8
Yoꞌoꞌ kaꞌán a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ Jesús
1 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ uxi̱ uvi̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ sa̱a̱ ñu̱u̱ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán ndo̱so̱ꞌ a̱ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ yivi̱ꞌ. 2 Te̱ kuaꞌa̱n tu̱ ndiaꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ ndiaka̱ taꞌanꞌ xiinꞌ a̱. Sa̱va̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ sa̱ndaꞌa a̱ nuu̱ꞌ kuiꞌe̱, te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ni̱a̱ ni̱ ta̱va̱ꞌ a̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá. I̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ María Magdalena, ñaꞌ ni̱ ta̱va̱ꞌ Jesús uxa̱ taꞌan ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá. 3 Te̱ i̱nga̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ Juana, ñaꞌ siꞌi Chuza, te̱ ndisoꞌ chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ꞌa̱ Herodes. Te̱ i̱nga̱ ka̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ na̱niꞌ Susana, xiinꞌ kiꞌinꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌaꞌ, ne̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱eꞌ ña̱ꞌaꞌ xiinꞌ ña̱ꞌa̱ ni̱a̱.
So̱ꞌo̱ kuaꞌa̱n ña̱ ni̱ sa̱niaꞌá Jesús xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ kiku̱ꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ndi̱kinꞌ
(Mt. 13:1-15; Mr. 4:1-20)
4 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ kooꞌ chukuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ ki̱e̱e̱ kiꞌinꞌ ñu̱u̱, te̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ Jesús ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱:
5 ―Untaꞌ ndii, ni̱ ke̱ta̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱n ki̱ku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ trigo miiꞌ xikaꞌ ra̱. Te̱ kii̱ꞌ kiku̱ꞌ ra̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱va̱ a̱ ni̱ koyo̱ nuu̱ꞌ i̱chiꞌ, te̱ ni̱ xai̱n ne̱ yivi̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ tu̱ sa̱a̱, tiꞌ taꞌnuꞌ ndi̱viꞌ, te̱ ni̱ xa̱xi̱ꞌ riꞌ a̱. 6 Te̱ sa̱va̱ tu̱ku̱ ndi̱kinꞌ ni̱ koyo̱ miiꞌ yaxinꞌ va̱ ndoso̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nduti̱a̱ a̱ ndii, ni̱ ichi̱ xa̱chiꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ na̱ya̱a̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ itaꞌ a̱. 7 Te̱ sa̱va̱ tu̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ koyo̱ te̱i̱n kuꞌu̱ i̱ñu̱ꞌ. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌnu̱ i̱ñu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ tavi̱ a̱ i̱ti̱a̱ trigo ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ ndiꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱. 8 Te̱ sa̱va̱ ka̱ tu̱ku̱ a̱ ni̱ koyo̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ñaꞌma. Te̱ ni̱ nduti̱a̱ a̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌnu̱ a̱, te̱ ni̱ ku̱u̱n yaꞌa̱ ndi̱kinꞌ a̱. Te̱ i̱ꞌi̱n i̱ti̱a̱ trigo ja̱a̱nꞌ ni̱ ta̱xi̱ nde̱e̱ ciento vi̱ꞌ ndi̱kinꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ña̱ ja̱a̱nꞌ, i̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ka̱ a̱ ndii:
―Ndoꞌó, ne̱ xini so̱ꞌo̱ ndii, chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
Yoꞌoꞌ sanakuachiꞌ Jesús ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ ja̱a̱nꞌ
(Mt. 13:10-17; Mr. 4:10-12)
9 Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ sa̱a̱ kuni kachi̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱a̱a̱ a̱ ja̱a̱nꞌ. 10 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Ndoꞌó ndii, taxiꞌ Ndiosí ña̱ ku̱nda̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ xiní mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ sa̱a̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ne̱ yivi̱ꞌ. Ndisu̱ nuu̱ꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, xiinꞌ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ kui̱ti̱ꞌ kaꞌán i̱. Sa̱kanꞌ te̱ tee̱ꞌ ndee xitoꞌ ni̱a̱ ndii, kö̱o̱ꞌ xa̱chiꞌ a̱ ku̱vi̱ ku̱ni̱ ni̱a̱. Te̱ tee̱ꞌ ndee xini so̱ꞌo̱ te̱ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ ndii, kü̱nda̱ni̱ ni̱a̱ a̱.
Kaꞌán Jesús ndee ña̱ kuni kachi̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xaꞌa̱ꞌ te̱ kiku̱ꞌ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ
(Mt. 13:18-23; Mr. 4:13-20)
11 ’Ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ kuni kachi̱ ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ i̱ ja̱a̱nꞌ. Ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa tu̱ꞌu̱n Ndiosí. 12 Te̱ i̱chiꞌ miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Te̱ kii̱ꞌ ndiꞌiꞌ xini so̱ꞌo̱ ni̱a̱ a̱ ndii, kua̱xi̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱, te̱ tuꞌunꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ nimá ni̱a̱ te̱ kuï̱ni̱ ni̱a̱ ku̱ni̱ ni̱a̱ Ndiosí te̱ kaku̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱. 13 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ yaxinꞌ va̱ ña̱ ndoso̱ꞌ xata̱ꞌ yuu̱ꞌ miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ va̱ꞌa̱ kuni ni̱a̱ natiinꞌ ni̱a̱ a̱. Ndisu̱ kö̱o̱ꞌ ti̱o̱ꞌo̱ a̱ nimá ni̱a̱, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na i̱i̱n kani̱ꞌ ti̱o̱ꞌ kandixaꞌ ni̱a̱, te̱ kii̱ꞌ ndoꞌoꞌ nimá ni̱a̱ ndii, nakooꞌ ni̱a̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ. 14 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ miiꞌ yoo kuꞌu̱ i̱ñu̱ꞌ, miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa nimá sa̱va̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí. Ndisu̱ kieeꞌ so̱ꞌo̱ ni̱a̱ kuaꞌa̱n ni̱a̱, te̱ xa̱ꞌaꞌ ndiꞌni̱ va̱ nimá ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ, xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ vikaꞌ, xiinꞌ ña̱ sii̱ꞌ ña̱ yoo i̱i̱n yivi̱ꞌ. Te̱ taví sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ nanduuꞌ a̱ nde̱e̱ naa ña̱ kö̱o̱ꞌ ndi̱kinꞌ kuunꞌ nda̱ꞌaꞌ. 15 Te̱ ñu̱ꞌuꞌ ñaꞌma miiꞌ ni̱ koyo̱ sa̱va̱ ndi̱kinꞌ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ nde̱e̱ naa ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, te̱ xikaꞌ nda̱ku ni̱a̱ xiinꞌ a̱, te̱ i̱ni̱ ni̱a̱ xini ni̱a̱ a̱ xiinꞌ nimá va̱ꞌa̱. Te̱ kundieni ni̱a̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ.
Saniaꞌá Jesús i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ka̱a̱ tuún
(Mr. 4:21-25)
16 ’Nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ näku̱nꞌ ka̱a̱ tuún, te̱ ka̱ni̱ ni̱a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n ki̱si̱, ni̱ nde̱e̱ kä̱ni̱ tu̱ ni̱a̱ a̱ ti̱xi̱n i̱i̱n tunꞌ xto̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii naku̱nꞌ ni̱a̱ a̱, te̱ xaniꞌ ni̱a̱ a̱ miiꞌ sukun te̱ ku̱vi̱ tuviꞌ nuu̱ꞌ ne̱ xkaꞌndíá ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱. 17 Kua̱chi̱ ndii kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ iinꞌ saꞌví ña̱ nä̱tuvi̱, te̱ kö̱o̱ꞌ tu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ña̱ ñuꞌuꞌ si̱ꞌe ña̱ nä̱tuvi̱ sa̱a̱ Ndiosí, te̱ ku̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ a̱ naá kivi̱ꞌ. 18 Chu̱u̱n xaꞌaꞌ va̱ ndo̱ꞌ sa̱a̱ xini so̱ꞌo̱ ndo̱ꞌ ña̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii, yo̱o̱ ka̱ kundani̱ sa̱va̱ ña̱ kaꞌán i̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ta̱xi̱ i̱ ña̱ ku̱nda̱ni̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ni̱a̱ a̱. Ndisu̱ yo̱o̱ ka̱ täxiꞌ so̱ꞌo̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, nde̱e̱ ña̱ sie, ña̱ tuu ni̱a̱ kundani̱ ni̱a̱, na̱ndoso̱ꞌ ni̱a̱ sa̱a̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ ki̱xi̱n si̱ꞌiꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ni̱ a̱ nandukuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱
(Mt. 12:46-50; Mr. 3:31-35)
19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ siꞌiꞌ Jesús xiinꞌ ña̱ni̱ a̱ vi̱ꞌe̱ miiꞌ iinꞌ a̱. Ndisu̱ nï̱ ku̱vi̱ ku̱ya̱ti̱n ni̱a̱ nuu̱ꞌ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ chituꞌ ni̱ꞌi̱ va̱ ne̱ yivi̱ꞌ. 20 Ni̱ kaꞌa̱n i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ a̱ ndii:
―Tákuiꞌe, si̱ꞌiꞌ u̱nꞌ xiinꞌ ña̱ni̱ u̱nꞌ ndii, ki̱ꞌe̱ itaꞌ ni̱a̱, te̱ kuni ku̱ni̱ ni̱a̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii:
―Nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ xiinꞌ ña̱ni̱ i̱ nduuꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ xini so̱ꞌo̱ tu̱ꞌu̱n Ndiosí, te̱ xaaꞌ ni̱a̱ ña̱ kaꞌán a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Jesús, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n tachi̱ꞌ ndi̱e̱eꞌ
(Mt. 8:23-27; Mr. 4:35-41)
22 Untaꞌ ndii, ni̱ sko̱ꞌnuꞌ Jesús ti̱xi̱n i̱i̱n tundo̱oꞌ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Toꞌo̱ꞌ ndo̱ꞌ, te̱ xkaꞌndi̱a̱ e̱ꞌ tu̱ku̱ taꞌviꞌ xi̱o̱o̱ mi̱ni̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ a̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱. 23 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n ra̱ nuu̱ꞌ mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kixi̱n Jesús. Te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ xikaꞌ ndi̱e̱eꞌ tachi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ koꞌniꞌ ti̱kui ti̱xi̱n tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ xa̱ nde̱kaꞌnu̱ xa̱ ndë̱kaꞌnu̱ nu̱ꞌ. 24 Te̱ ni̱ sa̱ndotoꞌ ra̱ Jesús kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii:
―¡Tákuiꞌe, tákuiꞌe, xa̱ kuni ndo̱ñuꞌuꞌ e̱ꞌ! ―ni̱ kachi̱ ra̱.
Te̱ ni̱ ndo̱koo̱ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ tachi̱ꞌ xiinꞌ ti̱kui mi̱ni̱, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n ndo̱o̱ tachi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ na̱ku̱naa̱ taxi̱nꞌ tu̱ ti̱kui mi̱ni̱ ja̱a̱nꞌ. 25 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii:
―¿Ñáá tïa̱ꞌan tu̱ i̱ni̱ ndo̱ꞌ xini ndo̱ꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ yiꞌvi ra̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii:
―¿Yo̱o̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ kaa̱ꞌ, na kuiiꞌ nde̱e̱ tachi̱ꞌ xiinꞌ ti̱kui mi̱ni̱ kaꞌán chuunꞌ ra̱ xiinꞌ, te̱ kandixaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ ta̱va̱ꞌ Jesús ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá i̱i̱n te̱ ñu̱ꞌuꞌ Gadara
(Mt. 8:28-34; Mr. 5:1-20)
26 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ nde̱e̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ yu̱ꞌuꞌ mi̱ni̱ Galilea ja̱a̱nꞌ, nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ ne̱ Gadara. 27 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ nu̱u̱ Jesús tundo̱oꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ki̱xi̱n na̱taꞌanꞌ i̱i̱n te̱ Gadara xi̱i̱nꞌ a̱, te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ naá nimá ra̱. Te̱ xa̱ na̱ꞌaꞌ va̱ sandoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ te̱ kö̱o̱ꞌ toto̱ niꞌnuꞌ ra̱, te̱ ni̱ nde̱e̱ ndüꞌu̱ꞌ tu̱ ra̱ vi̱ꞌe̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yavi̱ ndi̱i̱ nduꞌu̱ꞌ ra̱. 28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Jesús ndii, tiꞌeꞌ va̱ ni̱ ndeꞌi̱ ra̱ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ kaꞌán ra̱ ndii:
―¿Ndichun kua̱xi̱ u̱nꞌ sa̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ yuꞌu̱, Jesús siꞌe̱ Ndiosí nduꞌu̱ꞌ ndi̱viꞌ? Kaꞌán ndaꞌvi i̱ xiinꞌ u̱nꞌ ña̱ sä̱ndoꞌoꞌ uꞌvi̱ u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
29 Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ sa̱kanꞌ xiinꞌ a̱ sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ xiinꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ke̱ta̱ a̱ nimá ra̱. Kua̱chi̱ ndii xa̱ na̱ꞌaꞌ va̱ xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ. Tee̱ꞌ ndee satiín ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ka̱rena ndu̱ꞌuꞌ, uun xiinꞌ ka̱a̱ ña̱ yoo tivi̱, ndii xaꞌndia ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ taxiꞌ ña̱ꞌaꞌ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ miiꞌ taxi̱nꞌ kaaꞌ. 30 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii:
―¿Sa̱a̱ na̱niꞌ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ a̱.
Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
―Legión naniꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
Ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, kua̱chi̱ ndii kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ nimá ra̱. 31 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi va̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ Jesús, ña̱ tï̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ yavi̱ kunu va̱. 32 Ya̱ti̱n i̱kanꞌ ni̱ yoo̱ i̱i̱n i̱tu̱n te̱ ndoso̱ꞌ i̱i̱n ti̱ꞌvi̱ chie̱ kini̱ xaxi̱ꞌ riꞌ kuꞌu̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi tu̱ku̱u̱ a̱ xiinꞌ Jesús ña̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ kun ko̱ꞌni̱ a̱ ti̱xi̱n kini̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ta̱xi̱ Jesús ña̱ ko̱ꞌni̱ a̱ ti̱xi̱n riꞌ. 33 Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ ja̱a̱nꞌ nimá te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ko̱ꞌni̱ a̱ ti̱xi̱n kini̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ ta̱xtaꞌanꞌ riꞌ ni̱ na̱kaa̱ꞌ riꞌ miiꞌ nakoꞌ i̱tu̱n ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ ni̱ koyo̱ riꞌ mi̱ni̱ te̱ ni̱ kaꞌa̱ ndo̱o̱ riꞌ te̱ ni̱ xiꞌi̱ riꞌ.
34 Te̱ yivi̱ꞌ te̱ ndieeꞌ xitoꞌ kini̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱nu̱ ra̱ kuan nuꞌu̱ ra̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ ni̱ ndo̱ꞌo̱ tiꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ñu̱u̱ ra̱ ndee ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ ra̱ xiinꞌ ne̱ ndieeꞌ ya̱ti̱n ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ. 35 Te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ kuan ku̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndee ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ i̱kanꞌ. Te̱ ni̱ nde̱kui̱e̱ ni̱a̱ miiꞌ iinꞌ Jesús, te̱ ni̱ xi̱ni̱ ni̱a̱, te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá nduꞌu̱ꞌ ra̱ nuu̱ꞌ Jesús, niꞌnuꞌ ra̱ toto̱, te̱ xa̱ ku̱vi̱ tu̱ xanini va̱ꞌa̱ ra̱. Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi va̱ ni̱a̱. 36 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ i̱nga̱ ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ sa̱ndaꞌa Jesús te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ja̱a̱nꞌ. 37 Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ndieeꞌ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Gadara ja̱a̱nꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ni̱a̱ nuu̱ꞌ Jesús, ña̱ na kuꞌu̱n a̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ yi̱ꞌvi xa̱va̱ꞌa̱ ni̱a̱. Te̱ kii̱ꞌ skóꞌnuꞌ a̱ ti̱xi̱n tundo̱oꞌ kuaꞌa̱n a̱ ndii, 38 ni̱ xika̱n te̱ ni̱ ñuꞌu̱ ña̱ ndi̱va̱ꞌa̱ nimá ja̱a̱nꞌ ña̱ sa̱a̱ Jesús ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ta̱xi̱ a̱ ña̱ kuꞌu̱n na ra̱ xiinꞌ a̱. Ndisu̱ ni̱ nde̱iꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
39 ―Kuan nuꞌu̱ vi̱ꞌe̱ u̱nꞌ, te̱ kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ ne̱ yivi̱ꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi a̱.
Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ndi̱koꞌ ra̱ ñu̱u̱ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kaꞌnuꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ ra̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱na̱tiaku Jesús ñaꞌ siꞌe̱ Jairo, te̱ ni̱ sa̱ndaꞌa tu̱ a̱ i̱i̱n ñaꞌ ndoꞌoꞌ kuiꞌe̱ níiꞌ
(Mt. 9:18-26; Mr. 5:21-43)
40 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ na̱ndi̱koꞌ Jesús ndii, ni̱ na̱ti̱i̱n mani̱ꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xa̱ ndieeꞌ ni̱a̱ ndiatuꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱. 41 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n i̱i̱n te̱ na̱niꞌ Jairo nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, te̱ xaꞌndia chuunꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱ꞌe̱ miiꞌ nakayá ne̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ nduuꞌ ra̱. Te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi va̱ ra̱ xiinꞌ a̱ ña̱ kuꞌu̱n a̱ vi̱ꞌe̱ ra̱. 42 Sa̱kanꞌ ña̱ yoo i̱i̱n nda̱a̱ꞌ kulu̱ꞌ ñaꞌ sie siꞌe̱ ra̱ ñaꞌ kumiꞌ uxi̱ uvi̱ kuiya̱ ti̱o̱ꞌ, te̱ xa̱ yoo aꞌ ku̱vi̱ aꞌ.
Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii, nde̱e̱ kuꞌniꞌ vi̱ꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n ni̱a̱. 43 Te̱ te̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kaꞌni̱ i̱i̱n ñaꞌ ndoꞌoꞌ kuiꞌe̱ níiꞌ, te̱ xa̱ uxi̱ uvi̱ kuiya̱ kuaꞌa̱n ña̱ ndoꞌoꞌ aꞌ kuiꞌe̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ xa̱ ni̱ ndi̱ꞌi̱ ndo̱o̱ xu̱ꞌunꞌ aꞌ ni̱ xa̱ꞌni̱ꞌ aꞌ nda̱ꞌaꞌ kiꞌinꞌ te̱ tatanꞌ, ndisu̱ nde̱e̱ i̱i̱n ra̱ nï̱ ku̱vi̱ sa̱ndaꞌa ña̱ꞌaꞌ. 44 Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n aꞌ xata̱ꞌ Jesús, te̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ aꞌ yu̱ꞌuꞌ toto̱ a̱. Te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n níiꞌ aꞌ ja̱a̱nꞌ. 45 I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii:
―¿Yo̱o̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
Te̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ sa̱kuuꞌ ni̱a̱ ni̱ kaꞌa̱n ña̱ nï̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ ndii, ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii:
―Ko̱to̱ u̱nꞌ, tákuiꞌe, sa̱a̱ vi̱ꞌ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ kuꞌniꞌ yoꞌó, te̱ chindaꞌaꞌ ni̱a̱ yoꞌó, te̱ kusaaꞌ ndatuꞌúnꞌ u̱nꞌ ndii, yo̱o̱ ni̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ toto̱ i̱, kachi u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
46 Ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús ndii:
―Xiní i̱ ña̱ ni̱ tondi̱a̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xi̱ni̱ i̱ ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ i̱, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
47 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ ña̱ kü̱vi̱ ti̱si̱ꞌe xiinꞌ mi̱iꞌ aꞌ ndii, kisiꞌ yiꞌvi ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n aꞌ, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ aꞌ nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n aꞌ xiinꞌ a̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndee xaꞌa̱ꞌ ni̱ tondi̱a̱ aꞌ yu̱ꞌuꞌ toto̱ a̱, xiinꞌ sa̱a̱ vi̱ꞌ numi̱ꞌ ni̱ nda̱ꞌa̱ aꞌ. 48 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ aꞌ ndii:
―Xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ, pi̱a̱ꞌun, xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱. Kuaꞌan te̱ Ndiosí na ta̱xi̱ ña̱ mani̱ꞌ ko̱o̱ xiinꞌ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
49 Kii̱ꞌ kusaaꞌ kaꞌán ka̱ Jesús xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ i̱i̱n te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ vi̱ꞌe̱ Jairo, te̱ xaꞌndia chuunꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jairo ja̱a̱nꞌ ndii:
―Tákuiꞌe, xa̱ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ndi̱ꞌi̱ ñaꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ. Sä̱ta̱ñaꞌa̱ꞌ ka̱ u̱nꞌ nuu̱ꞌ maestro ñaa̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
50 Te̱ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ Jairo ndii:
―Kä̱ka̱ nimá u̱nꞌ, i̱ni̱ kui̱ti̱ꞌ u̱nꞌ ku̱ni̱ u̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ ñaꞌ siꞌe̱ u̱nꞌ ndii, na̱ti̱a̱ku̱ aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
51 Te̱ kii̱ꞌ xkaꞌndíá Jesús vi̱ꞌe̱ Jairo ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ ta̱xi̱ a̱ xkaꞌndi̱a̱ ndee ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ miiꞌ kanduꞌu̱ꞌ ñaꞌ ni̱ ndo̱ñuꞌuꞌ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii Pedro xiinꞌ Jacobo xiinꞌ Juan, xiinꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ñaꞌ sie ja̱a̱nꞌ kui̱ti̱ꞌ ni̱ ta̱xi̱ a̱ xkaꞌndi̱a̱ xiinꞌ a̱. 52 Te̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ ndii, kuaaꞌ sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xakuꞌ suchiꞌ i̱ni̱ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ñaꞌ ni̱ xiꞌi̱ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii:
―Kuä̱ku̱ ka̱ ndo̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ ñaꞌ sie kaa̱ꞌ. Kua̱chi̱ ndii kuä̱sa̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ aꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kixín kui̱ti̱ꞌ aꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ni̱a̱.
53 Te̱ ni̱ xaku̱ ndi̱a̱a̱ ichi̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xiní ni̱a̱ ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ aꞌ. 54 Te̱ ni̱ ti̱i̱n a̱ nda̱ꞌaꞌ ñaꞌ sie ja̱a̱nꞌ, te̱ tiꞌeꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii:
―Ñaꞌ sie, ndo̱koo̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
55 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ti̱a̱ku̱ aꞌ. Te̱ i̱i̱n ni̱ ndo̱koo̱ ti̱o̱ꞌ aꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Jesús xiinꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, ña̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ña̱ ku̱xi̱ aꞌ. 56 Te̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ñaꞌ sie ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndi̱e̱eꞌ va̱ Jesús xiinꞌ ni̱a̱ ña̱ käꞌa̱n ni̱a̱ xiinꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ña̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ sa̱kanꞌ.