7
Mey da ray Yesu ta məlmaha hay
1 Fa dəɓa ha, Yesu a pəkey daa hwayak ŋga *Galile. A wuɗey ŋga daw ŋga pəkey daa hwayak ŋga *Jude ba, maja mahura hay ŋga *Jəwif hay feteɗe fa səpmara ŋga kəɗey vagay. + 2 Daa ŋgene *gwagway ŋga Way-mekərcey * gweegwe cay. + 3 Ta’, məlmaha hay aa guzlmar, a ləvmar: «Sləkɗey la da Galile feɗe, daw aa hwayak ŋga Jude amba ndəhay ma səpmaka a hətmar sləra masa kah ma ka ta dey ata. 4 Maja kwa waawa, da a wuɗey ndəhay tabiya ŋga sərmara na, a ɓey cek masa aa ma ka fa dey ŋga ndəhay ba. Ka fa key maazla hay mekele mekele anda keɗe, kata fa mey ŋga ndəhay tabiya amba a sərmaka.» 5 Kwa məlmaŋ ŋga Yesu hay a ta ray ata na, fa pamara Yesu a ŋga ndaw ata fara fara daa ba. + 6 Yesu a mbəɗdatara, a ləvtar: «Pas masa maaya ŋgada yah na, ta wuswa daa ba araŋ, ama ŋgada akwar na, kwa pas wura wura na, aŋga maaya. + 7 Akwar na, ndəhay da bəla fa da hətam cəveɗ ŋga rəsmakwar daa ba, ama yah na, fa rəsmaya, maja ya fa wuzdatərwa cek hay malamba masa ata ma kamata. + 8 Akwar na, diyam aa gwagway a. Yah na, ya fa da daw daa ba, maja pas aɗaw ta wuswa daa ba araŋ.» 9 Fa dəɓa ha masa Yesu maa guzley la anda keɗe na, ta’, a njey da Galile he cəŋga.
Yesu aa sərkadata ndəhay daa gwagway ŋga Way-mekərcey
10 Masa məlmaŋ ŋga Yesu hay ata sem la aa gwagway heyey na, Yesu ta’, a daw aa gwagway a may, ama a səhwey ta səhwey, kwa ndaw ma hətar daa ba. 11 Mahura hay ŋga *Jəwif hay a səpmara daa gwagway a, a ləvam: «Ndaw a heyey aa dama?» +
12 Ndəhay ga daa gwagway a faa səkam mey da ray Yesu a, siya hay a ləvam: «Ara ndaw maaya.» Ndəhay siya may, a ləvam: «Kay! Ara ndaw maaya ba, fa betey ndəhay.» 13 Kwa ndaw ta gwa ŋgaa guzley da ray Yesu fa mey ŋga ndəhay daa ba, maja a zluram ta mahura hay ŋga Jəwif hay. +
14 Masa gwagway a heyey ta key cay ɗar məfaɗ na, Yesu ta’, a daw aa *Way-mekey-kwakwas ŋga Gazlavay, aa sərkadata ndəhay. 15 Mahura hay ŋga Jəwif hay ma cəndamara mey ŋga Yesu a na, a rəzlam, a ləvam: «Haya! Ndaw a kaa meeme, taa sərkey ŋga sərey mey ŋga Gazlavay daa ba, ama a sərta mey hay a maaya maaya na, kwara?» +
16 Yesu a mbəɗdatara, a ləvtar: «Mey masa yah maa sərkadatara a ndəhay keɗe na, ara mey aɗaw ba, ama ara mey ŋga Gazlavay, ndaw ma slərdiwa. + 17 Mey masa yah maa sərkadatara a ndəhay, da ara mey ŋga Gazlavay, da daa ba, da ara mey aɗaw na, ndaw ma wuɗey ŋga key cek ma mbafar a Gazlavay na, a səra la. 18 Ndaw maa sərkadata ndəhay ta gədaŋ aŋga gway na, a key ŋgene, a səpey amba ndəhay aa həmdamara. Ama ndaw maa sərkadata ndəhay amba ndəhay aa həmdamara ndaw ma slərdərwa na, ŋgene ara ndaw maaya ma mbərzley ba. + 19 Zleezle *Mawiz ta wuzkwar kwakwas hay la ŋga səpey, ba diya? Ama kwa ndaw pal da wuzlah akwar ta səpa kwakwas a ta cəveɗ e daa ba. Kaa ka səpmaya ŋga kəɗey vagay na, maja me?» + 20 Ndəhay a mbəɗdamara, a ləvmar: «Kah na, ta malula da ray. Ma wuɗey ŋga kəɗka vagay na, wa?» +
21 Yesu a mbəɗdatara, a ləvtar: «Pas pal daha, ya ta mbəley ndaw la ta *pas meməskey-vaw. Akwar ta rəzlam la ga maja. + 22 Wulkam cey, Mawiz ta wuzkwar kwakwas la ŋga *mesley mandawal. Kwakwas ŋga mesley mandawal a, a zley na, fa Mawiz ba, ama dəga fa papaŋ ŋga papakw akwar hay zleezle. Kwa ta pas meməskey-vaw na, akwar fa slam mandawal ŋga bəza hay. + 23 Akwar fa slam mandawal ŋga bəzey kwa ta pas meməskey-vaw amba kwakwas ŋga Mawiz a zləɓey ba. Kaa ka cam mevel a ray aɗaw maja yah ma mbəley ndaw ta pas meməskey-vaw na, kwara? + 24 Ka da wulkam da ray ndaw, ka ləvam aŋga maaya, da daa ba, aŋga maaya ba maja akwar ma hətmar ta dey gway na, kəne ba. Ama wulkam maaya maaya da ray cek masa ndaw aha ma ka amba kaa guzlam fara fara ta cəveɗ e.» +
Mey da ray ndəhay maa guzlam da ray Kəriste
25 Ndəhay siya da *Jeruzelem aa guzlam da wuzlah ata, a ləvam: «Keɗe na, ara ndaw masa ata ma səpmara ŋga kəɗey vagay heyey, ba diya? + 26 Nəkmara, aŋga faa guzley fa mey ŋga ndəhay. Kaa aa guzlmar saba kwara? Mahura aləkwa hay ta sərmara la fara fara ara *Kəriste, *ndaw masa Gazlavay ma wala ŋga ləhdata ndəhay heyey fara daw? + 27 Yaw, Kəriste ma da sawa na, ya sərkwa slam masa aŋga ma sawa da hwaɗ a ba. Ama ndaw keɗe na, ya sərkwa slam masa aŋga ma sawa, ba diya?» +
28 Daa masa Yesu faa sərkadata ndəhay daa *Way-mekey-kwakwas ŋga Gazlavay na, aa guzley ta gədaŋ, a ləvey: «Akwar na, ka sərmaya fara daw? Asaya, ka sərmara slam masa yah ma sawa da hwaɗ a fara fara daw? Ya sawa na, ŋga ray aɗaw ba, ama ara ndaw ma slərdiwa. Ndaw a, aa maaya fara fara. Akwar na, ka sərmara ndaw aha ba. + 29 Yah na, ya səra ndaw aha, maja ya sawa da cakay a, asaya, ara aŋga ma slərdiwa.»
30 A səpam cəveɗ amba a kərzamara Yesu, ama kwa ndaw pal ta pafar har daa ba, maja pas aŋga ta wuswa daa ba araŋ. + 31 Ta ŋgene he cəpa, ndəhay ga fa təɓmara mey aŋga cəŋga. Aa guzlam, a ləvam: «*Ndaw masa Gazlavay ma wala ŋga ləhdata ndəhay ma da sawa na, a key maazla hay ma fəna ŋga ndaw keɗe la daw?» +
Yesu a ləvey ndəhay fa da hətmar daa saba na, maja me?
32 Mey masa ndəhay maa səkdamara da ray Yesu heyey na, *Fariza hay ta cəndamara sem. Da ray ŋgene, Fariza hay a, ta *bay-ray hay ŋga ndəhay ma ka kwakwas ŋga Gazlavay, a sləram ndəhay ma jəɗa *Way-mekey-kwakwas ŋga Gazlavay ŋga kərzamərwa Yesu. 33 Yesu ta’, aa guzley, a ləvey: «Ya da njey da cakay akwar da bəla keɗe na, nekəɗey gway. Fa dəɓa ha, ya da daw a cakay ndaw ma slərdiwa. ++ 34 Ka səpmaya la, ama akwar fa da hətmaya daa saba, maja ka gwamara ŋga diyam aa slam masa yah ma da daw a hwaɗ a ba.» +
35 Mahura hay ŋga *Jəwif hay aa cəfɗam vaw da wuzlah ata, a ləvam: «A da daw na, ta’, ama may ama, amba ya hətkwar saba na! A da daw fa ndəhay aləkwa hay Jəwif hay ma njam da wuzlah Gərek hay daw? A daa sərkadatərwa Gərek hay daw? 36 Aa guzley, a ləvey: “Ka səpmaya la, ama akwar fa da hətmaya daa saba, maja ka gwamara ŋga diyam aa slam masa yah ma da daw a hwaɗ a ba.” Mey a keɗe na, a wuɗey ŋga ləvey me?»
Mey da ray yam ma vəley heter mendəvey ba
37 Ɗar ŋga madagway-dakw ŋga *gwagway ŋga Way-mekərcey na, ara ɗar mahura ma fənta ɗar hay siya ŋga gwagway a. Ta pas ŋgene, Yesu a lecey ta lecey fa mey ŋga ndəhay, aa guzley ta gədaŋ, a ləvey: «Da ndaw yam fa kar na, ŋga sawa fa yah ŋga sey. + 38 Yaw, mawuzlalakaya daa ɗerewel ŋga Gazlavay, a ləvey: “Ndaw ma paya ŋga ndaw aŋga fara fara la na, yam ma vəley heter mendəvey ba fa vavawa daa mevel aŋga”.» 39 Yesu maa guzley anda keɗe na, da ray *Mesəfney ŋga Gazlavay. Ndəhay masa ma pamara Yesu ŋga ndaw ata fara fara na, a hətam Mesəfney aha la. Daa ŋgene, Yesu ta vəldərwa Mesəfney a, a bəla daa ba araŋ, maja Yesu ta təpey a vaɗ ŋga njey aa slam aŋga meweɗey daa ba araŋ. +
Ndəhay a wuɗkam ɗay da wuzlah ata maja Yesu
40 Masa ndəhay ma cəndamara mey ŋga Yesu la na, ndəhay siya da wuzlah ata aa guzlam, a ləvam: «Fara fara, ndaw keɗe ara *ndaw ma təla mey ŋga Gazlavay ma da sawa heyey.» + 41 Ndəhay siya a ləvam: «Ara *Kəriste, *ndaw masa Gazlavay ma wala ŋga ləhdata ndəhay.» Mekele hay saya a ləvam: «Kəriste he a da sawa na, daa hwayak ŋga *Galile daw? 42 Mawuzlalakaya daa ɗerewel ŋga Gazlavay a ləvey: “Kəriste, ndaw masa Gazlavay ma wala na, a da bawa daa səkway ŋga Bay *Davit, a da yawa da Betəlehem, slala masa Bay Davit e ma yawa zleezle da hwaɗ a.”» + 43 Anda keɗe, ndəhay a, a wuɗkam ɗay da wuzlah ata maja Yesu. 44 Ndəhay siya da wuzlah ata a wuɗam ŋga kərzamara Yesu, ama kwa ndaw pal ta pafar har daa ba.
Mahura hay ŋga Jəwif hay a təɓmara mey ŋga Yesu ba
45 Masa ndəhay ma jəɗa *Way-mekey-kwakwas ŋga Gazlavay ma vəhmawa la na, *bay-ray hay ŋga ndəhay ma ka kwakwas ŋga Gazlavay ta *Fariza hay aa cəfɗamata, a ləvmatar: «Akwar ma kərzamərwa daa saba maja me?» 46 Ndəhay ma jəɗa Way-mekey-kwakwas heyey a mbəɗdamatara, a ləvmatar: «Ŋga menjey ala, ya ta hətam ndaw maa guzley maaya anda aŋga daa ba.» 47 Fariza hay aa guzlmatar saya, a ləvmatar: «Yaw, akwar may ta fəckwar sem aa cəveɗ aŋga ŋgene may daw? 48 Ala Fariza hay na, ala fa təɓmara mey ŋga ndaw aha daa ba. Kwa ndaw mahura ŋga *Jəwif hay pal fa təɓa mey ŋga ndaw aha daa ba may. 49 Ndəhay ma təɓmara mey aŋga ŋgene na, ara ndəhay ma sərmara *kwakwas ŋga Mawiz ba, ara ndəhay masa Gazlavay ta nəsta sem.» 50 Nikwedem, masa ma daw fa Yesu zleezle heyey na, aŋga da wuzlah Fariza hay a. Ta’, a mbəɗdatara, a ləvtar: + 51 «Kwakwas aləkwa a vəley cəveɗ ŋga kərzey ndaw anda keɗe ba. Si ya jəkfakwar sləmay, ya sərkwa cek masa aa ma ka la ɗagay.» + 52 Fariza hay siya a mbəɗdamara, a ləvmar: «Kah may, kah ndaw *Galile daw? Jaŋga ɗerewel ŋga Gazlavay amba ka səra kwa *ndaw ma təla mey ŋga Gazlavay pal masa ndaw Galile na, daa ba.»
Mey da ray ŋgwas daha ma ley vaw saw da palah
[ 53 Fa dəɓa ha, aa waɗam ray, kwa waawa a daw a way aŋga.
+ 7:1 5.18 * 7:2 gwagway ŋga Way-mekərcey: Ara gwagway mahura ŋga Jəwif hay. A kamara ɗar daaŋgafaɗ da Jeruzelem, daa hwayak ŋga Jude. + 7:2 Lev 23.33-34; Mew 16.13-15 + 7:5 16.9 + 7:6 2.4 + 7:7 15.18; 16.33; 17.14; Mt 10.22; 24.9; 1Jŋ 3.13 + 7:11 11.56 + 7:13 9.22 + 7:15 Mt 13.54; Lk 2.47 + 7:16 12.49; 14.10 + 7:18 5.41; 8.50; 12.43 + 7:19 1.17; SNM 7.53; Rm 2.17-24 + 7:20 8.48 + 7:21 5.9 + 7:22 MC 17.9-14; Lev 12.3 + 7:23 5.9 + 7:24 8.15 + 7:25 5.18 + 7:26 4.25; 18.20 + 7:27 9.29 + 7:28 8.55; 17.8, 21, 25 + 7:30 2.4; 7.44 + 7:31 2.23 + 7:33 13.33; 16.5 + 7:33 8.14 + 7:34 8.21; 13.36 + 7:37 Lev 23.36; Jaŋ 4.10, 14; CWJ 22.17 + 7:39 14.16; 17.1 + 7:40 6.14 + 7:42 Iz 11.1; Mi 5.1-2; Mt 20.30-31 + 7:50 3.1-2 + 7:51 Mew 1.16-17; 17.6