Puro
MƏNCAU
Lullǝu mǝnia ama Puro ka ɓalǝi nda &lt;&lt;Upi ban,&gt;&gt; sǝ ndarǝ bangcau amur gìr-kumban mǝgule aɓa cau-ɓaraɓara mala Isǝrayila, mǝnana à bangce aɓa mǝnia yì malǝmce ka; yì cau mala puro mala amǝ Isǝrayila mǝnana à nying Masar, ban mǝnana à nda kam ɗiɗyal kǝla aguro ka. Malǝmcenî ka ndanǝ abare mǝgulke ine: (1) Panzǝban mala amǝ'Ibǝru aɓa doguro; (2) Gya malea aban ká a Nkono Saina; (3) Kùrcau mala Ɓakuli nǝ aɓwana male a Saina, mǝnana pea wia anggurcau mala do-ɓealɓoarna, andǝ dotarǝu nǝ aɓwana, andǝ dokpata Ɓakuli, mǝnana à nǝ dum nǝi ka; (4) Pàk ban peri andǝ gilǝki ɓalǝi nǝ agir peri ace amǝ Isǝrayila, andǝ anggurcau ace apǝris andǝ peri aban Ɓakuli.
Mugulacau aɓa malǝmce mǝnia ka nda cau mala gìr mǝnana Ɓakuli pê, lang panzǝna aɓwana male mǝnana à kùria aɓa doguro, sǝ nyesǝia à duk nzali mala aɓwapǝndǝa mana à ndanǝ tsǝkɓalǝu ace dǝmba ka.
Mugula ɓwa aɓa malǝmce mǝnia ka nda Musa, yì ɓwabura mǝnana Ɓakuli tarrì ɓǝ̀ gingnǝ amǝ Isǝrayila a njar ɓǝà purî Masar ka. Bare cau ɓá malǝmce mǝnia, mǝnana bangula aɓwana súrǝì ka, nda ka Anzongcau Lum mǝnana Ɓakuli pa ka (Pur 20:1-17).
Agir mǝnana a ɓalǝi ka
Panzǝban mala amǝ Isǝrayila aɓa doguro a Masar 1:1--15:21
1. Aguro a Masar 1:1-22
2. Ɓǝlban mala Musa andǝ tita do male 2:1--4:31
3. Musa andǝ Haruna soa arǝ murǝm Masar 5:1--11:10
4. Lamsan mala Yàlîmurû andǝ upi Masar 12:1--15:21
Loapi Nggeamùr Nzuno aban ká Nkono Saina 15:22--18:27
Nggurcau andǝ kùrcau 19:1--24:18
Tara Mǝfele andǝ akwarkiru ace peri 25:1--40:38
1
Làkkì mala amǝ Isǝrayila a Masar
1 Amǝnia ka à nda ka amuna-burana mala Isǝrayila mǝnana à kùtí a Masar andǝa tárrià Yakupu ka; koyana ateà ka andǝ amǝ'ɓala male:*
2 Ruben, andǝ Shimiyon, andǝ Lawi, andǝ Yahuda,
3 andǝ Isaka, andǝ Zebulu, andǝ Benjami,
4 andǝ Dan, andǝ Naftali, andǝ Gad, sǝ Asha.
5 Amuna andǝ amǝ'kau mala Yakupu kat ka,† à nda lumi-tongno-nong-ɓari (70).‡ Yisǝfu ka ak dǝmba nda a Masar.
6 Yisǝfu yi wú, sǝ amǝ'eambi gbal kat à yi wukio; anggo sǝ yia kat a nza malea ka teà yi twalo. 7 Sǝama amunia andǝ amǝkea, yia amǝ Isǝrayila ka, à yi ɓǝlki amuna andǝ amǝkau pas; à sa à làkkì nyangsang, à būndǝ kǝ̀rkǝ́r, à lùmsǝ ɓá nzali Masar.
À par amǝ Isǝrayila aɓata tanni
8 Anzǝm apǝlǝa pas ka, ɓè bǝsa murǝm mǝnana súrǝ̀ kǝgìr amúr Yisǝfu raka, eau a buno-murǝm mala Masar. 9 Banggi aɓwana male ama, &lt;&lt;Wu sǝni, amǝ Isǝrayila adyan ngga à làkkìna kǝ̀rkǝ́r, sǝ à dumǝna gìr ǝn'o aban sǝm! 10 Wu yiu, sǝm nǝ̀ alta kutan mala tamsǝ lidǝmba mala làkkì malea. Ɓǝ̀ ana raka, ɓǝ̀ lwa lo ka, yangǝla à nǝ̀ kpapibu andǝ aɓisǝm amǝbura, à nǝ̀ o a munǝo arǝ sǝm, sǝ à nǝ̀ nying nzali ma'sǝm.&gt;&gt;
11 Nda amǝ Masar tsǝk amǝ-pǝ̀rta aguro amúrià, ɓǝà ɓungi bangŋo malea nǝ paria wia akanggǝrang atúró mǝkwane amúrià ka. À tsǝia púp à ɓakkia anggea-là Pitom andǝ Ramisi, anggea-là ramgìr mala Firona,§ Murǝm. 12 Sǝ kat andǝ pàtanni mǝnana amǝ Masar kǝ par amǝ Isǝrayila nǝi ka, kara amǝ Isǝrayila kǝ lidǝmba nǝ li aban làkkì andǝ mesǝe aɓa nzali. Nda ɓangciu yi pakki amǝ Masar arǝia, 13 sǝ à tsǝk amǝ Isǝrayila púp aɓa túró-guro mǝɓike, sǝn mǝsǝswatǝr pà kàm ɗàng. 14 Amǝ Masar tsǝk amǝ Isǝrayila do ɓikia wia nǝ tsǝia púp ɓǝà kǝ ɓakkî amǝ Masar atobali andǝ pak koya túró-ɓaban. Amǝ Masar parì amǝ Isǝrayila atúró mǝcandǝe mǝnia ka kat amúrià, sǝ à tsǝia púp ɓǝà peǎ, sǝn mǝsǝswatǝ̀r pà kàm ɗàng.
15 Pǝlǝa murǝm mala Masar bang cau nǝ Shifǝra andǝ Puwa, yì amǝ'bwal-gbáshí mala amǝ Ibǝru* ama, 16 &lt;&lt;Lang wu ndarǝ bwalì amālá amǝ Ibǝru gbáshí, sǝ wu sǝni muna-ɓwabura na à ɓǝl ka, wu wal-luí, sǝ ɓǝ̀ muna-ɓwama na ka, wu ɗeki ɓǝ̀ àwá.&gt;&gt; 17 Sǝama amǝ'bwal-gbáshí man ngga amǝ ɓanggi Ɓakuli na, acemani ka à eare à pàk gìr mǝnana Murǝm Masar banggia wia ka ɗàng; à ɗeki amuna-burana à àwá. 18 Murǝm Masar pǝlǝa túrban ɓǝà tunǝ amǝ'bwal-gbáshí man sǝ ɗia ama, &lt;&lt;Mana tsǝa sǝ wu pàk gìr man? Palang sǝ wu kǝ nying abangna amuna-burana nǝyilǝmu?&gt;&gt;
19 Amǝ'bwal-gbáshí eari wi ama, &lt;&lt;Amālá amǝ Ibǝru ka à pà kǝla amālá amǝ Masar ɗàng; amālá amǝ Ibǝru ka à nda dwat nǝ mǝsǝkàngkàngŋa; kaniama mǝ'bwal-gbáshí nǝ̀ ká a bania ka, à angŋa dǝmba à gbashina.&gt;&gt;
20 Anggo sǝ Ɓakuli lǝmdǝ earmúrú male aban amǝ'bwal-gbáshí, sǝ amǝ Ibǝru lidǝmba nǝ hatǝki andǝ gulo nǝ rǝcandǝa kàm kpǝm. 21 Sǝ acemǝnana amǝ'bwal-gbáshí ɓanggi Ɓakuli ka, pea wia malea yià amuna.
22 Pǝlǝa Firona Murǝm, tsǝki aɓwana male kat amǝ Masar nzongcau ama: &lt;&lt;Koya muna-ɓwabura mǝnana kat ɓwa Ibǝru loa ɓǝle ka, ɓǝà túrí aɓa Nggeasala Nayel. Sǝ amuna-mamǝna kat ka, ɓǝà ɗekia nǝyilǝmu.&gt;&gt;
* 1:1 Ɓalli gbal aɓa: Tite 35:23-26. † 1:5 Ɓalli aɓa: Tite 46:2-7,26-27. ‡ 1:5 Ɓè nyesǝe mana ɓara-ɓara ka bang ama làkkì malea na lumi-tongno-nong-ɓari nǝ mǝsǝi tongno (Sǝn Atúró 7:14). § 1:11 Firona ka nda lullǝu gulo mana à tunǝkina amurǝma mala amǝ Masar nǝi a pwarian ngga. * 1:15 amǝ Ibǝru ka nda lullǝu mana amǝ Masar kǝ tunǝna amǝ Isǝrayila nǝi ka.