ላሚንቴ ዎጎ ማፃኣፖ
ዓይፆ ካሮ
ሃይ ላሚንቴ ዎጎ ማፃኣፓ ዒስራዔኤሌ ዴራ ሚርጌ ዎዴ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎይዳ ሃንቲ፥ ካኣናኔ ሄላኒ ዻካ ዓታዛ ሞዓኣቤ ቦኦሎይዳ ዴዔያና ሙሴ ኬሊ ኬሊ ዔያቶም ኬኤዜ ማሊፆ ዓርቄያኬ።
ሃኖ ማፃኣፖይዳ ፃኣፒንቲ ዓኣ ባኮይዳፓ ሚርጌና ኮይሳያ ማዔ ፔቴ ፔቴ ባካ ሃካፓ ሊካ ፓይዲንታሢጉዴያኬ፦
1. ዔያታ ናንጊ ዓኣሤ ዖይዲታሞ ሌዖ ጋራ ማዺንቴ ዼኤፖ ዼኤፖ ባኮ ሙሴ ዓሶም ጶቂሢ ኬኤዛኔ፤ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎይዳ ፆኦሲ ዎማይዲ ዔያቶ ዔኪ ዓኣዼቴያ ዴሮም ጶቂሢ ዴራ ፆኦሲም ጉሙርቂንታያ ማዓንዳጉዲ፤ ሃሣ ፒዙሞና ዓይሢንታንዳጉዲ ኬኤዛኔ።
2. ሙሴ ታጶ ዓይሢፆንሢ ላሚ ኬኤዚ ኬኤዚ ባሼና ቤርታሳ ዓይሢፄሎኮ ቡሊፆ ዳልጊና ፔጋሲ ኬኤዚ ዴራ ፆኦሲ ሌሊ ካኣሽካንዳጉዲ ጶቂሢ ኬኤዛኔ፤ ዬያይዳ ሃሣ ዒስራዔኤሌ ዓሳ ዔያቶም «ዒንጊንታንዳኔ» ጌይንቴ ዓጬሎይዳ ካፒ ናንጋንዳ ዱማ ዱማ ዎጎ ላሚ ዔኪ ዔኪ ፔጋሲ ኬኤዛኔ።
3. ፆኦሲ ዔያቶና ዎላ ጫኣቄ ጫኣቁማ ዎዚጉዲታቶዋ ቡሊ ኬኤዚ ኬኤዚ፤ ሃሣ ዴራ ዬያ ጫኣቁሞ ጉሙርቂንቲ ካፒፆ፥ ጊንሣ ዓካሳንዳጉዲ ሙሴ ዴሮም ጶቂሢ ኬኤዛኔ።
4. ዒያሱ ሙሴ ቤዛ ጌሊ ፆኦሲ ዴሮ ዔኪ ዓኣዻንዳጉዲ ዶኦሪንቴ፤ ፆኦሲ ጉሙርቂንታያ ማዒፆ ዛሎ ሙሴ ዓይኑሞ ኬሲ ዓይናዺ፥ ዒስራዔኤሌ ማኣሮ ዓሶ ቢያ ዓንጂ ጌዔስካፓ ዮርዳኖሴ ዎሮኮ ዓባ ኬስካ ዛሎና ዓኣ ሞዓኣቤ ዓጮይዳ ሃይቄኔ።
ፆኦሲ ዒዚ ናሽካ ዓሶና ዒ ዶኦሬ ፔ ዴሮ ዻቂሼሢና ዓንጄሢ ኬኤዛ ማሊፃ ሃኖ ማፃኣፖኮ ዼኤፒ ዓይሢ ካራ ማዓኔ፤ ፆኦሲኮ ዴራኣ ዒዛኮ ዓንጃ ዔያቶይዳፓ ዱማዹዋንቴ ሼምፔና ናንጋንዳጉዲ ፆኦሲ ዔያቶም ማዼ ባኮ ቢያ ጶቂሢ ጶቂሢ ቢያ ዎዴ ዔያታ ፆኦሲ ናሽካንዳጉዲና ዒዛም ዓይሢንታንዳያ ኮይሳሢ ኬኤዛኔ።
ሃኖ ማፃኣፖኮ ዼኤፖ ማሊፆ ዓርቄ ቤዛ ዓይ. 6፡4-6 ሄላንዳኣና ዓኣ ቤዞኬ፤ ዬና ቤዛ፦ «ዓይሢፆይዳፓ ቢያ ባሻ፥ ዼኤፖ ዓይሢፆ» ጌዒ ዬሱሴ ኬኤዜ ባኮ ዓርቄያኬ። ዬይ ዎዚ ጋዓያዳይ ጌዔቴ «ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ኔ ፆኦዛሢ ጉቤ ዒናፓ ጉቤ ሼምፓፓ ጉቤ ዎልቃፓ ናሽኬ» ጋዓያኬ።
ማፃኣፔላ ዱማ ዱማ ዓርቄ ባኮ
ሙሴኮ ቤርታሳ ጌኤዞ (1፡1—4፡49)
ሙሴኮ ላምዓሳ ጌኤዞ (5፡1—26፡19)
1. ታጶ ዓይሢፆ (5፡1—10፡22)
2. ዎጎና ዳምቦና ላቲ ኬኤዚንቴ ባኮንታ ዛላ (11፡1—26፡19)
ካኣናኔ ጌላዖ ማዻንዳጉዲ ዓይሢንቴ ባኣዚ (27፡1—28፡68)
ጫኣቁሞኮ ዓካዺፆ (29፡1—30፡20)
ሙሴ ጋፒንሢ ጌስቴ ባኮ (31፡1—33፡29)
ሙሴኮ ሃይቦ (34፡1-12)
1
ዒስራዔኤሌ ዴራ ሲና ዹካፓ ዴንዳንዳጉዲ ዓይሢንቴሢ
1 ዒስራዔኤሌ ዴራ ዮርዳኖሴ ዎሮኮ ሱካ፥ ሱፔ ጎዖ ዓጮኮ ቤርቶ ዛላ ፔቴ ዛሎና ፓኣራኣኔ ካታማ ባጎ ዛሎና ቶፔሌ፥ ላባኔ፥ ሃፄሮቴና ዲዛሃባ ጌይንታ ካታማ ዓኣ ዓራባ ጌይንታ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎይዳ ዓኣንቴ ሙሴ ዔያቶም ሂዚ ጌይ ኬኤዜኔ፦ 2 ዔዶኦሜ ጌሜሮ ጎይፆ ዴንዴቴ ሲና ዹኮይዳፓ ዴንዲ ቃዴሴ ባርኔ ሄላኒ ታጶ ፔቴ ኬሊ ሃንቲንታያኬ። 3 ጊብፄ ዓጫፓ ዔያታ ኬስኬንቴ ዖይዲታማሳ ሌዖኮ ታጶ ፔታሳ ዓጊና ፔቴ ጌዒ ዓርቃ ኬሎና ናንጊና ናንጋ ጎዳ ዒዛ ዒስራዔኤሌ ዴሮም ኬኤዞንጎ ጌዔ ባኮ ቢያ ሙሴ ኬኤዜኔ። 4 ዬያ ዒ ኬኤዜሢ ሃሴቦኔ ካታሞይዳ ዴዒ ካኣታዺ ዎይሣ ዓሞራ ዓሶ ካኣቲ ሲሆኔንታ ዓስታሮቴና ዔድሬዒ ካታሞ ዎይሣ ባኣሳኣኔ ካኣቲ ዖጌንታ ዖሊ ባሼሢኮ ጊንፃፓኬ። + 5 ዒስራዔኤሌ ዴራ ዮርዳኖሴኮ ዓባ ኬስካ ዛሎና ዓኣ ሞዓኣቤ ዓጮይዳ ዓኣንቴ ፆኦሲ ዒንጌ ዎጎ ሂዚ ጌይ ሙሴ ፔጋሲ ኬኤዚፆ ዓርቄኔ፦
6 «ሲና ዹኮ ኮይላ ኑ ዓኣ ዎዶና ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ኑ ፆኦዛሢ ኑም ሂዚ ጌዔኔ፤ ‹ሃኖ ዹኮ ኮይላ ሚርጌ ዒንሢ ዴዔኔ፤ 7 ዬያሮ ሃኖ ቤዞ ሃሺ ሚርጌ ጌሜራ ዓኣ፥ ዓሞራ ዓጮና ኮይሎይዳ ዓኣ ዓጮ ዴንዱዋቴ፤ ዬይያ፦ ዓራባ ዓጮኮ ዓሎ ዓጮና ዳውሎ ዓጮ፥ ዾኦሎ ዛሎ ዓጮ፥ ሜዲቴራኒያ ባዞ ኮይሎ ዓጮ፥ ካኣናኔ ዓሶ ዓጮና ሊባኖኦሴ ዹኮይዴና ጌዒ ዴንዲ ዔፕራፂሴ ዎሮ ሄላንዳኣና ዓኣዹዋቴ። 8 ታኣኒ፥ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ዬያ ዓጮ ዒንሢኮ ቤርታኣ ዓዶንሢ ዓብራሃሜንታ ዪሳኣቄንታ ያይቆኦቤንታም ዔያቶኮ ዜርፆማኣ ዻካልሳኒ ሃጊ ማዓንዳ ዎዛ ዒንጊ ጫኣቄሢሮ ዬኖ ዓጮ ዴንዲ ዻካሉዋቴ።› »
ሙሴ ዴሮኮ ሱኡጎ ዶኦሬሢ
(ኬሲ. ማፃ 18፡13-27)
9 ሙሴ ዒማና ዴሮም፦ «ሃጊ ኑኡኒ ሲና ዹኮ ኮይላ ዓኣንቴ ታ ዒንሢም ‹ዒንሢ ዎይሢፃ ታኣም ዴኤፄኔ፤ ዬያ ቢያ ታኣሮ ማዻኒ ታ ዳንዳዑዋሴ፤ 10 ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ዒንሢኮ ፆኦዛሢ ዒንሢ ሚርጊሼኔ፤ ዒንሢኮ ፓይዳኣ ጫሪንጮ ዉጫሢጉዲ ዺቤኔ። 11 ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ዒንሢኮ ቤርታኣ ዓዶንሢኮ ፆኦዛሢ ሃሢያ ዒንሢም ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ዒንጌ ጎይፆና ሚርጌ ሺያ ጳንጬ ማሂ ፓይዶ ዒንሢኮ ሚርጊሺ ዒንሢ ዓንጆንጎ! 12 ጋዓንቴ ዒንሢኮ ባኣካ ማዢንታ ፑርቱሞንታ ማርሚሢንታ ባይዛኒ ዬያ ዴኤፆ ማዾ ታኣሮ ታ ዎዲ ማዻንዳይ? 13 ፔቴ ፔቴ ፃጶይዳፓ ዔራ ማዔ ዓሲ፥ ሃሣ ዬያጉዴ ማዾ ማዺ ዔሬ ዓሲ ዶኦሩዋቴ፤ ታኣኒያ ዔያቶ ዒንሢ ዑፃ ሱኡጌ ማሂ ጌሣንዳኔ› ጌዔኔ። 14 ዒንሢያ ዬያ ማሊፆ ‹ቃራኬ› ጌዒ ዔኬኔ፤ 15 ዬያሮ ፔቴ ፔቴ ፃጳፓ ዒንሢ ዶኦሬ፥ ቤርታ ዬኖ ጉዴ ማዾ ማዺ ዔሬ ዓሶ ዔኪ ዒንሢ ዑፃ ሱኡጌ ማሂ ታ ጌሤኔ። ዔያቶይዳፓ ዛሎ ሺያ ዓሲ ዎይሣያ፥ ዛሎ ፄኤታ ዓሲ ዎይሣያ፥ ሃንጎ ዓሶ ሃሣ ዶንጊታሚ ዓሲ ዎይሣያና ታጶ ዓሲ ዎይሣያ ማሂ ታ ዶኦሬኔ። ፔቴ ፔቴ ፃጶ ማኣሮዋ ዎይሣንዳ ዓሲ ታ ዶኦሬኔ።
16 «ዒማና ዔያቶም ታ፦ ‹ዒንሢኮ ዴሮ ባኣካ ማዢንታ ፑርቶ ባኮንታ ማርማሢ ጌኤዞዋ ዋይዙዋቴ፤ ዒንሢ ዴሮ ባኣካ ማዖም ሜሌ ዓጫፓ ሙኪ ዒንሢ ባኣካ ናንጋ ዓሶኮ ማዢንታ ፑርቶ ባኮንታ ሞኦቶ ቢያ ዛጊ ፒዜ ዎጉዋቴ። 17 ዒንሢ ጌስቲ ዎጋ ዎዶና ዓሲ ዱማሲ ዎጊፖቴ፤ ዓይጎ ባኣዚያ ማዖም ዼኤፒ ዓሲ ማዔቴያ ዻካ ዓሲም ሄኮ ጌስቲ ዎጉዋቴ። ዒንሢ ዎጋሢ ፆኦሲ ዒንሢም ዻዋ ጎይፆና ማዓያታሢሮ ዖናኣ ዒጊጪፖቴ፤ ዒንሢም ዴኤፃ ባኣዚ ዓኣቴ ታ ኮይላ ዔኪ ዬዑዋቴ፤ ታ ጌስቲ ኩንሣንዳኔ› 18 ዒንሢ ማዻኒ ኮይሳ ባኮ ቢያ ዒማና ታ ዒንሢም ኬኤዜኔ» ጌዔኔ።
ሙሮ ዳኪንቴ ዓሶ
(ፓይ. ማፃ 13፡1-33)
19 «ዬካፓ፦ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ኑ ፆኦዛሢ ኑና ዓይሤ ጎይፆና ሲና ዹኮ ኮይላፓ ዔቂ ሚርጌ ጌሜራ ዓኣ ዓሞራ ዓሶ ዓጮ ዔኪ ዓኣዻ፥ ዒንሢ ዛጌሢጉዲ ሚርጌ ሜታሳ ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎ ጎይፆና ጌዒ ቃዴሴ ባርኔ ኑ ሄሌኔ፤ 20 ዒኢካ ታ ዒንሢም፦ ‹ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ኑ ፆኦዛሢ ኑና ዻካልሳኒ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ዒንጌ ሚርጌ ጌሜራ ዓኣ ዓሞራ ዓሶ ዓጮ ዓካሪ ዒንሢ ሄሌኔ፤ 21 ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ዒንሢኮ ፆኦዛሢ ዒንሢም ዒንጌ ሳዔላ ሃኖኬ፤ ዛጉዋቴ፤ ኑኡኮ ቤርታኣ ዓዶንሢኮ ፆኦዛሢ ማዔ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ዓይሤ ጎይፆና ጌሊ ዻካሉዋቴ፤ ዓልቲ ዒጊጪፖቴ።›
22 «ጋዓንቴ ዒንሢ ታ ኮይላ ሙኪ፦ ‹ዓጬሎ ሙራንዳ ዓሲ ኑ ዳኮም፤ ዔያታ ዬኖ ዓጮ ሄሊሳንዳ ፒዜ ጎይፃ ዎይና ማዓንዳቴያ ዎዚጉዴ ካታማ ዓኣቴያ ዛጊ ኑም ኬኤዛኒ ዳንዳዓኔ› ጌዔኔ።
23 «ታኣማኣ ዬያይዲፃ ኮሺ ማዒ ጴዼሢሮ ፔቴ ፔቴ ፃጳፓ ፔቴ ፔቴ ዓሲ ዶኦሪ ታጶ ላምዖ ዓሲ ታኣኒ ዳኬኔ። 24 ዬካፓ ዔያታ ዬኖ ጌሜራ ሚርጌ ዓኣ ዓጬሎኮ ዴንዲ ዔሽኮሌ ዶኦጮ ሄላንዳኣና ሃንቲ ሃንቲ ዛጌኔ። 25 ዒማና ዔያታ ዒኢካፓ ሙዎ ሚሢ ዓኣፒ ዻካ ኑም ዔኪ ሙኬኔ፤ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ኑ ፆኦዛሢ ኑም ዒንጋኒ ማሌ ዓጬላ ሚርጌና ማሊ ማዔሢያ ዔያታ ኑም ኬኤዜኔ።
26 «ዒንሢ ጋዓንቴ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ዒንሢኮ ፆኦዛሢ ዓይሤ ባኮ ዋይዞ ዒፂ ዬኖ ዓጬሎ ጌላኒ ኮይባኣሴ። + 27 ዒማና ዒንሢ ዒንሢኮ ማኣራ ዴዒ ‹ናንጊና ናንጋ ጎዳ ኑና ዒፄኔ፤ ጊብፄ ዓጫፓ ኑና ዒ ኬሴሢ ሃኣታ ዓሞራ ዓጮ ዓሳ ኑና ዎዻንዳጉዲ ዓኣሢ ዔያቶም ዒንጋኒ ኮዒኬ፤ 28 ዓካሪ ኑ ዒኢካ ዓኣዻሢ ዓይጎሮዳይ? ዒኢካ ናንጋ ዓሳ ቢያ ዎልቄና ዓኣያ፤ ሃሣ ዔጳኣ ኑ ጊዳፓ ሚርጌና ዖዶሲ ማዔሢ ዬያጉዲ ሃሣ ዖዶሱማ ጫሪንቺ ዴንዴ ኬልቆና ዲሢና ኬልቂንቴ ካታማይዳ ዔያታ ናንጋያታሢ ኑኡኒ ዳኬ ዓሳ ኑም ኬኤዜኔ፤ ሚርጌና ዼኤፖ ዼኤፖ፥ ዔናኣቄ ናኣቶዋ ዔያታ ዴንቄኔ› ጌዒ ጉንዱሜኔ።
29 «ታኣኒ ጋዓንቴ ዒንሢም፦ ‹ዬያ ዴሮ ዒጊጪፖቴ፤ ሃሣ ዲቃቲፖቴ፤ 30 ዒንሢ ዛጋንቴ ጊብፄይዳ ዒንሢም ዒ ማዼ ጎይፆ ዒንሢ ዛሎ ዖልታንዳሢ ዒንሢኮ ቤርታ ቤርታ ዓኣዻ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ፆኦሲኬ። 31 ዓዴ ፔኤኮ ናዖ ኬዳሢጉዲ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ፆኦዛሢ ዒንሢ ዓኣዻ ቤዞ ቢያይዳ ዒንሢም ኮይሳ ባኮ ማዺ ማዺ ሃይካ ዒንሢ ሄሊሴሢ ዒንሢ ዛጌኔ› ጌዔኔ። + 32-33 ያዺ ማዔቴያ ዒንሢ ዱንኪ ዴዓንዳ ቤዞና ዒንሢ ዓኣዻንዳ ጎይፆ ዻዋኒ ሮኦሪ ሻኣሬና ዋንታኣና ታሚና ዒንሢኮ ቤርታ ቤርታ ማዒ ዒንሢ ዔኪ ዓኣዼ፥ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ዒንሢኮ ፆኦዛሢ ዒንሢ ጉሙርቂባኣሴ» ጌዔኔ። +
ናንጊና ናንጋ ጎዳ ዒስራዔኤሌ ዓሶይዳ ዓጌ ሜታሢ
(ፓይ. ማፃ 14፡20-45)
34 «ናንጊና ናንጋ ጎዳ ዒንሢ ጌዒ ሺራ ባኮ ዋይዚ ዻጋዼኔ፤ ዬያሮ፦ 35 ‹ታኣኒ ዒንሢኮ ቤርታኣ ዓዶንሢም ዻካልሳንዳኔ ጌዒ ሃጊ ማዓንዳ ዎዞ ዒንጌ፥ ዬኖ ማሎ ዓጬሎ ሃያ ፑርቶ ሾይንቶ ዓሶይዳፓ ፔቴ ዓሲታዖ ጌላዓኬ፤ + 36 ዬኖ ዓጬሎ ጌላኒ ዳንዳዓሢ ዪፑኔ ናኣዚ ካኣሌቤ ሌሊኬ፤ ዒዚ ጉቤ ዒናፓ ታኣም ጉሙርቂንታያ ማዔሢሮ ዬኖ ዒ ዴንዲ ዛጌ ዓጬሎ ዒዛና ዒዛኮ ዜርፆናም ታ ዒንጋንዳኔ› ጌዒ ጫኣቄኔ። 37 ዒንሢ ፑርቲሴ ዛሎና ናንጊና ናንጋ ጎዳ ታ ጊዳታዖ ዻጋዺ፦ ‹ሙሴ! ኔኤኒያ ዬኖ ዓጬሎ ጌላዓኬ፤ 38 ጋዓንቴ ኔና ማኣዲ ማዻ፥ ኔዊ ናኣዚ ዒያሱ ዬኖ ዓጬሎ ጌላንዳኔ፤ ዓጬሎ ዔያታ ዻካላንዳጉዲ ዒስራዔኤሌ ዴሮ ዔኪ ዓኣዻንዳሢ ዒዛታሢሮ ዒዛ ዶዲሼ› ጌዔኔ።
39 «ዬካፓ፦ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ኑና ቢያሢም ‹ኑኡኮ ሞርካ ዔያቶ ዲዒ ዔካንዳኔ ዒንሢ ጌዔ ናኣቶንታ ፑርቶና ኮዦና ዱማሲ ዔሪባኣ ዻኮ ናኣታ ሌሊ ዓጬሎ ዴንዲ ጌላንዳኔ፤ ዓጬሎ ታ ዔያቶም ዒንጌም ዔያታ ዻካላንዳኔ። 40 ዒንሢ ጋዓንቴ ዞቄ ባዞ ባንሢ ዔኪ ዓኣዻ ጎይፆና ዓሲ ናንጉዋ ዳውሎ ማዒ ዴንዱዋቴ› ሂዚ ጌዔኔ።
41 «ዒማና ዒንሢ ‹ሙሴ! ኑኡኒ ናንጊና ናንጋ ጎዳም ዋይዞ ዒፂ ዻቤኔ፤ ሃሢ ዓካሪ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ማዔ ኑ ፆኦዛሢ ዓይሤ ጎይፆና ኬስኪ ኑ ዖልታንዳኔ› ጌዒ ማሄኔ፤ ዬኖ ሚርጌ ጌሜራ ዓኣ ዓጬሎ ዓርቃኒ ሼሌዔ ዒንሢም ማሌሢሮ ዒንሢ ፔቴ ፔቴሢ ዖልዚ ዓንጋሞ ዔኪ ዔቄኔ።
42 «ናንጊና ናንጋ ጎዳ ጋዓንቴ ‹ታኣኒ ዔያቶና ዎላ ማዒንዱዋኣሢሮ ዖሎሮ ዔያታ ኬስኩዋጉዲ ዔያቶም ኬኤዜ፤ ዬያ ዔያታ ዋይዞ ዒፄቴ ሞርካ ዔያቶ ባሻንዳኔ ጌዒ ኬኤዜ› ታኣም ጌዔኔ። 43 ዬያ፥ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ታኣም ጌዔ ባኮ ዒንሢም ታ ኬኤዜኔ፤ ዒንሢ ጋዓንቴ ዋይዞ ዒፄኔ፤ ዒዛም ዋይዞ ዒፂ ዖቶርሙሞና ጌሜራ ሚርጌ ዓኣ ዓጬሎ ዒንሢ ዖላኒ ኬስኬኔ። 44 ዬኖ ዓጮኮ ጌሜራ ጌሜራ ናንጋ ዓሞራ ዓሳ ኬስኪ ዒንሢ ዖሌኔ፤ ዔያታ ማሢጉዲ ዹኡቂ ዴንዲ ሆርማ ሄላንዳኣና ዳውሲ ዒንሢ ዳኬኔ፤ ጌሜራ ሚርጌ ዓኣ ዔዶኦሜ ዓጮይዳኣ ዖሎና ዒንሢ ዔያታ ባሼኔ። 45 ዬያሮ ናንጊና ናንጋ ጎዳ ዒንሢ ማኣዳንዳጉዲ ዒላቲ ዒንሢ ዬኤኬኔ፤ ጋዓንቴ ዒዚ ዒላቶ ዒንሢኮ ዋይዛኒ ሃሣ ማኣዳኒያ ኮዒባኣሴ። 46 ያዺ ማዔሢሮ ቃዴሴይዳ ሚርጌ ዖዶሲ ዎዴ ዒንሢ ዴዔኔ።»
+ 1:4 ፓይ. ማፃ 2፡21-34። + 1:26 ላሚ. ዎማ 9፡23፤ ዔብ. 3፡16። + 1:31 ዳኪ. ማዾ 13፡18። + 1:32-33 ዔብ. 3፡19። + 1:35 ዔብ. 3፡18።