19
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Pilato te̱ ku̱vi̱ Jesús nuu̱ꞌ krusín
1 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ Pilato, te̱ ni̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ te̱ xíinꞌ Jesús nde̱e̱ ni̱ kuii̱ꞌ xata̱ꞌ a̱. 2 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ te̱ xíinꞌ i̱i̱n corona yo̱ꞌoꞌ i̱ñu̱ꞌ, te̱ ni̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ ra̱ a̱ xíniꞌ a̱. Te̱ ni̱ sa̱kuiꞌnú ña̱ꞌaꞌ ra̱ toto̱ nani̱ꞌ kuaꞌa ndu̱kunꞌ. 3 Te̱ kaꞌán ra̱ xiinꞌ a̱ ndii:
―Yoo va̱ꞌa̱ u̱nꞌ, tákuiꞌe, ña̱ nduuꞌ rey nuu̱ꞌ ne̱ judío ―kachi ra̱.
Te̱ saꞌndiaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱. 4 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ke̱ta̱ tu̱ku̱u̱ Pilato, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ ña̱ ke̱ta̱ ra̱ ki̱ꞌe̱ te̱ ku̱ni̱ ndo̱ꞌ ña̱ nï̱ na̱ꞌi̱n yuꞌu̱ nde̱e̱ i̱i̱n kua̱chi̱ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
5 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús nduꞌu̱ꞌ corona yo̱ꞌoꞌ i̱ñu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xíniꞌ a̱, te̱ niꞌnuꞌ a̱ toto̱ kuaꞌa ndu̱kunꞌ ja̱a̱nꞌ. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ ndii:
―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, yoꞌoꞌ iinꞌ ra̱ ni̱ xa̱a̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
6 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ꞌaꞌ sa̱kuuꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ te̱ xíinꞌ, te̱ xitoꞌ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ ndii, ni̱ kua̱aꞌ tiꞌeꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii:
―¡Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ te̱ ñaa̱ꞌ! ¡Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ ra̱! ―ni̱ kachi̱ ra̱.
I̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ra̱ ndii:
―Na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ndoꞌó te̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ mi̱iꞌ ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ krusín, sa̱kanꞌ ña̱ kö̱o̱ꞌ nde̱e̱ i̱i̱n kua̱chi̱ te̱ kaa̱ꞌ ni̱ na̱ꞌi̱n yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
7 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ judío kuuꞌ nu̱uꞌ ndii:
―Kumiꞌ ndu̱ i̱i̱n tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ña̱ kaꞌán chuunꞌ ña̱ kuní a̱ ku̱vi̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ nda̱sa̱ndu̱u̱ xiinꞌ mi̱iꞌ ra̱ siꞌe̱ Ndiosí ―ni̱ kachi̱ ra̱.
8 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Pilato ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ yi̱ꞌvi ka̱ ra̱. 9 Te̱ ni̱ ndiꞌvi̱ tu̱ku̱u̱ ra̱ ti̱xi̱n vi̱ꞌe̱ kaꞌnuꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Jesús ndii:
―¿Miiꞌ ni̱ ki̱e̱e̱ yoꞌó? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
Ndisu̱ nï̱ na̱kui̱i̱n Jesús. 10 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ a̱ ndii:
―¿Ndichun na küni kaꞌa̱n u̱nꞌ xiinꞌ i̱? ¿Ñáá xïní u̱nꞌ ña̱ kumiꞌ i̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ te̱ sa̱ñaꞌ i̱ yoꞌó, te̱ kumiꞌ tu̱ i̱ ña̱ ndi̱e̱eꞌ te̱ kaꞌa̱n chuunꞌ i̱ te̱ ku̱xi̱ te̱ xíinꞌ i̱ yoꞌó nuu̱ꞌ krusín? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
11 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n Jesús ndii:
―Nde̱e̱ i̱i̱n nuu̱ꞌ ña̱ ndi̱e̱eꞌ kümiꞌ u̱nꞌ nuu̱ꞌ yuꞌu̱ naaꞌ nï̱ ta̱xi̱ Ndiosí a̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ, xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ u̱nꞌ ndii, chie̱ ka̱ kua̱chi̱ kumiꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
12 Nde̱e̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndukuꞌ ra̱ sa̱a̱ ku̱vi̱ sa̱ñaꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱, ndisu̱ ni̱ kaꞌa̱n tiꞌeꞌ ka̱ te̱ judío ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Naaꞌ sa̱ñaꞌ u̱nꞌ te̱ ñaa̱ꞌ ndii, ndüuꞌ ka̱ u̱nꞌ te̱ xiní taꞌanꞌ xiinꞌ César, te̱ xaꞌndia chuunꞌ kaꞌnuꞌ ka̱. Sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ sananduuꞌ xiinꞌ miiꞌ mi̱iꞌ rey ndii, te̱ ndasiꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ César nduuꞌ ra̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
13 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Pilato ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús. Te̱ ni̱ xi̱ku̱nduꞌu̱ꞌ Pilato ja̱a̱nꞌ miiꞌ xaꞌnú ra̱ kua̱chi̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ na̱niꞌ Gabata xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ ndii: “Ki̱ꞌe̱ miiꞌ kaaꞌ yuu̱ꞌ.” 14 Kivi̱ꞌ ña̱ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ vi̱koꞌ pascua nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, yatinꞌ i̱i̱n keꞌinꞌ nduuꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ te̱ judío ja̱a̱nꞌ ndii:
―Ko̱to̱ ndo̱ꞌ, yoꞌoꞌ iinꞌ rey ndo̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
15 Ndisu̱ ni̱ kua̱aꞌ tiꞌeꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ kaꞌán ra̱ ndii:
―¡Ka̱ꞌni̱ꞌ kii̱ꞌ ra̱! ¡Ka̱ꞌni̱ꞌ kii̱ꞌ ra̱! ¡Nuu̱ꞌ krusín ku̱xi̱ u̱nꞌ ra̱! ―ni̱ kachi̱ ra̱.
Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ra̱ ndii:
―¿Ndichun na kuní ndo̱ꞌ ña̱ ku̱xi̱ i̱ rey ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ krusín? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ ja̱a̱nꞌ ndii:
―¡I̱i̱n nda̱a̱ꞌ César kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ rey ndu̱! ―ni̱ kachi̱ ra̱.
16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ sa̱na̱kuaꞌa ña̱ꞌaꞌ Pilato nda̱ꞌaꞌ te̱ xíinꞌ ra̱ te̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín. Sa̱kanꞌ na ni̱ na̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ kuaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ ku̱xi̱ te̱ xíinꞌ Jesús nuu̱ꞌ krusín
(Mt. 27:32-50; Mr. 15:21-37; Lc. 23:26-49)
17 Te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ niꞌiꞌ a̱ krusín a̱ kuaꞌa̱n a̱ i̱i̱n xaanꞌ miiꞌ naniꞌ a̱ Gólgota, te̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ kuni kachi̱ a̱ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo ndii: “I̱kiꞌ xíniꞌ ndi̱i̱.” 18 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ ku̱xi̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nuu̱ꞌ krusín. Te̱ ta̱taꞌviꞌ xi̱i̱nꞌ a̱ ni̱ ku̱xi̱ ra̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n krusín. I̱i̱n ra̱ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ a̱, te̱ i̱nga̱ ra̱ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n a̱. Te̱ Jesús naá ma̱ꞌinꞌ. 19 Te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Pilato i̱i̱n tuꞌu̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ nuu̱ꞌ i̱i̱n vitu̱ꞌ miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Jesús, te̱ ñu̱u̱ Nazaret yoꞌoꞌ, nduuꞌ rey ne̱ judío”, kachi a̱.
Te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱ ña̱ chi̱nduꞌu̱ꞌ te̱ xíinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ xíniꞌ krusín Jesús. 20 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ judío ni̱ ka̱ꞌvi̱ tu̱ꞌu̱n ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ miiꞌ ni̱ ku̱xi̱ ra̱ Jesús nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ ndii, ya̱ti̱n ñu̱u̱ ni̱ nduu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ tu̱ꞌu̱n hebreo, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n latín, xiinꞌ tu̱ꞌu̱n griego. 21 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ judío xiinꞌ Pilato ndii:
―Kë̱ꞌi̱ u̱nꞌ rey ne̱ judío, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ ke̱ꞌi̱ u̱nꞌ ña̱ kaꞌán mi̱iꞌ ra̱ ndii: “Yuꞌu̱ nduuꞌ rey ne̱ judío, kachi ra̱” ―ni̱ kachi̱ sutu̱ ja̱a̱nꞌ.
22 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pilato xiinꞌ ra̱ ndii:
―Ña̱ xa̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ i̱ ndii, xa̱ sa̱kanꞌ ko̱o̱ mi̱iꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
23 Te̱ kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ ku̱xi̱ te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ Jesús nuu̱ꞌ krusín ndii, ni̱ ki̱ꞌi̱n ra̱ toto̱ a̱, te̱ ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ ku̱miꞌ saaꞌ ra̱ a̱, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ i̱i̱n nda̱a̱ꞌ a̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n ra̱. Te̱ ni̱ ki̱ꞌi̱n tu̱ ra̱ toto̱ ña̱ tití a̱, te̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, kuä̱sa̱ꞌ ni̱ naku̱ a̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ka̱niiꞌ a̱. 24 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii:
―Ndä̱taꞌ e̱ꞌ e̱, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii va̱ꞌa̱ ka̱ ka̱ti̱n e̱ꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ku̱ni̱ e̱ꞌ yo̱o̱ nda̱ꞌaꞌ ndoo̱ a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Ni̱ na̱ta̱ꞌviꞌ te̱ yivi̱ꞌ toto̱ i̱, te̱ ni̱ ka̱ti̱n ra̱ xaꞌa̱ꞌ toto̱ tití i̱”, kachi a̱. Te̱ sa̱kanꞌ xna̱ꞌa̱ ni̱ xa̱a̱ te̱ xíinꞌ xiinꞌ toto̱ a̱ ja̱a̱nꞌ.
25 Te̱ ya̱ti̱n xaꞌa̱ꞌ krusín Jesús ja̱a̱nꞌ iinꞌ si̱ꞌiꞌ a̱, xiinꞌ ñaꞌ taꞌanꞌ si̱ꞌiꞌ a̱, ñaꞌ naniꞌ María, ñaꞌ nduuꞌ ñaꞌ siꞌi Cleofas, xiinꞌ María Magdalena. 26 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús iinꞌ si̱ꞌiꞌ a̱ i̱kanꞌ, te̱ ni̱ xi̱ni̱ tu̱ a̱ iinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ndani̱ a̱ xi̱i̱nꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ aꞌ ndii:
―Nanaa̱, ko̱to̱ u̱nꞌ, nde̱e̱ naa siꞌe̱ u̱nꞌ nduuꞌ te̱ iinꞌ xi̱i̱nꞌ u̱nꞌ ñaa̱ꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ a̱.
27 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii:
―Ko̱to̱ u̱nꞌ, nde̱e̱ naa si̱ꞌiꞌ u̱nꞌ nduuꞌ na ñaa̱ꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ a̱.
Te̱ nde̱e̱ kivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ni̱ na̱ti̱i̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ nduꞌu̱ꞌ aꞌ vi̱ꞌe̱ ra̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ xiꞌi̱ Jesús nuu̱ꞌ krusín
(Mt. 27:45-56; Mr. 15:33-41; Lc. 23:44-49)
28 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ xa̱ ni̱ sa̱xinú a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kuní Ndiosí sa̱a̱ a̱. Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ni̱ kaꞌa̱n a̱ te̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ ja̱a̱nꞌ ndii:
―Ichí va̱ i̱ ti̱kui ―ni̱ kachi̱ a̱.
29 Te̱ iinꞌ i̱i̱n ki̱si̱ i̱kanꞌ, te̱ chituꞌ vi̱ꞌ a̱ naá vino i̱yaꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ se̱ꞌvi ra̱ i̱i̱n pachi̱ vino ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ sa̱tiín ra̱ a̱ nuu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ ndu̱ku̱ hisopo, te̱ ni̱ sa̱tondíá ra̱ yu̱ꞌuꞌ a̱. 30 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xi̱ꞌi̱ Jesús vino i̱yaꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii:
―Xa̱ ni̱ sa̱xinu̱ i̱ sa̱kuuꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱koꞌ xíniꞌ a̱, te̱ ni̱ ke̱ta̱ nimá a̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱kiꞌví te̱ xíinꞌ i̱i̱n ka̱a̱ xíinꞌ nuu̱ꞌ to̱koꞌ Jesús
31 Kivi̱ꞌ ña̱ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ te̱ judío xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo vi̱koꞌ pascua nduuꞌ a̱ kii̱ꞌ sa̱kanꞌ, te̱ nï̱ kuni̱ ra̱ ña̱ ndoo̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ krusín nde̱e̱ xaa̱ꞌ kivi̱ꞌ sábado, ña̱ xi na̱ndiee̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ kivi̱ꞌ kaꞌnuꞌ va̱ nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ ra̱. Sa̱kanꞌ na ni̱ xika̱n ra̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ Pilato ña̱ kaꞌa̱n chuunꞌ ra̱, te̱ kaꞌnu̱ te̱ xíinꞌ si̱ꞌi̱n te̱ ndondia nuu̱ꞌ krusín ja̱a̱nꞌ, te̱ sa̱nuuꞌ tu̱ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ. 32 Sa̱kanꞌ na ni̱ xaꞌa̱n te̱ xíinꞌ, te̱ ni̱ xaꞌnu̱ ra̱ si̱ꞌi̱n te̱ nu̱uꞌ, te̱ ndiaaꞌ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱nga̱ krusín xi̱i̱nꞌ Jesús, te̱ ni̱ xaꞌnu̱ tu̱ ra̱ si̱ꞌi̱n i̱nga̱ te̱ ndiaaꞌ nduꞌu̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱nga̱ krusín tu̱ku̱ taꞌviꞌ xi̱i̱nꞌ a̱. 33 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ nuu̱ꞌ krusín miiꞌ taxkoꞌ Jesús ndii, ni̱ xi̱ni̱ ra̱ ña̱ xa̱ ni̱ xiꞌi̱ a̱, sa̱kanꞌ na nï̱ xaꞌnu̱ ra̱ si̱ꞌi̱n a̱. 34 Te̱ ndii ni̱ tu̱vi̱ i̱i̱n te̱ xíinꞌ ja̱a̱nꞌ ka̱a̱ xíinꞌ nuu̱ꞌ to̱koꞌ a̱, te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ níiꞌ xiinꞌ ti̱kui. 35 Te̱ ni̱ xi̱ni̱ sa̱kuuꞌ ña̱ yo̱ꞌo̱ꞌ nduuꞌ te̱ ndieeꞌ yu̱ꞌuꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ña̱ kaꞌán ra̱ ndii, ña̱ ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱, te̱ xiní ra̱ ña̱ ña̱ ndi̱xa̱ kaꞌán ra̱, sa̱kanꞌ te̱ ka̱ndi̱xaꞌ tu̱ ndoꞌó a̱. 36 Sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ te̱ xinu̱ ña̱ yoso̱ꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ Ndiosí miiꞌ kaꞌán a̱ ndii: “Nde̱e̱ i̱i̱n i̱kiꞌ a̱ nï̱ xaꞌnu̱ te̱ yivi̱ꞌ”, kachi a̱. 37 Te̱ sa̱kanꞌ tu̱ yoso̱ꞌ a̱ i̱nga̱ xaanꞌ nuu̱ꞌ tu̱tu̱ a̱ miiꞌ kaꞌán ndii: “Ko̱to̱ ndi̱a̱a̱ ne̱ yivi̱ꞌ, te̱ ni̱ tu̱vi̱ ra̱ ka̱a̱ xíinꞌ to̱koꞌ”, kachi a̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ ndiee̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús
(Mt. 27:57-61; Mr. 15:42-47; Lc. 23:50-56)
38 Kii̱ꞌ ndi̱ꞌi̱ ni̱ xkaꞌndi̱a̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xaꞌa̱n José, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Arimatea, te̱ ni̱ kaꞌa̱n ndaꞌvi ra̱ xiinꞌ Pilato ña̱ ta̱xi̱ te̱ ja̱a̱nꞌ na̱ꞌi̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, i̱i̱n te̱ ni̱ ndiku̱n i̱chiꞌ Jesús nduuꞌ ra̱, ndisu̱ ni̱ ndiku̱n si̱ꞌe ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ yiꞌvi ra̱ te̱ kaꞌnuꞌ nuu̱ꞌ ne̱ judío. Te̱ ni̱ ta̱xi̱ Pilato ja̱a̱nꞌ ña̱ na̱ꞌi̱n ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaꞌa̱n na̱ꞌi̱n ra̱ a̱. 39 Sa̱kanꞌ tu̱ Nicodemo, te̱ ni̱ xaꞌa̱n ndiꞌe̱ꞌ i̱i̱n ñu̱u miiꞌ nduꞌu̱ꞌ Jesús ndii, ni̱ xa̱a̱ ra̱ niꞌiꞌ ra̱ yatinꞌ oko̱ uxi̱ kilo ña̱ xavixínꞌ va̱, ña̱ ni̱ na̱saka̱ xiinꞌ mirra xiinꞌ áloe. 40 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ꞌi̱n uvi̱ sa̱aꞌ ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ Jesús, te̱ ni̱ ti̱suku̱ꞌ ra̱ a̱ toto̱, ña̱ ni̱ xa̱ki̱n ra̱ xa̱ꞌa̱n xavixínꞌ ja̱a̱nꞌ, sa̱a̱ xi xaá ne̱ judío kii̱ꞌ nataa̱nꞌ ni̱a̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ ni̱ xiꞌi̱. 41 Te̱ ya̱ti̱n miiꞌ ni̱ xiꞌi̱ Jesús nuu̱ꞌ krusín ndii, kanduꞌu̱ꞌ i̱i̱n ña̱ ta̱ta̱. Te̱ te̱i̱n ña̱ ta̱ta̱ ja̱a̱nꞌ yoo i̱i̱n yavi̱ ndi̱i̱ xa̱aꞌ miiꞌ tïa̱ꞌan ku̱naa̱ nde̱e̱ i̱i̱n ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ ne̱ yivi̱ꞌ. 42 Te̱ i̱kanꞌ ni̱ chi̱naá ra̱ ñu̱ꞌuꞌ ndeꞌi̱ a̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ya̱ti̱n ka̱ iinꞌ yavi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ siinꞌ tukuꞌ ndii xa̱ kuyatinꞌ kuii xaa̱ kivi̱ꞌ ña̱ sakooꞌ tu̱ꞌva̱ xiinꞌ miiꞌ te̱ judío xaꞌa̱ꞌ ña̱ yoo vi̱koꞌ pascua.