\NormalFont\ShortTitle{IOEL}

{\MT IOEL



\par }\ChapOne{1}{\SH Kwadi edia hahevahu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Iehova ena hereva Ioel Petuel enai e kau. Ini e gwau toma:


\par }{\Q \VS{2}Iahu e, ina na a kamonai!

\par }{\QB Tano inoholaina taumui iboumui ai, taiamui a hakala!

\par }{\Q Umui emui nega ai eiava tamamui edia nega ai

\par }{\QB kara inihetomana vada e vara a?


\par }{\Q \VS{3}Natumui ba hamaorolaidia,

\par }{\QB bena idia ese natudia ma bae hamaorolaidia,

\par }{\QB gabeai unu natudia ese uru ta ma bae hamaorolaidia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Rau-ani kwadidia ese e rakatani ḡaudia na

\par }{\QB kwadi tabatabadia ese vada e ani;

\par }{\Q bona kwadi tabatabadia ese e rakatani ḡaudia na

\par }{\QB roho kwadidia ese vada e ani;

\par }{\Q bona roho kwadidia ese e rakatani ḡaudia na

\par }{\QB hahevahu kwadidia ese vada e ani.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Kekero taumui e, a noga, ba taitai;

\par }{\QB vine ranuna o inumu taumui, ba tai lolololo;

\par }{\Q vine ranuna gaihona dainai ba tai,

\par }{\QB badina be udumui amo vada eme heabi oho.


\par }{\Q \VS{6}Badina be bese ta vada e tore isi, lauegu tano ihadikana totona,

\par }{\QB mai siahudia bona diaḡau;

\par }{\Q isedia na leona isedia na heheto,

\par }{\QB gadigadidia na leona hahinena gadigadina na heheto.


\par }{\Q \VS{7}Egu vine audia vada e havahudia,

\par }{\QB egu suke audia vada e hakwaidudia;

\par }{\Q kopidia vada e vakadia oho, vada e negedia dobi;

\par }{\QB rigidia vada e hakurokurodia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ba taitai, hane-ulato rami-hebouna na heto;

\par }{\QB puse dabuana e rioamu, maohenina taina e taimu.


\par }{\Q \VS{9}Flaoa boubouna bona inuinu boubouna ḡaudia na

\par }{\QB Iehova ena dubu amo vada eme heabi oho.

\par }{\Q Helaḡa taudia, Iehova ena hesiai taudia,

\par }{\QB na e taitaimu.


\par }{\Q \VS{10}Biru gabudia vada e vahu,

\par }{\QB tano na e taimu;

\par }{\Q badina be uit vada e dika vaitani,

\par }{\QB vine ranuna e oremu, dehoro na e-dodomu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Biru taumui e, daramui bae doko;

\par }{\QB vine ireḡudia taumui e, ba tai;

\par }{\Q uit bona bali daidiai,

\par }{\QB uma anidia vada e dika dainai.


\par }{\Q \VS{12}Vine auna e maraimu,

\par }{\QB suke auna e kakoromu;

\par }{\Q rimono, pamu, apolo,

\par }{\QB bona imea audia iboudiai e maraimu;

\par }{\Q bona moale e oremu

\par }{\QB taunimanima natudia ediai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Hahelaḡa taumui e, puse dabuadia ba rio, ba tai;

\par }{\QB ihaboulaina patadia ireḡudia taumui e, ba tai lolololo.

\par }{\Q Egu Dirava isiaina ilao-henina taumui e,

\par }{\QB a raka vareai, mai puse dabuamui, ba noho rani.

\par }{\Q Badina be flaoa boubouna bona inuinu boubouna ḡaudia na

\par }{\QB emui Dirava ena dubu amo vada e herumu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Anivaga ta ba hahelagaia;

\par }{\QB hebou helaḡana ta ba boilaia.

\par }{\Q Hanua tau-badadia ba haboudia,

\par }{\QB bona tano inoholaina taudia iboudiai danu;

\par }{\Q Iehova, emui Dirava, ena dubu ai bae hahebou,

\par }{\QB Iehova bae tai henia.


\par }{\Q \VS{15}Dina madi ihabaina!

\par }{\QB badina be Iehova ena dina vada eme kahikahi;

\par }{\Q hahebua-tari, Siahu-idoinai Diravana ena amo,

\par }{\QB unu e mai tomamu.


\par }{\Q \VS{16}Aniani na ita vairada amo

\par }{\QB vada eme heabi oho ani?

\par }{\Q Moale bona lalo-namo na eda Dirava ena dubu amo

\par }{\QB vada eme heabi oho ani?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Uhe na tano baruadia henudiai e masemu;

\par }{\QB habou-habou rumadia vada e ḡaḡae;

\par }{\Q roge vada e dika,

\par }{\QB badina be uma na asi anidia.


\par }{\Q \VS{18}Ubu-ubu ḡaudia na e ḡanaganamu,

\par }{\QB boromakau seridia na e daradaramu,

\par }{\Q badina be asi adia rei;

\par }{\QB mamoe seridia danu kudoudia e hetahamu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Iehova e, lau oi na tai henimumu;

\par }{\QB badina be tano ḡaḡaena ena rei gabudia na

\par }{\QB lahi ese vada e aradia ore;

\par }{\Q bona tano paka audia iboudiai na

\par }{\QB lahi hururu-hururuna ese vada e aradia.


\par }{\Q \VS{20}Uda boromadia ese danu oi e tai henimumu,

\par }{\QB badina be sinavai-sinavai vada e kororo,

\par }{\Q bona tano ḡaḡaena ena rei gabudia na

\par }{\QB lahi ese vada e aradia ore.




\par }\PoetryChap{2}{\Q \VerseOne{1}Siona ai kibi ba hiriria;

\par }{\QB egu ororo helaḡana ai ba hone!

\par }{\Q Tano inoholaina taudia bae heude-heude,

\par }{\QB badina be Iehova ena dina vada e maimu,

\par }{\QB vada eme kahira-kahira,


\par }{\Q \VS{2}dibura bona gabola dinana,

\par }{\QB dagadaga bona dibura masemase dinana!

\par }{\Q Bese badana mai siahuna ida

\par }{\QB ororo ai e da'ania, dagadaga na heto;

\par }{\Q nega gunadia amo idia heḡereḡeredia haida asie hedinarai,

\par }{\QB bona idia muridiai danu heḡereḡeredia haida basie hedinarai,

\par }{\QB uru iboudiai lalodiai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Idia vairadiai lahi na e heara oremu,

\par }{\QB bona muridiai lahi hururu-hururuna na e hearamu.

\par }{\Q Vairadiai tano ita-itana na Eden imeana na heto,

\par }{\QB a muridiai tano na e gagaemu, e vahu vaitanimu,

\par }{\QB ḡau ta idia imadia amo se roho maurimu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Oromadia na hosi oromadia heḡereḡeredia,

\par }{\QB bona e heaumu, tuari hosidia na heheto.


\par }{\Q \VS{5}Mai reḡedia, kariota reḡedia na heheto,

\par }{\QB ororo doridia ai e rohomu;

\par }{\Q lahi hururu-hururuna ese rei e araiamu na heto,

\par }{\QB tuari oreana mai goadana tuari totona e gini heḡaeḡaemu na heto.


\par }{\Q \VS{6}Idia vairadiai taunimanima na hisihisi ese e gugubadiamu,

\par }{\QB vaira iboudiai e laboradia gugurumu.


\par }{\Q \VS{7}Tuari taudia na heheto e heaumu,

\par }{\QB tuari taudia na heheto maḡu e dada daemu.

\par }{\Q Ta ta ena dala ena dala ai e rakamu,

\par }{\QB edia dala amo asie raka sirimu.


\par }{\Q \VS{8}Asie raka hesede-hesedemu,

\par }{\QB ta ta ena dala ena dala ai e rakamu;

\par }{\Q tuari lalonai e tata vareaimu,

\par }{\QB ta ese se ginidia ahumu.


\par }{\Q \VS{9}Hanua latanai e roho kaumu,

\par }{\QB hanua maḡuna e heau heniamu;

\par }{\Q ruma lalodiai e dada daemu,

\par }{\QB gaba mauru amo e rau vareaimu, henao tauna na heto.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Idia vairadiai tano e lagamu,

\par }{\QB bona guba e heude-heudemu.

\par }{\Q Dina bona hua e diburamu,

\par }{\QB hisiu na asie nakamu.


\par }{\Q \VS{11}Iehova gadona e hadaeamu,

\par }{\QB ena tuari oreana vairanai,

\par }{\Q badina be ena tuari oreana na bada herea;

\par }{\QB ena hereva anina e havaraiamu tauna na mai siahuna.

\par }{\Q Badina be Iehova ena dina na dina badana mai garina;

\par }{\QB ia lalonai daika baine haheauka diba?


\par }{\SH Iehova ena hebogahisi
\par }
{\Q \VS{12}Iehova na e tomu: ina harihari

\par }{\QB lau dekegu ai a lou mai, mai lalomui idoidiai ida,

\par }{\Q bona mai anivagamui, mai taimui, mai ganaganamui ida;


\par }{\QB \VS{13}Ialomui hari ba daredia, dia dabuamui.

\par }{\Q Iehova, emui Dirava, ba lou henia,

\par }{\QB badina be ia na mai ena harihari-bada bona mai ena hebogahisi.

\par }{\Q ia na badu ai e halahemu, bona ena lalokau na bada herea,

\par }{\QB bona kara dika amo e helalo kerehaimu.


\par }{\Q \VS{14}Daika dibana, reana ia na baine helalo kerehai lou,

\par }{\QB bona hahenamo na ia murina kahana ai baine rakatania,

\par }{\Q flaoa boubouna bona inuinu boubou ḡaudia,

\par }{\QB Iehova, emui Dirava, ena.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Siona ai kibi ba hiriria,

\par }{\QB anivaga ta ba hahelaḡaia;

\par }{\Q hebou helaḡana ta ba boilaia,


\par }{\QB \VS{16}taunimanima ba haboudia.

\par }{\Q Hebou taudia ba hahelagadia,

\par }{\QB hanua tau-badadia ba haboudia;

\par }{\Q memero kekeni ba gogodia,

\par }{\QB rata e inumu memerodia danu.

\par }{\Q Headava matamata tauna ese ena daiutu baine rakatania,

\par }{\QB headava matamata hahinena danu ena daiutu amo baine raka lasi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Iduara dehena bona ihaboulaina patana padadiai

\par }{\QB hahelaḡa taudia, Iehova ena hesiai taudia, na bae tai,

\par }{\Q baeto: Iehova e, emu orea taudia ba bogadia hisi,

\par }{\QB dihimu basio hahemaraia,

\par }{\Q gwaurai-gwaurai herevana ai basio halaoa,

\par }{\QB bese idau-idau bogaragidiai.

\par }{\Q Dahaka dainai bese idau-idau bogaragidiai baeto

\par }{\QB “Edia Dirava be edeseni ai?”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Bena Iehova na e vageḡe, ena tano dainai,

\par }{\QB ia ese ena orea taudia e bogadia hisi.


\par }{\Q \VS{19}Iehova na e haere, ena orea taudia e hamaorodia, eto:

\par }{\QB A itaia, uit bona vine ranuna bona dehoro na siaidia vasimu,

\par }{\QB bena bogamui do bae kunu;

\par }{\Q bona basina hahemaraimui lou,

\par }{\QB bese idau-idau bogaragidiai.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Mirigini kahana tauna na emui amo baina abia oho dauhai,

\par }{\QB tano kaukauna, tano deḡedeḡena-rahu ai baina lulua lao;

\par }{\Q ena vaira oreana na laurabada kahana davarana ai,

\par }{\QB bona ena muri oreana na lahara kahana davarana ai,

\par }{\QB baina luludia lao.

\par }{\Q Ia bonana dikana bona bodagana na baine dae,

\par }{\QB badina be ia ese kara badadia vada e kara.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Tano e, basio gari;

\par }{\QB ba moale, ba hisi dae;

\par }{\QB badina be Iehova ese kara badadia vada o kara.


\par }{\Q \VS{22}Uda boromadia e, basio gari;

\par }{\QB badina be tano ḡaḡaena ena rei gabudia ai

\par }{\QB rei matamata e tubumu;

\par }{\Q au huahuadia e dobimu,

\par }{\QB suke auna bona vine auna anidia e vara badabadamu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Siona natuna verina e, ba moale!

\par }{\QB Iehova, emui Dirava, ba moalelaia!

\par }{\Q Badina be ia ese medu gunadia vada e heni,

\par }{\QB umui ihamomokanimui totona;

\par }{\Q medu barokodia na latamui ai vada e hadiho,

\par }{\QB medu gunana bona medu gabena, nega gunadaia heḡereḡeredia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Uit ikwadilaina gabudia ai na uit ai bae honu,

\par }{\QB vine ranuna bona dehoro na hodu amo bae hepurai dobi.


\par }{\Q \VS{25}Kwadi tabatabadia, roho kwadidia,

\par }{\QB hahevahu kwadidia, rau-ani kwadidia,

\par }{\Q egu tuari oreana badana,

\par }{\QB bogaragimui ai na siaia vasi oreana,

\par }{\Q ese e ani ore laḡanidia na

\par }{\QB lau ese ma baina henimui lou.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}Bavani lava dae, bogamui bae kunu,

\par }{\QB Iehova, emui Dirava, ladana ba imodaia;

\par }{\QB ia ese hoa karadia vada e karalai henimui.

\par }{\Q Egu orea taudia na nega ta ai

\par }{\QB ma basie hahemaraidia lou.


\par }{\Q \VS{27}Ba diba, lau na Israel bogaraginai,

\par }{\QB lau, Iehova, na emui Dirava,

\par }{\QB idauna ta na lasi.

\par }{\Q Egu orea taudia na nega ta ai

\par }{\QB ma basie hahemaraidia lou.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Nega gabena ai ina na baine vara:

\par }{\QB lau laumagu baina seia dobi taunimanima iboudiai latadiai;

\par }{\Q bena natumui mamaruanedia bona hahinedia do bae peroveta;

\par }{\QB emui iahu bae nihi,

\par }{\QB bona emui eregabe bae mata hanai.


\par }{\Q \VS{29}Unu dinadia ai hesiai taudia bona hesiai hahinedia latadiai danu laumagu do baina seia dobi.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{30}Toa ḡaudia danu baina hahedinaraidia, guba ai bona tanobada ai, rara bona lahi bona kwalahu tubu-daena.

\VS{31}Dina do baine dibura, hua na rara ai bainela, Iehova ena dina badana mai garina ida do basine kau ai.

\VS{32}Bena Iehova ladana bae hahanea taudia iboudiai na bae mauri, badina be Siona ororona ai bona Ierusalem ai haida na bae roho mauri, Iehova ena hereva heḡereḡerena; bona unu roho-mauri taudia bogaragidiai Iehova ese e vavedia taudia danu bae noho.




\par }\Chap{3}{\SH Iehova ena hahemaoro bese idau-idau latadiai
\par }
{\PP \VerseOne{1}A itaia, Iuda bona Ierusalem baina hanamodia lou negana ai, unu dinadia ai bona una negana ai

\VS{2}lau ese bese iboudiai baina haboudia, Iehosafat ena koura lalonai baina hakaudia diho. Unuseni ai lau ese baina hahemaoro henidia, egu bese taudia daidiai, bona dihigu Israel dainai; badina be idia na vada e karoho rohoroho bese idau-idau bogaragidiai, bona egu tano vada e haria;

\VS{3}mari vada e kara, egu bese taudia iabidia; mero ta vada e heni, ariara hahinena davana; bona kekeni ta vada e hoia, vine ranuna davana, bena una vine ranuna vada e inua.


\par }{\PP \VS{4}Turo bona Sidono bona Filistia kahadia iboudiai, umui be dahaka lauegu ai? Egu kara ta davana egu ai o halouamu a? Bema dava ta o halouamu, lau ese emui kara davana na kwaramui ai ma baina haloua haraga-haraga.

\VS{5}Badina be umui ese egu
{\IT{silver}} bona egu
{\IT{gold}} vada o abi, bona egu kohu namo-hereadia na emui dubu lalodiai vada o huadia vareai.

\VS{6}Iuda bona Ierusalem taudia vada o hoidia, Helene taudia ediai; edia tano amo vada o abidia oho dauhai.

\VS{7}A harihari lau ese o ha hoidia gabudia lalodiai baina haraiva-raivadia, bona emui kara davana na kwaramui ai baina haloudia.

\VS{8}Natumui mamaruanedia bona hahinedia na lau ese baina hoidia Iuda garana imadia ai; bena idia ese Sabea taudia ediai ma bae ha hoidia, dauhai e nohomu besena taudia ediai; badula be Iehova vada e hereva.


\par }{\Q \VS{9}Bese idau-idau bogaragidiai ini ba gwau toma:

\par }{\QB Tuari ba hegaegaelaia,

\par }{\QB goada taudia ba haraiva-raivadia.

\par }{\Q Tuari taudia iboudiai na bae raka kahi mai,

\par }{\QB bae dae baema.


\par }{\Q \VS{10}Emui ruarua auridia na dare ba karalai,

\par }{\QB bona emui ilapa na io ba karalai;

\par }{\QB bena manoka tauna baineto “Lau na tuari taugu”.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Aoma haraga-haraga,

\par }{\QB heḡeḡe-madai besedia iboumui ai;

\par }{\QB unuseIli ai ba hahebou.

\par }{\Q Iehova e,

\par }{\QB emu tuari taudia ba hakaudia diho.


\par }{\Q \VS{12}Bese idau-idau bae tore tore isi,

\par }{\QB bae dara dae, Iehosafat ena koura baema;

\par }{\Q badina be unuseni ai baina helai,

\par }{\QB heḡeḡe-madai besedia iboudiai baina hahemaoro henidia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ba lapa lapa,

\par }{\QB badina be uit iutuna negana vada e kau.

\par }{\Q A raka vareai, ba moi tao moi tao;

\par }{\QB badina be vine itaolaina gabuna vada eme honu.

\par }{\Q Uro anidia e hepurai dobimu,

\par }{\QB badina be edia dika na bada herea.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Hutuma, hutuma herea,

\par }{\QB lalo-davari kourana ai!

\par }{\Q Badina be Iehova ena dina vada eme kahira-kahira,

\par }{\QB lalo-davari kourana ai!


\par }{\Q \VS{15}Dina bona hua na e diburamu,

\par }{\QB bona hisiu na asie nakamu.


\par }{\SH Iuda ihamaurina
\par }
{\Q \VS{16}Iehova na Siona amo e lolomu,

\par }{\QB Ierusalem amo e herevamu,

\par }{\QB bena guba bona tanobada e heude-heudemu.

\par }{\Q A Iehova na ena bese taudia edia roho-mauri gabuna,

\par }{\QB Israel taudia edia gabu aukana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Taunabunai umui ba diba lau na Iehova, emui Dirava;

\par }{\QB Siona ai, egu ororo helaḡana ai, na nohomu.

\par }{\Q Ierusalem do baine helaga,

\par }{\QB bona idau taudia ese basie rakaia hanai lou.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Una dina ai

\par }{\QB vine ranuna gaihona na ororo amo baine hetuturu dobi,

\par }{\Q bona ororo komutadia ai rata baine aru,

\par }{\QB bona Iuda koupadia iboudiai lalodiai ranu baine aru;

\par }{\Q Iehova ena dubu amo ranu baine lohilohia,

\par }{\QB Sitim kourana baine haranua.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Aigupto baine vahu,

\par }{\QB bona Edom baine ḡaḡae vaitani,

\par }{\QB Iuda taudia na e daḡedaḡe henidia dainai;

\par }{\Q badina be asi edia kerere taudia raradia na

\par }{\QB edia tano ai e hahebubu.


\par }{\Q \VS{20}A Iuda na bae noholaia hanaihanai,

\par }{\QB bona Ierusalem danu ela bona uru iboudiai.


\par }{\Q \VS{21}Raradia davadia baina abi,

\par }{\QB bona kerere taudia na maorodia basina gwaurai;

\par }{\QB badina be Iehova na Siona ai e nohomu.


\par }