8
Do ɓá Bangŋo
1 Adyan ngga ɓashi pà kàm ɗǝm amur aɓwana mǝnana à nda aɓa Kǝrǝsti Yesu ka ɗàng.* 2 Acemǝnana, nggurcau mala Bangŋo mǝnana yinǝa sǝm yilǝmu aɓa Kǝrǝsti Yesu ka, panzǝkina sǝm a bu nggurcau mala cauɓikea andǝ lú.† 3 Gìr mǝnana Nggurcau mala Musa gandǝ pe raka, atàcau mala gatti mala nggūrǝ ɓwapǝndǝa mǝ'cauɓike ka, Ɓakuli yi pe. Yi tasǝ Muni ɓǝ̀ yiu aɓa nggūrǝu mǝnana nda kǝla nggūrǝ sǝm aɓwapǝndǝa mǝ'cauɓike ka, ɓǝ̀ yi pa ɓamúrì kǝla gir'nkila ace twal cauɓikea.‡ Aɓa pě mǝnia anggo ka Ɓakuli yinǝ kasǝ-ɓashi amur cauɓikea, kiɗiki rǝcandǝa male aɓa mǝno yì nggūrǝu mala ɓwapǝndǝa ka.§ 4 Ɓakuli pe anggo ace mǝnana nzongcau mala Nggurcau male, arǝ anjarì kat ka, ɓǝ̀ kum lùmsǝo puppup kǝla mana earkiyice ka, aɓalǝ sǝm, sǝm mǝnana do ma'sǝm ngga nggūrǝu na sǝm ginggiyi atè raka, Bangŋo na ka.*
5 Aɓwana mǝnana do malea ka, à kǝ kpata gìr mana nggūrǝu kǝ banggia wia ka, ɓabumia nǝ̀ pa arǝ gir mǝnana nggūrǝu earkiyice ka. Sǝ aɓwana mǝnana do malea ka, Bangŋo na kǝ gingnǝia ka, ɓabumia nǝ̀ pa arǝ gir mǝnana Bangŋo earkiyice ka.† 6 Ɓǝ̀ nggūrǝu na kǝ gingnǝ ɗenyicau ma'wun, masǝlǝate ka lú na. Sǝ ɓǝ̀ Bangŋo na kǝ gingnǝ ɗenyicau ma'wun, masǝlǝate ka yilǝmu na andǝ dorǝpwala.‡ 7 Lǝmdǝ ama aɓwana mǝnana à dum nǝ ɓabum mala kpata nggūrǝu ka, à dumǝna aɓibura mala Ɓakuli; yia ka à kǝ kpata nzongcau mala Ɓakuli ɗang, sǝ aɓa mǝsǝcau ka, à pà nǝ̀ gandǝ kpate ɗàng. 8 Aɓwana mǝnana nggūrǝu na kǝ gingnǝia ka, à pà nǝ̀ gandǝ pwasǝbum Ɓakuli ɗang.§
9 Sǝ wun ngga, nggūrǝu mala cauɓikea na gingginǝ wun ngga ɗàng, Bangŋo na, ɓǝ̀ Bangŋo mala Ɓakuli na dukiyi a ɓabum wun ngga. Ɓwa mǝnana pànǝ Bangŋo mala Kǝrǝsti a ɓabumi raka, ɓwe ka màlà Kǝrǝsti na ɗang.* 10 Sǝ ɓǝ̀ Kǝrǝsti na a ɓabum wun, kat andǝ amani ama nggūrǝ wun ngga lú na atàcau mala cauɓikea ka, Bangŋo kǝ tsǝa ɓǝ̀ wu dum nǝ yilǝmu, acemǝnana à gilǝkina nre wun wunǝa Ɓakuli.† 11 Ɓǝ̀ Bangŋo mala Ɓakuli mǝnana loasǝ Yesu a ɓembe, nda aban do a ɓabum wun, anggo gbal kǝla mǝnana Ɓakuli loasǝ Kǝrǝsti a ɓembe ka, nǝ̀ pè nggūrǝ wun mǝnana dupî lú ka yilǝmu, nǝ bu Bangŋo male mǝnana dukiyi a ɓabum wun ngga.‡
12 Ace mani ka, wun amǝ'eambǝam, tangna na amur sǝm, sǝ tangnê ka nda mǝnana ama ɓǝ̀ sǝm ngga dukdo kpata gìr mǝnana nggūrǝu earkiyice ka ɗàng. 13 Ɓǝ̀ wu kǝ dukdo kpata nê mala nggūrǝu ka, wun nǝ̀ wú. Sǝama ɓǝ̀ aɓa rǝcandǝa mala Bangŋo, wu tamsǝ pakkia atúró cauɓikea mala nggūrǝu, à wù mak ka, wun nǝ̀ dum nǝ yilǝmu.§ 14 Aɓwana mǝnana Bangŋo mala Ɓakuli na kǝ gingnǝia ka, à nda ka muna mala Ɓakuli.* 15 Bangŋo mǝnana à pà wun ngga, nda mǝnana nǝ̀ tsǝk wun a guro aban ká do ɓangciu ɗǝm ngga ɗàng. Bangŋo mala pǝlǝ wun ɓǝ̀ wu duk amuna mala Ɓakuli na. Sǝ nǝ́ rǝcandǝa mala Bangŋo ka, koyan atà sǝm ngga nǝ̀ ɓua a ban Ɓakuli, nǝ̀ tunǝi ama, &lt;&lt;Dàdá!†&gt;&gt;‡ 16 Bangŋo mala Ɓakuli nǝ ɓamúrì ka, kǝ bangga sǝm a ɓabum sǝm ama sǝm nda ka amuna mala Ɓakuli. 17 Sǝ acemǝnana sǝm nda ka amuna male ka, sǝm nǝ̀ kum kāmbe ma'sǝm mala liɓala male, mǝnana tsǝì ace aɓwana male ka. Ɗǝm ngga, sǝm nǝ̀ kum sǝnǝa Yesu, gìr mǝnana kat Ɓakuli tsǝì ace ka. Ɓǝ̀ kàngkàng sǝm nu tanni atà Kǝrǝsti ulang mǝnana nu ka, sǝm nǝ̀ kum gbal aɓa male yì gulo.§
Gulo mǝnana nǝ̀ yiu ka
18 Ən nggǝ sǝni, atanni mǝno sǝm nggǝ nu ado ka, à kārǝa à nǝ̀ kāria arǝ gulo mǝnana à nǝ̀ nggá lǝmdǝa sǝmi nǝnzǝ́mò ka ɗàng.* 19 Agirbunda mǝnana Ɓakuli pusǝia ka, à ndarǝ kúndǝô, nǝ rǝɓǝla, arǝ pwari mǝno Ɓakuli nǝ̀ lǝmdǝ rǝ amuna male amǝ'ɓafoe nǝi ka.† 20 Girbunda kat mana Ɓakuli pusǝì ka kum ɓamúrì aɓata do ɗwanyi kum-lùmsǝó mala kàne male, kǝ pǝlǝki nǝ ɓālǝi ɓà. Sǝ mǝnia ka pà acemǝnana eare male na ka ɗàng, pě mala Ɓakuli mana tsǝì a ɓālǝi ka nda. Kat andǝ amani ka, tsǝkɓalǝu na kam‡ 21 ama, ɓanza nǝ ɓamúrì ka, nǝ̀ nggá kum amsǝban a bu kùrban mala kìɗìkì§ male, sǝ à nǝ̀ yinǝi aɓa kum-ɓamúrû mǝɓoarɓwe mala amuna mala Ɓakuli.
22 Sǝm sǝlǝna ama agir mǝnana à pusǝia a ɓanza kat ka, à nda ban imge aɓa kwanban, kǝla ɓwama mǝnana nda aɓa kwanban mala gbáshí ka, bà yalung. 23 Sǝ yì agir ka, à nda mǝnana nǝmurǝia à kǝ imgi ka ɗàng; nggearǝ sǝm mǝnana sǝm kumǝna Bangŋo Mǝfele mana ndà mǝdǝmbe mala aɓoro mǝnana Ɓakuli nǝ̀ pa sǝm ngga, sǝm nggǝ imge aɓa ɓalǝ sǝm. Sǝ aɓa imge anggo ka, sǝm nggǝ kúndǝ arǝ Ɓakuli nǝ rǝɓǝla, ɓǝ̀ yinǝ sǝm aɓa kum lùmsǝo ma'sǝm a baní mala duk amuna male, mǝnana anggūrǝ sǝm nǝ̀ kum panzǝban a bu cauɓikea, andǝ tanni, andǝ lú ka.*
24 Àkǝ̀ ɓá mǝnia yì tsǝkɓalǝu sǝ sǝm kum àwá.† Sǝama tsǝkɓalǝu mǝnana ado à nǝ̀ gandǝ sǝni nǝ mǝsǝu ka, à pà nǝ̀ na ama tsǝkɓalǝu na ɗang. Lang sǝ ɓwa nǝ̀ tsǝkɓalǝi ado arǝ gir mǝnana ndanǝi a buì kǝ sǝni ka? 25 Sǝ ɓǝ̀ sǝm ndanǝ tsǝkɓalǝu arǝ gir mǝnana ado sǝm pà nǝi peatu, sǝm sǝni raka, sǝm nǝ̀ kúndǝ gir nî nǝ domunyi.
26 Anggo gbal, Bangŋo ka kǝ bwala sǝm nggam aɓa gatti ma'sǝm. Acemǝnana sǝm ngga, sǝm súrǝ̀ lang sǝ sǝm nǝ̀ pak hiwi, kǝla mǝnana ɓoaro ɓǝ̀ sǝm pak ka ɗàng, sǝama Bangŋo mala Ɓakuli nǝ nggearǝì ka, kǝ pak hiwi ace sǝm, nǝ imge mǝnana à pà nǝ̀ gandǝ cie aɓa cau raka. 27 Sǝ Ɓakuli mǝnana sǝngiyi ɓabum ngga, súrǝ́nà rǝ ɗenyicau mala Bangŋo. Acemǝnana Bangŋo kǝ zǝmba ace aɓwana mala Ɓakuli, amur gir mǝnana nê mala Ɓakuli na ka.‡
Sǝm kútì amǝ limurǝm
28 Sǝ sǝm sǝlǝna ama Ɓakuli kǝ tsǝk agir kat ɓǝà pang nǝ ɓoaro, ace lidǝmba mala aɓwana mǝnana à kǝ earce ka, aɓwana male mǝnana tunǝia ace kpata kàne male ka. 29 Aɓwana mǝnana Ɓakuli angŋa dǝmba twalǝ̀nia ka,§ nda gbal tària ɓǝà do kǝla Muni, ace mǝnana ɓǝ̀ Muni duk muna-dǝmba aɓalǝ amǝ'eambi mǝnana pas ka.* 30 Sǝ aɓwana mǝnana Ɓakuli tària ka, à nda ka amǝnana gbal tunǝia ka, sǝ aɓwana mǝnana tunǝia ka, angŋǝnia, à dumǝna aɓwana amǝ'cauɓoarna a baní, sǝ aɓwana mǝnana angŋǝnia ka, à nda gbal yinǝia aɓa kum gulo male ka.
Earcearǝu mala Ɓakuli
31 Sǝ mana ado sǝm nǝ̀ na, amur amǝnia yì agir ka? Ɓǝ̀ Ɓakuli ka nda atà sǝm ngga, yana ɓwe nǝ̀ lo arǝ sǝm?† 32 Ɓakuli ka girban nǝ Muni ɗàng, pà Muni ace sǝm kat! Sǝ ɓǝ̀ pà Muni ace sǝm ngga, pà nǝ̀ gandǝ pa sǝm ɓoro nǝ agir gbal kat re?‡ 33 Yana ɓwe na nǝ̀ wuli aɓwana mǝnana Ɓakuli tària ka? Kǝ ɓwa pà kàm ɗàng! Acemǝnana Ɓakuli nǝ́ ɓamúrì nǝ̀ cia sǝ à duk amǝ'cauɓoarna!§ 34 Yana ɓwe na ado kasǝkiyi ɓashi amur sǝm? Yesu Kǝrǝsti na le, yì ɓwa mǝnana yi wú, sǝ lo nǝ yilǝmu, nda a bù-mǝlì mala Ɓakuli, kǝ zǝmba ace sǝm ngga le? 35 Sǝ, yana nǝ̀ gau sǝm sǝnǝa earcearǝu mala Kǝrǝsti? Tanni na nǝ̀ tsǝk ka le, ko do mǝkwane, ko pàtanni, ko nzala na, ko tǝ̀r na, ko kum ɓamuru aɓa ká-mǝɓane na, ko a na raka, lú na le? 36 Kǝla mǝnana Malǝmce na ka,
&lt;&lt;Nda aceò, we
Mǝtalabangŋo
sǝ sǝm nggǝ sǝn tanni,
a koya pwari ka,
mǝnana nǝ̀ kánǝban a lú ka.
Sǝm ado ka sǝm nda
kǝla anzur mǝnana
à nǝ̀ nggá pwangi
myalia ka.&gt;&gt;*
37 Awo! Aɓalǝ amǝnia yì agir kat ka, sǝm kútì amǝ'limurǝm, nǝ bu Kǝrǝsti mǝnana earce sǝm ngga! 38 Ən earǝna nǝi a ɓabumam ama kǝgìr pà nǝ̀ gau sǝm sǝnǝa earcearǝu mala Ɓakuli ɗàng. Ko ɓǝ̀ lú na, ko àwá, ko amǝturonjar, ko arǝcandǝa mala akukwar, ko ɓǝ̀ ya rǝcandǝa nani ka, à kārǝa à nǝ̀ gau sǝm ɗàng. Ko ɓǝ̀ agir mǝnana à kǝ kumban a nza man, ko a nza mǝno nǝ̀ yiu ka, 39 ko agir mǝnana a kùli, andǝa mǝnana atà nzali ka, à karǝ ɗang. Kǝgìr pà kàm aɓa ɓanza man, mǝnana nǝ̀ gandǝ gau sǝm sǝnǝa earcearǝu mala Ɓakuli, mana aɓa Kǝrǝsti Yesu Mǝtala sǝm ngga ɗàng.
* 8:1 Ɓalli gbal aɓa: Rom 5:16. † 8:2 Ɓalli gbal aɓa: 1Kor 15:45; Rom 6:14,18. ‡ 8:3 twal cauɓikea ko &lt;&lt;ace panzǝki rǝcandǝa mala cauɓikea amur sǝm.&gt;&gt; § 8:3 Ɓalli gbal aɓa: Atúró 13:39; Ib 2:14; 7:18; 10:1-2; Filp 2:7. * 8:4 Ɓalli gbal aɓa: Rom 3:31; Gal 5:16,25. † 8:5 Ɓalli gbal aɓa: Gal 5:19-25. ‡ 8:6 Ɓalli gbal aɓa: Rom 6:21; 8:13,27; Gal 6:8. § 8:8 Ɓalli gbal aɓa: Rom 7:5. * 8:9 Ɓalli gbal aɓa: 1Kor 3:16; 6:19; 2Kor 6:16; 2Tim 1:14. † 8:10 Ɓalli gbal aɓa: Gal 2:20; Afi 3:17. ‡ 8:11 Ɓalli gbal aɓa: Kol 3:16; Yoh 5:21. § 8:13 Ɓalli gbal aɓa: Rom 8:6; Kol 3:5. * 8:14 Ɓalli gbal aɓa: Gal 5:18. † 8:15 Dàdá: nǝ kún Aramayik ka nda &lt;&lt;Abba.&gt;&gt; ‡ 8:15 Ɓalli gbal aɓa: Mar 14:36; Rom 9:4; Gal 4:5-7. § 8:17 Ɓalli gbal aɓa: Gal 3:29; 4:7; 2Kor 1:5,7; 2Tim 2:12; 1Bit 4:13. * 8:18 Ɓalli gbal aɓa: 2Kor 4:17; Kol 3:4; 1Bit 5:1. † 8:19 Ɓalli gbal aɓa: 1Bit 1:7,13; 1Yoh 3:2. ‡ 8:20 Ɓalli gbal aɓa: Tite 3:17-19; Ham 1:2. § 8:21 a bu kùrban mala kìɗìkì ko &lt;&lt;mala purî ɓá nsolo mala dupî ká lú andǝ rǝmbo.&gt;&gt; * 8:23 Ɓalli gbal aɓa: 2Kor 1:22; 5:2,4; Gal 5:5. † 8:24 Àkǝ̀ ɓá mǝnia yì tsǝkɓalǝu sǝ sǝm kum àwá. Ko &lt;&lt;À pà sǝm mǝnia yì tsǝkɓalǝu lang à amsǝ sǝm ngga.&gt;&gt; ‡ 8:27 Ɓalli gbal aɓa: Ang 139:1-2; Luk 16:15; Sǝn 2:23; Rom 8:6,34. § 8:29 angŋa dǝmba twalǝ̀nia ka: Ko &lt;&lt;angŋa dǝmba súrǝ́nia à nda ka male ka.&gt;&gt; * 8:29 Ɓalli gbal aɓa: Rom 9:23; 11:2; 1Bit 1:2,20; Afi 1:5,11. † 8:31 Ɓalli gbal aɓa: Ang 118:6. ‡ 8:32 Ɓalli gbal aɓa: Yoh 3:16; Rom 4:25. § 8:33 Ɓalli gbal aɓa: Luk 18:7; Isha 50:8-9. * 8:36 Ɓalli gbal aɓa: Ang 44:22.