Tyiñu Tsa Javaha̱ Ra Apóstol: Ra Tsa Tava̱ Tyiñu Ra Jesucristo
1
Nu catyí ra Jesús tyin cua quitsi Tatyi Ii Nyoo
1 Yooho Teófilo, quɨvɨ tsa jacuhu̱n yu tutu tsa jihna ñi can tsi un, tyaa̱ yu tandɨhɨ tsa quitsaha̱ javahá ra Jesús tan tandɨhɨ tsa jacuaha̱ ra nda quɨvɨ jihna ñi, 2 tan nda quɨvɨ nandaa̱ ra andɨvɨ. Tan tsa ndi cumañi ca nandaa ra andɨvɨ, nacatsi̱ ra tsi ra apóstol cuenda ra. Tan tsihin tunyee iñi Tatyi Ii Nyoo tava̱ tyiñu ra tsi ra naha tyin caca ra naha tyiñu ra. 3 Tan cuaha xaan tundoho nyehe̱ ra Jesús tan tsihi̱ ra. Tan tsa yaha̱ tsa tsihi̱ ra, nandoto̱ ra tan quituvi̱ ra nu yucú ra tsa tava̱ tyiñu ra. Tan tsitsi tsa uvi xico quɨvɨ, cuaha xaan tsaha quituvi̱ ra nu yucú ra naha, tyin na coto ra naha tyin nditsa tsa nyito ra. Tan caha̱n ra Jesús tsihin ra naha nácaa ndacá ñaha Nyoo tsi yo.
4 Tsa ndi nyií ra Jesús tsihin ra naha, tan catyí ra tsihin ra naha:
―Ña cua quita ndo Jerusalén ihya, nda cuanda naquihin ndo tsa catyi̱ Jutu yu tyin cuhva ra tsi ndo, tumaa tsa caha̱n yu tsihin ndo quɨvɨ can. 5 Nditsa tyin tsihin ndutya jacoondutya̱ ra Juan tsi nyɨvɨ. Maa tyin nyooho ña cuaha ca quɨvɨ tan coondutya ndo tsihin Tatyi Ii Nyoo ―catyí ra Jesús tsihin ra naha.
Nu nandaa̱ ra Jesús andɨvɨ
6 Tsa ndu ii̱n ra tava̱ tyiñu ra Jesús, tan tsica̱ tuhun ra naha tsi ra tan catyí ra naha:
―Jutu Mañi yu, ¿a vityin ñi cua jacacu un tsi ñuu Israel ihya tsa ña cua cundaca ñaha ca ra ñuu Roma tsi yo? ―catyí ra naha.
7 Tan nacaha̱n ra Jesús tan catyí ra tsihin ra naha:
―Ña taahán tsi coto nyooho ndáa quɨvɨ cua cuvi tsa cua javaha Nyoo Jutu yo. Intuhun ñi maa ra cua cahan ama cua cuvi tsi. 8 Tyin quɨvɨ tsa cua quitsi Tatyi Ii Nyoo sɨquɨ ndo cua naquihin ndo tunyee iñi ra, tan cua quita ndo tan cua cahan ndo tuhun yu ñuu Jerusalén ihya tan tandɨhɨ ñuu tsa cayucú Judea tan Samaria, tan nda cuanda nanɨɨ cahnu ñuhu ñayɨvɨ ―catyí ra Jesús tsihin ra naha.
9 Tan tsa yaha̱ tsa caha̱n ra Jesús tuhun ihya, tan tsitsi tsa nyehé ra naha tsi ra, nandaa̱ ra andɨvɨ, tan quɨhvɨ̱ ra tsitsi vico. Tacan tan ña nyehe̱ ca ra naha tsi ra. 10 Tan cuhva tsa nyehé ndaá ra naha andɨvɨ, quituvi̱ uvi taahan ángel Nyoo tsa nditsí jahma cuitsin yatyin ñi nu nyecú ra naha. 11 Tan catyí ángel can naha ra tsihin ra tava̱ tyiñu ra Jesús:
―Nyooho ra Galilea, ¿nacuenda nyehé ndaa xaan ndo andɨvɨ? Ra Jesús tsa nyehe̱ ndo nandaa̱ ihya, juvin ra cua quitsi inga tsaha, tan tyehen cua nyehe nyico ndo tsi ra ―catyí ángel tsihin ra naha.
Nu nacatsi̱ ra tava̱ tyiñu ra Jesús tsi ra Matías tyin jaha tyiñu ra tyiñu tsa javaha̱ ra Judas
12 Tacan tan quita̱ ra tava̱ tyiñu ra Jesús nu tsiyucu̱ ra naha yucu nu iyó yutun olivo. Tan cuanuhu̱ ra naha ñuu Jerusalén. Tan yatyin ñi canyií ñuu can, tumaa sava hora ñi tan tsaa yo. Tyin sava hora ñi cuví caca nyɨvɨ quɨvɨ quitatú ñi, tyin tacan catyí maa ley tsa tyaa̱ ra Moisés. 13 Tsa tsaa̱ ra naha ñuu Jerusalén can, ndaa̱ ra naha nu tsinu uvi pisu vehe nu iyó ra naha. Tan ra tsa yucú can, cuví ra ihya naha ra: ra Pedro, ra Jacobo, ra Juan, ra Andrés, ra Felipe, ra Tomás, ra Bartolomé, ra Mateo, ra Jacobo sehe ra Alfeo, tan ra Simón ra tsa cuñí tsa nasama ra ndacá ñaha, tan tsihin ra Judas yañi ra Jacobo. 14 Tan tandɨhɨ ra ican naha ra ndu iín ra naha tandɨhɨ quɨvɨ tan tsicán tahvi ra naha tsi Nyoo. Tan yucú ndɨhɨ tucu yañi ra Jesús tsihin ra naha, tan tsihin ña María sɨhɨ ra, tan cuaha ca maa ñiñaha.
15 Tan tsa tandɨhɨ nyɨvɨ tsa ndu iín quɨvɨ can quitá maa cientu oco ñi. Tacan tan nduvita̱ ra Pedro. Tan catyí ra tsihin ñi:
16 ―Nyooho yañi, tsa nyaá tucu maa tsa taha̱n ra Jesús cuhva ihya tan vityin tsa cundaa̱ tsa caha̱n ra David jaha̱ Tatyi Ii Nyoo nu catyi̱ ra tyin ra Judas cua cuhva cuenda ra tsi ra Jesús tsi ra xaan iñi tsi ra. 17 Tan ra Judas cuví ra iin ra tsa tsinyii̱ tsihin yo. Tan iin caa ñi jaha̱ tyiñu ra tsihin yo. 18 Maa tyin tsaha̱n ra, tan jata̱ ra ñuhu tsihin xuhun tsa ñihi̱ ra tsa xico̱ ra tsi ra Jesús. Yaha̱ can tan canacava̱ ra tsihin jiñi ra, tan ndata̱ tsitsi ra tan quita̱ tandɨhɨ tsɨtɨ ra. 19 Tan quɨvɨ tsa tsito̱ nyɨvɨ iyó Jerusalén ihya tsa tsihi̱ ra, jacunañi̱ ñi ñuhu can Acéldama. Tan tsa tsihin yuhu maa ñi cuñí tsi catyí Ñuhu cuenda tsa Tsatɨ̱ Nɨñɨ Nyɨvɨ. 20 Tyin nu libru Salmo catyí tsi cuenda ra Judas tyehen:
Na ndoo maa vehe ra.
Tan ña coo nyɨvɨ tsitsi vehe can.
Tan catyí tucu tsi:
Inga ra cua jaha tyiñu tyiñu tsa javaha̱ ra.
21-22 ’Tan vityin yucú ra tsa cutaha̱n tsihin yo quɨvɨ tsinyii̱ Jutu Mañi yo Jesucristo tsihin yo; nda quɨvɨ jacoondutya̱ ra Juan tsi ra, tan nda quɨvɨ nandaa̱ ra cuahán ra andɨvɨ. Tan vityin ñiñi cuñí tsi tsi inga ra cuvi tsandaa tsihin yo tsa cuenda tsa nandoto̱ ra Cristo ―catyí ra Pedro.
23 Tacan tan cana̱ ra naha tsi uvi taahan ra naha. Cana̱ ra naha tsi ra José tsa nañí Barsabás, tan juvin ñi nañí tucu ra Justo; tan cana̱ tucu ra naha tsi ra Matías. 24 Tan tsica̱n tahvi ra naha tsi Nyoo tan catyí ra naha tyehen:
―Jutu Mañi yu, yooho tsitó un tsa tsicá iñi ndi tsihin añima ndi. Ja̱naha tsi ndi tsitsi tsa uvi taahan ra ihya naha ra, ndáa ra tsa nacatsi̱ maa un, 25 tyin cuiso ra tyiñu tsa jacunaa̱ ra Judas tsa cuenda cuatyi ra, tan cuahán ra nu taahán maa tsi cuhun ra ―catyí ra naha, tsica̱n tahvi ra naha tsi Nyoo.
26 Tacan tan tava̱ cuenda ra naha ndáa ra cua tahan tsi cuiso tyiñu can. Tan taha̱n tsi tsi ra Matías. Ra ican cuví ra taha̱n tsi cutahan tsihin tsa utsi iin ra tsa tava̱ tyiñu ra Jesús.