21
Bulǝs wari a Urǝshalima
1 Anzǝm mana sǝm tsǝ̀ngŋǝ̀nà aɓwana-mǝgule mala amǝ Afisu à ndà ka, sǝm twal waru sǝm sarǝa aban ká a luran Kos. Ban fana ka, sǝm lo kano sǝm yì bwal luran Rodis, pǝlǝa sǝm yì kutio, sǝm wari a ɓe la a tunǝi ama Patara. 2 Abanì sǝ sǝm yì kum ɓè waru, mǝnana nǝ̀ ká a bareban Fonishiya, nda sǝm eau kam aban o ka.
3 Sǝm nda aban samsǝa aɓa nggeamùr aban o ka, mǝsǝ sǝm yi kpa arǝ luran mala Sayipǝrus kuko, sǝm yi túrí nǝ bu sǝm mǝ'nggare, sǝm lidǝmba aban o. Sǝm yì kpashi a kúnmur mala nggea-là Taya, aɓa bu-nzali Suriya. Abanì sǝ amǝtúró ɓa-waru sulǝ twalo. 4 Sǝm kya alta amǝkwaɗi mǝnana abanì ka sǝm do ateà limo mwashat. Bangŋo mala Ɓakuli lǝmdǝì amǝkwaɗi mǝno ka ama ɓǝa ne Bulǝs ɓǝ̀ kǝa na ama nǝ̀ ká Urǝshalima ɗang. 5 Sǝama lang pwari o ma'sǝm yi kārǝ́na ka, sǝm lo sǝm bwal njar aban o. Amǝkwaɗi mǝno kat, aburana andǝ amamǝna andǝ amuna malea, à puro à tsǝkta sǝm a kunmur. Akanó sǝ sǝm kat, sǝm kū`ndǝó sǝm pak hiwi. 6 Pǝlǝa sǝm tsǝk rǝ sǝm à ndà. Bulǝs andǝ aɓi sǝm amǝgya ka, sǝm kutio a waru; sǝ yia ka à nyare a là.
7 Sǝm loapi Taya ka, sǝm yì came a nggea-là Tolemayas. Sǝm makki amǝ'eamrǝarǝu kun, sǝ sǝm nong-mwashat abanì. 8 Ban fana ka, sǝm lidǝmba aban o a nggea-là Kaisariya. Akanó ka, sǝm yì sulǝo a ɓala mala Filip mǝ hamnǝ Cau Amsǝban. Yì ka, nda mwashat aɓalǝ aburana tongno-nong-ɓari, mǝnana amǝkwaɗi twalia a Urǝshalima ace bwal ban túró gau girlina ka.* 9 Yì ka, ndanǝ ansarina ine mǝnana ko yana ateà ka ndanǝ ɓoro mala ɓangnǝa; à kǝ bang cau mala Ɓakuli mǝnana Bangŋo Mǝfele lǝmdǝia wia ka.
10 Anzǝm mǝnana sǝm pakkina anonggio pas akanó a ɓala mala Filip ka, ɓè mǝɓangnǝa mala Ɓakuli mǝnana à tunǝki ama Agabus ka, puro a bu-nzali Yahudi yi kum sǝm.† 11 Yiu sǝ yi twal nggur-ɓunu mala Bulǝs, pǝlǝa kùr akusǝ ɓamúrì andǝ abui nǝi. Pǝlǝa bang ama, &lt;&lt;Bangŋo Mǝfele nda aban na ama, &lt;Anggo sǝ amǝ Yahudi nǝ̀ nggá kùr mǝtala nggur-ɓunu mǝnia ka a Urǝshalima, sǝ à nǝ̀ twali à nǝ̀ pea aɓwana mǝnana amǝ Yahudi nda raka.&gt; &gt;&gt;
12 Lang sǝm ok mǝnia yì cau anggo ka, sǝm mǝnana kat a banì ka, sǝm zǝmbi Bulǝs ama ɓǝ̀ kǝa na ama nǝ̀ ká a Urǝshalima ɗàng. 13 Sǝ yì ka, bang ama, &lt;&lt;Mana wu pakkiyi anggo, wu tsǝk mǝrǝm a mǝsǝ wun, wun nǝ̀ ɓungi ɓabumam? Yàle kùrban nda ǝn nakiyi ce ka ɗàng, ko nggearǝ lú ka ǝn earǝna mǝ nǝ nggá wu, acau mala Mǝtalabangŋo Yesu.&gt;&gt;
14 Lang sǝm yì sǝnǝni ama pa sǝm nǝ̀ gandǝ tamsǝe raka, nda sǝm ɗeki, sǝm na ama, &lt;&lt;Ɓǝ̀ kànì mala Mǝtalabangŋo ɓǝ̀ lùmsǝo.&gt;&gt;
15 Anzǝm aɓea anonggio ka, sǝm pwan atwalo ma'sǝm aban o a Urǝshalima. 16 Aɓea amǝkwaɗi mǝnana à pur a Kaisariya ka, à o atà sǝm gbal. À yì tsǝkta sǝm a ban mǝnana sǝm nǝ̀ duk kam ngga, a ɓala mala Manason, ɓwa Sayipǝrus. Yì ka, mwashat na aɓalǝ amǝkwaɗi amǝdǝmbe.
Bulǝs wari aban amǝ'eamrǝarǝu
a Urǝshalima
17 Lang sǝm yì bwalǝna Urǝshalima ka, amǝ'eamrǝarǝu ak sǝm nǝ bumpwasǝa. 18 Ban fana ka, sǝm sǝnǝa Bulǝs sǝm wari a ban Jemis‡, ace nacau nǝi. Aɓwana-mǝgule mala ikǝlisiya kat ka, à nda a banì. 19 Anzǝm makkun ngga, Bulǝs bǝl ɓalǝ agir mwashat-mwashat, mǝnana Ɓakuli pea nǝ bu túró mishan male aɓalǝ aɓwana mǝnana amǝ Yahudi nda raka. 20 À nǝ̀ ok mǝnia yì cau ka, à ɓwangsǝki Ɓakuli. Pǝlǝa à ne Bulǝs ama:
Mǝ'eam sǝm Bulǝs, a sǝlǝna ama amǝ Yahudi mǝnana à pànà ɓamuria à angŋǝna Yesu ka, làkkì malea nda á-pas. Sǝ aɓa làkkì malea mǝno kat ka, à ndanǝ bumpina arǝ kpata Nggurcau mala Musa. 21 Aɓea ɓwana yiu à yì banggi amǝ Yahudi amǝkwaɗi mǝnana akani a Urǝshalima ka cau amuro. À bang ama, we ka a kǝ kania amǝ Yahudi mǝnana kat a do a nzali mala aɓwana mǝnana amǝ Yahudi na raka, ɓǝa ɗeki kpata Nggurcau mala Musa. À na ama, weama ɓǝà kǝa kasǝ ɓata amunia ɗàng, sǝ ɓǝà kǝa kpata kúncau mala amǝ Yahudi ɗàng.
22 Mǝnana ado à nǝ̀ yia ok ama a yina ka, mana sǝm nǝ̀ pa? 23 Gìr mǝnana ado sǝm nggǝ earce ama wu pak ka, ndya ani ka. Sǝm ndanǝ aɓwana ine kani mǝnana à panacau a ɓadǝm Ɓakuli ka. 24 O ateà aɓa Ndàmǝgule, wu kpapi wunǝia aban pakki agir mala lak rǝǔ, agir mǝnana à kána à nǝ̀ pea ace mǝnana ɓǝ̀ Ɓakuli ea ka. Ɓǝ̀ pwari ɗārǝâ mǝnana à nǝ̀ pe ace swárià wia murià yina ka, mbwekia wia boalo agir ɗārǝâ mǝnana à nǝ̀ kasǝa a banì ka. Anggo sǝ koyan ngga nǝ̀ sǝlǝ ama cau mǝnana yia à ok a muro ka, nyir na. À nǝ̀ sǝlǝa ama nggearǝ we ka a kǝ kpata Nggurcau mala Musa.
25 Ma mala aɓwana mǝnana amǝ Yahudi na raka, sǝ à pǝlǝa amǝkpata Yesu ka, sǝm tasǝnia wia cauterǝa aban banggia wia gìr mǝnana sǝm eare amurí ka. Sǝm bangŋǝna ama ɓǝà kǝa li girlina mǝnana à ɗārǝ́na alú nǝi ka ɗàng, ɓǝà kǝa li nkila ɗàng. Ɓǝà kǝa li nyam girkusǝu mǝnana à wali nǝ pūrǝki meali ka ɗàng. Ɗǝm ngga ɓǝ̀ ɓwa ɓǝ̀ kǝa nong nǝ ɓwa mǝnana à malaká al rǝia andǝi raka ɗàng.§
26 Anggo sǝ Bulǝs, ban fana ka, twal aburana mǝno ine ka atè, sǝ yia atārǝia à lak rǝia. Anzǝm mǝno ka, Bulǝs kutio aɓa Ndàmǝgule mala Ɓakuli sǝ banggi apǝris mala ɓá Nda anonggio shen mǝnana nǝ̀ twalia a cau mala gilǝki rǝia ka. Banggia wia pwari mana gbal à nǝ̀ yia pa ɓoro mala agirkusǝu mǝnana apǝris nǝ̀ ɗārǝ́na Ɓakuli nǝia, ace koya ɓwa nani ateà ka.
À bwal Bulǝs aɓa Ndàmǝgule
mala Ɓakuli
27 Anonggeo tongno nong-ɓari mala mǝno yì gilǝki rǝia ka à malanǝ̀ malâ, sǝ aɓea amǝ Yahudi mǝnana à pur a bu-nzali Asiya ka, à sǝn Bulǝs aɓa Ndàmǝgule mala Ɓakuli. Pǝlǝa à swarkita ɓwabundǝa kat, kara à bwal Bulǝs. 28 À mak gāwàn bàng-bàng aban na ama, &lt;&lt;Wun amǝ Isǝrayila! Wu bwala sǝm! Mǝnia yì ɓwa ka nda mǝnana kǝ kania aɓwana arǝ aban kat ɓǝà ɓǝsǝki amǝ Isǝrayila ka. Kǝ kania wia ɓǝà kǝa kpata Nggurcau mala Musa ɗǝm ɗàng, sǝ ɓǝà kǝa pa gulo arǝ Ndàmǝgule mǝnia ka ɗǝm ɗàng. Ndya yina nǝ aɓwana mǝnana amǝ Yahudi na raka aɓa Ndàmǝgule mala Ɓakuli, yi pǝndǝkina ce ban mǝfele mǝnia ka!&gt;&gt; 29 (Yia ka à bang anggo, acemǝnana à sǝn Tǝrofimus ɓwa Afisu atārǝia andǝ Bulǝs aɓa nggea-là, nda sǝ à twali ama Bulǝs warina nǝi aɓa Ndàmǝgule mala Ɓakuli ka.)*
30 Ban zunggǝli aɓa nggea-là kat, sǝ ɓwapǝndǝa purkio nǝ mire, à yì ramba. À yì gbami Bulǝs, à nungi à pusǝì a nza nǝ Ndàmǝgule mala Ɓakuli, pǝlǝa à girki akun-nda a kaurǝa. 31 Amǝnia yì aɓwana ka, à nda ban ɓariki à nǝ̀ wal-lú Bulǝs, sǝama cau yi bwal ban mǝ'sàrǝ̀ban mala asoje mala amǝ Roma. À banggi wi ama, Urǝshalima kat ka gǝggǝlina. 32 Kara mǝ'sàrǝ̀ban mala asoje lo tù, pwan asoje andǝ aɓea aɓwana-mǝgule malea, à ɓangŋa à yiu aban ɓwabundǝa. Lang aɓwana mǝnia sǝn mǝ'sàrǝ̀ban mala asoje andǝ asoje mǝnana atè ka, kara à came, à nying buia arǝ walki Bulǝs.
33 Mǝ'sàrǝ̀ban mala asoje yi bwal Bulǝs, bang ama ɓǝà ta abui nǝ ansolo ɓari. Pǝlǝa ɗiban ama, &lt;&lt;Yana nda man, sǝ mana ɗe pa?&gt;&gt; 34 Aɓea ɓwana aɓalǝ aɓwabundǝa loasǝ già aban na man, sǝ aɓea aɓwana kǝ na malea gbal ɗàng. Sǝ acemǝnana mǝ'sàrǝ̀ban mala asoje bwalta kǝgìr mwashat mǝnana Bulǝs pak raka, pǝlǝa na ama ɓǝà um nǝ Bulǝs a ban-mǝcandǝe mala asoje. 35 À yì bwalǝna ban-eauwe mǝnana à nǝ̀ eau nǝi aban ká aɓa ban-mǝcandǝe ka, ɓwabundǝa twalo zunggǝli kǝ̀rkǝ́r. À san rǝia aban ká arǝ Bulǝs à nǝ̀ wali, gandǝa asoje imsǝi a kwàrú ace amsǝe a bù ɓwabundǝa mana nyāri arǝì ama à nǝ̀ wal-luí ka. 36 Ɓwabunda mǝno kpatea nǝ zwalo, à kǝ na ama, &lt;&lt;Ɓǝà wali ɓǝ̀ wu!&gt;&gt;
Bulǝs bǝl kúni
37 Lang asoje malanǝ̀ kútí nǝ Bulǝs aɓa ndà a ban-mǝcandǝe malea ka, pǝlǝa ne mǝ'sàrǝ̀ban mala asoje ama, &lt;&lt;Mǝ nǝ gandǝ kum njar mǝ nacau nǝ we le?&gt;&gt;
Sǝ mǝ'sàrǝ̀ban mala asoje ɗì, nǝ ndali ama, &lt;&lt;A kǝ ok kún Gǝrik le? 38 A nda ɓwa Masar mǝnana mbo lo aɓalǝ apwari mǝno nǝ mgbicau arǝ nggwamnati, pwan amǝ walki-alú á-ine atè nǝ agirbura, um nǝia a njenza ka re?&gt;&gt;
39 Bulǝs na ama, &lt;&lt;Awo, Mim ngga mǝ nda ɓwa Yahudi, à ɓǝ̀lám a Tarsus, nggea-là aɓa bu-nzali Sǝlisiya. Mǝ nda muna nggea-là mǝɓoarne. Ən nggǝ zǝmbo nyinggam njar mǝ nea aɓwana mǝnia ka cau.&gt;&gt;
40 Mǝ'sàrǝ̀ban mala asoje pǝlǝa nyinggi wi njar ɓǝ̀ nacau. Bulǝs pǝlǝa came amur ban-eauwe, sǝ loasǝì aɓwabundǝa buì ama ɓǝà pwalo. Lang ban pwalǝna ateà più ka, Bulǝs pǝlǝa nea wia cau nǝ kun Ibǝru.
* 21:8 Ɓalli gbal aɓa: Atúró 6:5; 8:5. † 21:10 Ɓalli gbal aɓa: Atúró 11:28. ‡ 21:18 Jemis: Mǝnia ka nda Jemis mǝ'eam Mǝtalabangŋo Yesu. § 21:25 Ɓalli gbal aɓa: Atúró 15:29. * 21:29 Ɓalli gbal aɓa: Atúró 20:4.