́ Átẹ́pị dị̃zã rú rĩ zị sĩ ĩminí ũndũwã Úríndí drị́ gá rĩ fẽjó ãzíla ícétáŋá kí abe, ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ ĩmi dó sĩ ĩꞌdi nị̃ ndẽ rá.

\VS{18}Ma vâ Ãdróŋá zị mịfị́ ĩmi ásị́ drị́ gá rĩ kí nzị̃jó ĩmi dó sĩ nị̃ la rá, ãzíla ĩmi dó sĩ ásị́ ꞌbã ãko ĩꞌdiní dị̃zã rú drị̃lẹ́ gâlé Ãdróŋá ꞌbã ĩmi umvejó ĩminí mụlé ịsụ́lé rĩ kí drị̃ gá,

\VS{19}ãzíla ũkpó ĩꞌdi ãni ãmbógó ndẽlépi rá rĩ la ãzị́ nga ãma ꞌbá ĩꞌdi ãꞌị̃lépi ꞌdĩ abe nĩ. Ũkpó ꞌdã cécé ũkpó ĩꞌdidrị́ ãmbógó rĩ ꞌbã ãzị́ ngajó rĩ áni.

\VS{20}Ĩꞌdi ꞌbã ayúlé sĩ Kúrísĩtõ ní, ĩꞌdiní sĩ ĩꞌdi ingajó ídri drã agá ãzíla ĩꞌdi irijó ĩꞌdi ꞌbã drị́ ãndá rĩ gá ãngũ ꞌbụ̃ gá rĩ gá rĩ ꞌi.

\VS{21}Kúrísĩtõ Úpí ru ũkpó drị̃ ceŋá ꞌbụ̃ gá rĩ agá pírí, ãzị́táŋá ãzíla ũkpó ãzíla ũpi kí drị̃lẹ́ gá, rụ́ ĩꞌdidrị́ gá fẽlé rĩ ndẽ ãmbõgõ sĩ ãmbogo ụ̃nọ́kụ́ úꞌdîꞌda ꞌdĩ ꞌbadrị̂ kí rá, ãzíla ụ̃nọ́kụ́ drụ́zị́ amụ́lépi vúlé rĩ ꞌbadrị̂ kí rá.

\VS{22}Ãzíla Ãdróŋá ꞌbã ãko pírí kí ĩꞌdi pálé gá, ꞌbã dó ĩꞌdi adrujó kãnị́sã drị̃lẹ́ ru ãko pírí kí drị̃lẹ́ gá.

\VS{23}Kãnị́sã ĩꞌdi ụrụꞌbá Kúrísĩtõ drị́ gá rĩ ꞌi, ga ũkpó Kúrísĩtõ drị̂ sĩ tré ĩꞌdi sĩ ãko pírí ga kí tré gẹ̃rị̃ pírí gá.




\par }\Chap{2}{\SH Kúrísĩtõ agá ála adru ídri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ándrá ídu ĩminí drĩ Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ãꞌị̃jó ku rĩ sĩ, ĩmi ũdrã ị́jọ́ ũnzí ĩmidrị̂ kí agá úríndí sĩ rá ãꞌdusĩku ĩgã Ãdróŋâ tị arelé úmgbé.

\VS{2}Ĩmi idé ándrá ị́jọ́ ꞌdĩ kí, ĩminí uꞌájó gẹ̃rị̃ ụ̃nọ́kụ́ ꞌdĩ drị̂ kí vú ũbĩjó rĩ sĩ, ãzíla ũkpó úpí sụ́rụ́ ũlí agá ꞌbụ̃ agá ꞌdĩ drị̂, úríndí ũnzí úꞌdîꞌda ãzị́ ngalépi ꞌbá Ãdróŋá tị gãlépi úmgbé ꞌdĩ kí agá rĩ sĩ.

\VS{3}Ụ́ꞌdụ́ ãlu ãma pírí uꞌá kí ándrá ị́jọ́ ũnzí ĩꞌbã kí idélé ꞌdĩ kí agá rá, ị́jọ́ ꞌdĩ kí ãmã ũrãlé ãzíla ãmã ụrụꞌbá ꞌbã lẽlé rĩ kî. ꞌBá ãzí rĩ kí áni, ãma dó sĩ adru ꞌbá ándrá tátí drị̃rịma ịsụ́lépi ũmbã ĩꞌdidrị̂ sĩ rĩ kî.

\VS{4}Wó lẽtáŋá ĩꞌdidrị́ ãmaní ãmbógó rĩ sĩ, Ãdróŋá ásị́ ị̃gbẹ̃ ambamba rĩ,

\VS{5}ꞌbã ãma ídri Kúrísĩtõ be táni ãmaní ũdrã agá ị́jọ́ ũnzí agá úríndí sĩ rá. Pa lú ĩmi ásị́ ị̃gbẹ̃ ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{6}Ãdróŋá inga ãma Kúrísĩtõ be ãzíla fẽ ãmaní rijó ĩꞌdi trũ Ũpĩ Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ drị́ ꞌbụ̃ gá rĩ agá.

\VS{7}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị̃tụ́ amụ́lépi rĩ sĩ, ásị́ ị̃gbẹ̃ ĩꞌdidrị́ ndẽlépi rá ukólépi ku rĩ ꞌbã iꞌdá dó sĩ ãmaní Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ agâ sĩ.

\VS{8}Ãꞌdusĩku pa ãma ásị́ ị̃gbẹ̃ ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ, ꞌdĩ ãꞌị̃táŋá sĩ adru ị́jọ́ angálépi ĩmidrị́ la ku, ĩꞌdi ãko Ãdróŋá ꞌbã fẽlé nĩ rĩ ꞌi;

\VS{9}adru ãzị́ ngaŋá sĩ ku, ꞌbá ãzí ịpị́ dó sĩ ru ị́jọ́ la sĩ ku.

\VS{10}Ãꞌdusĩku ãma drị́mvụ́ ĩꞌdi ꞌbã ꞌbãlé Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ agâ sĩ ị́jọ́ mgbã rĩ ngajó ándrá Ãdróŋá ꞌbã idélé ãmaní ídu drị̃drị̃ rĩ ngajó rĩ ꞌi.


\par }{\SH Kúrísĩtõ agá ãma ꞌbá ãlu
\par }
{\PP \VS{11}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi ũrã drĩ ị́jọ́ ándrá ĩmi tịjó ãmị́yọ́ŋá ru, ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ĩtãrãlé drị́ sĩ ꞌdĩ ꞌbã kí ĩmi umvejó “ꞌBá ĩtãrãlé ku ꞌdĩ kî rú” rĩ ꞌi (wó ꞌdĩ kí ị́jọ́ lú idélé ụrụꞌbá gá rĩ kî adru ꞌbá ĩtãrãjó ásị́ gá rĩ ꞌi ku).
\XREF{✡}{{\XO 2:11 }{\XO{2:11
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 10:16; 30:6; Kõlõsáyĩ 2:11; Rụ́mị̃ 2:28-29}}}

\VS{12}Ĩnị̃ rá ĩmi ándrá Kúrísĩtõ trũ ndú-ndú, úlã ándrá ĩmi ꞌbá
Ịsịrayị́lị̃ ãni la rú ku ãzíla ãmị́yọ́ŋá ru ị́jọ́ Ãdróŋá ꞌbã azịlé ĩꞌbaní rĩ kí kóru. Ĩri uꞌálé ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdâ Ãdróŋâ kóru ãzíla ásị́ ꞌbãŋâ kóru.

\VS{13}Wó úꞌdîꞌda ĩmi ándrá ꞌbá álị́ rá-rá ru ꞌdĩ, ící dó ĩmi Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ trũ ãlu, ají dó ĩmi ãni rú ãrí Kúrísĩtõ drị̂ sĩ.


\par }{\PP \VS{14}Kúrísĩtõ ꞌbã mgbã rĩ atrị ãma ásị́ ũnzĩ ãmaní ãma lẽjó ku rĩ agâ sĩ ãma ꞌbá Yãhụ́dị̃ ru ꞌdĩ kí icíjó ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩ abe ãlu. Anu bõrõ kí drĩdríŋĩ gá kí awalépi ndú-ndú sĩ adrujó mẹ́rọ́ꞌbá ru rĩ rá.

\VS{15}Anu ãzị́táŋá ꞌbá Yãhụ́dị̃ ꞌbadrị́ cécé bõrõ áni kí drĩdríŋĩ gá rĩ ĩꞌdi ꞌbã drãŋá sĩ rá, sĩ amụtị ị̃rị̃ ꞌdĩ kí icíjó ꞌbá úꞌdí ãlu rú ĩꞌdi be, ají dó sĩ ásị́ ị̃gbẹ̃ gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ.

\VS{16}Ĩꞌdi ꞌbã drãŋá
mũsãláꞌbã sị́ gá rĩ sĩ, Kúrísĩtõ andi ãngũ ũnzí ĩꞌbadrị́ rĩ rá. Mũsãláꞌbã sĩ icí ãma ụrụꞌbá ãlu agá, ãzíla ají dó sĩ kí vúlé Ãdróŋá rụ́.

\VS{17}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, Kúrísĩtõ amụ́ ị́jọ́ mgbã ásị́ ị̃gbẹ̃ drị́ gá rĩ ũlũlé ꞌbá pírí ꞌbanî, ĩmi ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ándrá rá-rá ru Ãdróŋá be ꞌdĩ, ãzíla ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ãníŋá ꞌdĩ ꞌbanî.
\XREF{✡}{{\XO 2:17 }{\XO{2:17
}}{\XT{Ĩsáyã 57:19}}}

\VS{18}Ĩꞌdi Kúrísĩtõ rụ̂ sĩ ãma icó amụ́lé Úríndí Ãlá ãlu ꞌdĩ sĩ Ãdróŋá ãmã Átẹ́pị rú rĩ drị̃lẹ́ gá rá.


\par }{\PP \VS{19}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩ, ĩmi adru dó ãmị́yọ́ŋá ru ị̃dị́ ku. Ĩmi dó Ãdróŋá ꞌbã ꞌbá ãzíla ꞌbá ĩꞌdidrị́ lị́cọ́ gá rĩ kî.

\VS{20}Úsị dó ĩmi jó ị̃ndụ́ ꞌbá
ụ̃pịgọŋa rú ãzíla ꞌbá nãbịya rú ꞌdĩ ꞌbã kí ꞌbãlé ꞌdĩ ị́jọ́ ĩꞌbã kí imbálé rĩ drị̃ gá. Ãzíla írã kónã gá jó ꞌbã sĩ pá tujó rĩ ĩꞌdi Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ꞌbã ãmgbã rĩ ꞌi.

\VS{21}Ĩꞌdi agá jó icí dó ru ãlu ãzíla tu pá jó Ãlá Úpí ị̃nzị̃jó rĩ rú.

\VS{22}Ícíŋá ĩmi ãni ĩꞌdi agá rĩ sĩ, úsị vâ ĩmi ꞌbá pírí abe jó ãlu rú, ãngũ Ãdróŋá ꞌbã sĩ uꞌájó ala gá Úríndí ĩꞌdidrị̂ sĩ rĩ rú.




\par }\Chap{3}{\SH Páwụ̃lọ̃ ꞌbá ị́jọ́ ũlũlépi ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ ꞌbaní rĩ ꞌi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ma Páwụ̃lọ̃ ꞌi, ma Ãdróŋá zị ĩmi ị́jọ́ sĩ. Ma mãbụ́sụ̃ gá la ãzị́ Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ꞌbã fẽlé mádrị́, sĩ ị́jọ́ mgbã rĩ ũlũjó ĩmi ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩ ꞌbaní rĩ sĩ.

\VS{2}Ị́jọ́ mgbã sĩ ĩmi are ị́jọ́ ãzị́ Ãdróŋá ꞌbã fẽlé mádrị́ ásị́ ị̃gbẹ̃ ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ ĩmi ãzã kojó ꞌdĩ rá.

\VS{3}Ãdróŋá iꞌda mání ị́jọ́ ĩꞌdi ãni itúlé zị̃lé zị̃-zị̃ rĩ. Ásĩ ĩminí ị́jọ́ ị́jọ́ ꞌdĩ drị̃ gá were rú ꞌbo.

\VS{4}Ĩminí ị́jọ́ ꞌdĩ lãjó ꞌbo rĩ sĩ, ĩmi dó ndre la rá ávã ị́jọ́ Ãdróŋá ãni zị̃lé zị̃-zị̃ Kúrísĩtõ drị̃ gá rĩ rá.

\VS{5}Ị́jọ́ Ãdróŋá ãni ĩꞌdi ꞌbã zị̃lé zị̃-zị̃ ꞌdĩ iꞌda ándrá ĩꞌdi ꞌbá ꞌbaní ku, wó úꞌdîꞌda rĩ gá, iꞌda dó ĩꞌdi Úríndí Ãlá rĩ sĩ. Iꞌda ĩꞌdi ꞌbá ĩꞌdi ãni ĩꞌdi ꞌbã ũpẽlé ụ̃pịgọŋa ãlá ãzíla nãbịya rú ꞌdĩ ꞌbanî.

\VS{6}Ị́jọ́ zị̃lé zị̃-zị̃ rĩ ꞌbã ífí ị́jọ́ mgbã Yẹ́sụ̃ drị́ gá rĩ fẽ ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩ ꞌbaní ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ꞌdĩ abe drị̃lẹ́ba Ãdróŋá drị́ gá rĩ ịsụ́lé, kí ụrụꞌbá ãlu ꞌbã ĩsélé ãzíla kí ị́jọ́ Ãdróŋá ãni ĩꞌdi ꞌbã azịlé Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ rụ̂ sĩ rĩ awa kí drĩdríŋĩ gá ĩꞌbã ãꞌị̃táŋá Yẹ́sụ̃ agá rĩ sĩ.


\par }{\PP \VS{7}Má acá
ãtíꞌbó ị́jọ́ mgbã ꞌdĩ ũlũlépi rĩ rú fẽtáŋá ásị́ ị̃gbẹ̃ Ãdróŋá ãni ĩꞌdi ꞌbã fẽlé mání ãzị́ ũkpõ ĩꞌdidrị́ ꞌbã ngalé rĩ sĩ.

\VS{8}Ma ꞌbá ãsị̃ŋá gá ꞌbá Ãdróŋá ãni ꞌdĩ kí agá pírí rĩ ꞌi, wó mání táni adrujó ꞌdĩ ꞌbã áni rá tí, Ãdróŋá fẽ mání drị̃lẹ́ba sĩ ãzị́ ĩꞌdi ãni ãmbógó ị́jọ́ mgbã rĩ ũlũjó ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ ꞌbaní málĩ Kúrísĩtõ drị́ ukólépi ku rĩ drị̃ gá.

\VS{9}Ãdróŋá fẽ vâ mání ãzị́ ị́jọ́ ándrá ĩꞌdi ãni zị̃lé zị̃-zị̃ údu rĩ iꞌdajó ꞌbá pírí ꞌbaní tọndọlọ. ꞌDĩ Ãdróŋá ãko pírí kí ũꞌbãlépi nĩ rĩ ꞌi.

\VS{10}Idé ị́jọ́ ꞌdĩ íni la úꞌdîꞌda iꞌdajó la úríndí ꞌbaní, ãzíla ꞌbá kí drị̃ celépi ũkpõ trũ ꞌbụ̃ agá ꞌdĩ abe, Ãdróŋá ꞌbã ũndũwã ãmbõgõ íngõpí yã rĩ. Ãdróŋá iꞌda ĩꞌbaní ũndũwã ĩꞌdidrị̂ ãzị́ ĩꞌdi ꞌbã ngalé kãnị́sã agá rĩ sĩ.

\VS{11}Ãdróŋá itú ándrá ị́jọ́ ꞌdĩ ídu ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã ũtĩlé ukólépi ku rĩ sĩ, ãzíla idé ị́jọ́ ꞌdĩ Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ ãmã Úpí rụ̂ sĩ.

\VS{12}Ãmaní ĩꞌdi ãꞌị̃jó rá rĩ sĩ ãzíla ãmaní ãma icíjó ĩꞌdi trũ ãlu rĩ sĩ, gẹ̃rị̃ Ãdróŋá rụ̂lé rĩ ĩꞌdi ãmaní mgbọ rú, ãma dó mụ ĩꞌdi rụ̂lé ụ̃rị̃ kóru.

\VS{13}Má aꞌị́ ĩmidrị́, ĩmi ásị́ ꞌbã ũtĩ ị́jọ́ mání ũcõgõ ịsụ́jó ị́jọ́ ũlũŋá ĩminí ĩmi ꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩ ꞌbaní rĩ sĩ ku, ãꞌdusĩku ꞌdĩ pírí ĩmi ị́jọ́ sĩ.


\par }{\SH Páwụ̃lọ̃ ꞌbã Ãdróŋá zịjó Kũrĩsĩtíyánĩ Ẽfésõ gá rĩ ꞌbaní rĩ
\par }
{\PP \VS{14}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, átị̃ ãja vụ̃rụ́ Ãdróŋá ãmã Átẹ́pị drị̃lẹ́ gá sĩ ĩminí Ãdróŋá ãꞌị̃jó.

\VS{15}Ĩꞌdi ꞌbá fẽlépi la lị́cọ́ ꞌbụ̃ gá ãzíla vâ ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdĩ ꞌbaní adrujó cí rĩ ꞌi.

\VS{16}Ĩꞌdi málĩ trũ fẽlé ꞌbá pírí ĩꞌdi ãni ꞌdĩ ꞌbanî. Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ázị Ãdróŋá ꞌi Úríndí ĩꞌdidrị̂ ꞌbã fẽ ĩminí ũkpõ, ĩmi ásị́ dó sĩ adru ũkpó ru,

\VS{17}ma vâ Ãdróŋá zị lẽ Kúrísĩtõ ꞌbã ri ĩmi ásị́ gá ãsị̃ŋâ kóru ãꞌdusĩku ĩmi ãꞌị̃ ĩꞌdi rá. Ãzíla ma vâ Ãdróŋá zị lẽtáŋá ĩminí ĩꞌdi lẽjó ãzíla ĩminí ĩmi lẽjó ĩmi drĩdríŋĩ gá ꞌdĩ ꞌbã fẽ ĩminí pá tujó ũkpó ru.

\VS{18}Gẹ̃rị̃ ꞌdĩ sĩ, ĩmi ãzíla ꞌbá pírí Ãdróŋá ãni ꞌdĩ kí mụ nị̃lé la Kúrísĩtõ lẽ ãma íngõpí yã rĩ gá rá. Lẽ ãma ambamba, ãsị̃ŋâ kóru.

\VS{19}ꞌBá ãzí drĩ táni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ lẽ ãma íngõpí yã rĩ nị̃ agá pírí ku tí, ma Ãdróŋá zị ĩminí sĩ nị̃jó la, ĩmi dó sĩ adru cécé Ãdróŋá áni.


\par }{\PP \VS{20-21}Dị̃zã ꞌbã adru Ãdróŋá ní ũkpó ĩꞌdi ãni ãzị́ ngalépi ãma agâ sĩ ãko ĩꞌdi ꞌbã icólé idélé rĩ kí idéjó ndẽ ãmaní zịlé ĩꞌdidrị̂lé jõku ãmaní ũrãlé rĩ kí rá. Ãzíla dị̃zã ꞌbã adru ĩꞌdiní kãnị́sã agá ãzíla Kúrísĩtõ Yẹ́sụ̃ agá sáwã pírí sĩ, ãsị̃ŋâ kóru! Ámĩnã.




\par }\Chap{4}{\SH Ící ãma ụrụꞌbá Kúrísĩtõ agâ sĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mâ adrujó mãbụ́sụ̃ rú ãzị́ Úpí drị́ gá ị́jọ́ ũlũjó rĩ ngajó rĩ sĩ, ma mãmálá ꞌbã ĩmi rụ́ ĩmi uꞌá ádrízã múké Ãdróŋá ꞌbã ĩmi umvejó adrujó ĩꞌdi ꞌbã ꞌbá ru rĩ sĩ.

\VS{2}Ị́jọ́ pírí míní idélé rĩ kí agá ími ásị́ ꞌbã adru jã ãzíla ị̃gbẹ́ ru, ími ásị́ ꞌbã ta ị́jọ́ tã-tã, ĩmi uꞌá ĩmi drĩdríŋĩ gá lẽtáŋá sĩ ásị́ jã sĩ.

\VS{3}Ĩmi ụ̃ꞌbị̃ ũkpó ru uꞌájó tị icítáŋá Úríndí ꞌbã fẽlé sĩ ĩmi umvejó adrujó ásị́ ị̃gbẹ̃ sĩ rĩ agá.

\VS{4}Ãma ꞌbá ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ãma ụrụꞌbá ãlu agá, Úríndí vâ ãlu, cécé Ãdróŋá ꞌbã ándrá ãma umvejó ásị́ ꞌbãŋá ãlu agá rĩ sĩ rĩ áni.

\VS{5}Úpí ĩꞌdi ãlu, ãꞌị̃táŋá ãlu, ãzíla
bãbụ̃tị́zị̃ vâ ãlu.

\VS{6}Ãdróŋá ãlu Átẹ́pị rú rĩ ãko pírí ꞌbadrị̂, ãko pírí kí drị̃lẹ́ gá, ãko pírí agâ sĩ ãzíla uꞌálépi ãko pírí kí agá rĩ ꞌi.


\par }{\PP \VS{7}Wó Kúrísĩtõ fẽ ãma ãlu-ãlu ní fẽtáŋá ndú-ndú kí ásị́ ị̃gbẹ̃ ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ ĩꞌdi ꞌbã lẽlé awalé rĩ áni.

\VS{8}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, sĩlé bụ́kụ̃ Ãdróŋá drị̂ agá rĩ áni,

\par }{\Q “Ĩꞌdi mụ tụlé ꞌbụ̃ gá ụrụgâlé ꞌbo,

\par }{\QB ꞌdụ ꞌbá mãbụ́sụ̃ rú ꞌdĩ kí ĩndĩ

\par }{\QB ãzíla fẽ dó ꞌbá ꞌbaní fẽtáŋá kî.”
\XREF{✡}{{\XO 4:8 }{\XO{4:8
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 68:18}}}


\par }{\MM \VS{9}(Bụ́kụ̃ Ãdróŋá drị̂ drĩ jọ la: “Tụ ãngũ ụrụgá rĩ gá” ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã ífí íngoní? Ífí la sị vụ̃rụ́ ụ̃nọ́kụ́ ị̃ndụ́ gâlé ráká.

\VS{10}ꞌBá asị́lépi ꞌbụ̃ gâlé ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdõlé rĩ ĩꞌdi ꞌbá tụlépi ãngũ ụrụgá wị́lị́wị́lị́ ãndânĩ rĩ gá pírí rĩ ꞌi, ãko pírí ꞌbã adru kí ĩꞌdi ꞌbã lẽlé rĩ áni.)

\VS{11}Ĩꞌdi Kúrísĩtõ ꞌbá ꞌbaní ãzị́ ndú-ndú kí fẽlépi rĩ ꞌi, ũpẽ ꞌbá ãzí rĩ kí adrujó ụ̃pị́gọ́ŋá ru, ãzí kí adrujó nãbịya rú, ãzí rĩ kí ꞌbá ị́jọ́ mgbã rĩ ũlũlépi rĩ kí ru, ãzíla ũpẽ ꞌbá ãzí rĩ kí ꞌbá ãꞌị̃táŋá agá rĩ kí tãmbalé ãzíla kí imbájó.

\VS{12}Idé ị́jọ́ ꞌdĩ íni la sĩ ꞌbá Ãdróŋá drị̂ kí itújó bábá ãzị́ ngajó Kúrísĩtõ nî, sĩ ụrụꞌbá ĩꞌdidrị́ kãnị́sã sịjó.

\VS{13}Ásị́sị́ŋá la ãmbógó rĩ sĩ ãma icíjó pírí ãlu ãꞌị̃táŋá ãmaní sĩ ĩꞌdi nị̃jó
Ãdróŋá Ngọ́pị ꞌi, ãzíla ãma dó sĩ acá ꞌbá zolépi ꞌbo la rú zojó rá cécé Kúrísĩtõ áni.


\par }{\PP \VS{14}Ãma icó dó sĩ adrulé anzị nírí ru tulé drị̃ gá ãzíla vúlé ãlụ́kụ́kụ̃ ímbátáŋá ĩnzõ rú drị̂ ꞌbã ujílé léru-léru rĩ rú ị̃dị́ ku. ꞌBá ũndũwã ĩnzõ rú ãzíla ị́jọ́ ĩnzõ rú ꞌdĩ kí itúlépi rĩ ícó kí ulélé ku.

\VS{15}Kẹ̃jị́ la gá, ị́jọ́ mgbã Ãdróŋá drị́ gá rĩ jọjó lẽtáŋá sĩ rĩ la ãma fẽ zojó gẹ̃rị̃ pírí sĩ Kúrísĩtõ agá, ĩꞌdi drị̃lẹ́ kãnị́sã drị́ rĩ.

\VS{16}Kúrísĩtõ sĩ ụrụꞌbá pírí icí ru ãlu, ru icíjó sĩ ru rụjó ãngũ ãlu gá, ị́sụ́ ꞌbã ũkpó fẽjó rĩ sĩ. Fẽ ụrụꞌbá ní zojó lẽtáŋá sĩ, ụrụꞌbá ꞌbã ĩsélé ãlu-ãlu ꞌbã ãzị́ ĩꞌdidrị̂ ngalé rĩ ꞌbã áni.


\par }{\SH Ídri úꞌdí Kúrísĩtõ agá rĩ
\par }
{\PP \VS{17}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ma jọ la ĩminí ãzíla ma ĩmi bị́lẹ́ ị̃ndụ́ li rụ́ Úpí drị́ gá rĩ sĩ, ĩmi uꞌá kí cécé ꞌbá Ãdróŋá nị̃lépi ku rĩ kí áni ku. Ãko ĩꞌbã kí ị́jọ́ ũrãjó drị̃ la gá rĩ kí ụ̃rọ̃drị́ kóru ãzíla ũnzíkãnã rú.

\VS{18}Icó kí ị́jọ́ vãlé Ãdróŋá drị̃ gá ku, ãꞌdusĩku ị́jọ́ vãŋá ĩꞌbadrị̂ kí ũnzí. Ídri úꞌdí Ãdróŋá ꞌbã fẽlé rĩ kí agá ꞌdáyụ, ãꞌdusĩku nị̃ kí ị́jọ́ ku ásị́ la ꞌbã kí mbajó mbã-mbã rĩ sĩ.

\VS{19}Ĩꞌbã kí ị́jọ́ ũnzí idéjó rĩ sĩ, kí dó sĩ drị̃nzá kóru, fẽ kí dó ru ị́jọ́ ĩꞌbã ụrụꞌbá ꞌbã lẽlé rĩ idéjó, ãzíla kí ị́jọ́ pírí drị̃nzá ru ꞌdĩ kí idé áyụ, ãzíla icó kí idélé ụ̃rị̃ sĩ ị́jọ́ ũnzí sĩ ku.


\par }{\PP \VS{20}Ị́jọ́ ándrá ĩminí Kúrísĩtõ nị̃jó rĩ adru gẹ̃rị̃ ꞌdĩ sĩ ku.

\VS{21}Ãndá-ãndá ru ĩmi are ị́jọ́ drị̃ la gá rá ãzíla ĩmi ꞌbá ĩꞌdi vú ũbĩlépi ꞌdĩ ꞌbaní ímbá ị́jọ́ mgbã Yẹ́sụ̃ drị́ gá rĩ rá.

\VS{22}Ímbá ándrá ĩmi sĩ ị́jọ́ idéŋá gbíyã ĩmi ãni ídu rĩ sĩ rĩ aꞌbejó rá, ídri ru izalépi ĩlí ĩꞌdi ãni úlétáŋá ru ꞌdĩ ꞌi.

\VS{23}Ĩmi ásị́ kí ꞌbãjó ũrãtáŋá ĩmidrị̂ abe úꞌdí ru,

\VS{24}ĩsụ̃ dó ꞌbá úꞌdí ꞌbãlé cécé Ãdróŋá áni ãzíla ru iꞌdálépi ídri mgbã ãlá rĩ sĩ rĩ áyụ.


\par }{\PP \VS{25}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, lẽ ĩmi alị́ ĩnzõ ị̃dị́ ku, lẽ dó ãjọ ị́jọ́ mgbã rĩ ãma ãlu-ãlu ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ ꞌbanî, ãma adrujó ụrụꞌbá ãlu rĩ sĩ.

\VS{26}“Ũmbã ĩmidrị̂ agá lẽ ĩmi idé ị́jọ́ ũnzí la ku.”
\XREF{✡}{{\XO 4:26 }{\XO{4:26
}}{\XT{Zãbụ́rị̃ 4:4}}} Ị̃tụ́ ꞌbã ꞌde ĩmi drị̃ gá ũmbã trũ ku.

\VS{27}Lẽ ĩmi aꞌbe kẹ̃jị́ ãzí
Sĩtánĩ ní sĩ ĩmi uléjó ku.

\VS{28}ꞌBá ụ̃gụ́ rĩ lẽ ꞌbã ụ̃gụ̃ ãko ãzí ị̃dị́ ku, wó ꞌbã nga ãzị́ ũkpó sĩ ĩꞌdi ꞌbã drị́ sĩ, sĩ ru ãzã kojó, icó dó sĩ ãko ịsụ́lé fẽjó ꞌbá lẽmẽrí rĩ nî.


\par }{\PP \VS{29}Ĩjọ ị́jọ́ ũnzí la kí ĩmi ãlu-ãlu ní ku, wó ĩjọ ị́jọ́ mũkẽ fẽlépi ꞌbá kí sĩ zo ũkpó ru ãꞌị̃táŋá agá rá rĩ kí áyụ. Ãngũ pírí agá ĩjọ ị́jọ́ ꞌbá ꞌbã kí sĩ ásị́ ꞌbãjó drị̃ la gá rá rĩ kî, ị́jọ́ ꞌdĩ la ꞌbá ĩmi sĩ ị́jọ́ jọjó ĩꞌbaní rĩ kí ãzã ko zojó ãꞌị̃táŋá agá rá.

\VS{30}Ĩmi ĩcãndĩ Úríndí Ãlá Ãdróŋá drị̂ ku, Úríndí Ãlá ꞌdĩ ícétáŋá íꞌdá ĩbĩlé ĩminí ụ́ꞌdụ́ ĩmi unzejó sĩ ĩmi trũjó ị́jọ́ ũnzí agá rĩ ꞌi.

\VS{31}Ĩmi aꞌbe ásị́ ũnzĩ, ũmbã ãzíla ãwókó cã, ĩmi ãwã ku, jõku ĩmi uꞌdá ꞌbá ku, ĩmi idé ị́jọ́ ũnzí ãzí ãluŋá la ꞌbá ãzí rụ́ ku.

\VS{32}Wó ĩmi idé ị́jọ́ múké rĩ kí ĩmi ãlu-ãlu ní áyụ, ãzíla ĩmi iꞌda ásị́ ị̃gbẹ̃, ĩtrũ ị́jọ́ ũnzí ꞌbá ꞌbã kí idélé ĩmi rụ́ rĩ kí rá, cécé Ãdróŋá ꞌbã ị́jọ́ ũnzí ĩmidrị̂ kî trũjó Kúrísĩtõ sĩ rá rĩ áni.




\par }\Chap{5}{\SH Uꞌájó dị̃zã Ãdróŋá drị̂ agá
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ĩmi adrujó anzị Ãdróŋá ꞌbã lẽlé ambamba rĩ kí rĩ sĩ, lẽ ĩmi idé ị́jọ́ kí ĩꞌdidrị́ rĩ áni.

\VS{2}Ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ĩmi uꞌá lẽtáŋá sĩ cécé Kúrísĩtõ ꞌbã ãma lẽlé rĩ áni ãzíla fẽ ru ídri ãma sĩ cécé
ídétáŋá ũniyambamba idélé Ãdróŋá ní rĩ áni.


\par }{\PP \VS{3}Wó ị́jọ́ ãwụ̃ ãni jõku tị ũnzí ãni jõku rọ̃mgbọ́ ãni la lẽ ꞌba iꞌda kí ru ĩmi drĩdríŋĩ gá ku, ãꞌdusĩku ị́jọ́ ꞌdĩ adru kí múké ku ꞌbá ãlá Ãdróŋá drị̂ ꞌbanî.

\VS{4}Adru ĩminí múké ị́jọ́ drị̃nzá ru ꞌdĩ kí jọjó ku, jõku ị́jọ́ aza rú ꞌdĩ kí jõku ị́jọ́ ápãrákã ãni ꞌdĩ kí abe, kẹ̃jị́ la gá lẽ ĩfẽ ãwãꞌdĩfô Ãdróŋá ní ị́jọ́ ĩꞌdi ꞌbã idélé ĩminí ꞌdĩ kí sĩ.

\VS{5}Ãꞌdusĩku ĩnị̃ rá ꞌbá ãwụ́ꞌbá ru, ꞌbá ị́jọ́ drị̃nzá ru ꞌdĩ kí idélépi rĩ kî, ꞌbá rọ̃mgbọ́ ru rĩ kí abe (ꞌbá ꞌdĩ ꞌbã áni ꞌdĩ ĩꞌdi ꞌbá ãdroŋa ĩnzõ rú ꞌdĩ kí ị̃nzị̃lépi rĩ ꞌi) icó Sụ́rụ́ Kúrísĩtõ ꞌbadrị́ Ãdróŋá be rĩ ịsụ́lé ĩꞌdi ꞌbã ãwítã rú ku.

\VS{6}Lẽ ꞌbá ãzí ꞌbã ulé ĩmi ị́jọ́ jọlé tị sĩ ífí kóru ꞌdĩ kí sĩ ku, ãꞌdusĩku ị́jọ́ ꞌdĩ ꞌbã áni ꞌdĩ kí sĩ ũmbã Ãdróŋá drị̂ la amụ́ ꞌbá ĩꞌdi tị arelépi ku ꞌdĩ kí drị̃ gá.

\VS{7}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi icí ĩmi ĩꞌba abe ku.


\par }{\PP \VS{8}Ãꞌdusĩku ĩmi ándrá ị́nị́ ãni, wó úꞌdîꞌda ĩmi dó anzị dị̃zã ãni Úpí agá. Lẽ ĩmi uꞌá dó anzị dị̃zã ãni la rú.

\VS{9}Wó ũri múké dị̃zã ꞌbã kalé rĩ ĩꞌdi ị́jọ́ múké agá, ị́jọ́ pírí adrujó ãlá ru rĩ trũ ãzíla ị́jọ́ mgbã rĩ abe,

\VS{10}ãzíla lẽ ĩmi ịsụ́ ị́jọ́ Úpí ní ãyĩkõ fẽlépi rĩ ãꞌdu yã rĩ.

\VS{11}Lẽ ĩmi idé ị́jọ́ ífí kóru ꞌbá ị́nị́ agá ꞌdĩ ꞌbã kí idélé ꞌdĩ kí áni ku, wó rá la ĩmi iyá kí ãmvé ãngũ ulé gá.

\VS{12}Ãꞌdusĩku ĩꞌdi drị̃nzá ru ị́jọ́ ꞌbá ꞌbá tị arelépi ku ꞌdĩ ꞌbã kí idélé ũní ꞌdĩ kí agájó ꞌbá agá.

\VS{13}ꞌBá ãzí drĩ ị́jọ́ ꞌbá ꞌdĩ ꞌbadrị̂ kí ají tọndọlọ ꞌbá agá, ꞌbá kí nị̃ la ꞌbá ꞌdĩ ꞌbã áni rĩ ĩꞌdi ꞌbá íngoní la yã rĩ gá rá. Ãꞌdusĩku dị̃zã ĩꞌdi ãko pírí kí fẽlépi iꞌdájó cé rĩ ꞌi.

\VS{14}Ị́jọ́ ꞌdĩ bãsĩ jọjó la,

\par }{\Q “Mí angá mi ꞌbá ụ́ꞌdụ́ kolépi rĩ,

\par }{\QB mí angá ꞌbá drãlépi rá rĩ kí agá rĩ sĩ,

\par }{\Q ãzíla Kúrísĩtõ la ãngũ ji ĩminí rá.”


\par }{\PP \VS{15}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi adru mịfị́ trũ gẹ̃rị̃ ĩminí uꞌájó rĩ sĩ. Ĩmi uꞌá ꞌbá ị́jọ́ nị̃lépi ku rĩ kí áni ku, wó ꞌbá ị́jọ́ nị̃lépi cé rĩ kí áni.

\VS{16}Ĩmi ayú drị̃lẹ́ba pírí ĩminí ịsụ́lé rĩ múké, ãꞌdusĩku ụ́ꞌdụ́ ꞌbã kí adrujó ũnzí rĩ sĩ.

\VS{17}Wó ĩmi uꞌá ꞌbá azalépi aza-azâ rĩ kí áni ku, lẽ ĩnị̃ ị́jọ́ Úpí ꞌbã lẽlé rĩ áyụ.

\VS{18}Lẽ ĩmi ĩmẽrã íwá sĩ ku, wó íwá la ꞌbá agụ ị́jọ́ ũnzí gá. Be la rá la ĩfẽ Úríndí ꞌbã ga ĩmi agá nĩ.

\VS{19}Ĩjọ ị́jọ́ ĩmi drĩdríŋĩ gá zãbụ́rị̃ sĩ, úngó sĩ ãzíla úngó úríndí drị̂ kí sĩ. Ĩngo úngó ásị́ pírí sĩ Úpí ní ĩꞌdi ịcụ́jó.

\VS{20}Ãzíla lẽ ụ́ꞌdụ́ pírí sĩ ĩfẽ ãwãꞌdĩfô Ãdróŋá ãmã Átẹ́pị rú rĩ ní ãko pírí sĩ, rụ́ Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ drị̂ sĩ.


\par }{\SH Ị́jọ́ ũkú ꞌbã ãni ãgọbị abe rĩ
\par }
{\PP \VS{21}Ĩmi are ĩmi tị ĩmi drĩdríŋĩ gá cécé ĩmi Kúrísĩtõ rujó rĩ áni.

\VS{22}Ĩmi ũkû, ĩmi adru ị̃nzị̃táŋá ru ĩmĩ ãgọbị ꞌba rụ́ cécé Úpí ní rĩ áni.

\VS{23}Ãꞌdusĩku ágọ́bị́ ĩꞌdi drị̃lẹ́ ũkú drị́ gá rĩ ꞌi, cécé Kúrísĩtõ ꞌbã adrujó drị̃lẹ́ kãnị́sã drị́ gá ꞌdĩ ụrụꞌbá ĩꞌdiní palé nĩ rĩ ꞌi.

\VS{24}Wó kãnị́sã ꞌbã ị́jọ́ Kúrísĩtõ drị̂ ị̃nzị̃jó rĩ áni, lẽ ĩmi ũkú ĩmi ị̃nzị̃ ĩmĩ ãgọbị kí ị́jọ́ pírí agá ĩndĩ.


\par }{\PP \VS{25}Ĩmi ãgọbị, ĩlẽ ĩmi ũkúka kî cécé Kúrísĩtõ ꞌbã kãnị́sã lẽjó ĩꞌdi ꞌbã ru fẽjó ĩꞌdi sĩ pírí rĩ áni,

\VS{26}idé ị́jọ́ ꞌdĩ íni la sĩ kãnị́sã ꞌbãjó ndú ãlá ị́jọ́ ĩꞌdidrị́ gá rĩ sĩ, ĩꞌdi ꞌbã ĩꞌdi ũjĩjó ãlá ru ị̃yị́ sĩ ꞌbo rĩ ꞌbã vúlé gá.

\VS{27}Kúrísĩtõ idé ị́jọ́ ꞌdĩ íni la kãnị́sã dó sĩ adru ãlá ru, ị́jộ kóru, jõku gbẽtí kóru, jõku ị́lụ́wẹ́ kóru ĩꞌdinî.

\VS{28}Gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ, lẽ ãgọbị ꞌbã lẽ kí ĩꞌbã ũkúka kí cécé ĩꞌbã kí ru ụrụꞌbá lẽlé rĩ áni. Ágọ́bị́ ĩꞌdi ꞌbã ũkú lẽlépi rá rĩ lẽ ru rá.

\VS{29}Ãma ãzí ị́jọ́ mgbã sĩ ru ụrụꞌbá gãlépi úmgbé la ꞌdáyụ, wó ĩꞌdi ĩꞌdiní ãkónã fẽ ãzíla tã la mba cécé Kúrísĩtõ ꞌbã kãnị́sã tãmbalé rĩ áni,

\VS{30}ãꞌdusĩku ãma ụrụꞌbá ĩꞌdidrị́ gá rĩ ꞌbã wókõ ãzí rĩ ꞌi.

\VS{31}Ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ sĩlé rĩ ꞌbã jọlé rĩ áni, “Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ágọ́bị́ la mụ ĩꞌdi ꞌbã átẹ́pị kí aꞌbelé ãndrẽ be ãzíla kí dó ru icí ũkú ĩꞌdidrị̂ be, kí ị̃rị̃ trá ru icí acájó ụrụꞌbá ãlu rú.”
\XREF{✡}{{\XO 5:31 }{\XO{5:31
}}{\XT{Íꞌdóŋá 2:24}}}

\VS{32}ꞌDĩ ị́jọ́ ãzí ũkpó ꞌbá ãzí ꞌbã nị̃lé ku la, wó ma ị́jọ́ jọ Kúrísĩtõ drị̃ gá ãzíla kãnị́sã drị̃ gá.

\VS{33}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩmi ãlu-ãlu lẽ ꞌbã lẽ kí ĩꞌbã ũkú kí cécé ĩminí ĩmi lẽlé rĩ áni ãzíla lẽ ũkú ãlu-ãlu ꞌbã ị̃nzị̃ kí ĩꞌbã ãgọbị kî.




\par }\Chap{6}{\SH Ị́jọ́ anzị ꞌbadrị́ ꞌbá kí tịlépi rĩ kí abe rĩ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Anzị, ị́jọ́ pịrị rĩ gápi ꞌdĩ, ĩmi are ꞌbá ĩmi tịlépi rĩ kí tị ãꞌdusĩku ĩmi Úpí ãni.

\VS{2}“Mí ị̃nzị̃ mí átẹ́pị kí mí ãndrẽ be” ꞌdĩ ãzị́táŋá drị̃drị̃ ị́jọ́ azịjó drị̃ la gá cí rá rĩ ꞌi.

\VS{3}“Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ị́jọ́ pírí mídrị́ rĩ kí dó sĩ adru drị̃lẹ́ba rú, ílí mídrị́ uꞌájó ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá rĩ kí dó sĩ ru ị̃drị̃ ãzo rú.”
\XREF{✡}{{\XO 6:3 }{\XO{6:3
}}{\XT{Ãzị́táŋá Amviŋá 5:16}}}

\VS{4}Ĩmi anzị átẹ́pịka ãzíla andreka, ĩjọ ị́jọ́ anzị ꞌbaní ꞌa veŋá fẽlépi rĩ kí ku, kẹ̃jị́ la gá ĩmi imbá kí, kí izójó ị́jọ́ Úpí drị́ gá rĩ sĩ.


\par }{\SH Ãtiꞌbo kí ãmbogo ĩꞌbadrị̂ kí abe
\par }
{\PP \VS{5}Ĩmi ꞌbá ãtiꞌbo rú ꞌdĩ, ĩmi ị̃nzị̃ ꞌbá ãmbogo ĩmi drị̃lẹ́ gá ụ̃nọ́kụ́ drị̃ gá ꞌdĩ kí ị̃nzị̃-ị̃nzị̃, ụ̃rị̃ trũ, ãzíla ásị́ múké sĩ cécé ĩminí tá Kúrísĩtõ ị̃nzị̃jó rĩ áni.

\VS{6}Ĩmi ị̃nzị̃ kí lú ĩꞌbaní sĩ ãyĩkõ fẽjó ĩꞌbaní mịfị́ ꞌbãjó ĩmi drị̃ gá rĩ sĩ ku, wó cécé ãtíꞌbó Kúrísĩtõ drị́ ị́jọ́ Ãdróŋá drị̂ idélépi ĩꞌdi ꞌbã angájó ĩꞌdi ꞌbã ásị́ gá rĩ áni.

\VS{7}Ĩnga ãzị́ ãyĩkõ sĩ cécé ĩmi ꞌbã rĩ nga la Úpí ní rĩ áni, adru ꞌbání rĩ áni ku.

\VS{8}Ãꞌdusĩku ĩminí nị̃jó la rá Úpí la ꞌbá pírí ãzị́ múké ngalépi ꞌdĩ kí ũfẽ ị́jọ́ múké ĩꞌbã kí idélé rĩ sĩ drĩ kí táni adru ãtíꞌbó jõku ꞌbá drị̃lẹ́ mgbọ trũ la.


\par }{\PP \VS{9}Ĩmi ꞌbá ãmbogo rú ãtiꞌbo kí drị̃lẹ́ gá ꞌdĩ, ĩmi idé ị́jọ́ kí ꞌbá ãtiꞌbo rú ꞌdĩ ꞌba rụ́ gẹ̃rị̃ ãlu ꞌdĩ sĩ, ĩfẽ ĩꞌbaní ụ̃rị̃ ku, ãꞌdusĩku ĩmi nị̃jó la rá ꞌbá ãmbógó ãtiꞌbo ꞌdĩ kí drị̃lẹ́ gá ãzíla ĩmi drị̃lẹ́ gá la cí ꞌbụ̃ gâlé rĩ sĩ, ãzíla ĩꞌdi agá uyaŋá ꞌdáyụ.


\par }{\SH Ãko ãꞌdị́ drị́ Ãdróŋá drị́ ꞌdĩ kî
\par }
{\PP \VS{10}Ị́jọ́ ãsị̃jó rĩ, ĩmi adru ũkpó ru Úpí agá ãzíla ũkpõ ĩꞌdidrị́ ãmbógó rĩ sĩ.

\VS{11}Ĩsụ̃ ãko Ãdróŋá drị́ ãꞌdị́ drị̂ kí pírí ĩmi ụrụꞌbá gá, ĩmi dó sĩ pá tu ũkpó ru ị́jọ́ Sĩtánĩ ꞌbã lẽlé itúlé rĩ kí ndẽjó. 
\VS{12}Ãꞌdusĩku ãꞌdị́ ãmaní ꞌdịlé rĩ adru ụrụꞌbá ãrí trũ ꞌdĩ be ku, wó rá la drị̃lẹ́ ndú-ndú úríndí ũnzí kí drị̃ celépi ꞌdĩ kí abe, ũkpó ụ̃nọ́kụ́ ị́jọ́ ũnzí ãngũ ịnị drị́ ꞌdĩ kí abe ãzíla úríndí ũnzí ũꞌbí ãngũ ꞌbụ̃ gá rĩ agá ꞌdĩ kî trũ.

\VS{13}Ị́jọ́ ꞌdĩ sĩ, ĩsụ̃ ãko ãꞌdị́ drị́ Ãdróŋá drị́ ꞌdĩ kí pírí ụrụꞌbá gá, ĩmi icó dó sĩ mẹ́rọ́ꞌbá drị̃ arụ́lé ụ́ꞌdụ́ ũnzí rĩ sĩ, ãzíla ĩdrĩ dó ị́jọ́ ꞌdĩ kí de pírí ꞌbo, ĩtu pá cí.

\VS{14}Ĩtu pá ũkpó ru, ĩmi icí ĩmi ụ́pị́cẹ́ sẹ́rị̃ ị́jọ́ mgbã drị̂ sĩ, ĩmi amvu ĩmi ágá íníríkó ị́jọ́ pịrị rĩ sĩ,

\VS{15}ãzíla ĩsụ̃ ĩmi pá gá kámúka sĩ adrujó bábá ị́jọ́ mgbã ásị́ ị̃gbẹ̃ drị́ gá rĩ ũlũjó rĩ ꞌi.


\par }{\PP \VS{16}Ũꞌbãjó la ꞌdĩ drị̃ gá pírí ĩꞌdụ gọ́bẹ́rẹ́ ãꞌị̃táŋá drị́ gá rĩ, ĩmi sĩ ꞌé ãcíꞌbíríto Sĩtánĩ ꞌbã agbẹ́lé ĩmi rụ́ ꞌdõlé rĩ kí anụ́ benĩ.

\VS{17}Ĩꞌdụ kõfíyã aya rú Ãdróŋá drị́ patáŋá drị́ gá rĩ sulé ĩmi drị̃ gá, ãzíla ménéŋá Úríndí drị̂ ꞌi ꞌdĩ ị́jọ́ Ãdróŋá drị́ gá rĩ ꞌi.

\VS{18}Ĩri Ãdróŋá ãꞌị̃lé sáwã pírí sĩ Úríndí sĩ ị́jọ́ pírí kí agá, ĩꞌdi zịjó mãmálá ꞌbãjó ị́jọ́ pírí sĩ, ãzíla ị́jọ́ ĩmi ásị́ ꞌbã lẽlé rĩ kí sĩ. Ũrãtáŋá ĩmidrị̂ kí agá, ĩmi adru mịfị́ trũ ãzíla ĩmi ãꞌị̃ Ãdróŋá ꞌbá ãlá rĩ ꞌbanî pírí.

\VS{19}Ĩmi ãꞌị̃ vâ mání Ãdróŋá ĩndĩ mání áma tị nzị̃ agâ sĩ ị́jọ́ ũlũjó, ị́jọ́ ãfũlépi áma tị gá fẽlé ũlũlé rĩ lẽ ájọ sĩ ĩꞌdi ụ̃rị̃ kóru sĩ ị́jọ́ mgbã zị̃lé zị̃-zị̃ rĩ fẽjó nị̃jó,

\VS{20}ãꞌdusĩku ꞌdĩ ị́jọ́ mgbã mâ sĩ adrujó léꞌdi la rú sĩ áma umbéjó nõrórõ sị́ gá rĩ ꞌi. Ĩmi ãꞌị̃ mání Ãdróŋá má ũlũ sĩ ị́jọ́ tọndọlọ ụ̃rị̃ kóru cécé Ãdróŋá ꞌbã lẽlé ánga rĩ áni.


\par }{\SH Zịtáŋá ãsị̃jó rĩ
\par }
{\PP \VS{21}Tụ̃kị́kọ̃ mâ ádrị́pị má lẽlé ambamba ãtíꞌbó Úpí drị́ ãꞌị̃táŋâ trũ rĩ la mụ ĩminí ị́jọ́ pírí kí ũlũlé rá, ĩmi dó sĩ gbíyã mádrị̂ kí íngoní yã rĩ nị̃ ãzíla ma dó ãꞌdu idé yã rĩ abe.

\VS{22}ꞌDĩ bãsĩ ị́jọ́ mání tị la pẽjó ĩmi rụ̂lé iꞌdajó la ĩminí ãma ꞌdõlé íngoní ãzíla ꞌbã ũŋmĩ rû sĩ ĩmi ásị́ benĩ.


\par }{\PP \VS{23}Ãdróŋá ãmã Átẹ́pị ãzíla Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ ꞌbã fẽ ĩminí ásị́ ị̃gbẹ̃, ĩmi ꞌbá ãꞌị̃táŋá agá ꞌdĩ, ãzíla ꞌbã fẽ ĩminí ĩmi lẽjó ãzíla vâ mụjó Kúrísĩtõ ãꞌị̃ŋâ trũ drị̃ gá.

\VS{24}Lẽtáŋá uyaŋâ kóru rĩ ꞌbã adru ꞌbá pírí Úpí ãma ãni Yẹ́sụ̃ Kúrísĩtõ lẽlépi rĩ ꞌba rụ́ lẽtáŋá ukólépi ku rĩ abe.

\par }