14
ꞌBoy-je lə jipɨ-je dꞌim Jeju
Mat 26:1-5; Luk 22:1-2; Ja̰ 11:45-53
1 Ndɔ ra na̰y Pakɨ*, kɨ̀ ndɔ ra na̰y kɨ́ ꞌra kɨ̀ mbə̀ kɨ́ əm goto-tɨ nà̰y ndɔ joo. Njékun dɔ njégugné-je lə Lubə, kɨ̀ njéndó dow-je ndukun-je ꞌsangɨ kəm rəbɨ kdɔ kədɨ Jeju kuwə-é tɔl-é. 2 Kdɔtalə dḛ ꞌpanè: «Jꞌa rai ndɔ ra na̰y-tɨ al, kdɔ jꞌa kungi dow-je dɔ-ji-tɨ.»
Ta lə dené kɨ́ ur ubɨ dɔ Jeju-tɨ
Mat 26:6-13; Ja̰ 12:1-8; Luk 7:36-50
3 †Jeju isɨ mḛḛ ɓe-tɨ kɨ́ Betani, mḛḛ kəy-tɨ lə Simɔ̰ kɨ́ ndɔkɨ to njèbanjɨ. Lokɨ dꞌisɨ ta nékuso-tɨ rəmə, dené káre bè andɨ go-dé-tɨ kɨ̀ ku kɨ́ ꞌra kɨ̀ ər kɨ́ ꞌɓa-é «albatrə» ji-é-tɨ. Ku lé, ubɨ kɨ́ ətɨ majɨ rusɨ mḛḛ-é ə to ubɨ wale kɨ́ ꞌɓa-é «nár» kɨ́ yə́rə́rə́ adɨ là-é n̰a̰. Dené lé ində ta ku lé tətɨ, ə ungɨ ubɨ lé dɔ Jeju-tɨ. 4 Rəmə nəl dow-je kɨ́ ná̰-je al, adɨ ꞌpa ta dan-dé-tɨ ꞌpanè: «Ḛ tujɨ ubɨ kin kɔgɨ bè kdɔ ri wa?» 5 To ubɨ kɨ́ lé jꞌa taa-né là kɨ́ à dəə là kullə kɨ́ ndɔ ɓumutə kdɔ ləbɨ njéndoo-je al ɓan wa? Rəmə wɔngɨ ra-dé dɔ dené-tɨ lé. 6 Ngà Jeju panè: In̰əi dené kin jeke. Adi-é kɔ̰̀ bè kdɔ ri wa? Ḛ ra né kɨ́ majɨ kdɔ ta lə-m. 7 Kdɔ njéndoo-je dꞌa kisɨ sə-si nè kɨ̀ ndɔ-é ndɔ-é, adɨ ndɔ kɨ́ ꞌndigi lé, a rai sə-dé majɨ ɓəy, ngà ma̰ lé mꞌa kisɨ sə-si kɨ̀ ndɔ-je lay al. 8 Dené kinlé ra né kɨ́ tɔ́gɨ-é asɨ ra; ḛ ndəm-m ubɨ kete kdɔ dubɨ-m-né. 9 Ooi majɨ, mꞌa kidə-si rəsɨ; lo lay kɨ́ dɔnangɨ-tɨ nè kɨ́ dꞌa kilə mbḛ Poyta kɨ́ Majɨ titɨ lé, dꞌa kɔr poy né kɨ́ dené ra kinlé kadɨ mḛḛ dow-je ole-né dɔ-é-tɨ.
Judasɨ sangɨ kəm rəbɨ kun dɔ Jeju
Mat 26:14-16; Luk 22:3-6
10 Judasɨ Iskariyotɨ kɨ́ to kɨ́ káre dan njéndó né-je-tɨ lə Jeju kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é joo ɔw ɔjɨ ta kɨ̀ njékun dɔ njégugné-je lə Lubə kadɨ nꞌilə Jeju ji-dé-tɨ. 11 Lokɨ dꞌoo ta liə bè lé, rɔ-dé nəl-dé n̰a̰ adɨ dꞌun mindɨ-dé kadɨ dꞌadɨ-é là. Dɔgangɨ-é-tɨ kinlé, Judasɨ sangɨ kəm rəbɨ kɨ́ majɨ kadɨ nꞌilə-é-né ji-dé-tɨ.
Jeju kɨ̀ njéndó né-je liə ꞌra go na̰y Pakɨ
Mat 26:17-19; Luk 22:7-20; Ja̰ 13:21-30
12 Ndɔ kɨ́ dɔsa̰y lə ndɔ ra na̰y kɨ́ ꞌra kɨ̀ mbə̀ kɨ́ əm goto-tɨ, ndɔ kɨ́ dꞌilə-né məsɨ batɨ-je nangɨ kdɔ nékuso kɨ́ lo Pakɨ-tɨ lé, njéndó né-je lə Jeju ꞌdəjɨ-é ꞌpanè: «Lo kɨ́ rá ɓá i ꞌndigɨ kadɨ jꞌra nékuso Pakɨ-tɨ jꞌadɨ-i wa?» 13 Beɓa Jeju ulə njéndó né-je joo kete panè: «Ɔwi mḛḛ ɓebo-tɨ, a kingəi dingəm kɨ́ utɨ gùm man rəmə ꞌndoli go-é. 14 Mḛḛ kəy kɨ́ ḛ ɔw-tɨ lé, idəi njèkəy ꞌpainè: Njèndó dow-je né panè, mḛḛ kəy kɨ́ rá ɓá nꞌa kuso né Pakɨ-tɨ kɨ̀ njéndó né-je lə-nꞌḛ̀ wa? 15 Ə ḛ à kɔjɨ-si kəy káre kɨ́ mḛḛ-é tatɨ pəl-pəl kɨ́ tò dɔ madɨ-é-tɨ taá; né-je lay tò-tɨ rəm, tokɨ ra go-é lay rəm; lo kin ɓá a rai nékuso-tɨ kdɔ-ji.» 16 Ngà lokɨ njéndó né-je dꞌɔtɨ dꞌɔw mḛḛ ɓebo-tɨ lé, dꞌingə né-je lay titɨ kɨ́ Jeju idə-dé-né ə ꞌra nékuso Pakɨ.
Jeju pa ta lə Judasɨ kɨ́ à kun dɔ-é
Mat 26:20-25; Luk 22:21-23
17 Ta kàdɨ̀ kur-tɨ, Jeju ree kɨ̀ njéndó né-je liə kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é joo. 18 Lokɨ dꞌisɨ ta nékuso-tɨ lé, Jeju panè: «Ooi majɨ, mꞌa kidə-si rəsɨ kɨ́ dow káre dan-si-tɨ kɨ́ isɨ uso sə-m né à kun dɔ-m.» 19 Go ta-tɨ kinlé, mḛḛkɔ̰̀ ra njéndó né-je adɨ ꞌdəjɨ-é ta ɔsɨ go-na̰ go-na̰ ꞌpanè «To ma̰ wa?» 20 Jeju təl ilə-dé-tɨ panè: «To dow káre dan-si-tɨ sə̰i kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é joo kin, kɨ́ ulə ji-é sə-m natɨ mḛḛ ba̰y-tɨ kin ya. 21 Tɔgrɔ, Ngon lə dow à koy titɨ kɨ́ mbete kɨ́ aa njay pa-né ta kɨ́ sɔbɨ dɔ-é lé ya, ngà tujɨ ɓá à kusɨ dɔ dow-tɨ kɨ́ njèkun dɔ-é. Dowbé kinlé dꞌojɨ-é al kàrè tò sotɨ.»
Kində gin nékuso nam lə Jeju
Mat 26:26-30; 1Kɔ 11:23-29
22 Lokɨ dꞌisɨ dꞌuso né lé, Jeju un mbə̀ rəmə ra oiyo Lubə ɓá uwə gangɨ adɨ njéndó né-je liə ə panè: «ꞌTaai, né kin to dajɨ rɔ-m.» 23 Go-tɨ, un kobɨ kɨ́ man nduu tò-tɨ, ra oiyo Lubə, adɨ-dé ə dḛ lay ya dꞌa̰y. 24 Jeju idə-dé panè: «Kin to məsɨ-m, məsɨ kulənojɨ natɨ kɨ̀ Lubə kɨ́ ungɨ nangɨ kdɔ kosɨ dow-je. 25 Ooi majɨ, mꞌa kidə-si rəsɨ; mꞌa ka̰y man nduu gogɨ al sar ndɔ kɨ́ mꞌa ka̰y kɨ̀ sigɨ kɔ̰ɓe-tɨ lə Lubə.» 26 Go-tɨ, dꞌusɨ pa-je† ɓəy ɓá dꞌḭ dꞌɔw dɔ mbal ka̰ kagɨ Olibiye-je-tɨ.
Jeju idə Piyər panè nꞌa najɨ kɨ́ nꞌgə-nꞌḛ̀ al
Mat 26:31-35; Luk 22:31-34; Ja̰ 13:36-38
27 Jeju idə njéndó né-je liə panè: «Sə̰i lay ya a tusi-mi kin̰əi-mi, kdɔ ꞌndàngɨ mḛḛ mbete-tɨ kɨ́ aa njay ꞌpanè:
“Mꞌa tɔl njèkul batɨ-je, rəmə batɨ-je dꞌa sane-na̰.”»
28 †Ngà Jeju təl ilə dɔ-tɨ panè: «Kḛ ɓá lokɨ mꞌa tɔsɨ ndəl kində lo tḛḛ lé, mꞌa kɔw ngəbɨ-si Galile.» 29 Piyər idə-é panè: «Lé dow-je lay ꞌtusi dꞌin̰ə-i kɔgɨ kàrè ma̰ bè lé mꞌa kin̰ə-i kɔgɨ nda̰ al.» 30 Jeju ilə-é-tɨ panè: «ꞌOo majɨ, mꞌa kidə-i rəsɨ; ɓone ə kɨ́ ndɔɔ nè-tɨ kin ya, kunjə à nɔ̰ nja joo al ɓəy ya ꞌa najɨ panè ꞌgə-m al ya nja mutə.» 31 Piyər təl ilə-é-tɨ kɨ̀ tɔ́gɨ-é ya ɓəy panè: «Kadɨ mꞌnajɨ ta mꞌpanè mꞌgə-i al lé, kɨ́ nja káre ya kàrè à tḛḛ ta-m-tɨ al. Lé asɨ kəm koy kàrè mꞌa koy sə-i.» Rəmə ndəgɨ njéndó né-je lay ꞌpa bè ya tɔ.
Jeju pa ta kɨ̀ Lubə lo ndɔr-tɨ kɨ́ ꞌɓa-é Getsemane
Mat 26:36-46; Luk 22:39-46
32 Lokɨ dꞌɔw ꞌtḛḛ lo-tɨ kɨ́ ꞌɓa-é Getsemane rəmə, Jeju idə njéndó né-je liə panè: «Isi nangɨ nè adɨ mꞌɔw mꞌpa ta kɨ̀ Lubə.» 33 Ə ḛ adɨ Piyər, kɨ̀ Jakɨ, kɨ̀ Ja̰ dꞌɔw siə rəmə, dɔ gangɨ-é-tɨ kinlé ɓá ɓəl kɨ̀ mḛḛ gangɨ man ulə gin ra Jeju. 34 Beɓa idə-dé panè: «Mḛḛkɔ̰̀ ra-m asɨ koy; isi nangɨ nè ə ɔgi kəm-si ɓi.» 35 Ngà rəmə lokɨ ɔtɨ kete sḛ lé, usɨ nangɨ pa ta kɨ̀ Lubə panè kinə kəm rəbɨ kɨ́ rangɨ tò nɔ̰ɔ̰ rəmə, kadɨ nꞌra nꞌadɨ kàdɨ̀ kɨ́ né kin ɔw kɨ̀ ra-né né kinlé tḛḛ dɔ-nꞌḛ̀-tɨ al. 36 Ḛ panè: «Aba! Bɔbɨ-m, i lé ꞌɔw kɨ̀ tɔ́gɨ dɔ né-je-tɨ lay, ꞌitə kɔ̰̀ kɨ́ n̰a̰ kin kɨ rangɨ dɔ-m-tɨ. Lé bè ya kàrè, ꞌra kɨ́ go ndigɨ-tɨ lə-m ma̰ al; ngà kadɨ ꞌra kɨ́ go ndigɨ-tɨ lə-i i ya.» 37 Jeju təl ree rɔ njéndó né-je-tɨ kɨ́ mutə lé rəmə ingə-dé dɔ ɓi-tɨ. Beɓa ḛ pa kɨ̀ Piyər panè: «Simɔ̰, ꞌto ɓi wa? Kadɨ ꞌɔgɨ kəm-i ɓi kàdɨ̀ káre bè ya kàrè ꞌasɨ al wa?»
38 «Ɔgi kəm-si ɓi ə ꞌpai ta kɨ̀ Lubə kdɔ kadɨ néna̰ tḛḛ dɔ-si-tɨ rəmə usi al. Ndil ndigɨ, ngà dajɨ rɔ dow ɓá tɔ́gɨ-é asɨ al.» 39 Jeju təl in̰ə-dé ɓəy ə ɔw pa ko ta-je kɨ́ káre kin ya kɨ̀ Lubə ɓəy. 40 Go-tɨ, təl ree, rəmə ingə-dé dɔ ɓi-tɨ, kəm-dé ɔy diriri. Dḛ ꞌgə ta kɨ́ dꞌa kidə-é al. 41 Təl ree kɨ́ nja mutə idə-dé panè: «ꞌToi ɓi lə-si ngá, uwəi rɔ-si. Gin né-je gangɨ ngá! Kàdɨ̀ asɨ; dꞌa kilə Ngon lə dow ji njéramajal-je-tɨ. 42 Ḭi taá adɨ jꞌɔwi! Ooi, dow kɨ́ njèkilə-m ji-dé-tɨ lé isɨ ree ngá!»
Ta lə kuwə Jeju
Mat 26:47-56; Luk 22:47-53; Ja̰ 18:3-12
43 Jeju pa ta lé ilə nangɨ al ya ɓəy rəmə Judasɨ kɨ́ to kɨ́ káre dan njéndó né-je-tɨ kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é joo lé, ree kɨ̀ kosɨ dow-je kɨ́ dꞌutɨ kiyərɔ-je kɨ̀ kagɨ-je ji-dé-tɨ. Dow-je kinlé, njékun dɔ njégugné-je lə Lubə, kɨ̀ njéndó dow-je ndukun-je, kɨ̀ ꞌngatɔ́gɨ-je lə jipɨ-je ɓá dꞌulə-dé. 44 Njèkun dɔ Jeju lé, tɔjɨ-dé né kɨ́ nꞌa ra kadɨ ꞌgə-né Jeju. Ḛ panè: «Dow kɨ́ mꞌa ra-é lapiya, kuwə-é kàdɨ̀-m-tɨ kin ya to ḛ, ə́n ə́ uwəi-é əjè ꞌngəmi-é majɨ ə ɔwi siə.» 45 Lokɨ Judasɨ ree tḛḛ rɔ Jeju-tɨ rəmə ɓa-é panè: «Njèndó dow-je né», rəmə uwə-é kàdɨ̀-é-tɨ. 46 Beɓa dow-je kɨ́ ꞌree siə lé dꞌuwə Jeju. 47 Kɨ́ káre dan dḛ-tɨ kɨ́ dꞌa̰ siə, ɔr kiyərɔ tugə-né mbi ngonnjèkullə lə burə dɔ njégugné-je lə Lubə ndətɨ ya gangɨ.
48 Jeju idə-dé panè: «Sə̰i ooi-mi kɨ bɔkaya dow ɓá ꞌreei kɨ̀ kiyərɔ-je kɨ̀ salangɨ-je kdɔ kuwəi-mi-né wa? 49 †Ma̰ kɨ́ ndɔ-je lay mꞌisɨ natɨ sə-si takəy-tɨ lə Lubə, mꞌndó né dow-je ya ə́ uwəi-mi al, ngà né kinlé tò bè kdɔ kadɨ ta-je kɨ́ mḛḛ mbete-tɨ kɨ́ aa njay kinlé né-é ra né.»
50 Beɓa njéndó né-je lay ya ꞌtusɨ-é dꞌin̰ə-é dꞌa̰y-na̰. 51 Basa káre bè ɓɨr rɔ-é kɨ̀ kubɨ, ndole go Jeju, beɓa ꞌsangɨ kadɨ dꞌuwə-é. 52 Lokɨ ꞌsangɨ kadɨ dꞌuwə-é lé, ḛ in̰ə kubɨ liə ji-dé-tɨ, a̰y kɨ̀ rɔ-é kare.
Ka̰ Jeju nɔ̰̀ ꞌboy-je-tɨ kɨ́ njégangta-je lə jipɨ-je
Mat 26:57-68; Luk 22:54-55,63-71; Ja̰ 18:13-14,19-24
53 Dꞌɔw kɨ̀ Jeju ɓe lə burə dɔ njégugné-je lə Lubə. Njékun dɔ njégugné-je lə Lubə, kɨ̀ ꞌngatɔ́gɨ-je lə jipɨ-je, kɨ̀ njéndó dow-je ndukun-je lay ya ꞌkəw-na̰ nɔ̰ɔ̰. 54 Piyər njiyə go-é-tɨ jan-jan adɨ rəbɨ-é rà ɗəkɨ siə, ɔw sar tḛḛ mḛḛ ndògɨ-tɨ panata lə burə dɔ njégugné-je lé ə isɨ natɨ kɨ̀ ngannjékullə-je isɨ ndibɨ pər.
55 Njékun dɔ njégugné-je lə Lubə, kɨ̀ ꞌboy-je kɨ́ njégangta-je lə jipɨ-je dꞌingə-na̰, ꞌsangɨ kəm rəbɨ kadɨ dꞌingə ta madɨ kɨ́ sɔbɨ dɔ Jeju kdɔ kadɨ ꞌgangɨ-né ta koy dɔ-é-tɨ, ya ngà dꞌingə al. 56 Dow-je n̰a̰ ya ꞌtə́tɨ ta kɨ́ ndángɨ dɔ-é-tɨ, ngà ta-je lə-dé ɔw go-na̰-tɨ al. 57 Dḛ kɨ́ ná̰-je dꞌubə nangɨ dꞌḭ taá ꞌtə́tɨ ta ta-é-tɨ ꞌpanè: 58 †Jꞌoo ta-é-tɨ panè: «Mꞌa tɔɔ kəy lə Lubə kɨ́ dow-je dꞌində kɨ̀ ji-dé kin, ə ndɔ mutə ya mꞌa kində kɨ́ rangɨ kɨ́ ji dow ɓá à ra al.» 59 Dɔ ta-tɨ kin ya kàrè ndi-dé ɔw go-na̰-tɨ al ya ɓəy. 60 Burə dɔ njégugné-je lé ḭ taá dan kosɨ dow-je-tɨ dəjɨ Jeju panè: «I ꞌa kilə ta-je-tɨ kɨ́ dow-je kin ꞌtilə dɔ-i-tɨ kinlé al wa?» 61 Ta-é kɨ́ ngarara ya kàrè ḛ tḛḛ ilə-é-né-tɨ al. Burə dɔ njégugné-je təl dəjɨ-é ya ɓəy panè: «I ꞌto Kristɨ‡ kɨ́ Ngon lə Lubə kɨ́ jꞌɔsɨ gajɨ-é lé wa?» 62 Jeju ilə-é-tɨ panè: «Oiyo, to ma̰ ya. Ə a kooi Ngon lə dow à kisɨ dɔ jikɔl Lubə-tɨ kɨ́ njètɔ́gɨ rəm, ɓá a kooi-é kɨ́ à kḭ dɔra̰-tɨ kisɨ ree dan kilndi-tɨ rəm tɔ.» 63 Beɓa burə dɔ njégugné-je lé tuwə kubɨ kɨ́ rɔ-é ḛ-tɨ ya gángɨ batɨ-batɨ ə panè: «Jꞌɔwi ndoo koo ta ta dow kɨ́ rangɨ-tɨ ɓəy ɓan wa? 64 Ta kɔbɨ kɨ́ ḛ pa kɨ̀ Lubə lé, sə̰i ooi kɨ̀ mbi-si; ta ri ə́ ꞌgɨri dɔ-tɨ wa?» Dow-je lay ya ꞌgangɨ ta dɔ-é-tɨ ꞌpanè: «Koy-é ya ɓá to tó-é.» 65 Beɓa dḛ kɨ́ ná̰-je dan-dé-tɨ ꞌtubə yoro dɔ-é-tɨ, ꞌdɔɔ kəm-é kɨ̀ takubɨ, ꞌɓɨr ji-dé ꞌtində-é-né ə ꞌpa siə ꞌpanè: «ꞌAdɨ Lubə idə-i ə ꞌpa adɨ jꞌoo sé to ná̰ ɓá ində-i wa?» Ɓá ngannjékullə-je ꞌtində mbɔ́-é tɔ.
Piyər najɨ panè nꞌgə Jeju al
Mat 26:69-75; Luk 22:56-62; Ja̰ 18:15-18,25-27
66 Dɔgangɨ-é-tɨ kɨ́ Piyər nà̰y-né mḛḛ ndògɨ-tɨ nangɨ ɓəy lé, dené káre dan ngannjékullə-je-tɨ lə burə dɔ njégugné-je lé ree, 67 ɓá ḛ oo Piyər isɨ ndibɨ pər rəmə oo-é gə́rə́rə́ ə idə-é panè: «I ya kàrè ꞌto njènjiyə kɨ̀ Jeju, dow kɨ́ Najarɛtɨ kinlé tɔ.» 68 Ngà Piyər təl najɨ panè: «Kuy! Mꞌgə al, i lé ta ri ɓá ꞌndigɨ pa kàrè mꞌgə al.» Go-tɨ rəmə, Piyər tḛḛ ɔw ndaa-tɨ. 69 Ngà dené lé oo Piyər lé ɓəy rəmə, təl idə dow-je panè: «Dow kanlé to kɨ́ dan-dé-tɨ ya.» 70 Rəmə Piyər najɨ ya ɓəy. Sḛ go-tɨ ya rəmə, dḛ kɨ́ dꞌa̰ lo-é-tɨ ꞌpa kɨ̀ Piyər ꞌpanè: «Tɔgrɔ-tɨ, i lé ꞌto kɨ́ dan-dé-tɨ ya, kdɔ i ꞌto dow kɨ́ dɔnangɨ Galile-tɨ; [ꞌpa ta tana̰ sə-dé rəm.»]§ 71 Beɓa Piyər ubɨ rɔ-é panè kadɨ Lubə ində-m ɔjɨ-m: «Mꞌgə dow kɨ́ ꞌpai ta liə kinlé al.» 72 Tajinatɨ nè ya kunjə nɔ̰ nɔ̰ kɨ́ nja joo, rəmə mḛḛ Piyər ole dɔ ta-tɨ kɨ́ kete Jeju pa siə panè: «Kunjə à nɔ̰ nja joo al ɓəy ya ꞌa najɨ ta panè ꞌgə-m al ꞌgə-m al ya nja mutə.» Beɓa ḛ gɨr tḛḛ dɔ ta-tɨ kin rəmə nɔ̰ ɓuktu-ɓuktu.
* 14:1 Na̰y Pakɨ lé, to na̰y kɨ́ ꞌra kadɨ mḛḛ-dé ole-né dɔ tḛḛ ɓe ɓə-tɨ lə ngan Israyel-je. † 14:3 Luk 7:37,38 † 14:26 Pa-je kɨ́ dꞌusɨ lé à to Pa 113–118 kin. † 14:28 Mat 28:16 † 14:49 Luk 19:47; 21:37 † 14:58 Ja̰ 2:19 ‡ 14:61 Kristɨ lé kɔr mḛḛ-é to dow kɨ́ Lubə mbətɨ-é. § 14:70 Ta-je kɨ́ tò mbunə̰ né-tɨ kinlé [ … ] goto mḛḛ mbete-je-tɨ kɨ́ dɔsa̰y kɨ́ dan-tɨ-je kɨ́ ꞌndàngɨ kɨ̀ ji-dé kɨ̀ ta grɛkɨ.