10
Kaꞌán Jesús ña̱ vä̱ꞌa̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ
(Mt. 19:1-12; Lc. 16:18)
1 Ndi̱ꞌi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ ke̱ta̱ Jesús i̱kanꞌ te̱ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ tu̱ku̱ taꞌviꞌ i̱ti̱a̱ Jordán, te̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ nuu̱ꞌ ñu̱ꞌuꞌ Judea. Te̱ tu̱ku̱ sa̱kanꞌ ni̱ na̱kaya̱ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱ miiꞌ iinꞌ a̱, te̱ ni̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ naa xi xaá a̱. 2 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n sa̱va̱ te̱ fariseo nuu̱ꞌ a̱ te̱ ko̱to̱ kua̱ꞌa̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii:
―Tákuiꞌe, ¿ñáá kande̱iꞌ ña̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱? ―kachi ra̱.
3 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n a̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndii:
―¿Ndee ña̱ ni̱ ke̱ꞌi̱ Moisés xta̱ꞌanꞌ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
4 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii:
―Moisés ndii, ni̱ ta̱xi̱ ra̱ ña̱ ke̱ꞌi̱ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ i̱i̱n tu̱tu̱ miiꞌ kaꞌán a̱ ña̱ nakooꞌ ra̱ ñaꞌ siꞌiꞌ ra̱, te̱ xiinꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ku̱vi̱ na̱ta̱ꞌviꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
5 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii:
―Tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ña̱ꞌaꞌ Moisés xaꞌa̱ꞌ ña̱ xi̱i̱ va̱ nimá ndo̱ꞌ. 6 Ndisu̱ nde̱e̱ ña̱ nu̱uꞌ kii̱ꞌ ni̱ xa̱ꞌa̱ Ndiosí i̱i̱n yivi̱ꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌa̱ a̱ tiaa̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌa̱ tu̱ a̱ ña̱ꞌaꞌ. 7 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ na̱ko̱o̱ tiaa̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ra̱ te̱ ndu̱i̱i̱n ra̱ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱, 8 te̱ uvi̱ sa̱aꞌ ni̱a̱ ndii, i̱i̱n nda̱a̱ꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱. Xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ na süu̱ꞌ uvi̱ taꞌan ka̱ kuuꞌ ne̱ ja̱a̱nꞌ, süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ nduuꞌ ni̱a̱. 9 Sa̱kanꞌ na kuiiꞌ ne̱ ni̱ nda̱sa̱i̱i̱n Ndiosí ndii, vä̱ꞌa̱ na̱ta̱ꞌviꞌ ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ i̱i̱n ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
10 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ vi̱ꞌe̱ ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ni̱ tukuuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ. 11 Ni̱ kaꞌa̱n ka̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii:
―Yo̱o̱ ka̱ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ ñaꞌ siꞌi ra̱ te̱ tundaꞌáꞌ ra̱ xiinꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌaꞌ ndii, xaaꞌ ra̱ kua̱chi̱ xiinꞌ tu̱ku̱ ña̱ꞌaꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ñaꞌ siꞌiꞌ nu̱uꞌ ra̱. 12 Te̱ naaꞌ ña̱ꞌaꞌ nataꞌviꞌ taꞌanꞌ xiinꞌ i̱i̱ꞌ aꞌ, te̱ tu̱ndaꞌa̱ꞌ aꞌ xiinꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, xaaꞌ tu̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ kua̱chi̱ xiinꞌ i̱nga̱ te̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ñuꞌuꞌ Jesús ne̱ kualiꞌ
(Mt. 19:13-15; Lc. 18:15-17)
13 Untaꞌ ndii, ni̱ nde̱kui̱e̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ nuu̱ꞌ Jesús te̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱. Ndisu̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ xiꞌé ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ kua̱xi̱ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ. 14 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ xaaꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiꞌe̱ a̱ nuu̱ꞌ ra̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Ta̱xi̱ ndo̱ꞌ na ki̱xi̱n ne̱ kualiꞌ nuu̱ꞌ i̱, te̱ nä̱ka̱si̱ ña̱ꞌaꞌ ndo̱ꞌ, kua̱chi̱ ndii xaꞌndia chuunꞌ Ndiosí nimá ne̱ i̱ni̱ xini ña̱ꞌaꞌ nde̱e̱ naa i̱ni̱ ne̱ kualiꞌ kaa̱ꞌ xini ni̱a̱ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱. 15 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, yo̱o̱ ka̱ täxiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱ nde̱e̱ naa taxiꞌ ne̱ kualiꞌ kaa̱ꞌ xaꞌndia chuunꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kuenta a̱ ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ―ni̱ kachi̱ a̱.
16 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nu̱mi̱ a̱ ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ chi̱ndi̱e̱e̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ a̱ xíniꞌ ni̱a̱, te̱ ni̱ xa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱.
So̱ꞌo̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ i̱i̱n te̱ vika̱ꞌ
(Mt. 19:16-30; Lc. 18:18-30)
17 Te̱ kii̱ꞌ kiꞌinꞌ Jesús i̱chiꞌ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii, ndavaꞌ i̱i̱n te̱ yivi̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱, te̱ ni̱ xi̱kuii̱n xitiꞌ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ ndatuꞌúnꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ ndii:
―Tákuiꞌe, ña̱ va̱ꞌa̱ nimá, ¿ndee ña̱ kuní a̱ sa̱a̱ i̱, te̱ na̱ti̱i̱n i̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ? ―ni̱ kachi̱ ra̱.
18 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii:
―Kii̱ꞌ kaꞌán u̱nꞌ ña̱ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá nduuꞌ yuꞌu̱ ndii, ¿ndichun kaꞌán u̱nꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ? Kua̱chi̱ ndii i̱i̱n nda̱a̱ꞌ Ndiosí kui̱ti̱ꞌ nduuꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ nimá. 19 Xa̱ xiní u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ kaꞌán ndii: “Kümiꞌ u̱nꞌ musa u̱nꞌ. Kä̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Sä̱kuiꞌnaꞌ u̱nꞌ. Käꞌa̱n u̱nꞌ tu̱n vixi̱. Kü̱ndu̱u̱ u̱nꞌ te̱ uvi̱ nimá. Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ u̱nꞌ” ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
20 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús ndii:
―Tákuiꞌe, xa̱ saxinú i̱ sa̱kuuꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ nde̱e̱ kii̱ꞌ nduuꞌ i̱ te̱ sa̱va̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ꞌni̱ Jesús nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ ku̱ndani̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Ndee i̱i̱n nda̱a̱ꞌ ti̱o̱ꞌ ña̱ꞌa̱ kuní ka̱ sa̱a̱ u̱nꞌ. Kuaꞌan te̱ xi̱ko̱ꞌ u̱nꞌ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ u̱nꞌ, te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ xu̱ꞌunꞌ a̱ nda̱ꞌaꞌ ne̱ ndaꞌvi kuuꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ku̱miꞌ u̱nꞌ ña̱ vikaꞌ ndi̱viꞌ. Te̱ ki̱xi̱n u̱nꞌ, te̱ ku̱ndiku̱n u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
22 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱ndaꞌvi va̱ kuni ra̱, te̱ ni̱ ku̱suchiꞌ i̱ni̱ ra̱ ni̱ ke̱ta̱ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ vika̱ꞌ va̱ nduuꞌ ra̱.
23 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ Jesús nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ sa̱a̱ xinundu̱u̱ xiinꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Vixi xa̱va̱ꞌa̱ nuu̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱nda̱ni̱ va̱ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ni̱ tu̱ku̱u̱ Jesús xiinꞌ ra̱ ndii:
―Pi̱a̱ꞌun, xa̱ vixi nduuꞌ a̱ nuu̱ꞌ i̱i̱n ne̱ ndani̱ ña̱ vikaꞌ, te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱. 25 Vixi ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱, nde̱e̱ naa ña̱ kü̱vi̱ tu̱ xkaꞌndi̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n camello yavi̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n tiku ―ni̱ kachi̱ a̱.
26 Te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii, so̱ꞌo̱ ndi̱e̱eꞌ ka̱ ni̱ na̱nda̱ni̱ ra̱ kaꞌán xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱ ndii:
―Naaꞌ sa̱kanꞌ ndii, ¿yo̱o̱ tu̱ ku̱vi̱ kaku̱ nuu̱ꞌ kua̱chi̱ ni̱a̱? ―kachi xiinꞌ taꞌanꞌ ra̱.
27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ na̱ko̱to̱ ndi̱a̱a̱ ña̱ꞌaꞌ Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii:
―Ne̱ yivi̱ꞌ ndii, kü̱vi̱ sa̱a̱ ni̱a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ Ndiosí ndii, ku̱vi̱ sa̱a̱ ña̱ꞌaꞌ a̱, sa̱kanꞌ ña̱ sa̱kuuꞌ ña̱ꞌa̱ ku̱vi̱ xaaꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱ xiinꞌ ra̱.
28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii:
―Tákuiꞌe, ko̱to̱ u̱nꞌ, nduꞌu̱ ndii, ni̱ na̱ko̱o̱ ndu̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kumiꞌ ndu̱, te̱ ndikún ndu̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ra̱.
29 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ ndii:
―Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, sa̱kuuꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ ni̱ na̱ko̱o̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, uun tiaa̱ taꞌanꞌ ni̱a̱, uun ña̱ꞌaꞌ taꞌanꞌ ni̱a̱, uun yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱, uun siꞌe̱ ni̱a̱, uun ñu̱ꞌuꞌ ni̱a̱ xaꞌa̱ꞌ ña̱ ndikún ni̱a̱ yuꞌu̱ xiinꞌ xaꞌa̱ꞌ tu̱ꞌu̱n va̱ꞌa̱ ndii, 30 sa̱ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí vi̱ti̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Ta̱xi̱ a̱ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ vi̱ꞌe̱ ni̱a̱, te̱ ta̱xi̱ tu̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ ku̱ndu̱u̱ taꞌanꞌ ni̱a̱, xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ ku̱ndu̱u̱ si̱ꞌiꞌ ni̱a̱, xi̱i̱nꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ ku̱ndu̱u̱ siꞌe̱ ni̱a̱. Te̱ ta̱xi̱ a̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ñu̱ꞌuꞌ nda̱ꞌaꞌ ni̱a̱. Tee̱ꞌ ndee sa̱ndoꞌoꞌ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ, ndisu̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ tu̱ku̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ. 31 Ndisu̱ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ nu̱uꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ. Te̱ kuaꞌa̱ꞌ tu̱ ne̱ nduuꞌ ne̱ soꞌo̱ꞌ ndiꞌiꞌ vi̱ti̱n ndii, ne̱ nu̱uꞌ na̱ndu̱u̱ ni̱a̱ nu̱uꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ a̱.
Tu̱ku̱ ni̱ kaꞌán Jesús xaꞌa̱ꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ a̱ te̱ ku̱vi̱ a̱
(Mt. 20:17-19; Lc. 18:31-34)
32 Te̱ kii̱ꞌ kuaꞌa̱n kaaꞌ Jesús i̱chiꞌ ñu̱u̱ Jerusalén ndii, niꞌiꞌ i̱chiꞌ a̱ nuu̱ꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n a̱. Te̱ nandani̱ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ yiꞌvi tu̱ ra̱ ndikún ña̱ꞌaꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱. Sa̱kanꞌ te̱ tu̱ku̱ ni̱ ni̱ na̱ka̱ siinꞌ a̱ te̱ uxi̱ uvi̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ xiinꞌ ra̱ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ a̱ ndii:
33 ―Xiní ndo̱ꞌ ña̱ i̱chiꞌ ñu̱u̱ Jerusalén kaaꞌ e̱ꞌ kuaꞌa̱n e̱ꞌ vi̱ti̱n. Te̱ i̱kanꞌ sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ, nda̱ꞌaꞌ kiꞌinꞌ sutu̱ kuuꞌ nu̱uꞌ xiinꞌ nda̱ꞌaꞌ te̱ sa̱niaꞌá tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, te̱ ka̱tunꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ yuꞌu̱, te̱ na̱kuita̱ kuento ra̱ ña̱ kuní a̱ ku̱vi̱ i̱, te̱ sa̱na̱kuaꞌa tu̱ ra̱ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ tukuꞌ. 34 Te̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe ra̱ yuꞌu̱, te̱ ko̱ndi̱a̱ tiasi̱ꞌi tu̱ ra̱ yuꞌu̱, te̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uꞌvi̱ tu̱ ra̱ yuꞌu̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ yuꞌu̱. Ndisu̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ te̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
So̱ꞌo̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ Juan xiinꞌ Jacobo ña̱ni̱ ra̱
(Mt. 20:20-28)
35 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ku̱ya̱ti̱n Jacobo xiinꞌ Juan nuu̱ꞌ Jesús. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Zebedeo nduuꞌ uvi̱ sa̱aꞌ ra̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ a̱ ndii:
―Tákuiꞌe, kuní ndu̱ ña̱ sa̱a̱ u̱nꞌ i̱i̱n ña̱ va̱ꞌa̱ ña̱ kaka̱n ndu̱ nuu̱ꞌ u̱nꞌ vi̱ti̱n ―ni̱ kachi̱ ra̱.
36 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―¿Ndee ña̱ kuní ndo̱ꞌ sa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ ndo̱ꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
37 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ndii:
―Sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱ te̱ ta̱xi̱ u̱nꞌ ku̱ndi̱e̱e̱ ndu̱ xi̱i̱nꞌ u̱nꞌ miiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ u̱nꞌ miiꞌ nda̱tu̱nꞌ kooꞌ chukuuꞌ kaaꞌ. I̱i̱n ndu̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ u̱nꞌ, te̱ i̱i̱n tu̱ku̱ ndu̱ ku̱nduꞌu̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
38 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús xiinꞌ ra̱ ndii:
―Kündani̱ ndoꞌó ndee ña̱ xikán ndo̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱. ¿Ñáá ku̱ndi̱e̱ni ndoꞌó ko̱o̱ ndo̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ yuꞌu̱? ¿Ñáá ku̱ndi̱e̱ni ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nde̱e̱ naa sa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ yuꞌu̱? ―ni̱ kachi̱ a̱.
39 Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ ja̱a̱nꞌ ndii:
―U̱u̱n ndo̱ꞌ, ku̱ndi̱e̱ni ndu̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Ndi̱xa̱ nduuꞌ a̱ ndii, ku̱ndi̱e̱ni ndoꞌó ko̱o̱ ndo̱ꞌ tu̱ndoꞌo̱ꞌ chie̱ kooꞌ chukuuꞌ ña̱ ku̱ndo̱ꞌo̱ yuꞌu̱, te̱ ku̱ndi̱e̱ni tu̱ ndo̱ꞌ ña̱ sa̱ndoꞌoꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ndoꞌó nde̱e̱ naa sa̱a̱ ni̱a̱ xiinꞌ yuꞌu̱. 40 Ndisu̱ ña̱ ku̱ndi̱e̱e̱ ndo̱ꞌ nda̱ꞌaꞌ kua̱ꞌa̱ i̱, uun nda̱ꞌaꞌ i̱ti̱n i̱ ndii, süu̱ꞌ yuꞌu̱ kuní a̱ taxiꞌ ña̱ ja̱a̱nꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii ne̱ xa̱ yoo tu̱ꞌva̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ kui̱ti̱ꞌ na̱ti̱i̱n a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
41 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ i̱nga̱ te̱ uxi̱ taꞌan ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ na̱saa̱ꞌ ra̱ ni̱ xi̱ni̱ ra̱ Jacobo xiinꞌ Juan ja̱a̱nꞌ. 42 I̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús sa̱kuuꞌ ra̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Xiní ndo̱ꞌ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ te̱ kuuꞌ nu̱uꞌ nuu̱ꞌ ne̱ tukuꞌ ndii, sananduuꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ nde̱e̱ naa ña̱ꞌa̱ ra̱, te̱ te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ni̱a̱ ndii, xikoꞌ niꞌiꞌ ña̱ꞌaꞌ ra̱ te̱ ña̱ kaꞌán mi̱iꞌ ra̱ yoo. 43 Ndisu̱ süu̱ꞌ sa̱kanꞌ ku̱ndu̱u̱ a̱ te̱i̱n ndoꞌó. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndu̱u̱ te̱ kaꞌnuꞌ ka̱ te̱i̱n ndoꞌó ndii, kuní a̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ ndo̱ꞌ. 44 Te̱ yo̱o̱ ka̱ kuni ku̱ndu̱u̱ te̱ nu̱uꞌ te̱i̱n ndoꞌó ndii, kuní a̱ ña̱ ku̱ndu̱u̱ ra̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ nuu̱ꞌ sa̱kuuꞌ ndo̱ꞌ. 45 Kua̱chi̱ ndii, ni̱ nde̱e̱ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, kuä̱xi̱ i̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ i̱. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kua̱xi̱ i̱ te̱ ka̱ka̱ nu̱u̱ i̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱, te̱ cha̱ꞌvi̱ i̱ xiinꞌ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ kua̱chi̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
So̱ꞌo̱ ni̱ xa̱a̱ a̱ kii̱ꞌ ni̱ sa̱ndaꞌa Jesús i̱i̱n te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ, te̱ naniꞌ Bartimeo
(Mt. 20:29-34; Lc. 18:35-43)
46 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xaa̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ñu̱u̱ Jericó. Te̱ kii̱ꞌ ketaꞌ a̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ kuaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ kuaꞌa̱ꞌ yaꞌa̱ ka̱ ne̱ yivi̱ꞌ ndii, nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ, te̱ naniꞌ Bartimeo, yu̱ꞌuꞌ i̱chiꞌ miiꞌ xkaꞌndíá a̱ kuaꞌa̱n a̱ ja̱a̱nꞌ xikán ra̱ li̱muxtan. Te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, siꞌe̱ Timeo nduuꞌ ra̱. 47 Kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ Jesús, ña̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, nduuꞌ ña̱ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n i̱kanꞌ ndii, ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndeꞌí tiꞌeꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii:
―Jesús, yoꞌó ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
48 Te̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ ni̱ xiꞌe̱ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱, ndisu̱ so̱ꞌo̱ tiꞌeꞌ ka̱ kaꞌán ra̱ ndii:
―Yoꞌó ña̱ nduuꞌ si̱a̱niꞌ xikaꞌ David, ku̱vi̱ta i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ i̱ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
49 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ ña̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ ra̱, te̱ ki̱xi̱n ra̱ miiꞌ iinꞌ a̱. Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ ka̱na̱ ña̱ꞌaꞌ ni̱a̱ kaꞌán ni̱a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Kä̱ka̱ nimá u̱nꞌ, ndo̱ndi̱chi̱ u̱nꞌ. Kanaꞌ ra̱ yoꞌó ―ni̱ kachi̱ ni̱a̱.
50 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xta̱ꞌniꞌ ra̱ toto̱ tití ra̱ ska̱naꞌ ra̱ a̱ i̱kanꞌ, te̱ yachi̱ va̱ ni̱ ndo̱ndi̱chi̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱a̱ ra̱ nde̱e̱ miiꞌ iinꞌ Jesús. 51 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ ndii:
―¿Ndee ña̱ kuní u̱nꞌ sa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
Te̱ ni̱ na̱kui̱i̱n te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii:
―Tákuiꞌe, kuní i̱ ndii, na̱ko̱to̱ꞌni̱ i̱ sa̱a̱ u̱nꞌ ―ni̱ kachi̱ ra̱.
52 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
―Kuaꞌan nuꞌu̱, xa̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ i̱ni̱ u̱nꞌ xini u̱nꞌ yuꞌu̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
Ni̱ kaꞌa̱n so̱ꞌo̱ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱, te̱ xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ nuni̱a̱ꞌ ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ ra̱, te̱ ni̱ xi̱ku̱ndiku̱n ña̱ꞌaꞌ ra̱ kuaꞌa̱n ra̱ i̱chiꞌ.