11
Mepey Gazlavay ŋga ndaw fara fara na, a wuɗey ŋga ləvey kwara?
1 Mepey Gazlavay ŋga ndaw fara fara na, a wuɗey ŋga ləvey cek masa aləkwa ma səkwakwa fa Gazlavay na, ya sərkwa ya hətkwa la fara fara. Kwa aləkwa ta hətkwar ta dey aləkwa daa ba na, ya sərkwa ara cek fara fara. + 2 Ara anda keɗe, ndəhay masa zleezle ma pamara Gazlavay ŋga ndaw ata fara fara. Ara maja ŋgene, Gazlavay maa həmdata. 3 Aləkwa fa pakwa Gazlavay ŋga ndaw aləkwa fara fara. Ara maja ŋgene, ya sərkwa Gazlavay a ləma slam da vaɗ ta slam da hwayak ta fa mey aŋga meeguzley gway. Anda meləvey, cek hay masa aləkwa ma hətatakwar ta dey aləkwa na, Gazlavay a katərwa ta fa cek masa aləkwa ma hətatakwar ta dey aləkwa ba. +
4 Yaw, *Abel ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara. Anda keɗe, ta vəlar cek la a Gazlavay ta mevel pal ma fəna ŋga məlmaha *Kayin. Maja ŋgene, Gazlavay ta təɓa cek masa aŋga ma vəldara heyey la, a pa ŋga ndaw maaya fa mey aŋga. Kwa Abel e ta məcey sem na, aa faa guzlndakwar anda aa ta dey cəŋga, maja aa ma pa Gazlavay ŋga ndaw aŋga fara fara. +
5 Henakw ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara. Da ray ŋgene, Gazlavay a la a vaɗ a cakay a, kwa ta məcey ta məcey daa ba, kwa ndaw ma hətar daa saba. Masa Gazlavay ta la Henakw a daa ba araŋ na, Henakw fa kar cek ma mbafar a Gazlavay, anda mawuzlalakaya daa ɗerewel ŋga Gazlavay. + 6 Da ndaw ta pa Gazlavay ŋga ndaw aŋga fara fara daa ba na, ndaw aha fa da kar cek ma mbafar a Gazlavay daa ba. Kwa waawa ma wuɗey ŋga ŋgəchey ŋgada fa Gazlavay ŋga dərey daŋgay na, si a səra Gazlavay na, daha, asaya, si a səra Gazlavay fa katar maaya ŋgada ndəhay ma səpmara.
7 Nəwe ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara. Maja ŋgene, ta pas masa Gazlavay ma wuzdara cek hay ma da kam ŋgada fa mey masa kwa ta hətatar ta dey aŋga daa ba araŋ na, Nəwe he ta jəkfar sləmay la a Gazlavay cəŋga. Ta’, aa ceɗey kwambiwal mahura anda way ŋga ləhda ray aŋga ta ndəhay da way aŋga hay. Nəwe ma pa Gazlavay ŋga ndaw aŋga fara fara ŋgene na, a wuzdərwa ndəhay siya da bəla fa pamara Gazlavay ŋga ndaw ata fara fara daa ba. Anda keɗe, Gazlavay may, a pa Nəwe ŋga ndaw maaya fa mey aŋga. +
8 *Abəraham ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara. Maja ŋgene, daa masa Gazlavay a ma zəla heyey na, ta jəkfar sləmay la. Da ray ŋgene, ta’, a daw aa hwayak masa Gazlavay ma ləvar a da vəldara heyey. Slam masa aŋga ma daw a hwaɗ a na, kwa ta səra feɗe na, daa ba. + 9 Abəraham ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara, maja ŋgene ta’, a daw a njey daa hwayak masa Gazlavay ma ləvar a da vəldara heyey, ama aŋga manjakaya anda ndaw-məlak. Anda keɗe, a njey daa way-mekərcey. Ata *Izak ta *Jakwap may, Gazlavay a ləvey a da vəldatara hwayak a anda aa ma ləvey a da vəldara a Abəraham. Ata may, a njam daa way-mekərcey anda Abəraham a. + 10 Abəraham na, fa səkwa berney masa salay a mapakaya maaya maaya. Ara Gazlavay ta ray aŋga ma pa kwakway ŋga berney a, asaya, ara aŋga ma ləma berney a. +
11 Yaw, Abəraham ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara. Da ray ŋgene, kwa aŋga maraw, asaya, kwa ŋgwas aŋga Sara aa dərlay na, ta key hwaɗ la cəŋga. Abəraham a səra Gazlavay ma ləvar a da vəlar bəzey heyey na, a mbərzley ba. + 12 Ara anda keɗe, Abəraham, ndaw masa fa səkwey meməcey na, ta yawa bəza hay la, səkway aŋga ta key la ga anda wurzla hay da vaɗ, a sləfam ba anda mawurɓay da wayam. +
13 Ndəhay a keɗe cəpa ta pamara Gazlavay la ŋga ndaw ata fara fara haa kasl fa meməcey ata. Ata ta hətam cek masa Gazlavay ma ləvey a da vəldatara heyey na, daa ba. Ama a sərmara pas pal na, Gazlavay a vəldatara la anda aa ma ləvey a. Da ray ŋgene, ata faa səmam da ray a, taa guzlam la, a ləvam ata na, ata anda məlak hay da bəla keɗe, fa da njam daa ba, kwa hwaray ta katar ŋga ləvey kəne na, daa ba. + 14 Ndəhay a maa guzlam anda ŋgene na, a wuɗey ŋga ləvey ata fa səpam hwayak ŋgada ata ray ata. 15 Ta wulkam da ray hwayak masa ata ma mbəkdamərwa na, daa ba. Da ta wulkam la na, anja a vəham la aa hwayak a saya. 16 Fara fara a səpam na, hwayak masa maaya, anda meləvey slam da gazlavay da vaɗ. Ara maja ŋgene, Gazlavay ma ləvey, aŋga Gazlavay ata, kwa hwaray fa da kar ŋga ləvey kəne na, daa ba. Nəka, Gazlavay ta ɗiytar berney maaya la, ba diya? +
17-18 Gazlavay aa guzlar a Abəraham, a ləvar: «Ara ta fa bəza hay ŋga bəz akah Izak, sləmay akah ma da zəley.» Fa dəɓa ha, Gazlavay a jada Abəraham a ŋga vəldara bəzey aŋga menduleŋ Izak ŋga hərey. Abəraham ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara, maja ŋgene, ta’, a la bəzey a, a daw ŋga hərara ŋgada Gazlavay. + 19 Abəraham a səra Gazlavay na, a gwa ŋga sləkɗadərwa ndaw daa meməcey. Anda keɗe, a hətar bəzey aŋga Izak na, ara anda a sləkɗawa daa meməcey. +
20 Izak ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara, maja ŋgene, ta’, a pəstar mey ŋgada ata Jakwap ta Ezayu da ray cek ma da kam ŋgada fa mey. + 21 Jakwap may, ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara. Da ray ŋgene, daa masa Jakwap a fa da məcey na, ta pəstar mey la ŋgada bəza hay ŋga *Jawzef, fa dəɓa ha, a dəra daŋgay fa zlanday aŋga, a həlma Gazlavay. +
22 Jawzef ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara. Maja ŋgene, daa masa aŋga fa da məcey na, taa guzltar la a ndəhay *Israyel hay, a ləvtar, cay na, a bam la daa hwayak ŋga *Ejip. Asaya, taa guzltar la da ray cek masa ata ma da kam ta tetesl aŋga. +
23 Ata papaŋ ŋga *Mawiz ta mamaha ta pamara Gazlavay la ŋga ndaw ata fara fara. Anda keɗe, daa masa ata ma yamərwa Mawiz a na, ta ɓadamara la ta ɓey kiya maakar da way. A nəkmara bəzey a na, a mbey ara mey ba. Ata na, kwa ta zluram ta mey ŋga bay Ejip daa ba. + 24 Masa Mawiz a ta gəley cay na, a wuɗey a zəlmara bəzey ŋga dam ŋga bay *Farawaŋ, bay Ejip ba. A wuɗey ŋga zəley kəne ba na, maja aŋga fa pa Gazlavay ŋga ndaw aŋga fara fara may. + 25 A wuɗey ŋga sərey banay ta ndəhay ŋga Gazlavay da ray aa ma da njey nekəɗey daa meesəmey daa mekey mebərey. 26 A wuɗey na, ndəhay a rəsmara maja *Kəriste, da ray aŋga ma da hətey zleley ga da Ejip ŋgene. A wuɗey kəne na, maja aŋga fa səkwa mawurɓay ŋga sləra aŋga masa Gazlavay ma da vəldara ŋgada fa mey. +
27 Mawiz ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara, maja ŋgene, ta bawa sem daa hwayak ŋga Ejip. Kwa mevel ŋga bay da Ejip e fa cey na, ta ŋgene he cəpa, Mawiz ta zlurey daa ba səlak. Aŋga malacakaya deŋ e anda ta hətar Gazlavay la, Gazlavay masa kwa ndaw ta hətar ta dey aŋga daa ba səlak. + 28 Mawiz ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara, maja ŋgene, a zlar ŋga key gwagway mezəley «*Pak». A ləvtar a ndəhay Israyel hay ŋga wucam mambaz ŋga gənaw fa mey-slam ata hay amba maslaŋ ŋga Gazlavay masa ma kəɗta ndəhay vagay a sawa a kəɗta bəz ata hay maa-mey-ndaw saba. +
29 Israyel hay ta pamara Gazlavay la ŋga ndaw ata fara fara. Ara maja ŋgene, daa masa ata ma zləŋgdamara bəlay magaza na, bəlay a, a wunkey cew, daa cəveɗ ata na, yam da hwaɗ a daa ba. Ama ndəhay Ejip hay ma səpmatar wurzay ma wuɗam ŋga zləŋgam may na, ta’, yam a, a cəmey aa slam a, a ɓaɓətata. +
30 Asaya, Israyel hay ta pamara Gazlavay la ŋga ndaw ata fara fara. Ara maja ŋgene, ata ma zlərmara mahwal ŋga berney ŋga Jerikwaw ɗar maasala, ta’, mahwal a, a bəzley. + 31 *Rahap ŋgwas-barlaw daha, ta pa Gazlavay la ŋga ndaw aŋga fara fara may. Maja ŋgene, aŋga ma təɓta ndəhay meslərey masa ma slərdamatərwa ŋga seŋgeley berney a. Ara maja ŋgene, Gazlavay ta kəɗa vagay anda aa ma kəɗta masa-gəra aŋga hay na, daa ba. +
32 Yaw, ya daa guzley da ray *Zedeyaŋw, *Barak, *Samsaŋw, *Jefte, *Davit, *Samiyel leŋ ndəhay ma təla mey ŋga Gazlavay na, kwara sura? Ya fa da hətey har ŋgaa guzley da ray ata pal pal na, daa ba. + 33 Ata may, ta pamara Gazlavay la ŋga ndaw ata fara fara, maja ŋgene, ta fənmata hwayak hay mekele mekele la ta gədaŋ daa vəram. Ta kam cek la ta cəveɗ e anda Gazlavay ma wuɗey. Ta hətam cek masa Gazlavay ma ləvey a da vəldatara heyey la. Ta gərcamatara mey ŋga mabar hay la maja a da pəwmata. + 34 Ta məcmara awaw masa ma gəɗey ta gədaŋ la. Ta ləham la daa masa fa da kəɗmata ta dəlaw. Ata na, ta təram la ŋga masa-bəle hay, ama Gazlavay ta vəltar gədaŋ la. Ta jaram la daa vəram, ta fənmata sewje hay ma samawa daa hwayak hay mekele mekele sem ta gədaŋ. + 35 Ŋgusay may, ta pamara Gazlavay la ŋga ndaw ata fara fara. Ara maja ŋgene, ata ma hətmatar ndəhay maməctakaya fa sləkɗamawa daa meməcey.
Yaw, ndəhay siya ta səram banay la ga ta mekəɗey haa a məcam. Ama ta wuɗam ŋga ləhey daa banay a na, daa ba. A wuɗam ŋga məcey daa banay a amba Gazlavay a sləkɗadatərwa daa meməcey, a vəltar menjey masa ma fəna da bəla keɗe. + 36 Ndəhay mekele na, ta ɓəsmara mecəɗey la, ta ɓəsmara laway la. Asaya, ta jəwmata la ta calalaw, ta gərcamata la aa fərsəne. Ama ta ŋgene he cəpa ta ɓəsmara la. + 37 Siya hay da wuzlah ata na, taa zakamata la ta aŋgwa vagay, siya hay, ta ɗəslmata la cew cew. Siya hay, ta ŋgəmamata la ta dəlaw vagay. Ndəhay siya ta pəkam la saw kəne, ata masa-viya hay, a kəzlam fa vaw na, zana ŋga ambal ŋga ɗakw daa ba ŋga təɓaŋ, ta səram banay la ga. + 38 Ndəhay maaya ŋgene na, slam da bəla keɗe təɗe ŋga njey ŋgada ata ba. Fa pəkam saw da wuzlah-ley, da daa ba, da aŋgwa, a nam daa bədam hay, da daa ba, daa vəgeɗ hay anda ndəhay masa ta ɓəlmata sem. + 39 Ndəhay a keɗe tabiya ta pamara Gazlavay la ŋga ndaw ata fara fara. Ara maja ŋgene, Gazlavay ma pata ŋga ndəhay maaya fa mey aŋga. Ama ta hətam cek maaya masa Gazlavay ma ləvey a da vəldatara a ndəhay aŋga hay heyey na, daa ba. 40 Fara fara, Gazlavay ta ɓey cek la maaya kalah ŋgada aləkwa, amba ta pas masa ta ndəvda sləra aŋga cay na, a vəldandakwara cek aha ŋgada aləkwa ta ata bama da mey pal.
+ 11:1 Rm 8.24; 2Kwr 4.18 + 11:3 MC 1.1; Ps 33.6, 9; Rm 4.17; 2Kwr 4.18 + 11:4 MC 4.3-10 + 11:5 MC 5.21-24 + 11:7 MC 6.13-22; Rm 4.3; 1Pi 3.20 + 11:8 MC 12.1-2 + 11:9 MC 35.12, 27 + 11:10 13.14 + 11:11 MC 17.19; 18.11-14; 21.2; Rm 4.19-20 + 11:12 MC 15.5 + 11:13 11.9; 13.14; MC 23.4; 47.9; Ps 39.13 + 11:16 13.14; Mab 3.6; Mt 22.32 + 11:17-18 MC 21.12; 22.1-14; Jak 2.21 + 11:19 Rm 4.17 + 11:20 MC 27.27-29, 39-40 + 11:21 MC 47.31–48.20 + 11:22 MC 50.24-25; Mab 13.19 + 11:23 Mab 1.22; 2.2 + 11:24 Mab 2.10-12 + 11:26 12.2; 13.13 + 11:27 Mab 2.15; 12.41 + 11:28 Mab 12.1-14 + 11:29 Mab 14.21-29 + 11:30 Jes 6.12-21 + 11:31 Jes 2.11-12; 6.21-25; Mt 1.5; Jak 2.25 + 11:32 NMH 6.11–8.32; 4.6–5.31; 13.2–16.31; 11.1–12.7; 1Sam 16.1 haa 1Bay 2.11; 1Sam 1.1–25.1 + 11:33 NMH 14.6-7; 1Sam 17.34-36; Dan 6.1-27 + 11:34 Dan 3.23-25 + 11:35 1Bay 17.17-24; 2Bay 4.18-37 + 11:36 Jer 20.2; 37.15 + 11:37 2Mev 24.21 + 11:38 1Sam 13.6