11
Amǝ kanggǝrang paɓamuru
aban Ɓakuli
1 Adyan ngga, gūlì arǝ Ɓakuli ka, nda makɓalǝu mbak-kàngkàng ama sǝm nǝ̀ kum agir mǝnana sǝm tsǝkɓalǝ sǝm arǝia ka; nda mǝsǝkang-kangŋa arǝ gir mǝnana sǝm nggǝ sǝni raka. 2 Nda ace gūliarǝu mala aɓwana mǝnana a pwarian ngga, sǝ Ɓakuli ɓwangsǝia.
3 Nda acemǝnana sǝm earnǝ Ɓakuli ka sǝ kpaka sǝm ama nǝ́ cau male sǝ ɓanza andǝ kuli à yì puro, sǝ ɗǝm ngga ama agir mǝnana ado sǝm nggǝ sǝnia ka, Ɓakuli pusǝia arǝ agir mǝnana à kǝ sǝnia raka.
4 Habila pà ɓamúrì a ban Ɓakuli sǝ pè Ɓakuli gir'nkila mǝɓoarne mǝnana kútì mana Kayinu pà ka. Ace paɓamuru male sǝ Ɓakuli ɓwangsǝi ama yì ka, mǝ'cauɓoarna na, lang yi na mǝɓoarne amur aɓoro male ka. Ko kat andǝ amani ama Habila wuna ka, kǝ bangga sǝm cau più nǝ paɓamuru male.
5 Nda ace paɓamuru mala Inok sǝ à twali à um nǝi a kùli, ace mǝnana ɓǝ̀ kǝa sǝn lú raka. Kǝ ɓwa kumi ɗang, acemǝnana Ɓakuli twali um nǝi atè. Sǝ kaniama ɓǝà twali ka, à súrǝì nǝ pwasǝbum Ɓakuli. 6 Ɓǝ̀ paɓamuru pà kàm raka, kǝɓwa pà nǝ̀ gandǝ pwasǝbum Ɓakuli ɗang, acemǝnana ɓwa mana nǝ̀ yiu a baní ka, she nǝ̀ ear ama yì ka, ndakam, sǝ nda mǝnana kǝ pa tangnakusǝ aɓwana mǝnana à kǝ alte ka.
7 Paɓamuru mala Nuhu aban Ɓakuli na tsǝì sǝ kpata nunkiru mala Ɓakuli amur agir mǝnana à kǝ yiu a dǝmba, gandǝ sǝnia raka. Lo nǝ ɓangciu mala pagulo aban Ɓakuli, gballì nggea waru ace amsǝ amǝ'ɓala male. Nǝ mǝnia ka, yinǝ kasǝ-ɓashi amur ɓanza, pǝlǝa Ɓakuli é mǝ'cauɓoarna na, akban mǝnana à kǝ kumi nǝ paɓamuru ka.*
8 Paɓamuru mala Ibǝrayim aban Ɓakuli na tsǝì sǝ okî Ɓakuli, yì mǝnana Ɓakuli tunǝi ɓǝ̀ purî nzali male, ɓǝ̀ o a ɓè nzali mǝnana bang ama nǝ̀ nggá pe wi, ɓǝ̀ duk girkuma male ka. Sǝ nying nzali-lá male aban o, kat andǝ amani ama súrǝ̀ ban mǝno kákiyi kam ngga raka. 9 Nǝ́ paɓamuru sǝ wario kya do a nzali mǝnana Ɓakuli pe wi cau ace ka, kǝla bǝri a nzali-nza. Do aɓalǝ agumli, anggo gbal sǝ muni Ishaku, sǝ mǝ'kè Yakupu do, yia mǝnana à duk amǝ liɓala atè mala pàcau mǝ'mwashati ka. 10 Ibǝrayim pak mǝnia yì gìr ka, acemǝnana nda ban kundǝ nggea-là mana Ɓakuli nǝ nggearǝì, nda nyoulǝ pa male sǝ ɓè ka; nggea-là mǝnana kusǝɓa male pà nǝ̀ dǝurǝ raka.
11 Nǝ́ paɓamuru sǝ Saratu kum rǝcandǝa mala kum muna, kat andǝ amani ama yì ka, nkombi na sǝ ena kǝ̀rkǝ́r à màlà ɓǝl muna ka. Ear nǝ Ɓakuli ama Ɓakuli nǝ̀ lùmsǝ cau male mǝnana pà ka. 12 Yì burí Ibǝrayim ngga, kat andǝ amani ama è kǝ̀rkǝ́r, mǝnana à nǝ̀ twali ama yì ka, lú na ka, nǝ́ ban mǝnia yì ɓwa mwashat ka sǝ amǝ'kaù puro. Amǝ'kè yi làkkì kǝla làkkì mala anlero a kùli andǝ mǝsǝsala a kún nggeamùr, mana à pà nǝ̀ gandǝ ɓallia raka.
13 Amǝnia yì aɓwana kat ka, à wǔ aɓa paɓamuru malea, yàle à kum agir mǝnana Ɓakuli na ama nǝ̀ pea wia ka ɗàng. À sǝnia nǝ sǝna kuko, sǝ à gingsǝ yiu malea. À bangŋi bwāng ama à nda ka abǝri andǝ amǝgya-kutio aɓa ɓanza. 14 Lǝmdǝa a banfana ama aɓwana mǝnana à kǝ na ulang amǝnia yì acau ka, à nda ban alta nzali mǝnana à nǝ̀ tunǝi ama malea na ka. 15 Ɓǝà bang ama ɓabumia nda più arǝ nzali mǝnana à purî wi ka, ɓǝ́ à kumǝna njar mala nyare kam. 16 Sǝ yia ka, à nda ban alta nzali mǝɓoarne mǝnana kútì mǝno ka, nzali mǝnana a kùli ka. Nda gìr mǝnana tsǝa sǝ Ɓakuli ka, kǝsǝkya pakki wi, yi mana ɓǝà tunǝi ama nda Ɓakuli malea ka ɗàng, acemǝnana gilǝkina nggea-là acea.
17 Nǝ́ paɓamuru sǝ Ibǝrayim pà ɓoro nǝ muni Ishaku kǝla gir'nkila, a pwari mǝno Ɓakuli kārǝki ka. Yì Ibǝrayim ngga Ɓakuli angŋa dǝmba nani wi ama nǝ̀ pe wi muna, sǝ kat andǝ amani ka eare pà ɓoro nǝ kǝ muni mǝno mwashat ɓǝ̀rɓǝ̀r ka. 18 Ɓakuli angŋa dǝmba nani wi ama, &lt;&lt;Nǝ́ ban munio Ishaku, sǝ awu nǝ kum amǝ'kaù mò mǝnana ǝn po cau ace ka.&gt;&gt;† 19 Ibǝrayim sǝngice a ɓabumi ama, ɓǝ̀ Ishaku wù ka, Ɓakuli nanǝ rǝcandǝa mǝnana nǝ̀ pè wi yilǝmu ɗǝm ngga. Sǝ mǝnia ka à nǝ̀ twali kǝla Ibǝrayim yi ak muni Ishaku a ɓembe.
20 Nǝ́ paɓamuru sǝ Ishaku tsǝkbu amur Yakupu andǝ Isǝwa ace dǝmba malea.‡
21 Nǝ́ paɓamuru sǝ Yakupu, lang málá nǝ̀ wù ka, tsǝki ko yana atà amuna mala Yisǝfu ka bù, sǝ kū`ndǝó arǝ gara male peri aban Ɓakuli.
22 Nǝ́ paɓamuru sǝ Yisǝfu, lang málá nǝ̀ wù ka, bang cau mala puro mala amǝ Isǝrayila mǝnana à nǝ̀ purî ɓá nzali Masar ka, pǝlǝa nea wia ama ɓǝà pwan amuí a buia, ɓǝ̀ à nǝ̀ u ka.
23 Nǝ́ paɓamuru sǝ lang à ɓǝlna Musa ka, a tárrí andǝ ngge sǝmbǝrǝi arǝ azongŋo tàrú. Acemǝnana à sǝn muna ka ndanǝ ɓoarɓwa ka, nda tsǝa sǝ ɓangciu pakkia wia arǝ nzongcau mala murǝm raka.
24 Nǝ́ paɓamuru sǝ lang Musa gulna ka, ginǝe ɓǝà kǝa tunǝi ama yì ka, nda muna mala muna-ɓwama mala Firona§ ɗàng. 25 Nǝ́ eare male sǝ kutio a tanni atà aɓwana mala Ɓakuli, amur mǝnana nǝ̀ kum banɓoarnado aɓa pǝlpǝl mala cauɓikea, mǝnana banì pà nǝ̀ sau raka. 26 A baní ka, ɓanginǝban ace Kǝrǝsti ka, kútì kume mǝnana a Masar ka, acemǝnana tsǝk mǝsǝì arǝ tangnakusǝi mǝnana kǝ yiu ka. 27 Nǝ́ paɓamuru sǝ Musa nying nzali Masar, ɓangciu pakki wi arǝ bumlulla mala murǝm ɗàng. Lidǝmba aban o, ɓinǝ pǝlǝ mǝsǝì a nzǝmi, kǝla ɓwa mǝnana tsǝ̀ngŋǝ̀nà mǝsǝì jik arǝ Ɓakuli, yi mana à sǝngiyi raka. 28 Nǝ́ paɓamuru sǝ Musa tita Lamsan Yàlîmurû. Pà nzongcau ama ɓǝà watsǝki nkila arǝ akunakurǝm, ace mǝnana mǝturonjar mala lú ɓǝ̀ kǝa je amuna-dǝmba mala amǝ Isǝrayila raka.
29 Nǝ́ paɓamuru sǝ amǝ Isǝrayila kútí nǝ ɓá Nggeamùr Nzuno aban ká a nkaring nǝ gya a nzǝm nzali kǝla à nda kwar-nza. Sǝ lang amǝ Masar ɓariki, à pa kǝla malea ka, kara mùr ali amúrià a wú mbǝtǝp.
30 Nǝ́ paɓamuru sǝ sheran mala nggea-là mala amǝ Jeriko kángí a nzali, lang amǝ Isǝrayila camarǝ gya aban kàrìkì aɓa nongŋo tongno-nong-ɓari ka.
31 Nda ace paɓamuru mala mā-gyatarǝu man yì Rahap ka, sǝ à amsǝi à wali wú atà amǝ'là malea mǝnana à mgbikî Ɓakuli kiru ka raka. Kum àwá acemǝnana ak amǝ shenzǝ-nzali mala amǝ Isǝrayila nǝ akban dotarǝu.
32 Sǝ mana ɗǝm mǝ nǝ bangŋa? Pwari pà nǝ̀ kārǝam ɗang yi mǝnana mǝ nǝ na wun cau amur paɓamuru mala aɓwana kǝla Gidiyon, andǝ Barak, andǝ Samsǝn, andǝ Jefta, andǝ Dauda, andǝ Samuyila, sǝ amǝ'ɓangnǝa mala Ɓakuli ka. 33 Nǝ́ paɓamuru sǝ amǝnia yì aɓwana ka à lì ka anzali-murǝm a lwa, à yál aɓwana aɓa mǝsǝcau, sǝ à kum agir mǝnana Ɓakuli pàcau acea a bania ka. À girki kun a-im, 34 à limgi rǝcandǝa mala bǝsa, sǝ à apî lú mala nggeabyau. Rǝwukya malea ka pǝlǝ rǝcandǝa. À duk aburana a kun-munǝo sǝ à pǝr amǝ'lwa mala aɓea nzali ɗàngɗáng. 35 Nǝ́ paɓamuru sǝ amamǝna ak alú malea à long nǝ yilǝmu.
Aɓea ɓwana ka, à pakkia wia gìr mur'mwana acemǝnana à ginǝ eare à nǝ̀ makgìr paɓamuru malea ace ak ɓamuria ka. À tsǝk ɓabumia arǝ kum yilǝmu mǝnana ɓoaribanì anzǝm loapi ɓembe. 36 Aɓea ɓwana ateà ka, à oalia oalban zalǝban sǝ à koea. Aɓea ka, à oasǝia a nsolo sǝ à ramtea a ndàkurban. 37 À ɓukki aɓea à wú. À zanzǝki aɓea a ɓalǝu nǝ byau zanzǝki nggun. À wal-lú aɓea nǝ nggeabyau.* Anggu-nzur andǝ anggu-mbulpǝndǝa à nda ka agir-nggūrǝu malea aban gya arǝ aban. À duk amǝ'tǝ̀r, à paria aɓata tanni, à pakkia wia mǝɓane. 38 Ɓanza kārǝa ɓǝà aɓwana man do aɓalǝi ɗàng. À camarǝ gāli a ɓabondo andǝ mur ankono, andǝ do aɓalǝ agumi-ɓa-tali, andǝ atūli a tǝta nzali.
39 Aɓwana mǝnia kat ka, à kum lullǝu mǝɓoarne ace paɓamuru malea, kat andǝ amani ka, kǝɓwa kàm ateà kum gìr mǝnana Ɓakuli pàcau ama nǝ̀ pea wia ka ɗàng, 40 acemǝnana Ɓakuli ka, ndanǝ gìr mǝnana ɓoaribanì ka aɓa kàne male ace sǝm. Kàne mala Ɓakuli ka nda mǝnana ama, yia ka à pà nǝ̀ kum lùmsǝo kǝla mǝnana earkiyice ɓǝà pàk ka ɗàng she ɓǝ̀ sǝm ngga sǝm nda ateà ka.
* 11:7 Ɓalli gbal aɓa: Tite 6:13-22. † 11:18 Ɓalli gbal aɓa: Tite 12:12. ‡ 11:20 Ɓalli aɓa: Tite 27:4. § 11:24 Firona: Firona ka nda lullǝu mala amurǝma mala amǝ Masar. * 11:37 Aɓea cau ɓá malǝmce mǝnana à gilǝia nǝ bu ɗiɗyal ka à tsǝk gbal ama: sǝ aɓea ka à kum kārǝkiban..