2
Ree lə Ndil kɨ́ aa njay
1 Lokɨ ndɔ ra na̰y lə jipɨ-je kɨ́ ꞌɓa-é Pantekotɨ asɨ lé, njékadmḛḛ-je ꞌkəw-na̰ lay lo káre-rè*. 2 Titɨ kəm kɨ́ kində jipɨ bè ya rəmə, ká né ɓa dɔra̰-tɨ titɨ-na̰ kɨ̀ ká yə́lbo bè. Ká né lé taa mḛḛ kəy kɨ́ dꞌisɨ-tɨ lé pəl-pəl. 3 Rəmə dꞌoo ndɔ̰ né titɨ-na̰ kɨ̀ ndɔ̰ pər bè, sane, risɨ dɔ-dé-tɨ káre-káre lay. 4 Dḛ lay ya Ndil kɨ́ aa njay taa mḛḛ-dé pəl-pəl adɨ ná̰-ná̰ ya kàrè ulə gin pa ndɔ̰ ta lə dow-je kɨ́ rangɨ, kɨ̀ go gangɨ-é kɨ́ Ndil kɨ́ aa njay adɨ-é kadɨ pa-né.
5 Ndɔ-é-tɨ kinlé, jipɨ-je kɨ́ njékilə kujɨ dɔ Lubə-tɨ kɨ́ dꞌḭ kɨ̀ ɓe-je kɨ́ dɔnangɨ-tɨ nè lay ya ꞌree mba, adɨ dꞌisɨ mḛḛ ɓebo Jorijalḛm-tɨ nɔ̰ɔ̰ tɔ. 6 Lokɨ ká né ɓa n̰a̰ bè lé, kosɨ dow-je kɨ́ ꞌtò nduy-nduy ya tətɨ-na̰ yipɨ dꞌa̰y kɨ lo-é-tɨ. Rəmə ndil-dé tḛḛ sa̰y, kdɔtalə ná̰-ná̰ ya kàrè, oo ta kɨ́ ta njékadmḛḛ-je-tɨ kɨ̀ ta kojɨ-é kojɨ-é. 7 Ɔr ndil-dé, lo ta igɨ-dé sə́l, rəmə ꞌpanè: «Kay! Dow-je kɨ́ dꞌa̰ ꞌpa ta kinlé, se ꞌto dow-je kɨ́ Galile ya lay al wa? 8 Ngà ra ban ɓá ná̰-ná̰ dan-ji-tɨ nè ya oo ndi-dé kɨ̀ ta kojɨ-é kojɨ-é bè wa?» 9 Dow-je kɨ́ dꞌḭ kɨ dɔnangɨ Partɛsɨ-tɨ, kɨ̀ dɔnangɨ Medi-tɨ, kɨ̀ dɔnangɨ Elam-tɨ, kɨ̀ dɔnangɨ Mejopotami-tɨ, kɨ̀ dɔnangɨ Jude-tɨ, kɨ̀ dɔnangɨ Kapadosɨ-tɨ, kɨ̀ dɔnangɨ Pɔ̰-tɨ, kɨ̀ dɔnangɨ Aji-tɨ, 10 kɨ̀ dɔnangɨ Priji-tɨ, kɨ̀ dɔnangɨ Pampili-tɨ, kɨ̀ dɔnangɨ Ejiptɨ, kɨ̀ dɔnangɨ kɨ́ tò mbɔ́ ɓebo Sirḛn kɨ́ Libi-tɨ, kɨ̀ dow-je kɨ́ dꞌḭ ɓebo Rɔm-tɨ, 11 kɨ̀ jipɨ-je, kɨ̀ jipɨ təl-je, kɨ̀ dow-je kɨ́ Krɛtɨ, kɨ̀ Arapɨ-je lay kin ya, njékadmḛḛ-je dꞌɔr gin né-je kɨ́ ɔr ndil dow-je kɨ́ Lubə ra, adɨ ná̰-ná̰ dan-ji-tɨ ya oo ndi-dé kɨ̀ ta kojɨ-é kojɨ-é. 12 Beɓa dow-je lay ya, ndil-dé tḛḛ sa̰y, lo ta igɨ-dé sə́l adɨ ꞌdəjɨ-na̰ ta dan-dé-tɨ ꞌpanè: «Né kinlé kɔr mḛḛ-é to ri wa?» 13 Rəmə dḛ kɨ́ ná̰-je ꞌsɔkɨ njékadmḛḛ-je ꞌpanè: «To yibɨ ya njay ə ra-dé ə́n ngà!»
Piyər ɔr gin ta adɨ dow-je
14 Njékɔwkulə-je kɨ́ dɔgɨ gidɨ-é káre lé, dꞌḭ dꞌa̰ taá natɨ kɨ̀ Piyər, ngá ɓá Piyər un ta dan-dé-tɨ pa adɨ kosɨ dow-je kɨ̀ ndi-é kɨ́ boy panè: «Sə̰i jipɨ-je, kɨ̀ sə̰i dow-je lay kɨ́ isi mḛḛ ɓebo Jorijalḛm-tɨ nè lé, ꞌyəli mbi-si majɨ ooi-né ta-je lə-m kdɔ kadɨ ꞌgəi gin né kɨ́ ra né kin majɨ. 15 Dow-je kɨ́ ooi-dé kinlé, to yibɨ ɓá ra-dé titɨ kɨ́ sə̰i ꞌpai-né kinlé al, kdɔtalə to kàdɨ̀ jinà̰y káre kɨ́ ndɔge ɓəy ə́n. 16 Ngà to ta kɨ́ ndɔkɨ Juwel njèpata kɨ́ ta Lubə-tɨ pa lé ɓá ɓone né-é ra né ngá tin. Ndɔkɨ Juwel panè:
17 “Lubə panè:
Ta sɔ̰y ndɔ-je-tɨ lé,
mꞌa kungɨ Ndil-m dɔ dow-je-tɨ lay,
ngan-si-je kɨ́ dingəm, kɨ̀ dḛ kɨ́ dené
dꞌa pa ta-je kɨ́ ta-m ma̰
Lubə-tɨ kadɨ dow-je,
Né à ra basa-je lə-si tokɨ nḭ bè,
ə ɓugə-je lə-si kàrè dꞌa koo né-je
mḛḛ nḭ-tɨ rəm tɔ.
18 Tɔgrɔ-tɨ ya, mḛḛ ndɔ-é-je-tɨ
kinlé, mꞌa kungɨ ndil-m dɔ
ngannjékullə-je-tɨ lə-m kɨ́ dingəm,
kɨ̀ dḛ kɨ́ dené, rəmə dꞌa pa ta-je kɨ́
ta-m ma̰ Lubə-tɨ kadɨ dow-je.
19 Mꞌa ra né-je kɨ́ tò ɓəl-ɓəl
mḛḛ dɔra̰-tɨ taá rəm,
mꞌa ra nékɔjɨ-je dɔnangɨ-tɨ nè
kadɨ à tɔjɨ tɔ́gɨ-m.
Dow-je dꞌa koo sapər à suu lukɨ-lukɨ,
dꞌa koo məsɨ kɨ̀ pər.
20 Kàdɨ̀ à təl ndul ndḭ-ndḭ,
ɓá na̰y à təl kər titɨ məsɨ bè rəm.
Ngá ɓá ndɔ lə ꞌƁaɓe à ree ɓəy.
Ndɔ-é kinlé, à to ndɔ kɨ́ boy;
à to ndɔ riɓa.
21 Beɓa dow kɨ́ rá-rá ya nɔ̰ ɓa
ꞌƁaɓe lé, à kajɨ.”»
22 «Sə̰i Israyel-je! Ooi ta-je kin majɨ: Nékɔjɨ-je, kɨ̀ né-je kɨ́ to ɓəl-ɓəl kɨ́ Lubə ra takəm-si-tɨ kɨ̀ rəbɨ kɨ́ rɔ Jeju-tɨ kɨ́ to dingəm kɨ́ Najarɛtɨ, adɨ sə̰i ya ꞌgəi majɨ kinlé, tɔjɨ kɨ́ Lubə umə̰-é ya. 23 †Dingəm kinlé, dꞌilə-é ji-si-tɨ kdɔ ta lə to né-je kɨ́ Lubə ɔjɨ kete adɨ uwə dɔ gangɨ-é lay. Beɓa sə̰i ꞌɓəi-é kagdəsɨ-tɨ, ə adi dow-je kɨ́ njékilə kujɨ dɔ Lubə-tɨ al ꞌtɔl-é kɔgɨ. 24 †Ngà Lubə ɔr-é kɔgɨ gin tɔ́gɨ-tɨ lə koy, adɨ-é tɔsɨ ndəl ində lo tḛḛ; kdɔtalə koy asɨ kɔ̰ɓe dɔ-é-tɨ al†. 25 Kdɔ Dabidɨ pa ta liə panè:
“Mꞌoo ꞌƁaɓe Lubə takəm-m-tɨ kɨ̀ ndɔ-é-ndɔ-é.
Kdɔtalə ḛ a̰ kàdɨ̀-m-tɨ nè,
kdɔ kadɨ né káre kàrè yəkɨ-m al.
26 Gin-é kin ɓá rɔnəl rusɨ-né mḛḛ-m rəm,
mꞌusɨ pa mꞌtilə-né kole rəm tin;
rəm ɓá dajɨ rɔ-m kàrè à kuwə rɔ-é lo taakoo-tɨ,
kɨ̀ mḛḛ kɨ́ tò səl dɔ nékində mḛḛ dɔ-tɨ-tɨ rəm tɔ.
27 Kdɔ i ꞌƁaɓe Lubə ꞌa kin̰ə-m kadɨ mꞌnà̰y kɔgɨ lo kɨ́ koó-tɨ al,
ɓá i ꞌa kin̰ə-m ma̰ dow lə-i kɨ́ mꞌaa njay kadɨ mꞌndum al rəm tɔ.
28 I ꞌadɨ-m mꞌgə rəbɨ kɨ́ ꞌa tḛḛ sə-m lo kiskəm-tɨ,
I ꞌa kadɨ rɔnəl rusɨ mḛḛ-m lokɨ ꞌa̰ sə-m.”»‡
29 Piyər pa sə-dé ɓəy panè: «Ngankɔ̰-m-je, adɨ mꞌidə-si ta kɨ́ ta kɔ̰̀-m-tɨ ya dɔ ka-ji Dabidɨ-tɨ mꞌadɨ ooi: Dabidɨ lé ndɔkɨ oy adɨ dubɨ-é; dɔ ɓadɨ-é kàrè tò dan-ji-tɨ nè sar ɓone ɓəy.§ 30 Titɨ kɨ́ Dabidɨ to-né njèpata kɨ́ ta Lubə-tɨ lé, ḛ gə kɨ́ Lubə un mindɨ-é ubɨ rɔ-é dɔ-tɨ kadɨ nꞌa kində ngonka-é káre ngar-tɨ.* 31 To ta lə Kristɨ† kɨ́ à tɔsɨ ndəl kində lo tḛḛ lé ɓá Dabidɨ gə kete adɨ panè:
“Lubə à kin̰ə-nꞌḛ̀ kɔgɨ lo kɨ́ koó-tɨ al,
ɓá nin-nꞌḛ̀ kàrè à ndum al rəm tɔ.”»
32 «Jeju kinlé, Lubə adɨ-é tɔsɨ ndəl ində lo tḛḛ adɨ jḛ lay ya jꞌoo-é kɨ̀ kəm-ji. 33 Lubə un-é ində-é taá dɔ jikɔl-é-tɨ, Bɔbɨ-é adɨ-é Ndil kɨ́ aa njay kɨ́ ḛ un mindɨ-é kdɔ kadɨ-é lé; Ndil kɨ́ aa njay lé ɓá Lubə ree sane dɔ-ji-tɨ adɨ ooi kɨ̀ kəm-si, ɓá ooi ká-é kɨ̀ mbi-si rəm tin. 34 Kdɔ ta lə Dabidɨ lé, ḛ ɔw dɔra̰-tɨ al ya, ngà ḛ ya panè:
“ꞌƁaɓe Lubə idə ꞌƁaɓe lə-m panè:
ꞌIsɨ dɔ jikɔl-m-tɨ nè,
35 ya sar kadɨ mꞌadɨ njéba-je lə-i ꞌtəl-né lo kungɨ nja-i.”»
36 «Beɓa kadɨ sə̰i Israyel-je lay ya ꞌgəi majɨ kɨ́ Jeju kin, kɨ́ sə̰i ꞌɓəi-é kagdəsɨ-tɨ lé, ḛ ɓá Lubə adɨ-é to ꞌƁaɓe rəm, adɨ-é to Kristɨ rəm.»
37 Lokɨ dow-je dꞌoo ta-je kin bè lé, ta lé usɨ rɔ-dé-tɨ ndəkɨ-ndəkɨ adɨ ꞌdəjɨ Piyər-je kɨ̀ ndəgɨ njékɔwkulə-je ꞌpanè: «Ngankɔ̰-ji-je, jḛ lé jꞌa ra ban ngá wa?»
38 Ə Piyər idə-dé panè: «In̰əi panjiyə-si-je kɨ́ majɨ al kɔgɨ ə kadɨ ná̰-ná̰ dan-si-tɨ ya ra batḛm kɨ̀ ri Jeju Kristɨ, kdɔ kadɨ Lubə in̰ə-né go majal liə kɔgɨ. Beɓa a kingəi kadkare kɨ́ to Ndil kɨ́ aa njay. 39 Kdɔtalə kun mindɨ lə Lubə lé, to kdɔ ta lə-si sə̰i rəm, kdɔ ta lə ngan-si-je rəm, ɓá kdɔ ta lə dow-je lay kɨ́ njékisɨ sa̰y, kɨ́ ꞌto kosɨ dow-je kɨ́ kɔr-dé to nduy-nduy, kɨ́ Lubə lə-ji à ɓa-dé kɨ rɔ-é-tɨ kin rəm tɔ.»
40 Piyər pa sə-dé ta-je kɨ́ rangɨ n̰a̰-n̰a̰ uwə-dé-né kɨ̀ ta rəm, ulə-né dingəm mḛḛ-dé-tɨ panè: «Ɔri rɔ-si kɔgɨ dan dow-je-tɨ kɨ́ njétujɨ kɔgɨ kin, kdɔ kadɨ Lubə ajɨ-si.» 41 Beɓa dow-je kɨ́ ꞌndigɨ dɔ ta-tɨ lə Piyər lé, ꞌra-dé batḛm. Ndɔ-é-tɨ kinlé, kɔr njékadmḛḛ-je usɨ dɔ madɨ-é-tɨ asɨ ɓudɔgɨ lo mutə je bè.
Panjiyə njékadmḛḛ-je
42 Dḛ dꞌadɨ rɔ-dé lo néndó-tɨ lə njékɔwkulə-je rəm, dꞌuwə-na̰ lubɨ-lubɨ titɨ ngankɔ̰-na̰-je rəm, dꞌuso mbə̀ natɨ-natɨ rəm, ɓá dꞌadɨ rɔ-dé mḛḛ pa ta-tɨ kɨ̀ Lubə rəm tɔ. 43 Lubə ra né-je kɨ́ tò ɓəl-ɓəl, kɨ̀ nékɔjɨ-je kɨ̀ takul njékɔwkulə-je adɨ dow-je lay ya ɓəl ində bandɨ-dé gangɨ. 44 †Njékadmḛḛ-je lay ya dꞌində rɔ-dé natɨ majɨ rəm, né-je lə-dé lay ya dꞌore-na̰ dɔ-tɨ rəm tɔ. 45 Dꞌɔy lo-je lə-dé, kɨ̀ nékingə-dé-je ꞌndogɨ, ə ꞌləbɨ-na̰ là-é là-é, adɨ ná̰-ná̰ ingə kɨ́ asɨ ra ndigɨ-je liə. 46 Njékadmḛḛ-je lé, ta-dé asɨ-na̰ adɨ ndɔ-je lay ya dꞌisɨ natɨ mḛḛ kəy-tɨ lə Lubə, ꞌgángɨ-na̰ mbə̀ nam lə ꞌƁaɓe mḛḛ kəy-je-tɨ lə-dé rəm, dꞌuso né natɨ-natɨ kɨ̀ rɔnəl, ɓá kɨ̀ mḛḛ kɨ́ usɨ nangɨ pɔ̰́-pɔ̰́ rəm tɔ. 47 ꞌPitɨ Lubə taá-taá rəm, ɓá dow-je lay ya ꞌndigɨ ta lə-dé rəm tɔ. Ndɔ-é ndɔ-é ya ꞌƁaɓe adɨ kɔr dḛ kɨ́ ḛ ajɨ-dé usɨ dɔ madɨ-é-tɨ.
* 2:1 Mbl 23:21; Det 16:9. † 2:23 Mat 27:35; Mar 15:24; Luk 23:33; Ja̰ 19:18 † 2:24 Mat 28:5,6; Mar 16:6; Luk 24:5 † 2:24 Mat 28:5; Mar 16:6 ‡ 2:28 Pa-je 16:8-11 § 2:29 1Ng 2:10 * 2:30 Pa-je 132:11 † 2:31 Kristɨ lé kɔr mḛḛ-é to dow kɨ́ Lubə mbətɨ-é. † 2:44 Knj 4:32-35