26
Aɓwana-mǝgule dapi
kunarǝia à nǝ̀ wal Yesu
(Markus 14:1-2; Luka 22:1-2; Yohana 11:45-53)
1 Lang Yesu malǝna banggi aɓwana amǝnia yì acau kat ka, pǝlǝa ne alaggana male ama, 2 &lt;&lt;Wu sǝlǝna ama ueo nongŋo ɓari sǝ Lamsan Yàlîmurû nǝ̀ tite. Aɓalǝ amǝno yì apwari mala Lamsan ngga sǝ ɓeɓwa nǝ̀ nggá mak Muna mala Ɓwa, a bu aɓi-mǝbura, sǝ à nǝ̀ nggá gbàllì a nggun-gangndǝi.&gt;&gt;*
3 A bàkú mǝno ka agbani pǝris andǝ aɓwana-mǝgule mala amǝ Yahudi yi rambǝa a palta mala pǝris mǝgule mana à tunǝki ama Kayafas ka, 4 sǝ à kurkunarǝia ama à nǝ̀ bwal Yesu a sǝmbǝrǝa à nǝ̀ wal-luí. 5 Pǝlǝa à nea rǝia ama, &lt;&lt;Ɓǝ̀ sǝm ká pak gìr man a pwari Lamsan Yàlîmurû ɗang, ɓǝ̀ sǝm pa anggo ka aɓwana nǝ̀ loasǝ munǝo a la.&gt;&gt;
Ɓè ɓwama soapi Yesu
mùrú amurí
(Markus 14:3-9; Yohana 12:1-8)
6 Aɓa mǝno anggo ka Yesu na a Betani a ɓala mala mǝdakali man yì Shiman ngga. 7 Dumǝna aban lili, pǝlǝa ɓè ɓwama yiu a baní nǝ mùrú mǝ'rǝmɓoarne, mana boale pa bǝti raka, aɓa muna-du mǝnana à ɓè nǝ ɓekǝ tali mana à tunǝki ama alabasta ka, yi solǝì Yesu a ɓamúrí.
8 Lang alaggana mala Yesu sǝn mǝnia yì gìr ka bumia kiɗiki, à na ama, &lt;&lt;Palang sǝ ɓwama man kiɗiki mùrú man ani? 9 Ɓoaro male ka ɓǝ́ à mangŋǝ́nì amur boalo mǝgule, sǝ boale ka à nǝ̀ pè amǝ'tǝ̀r.&gt;&gt;
10 Yesu sǝlǝnia cau mǝno kat pǝlǝa nea wia ama:
Palang sǝ wu kǝ zurǝi bum ɓwama man? Yì ka, pàngŋǝ́nàm gìr mana mǝɓoarne na ka. 11 Wu nda atarǝ wun wunǝ amǝ'tǝ̀r ko a ya pwari ka, sǝ mim ngga pa mǝ nǝ pa atà wun ko a ya pwari ka ɗang.† 12 Mùrú mǝnia ɓwama man soapam a rǝàm ngga, soe ace gilǝki tsǝk luem. 13 Ɓafo ǝn nggǝ bangga wun, ko a ya ban aɓa ɓanza kat à nǝ̀ hamnǝ Cau Amsǝban man kam ngga, à nǝ̀ bang ce gìr mǝnia ɓwama man pe ka, ace ɗenyi nǝi.
Yahuda eare nǝ̀ mak Yesu
(Markus 14:10-11; Luka 22:3-6)
14 Pǝlǝa ɓè ɓwa mwashat atà alaggana male mǝnia lum-nong-ɓari, mǝnana à tunǝki ama Yahuda Iskariyoti ka, puro wari a ban agbani pǝris 15 sǝ ɗia ama, &lt;&lt;Mana wu nǝ̀ eare wu nǝ̀ pam mana ɓǝ̀ ǝn pa wun Yesu a bu wun ngga?&gt;&gt; Pǝlǝa à ɓal boalo zǝnariya mǝsǝì lumi-tàrú sǝ à pe wi. 16 Lo àkǝ̀ pwari mǝno ka Yahuda kùtí a alta njar mana nǝ̀ pana Yesu nǝi a buia ka.
Yesu li girlina Lamsan
Yàlîmurû andǝ
alaggana male
(Markus 14:12-21; Luka 22:7-13,21-23; Yohana 13:21-30)
17 A pwari mana à tinata pakkiɗire mala Bǝredi Mana à Tsǝki Yist raka, alaggana mala Yesu yiu a baní sǝ à ɗì ama, &lt;&lt;A ya ban sǝ a kǝ earce ɓǝ̀ sǝm gilǝkio girlina Lamsan Yàlîmurû?&gt;&gt;
18 Pǝlǝa nea wia ama, &lt;&lt;Wu kya ɓá nggea-là a ban ɓeɓwa nda kam, wu ne wi ama, &lt;Malǝm ama pwari mana Ɓakuli tsǝki wi ka gbashìnà, nǝ̀ li girlina Lamsan Yàlîmurû a ɓala mo andǝ alaggana male.&gt; &gt;&gt; 19 Alaggana mala Yesu o à kya pa kǝla mana banggia wia ka, à kya lam girlina Lamsan Yàlîmurû.
20 Lang adyan pwari kpana ka, yi do a ban li andǝ alaggana male lum-nong-ɓari. 21 À nda a ban li ka, pǝlǝa nea wia ama, &lt;&lt;Ɓafo ǝn nggǝ bangga wun, ɓeɓwa aɓalǝ wun nǝ̀ nggá mem.&gt;&gt;
22 Ɓabumia zuriki kǝ̀rkǝ́r sǝ ko yana ka tita ɗie ama, &lt;&lt;Mǝ nda le Mǝtalabangŋo?&gt;&gt;
23 Yesu nǝ̀ ear ka na ama, &lt;&lt;Ɓwa mana oasǝ buì a kwar atàm ngga, ɓwe na nǝ̀ nggá mem ngga.‡ 24 Muna mala Ɓwa ka nǝ̀ wú kǝla mǝnana à gilǝì amurí ka. Sǝama caukwanban na nǝ ɓwa mana nǝ̀ mak Muna mala Ɓwa ka! Kǝpǝna mǝnia yì ɓwa ka à ɓǝli raka.&gt;&gt;
25 Pǝlǝa Yahuda, mana nda nǝ̀ nggá me ka ɗì ama, &lt;&lt;Malǝm, Mǝ nda le?&gt;&gt;
Yesu eari wi ama, &lt;&lt;E, a nda.&gt;&gt;
26 À nda ban li girlina ka, Yesu twal bǝredi, pak yàwá pǝlǝa ɓwani, pè alaggana male sǝ nea wia ama, &lt;&lt;Wu ang, wu li; mǝnia ka nggūrǝam na.&gt;&gt;
27 Pǝlǝa twal kwap mala mùr anap, pak yàwá sǝ pea wia, na ama, &lt;&lt;Wu nu aɓalǝi, wun kat. 28 Mǝnia ka nda nkílèm mala kùrcau mǝbǝshe, mǝnana à sukki ace twalban acauɓikea mala aɓwana pas ka.§ 29 Ən nggǝ bangga wun, pa mǝ nǝ nu mǝnia yì mùr-ɓǝlanggun anap ka ɗǝm ɗàng she a mǝno yì pwari mǝnana mǝ nǝ nuì bǝshe sǝnǝa wun a Domurǝm mala Tárrám ka.&gt;&gt;
30 Lang à tuna nggyal ka, à puro à o a nkono mala anggun Olif.
Yesu bang ama Bitǝrus nǝ̀ tǝmce
(Markus 14:27-31; Luka 22:31-34; Yohana 13:36-38)
31 Lang à nda amur nkono Olif ka, Yesu pǝlǝa ne alaggana male ama, &lt;&lt;A ɓá dù man yalung ngga, wun kat wun nǝ̀ mǝsǝe, wun nǝ̀ ɗekiam. Mǝnia ka nda acemǝnana aɓa Malǝmce ka Ɓakuli bang ama:
&lt;&lt; &lt;Mǝ nǝ wal yalgir,
sǝ anzur mana a
domwan ngga
à nǝ̀ mesǝke.&gt;*
32 Sǝ a nzǝm lo mem a ɓembe ka, mǝ nǝ akà wun dǝmba aban ká a Galili.&gt;&gt;
33 Bitǝrus eari wi ama, &lt;&lt;Ko ɓǝ̀ aɓwana kat ɓangŋa à ɗekio ka, mim ngga pà mǝ nǝ ɓang ɗàng.&gt;&gt;
34 Yesu nyesǝi wi ama, &lt;&lt;Mǝsǝcau, ǝn nggǝ banggo, àkǝ̀ bu dù mǝnia ka, kaniama nggǔ nǝ̀ ɓua ka awu nǝ tǝmcem kusǝ tàrú.&gt;&gt;
35 Bitǝrus bang ama, &lt;&lt;Ko ɓǝ̀ mǝ nǝ wu sǝnǝ we ka, pà mǝ nǝ ɓinǝo ɗang.&gt;&gt; Sǝ acili alaggana gbal ka à bang anggo.
Yesu pak hiwi a Gefsemani
(Markus 14:32-42; Luka 22:39-46)
36 Pǝlǝa Yesu andǝ alaggana male o a ɓè ban mana à tunǝki ama Gefsemani ka, sǝ nea wia ama, &lt;&lt;Wu duk kani, mim ngga mǝ nǝ ká akanó mǝ nǝ pak hiwi.&gt;&gt; 37 Tunǝ Bitǝrus andǝ amuna mala Zabadi ɓari, Yohana andǝ Jemis atè, sǝ tita pak bumkiɗikea, sǝ ɓabumi zuriki. 38 Pǝlǝa nea wia ama, &lt;&lt;Bumkiɗikea mǝnana a yilǝmem ngga gul kǝ̀rkǝ́r kǝla nǝ̀ wal luem. Wu duk kani, wu dum nǝ amǝsǝ wun atàm.&gt;&gt;
39 Tùr a dǝmba bǝti ka, kya kùmsǝ nǝ ɓamǝsǝi a nzali, pak hiwi ama, &lt;&lt;Dâ, ɓǝ̀ awu nǝ ear ka, twàlâm mǝnia yì tanni ka. Sǝama mani ka gìr mǝnana bumo kànì ka nda, mem na ɗang.&gt;&gt;
40 Nyare yiu a ban alaggana male yi kumia ka à nda ntulo. Ne Bitǝrus ama, &lt;&lt;Pà wu nǝ̀ gandǝ do atàm nǝ mǝsǝ wun bu-pwari mwashat ɗang mbo? 41 Wu duk nǝ amǝsǝ wun, sǝ wu pak hiwi, ace mǝnana wu kǝa kutio aɓa kārǝkiban raka. Bangŋo ma'wun kǝ earce nǝ̀ pak gìr mǝɓoarne sǝ nggūrǝu ka pà nǝ́ rǝcandǝa ɗàng.&gt;&gt;
42 Nyar ɗǝm o kya pak ɓaria hiwi ama, &lt;&lt;Dâ, ɓǝ̀ mǝnia yì tanni ka a pà nǝ́ twalami raka, she ɓǝ̀ ǝn nuni ka, kànì mò ɓǝ̀ pa.&gt;&gt;
43 Nyare yiu abania, yi kumia ɗǝm ngga à nda ntulo; amburmǝsǝia dǝmbǝrikina. 44 Pǝlǝa nyia o kya pak tàruià hiwi; ɓǝsǝlǝ kǝ cau mǝ'mwashati.
45 Nyare yiu a ban alaggana male sǝ banggia wia ama, &lt;&lt;Wu nda a ntulo più aban usǝlǝo? Wu sǝni, bu-pwari yina à ndo à nǝ̀ pà Muna mala Ɓwa a bu amǝ'cauɓikea. 46 Wu lo, sǝm nǝ̀ umi! Ɓwa mǝnana mak Muna mala Ɓwa ka ndya kǝ yiu ka!&gt;&gt;
À bwal Yesu
(Markus 14:43-50; Luka 22:47-53; Yohana 18:3-12)
47 Nda ɓá nacau più, Yahuda mǝnana nda aɓalǝ alaggana male man lum-nong-ɓari ka, yi tusǝo. Yiu andǝ aɓwana pas nǝ anggea-byau andǝ agara a buia. Agbani pǝris andǝ aɓwana-mǝgule mala amǝ Yahudi nǝ̀ tasǝia. 48 Yì ɓwa mǝnana mé ka angŋa dǝmba kàninià wia gìr mǝnana nǝ̀ pa sǝ à nǝ̀ súrǝì ka ama, &lt;&lt;Ɓwa mǝnana mǝ nǝ makkìkun, mǝ nǝ kùrrì ka, ɓwe na, wu bwali.&gt;&gt; 49 Yahuda gya yi kútí kporong a ban Yesu, ne wi ama, &lt;&lt;Malǝm, ǝn nggǝ makkòkun.&gt;&gt; Pǝlǝa yi mǝn abui kùr Yesu zǝp.
50 Yesu banggi wi ama, &lt;&lt;Ɓiam, pàk gìr mǝnana yinǝ we ka.&gt;&gt;
Pǝlǝa aɓwana mǝno yi gbami Yesu, à bwali kàngkàng. 51 Anggo ka, ɓeɓwa aɓalǝ aɓwana mǝnana atà Yesu ka, kwetǝ nggeabyau male kwarǝna ɓè guro mala pǝris mǝgule nǝi, kasǝ mburkiri kpat.
52 Yesu ne wi ama, &lt;&lt;Nyesǝ nggeabyau mò oasǝi a ndè, acemǝnana ɓwa kat mana kǝ munǝ nǝ nggeabyau ka, nǝ nggeabyau sǝ à nǝ̀ wali. 53 Wu kǝ sǝni kǝla pà mǝ nǝ gandǝ zǝmbi Tárrám, sǝ nǝ̀ tasǝam amǝturonjar pas àkǝ̀ dyadyan à nǝ̀ yia munǝo acem re? 54 Sǝ ɓǝ̀ ǝn pa anggo ka, lang sǝ cau mǝnana Malǝmce mala Ɓakuli bangŋi ama nǝ̀ pa ana ka nǝ̀ lùmsǝo?&gt;&gt;
55 Yesu ne ɓwabundǝa mǝnana yiua bwale ka ama, &lt;&lt;Wu yiu nǝ anggea-byau andǝ agara ace bwalam kǝla mǝ nda mǝyàl-nzongcau? Ko aya pwari ka ǝn nggǝ do aɓa Ndàmǝgule mala Ɓakuli aban kanigir, sǝ wu bwalam ɗang.† 56 Sǝ mǝnia kat ka pâ ace lùmsǝ cau mǝnana amǝ'ɓangnǝa mala Ɓakuli gilǝa a Malǝmce male ka.&gt;&gt;
Nda alaggana male kat ɓangŋa à ɗeki nǝmurǝì ka.
À wari nǝ Yesu a ɓadǝmbǝ amǝ'ɓashi
(Markus 14:53-65; Luka 22:54-55,63-71; Yohana 18:13-14,19-24)
57 Aɓwana mǝno à bwal Yesu ka à um nǝi a ban pǝris mǝgule, yì Kayafas. Akanó sǝ amǝkani Nggurcau mala Musa andǝ aɓwana-mǝgule yi dapia. 58 Bitǝrus ka kpata Yesu a nzǝ́mò kuko aban ká a ɓala mala Pǝris Mǝgule. Yi kutio sǝ do atà amǝ'yálban nǝ̀ sǝn gìr mana à nǝ̀ pakki Yesu ka.
59 Yia agbani pǝris andǝ acili aɓwana-mǝgule ka à ndarǝ alte à nǝ̀ kum cau nyir amur Yesu mǝnana à nǝ̀ kùmô à nǝ̀ wal-luí nǝi ka, 60 sǝ kat andǝ mani ama aɓwana pas puro à banggi acau nyir amurí ka, à kum ko mwashat ɗang.
A masǝlǝate ka aɓea ɓwana ɓari puro. 61 À na ama, &lt;&lt;Mǝnia yì ɓwa ka bang ama yì ka, nǝ̀ gandǝ arki Ndàmǝgule mala Ɓakuli sǝ nǝ̀ nyare nǝ̀ ɓè aɓa nongŋo tàrú.&gt;&gt;‡
62 Pǝris mǝgule pǝlǝa lo cam nǝ came sǝ ne Yesu ama, &lt;&lt;A panǝ cau mǝnana awu nǝ bang amur mǝno yì cau ka re? Mana nda ɓá mǝnia yì cau à kǝ ne a muro ka?&gt;&gt; 63 Yesu duk kúni più.
Pǝris mǝgule ne wi ama, &lt;&lt;Ən nggǝ kpapio wunǝ Ɓakuli Mǝyilǝmuì wu bangga sǝm ko a nda Kǝrǝsti, Muna mala Ɓakuli?&gt;&gt;
64 Yesu eare ama, &lt;&lt;E, kǝ nda a bang ngga, sǝ ǝn nggǝ bangga wun kat,
&lt;&lt; &lt;A dǝmba ka wun nǝ̀ sǝn
Muna mala Ɓwa dumǝna
atà bù-mǝlì mala
Ɓakuli Mǝtalabangŋo,
aban yiu aɓalǝ apǝrɓang
a bumkuli.&gt;§&gt;&gt;
65 Kara Pǝris mǝgule bwal daura male sannì* sǝ na ama, &lt;&lt;Nyesǝna ɓamúrì kǝla Ɓakuli! Ya cau nani sǝm alkiyite amurí nǝ̀ kútí mǝnia? Wu ongŋǝna cau ɓǝsǝki Ɓakuli mǝnana pur a kúni ka. 66 Mana nda ɗenyicau ma'wun?&gt;&gt;
À pǝlǝa à eari wi ama, &lt;&lt;Kārǝ́na ɓǝà wali ɓǝ̀ wú.&gt;&gt;†
67 Pǝlǝa à tàkki ntāra a ɓamǝsǝi sǝ à tulki nǝ abuia. Aɓea ɓwana ka à kwaki a takiri‡ 68 sǝ à na ama, &lt;&lt;Bangga sǝm, we Kǝrǝsti, yana nda ɓwa mǝnana walo ka?&gt;&gt;
Bitǝrus bang ama súrǝ̀
Yesu ɗàng
(Markus 14:66-72; Luka 22:56-62; Yohana 18:15-18,25-27)
69 Anggo ka Bitǝrus nda nǝ́ nza aban do aɓa palta. Ɓè muna-ɓwama mǝtúró-ɓala yiu a baní, ne wi ama, &lt;&lt;We gbal ka wu nda tarǝ wun wunǝ Yesu, Ɓwa Galili.&gt;&gt;
70 Sǝ Bitǝrus ka makgìr a ɓadǝmbǝ aɓwana kat ama, &lt;&lt;Awo, ǝn súrǝ̀ gir mǝnana a banggiyi cau amurí ka ɗàng.&gt;&gt;
71 Pǝlǝa puro a kun palta. Ɓè muna-ɓwama ɗàng sǝni pǝlǝa ne aɓwana mǝnana a baní ka ama, &lt;&lt;Ɓwa man ɗiɗyal ka nda atà Yesu Ɓwa Nazarat.&gt;&gt;
72 Bitǝrus nyare makgìr ɗǝm nǝ kána ama: &lt;&lt;Awo, ǝn súrǝ̀ ɓwe mǝno ɗang!&gt;&gt;
73 Zuku ka aɓwana mǝno à nda ban came a banì ka à sungŋo a ban Bitǝrus sǝ à ne wi ama, &lt;&lt;Mǝsǝcau, we ka a nda aɓalǝia, acemǝnana lasǝo lǝmdǝ ama a nda ɓwa Galili.&gt;&gt;
74 Pǝlǝa Bitǝrus kángìr sǝ na ama, &lt;&lt;Ɓǝ̀ Ɓakuli ɓǝ̀ kiɗikiam mǝnana ɓǝà na ama ǝn súrǝ̀ mǝnia yì ɓwa ka!&gt;&gt;
Anggo ka kara nggù ɓua. 75 Nda ɓalǝ Bitǝrus kasǝa arǝ cau mǝnana Yesu banggi wi ka ama, &lt;&lt;Kaniama nggǔ nǝ ɓua ka, a nǝ na kusǝ tàrú ama a súrǝàm ɗàng.&gt;&gt; Pǝlǝa puro a nza kya ɓua, ɓuà mǝkwanbanì.
* 26:2 Ɓalli gbal aɓa: Pur 12:1-27. † 26:11 Ɓalli gbal aɓa: Nggur 15:11. ‡ 26:23 Ɓalli gbal aɓa: Ang 41:9. § 26:28 Ɓalli gbal aɓa: Pur 24:8; Ir 31:31-34. * 26:31 Ɓalli gbal aɓa: Zak 13:7. † 26:55 Ɓalli gbal aɓa: Luk 19:47; 21:37. ‡ 26:61 Ɓalli gbal aɓa: Yoh 2:19. § 26:64 Ɓalli gbal aɓa: Dan 7:13. * 26:65 bwal daura male sannì ace lǝmdǝ bumkiɗikea mǝkǝ̀rkǝ́rnì. † 26:66 Ɓalli gbal aɓa: Pǝris 24:15,16. ‡ 26:67 Ɓalli gbal aɓa: Isha 50:6.