25
Kanicau arǝ ansarina lum
1 A bàkú mǝno ka à nǝ̀ kànì Domurǝm mala kùli arǝ ansarina lum mǝnana à twal apitǝla malea sǝ à puro à nǝ̀ ká kúllímúr bura-māfela ka.* 2 Aman tongno ateà ka à kwar ɗang, sǝ aman tongno ka à kwaro. 3 Aman à kwar raka à twal apitǝla malea sǝ à twal ɓè mùrú a buià ɗàng. 4 Sǝ aman à kwar ka à twal apitǝla malea andǝ mùrú arǝ adú a buià.
5 Bura-māfela ka banì sauwa yiu tù ɗàng, nda ntulo aki ansarina man gandǝa à koa ntulo kat.
6 Nǝ ɓá dù ka à ok tunǝban ama, &lt;&lt;Bura-māfela ndya kǝ yiu ka! Wu puro, wu yi kullì!&gt;&gt;
7 Pǝlǝa ansarina mǝnia lo kat sǝ à kùtí a gilǝki apitǝla malea. 8 Ansarina mana à kwar raka à banggi aman à kwar ka ama, &lt;&lt;Wu ɗàrǝa sǝm mùrú ma'wun; apitǝla ma'sǝm ndya à kǝ wu ka.&gt;&gt;
9 Pǝlǝa amǝkware earia wia ama, &lt;&lt;Awo, mùrú ka pà nǝ̀ karǝ sǝm sǝnǝa wun ɗàng. Ndikǝna wu kya ban amǝme wu kúr ma'wun.&gt;&gt;
10 Lang à nda njar aban ká kúr mùrú ka, bura-māfela yi tusǝo. Ansarina mana à do aɓa gilǝrǝu ka à kutio atà bura-māfela a ban li girlina isǝban. Pǝlǝa à gir kunɓala.
11 Zuku ka acili ansarina nyarǝna. À wal kunɓala sǝ à loasǝ già à na ama, &lt;&lt;Ɓwamǝgule! Ɓwamǝgule! Mǝnba sǝm kunɓala!&gt;&gt;
12 Bura-māfela earia wia ama, &lt;&lt;Ɓafo, ǝn súrǝ̀ wun ɗàng.&gt;&gt;†
13 Pǝlǝa Yesu masǝlǝ cau ama: Ace mǝnana ɓǝ̀ mǝnia ɓǝ̀ kǝa kum wun raka, wu do aɓa tsǝk mǝsǝ wun, acemǝnana wu súrǝ̀ pwari ko bu-pwari mala yiu mem ɗàng.
Kanicau arǝ amǝ'túró-ɓala tàrú
14 Sǝ ɗǝm ngga Domurǝm mala kùli ka nǝ̀ yia pa kǝla ɓeɓwa mana lo nǝ̀ oa bǝri ka, tunǝ amǝ'túró-ɓala male sǝ nyinggia wia agirkuma male a buià.‡ 15 Man mwashat atà amǝ'túró-ɓala male ka pe wi luru mǝsǝboalo tongno, sǝ ɓè ka pe wi luru ɓari, sǝ ɓè man ngga pe wi luru mwashat. Kārǝí arǝ rǝcandǝa mana sǝni ko yana ateà nǝ̀ gandǝ pak nǝ boale ka. Pǝlǝa bwal njar o. 16 Mǝtúró-ɓala mǝnana à pe wi luru mǝsǝboalo tongno ka wario kya nggāliki nǝi, pǝlǝa kum mùr luru tongno amur amǝno. 17 Mǝtúró-ɓala mǝnana ak luru mǝsǝboalo ɓari ka wari gbal kya kum mùr luru ɓari amur amǝno. 18 Mala mǝnia yì mǝtúró-ɓala ak luru mǝsǝboalo mwashat ka, puro o kya tǝm nzali, sǝmbǝrǝ boalo mala mǝtala-ɓala male kàm.
19 Ɓwamǝgule mala amuna-ɓala ka banì sauwa a bǝri, sǝ kya nyare yi kúti a bǝlta kusǝ gìr mana amǝ'túró-ɓala mǝno pang nǝ aboalo male mana a buià ka. 20 Ɓwabura mana à pe wi luru mǝsǝboalo tongno ka yiu nǝ aɓea aluru tongno mana kumô amur amǝno ka. Bang ama, &lt;&lt;Ɓwamǝgule, a pam luru mǝsǝboalo tongno, sǝ ǝn nggāliki nǝi. Sǝni, ndya ǝn kum aɓea tongno amur amǝno ka.&gt;&gt;
21 Ɓwamǝgule male ne wi ama, &lt;&lt;À pángŋǝ̀nà pepè, a nda mǝtúró-ɓala mǝɓoarne andǝ mǝ'mǝsǝcau nì! A lǝmdǝ mǝsǝcau arǝ agir bǝti. Mǝ nǝ nyinggo agir pas a buò. Yiu li banɓoarnado mala mǝtala-ɓala mò!&gt;&gt;
22 Ɓwabura mǝnana à pè wi luru mǝsǝboalo ɓari ka yiu gbal sǝ na ama, &lt;&lt;Ɓwamǝgule, a pam luru mǝsǝboalo ɓari. Sǝni, ndya ǝn kum mùr luru ɓari amur amǝno a pam ngga.&gt;&gt;
23 Ɓwamǝgule male ne wi ama, &lt;&lt;A pángŋǝ̀nà pepè, a nda mǝtúró-ɓala mǝɓoarne andǝ mǝ'mǝsǝcau nì! A lǝmdǝ mǝsǝcau arǝ agir bǝti. Mǝ nǝ nyinggo agir pas a buò. Yiu li banɓoarnado mala mǝtala-ɓala mò!&gt;&gt;
24 Mǝtúró-ɓala mana ak luru mǝsǝboalo mwashat ka yiu sǝ na ama, &lt;&lt;Ɓwamǝgule, ǝn súrǝ̀o. We ka, a nda ɓwa mǝkwane kǝ̀rkǝ́r. A kǝ cancane a ban mǝnana we ka a ɓeal kam raka, a kǝ ramgya a ban mǝnana we ka a kwak mǝsǝɓeale kam raka. 25 Ɓangciu pakkam nda ǝn kya sǝmbǝrǝ boalo mô a nzali ka. Sǝni, ndya ka, ak gìr mò.&gt;&gt;
26 Mǝtala-ɓala male eari wi ama, &lt;&lt;We mǝtúró mǝɓealɓike, mǝnkundǝr nì! A sǝlǝna she ama ǝn nggǝ cancane a ban mǝnana ǝn ɓeal kam raka, sǝ ǝn nggǝ ramgya a ban mǝnana ǝn kwak mǝsǝɓeale kam raka? 27 Sǝ ɓǝ̀ nda anggo ka, ɓoaro male ka a tsǝ́ngŋǝ̀nà boalo mem a ban amǝbanki, sǝ nyare mem kǝla man ngga ɓǝ ǝn kumǝna boalo mem nǝ múr amurí.&gt;&gt;
28 Pǝlǝa mǝtala-ɓala bang ama, &lt;&lt;Wu ak luru mǝsǝboalo mǝno ka arǝì, wu pè ɓwa mǝnana ndanǝ aluru lum ngga. 29 Ɓwa mana ndanǝi ka à nǝ̀ tsǝki wi ɓè amurí, sǝ nǝ̀ kum kpǝm. Sǝ ɓwa mana pànǝi raka, nggearǝ mǝnana a buì bǝti ka à nǝ̀ é arǝì.§ 30 Sǝ wu ramta mǝnia yì mǝtúró-ɓala mǝɓane ka a nza aɓa pǝndǝa, a ban mana nǝ̀ nggá ɓua sǝ nǝ̀ nggǝ nǝmggi amunabuì ka.&gt;&gt;*
Masǝlǝata Ɓashi
31 A pwari mana Muna mala Ɓwa nǝ̀ yiu aɓa gulo male, andǝ amǝturonjar kat atè ka, nǝ̀ yia do amur buno-murǝm male.† 32 Ɓwapǝndǝa man kat a ɓanza ka nǝ̀ ramba a ɓadǝmbi, sǝ nǝ̀ gau aɓwana aɓalǝ aɓwana kǝla mana yalgir kǝ gau anzur aɓalǝ ambul-pǝndǝa ka. 33 Nǝ̀ tsǝk anzur atà buì mǝlì, sǝ ambul-pǝndǝa ka atà buì mǝ'nggare.
34 Sǝ Murǝm nǝ̀ ne aman a buì mǝlì ka ama, &lt;&lt;Wu yiu, wun aɓwana mana tsǝkbu mala Tárrám nda múr wun ngga. Wu yi ak Domurǝm mana à gilǝki ace wun pur a tita ɓanza ka. 35 Acemǝnana nzala walam, wu pam girlina. Mǝsamur walam, wu pam mùr-nùná. Mǝ nda bǝri, wu em a ɓala. 36 Mǝ ndanǝ ɓatam, wu pam agir-nggūrǝu. Mǝ nda aɓa rǝkwana, wu tsǝkiram. Mǝ nda aɓa ndàkurban, wu yiua makkam kûn.&gt;&gt;
37 Sǝ amǝ'ɓealɓoarna nǝ̀ eari wi ama, &lt;&lt;Mǝtalabangŋo, a ya pwari sǝ sǝm sǝno nǝ nzala sǝ sǝm po girlina, ko nǝ mǝsamur sǝ sǝm po mùr-nùná? 38 A ya pwari sǝ sǝm kumǒ a nda bǝri sǝ sǝm yinǝǒ a ɓala, ko nǝ ɓato sǝ sǝm po agir-nggūrǝu? 39 A ya pwari sǝ sǝm kumǒ nǝ rǝkwana ko aɓa ndàkurban sǝ sǝm yiua sǝno?&gt;&gt;
40 Pǝlǝa Murǝm nǝ̀ nyesǝia wia ama, &lt;&lt;Ɓafo, ǝn nggǝ bangga wun, gìr mana kat wu pakki mwashat atà aɓwana mem, ko nggearǝ mǝnana à kǝ sǝni nda ɓwa mǝkyauwe mala aɓî ka, Mǝ nda wu pakkam ngga.&gt;&gt;
41 Pǝlǝa nǝ̀ ne aɓwana mana a buì mǝ'nggare ka ama, &lt;&lt;Wu upi banam, wun mǝnana Ɓakuli su wun ngga! Wu kya ɓá bǝsa mǝnana li male pà nǝ̀ mal raka, mǝnana à pè ace Shetan andǝ amǝturonjar male ka. 42 Acemǝnana nzala walam, wu pam girlina ɗang. Mǝsamur walam, wu pam mùr-nùná ɗang. 43 Mǝ nda bǝri, wu em a ɓala ɗàng. Mǝ ndanǝ ɓatam, wu pam agir-nggūrǝu ɗang. Mǝ nda aɓa rǝkwana, ɗǝm ngga mǝ nda aɓa ndàkurban, wu yi makkam kún ɗang.&gt;&gt;
44 Sǝ yia gbal ka à nǝ̀ ear ama, &lt;&lt;Mǝtalabangŋo, a ya pwari sǝ sǝm kumǒ aɓa nzala, ko aɓa mǝsamur, ko a nda bǝri, ko a ndanǝ ɓato, ko a nda aɓa rǝkwana, ko aɓa ndàkurban, sǝ sǝm ginǝ ɗenyi nǝ we?&gt;&gt;
45 Yì ka, nǝ̀ earia wia ama, &lt;&lt;Ɓafo, ǝn nggǝ bangga wun, gìr mana kat wu ginǝ pakki mwashat atà aɓwana mem, ko nggearǝ mǝnana à kǝ sǝni nda ɓwa mǝkyauwe mala aɓî ka, Mǝ nda wu ginǝ pakkam ngga.&gt;&gt;
46 Pǝlǝa amǝnia ka à nǝ̀ tasǝia ɓǝà kùtí aɓa tanni mana málá male pà kàm raka, sǝ amǝ'cauɓoarna ka à nǝ̀ kùtí aɓa yilǝmu mana masǝlǝate pà kàm raka.‡
* 25:1 Ɓalli gbal aɓa: Luk 12:35. † 25:12 Ɓalli gbal aɓa: Luk 13:25. ‡ 25:14 Ɓalli gbal aɓa: Luk 19:11-27. § 25:29 Ɓalli gbal aɓa: Mat 13:12; Mar 4:25; Luk 8:18. * 25:30 Ɓalli gbal aɓa: Mat 8:12; 22:13; Luk 13:28. † 25:31 Ɓalli gbal aɓa: Mat 16:27; 19:28. ‡ 25:46 Ɓalli gbal aɓa: Dan 12:2.