28
Poli iqu, qua eqä-pŋä awä iqi, Malta iu äpmamiŋqeŋqä
1 Äŋguänäŋä iuäqämeni, näqŋqä tiiŋä ekqueqä. Qua eqä-pŋä awä iqi, kiqä yoqe, Malta ivqä. 2 Itaŋga ämaqä qua iutaŋä iqua, suqä äŋguänäŋi tiiŋä inetquakuwi. Piyä äqiyätä, isqä imänätqätaŋgqeŋqä, iqua tä ikepu, ne yeeqä äneyätmakuwi. 3 Iŋgaŋi Poli iqu tä hui aquvä ämaqiyätä, tä hänaqä äsätaŋgqä iu äväuekqe. Qänjaŋuä hŋqu, tä yäpä iŋgisa äwämiŋqe, tä tnäŋä uwqaŋgaŋga, yäpaqäŋgisa ätimäuäqe, Poli iqueä hipa iu hiquaŋä ätutquvä qe äqiyämämiŋqe. 4 Ämaqä iqisaŋä iqua, hiŋuä iiŋä äqumbiyi, quwqä-quwä tiiŋä ätŋguwi. “Hiŋuä qumbiyä! Tqu, ämaqä pizqä päsqä-qu etaŋgi, iqu eqä-pŋä iu mäpäkoŋqä iqä-qe, neqä goti suqä quvqeŋqä kima vqä ii, iqu häŋä yqänä pmetŋqä iiŋqe, mäwiŋqä iqiyä” ätkuwi. 5 Iŋgaŋi Poli iqu qämakä iqueŋi, tä iuŋqä qe ätasäwqatkqe. Iŋäqe nätmatqä hui iqueŋi, mäwimeqä ikqe. 6 Qokä-apäkä iqua, “Poli iqueqä huiwi ppäkä nyquaŋguti, iqu qua iqi äpäknätä äpäkonäŋqiyä” tpu ipu, hiŋui hŋgaŋqä äqumbu äpmamiŋuwi. Iqueqä huiwiuŋi, nätmatqä hui mäwimeqä äyä iqaŋgi äqumbiyi, “Tqu, goti hŋqueqä” ätŋguwi.
7 Qua tqu-täŋä qäqiqiŋi, ämaqä qua iu äpmamiŋuwä iquau miqä iqueqä quae. Iqueqä yoqe, Pupulusi ique. Ämaqä iqu iqueqä aŋiuŋqä änätma äwäqe, hiunji hŋquaqui-hŋqueŋä iquauŋi, äŋguänä äminemiŋqe. 8 Iŋgaŋi Pupulusi iqueqä kaniqu huiwä dŋätä, zä-qunätä itä yaqä äwämiŋqe. Poli iqu ique äwimeqe, Goti Hanjuwä Iquenyqä tääqä ätuätä, hipae haqeqi äwiyätä, ique äŋguä iwimäkkqe. 9 Iqu iiŋä imäkqaŋga, ämaqä täŋä-yaqä äwämiŋuwä, qua iutaŋä huizi iqua-pqe, Poli ique äwimeqaŋguwäŋga, iqu iquauŋi äŋguä inä iwimäkkqe. 10 Iqu quŋi äŋguä iiŋä iwimäkqaŋgqeŋqä, qu neŋi, suqä äŋguänäŋinä inemäkkuwi. Qaŋuä hŋquaqu-hŋque ae äpäwqaŋga, ne yimba iu ävämetuŋquä iqauŋgua, nätmatqä äwa imiŋquä isua yätamäkqä änekuwi.
Poli iqu, Romä iu ätimäukqeŋqä
11 Ne qua Malta iuŋi, qaŋuä hŋquaqui-hŋque ae äpmenitaŋi, yimba aŋä-himqä Aleksandiya iutaŋä hŋque ätkamäuätanä äukqe. Yimba iqu yuŋuä naqänäŋäŋgaŋi qua iu äpmamiŋqe. Iqueqä himäŋgisaŋi, goti Susi iqueqä ymeqä qäyawä iquaquiyqä ktqä-täŋiqä. 12 Ne äwani, aŋä-himqä Sirakyusi iu ätimäuani, hiunji hŋquaqui-hŋque äpmakque. 13 Iqiŋi ävämeni, aŋä-himqä Reŋgiumä iu ätimäukque. Awiŋgaŋi yuŋuä, mäptqä timäuqä mäwqä iŋgisa quŋgaŋga, iqi ävämeni, hiunji hŋquaqui qaŋä äwani, aŋä-himqä Puteoli iu ätimäukque. 14 Iqiŋi ne quuvqä heqiyqä iquau äwimeqauŋgua, qu ne hiunji 7 anä pmetuŋquä yatŋqä änekuwi. E äpmenitaŋi, ne iquau ävämaŋi, aŋä-himqä naqä Romäŋqä äukqe. 15 Quuvqä heqiyqä Romätaŋä iqua, qu nenyqä, “Qaŋä äpätqäŋäuä” tqaŋgä äwipiyi, hänaqä awä iqi äminatuŋquä äpkuwi. Iŋgaŋi qutaŋä hŋquatä maketqä aquväqŋqä, kiqä yoqe Apiyusi iu qe ämiŋgque. Itaŋga huizi iquatäŋi, ne aŋä, ‘Hiqaqä Yakuä Äwämä Uwqä Hŋquaqui-hŋqueyqä’ ätmiŋuwä iu qe ämiŋgque. Poli iqu iquau hiŋuä äqunäqe, iqu Goti Hanjuwä Iquenyqä “äŋguiqä” ätätä, iqueqä äwqe yäŋänäqŋqä ämakqe. 16 Itaŋga, ne Romä iu ätimäuani, yäpä iŋgisa uwqauŋgua, ämaqä Romä iu miqä iqua, Poli iquenyqe, “Iqu aŋä hŋque kiqä-kiuänä pmetaŋguti, mäkä-iqä hŋqu hiŋuä äqunä ämiquätŋqeqä” ätkuwi.
Poli iqu, Romä iu kukŋuä awä ätumiŋqeŋqä
17 Poli iqu Romä iuŋi, hiunji hŋquaqui-hŋque ae äpmeqetaŋi, iqu Israitqä iqi äpmamiŋuwä iquauqä naqä iquau tääqä ätuätumakqe. Qu aquvä ae äqäŋgaŋguwäŋgaŋi, iqu iquauŋi tii ätukqe. “Tatqä-guäkauä, Israitqä iquneqä yoqetä, neqä atqä-awäkauqä suqä-pqetäŋi, mändi kittqämqä diŋqe, nyi suqä quvqä hui mimäkqä imiŋqeqä. Iŋäqe qu nyi Jerusälemä iu guä äŋgiqiyäupu, Romätaŋä iquauä hipaeu äpmuatänjikuwiqä. 18 Itaŋga Romätaŋä iqua nyaqä maŋi qätä änyiyäpu, ŋqä suqeŋqä näqŋqä mapŋqä yatŋqä änyipiyi, hiŋuä tiiŋä äŋqäŋguwiqä. Nyi pizqä bäkpŋqä diŋqe, nyaqä suqä quvqe aaŋqä etaŋgi, qu nyi huätä nyivquatämäupŋqä ikuwiqä. 19 Iiŋä iqaŋguwiŋqe, Israitqä iqua, Romätaŋä iquau äkasuwä tquaŋguwäŋgaŋi, ŋqä nyämaqeuŋi, nätmatqä huiŋqä kukŋuä mitmqe hma qäyä hitaŋgqä-qe, hänaqä miŋqä iqaŋgi, nyi ‘Nyaqä kukŋui, ämiqä naqä Sisa iqu änyiwäseyätŋqeqä’ ätkqeqä. 20 Nätmatqä iiŋi, nyi näunäŋämä änyimakqä etaŋgi, nyi he hiŋuä eqänätmä kukŋuä hitapmätmä tääqä iiŋqä etätmeqä. Israitqä eeqänäŋä iqua, nätmatqeŋqä kŋuä yäŋänäqŋqä ämepu hiŋuä äqämbu äpmeŋuwä iuŋqe, nyi-pqe inä äqänmä äpmeŋänä. Nyi a tä äŋgiqätäŋqe, kiqä quati, iquesanänjqä” ätukqe.
21 Iqu iiŋä tquaŋga, qu iqueŋi tiiŋä ätukuwi. “Ämaqä Jutiyataŋä iqua, sinyqä awä natpŋqe, pipa hui maqiyqä ikuwiqä. Itaŋga Israitqä iquautaŋä hŋqu äpätä, sinyqä kukŋuä quvqä hui mänatqä ikqeqä. 22 Israitqä iqunesaŋä hŋqua, kŋuä änyä-häŋi indqäŋgaŋguwiŋqä, ämaqä qua eeqänäŋä iutaŋä iqua, kukŋuä ququvqä ätätqäŋuwiqä. Ne iiŋqä näqŋqä metuŋque, si tqä kŋuä indqäŋqe awä tqaŋgtqe, qätä kiyatuŋquä äpqunä” ätukuwi.
23 Qu hiunji hŋque atäuŋuä ipiyi, ämaqä kuapänäŋi, aŋä Poli iqu pmetaŋgqä iuŋqä iŋga äpkuwi. Qu ziŋuitä äpmakuwi, awiyqeuŋqä äpmetqutpiyä iuŋi, Poli iqu Goti Hanjuwä Iqunä miqeuŋqätä, Jisasi Iquenyqätä, näqŋqä qeiqinyä äwikqe. Qu Jisasi Iquenyqä näqŋqä äŋguä ämepu quuvqä hiqäpŋqä iiŋqe, iqu kukŋuä-suqä Mosisi iqu äqäkqeutatä, Goti Iqueqä kukŋuä hiŋuä-tqä iqua äqäkuwä iutatä, ämetä, awä ätumiŋqe. 24 Iqu awä iiŋä ätumiŋqä iiŋqe, ämaqä hŋqua, “Kukŋuä tä, qäyunä ätqiyä” kŋuä indqäŋgaŋguwäŋga, huiziqua iqueqä kukŋuiŋqä quuvqä maeqiyqä ikuwi. 25 Iquauqä awä iqisaŋi, qu kukŋuä mäkä äunäpiyitaŋi, ävämapŋqä iqaŋguwäŋga, Poli iqu kukŋuä hui inä qe ätukqe. “Dŋä Äŋguä Iqu, kukŋuä naqä-qakuänäŋi, tawäkau äyä ätukqeqä. Iqu hiŋuä-tqä Asayä iqueqä maŋitaŋi, tiiŋä ätukqeqä.
26 ‘Qokä-apäkä iquauŋqä äwätnä, tiiŋä tuvä. “He kukŋuä qätä äwika äwäpiyä-qe, kiqä quatiŋqe änyä maqŋqä hipnuwiqä. He hiŋuä äquŋgua äwäpiyä-qe, nätmatqä hŋquenyqe näqŋqä maeqä ipnuwiqä.” 27 Ämaqä iiŋä iqua näqŋqä äŋguä mämeqäŋqe, quwqä nyuäŋi woyqä ae imaqundäŋgqeqä. Kukŋuä qätä äŋguä mäwiyqäŋqe, quwqä qäte, ae imaqundäŋgqeqä. Nätmatqä hiŋuä äŋguä mäquŋquä ipŋqe, quwqä hiŋuä-pqe, ae yämaqundi iŋgqeqä. Qu iiŋä mimäkqä-säpi, quwqä kŋui äkunmäknäpu, Nyinyŋqä aŋgumä quvepqaŋgpi, ga Nyi iquauŋi äŋguä iwimäkqäminjqä.’*
28 Iŋäqe he näqŋqä tiiŋä hipŋqeqä. Goti Hanjuwä Iqu ämaqä aŋgu itmetŋqä imäkätŋqeŋqe, Iqu ne Israitqä iqune qäyä etaŋgi huiziquauŋqe, kukŋuä ae ändowatkqeqä. Kukŋuä iiŋi, qu qätä wipnuwiqä.” 29 Poli iqu iiŋä tquaŋgi äwipiyi, iqua iqueŋi ävämakuwi.
30-31 Quväukuä hŋquaquiŋi, Poli iqu aŋä ämätkqä kanique mbqä ävätä, iu äpmamiŋqe. I pmetaŋgqäŋga ämaqä ique äwimeqaŋguwä iquauŋi, iqu yeeqä ävätmetä, Goti Hanjuwä Iqunä ämitŋqä iuŋqä kukŋui, zä miqä, pemä itä, awä ätuätä, itaŋga Naqä Jisasi Kraisi Iquenyqä näqŋqä äwimiŋqe. Iqu iiŋä tqaŋgqeŋqe, ämaqä hŋqu pmua mäwimäkqä imiŋqe.
* 28:27 Asayä 6:9-10