5
Yesu Baxanga Xaxagania
1 Bungina Yesu bagu burangadi, haing mana bimbi tela. Rung mari bu tubatuba lipuxindi dinaxu mana, baing dima rangua.
Kubolu Xaidi
(Luk 6:20-23)
2 Baing tubatubadi bila li:
3 “Lipudi daxabia diraxap mana Urana kubolundi, duwa xai,
namua na Long Xaiya Yonggaxinoa bing dingia.
4 Lipudi ayangading hatumingadingia mana kuboludingdi, duwa xai,
namua na Urana bagula tatua atidingdi.
5 Lipudi diti yadingdi te, duwa xai,
namua na bagula sina titi longgalo nadi.
6 Lipudi dahaxi mana dilibu kubolu maringindi bila dahaxi mana anginga lang, duwa xai,
namua na Urana bagula sina haringinga nadi bu dilibu ing murunganoa.
7 Lipudi dusinga lipudi, duwa xai,
namua na Urana bagula usingadi xauna.
8 Lipudi dahatumia Urana murunganoa ing ganina, duwa xai,
namua na bagula dibagu Urana.
9 Lipu aningoxamdi, duwa xai,
namua na Urana bagula uxudi ba garandi.
10 Lipudi daxap doa mana kubolu maringindi dilibudi, duwa xai,
namua na Long Xaiya Yonggaxinoa bing dingia.
11 “Bungina anaxu manga saing lipudi didaudauang, disina salaga nang xaung dilangua saing daharua haruanga diang xangxana mang, awa xai. 12 Ayaha sibuna gamoimia saing ayaha, namua na haxuyangaim sabanga raguang long xaiya. Ahatumia, waleu disina salak taininau na Urana lipuxing suxunguxunguamdi.
Mosak Xaung Luliana Tubatubainganoa
13 “Ang bila mosaga. Ang sanga ba ata lipu titiamdi daxanga maringinia bu walingadingdi didau bila mosak sanga ba hauli angingadi didau. Ning nabu dauyanoa sup, bing aria baru bu mosaga dau muli? Tegu. Mosakka na bila ba sanga mana axamang tela te. Bagula diting mari titia saing lipudi bagula diruha.
14 “Ang bila lulianoa. Ang sanga ba ahauli lipu titiamdi ba dibagu daxabia Urana haruangang maxunama. Bila lipudi dibagu long sabanga wa xaxagania nagungindi dilu, sanga ba lipu longgalo dibagu kuboluimdi. 15 Ne, lipudi ditung nagung tela saing dikaukau minia te. Tegu. Dita mahaing yabania bu sina luliana na lipu numam longgalo. 16 Bila balau, ata kuboluim xaidi sabasabia bu lipu longgalo dibagudi, bu ding longgalo bagula diti Tibuim long xaiyam yanoa.
Hanaunaunga Tubatubainganoa
17 “Labu ahatum ba ngama bu ngahitixiya hanaunaunga Urana sina na Moses kimbo lipuxing suxunguxunguamdi haruangadingdiu tai. Tegu. Ngama ba haruangadingdi aningoding. 18 Maxung sibuna ngabalang ba, laing sabaluna xaung titi disup, hanaunaunga hataing kaxukang tela sanga ba hanggalang monga te. Tegu. Hataing longgalo bagula disok to. 19 Binabu nabu udali hanaunaunga kaxukang sibung tela ing ganina saing utubatuba lipu teladi ba dilibu taininau, bagula uwa lipu kimuam sibuna mana Long Xaiya Yonggaxinoa. Ning lipu gaxarea su mana Urana hanaunaungandi saing tubatubadi bagula xap yaya sabanga Long Xaiya Yonggaxinia. 20 Ne alungu to: Parisidi xaung lipu hanaunaunga tubatubainganamdi kuboludinga mana disu mana Urana, nabu adali kubolua ba te, maxung sibuna sanga ba aluxu Long Xaiya Yonggaxinia te!
Ati Salianoa Tubatubainganoa
(Luk 12:58-59)
21 “Ang galungu masup haruanga mugangaradi daxap waleu ba, ‘Labu ung lipu tela matiu tai.✡ Nabu ung lipu tela mati, bing bagula uwa haruangia.’ 22 Ning ngabalang ba lipu gaxarea gamia tela, ina wa haruangia. Baing nabu uharua na tela ba, ‘Ung lipu olang,’ sanga ba Sanhidron Kaunsilidi disuxuyaung. Nabu uharua na tela ba, ‘Kakaham sibuna!’ sanga ba Urana tinggung mari long salakkam yabinia.
23 “Binabu, nabu uli kabukabu hananiangamia mana Urana Numanoa, uhanania hananiangama mala rangua Urana, saing la ba uhatum muli mana lipu tela wa haruangia maung, 24 bing uyunga hananiangama kabukabu hananiangam rubinia. Ula ulibu lipua ba atin daxaringa to. Sup baing uma uhanania hananiangama mala rangua Urana.
25 “Uhamaringia haruangua sap rangua bixuama xaiung haruangia. Ulibu bungina uwauyu daxangia, nam ganangana sup, saing taung lipu suxuyangam rimania, ina taung lipu salak yabang wasanganama rimania, saing ina taung salak yabania. 26 Maxung sibuna ngabalaung ba, bagula diyungaung masok sangua sap te. Bagula uwa laing ugim haxuyangama masup to.
Kubolua Kinu Rangua Lipu Gaxarea Uyau Teguyu Ba Tubatubainganoa
27 “Ang galungu masup haruangua ba: ‘Labu ukinu rangua gaxarea uyau teguyu bau tai.’✡ 28 Ning ngabalang ba lipu gaxarea bagu haing tela xaung maxandi digatila mana, bing libu kubolu diana ba—kinu rangua hatumingania. 29 Nabu maxam rimamo xaiung bu ulibu kubolu diana, bing uhasi uting mala. Nabu sanggam hatainoa hanggalang saing ula long xaiya, bing xai buk. Nam sanggam longgalo duwa bu ditinggung mari long salakkamia. 30 Baing nabu rimam rimamo xaiung bu ulibu kubolu diana, bing utaxiti uting mala. Nabu sanggam hatainoa hanggalang saing ula long xaiya, bing xai buk. Nam sanggam longgalo duwa bu uri long salakkamia.
Yaungua Utuina Tubatubainganoa
31 “Lipu teladi daharua ba: ‘Nabu lipu tela bo ba taxiti yaunganoa bing sina xailonga na haininoa ing ganina.’✡ 32 Ning ngabalang ba lipu gaxarea taxiti yaunganoa, ne haininoa haxa mauli rangua lipu tela te, bing ta haininoa daxanga diania mana yaungua. Baing lipu gaxarea yau haing yaunga taxitinganamga ba libu kubolu diana mana yaunga daxanganoa.
Hau Haruangua Tubatubainganoa
33 “Haruanga tela muli ang galungu masup mugangaradi daxap waleu ba, ‘Labu utaxiti haruangamau tai. Ulibu haruanga longgalo uhau rangua Toxoratamona.’ 34 Ning ngabalang ba, labu uharingia haruangama xaung haruanga telau tai! Nabu uxu ba long xaiya bu haringia haruangama, ina Urana xaitamoxi kabukabunoa. 35 Baing nabu uxu ba titia, ina longga yagua kindi mana. Baing nabu uharingia xaung Yerusalem, bing alaba long sabanga mana Xaitamoxi Sabanga. 36 Labu uharingia xaung haruanga ‘Mana toxoguau!’ tai, namua na sanga ba uxugia toxolom tela sok usamana kimbo mutuxuna te. 37 Uharua bila li ing ganina: ‘Wane, bagula ngalibu,’ kimbo ‘Tegu. Bagula ngalibu te’. Haruangama sanga ba. Bungina uharingia haruangama xaung haruanga tela, alaba ma rangua lipu diana ba.
Haxuya Kubolua Tubatubainganoa
38 “Ang galungu masup haruanga ba, ‘Nabu lipu tela hanggalangia maxama, bing uhanggalangia inia xauna. Nabu lipu tela taha saha waim tela, bing utaha saha inia xauna.’✡ 39 Ning ngabalang ba, labu uhaxuya lipua doa maunggu tai. Nabu lipu tela tahaung manggaxobim rimamo, bing uxugia tela rangua xauna. 40 Nabu lipu tela bo ba xaiung haruangia bu xap giminaga ranguaung xaung xap imangim lunama, bing usina imangim maxaxaya na xauna. 41 Nabu lipu tela bila kiap haxi mana oxoxi xalingindi mala laing kilomita tela, bing oxoxidi laing kilomita luwa. 42 Usina na lipu gaxarea xusungaung, saing labu uyamu lipudi dibo ba daxap axamang tela ranguanggu tai.
Murum Sibuna Mana Bixuamdi Tubatubainganoa
43 “Ang galungu masup haruanga ba, ‘Ung murung sibuna mana riamdi✡ saing hauxam sibuna mana bixuamdi.’ 44 Ning ngabalang ba: Ang muruim sibuna mana bixuaimdi saing asabu mana lipuadi disina salaga nang! 45 Mana kubolua ba, bagula ahatanga ba awa Tibuim wa long xaiya garang sibundi. Namua na sina xaidap lulianoa na lipu diandi xaung lipu xaidi xauna, saing sina kuya mari mana lipu maringindi xaung lipu maringing teguamdi xauna. 46 Nabu ung murum sibuna mana lipuadi muruding sibuna maung ing ganina, bagula axap haxuyanga baruamta? Lipu takis xabinganam diandi xauna, dilibu bila ba. 47 Nabu ulibu kubolu xai na riamdi ing ganina, bing kuboluma xan tela baru? Lipudi daxabia Urana te xauna dilibu bila ba. 48 Binabu alibu kubolu maringing sibuna, bila Tibuim long xaiyam libu kubolu maringing sibuna.
✡ 5:21 Xapdi Muli (Kisim Bek) 20:13 ✡ 5:27 Xapdi Muli (Kisim Bek) 20:14 ✡ 5:31 Hanaunaunga (Lo) 24:1 ✡ 5:38 Xapdi Muli (Kisim Bek) 21:24; Lipu Hananiangam Oxatanoa (Wok Pris) 24:20; Hanaunaunga (Lo) 19:21 ✡ 5:43 Lipu Hananiangam Oxatanoa (Wok Pris) 19:18