13
Lukongo lwa mpandi
(Mal 4:1-9, Luk 8:4-8)
1 Lisu'ba lyolyolyo, Yesu aabu'i muyi'lu' nyumba ngayenda tama mbwega ya litanda liku'lu' kayi'gana. 2 Ipi'nga ya bandu yaatikunti'li'ta, kwa nyo Yesu ngau'bu'ka mungalaba no tama. Bandu boti baayi'mi mbwega ya litanda liku'lu', 3 naywembe Yesu ngaabakia makowe gambone kwa ngongo.
“Mupi'kaniange! Mpandi aayi'i panda mbeyu. 4 Paabile kamisa, mbeyu yi'ngi' yaatu'mbu'ki mundi'la na iyuni ngabaisa sonywa. 5 Yi'ngi' yaatu'mbu'ki pamaliwe pangali ukando wambone. Ngaibalika kwa kiyu'ngu'ya mwanjaa ukando wayendekiyeli. 6 Lilumu palyaibalile ngaiyu'ma, kwa mwanjaa ngi'ga yake yatotili mubwi'. 7 Yi'ngi' yaatu'mbu'ki pamimimwa, na yi'lu' mimimwa ngaiku'la na kwikombaya. 8 Yi'ngi' yaatu'mbu'ki paukando nnogau, ngaibalika no beleka. Yi'ngi' mya, yi'ngi' sitini na yi'ngi' salasini. 9 Mwene makutu go yu'wa na ayu'we!”
Kitumbu so longela kwa ngongo
(Mal 4:10-12, 8:9-10)
10 Banamasi' bake ngabannyendelya na kunnaluya “Kwa mwanjaa namani ulongela na bandu ba kwa ngongo?” 11 Yesu ngaayangwa, “Mwenga muyaliwite kugatanga makowe gangaumukulilwa ga Ukulungwa wa Kunani, lakini bembe bayaliwiteli. 12 Kwa mwanjaa ywoywoti ywagatangite makowe go, Nnu'ngu' alu'a kumpeya kugatanga muno, lakini ywoywoti ywaakotwike kugatanga, Nnu'ngu' alu'a kumpokonywa ata galu' masene gagatangite. 13 Kwa nyo nilongela nabo kwa ngongo, kwa mwanjaa bendalola lakini babonali, bendapi'kania lakini bayu'wali na wala batangali. 14 Kwabe gatimile gaalongei nnondoli wa Nnu'ngu' Isaya,
‘Yu'wa mwalu'a yu'wa lakini mwalu'a tangali.
Lola mwalu'a lola lakini mwalu'a bonali.
15 Kwa mwanjaa myoyo ya bandu ba itenonopa, na makutu gabe manonopau kwo yu'wa, minyo gabe gatiwiliwitya.
Ikapanga nyoli balu'e lola kwa minyo gabe, balu'e yu'wa kwa makutu gabe, balu'e tanga kwa malango gabe
na kunigalambukya, nanenga nilu'e kwakosopolya.’
16 “Lakini nantali mwenga minyo ginu gendalola na makutu ginu gendayu'wa. 17 Kakape nimmakianga, alondoli ba Nnu'ngu' na bene aki baingi baaminyikie kugabona na kugayu'wa gamugabona na kugayu'wa, lakini baakombwili.
Maawanikio ga lukongo lwa mpandi
18 “Bai, mwenga mupi'kaniange malombolyo ga lukongo lwa mpandi. 19 Ywoywoti ywaliyu'wa liyi'gi'yo lya Ukulungwa wa Nnu'ngu' wangali kulitangiya, alandana na yi'lu' mbeyu yaitu'mbu'ki mundi'la, yu'lu' nnau Ibilisi ngaisa no tola sakipandilwe pamwoyo wake. 20 Yi'lu' mbeyu yaipandilwe pamaliwe nga kati mundu ywaliyu'wa liyi'gi'yo lya Ukulungwa wa Nnu'ngu' na popopo alipokya kwo napusika. 21 Lakini liyendekeali nkati yabe kati ngi'ga. Balikamwa pasene bai, paiisa tabu na ngu'su'mbu' kwa kitumbu sa liyi'gi'yo lya Nnu'ngu', popopo bendatu'mbu'ka. 22 Mbeyu yaitu'mbu'ki pamimimwa nga kati mundu ywaliyu'wa liyi'gi'yo lya Nnu'ngu' lakini kyukala sa padunia yi'no na makowe ga mali ngagakombaya liyi'gi'yo lyo no kotoka beleka itunda. 23 Mbeyu yaipandilwe muukando nnogau nga kati mundu ywaliyu'wa liyi'gi'yo lya Nnu'ngu' na kulitangia, naywembe beleka itunda, yumo mya, ywi'ngi' sitini na ywi'ngi' salasini.”
Lukongo lwa magu'gu'
24 Yesu ngaabakia bandu lukongo lwi'ngi', “Ukulungwa wa Kunani ulandana na mundu ywapandike mbeyu inannoga munng'unda wake. 25 Lakini bandu pabaabile bagonjike, nndumu wake ngaisa, ngapanda magu'gu' pakati ya mbeyu inannoga no bu'ka. 26 Bai, mitombo paibalike no tumbwa ku'la, na gembe magu'gu' ngagabonekana momomo. 27 Atumisi ba yu'lu' mwene nng'unda ngabannyendelya na kummakia, ‘Bwana, tutangite panga waapandike mbeyu inannoga munng'unda wako, aga magu'gu' gabu'ka kwaku'?’ 28 Ywembe ngaayangwa, ‘Nndumu ngaywapangite nyo.’ Bai, atumisi bake ngabannaluya, ‘Buli upala tukagayokwane?’ 29 Naywembe ngaayangwa, ‘Lili, pamwayokwana magu'gu' mwakane ponekea yokwa pamope na ngano. 30 Mugaleke gaku'le pamope mpaka nsimu wa mauno. Nsimu wo naalu'a kummakia mwaauni, Mukongwange wi'ti' magu'gu' mukagatabe matu'tamatu'ta go sonjelwa. Lakini ngano mwikongwe mukaibi'ke paligu'lu' lyangu'.’ ”
Lukongo lwa mbeyu ya aladali
(Mal 4:30-32, Luk 13:18-19)
31 Yesu ngaabakia bandu lukongo lwi'ngi'. “Ukulungwa wa Kunani ulandana na mbeyu ya nkongo wa aladali yaatweti mundu na kwipanda munng'unda wake. 32 Yembe njene kuliko mbeyu yoyoti, lakini mana ibalike no ku'la upanga nkongo nku'lu' kuliko nkongo wowoti, ata iyuni bendaisa no senga iyumba mundambi' yake.”
Lukongo lwa ngelule
(Luk 13:20-21)
33 Yesu ngaabakia lukongo lwi'ngi'. “Ukulungwa wa Kunani ulandana na ngelule njene yaaitweti mau' yumo, ngayangabana na bwembe wambone na bwembe woti ngaulu'la.”
Tumya ngongo
(Mal 4:33-34)
34 Yesu ngaabakia bandu boti makowe go kwo tumya ngongo, wala alongeili nabo sosoti wangali tumya ngongo, 35 li'nga likowe lyalyalongelilwe na nnondoli litimi,
“Nalu'a longela nabo kwa ngongo,
nalu'a kugabi'ka panja gagaiyilwe bu'ka umbilwa kwa dunia.”
36 Bu'kapo Yesu aatikwalaga balu' bandu, ngayingya nnyumba. Banamasi' ngabannyendelya na kummakia “Utuawanikie lu'lu' lukongo lwa magu'gu' munng'unda lulombolya namani.”
37 Yesu ngaabakia, “Mpandi wa mbeyu inannoga nga Mwana wa Mundu. 38 Gu'lu' nng'unda nga dunia. Yi'lu' mbeyu inannoga nga bandu balu' bababile nawo ukulungwa. Galu' magu'gu' nga balu' bandu ba yu'lu' Ibilisi. 39 Nndumu ywapandike manyei nga Ibilisi. Mauno nga kuundi'la wa dunia, na auni nga malaika. 40 Kati manyei mwagakongolelwa li'nga yoselwa mwoto, amo ngamwayalu'a baa kuundi'la wa dunia. 41 Mwana wa Mundu aatuma malaika bake baakongwe balu' boti babaapangia ayabe sambi na alau boti bu'ka muukulungwa wake, 42 na kwataikulya mulitu'ta lya mwoto, na akwo baali'la no yaga mino. 43 Bu'kapo balu' anogau baamelemetya kati lisu'ba muukulungwa wa Tati' babe. Mwene makutu go yu'wa ayu'we!
Lukongo lwa mabi'ko gagaiyilwe
44 “Ukulungwa wa Kunani ulandana na mali yaiiyilwe munng'unda. Mundu yumo paaibweni ngaiiya kai'. Aatinapusika muno ngayenda pi'mi'ya ili'be yoti yabile nayo li'nga pi'ma nng'unda gu'lu'.
Lukongo lwa kili'be sa samani ngu'lu'
45 “Kai', Ukulungwa wa Kunani ulandana na nsulusi ywaapalite kili'be sa samani ngu'lu'. 46 Paaipatike yimo ya yi'lu' yene samani ngu'lu', aayi'i pi'mi'ya ili'be yoti yabile nayo, ngapi'ma so.
Lukongo lwa lupi'li'li' lwa omba
47 “Kai', Ukulungwa wa Kunani ulandana na lupi'li'li' lwalutumbukiyilwe mubaali no loba omba ba kila lukolo. 48 Palwaatwi'lile, bandu baaluuti kumbwani, ngabatama, no sawa omba banannoga na kwabi'ka mwiitu'ndu' yabe, na anyatau ngabataikwa. 49 Na nyo ngamwayalu'a baa kuundi'la wa dunia. Malaika baaisa na kwabawa bandu alau na bandu anogau, 50 na kwataikwa balu' alau mulitu'ta lya mwoto. Akwo baali'la no yaga mino.”
Mabi'ko gayambi' na magona
51 Yesu ngaalaluya, “Buli, mugatangite makowe gano goti?” Ngabannyangwa, “Eloo.” 52 Naywembe ngaabakia, “Kwa nyo, kila mwalimu ywapanga mwanamasi' wa Ukulungwa wa Kunani alandana na mwene nyumba ywapiya mumabi'ko gake ili'be yayambi' na ngona.”
Yesu endakanilwa akwo ku Nasaleti
(Mal 6:1-6, Luk 4:16-30)
53 Yesu paayomwi longela ngongo yo ngabu'ka pandu po, 54 ngayenda kukilambo sake. Akwo ngaayi'gana bandu munyumba ya kunnu'ba Nnu'ngu', ata ngabasangala kababaya, “Ayu' apatike kwaku' ikima yi' na mangelongelo ga? 55 Buli, ayu' mwana wa yu'lu' selemala li? Mau' bake akemelwali Malia, na akina alongobe ki Yakobi, Yusupu, Simoni na Yuda? 56 Na alu'mbu'be boti babileli pano pamope na twe? Buli, apatike kwaku' aga goti?” 57 Bai, ngababi'ka kyukala nakwe. Lakini Yesu ngaabakia, “Nnondoli wa Nnu'ngu' endaisimilwa kila pandu, lakini munni'ma wake na panyumba yake aisimilwali!” 58 Kwa nyo aapangiteli mangelongelo gambone palu', kwa kitumbu so kotoka u'bi'lya kwabe.