13
Balanaba na Sauli bendasaulilwa no tumilwa
1 Mukanisa lya Antiokia kwaabile na bandu bi'ngi' babaabile alondoli ba Nnu'ngu' na balimu, nkati yabe baabile Balanaba, Simoni ywakemelwage Mpili, Lukio wa Kulene, Manaeni ywaalelilwe pamope na nkulungwa Helode, na Sauli. 2 Pabaabile kabankilikitya Bwana no punga, Loo Mpeleteu ngabaya, “Munibauli Balanaba na Sauli kwa lyengo lyanaakemile.” 3 Bai, bu'ka po yendelya sali no punga ngabaabi'kya moko panani yabe li'nga Nnu'ngu' ayali, ngabaaleka bayende.
Atumilwe bendaala ku'lu' Kuplo
4 Bai, Balanaba na Sauli pabatumilwe na Loo Mpeleteu, batielya mpaka kukilambo sa Seleukia bu'ka kwo bau'bwike meli mpaka kisiwa sa Kuplo. 5 Pabaaikite kilambo sa Salami baalike liyi'gi'yo lya Nnu'ngu' mumayumba ga kunnu'ba Nnu'ngu' ga Ayahudi. Yoani Maluko aai nnyangatiyi wabe.
6 Pabaayomwi pi'ta pakatikati ya kisiwa mpaka Pafo ngabammona mundu yumo mwabi', ywaiku'pi'ki'yage panga nnondoli, aai Nnyahudi lina lyake Baliyesu, kwa Kigiliki Elima. 7 Ayu' aai pamope na Selgio Pauli, mpi'ndo ywa palu' pakisiwa ywaabile mundu mwene malango. Selgio Pauli aatikwakema Balanaba na Sauli li'nga aliyu'we liyi'gi'yo lya Nnu'ngu'. 8 Lakini aywo mwabi' Elima, aapayike kwataukya li'nga aywo mpi'ndo ywa kisiwa akaneu'bi'lya liyi'gi'yo lya Nnu'ngu'. 9 Bai, Sauli ywakemelwage Pauli, abile ntwi'lya Loo Mpeleteu aatikummu'nju'lya minyo aywo mwabi', 10 kabaya, “Wankongi nku'lu' na wammu'su'bu'su'! Wenga nga wamwana wa Ibilisi na wandumu kwa kila kili'be sakibile kinogau! Ukotokali ata paya kugatindigana mayi'gi'yo ga Bwana gagagolokile. 11 Nambi'yambi' makakala ga Bwana galu'a kupwatya, ulu'a baa wambulibuli na wakombwali lola bweya wa lisu'ba kwa masu'ba.” Popopo kila kili'be ngakipanga kati lipundugulu na lubi'ndu' kwa ywembe, ngatumbwa yenda ku'no na kwo kampala mundu ywa kunkamwa luboko annongoye. 12 Yu'lu' mpi'ndo ywa kisiwa paagabweni go, ngau'bi'lya, kwa mwanjaa asangalage mayi'gano gaagayu'wine kwa Bwana.
Balanaba na Pauli kukilambo sa Antiokia Pisidia
13 Bu'ka Pafo, Pauli na aine bau'bwike meli yenda mpaka Pelga ku Pamfilia, lakini Yoani Maluko aatikwaleka ngaki'li'bu'ka ku Yelusalemu. 14 Bembe baayendeli na mwanja bu'ka Pelga mpaka kilambo sa Antiokia Pisidia. Baayingi munyumba ya kunnu'ba Nnu'ngu' ya Ayahudi paliikite lisu'ba lya Sabato yabe, ngabatama.
15 Pabayomwi soma mayi'gi'yo bu'ka mukitabu sa salya ya Musa na maandiko ga alondoli ba Nnu'ngu', api'ndo ba yi'lu' nyumba ya kunnu'ba Nnu'ngu' bantumike mundu aalu'be panga, “Mwalongo, mana mubile na likowe lya kwabakia bandu li'nga kwasenga, mubaye.” 16 Bai, Pauli aatiyi'ma ngaapu'ngya luboko no baya, “Mwabandu ba Isilaili na mwaboti mwamunkilikitya Nnu'ngu', mupi'kaniange. 17 Nnu'ngu' ywa Isilaili aatikwasawa kiu'ku'lu' bitu babe nni'ma nku'lu' pabaabile kuugeni ku'lu' Misili. Ngaakosopolya kwo kwa uweso wake nku'lu'. 18 Atikwakomeya kwa myaka alubaini ku'lu' kulubele. 19 Paagalangamise makabila saba ga nni'ma wa Kanani, ngaapeya abo bandu bake wu'lu' nni'ma ube mali yabe. 20 Makowe aga goti gapangilwe nkati ya myaka 450.
“Bu'kapo ngaapeya asenuli baalongoye mpaka nsimu wa nnondoli ywa Nnu'ngu' Samweli. 21 Apo ngabalonga babe na nkulungwa, na Nnu'ngu' ngaapeya Sauli mwana ywa Kishi ywa kabila lya Benyamini abe nkulungwa wabe kwa myaka alubaini. 22 Bu'ka pa kummu'ya Sauli, Nnu'ngu' ansawi Daudi apange nkulungwa wabe. Nnu'ngu' abaike nyinya kwa Daudi, ‘Nikwipwi panga Daudi mwana wa Yese nga mundu ywayu'wangana na mwoyo wangu', mundu ywaalu'a panga galu' goti ganipala kugapanga.’ 23 Bu'ka mulukolo lwake Daudi, Nnu'ngu' kati mwaalagile aletile bandu ba Isilaili nkomboli, nga Yesu. 24 Papipi no isa kwa Yesu, aalongoli wi'ti' Yoani kaala kwa bandu boti ba Isilaili panga bapalikwa banng'alambuki Nnu'ngu' kwa kwileka sambi no batisilwa. 25 Yoani paabile kayomolya lyengo lyake aabakiye bandu, ‘Munikema nenga nanyai? Nenga nga yu'lu' ywamunnolelali. Aywo aaisa bu'ka pangu' nenga, nanenga nipwaikali ata undwa ngoi ya ilatu yake.’
26 “Mwalongo, mwenga mwabana ba lukolo lwa Bulaimu, na bi'ngi' boti babankilikitya Nnu'ngu'! Mayi'gi'yo gano ga ukosopoli tuletilwe twenga. 27 Kwa mwanjaa benekaya ba ku Yelusalemu na api'ndo babe baatangiteli panga ywembe nkomboli wala mayi'gi'yo ga alondoli ba Nnu'ngu' gagasomelwa kila Sabato. Ata nyo, bagatimisike mayi'gi'yo ga alondoli ba Nnu'ngu' kwa kunsenwa Yesu kiwo. 28 Pamope no panga baamwenili na lyakau lyolyoti lyakumpanga abulagilwe, baannu'bite Pilato ansenwe kiwo. 29 Bu'ka po panga goti gagaandikilwe kwa ywembe, baatikumuluya bu'ka munsalaba, ngabammi'ka mulisiko. 30 Lakini Nnu'ngu' aatikunnyu'ya bu'ka kuuwi'li. 31 Naywembe kwa masu'ba maingi aatikwapitya balu' babaalongwaniye nakwe bu'ka ku Galilaya mpaka ku Yelusalemu. Abo ngababile akong'ondeli bake kwa bandu ba Isilaili. 32 Na twenga tuisi pano kunnetyanga abali inannoga. Likowe li'lu' Nnu'ngu' lyaalagile kiu'ku'lu' bitu, 33 nambi'yambi' ayomolile kwitu twenga twasu'ku'lu' babe kwa kunnyu'ya Yesu bu'ka kuuwi'li kati mwaiandikilwe mu Zabuli inebi'li',
‘Wenga nga Mwana wangu',
nenga li'no niba natati' bako.’
34 “Na kwa kunnyu'ya bu'ka kuuwi'li kaneabuye kai' kwo no bola, Nnu'ngu' aabaite nyinyo,
‘Nalu'a kupeya lilagyo lipeleteu na lya kakape lyanammakie Daudi.’
35 “Kakape na mu Zabuli yi'ngi' abaya,
‘Wannekali Mpeleteu wako abole.’
36 “Kwa mwanjaa Daudi aapangite mwapalage Nnu'ngu' nsimu wake, bu'kapo ngawaa no sikilwa papipi na kiu'ku'lu' bake, na yi'ga yake ngaibola. 37 Lakini yu'lu' ywayu'yilwe na Nnu'ngu' bu'ka kuuwi'li aboi lili. 38 Kwa nyo, mwalongo bangu', mutange panga kwa ndi'la ya ayu' Yesu, mayi'gi'yo go samilwa sambi gendaalilwa kwinu, 39 no panga kila mundu ywamwu'bi'lya Yesu endasamilwa masambi gake goti, likowe lyo lipelepangikali kwa ndi'la ya salya ya Musa. 40 Mwilinguli mwakanekugapata galu' gagalongelilwe na alondoli ba Nnu'ngu'.
41 ‘Mupi'kani mwenga mwamunibebeya
musangale mukalanganyike!
Kwa mwanjaa kili'be sanikipanga nambi'yambi' nsimu winu
mwakiu'bi'lyali ata manaitei mundu amwawanikiye.’ ”
42 Pauli na Balanaba pabaabile kabapita mu'lu' munyumba ya kunnu'ba Nnu'ngu', balu' bandu baatikwapembelelya baise kai' ku Sabato ya Ayahudi yaibandike sabalongeli muno makowe go.
43 Kitamo so pakiyomwike, Ayahudi baingi na bandu bangali Ayahudi babaabile mudini ya Kiyahudi, baaki'ngime Pauli na Balanaba. Abo atumilwe baatilongela nabo, na kwasenga li'nga bayendeli tama kwo u'bi'lya ngu'ngu' ya Nnu'ngu'.
44 Sabato ya Ayahudi yaibandike, bandu baingi mu'lu' mukilambo baaisi pi'kania liyi'gi'yo lya Bwana. 45 Lakini Ayahudi pabaalibweni lipi'nga lya bandu baabi'i bwigu, ngabatauka saalongei Pauli na kumpwi'wa. 46 Pauli na Balanaba baalongei kwo kangamala muno, kababaya, “Yaapalikwe wi'ti' liyi'gi'yo lya Nnu'ngu' limwikyange mwenga, lakini kwa mwanjaa mutelikana na kwiibona mupwaikali muukoti wangayomoka, bai, twendakunnekanga na kwayendelya bandu bangali Ayahudi. 47 Kwa mwanjaa Bwana atulagi nyinyo,
‘Nikubi'kite wenga ube wabweya kwa bandu bangali Ayahudi,
li'nga waleti bandu ukosopoli mudunia yoti.’ ”
48 Bandu bangali Ayahudi pabaayu'wine likowe lyo baatipulaika, ngabalikwi'ya liyi'gi'yo lya Nnu'ngu' na balu' babaasaulilwe kuupata ukoto wangayomoka, ngabau'bi'lya.
49 Liyi'gi'yo lya Bwana lyaatibamba kila pandu munni'ma wu'lu'. 50 Ayahudi baatikwasopya api'ndo ba kilambo na alwawa matayili babankilikitya Nnu'ngu'. Ngapabatumbwa kwapeya ngu'su'mbu' Pauli na Balanaba, ngabaabi'nga bu'ka munni'ma wabe. 51 Bai, atumilwe ngabakung'unda lyu'ku'mbi' mumagu'lu' gabe na kwaleka kati mwabaabile, bu'kapo ngabayenda Ikonio. 52 Na abo banamasi' baai atwi'lya pulaa na Loo Mpeleteu.