22
Cuèndá ɨɨⁿ vico tnǎndaha
1 Te Jèsús ní ngüíta tucu‑gá cání‑gǎ ɨngá cuèndú núú‑güedě, te xǎhaⁿ‑gǎ:
2 —Na càni tucu‑í ɨngá cuèndú núú‑ndó cuèndá tecú tnùní‑ndó nàcuáa cada‑xi òré ndɨ́hu ndaha ñàha Yá Ndiǒxí xii ñáyiu. Ɨɨⁿ tée yɨ̀ndaha ñaha xii ñáyiu ní quide‑dé ɨɨⁿ vico ní dátnǎndaha‑dé déhe ducuⁿ‑dé. 3 Te ní tendaha‑dě cue tée xìnu cuechi núú‑dě cuáháⁿ‑güedé cuángana‑güedé cue ñáyiu sa ní cáháⁿ‑dé cuhuⁿ vico, dico ñáyiu‑áⁿ ñà túú ní cuìní‑yu quɨ́hɨ́ⁿ‑yu. 4 Te ní xáhaⁿ tùcu‑dé xii dava‑gá cue tée xìnu cuechi núú‑dě: “Quɨ́hɨ́ⁿ‑ndó cǔñaha‑ndo xìi cue ñáyiu sa ní cáháⁿ‑í cuhuⁿ vico sá sà ní quide túha‑í sá cáxǐ‑yu, te sa ní sahni‑í ndɨcutu ndɨhɨ nchaa dava‑gá quɨtɨ ní dánúcuǐhnu‑í, te nchaa sa ní quide túha‑í, te na quìxí‑yu cuhúⁿ‑yu vico càchí‑í cúñaha‑ndo”, càchí‑dé xǎhaⁿ‑dě xii cue tée xìnu cuechi núú‑dě‑áⁿ. 5 Dico ni ɨ̀ɨⁿ ñáyiu ní cáháⁿ‑dé‑áⁿ ñà túú ní cuìní‑yu quɨ́hɨ́ⁿ‑yu cuhúⁿ‑yu vico. Chi ɨɨ́ⁿ‑yu ní sáháⁿ‑yu ní quide chìúⁿ‑yu núú ñúhǔ‑yu, te ɨngá‑yu ní sáháⁿ‑yu ní nadìcó‑yu núu nándɨ cùu ndáhú quídě‑yu. 6 Te dava‑gá‑yu ní tnɨɨ́‑yu dava cue tée xìnu cuechi núú těe quìde vico‑áⁿ, te ní canìhá‑yu ndéé ní sahni ñàhá‑yu xii‑güedé. 7 Te tée yɨ̀ndaha ñaha xii ñáyiu quìde vico‑áⁿ nǐ cudééⁿ víhí‑dě sá dúcáⁿ nǐ quidé‑yu, te ní tendaha‑dě cue sandàdú‑dé ní sáháⁿ‑güedé ní sahni‑güedé cue ñáyiu ducaⁿ nǐ quide‑áⁿ, te ní sahmi‑güedé nchaa vehe càa ñuú‑yu. 8 Te sátá dúcáⁿ te ní xáhaⁿ‑dě xii dava‑gá cue tée xìnu cuechi núú‑dě: “Nchaa sa ndècu túha, te cue ñáyiu ní cáháⁿ‑í cuhuⁿ vico‑a ni cùu ñá túú‑gǎ tàú‑yu sá cúhǔⁿ‑yu. 9 Te chí cuàháⁿ nděni ní cuu te cáháⁿ‑ndó nchàa ñáyiu na nàníhí‑ndó ìchi na quixí‑yu cuhúⁿ‑yu vico‑a”, càchí‑dé xǎhaⁿ‑dě xii‑güedé. 10 Te cue tée xìnu cuechi‑áⁿ nǐ quee‑güedé cuáháⁿ‑güedé, te ní cáháⁿ‑güedé nchaa ñáyiu ní naníhí‑güedě ichi, te cuěi ñáyiu váha iní‑xi, te cuěi ñáyiu cuihna ìní‑xi, te ní chítǔ‑yu núú cúú vìco‑áⁿ.
11 ’Te sátá dúcáⁿ te tée yɨ̀ndaha ñáyiu quìde vico‑áⁿ nǐ quɨ́hu‑dé xɨtɨ́ vehe ní xíndéhé‑dě cue ñáyiu ñùhu vico‑áⁿ, te ní xiní‑dé ɨɨⁿ tée ñùtnahá tnuú‑yu te ñá túú càa dóó‑dě dàtná cáá dǒó níhnú cuè ñáyiu ñùhu vico‑áⁿ. 12 Te ní xáhaⁿ‑dě xii tée‑áⁿ: “¿Tǎta, nása ní cuu cuánguɨhu‑ǒ iha, te ñá túú càa dóó‑n dàtná cáá dǒó níhnú cuè ñáyiu ñùhu vico tnándaha‑i?”, càchí‑dé xǎhaⁿ‑dě xii tée‑áⁿ. Dico tée‑áⁿ ñà túú ní nǐhí‑dě tnúhu cáháⁿ‑dé. 13 Te tée yɨ̀ndaha ñáyiu quìde vico‑áⁿ nǐ xáhaⁿ‑dě xii cue ñáyiu xìnu cuechi núú mèsá: “Chí tnɨ́ɨ́ těe‑áⁿ te dacùtu‑ndo‑dé, te queñuhu‑ndo‑dě ná quɨ̀hɨ́ⁿ‑dé cundecu‑dé ɨɨⁿ xichi núú néé nǔú ǐo ndoho‑dé, te yàcáⁿ ío ndáhyú‑dé te dìcó rúhñú‑nǎ cuu núhu‑dé sá sàtú iní‑dé sá ndóhó‑dě”, càchí‑dé xǎhaⁿ‑dě xii cue ñáyiu xìnu cuechi núú mèsá‑áⁿ. 14 Te duha ndùu cuendú càháⁿ‑í chi ío cuéhé ñǎyiu càháⁿ ñáhá Yǎ Ndiǒxí xií‑yu, dico sacú‑ni‑yu nduu táhǔ‑yu cundecú‑yu ndɨhɨ‑gá —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
Cuèndá impuèstú
(Mr. 12:13-17; Lc. 20:20-26)
15 Te cue tée cùu fariséú ní sáháⁿ‑güedé ɨɨⁿ xichi ní ndatnúhu‑güedé nàcuáa cada‑güedé datɨ̀cánuu‑güedé Jèsús núú tnǔhu càháⁿ‑gá cuèndá ducaⁿ nǐhí‑güedě nàcuáa cada‑güedé cacáⁿ cuéchi‑güedé cuèndá‑gá. 16 Te ní tendaha‑güedě ɨɨⁿ ǔú cue tée cùndɨhɨ‑güedé, ndɨhɨ cue tée cùndɨhɨ té Hèrodés cuáháⁿ‑güedé núú ndécú Jèsús. Te òré ní quexìo‑güedé núú ndécú‑gǎ, te ní xáhaⁿ‑güedě xii‑gá:
—Mèstrú, nìhí‑ndɨ́ tnúhu sá ǐo ndáá càháⁿ‑n, te càháⁿ ndáá‑n nàcuáa càháⁿ Yǎ Ndiǒxí cundecu‑o ñùyíú‑a, te cuěi nděda‑ni càa ñáyiu ɨɨⁿ‑ni càháⁿ‑n ndɨ̀hɨ́‑yu chi ñá túú quìde cuendá‑n cuěi ná ñáyiu cùú‑yu. 17 Te cachí tnúhu xii‑ndɨ́, núu váha‑ni quìde‑ndɨ́ sá chǎhu‑ndɨ́ té Cèsár tée ío cùnuu cuendá impuèstú áⁿ ñǎhá —càchí‑güedé xǎhaⁿ‑güedě xii‑gá.
18 Dico Jèsús ní cutnùní iní‑gá sá xító ndèé ñáhá‑güedě xii‑gá, núu ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé:
—Nchòhó cue tée dàndahú méé‑xí sǎ quídé ndǎá te ñá ndàá sá quídé ndǎá‑ndó, ¿ná cuèndá xító ndèé ñáhá‑ndó xìi‑í? 19 Chí dánèhé ñáhá xìi‑í ɨɨⁿ díhúⁿ sǎ chǎhu‑ndo cuèndá impuèstú nǔu nása càa —cachí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
Te ní dánèhé ñáhá‑güedě xii‑gá ɨɨⁿ díhúⁿ sǎ nání dènariú. 20 Te òré ní xiní‑gá díhúⁿ‑ǎⁿ te ní xícáⁿ tnúhú‑gǎ núú‑güedě, te xǎhaⁿ‑gǎ:
—Chí càchí tnúhu yoo núú‑xi ndèé ndɨhɨ yoo dɨ̀u‑xi ndeé —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
21 Te ní xáhaⁿ‑güedě xii‑gá:
—Núú tě Cèsár ndèé ndɨhɨ dɨ̀u‑dé —càchí‑güedé xǎhaⁿ‑güedě xii‑gá.
Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé:
—Te núu ducaⁿ te chí nácuǎha té Cèsár sá cúú cuèndá‑dé, te sá cúú cuèndá méé Yǎ Ndiǒxí te xíǎⁿ nacuáha‑ndo‑gǎ —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
22 Te cue tée‑áⁿ ǐo ní cuñúhu‑güedé sá dúcáⁿ nǐ cáháⁿ‑gá, te ní natnɨɨ‑güedé ichi cuánuhú‑güedé.
Cuèndá cue ñáyiu ndoto
(Mr. 12:18-27; Lc. 20:27-40)
23 Te dɨu‑ni nduu‑ǎⁿ nǐ quexìo ɨɨⁿ úú cue tée cùu saducéú núú ndécú Jèsús. Te cue tée‑áⁿ ñà túú sàndáá iní‑güedé sá ndótó cuè ñáyiu ní xíhí, te ní xáhaⁿ‑güedě xii‑gá:
24 —Mèstrú, ndíi Moìsés ní cachí ndíi sá nǔu ɨɨⁿ tée ndècu ñadɨhɨ́‑xi cuú‑dé te quendóo ñadɨ̀hɨ́‑dé, te núu ñá túú děhe‑dé ní xǒo ndɨhɨ‑aⁿ te tée cùu ñaní‑dé naqueheⁿ‑dé ñaha ní quendóo quèé‑áⁿ cuèndá coo déhe‑dé ndɨhɨ‑aⁿ cuèndá ñaní‑dé tée ní xíhí‑áⁿ. 25 Te ñuú‑ndɨ́‑a ní xíndecu úsá tnàhá cue tée mee‑ni ndɨ̀ ñaní‑güedé. Te tée díhna ní níhí ñadɨ̀hɨ́‑dé te ñá túú ní cùdíi‑dé cundecu‑dé chi ní xíhí‑dé, te ni ɨ̀ɨⁿ déhe‑dé ñá túú ní xǒo ndɨhɨ ñadɨ̀hɨ́‑dé‑áⁿ. Te tée cùu uú ní nàqueheⁿ‑dé ñaha ní quendóo quèé‑áⁿ. 26 Dico ní xíhí tucu‑dé, te ni ɨ̀ɨⁿ tucu déhe‑dé ñá túú ní xǒo ndɨhɨ ñaha‑áⁿ, te dɨu‑ni ducaⁿ nǐ yáha tée cùu uní, te ní xínu ndɨ ùsá‑güedé ní cándeca ñaha‑güedě xii ñaha‑áⁿ dico dɨu‑ni ducaⁿ nǐ xíhí‑güedé. 27 Te ndéé núú nǐ ndɨhɨ‑ná te ní xíhí tnàhá ñadɨ̀hɨ́‑áⁿ. 28 Te na sàá nduu ndòto‑güedé ndɨhɨ ñaha‑áⁿ, ¿te ndědacàa‑güedé ñadɨ̀hɨ́‑güedé cuu‑aⁿ‑i? Chi ndɨ ùsá‑güedé ní cándeca ñaha‑güedě xii‑aⁿ —càchí‑güedé xǎhaⁿ‑güedě xii‑gá.
29 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé:
—Ní xíta nchòhó tnúhu càháⁿ‑ndó, chi ñá túú xìní‑ndó nàcuáa càháⁿ Yǎ Ndiǒxí núú tùtú‑gá, te ni ñà túú cùtnuní iní‑ndó sǎ dɨ́ú‑gǎ ndácú‑gǎ quídé‑gǎ nchaandɨ túhú sá vǎha. 30 Te na càchí tnúhu‑í xii‑ndo sǎ òré ná sàá nduu ndòto nchaa ñáyiu ní xíhí, te dàvá‑áⁿ vǎ yǒo‑gá dasaⁿ děhe yoco‑xi chi vá yǒo‑gá candeca tnàha, chi cuu‑ná‑yu dàtná cue espíritú xínú cuèchi núú Yǎ Ndiǒxí. 31 ¿Te náa ñá túú quìde cuendá‑ndó nàcuáa càháⁿ Yǎ Ndiǒxí núú tùtú‑gá núú càháⁿ‑gá cuèndá cue ñáyiu ní xíhí‑ǎⁿ? Te duha càchí‑gá: 32 “Yúhú cúù‑í Ndiǒxí tě Àbrahám, ndɨhɨ té Isàác, ndɨhɨ té Jàcób”, duha càchí‑gá núú tùtú‑gá. Te cue tée‑áⁿ chi cuěi ní xíhí‑güedé núú ñùyíú‑a, dico sá cúú‑xí Yǎ Ndiǒxí chi ndècu vívú‑ni‑güedě. Chi dɨu‑gá cúú‑gǎ Ndiǒxí mee‑ni cuè ñáyiu xǐndecu vǐvú, te ñá túú cùu‑gá Ndiǒxí cue ñáyiu ñá túú ndècu vívú —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
33 Te sá dúcáⁿ nǐ cáháⁿ‑gá ní xíi‑gá cue tée‑áⁿ, te ío ní cuñúhu nchaa ñáyiu cuèndá sá ǐo váha ndùu tnúhu ní cáháⁿ‑gá.
Tnúhu sá ǐo‑gá cúnùu
(Mr. 12:28-34)
34 Te cue tée cùu fariséú ní xiní‑güedé ní sadɨ́ Jèsús yuhu cue tée cùu saducéú, chi ñá túú ní nǐhí‑gǎ‑güedé tnúhu cúñaha‑güedě xii‑gá, te cue tée cùu fariséú‑áⁿ nǐ natacá‑güedé te cuáháⁿ‑güedé núú ndécú Jèsús. 35 Te ɨɨⁿ tée cùu fariséú‑áⁿ ǐo váha cùtnuní iní‑dé nàcuáa ndùu nchaa tnúhu ní chídó tnùní ndíi Moìsés te xìto ndeé‑dé Jèsús, te xǎhaⁿ‑dě xii‑gá:
36 —Mèstrú, cachí tnúhu ndědacàa tnúhu sá nǐ chídó tnùní ndíi Moìsés ío‑gá cúnùu cada‑o —cachí‑dé xǎhaⁿ‑dě xii‑gá.
37 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑dé:
—Duha càháⁿ tnúhu sá ǐo‑gá cúnùu: “Cuu iní‑ndó Dǔtú Ndiǒxí Yaá cúú Ndiǒxí‑ndó nɨ̀ yuhu nɨ iní‑ndó, te cani iní‑ndó càda‑ndo datná cuìní méé‑gǎ, te mee‑ni tnǔhu váha cani iní‑ndó nàcuáa cuu vii cuu váha‑ndo nǔú‑gǎ”, 38 duha càháⁿ tnúhu sá ǐo‑gá cúnùu. 39 Te duha càháⁿ tucu ɨngá tnúhu cùu uú sá ǐo cùnuu, te sa yatni ɨɨⁿ‑ni cùu‑xi ndɨhɨ tnúhu díhna nuu, te càchí‑xi: “Cuu iní‑ndó tnàha ñáyiu‑ndo dàtná cúú ìní‑ndó mèe‑ndo”, duha càháⁿ tnúhu cùu uú‑áⁿ. 40 Te cuèndá úú tnúhu‑a ní cáá nchaa tnúhu ní cáháⁿ ndíi Moìsés nàcuáa cada ñáyiu, te dɨu‑ni cuèndá úú tnúhu‑a ní cáá tnúhu ní cáháⁿ nchaa cue tée ní xóo cáháⁿ tnúhu Yá Ndiǒxí ndéé sanaha —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
Yoo cùu Xítohó Jesucrìstú
(Mr. 12:35-37; Lc. 20:41-44)
41 Te ndècu ducaⁿ‑ni cue tée cùu fariséú núú ndécú Jèsús. 42 Te ní xícáⁿ tnúhú‑gǎ núú‑güedě, te xǎhaⁿ‑gǎ:
—Cuìní‑í cachí tnúhu‑ndo yòo déhe‑xi cùu Cristú Yaá tendaha Yǎ Ndiǒxí quixi ñuyíú‑a —càchí‑gá xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
Te ní xáhaⁿ‑güedě xii‑gá:
—Déhe ndíi Dàvií cúú Yàá‑áⁿ —càchí‑güedé xǎhaⁿ‑güedě xii‑gá.
43 Te Jèsús ní xáhaⁿ‑gǎ xii‑güedé:
—¿Te nása càchí‑tu‑ndo sǎ děhe ndíi Dàvií cúú Crìstú Yaá tendaha Yǎ Ndiǒxí quixi ñuyíú‑a, te mee ndǐi Dàvií‑áⁿ nǐ dácáhú ìní ñáhá Espíritú Yǎ Ndiǒxí xii ndíi, te ní cachí ndíi sá Crìstú Yaá tendaha Yǎ Ndiǒxí quixi ñuyíú‑a cùu‑gá Xítohó ndíi? Te duha ní cachí ndíi:
44 Dútú Ndiǒxí ní xáhaⁿ‑gǎ xii Yaá cúú Xǐtohó‑í:
“Ngóo xio cùha‑í, te yúhú cada‑í te nchaa sá cúú ǔhú iní ñáhá xìi‑n canehe‑xi sá yɨ́ñùhu núú‑n.”
Duha ní xáhaⁿ Dǔtú Ndiǒxí xii Yaá cúú Xǐtohó‑í, càchí ndíi. 45 ¿Te nása cùu Cristú déhe ndíi Dàvií, te mee ndǐi ní cachí ndíi sá cúú‑gǎ Xítohó ndíi? —càchí Jèsús xǎhaⁿ‑gǎ xii‑güedé.
46 Te ni ɨ̀ɨⁿ‑güedé ñá túú‑gǎ ní nǐhí‑güedě tnúhu cúñaha‑güedě xii‑gá. Te ndéé nduu‑ǎⁿ ñà túú‑gǎ ní cùyɨɨ‑güedé ná tnúhu cácáⁿ tnúhú‑güedě núú‑gǎ.