19
Ni queta ndico ra Paulu ñuun Efeso
1 Ni iyo ra Apolo ñuun Corinto, ta yaha ra Paulu iti nu iyo xaan yucu ñuhun Asia can, ta cuahan ra iti ñuun Efeso. Tican iyo tahan ra chinu ni ini tuhun cha ni cati tuhun ra Juaan ra sacuanduta, ta ni tahan ra Paulu chi ra, 2 ta quechaha nducu tuhun ra chi ra ta ra ti:
―¿Atu quichi ra Tati Ndioo chihin ndo quivi cha ni chinu ini ndo? ―cati ra.
Ta cati ndico ra chi ra Paulu ti:
―Ña chito ndi cha iyo ra Tati Ndioo.
3 Ta nducu tuhun ndico tucu ra Paulu chi ra ti:
―¿Yoso cuhva ni chanduta ndo?
Ta cati ndico ra chi ra Paulu ti:
―Chanduta ndi cuhva ni cati tuhun ra Juaan.
4 Ta cati ndico ra Paulu chi ra ti:
―Ni sacuanduta ra Juaan chi ñivi, vati saña ihni ñi cuati savaha ñi. Cati tuhun ra chi ñivi ti cua quichi inga rai iti nuun ra, ta na cua cuinu ini ñivi chi ra, ta racan cuu ra Jesucristo. Tacan ni cati ra Juaan ―cati ra Paulu.
5 Tasoho ra ta ra tuhun cha ni cati tuhun ra Paulu, ta ni chanduta ra cuenda ra chahnu Jesuu. 6 Tacan cuu, ta tiso ra Paulu ndaha ra chi ra, ta quichi ra Tati Ndioo chi ra, ta quechaha cahan ra inga tucu tuhun. Siin siin tuhun cahan ra, ta cati tuhun tahan ra tuhun Ndioo. 7 Vasi queta uchi uvi rai cuu ra.
8 Queta uvi yoo chahan ra Paulu ve ñuhun ñivi judío tican, ta ña yuhvi ra cahan ra. Sacuaha ra chi ñi, ta cati tuhun xaan ra chi ñi yoso cuhva cua cundaca ñahan ra Ndioo chi ñivi. 9 Iyo tahan ñivi judío can―ndava xaan anima ñi, ta ña cuni ñi cuinu ini ñi tuhun cati ra Paulu. Cati ñi chi ndihi ñi tahan ñi ti ña vaha iti ra Jesuu. Tacan cuu, ta quee ndaa ra Paulu nu iyo ñi ve ñuhun judío can, ta quihin tahan ra chi ñivi chinu ini, ta cuahan ra nu iyo sicuela ra maestru nani Tiranno. Ndihi ni quivi sacuaha ra Paulu chi ñivi sicuela can, 10 ta queta uvi cuiya cha sacuaha ra chi ñi tican. Chacan cuu cha chini soho ndihi ñivi iyo ñuhun Asia tuhun ra chahnu Jesuu. Chini ñivi judío, ta chini tahan ñivi cuu inga tucu ñivi. 11 Cahnu xaan cuhva ni savaha ra Paulu tican, vati tindee ra Ndioo chi ra, ta ndehe ñivi cha iyo tu ndee ini chi ra Ndioo. 12 Chacan cuu cha quihin ñivi ñaan pañitu ñaan sahma yani chi ra Paulu, ta chandaca ñi chi chi nu iyo ñivi cuhvi, ta nduvaha ñi. Chandaca tahan ñi chi chi nu iyo ñivi ñuhun tati cuihna anima, ta quee ndico run, ta nduvaha tahan ñican.
13 Iyo ñivi judío chica cuu ñi, ta tuhva ñi tava ndaa tahan ñi chi run tati cuihna, vati ñatatan cuu ñi. Cuni tava ndaa ñi chi run tati cuihna anima ñivi, ta cahan ñi sivi ra Jesuu, ta cati ñi chi run ti:
―Cati tuhun ra Paulu yoso cuhva iyo ra Jesuu. Cuenda ra Jesuu can cati tuhun tahan ndi ti cua queun ―cati ñi.
14 Chacan ni savaha sehe ra Esceva ra cuu sutu chahnu cuenda ñivi judío, ta ucha tahan ra cuu ra cuati can. 15 Sivi ra Jesuu cati ra ta ra chi run tati cuihna, ta cati ndico run chi ra ti:
―Nacote chi ra Jesuu, ta nacoto tahin chi ra Paulu, soco ña nacote yoo rai cuu maan ndo, vati ñahni tu ndee ini chihin ndo ―cati run.
16 Tacan cuu, ta chata ndihi ra cuati can ndava lahndi ra ñuhun tati cuihna anima can, ta tiin ra chi ra, ta cani xaan ra chi ra. Sanicuehe ra chi ra ta ra, ta ndoo cuiti ndaha ra ta ra savaha ra. Tacan ni quee ra ta ra vehe can, ta chinu ra. 17 Tacan cuu, ta chito ndihi ñivi iyo ñuun Efeso can cha ni tahan ra ta ra. Chito ñivi judío, ta chito tahan ñi griego. Tacan ni quechaha cuyuhvi ndihi ñivi suhva, ta quechaha cati ñi ti cahnu xaan rai cuu ra chahnu Jesuu.
18 Tuvi xaan ñivi chinu ini chi ra Jesuu. Quichi ñi, ta chaha ñi cuenda ti cahnu xaan ndavaha ni cha ni savaha ñi nu quichi quivi. 19 Cati cachin ñi yoso cuhva cha ni satasi ñi chi ñivi, ta chandaca ñi tasi can tutu tasi ñi, ta ndehe ndihi ñivi ti chahmi ñi chi chi. Tava ñi cuenda yoso xuhun cuu ndihi tutu can, ta ndehe ñi ti ni chacunda chi uvi xico uchi mil xuhun cuichin ñi. 20 Tacan ni tuvi xaan ca ñivi chinu ini tuhun Ndioo, ta chaha xaan ca ra Ndioo tu ndee ini chi ñi.
21 Tacan cuu, ta saxini ra Paulu chi anima ra ti cua yaha ndico ra iti ñuhun Macedonia. Cua yaha ndico ra ñuhun Acaya, ta cua cuhun ndico ra iti ñuun Jerusalén, vati cati ra ti:
―Cua cuhun xihne iti ñuun Jerusalén. Tacan cuu, ta nini xaan cua cuhun tahin iti ñuun Roma ―cati ra.
22 Tachi ra Paulu chi ra Timoteo chi ra Erasto iti ñuhun Macedonia, vati cua tindee tahan ra ta ra chi ñivi can. Tacan cuu, ta ni vii ndoo nuun ca ra Paulu ñuhun Asia can.
Cha ndusaca ñivi ñuun Efeso
23 Quivi can cuaha xaan cha ni ndusaca, vati tuvi xaan ñivi chinu ini chi ra Jesuu. 24 Iyo iin ra nani Demetrio. Xuhun cuichin satiñu ra, ta savaha ra naan xuhun cuichin cha ndiso ita niñu ve ñuhun ña Diana. Iyo ra satiñu chi ra Demetrio, ta sacanaan vaha ra ta ra, vati cuaha xaan tiñu iyo. 25 Ni sanducuiti ra Demetrio chi ra chi ndihi ca tahan ra savaha naan, ta quechaha cati ra chi ra ta ra ti:
―Amigu xaa, chito yo ti sacanaan vaha xaan yo cha satiñu yo tiñu ya, 26 ta cha chini soho yo ti cha cati tuhun ra Paulu ti ñavi ndioo ndicha cuu ita niñu savaha yo. Chacan cuu cha tasoho ñivi cha cahan ra, ta saña ñi sata ñi chi chi, vati chinu ini ñi chi racan. Ñavi mani ñuun Efeso ya chica ra, soco cha ni chahan tahan ra niniin ñuhun Asia, ta tacan ni cha ndehe tahan ndo cha ndacu ra. 27 Tu ña cua sata ca ñivi naan savaha yo, ña vaha, soco tu cua saña ñivi cha sacahnu ñi chi ve ñuhun ña Diana, ña vaha ca, vati cahnu xaan ndioo cuu ña. Vitin sacahnu ndihi ñivi iyo ñuhun Asia ya chi ndihi ñivi ñuñivi chihin ña. Vasi cua queta quivi ña cua sacahnu ca ñi chihin ña ―cati ra Demetrio.
28 Chini soho ra ta ra tuhun cahan ra Demetrio, ta quihin xaan ra tisihi, ta quechaha cana chaa ra, ta cati ra ti:
―Cahnu xaan ndioo cuu ña Diana chitoho yo ñuun Efeso ya ―cati ra.
29 Tacan cuu, ta cuaha xaan cha ni ndusaca nini cahnu ñuun can, ta tiin ñivi can chi ra Gayo chi ra Aristarco ra ni quichi iti ñuhun Macedonia, vati cha chica tahan ra ta ra chi ra Paulu. Inuun chinu ndihi ñivi iyo ñuun can iti nu nducuiti ñivi nu chacoo junta. 30 Cuni cuhun tahan ra Paulu nu iyo ñi, ta cua cu cahan ra chi ñi, soco ña chaha ñivi Ndioo can. 31 Iyo tahan ra cuu cumi tiñu ñuhun Asia can, ta amigu ra chi ra Paulu. Tacan ni cati tuhun tahan maan ra, ta tachi ra tuhun chi ra Paulu, ta cahan ndahvi ra chi ra ti na ña cua cuhun ra nu iyo cuiti ñivi can. 32 Tican nu iyo cuiti ñi iyo ñi cana chaa ñi iin tuhun, ta inga ñi cana chaa ñi inga tuhun, vati cuaha xaan cha ndusaca, ta tuvi xaan ñi ña chito ñi ñaan tiñu nducuiti ñi. 33 Chacan cuu cha tindaha ñivi judío chi iin ra tahan ñi nani Lejandru iti nuun, vati cua cati tuhun ra chi ndihi ñivi can, ta xihna cuii cati cachin uvi uni ñivi chi ra Lejandru ñaan tiñu nducuiti ñi, vati ña chito tahan ra. Tacan cuu, ta savaha ra Lejandru iin seña chi ndaha ra ti na cua cutaxin ñi, vati cuni ra cati ra ti ñahni cuati ndacu ñivi judío can, soco inga ñivi cuu ñi sandusaca. 34 Tacan cuu, ta ndehe ñi ti ra judío cuu ra. Chacan cuu cha quechaha cana chaa ndico ndihi ñi, vati tisihi cuni ñi, ta queta uvi hora cana chaa ñi. Cati ndico tucu ñi ti:
―Cahnu xaan ndioo cuu ña Diana chitoho yo ñuun Efeso ya. Tacan ni cana chaa xaan ñi.
35 Tacan cuu, ta cundee sacutaxin ra secretario ñuun Efeso can chi ñi, ta quechaha cati ra chi ñi ti:
―Ndihi ndioho yani xaa, chito ndihi ñivi ñuñivi ti cumi vaha ndihi yo ve ñuhun ña Diana, vati ndioo cahnu cuu ña. Chito tahan ñi ti cumi vaha yo ita niñu ña cha ni quehni iti siqui, 36 ta yoni cua cati ti ña ndicha. Cua cutaxin ndo, ta ña cua ndutondo ca ndo. 37 Ni chandaca ndo chi ra Gayo chi ra Aristarco ihya, ta ñahni cha suhu ra ve ñuhun ña Diana ña ndioo yo, ta ni ñahni ndavaha ni cha cahan ra chi maan ña. 38 Chacan cuu cha cati yu ti tu cuati cuni ra Demetrio chi ra satiñu chi ra, cua cuu tiso ra cuati nuun ra juee, vati chacan tiñu iyo ra, ta cua tiso ra quivi cua yaha tiñu nuun ra. 39 Tu inga tiñu cuu chi, na cua nducuiti vaha ndico tucu ndo cuhva cati ley, ta cua cuu coso vaha tiñu. 40 Tacan cua savaha ndo, vati vitin cua cuu tiso ñivi cuati chihin ndo nuun ra cumi tiñu, ta cua cuu cati ñivi ti cuni cani tahan ndo chi ra cumi tiñu, vati nducuiti ni maan ndo tacan ni. Tu cua coto ra cumi tiñu ñacu ni ndusaca xaan cuni ndo vitin, ña chito ndo ñaan cua cati ndico ndo chi ra.
41 Tacan ni cati ra secretario can, ta tava ra chi ñi na cuhun ñi iti vehe ñi.