4
Nàcuáa quìde tée cuángacáⁿ trìú
(Mt. 13:1-9; Lc. 8:4-8)
1 Te Jèsús ní ngüíta‑gá dácuàha tucu‑gá ñáyiu yuhu làgúná. Te cuéhé víhǐ‑yu ní tacá xíáⁿ nǔu cuásaá‑gá núú ɨɨⁿ bàrcú nútnɨ̌ɨ xɨtɨ́ ndute làgúná‑áⁿ, te núú xǐǎⁿ ní ngóo‑gá te ní ngüíta‑gá dánèhé ñáhá‑gǎ xií‑yu, te nchaá‑yu xǐxúcu‑yu yuhu làgúná‑áⁿ. 2 Te ní ngüíta‑gá ní cani‑gá tɨtnɨ́ cuèndú núǔ‑yu nàcuáa tecú tnùní‑yu tnúhu‑gá, te xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu:
3 —Chí cúndèdóho váha ɨɨⁿ cuèndú ná càni‑í‑a. Ɨɨⁿ tée cuángacáⁿ‑dé trìú. 4 Te òré ní ngüíta‑dé dǎngoyo‑dé trìú‑áⁿ, te dava ní quene ndava ní ngava ndéé ichi, te ní xiní cue tɨ́laá te ní nadatàcá‑güedɨ. 5 Te dava ní ngava ñuhu yadi nǔú yɨ́hɨ́ vìhi yúú, te ndɨ̌hɨ‑ni ní xínu‑xi cuèndá sá ñà túú càvihi ñuhu. 6 Dico òré ní nayehé ñá túú ní cùndee iní‑xi chi ní yíchí‑xi, chi ñá túú ní nǐhí quɨ̌hɨ́ⁿ cùnú yóho‑xi. 7 Te dava ní ngava núú yúcú ndɨ̌quɨ́ⁿ tnu ìñu, te ɨɨⁿnuu‑ni nǐ xínu‑xi ndɨhɨ tnu ìñu, te tnu ìñu‑áⁿ nǐ sahnu‑xi te ní dánáá‑xí nchàa triú sá nǐ xínu‑áⁿ. 8 Dico dava trìú‑áⁿ nǐ ngava‑xi núú ndécú ñùhu cocoⁿ, te xíǎⁿ ní xínu‑xi te ní sahnu‑xi te ío váha ní cuu, chi núú ɨ́ɨ́ⁿ‑ní trìú‑áⁿ te dava yoco‑xi ní nguɨ́hɨ ócó úxí trìú‑xi, te dava yoco‑xi ní nguɨ́hɨ únídico trìú‑xi, te dava yoco‑xi ní nguɨ́hɨ ɨɨⁿ cièndú trìú‑xi —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
9 Te xǎhaⁿ tùcu‑gá xií‑yu:
—Nchaa nchòhó ñáyiu ní xíndedóho nchaa tnúhu ní cáháⁿ‑í‑a, te ío váha chí cuǎha cuèndá —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
Jèsús càháⁿ‑gá ná cuèndá ducaⁿ càni‑gá cuèndú
(Mt. 13:10-17; Lc. 8:9-10)
10 Te sátá nǐ ndaca ñáyiu‑áⁿ te ní quendóo mee‑nǎ Jèsús ndɨhɨ cue tée xìca cuu ndɨhɨ‑gá, ndɨhɨ ɨɨⁿ ǔú‑nǎ ñáyiu. Te ñáyiu‑áⁿ ndɨhɨ cue tée‑áⁿ nǐ xícáⁿ tnúhǔ‑yu ndɨhɨ‑güedé núú‑gǎ, núu nása quèe‑xi cuendú ní cani‑gá núǔ‑yu ndɨhɨ‑güedé. 11 Te ní xáhaⁿ‑gǎ:
—Nchòhó chi sa càchí tnúhu Yá Ndiǒxí xii‑ndo ɨ̀ɨⁿ sá vǎtá quìní‑gá‑ndó, chi càchí tnúhu‑gá nàcuáa cada‑gá ndɨ́hu ndaha‑gǎ ñáyiu, dico dava‑gá ñáyiu càni‑í mee‑ni cuèndú núǔ‑yu. 12 Chi cuěi na quìní‑yu nchaa nàcuáa cuu dico ni vǎ cútnùní iní‑yu ná cuèndá ducaⁿ cùu, àdi cuéi na cùndedóho‑yu dico ni vǎ tècú tnùní‑yu. Te ducaⁿ ndòhó‑yu cuèndá sá vǎ quɨ̀ndáá iní‑yu Yá Ndiǒxí, ndɨhɨ cuèndá sá vǎ cádá càhnu iní‑gá nchaa yícá cuěchi‑yu —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu ndɨhɨ‑güedé.
Jèsús càháⁿ‑gá nàcuáa quèe‑xi cuendá tée cuángacáⁿ trìú
(Mt. 13:18-23; Lc. 8:11-15)
13 Te ní xáhaⁿ tùcu Jesús xii cue tée xìca cuu ndɨhɨ‑gá, ndɨhɨ cue ñáyiu‑áⁿ:
—Nchòhó, ñá túú ní tècú tnùní‑ndó cuèndú ní cani‑í núú‑ndó, te núu ducaⁿ, ¿te nása tecú tnùní‑ndó dàva‑gá cuèndú cani‑í núú‑ndó‑í? Te na càchí tnúhu‑í xii‑ndo nàcuáa quèe‑xi cuendú ní cani‑í núú‑ndó. 14 Te tée cuángacáⁿ trìú‑áⁿ cúú‑dě dàtná ɨɨⁿ tée cuáháⁿ càháⁿ tnúhu Yá Ndiǒxí núú ñǎyiu. 15 Te trìú‑áⁿ cúú‑xí dàtná tnúhu Yá Ndiǒxí, te trìú sá nǐ quene ndava ní ngava ndéé ichi, xíǎⁿ cúú‑xí dàtná ñáyiu ní tnahá iní‑xi tnúhu Yá Ndiǒxí, dico sácuíhná cuǎháⁿ‑xi xòcani‑xi tnúhu‑gá iní‑yu cuèndá sá vǎ cánchǐcúⁿ nihnú‑yu nàcuáa càháⁿ tnúhu‑áⁿ. 16 Te trìú sá nǐ ngava ñuhu yadi nǔú yɨ́hɨ́ vìhi yúú, xíǎⁿ cúú‑xí dàtná ñáyiu ní xíndedóho tnúhu Yá Ndiǒxí te dɨ́ɨ́ ìní ní tnɨɨ́‑yu tnúhu‑gá. 17 Dico òré ná ngüǐta ñáyiu cúcuèhé ñáhǎ‑yu xií‑yu àdi nándɨ‑gá sá yǎha‑yu sá cuèndá tnúhu‑gá, te ñá cúndèe iní‑yu chi dàñá‑yu tnúhu‑gá cuèndá sá ñà túú nìhí ndéě‑yu. 18 Te trìú sá nǐ ngava núú yúcú ndɨ̌quɨ́ⁿ tnu ìñu xíǎⁿ cúú‑xí dàtná ñáyiu ní tecú dóho‑xi tnúhu Yá Ndiǒxí, 19 dico cuèé cuèé ní nacuanaá‑yu tnúhu‑gá, chi cuèndá mee‑ni sǎ cúú‑xí mèé‑yu ñùhu iní‑yu, ndɨhɨ cuèndá sá ǐo sàni iní‑yu cuu cuìcá‑yu, ndɨhɨ cuèndá sá ǐo cùdɨ́ɨ́ ìní‑yu nchaa sá ìó ñuyíú‑a, te ñá túú ñùhu iní‑yu tnúhu sá nǐ xíndedóho‑yu‑áⁿ nàcuáa cada váha‑yu cundecú‑yu. 20 Dico trìú sá nǐ ngava núú ndécú ñùhu cocoⁿ, xíǎⁿ cúú‑xí dàtná ñáyiu ní xíndedóho tnúhu Yá Ndiǒxí te quìdé‑yu nchaa nàcuáa càháⁿ tnúhu‑áⁿ. Te cada iní‑ndó sǎ ñǎyiu‑áⁿ cúǔ‑yu dàtná trìú sá nǐ nguɨ́hɨ yoco‑xi ócó úxí trìú‑xi, ndɨhɨ trìú sá nǐ nguɨ́hɨ yoco‑xi únídico trìú‑xi, ndɨhɨ trìú sá nǐ nguɨ́hɨ yoco‑xi ɨɨⁿ cièndú trìú‑xi. Te ducaⁿ sǎtnahá‑xi cùú‑yu chi ío váha quìdé‑yu —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii cue tée xìca cuu ndɨhɨ‑gá ndɨhɨ cue ñáyiu‑áⁿ.
Cuèndá itɨ
(Lc. 8:16-18)
21 Te xǎhaⁿ‑gǎ xii nchaa ñáyiu:
—Ñá túú nì ɨɨⁿ ñáyiu tèñuhú itɨ te chiváha‑yu ɨɨⁿ xɨtɨ́ quɨ́dɨ, àdi chiváha‑yu ɨɨⁿ caha càmá, chi tàxi ndecú‑yu ɨɨⁿ núú dùcúⁿ cuèndá cutnùní núú nchàa ñáyiu. 22 Te ni ɨ̀ɨⁿ tnúhu sá ñǎ tècú tnùní ñáyiu vitna cachí‑ó sǎ vǎ tècú tnùní‑yu chi dacuɨtɨ́í sǎ tècú tnùní‑yu, te ni ɨ̀ɨⁿ tnúhu sá càchí‑ó cùu yuhu vitna vá cúú yùhu chi dacuɨtɨ́í sǎ quéé tǔu‑xi núú ñǎyiu. 23 Te nchòhó cue ñáyiu ní xíndedóho nchaa tnúhu ní cáháⁿ‑í‑a, te ío váha chí ná cuǎha cuèndá —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
24 Te ní xáhaⁿ tùcu‑gá:
—Ío váha chí cúndèdóho tnúhu na càháⁿ‑í‑a. Te nàcuáa‑ni quìde‑ndo danehé‑ndó ñǎyiu tnúhu Yá Ndiǒxí, te dɨu‑ni ducaⁿ càda ñaha‑gá xii‑ndo, te uuⁿ‑gá ducaⁿ càda‑gá sá cúú‑xí‑ndó. 25 Te nchaa nchòhó ñáyiu tècú tnùní tnúhu Yá Ndiǒxí, uuⁿ‑gá cuita tecú tnùní‑ndó tnǔhu‑gá quɨ́hɨ́ⁿ. Te nchaa nchòhó ñáyiu ñá túú tècú tnùní tnúhu‑gá, te uuⁿ‑gá vá tècú tnùní‑ndó —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
Nàcuáa sàhnu triú
26 Te Jèsús xǎhaⁿ tùcu‑gá:
—Na càni‑í ɨɨⁿ cuèndú núú‑ndó cuèndá tecú tnùní‑ndó nàcuáa cada‑xi òré ndɨ́hu ndaha ñàha Yá Ndiǒxí xii ñáyiu. Ɨɨⁿ tée cuángacáⁿ‑dé trìú. 27-28 Te sátá nǐ yáha ní sacáⁿ‑dé trìú‑áⁿ, te cuánuhú‑dé vehe‑dé ndétàtú‑dé. Te ducaⁿ‑ni ta xìca nduu cuáháⁿ te ní xínu trìú‑áⁿ, te nàcuáa ta sàhnu‑xi cuáháⁿ te ta quèe ndaha‑xi, te ducaⁿ‑ni cùu ní sáá nduu nǐ quene yoco‑xi te ní nguɨ́hɨ trìú‑xi, dico tée ní sacáⁿ trìú‑áⁿ ñà túú xìní‑dé nása ní sahnu‑xi, chi mee ñùhu ní quide‑xi ní sahnu trìú‑áⁿ. 29 Te òré sa ní ndɨhɨ ní cuaaⁿ te ní ngüíta tée ní sacáⁿ‑áⁿ náquèhndé‑dé nátàxi tnaha‑dé —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
Cuèndá ndɨ́quɨ́ⁿ yutnu nàni mostázá
(Mt. 13:31-32; Lc. 13:18-19)
30 Te xǎhaⁿ tùcu Jesús xií‑yu:
—Na càni tucu‑í ɨngá cuèndú núú‑ndó cuèndá tecú tnùní‑ndó nàcuáa cada‑xi òré ndɨ́hu ndaha ñàha Yá Ndiǒxí xii ñáyiu. 31 Ɨɨⁿ yutnu nàni mostázá cúú‑xí ɨ̀ɨⁿ yutnu sá lǐhli vìhi‑gá ndɨ́quɨ́ⁿ‑xi dàcúúxí ndɨ̌quɨ́ⁿ nchaa cúhú, 32 dico òré ná càcáⁿ‑güedé núú ñúhú‑güedě, te na xǐnu‑xi te sàhnu‑gá‑xi dàcúúxí nchàa cúhú, te nchaa dité‑xi ío cùu cahnu‑xi, te ndéé cue quɨtɨ ndàva núú tàchí sácǒo‑güedɨ nchaa núú dìté‑xi xìnu ndetɨ‑güedɨ —cachí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
Ío tɨtnɨ́ cuèndú ní cani Jèsús núú ñǎyiu
(Mt. 13:34-35)
33 Te ío‑gá vài cuendú ní cani Jèsús núú ñǎyiu cuèndá tecú tnùní‑yu tnúhu Yá Ndiǒxí, dico dava cuèndú ñá túú ní càni‑gá núǔ‑yu, chi ní cutnùní iní‑gá sá vǎ tècú tnùní‑yu nchaa. 34 Te mee‑ni cuèndú ní cani Jèsús núú ñǎyiu ndɨ tnahá òré ní dánèhé ñáhá‑gǎ xií‑yu tnúhu‑gá. Te òré ndécú mèe Jesús ndɨhɨ cue tée xìca cuu ndɨhɨ‑gá, te ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé nàcuáa quèe‑xi ɨɨⁿ ɨɨⁿ cuendú ní cani‑gá núú ñǎyiu.
Jèsús ngání‑gǎ táchí ndɨhɨ ndute làgúná
(Mt. 8:23-27; Lc. 8:22-25)
35 Te dɨu‑ni nduu‑ǎⁿ òré sa ta cùndɨquɨⁿ cuáháⁿ ní xáhaⁿ Jèsús xii cue tée xìca cuu ndɨhɨ‑gá:
—Chí ná quɨ̀hɨ́ⁿ‑ó ndàa ɨngá xio yuhu làgúná —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
36 Te ní quide ndee ìní‑gá nchaa ñáyiu xǐxúcu‑áⁿ, te dɨu‑ni bàrcú sá ñúhú‑gǎ òré ní dánèhé‑gá ñáyiu tnúhu‑gá dɨu‑ni xíǎⁿ ní dácácá cuè tée xìca cuu ndɨhɨ‑gá ndécá ñàha‑güedé xii‑gá cuáháⁿ, te tnàhá ɨɨⁿ ǔú‑gá bàrcú ní xica‑xi nchìcúⁿ‑xi bàrcú ñúhú‑gǎ‑áⁿ cuǎháⁿ. 37 Te ñùhu barcú ñúhú‑gǎ‑áⁿ ichi cuáháⁿ‑xi núú ndute, te ní quexìo ɨɨⁿ táchí nǐhi, te ta nàdachitú‑xi ndute xɨtɨ́ bàrcú‑áⁿ cuǎháⁿ, te sa cuìní‑nǎ‑xi quée naa bàrcú‑áⁿ xɨtɨ́ ndute ni cùu. 38 Te Jèsús cáá‑gǎ xìdí‑gá ɨɨⁿ xichi ndàa sátá bàrcú‑áⁿ, te yɨ̀nchihi ɨɨⁿ dóó dɨ̌quɨ́‑gǎ. Te sá dúcáⁿ cuìní‑xi quée naa bàrcú‑áⁿ nǔu ní sáháⁿ‑güedé ní ndocani ñaha‑güedě xii‑gá, te xǎhaⁿ‑güedě:
—¡Mèstrú, ndɨquɨ́ú ìní! ¿Náa ñá túú ndɨ̀hú iní‑n sǎ tá quěe naa‑o cuǎháⁿ‑ǎⁿ? —càchí‑güedé xǎhaⁿ‑güedě xii‑gá.
39 Te Jèsús ní ndɨquɨ́ú ìní‑gá te ní ndacóo‑gá, te ní tenàá‑gá táchí‑ǎⁿ, te ní xáhaⁿ‑gǎ xii ndute làgúná:
—¡Tnavíí‑nǎ cuhuⁿ, chi ío dusaⁿ! —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii ndute‑áⁿ.
Te òré‑ni ní ngüɨ́ñɨ́ táchí‑ǎⁿ te ní nucúndecu nahi‑nǎ ndute làgúná‑áⁿ. 40 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé:
—¿Ná cuèndá ndéé dúcáⁿ yùhú‑ndó‑í? ¿Náa ñá túú sàndáá iní ñáhá ndìsa‑ndo xii‑í‑ǎⁿ? —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
41 Dico mee‑güedě chi ío ní yùhú‑güedé sá ducaⁿ nǐ quide‑gá ní xiní‑güedé, te ní xítnàha‑güedé:
—¿Te ná tée cùu tée‑a núu ní cáháⁿ‑ni‑dé, te ní ngüɨ́ñɨ́ táchí te ní nucúndecu nahi ndùte lagúná‑a‑i? —càchí‑güedé xǐtnàha‑güedé.