4
Sácuíhná quídé yìca‑xi cada Jesús sá ñà túú tàú‑gá cada‑gá ní cùu
(Mt. 4:1-11; Mr. 1:12-13)
1 Te Jèsús ní naqueheⁿ‑gá ichi yuhu yúte Jòrdán cuánuhú‑gá. Te sa ndècu ndɨhɨ‑gá Espíritú Yǎ Ndiǒxí, te Espíritú‑áⁿ ndécá ñàha‑xi xii‑gá cuáháⁿ ɨɨⁿ xɨtɨ́ yucu. 2 Te yàcáⁿ ní xíndecu‑gá údico nduu, te sácuíhná nǐ cuiní‑xi coto ndeé ñáhá‑xí xìi‑gá te núu ndisa sá vǎ cádá‑gǎ ɨɨⁿ sá ñà túú tàú‑gá cada‑gá. Te ñá túú tnàhí ná ní xèxi‑gá ndɨ ǔdico nduu‑áⁿ, te sátá dúcáⁿ te ní xícáⁿ iní‑gá caxi‑gá. 3 Te sácuíhná‑ǎⁿ nǐ xáhaⁿ‑xi xìi‑gá:
—Te núu ndisa sá cúú‑n Děhe Yá Ndiǒxí, te cúñaha xìi yúú‑a na ndùu‑xi paá —càchí‑xi xǎhaⁿ‑xi xìi‑gá.
4 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑xi:
—Núú tùtú Yǎ Ndiǒxí càchí‑xi: “Ñá dɨ́ú mèe‑ni paá candeca‑xi iní ñáyiu, chi tnàhá nchaa tnúhu càháⁿ Yǎ Ndiǒxí candeca‑xi iní‑yu”, duha càchí‑xi núú tùtú‑gá —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑xi.
5 Te dǎtnùní sácuíhná ndécá ñàha‑xi xii‑gá cuáháⁿ ɨɨⁿ núú tɨ̀ndúú dùcúⁿ, te uuⁿni ní dánèhé núú ñáhá‑xí xìi‑gá nchaandɨ túhú nàcióⁿ cáá ñùyíú. 6 Te ní xáhaⁿ‑xi xìi‑gá:
—Yúhú cada‑í, te taxi tnùní‑n nchàa‑ndɨ túhú nàcióⁿ‑a ndɨhɨ nchaa sá vǎha ìó dɨu‑ni nchaa nàcióⁿ‑a, te cachí ñáyiu sá ǐo cùnuu‑n, chi yúhú cúú cuèndá‑í nchaa sá ìó nchaa nàcióⁿ‑a, te ndědani càa ñáyiu cùu iní‑í te cúñaha‑ǐ xií‑yu taxi tnùní‑yu. 7 Te núu nɨ yùhu nɨ iní‑n chìñuhu ñaha‑n xii‑í ñá, te nchaa taxi‑í cuu cuèndá‑n —càchí‑xi xǎhaⁿ‑xi xìi‑gá.
8 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑xi:
—Xocuɨ̀ñɨ́ yòhó sácuíhná nǔú ndécù‑í‑a, chi vá cúú càda‑í nàcuáa càchí‑n chi núú tùtú Yǎ Ndiǒxí càchí‑xi: “Chiñuhu‑ndo Dǔtú Ndiǒxí Yaá cúú Ndiǒxí‑ndó, te ɨɨⁿdìi díí‑ni‑gǎ cada‑ndo nchàa nacuáa càháⁿ‑gá”, duha càchí‑xi núú tùtú‑gá —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑xi.
9 Te sácuíhná ndécá ñàha tucu‑xi xii‑gá cuáháⁿ ñuú Jerusàlén, te ní xáhaⁿ‑xi xìi‑gá cuásaá‑gá dɨ́quɨ́ veñúhu càhnu sá ǐo cùnuu, te ní xáhaⁿ tùcu‑xi:
—Te núu ndisa cùu‑n Déhe Yá Ndiǒxí te cuandèe ndava ndéé núú ñúhú 10 cuèndá quee ndáá‑xi nàcuáa càháⁿ‑xi núú tùtú Yǎ Ndiǒxí núú càchí‑xi:
Yá Ndiǒxí tendaha‑gǎ cue espíritú xínú cuèchi núú‑gǎ quixi‑xi coto ñaha‑xi xìi‑n.
11 Te núú ndáhá‑xí càundodo‑n cuendá sá vǎ dánǐcuèhé yúú sǎhá‑n,
duha càchí‑xi núú tùtú‑gá —càchí sácuíhná xǎhaⁿ‑xi xìi‑gá.
12 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑xi:
—Te càchí tucu‑xi núú tùtú Yǎ Ndiǒxí: “Vá cání ìní‑n còto ndeé‑n Dǔtú Ndiǒxí Yaá cúú Ndiǒxí‑n nǔu ndisa sá dácǎcu nihnu ñaha‑gǎ xii‑n cuèndá ɨɨⁿ sá sání ìní‑n càda‑n sá cúú‑xí mèe‑n”, duha càchí‑xi núú tùtú‑gá —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑xi.
13 Te sátá dúcáⁿ te sácuíhná ñà túú‑gǎ ní cùtnuní iní‑xi nása cada‑xi Jèsús, núu xíǎⁿ ní xica‑xi cuáháⁿ‑xi ní sanaa tnaa‑xi.
Distrìtú Galìleá ní chisaha Jèsús chìuⁿ ní táhú Tǎtá‑gǎ Dútú Ndiǒxí cada‑gá
(Mt. 4:12-17; Mr. 1:14-15)
14 Te Jèsús cuáháⁿ tucu‑gá distrìtú Galìleá, dico sa ndècu ndɨhɨ‑gá Espíritú Yǎ Ndiǒxí, te nɨ càa xico xíáⁿ nǐ níhǐ‑yu tnúhu nchaa nàcuáa quìde‑gá. 15 Te ndɨ tnahá ñuú cuáháⁿ‑gá ducaⁿ cuǎnguɨhu‑gá veñúhu‑yu dànehé ñáhá‑gǎ xií‑yu, te nchaá‑yu càchí‑yu sá ǐo càhnu cuu‑gá.
Jèsús ndécú‑gǎ ñuú Nazàrét
(Mt. 13:53-58; Mr. 6:1-6)
16 Te Jèsús ní sáháⁿ‑gá ñuú Nazàrét ñuú núú nǐ sahnu‑gá. Te nduu ndètatú ñáyiu ní quɨ́hu‑gá veñúhu, chi ducaⁿ tnàhí quìde‑gá, te ní ngúnutnɨ́ɨ‑gá dácuàha‑gá tutú ndèé tnúhu Yá Ndiǒxí. 17 Te ní sáñaha‑güedě xii‑gá tutú ndèé tnúhu ní cáháⁿ ndíi Chàiá tée ní xóo cáháⁿ tnúhu Yá Ndiǒxí ndéé sanaha, te òré ní nandɨcá‑gá núú tùtú‑áⁿ te ní naníhí‑gǎ núú càchí‑xi:
18 Espíritú Yǎ Ndiǒxí ndécú ndɨ̀hɨ ñaha‑xi xii‑í,
chi ní cachí‑gá sá càháⁿ‑í tnúhu‑gá sá cúú‑xí ñǎyiu ndàhú,
ñáyiu vátá cúndèdóho tnàhí‑gá.
Te véxi‑í cuèndá vá ndɨ̀hú‑gá iní ñáyiu ñá túú ndècu váha iní‑xi,
te cue ñáyiu sa nèhe váha ñaha‑nǎ yucu ñǎvǎha dàcácu nihnu‑í‑yu.
Te cue ñáyiu cuàá nacaáⁿ‑í núǔ‑yu,
te ñáyiu ndòho dandoho ñaha tnaha ñáyiu‑xi taunihnu‑í‑yu.
19 Te cúñaha‑ǐ xii ñáyiu sá sàá nduu càda Yá Ndiǒxí ɨɨⁿ sá vǎha sá cúú‑xǐ‑yu.
Duha càchí‑xi núú tùtú dácuàha‑gá.
20 Te Jèsús ní nacadɨ́‑gá núú tùtú‑áⁿ, te ní nacuáha‑gá ɨɨⁿ tée xìnu cuechi veñúhu‑áⁿ, te ní ngóo‑gá. Te nchaa ñáyiu yɨ̀hɨ veñúhu ñá núú nǔǔ‑yu ndèhe ñahá‑yu xii‑gá. 21 Te xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu:
—Mei vìtna ní quee ndáá‑xi nàcuáa càháⁿ‑xi núú tùtú Yǎ Ndiǒxí —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
22 Te nchaá‑yu ní cáháⁿ váha‑yu cuèndá‑gá, te ní cuñúhu‑yu tnúhu váha càháⁿ‑gá, te xǐtnàhá‑yu:
—¿Te náa ñá dɨ́ú těe‑a cùu‑dé déhe té Chèé‑ǎⁿ? —càchí‑yu xǐtnàhá‑yu.
23 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ:
—Na càchí tnúhu ndáá‑í xii‑ndo sǎ ñúhú ìní‑ndó cǔñaha‑ndo xìi‑í ɨɨⁿ tnúhu cùtexínu sá càháⁿ méé‑ndó, te quesaha‑ndo: “Ñátátná cada tátna mee‑n”, duha quesaha‑ndo. Te cúñaha tùcu‑ndo xii‑í: “Sa ní níhí‑ndɨ̌ tnúhu nàcuáa ní quide‑n ñùú Capèrnaúm, te cada‑n tnàhá ñuú núú nǐ sahnu‑n”, duha quesaha‑ndo —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
24 Te ní xáhaⁿ tùcu‑gá:
—Na càchí tnúhu ndáá‑í xii‑ndo sǎ nì ɨɨⁿ tée càháⁿ tnúhu Yá Ndiǒxí ñá túú tnàhá iní ñáhá ñǎyiu ñuú‑dé. 25 Te na càchí tnúhu ndáá tucu‑í xii‑ndo sǎ ǐo vài ñáyiu dɨ̀hɨ́ ñáyiu quèé ní xíndecu nàcióⁿ Isràél cútnàhá ní xíndecu té Èliás cútnàhá ñá túú ní cùuⁿ dáú ǔní cuíá dava, te dàvá‑áⁿ ǐo ní ndoho ñáyiu docó nɨtùhú nàcióⁿ. 26 Dico Yá Ndiǒxí ñá túú ní tèndaha‑gá té Èliás quɨ́hɨ́ⁿ‑dé vehe ndědani càa ñáyiu dɨ̀hɨ́‑áⁿ, chi vehe ɨɨⁿ ñaha ñuú Sàreptá ní xáhaⁿ‑gǎ ní sáháⁿ‑dé, te ñuú‑áⁿ cáá yàtni‑xi ñuú Sìdón. 27 Te ní xíndecu tucu ɨngá tée ní xóo cáháⁿ tnúhu Yá Ndiǒxí ndéé sanaha, te tée‑áⁿ nǐ xínani‑dě Elìseú, te dɨu‑ni dàvá‑áⁿ nǐ xíndecu tucu vài ñáyiu cùhú nàcióⁿ Isràél, ñáyiu ní tnahá cuéhé sǎ dátèhyú nihnu‑xi yɨquɨ cùñú‑yu dico ñá túú ní ndǔha‑yu, chi ɨɨⁿdìi‑ni té Nàamán tée distrìtú Sìriá ní ndúha‑dé —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
28 Te sá dúcáⁿ nǐ cáháⁿ‑gá te xíǎⁿ ní cudééⁿ víhí nchàa ñáyiu yɨ̀hɨ veñúhu‑ǎⁿ núú‑gǎ. 29 Te ní queñuhú‑yu Jèsús yuhu děhvá tɨ̀ndúú nǔú cáá ñùú‑yu‑áⁿ cuèndá yàcáⁿ dàquée‑yu‑gá déhvá ní cùu. 30 Dico Jèsús vii‑ni ní quee‑gá tnuú‑yu cuáháⁿ‑gá.
Ɨɨⁿ tée yɨ̀hɨ ñaha espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha
(Mr. 1:21-28)
31 Te Jèsús cuáháⁿ‑gá ñuú Capèrnaúm, te ñuú‑áⁿ yɨ́ndèhu‑xi distritú Galìleá. Te yàcáⁿ ndécú‑gǎ ní tnahá nduu ndètatú ñáyiu, te ní ngüíta‑gá dácuàha‑gá ñáyiu. 32 Te xǐcuñúhu‑yu nchaa nàcuáa dànehé ñáhá‑gǎ xií‑yu, chi càháⁿ‑gá dàtná càháⁿ ɨɨⁿ tée cùnuu, te cùnuu ndisa‑gá.
33 Te xɨtɨ́ veñúhu yɨ̀hɨ ɨɨⁿ tée yɨ̀hɨ ñaha ɨɨⁿ espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha, te espíritú‑áⁿ nǐ quide‑xi níhi ní cáháⁿ tée‑áⁿ, te xǎhaⁿ‑dě xii Jèsús:
34 —¿Te ná cuìní yòhó Jèsús tée ñuú Nazàrét cada ñaha‑n xìi‑ndɨ́ nǔu véxi‑n nǔú ndécú‑ndɨ̌‑i? ¿Áⁿ věxi‑n dànaa ñaha‑n xii‑ndɨ́? Chi yúhú xìní ñáhà‑í xii‑n sǎ cúú‑n ɨ̀ɨⁿ tée ñá túú tnàhí cuéchi‑xi chi núú Yǎ Ndiǒxí ní quee‑n věxi‑n ñùyíú‑a —càchí‑dé xǎhaⁿ‑dě xii‑gá.
35 Te Jèsús ní tenàá‑gá espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha‑áⁿ, te xǎhaⁿ‑gǎ:
—¡Cadɨ́ yuhu‑n, te taquèe yɨquɨ cuñú tée‑áⁿ! —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ.
Te espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha‑áⁿ nǐ dándùá‑xi tée‑áⁿ ndèé ñuhu tnuú ñáyiu xǐndecu‑áⁿ, te ñá túú‑gǎ ná ní quìde ñaha‑xi, te ní quee ñaha‑xi xìi‑dé. 36 Te nchaa ñáyiu xǐndecu‑áⁿ nǐ cuñúhu‑yu, te ní xítnàhá‑yu:
—¿Te nása ndùu‑tu tnúhu càháⁿ tée‑ǎⁿ ñá? ¡Te càháⁿ‑dé dàtná càháⁿ ɨɨⁿ tée tàxi tnuní víhí, chi càháⁿ‑ni‑dé te nchaa espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha quèe‑ni‑xi yɨquɨ cuñú‑yu! —càchí‑yu xǐtnàhá‑yu.
37 Te nchaa xichi ní níhǐ‑yu tnúhu nàcuáa quìde Jesús.
Jèsús quídé tǎtna‑gá nǎná ñadɨ̀hɨ́ té Xǐmú
(Mt. 8:14-15; Mr. 1:29-31)
38 Te Jèsús ní ndee‑gá xɨtɨ́ veñúhu, te cuáháⁿ‑gá vehe té Xǐmú. Te nǎná ñadɨ̀hɨ́ té Xǐmú‑áⁿ cùhú‑aⁿ ñùhu vihi‑aⁿ cahni, te ní cáháⁿ ndàhú‑yu núú Jèsús cuèndá‑aⁿ. 39 Te Jèsús ní sáháⁿ‑gá núú ndécú‑áⁿ, te ní ngúnundeyɨ‑gá te ní xáhaⁿ‑gǎ xii cahni‑áⁿ sǎ ná xòcuɨñɨ́‑xi, te ní xócuɨ̀ñɨ́‑ni‑xi, te òré‑ni‑áⁿ nǐ ndúha ñaha cùhú‑áⁿ te ní ndacóo‑aⁿ ní xinu cuechi‑aⁿ nǔú‑güedě ndɨhɨ‑gá.
Jèsús quídé tǎtna‑gá vài ñáyiu cùhú
(Mt. 8:16-17; Mr. 1:32-34)
40 Te òré ní ngódó tnùú nchícanchii, te nchaa ñáyiu xǐndecu ndɨhɨ ñáyiu cùhú vehe‑xi ndèca ñahá‑yu cuáháⁿ núú Jèsús. Te Jèsús ní sacáⁿ ndodo‑gá ndaha‑gá dɨ́quɨ́ ɨɨⁿ ɨɨⁿ ñáyiu cùhú‑áⁿ, te ducaⁿ nǐ quide‑gá te ní ndúha‑yu. Te ndɨ dɨ́ɨ́ⁿ nǔú cuěhé tnàhá‑yu ɨɨⁿ ɨɨ́ⁿ‑yu ni cùu. 41 Te tnàhá dava ñáyiu cùhú‑áⁿ yɨ́hɨ́ ñàha espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha xií‑yu ni cùu, te òré ní quee ñaha‑xi xìí‑yu, te xíǎⁿ ní quide‑xi níhi ní cáháⁿ‑yu, te xǎhǎⁿ‑yu xii Jèsús:
—Yòhó cúú‑n Děhe Dútú Ndiǒxí —càchí‑yu xǎhǎⁿ‑yu xii‑gá.
Dico Jèsús níhi ní cáháⁿ‑gá ní tenàá‑gá nchaa espíritú cúndɨ̀hɨ yucu ñávǎha‑áⁿ, te xǎhaⁿ‑gǎ sá vǎ dúcáⁿ‑gǎ cada‑xi, chi sa xìní‑xi sá dɨ́ú‑gǎ cúú‑gǎ Crìstú Yaá ní tendaha Yǎ Ndiǒxí véxi ñuyíú‑a.
Jèsús dánèhé‑gá ñáyiu distrìtú Galìleá
(Mr. 1:35-39)
42 Te ɨɨⁿ nduu ní túndaá‑ni ní quee Jèsús ñuú núú ndécú‑gǎ‑áⁿ cuǎháⁿ‑gá ɨɨⁿ xichi núú ñǎ túú ñǎyiu ndècu. Te cue ñáyiu ní ngüíta‑yu nànducu ñahá‑yu xii‑gá te ní naníhí ñáhǎ‑yu, te cuìní‑yu ngani ñàhá‑yu xii‑gá cuèndá sá ñà túú‑gǎ ndèé quɨ́hɨ́ⁿ‑gá ní cùu. 43 Dico ní xáhaⁿ‑gǎ xií‑yu:
—Dacuɨtɨ́í quɨ̌hɨ́ⁿ‑í cúñaha‑ǐ xii nchaa ñáyiu dava‑gá ñuú tnúhu sá càháⁿ nàcuáa ndɨ́hu ndaha ñàha Yá Ndiǒxí xií‑yu, chi chìuⁿ tnahí‑ǎⁿ věxi‑í —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xií‑yu.
44 Te ní xica cuu Jèsús ní dánèhé‑gá ñáyiu tnúhu‑gá nchaa xɨtɨ́ veñúhu ndǎa distrìtú Galìleá.