42
Yosep toono bizin tisula pa Aikuptu be tiŋgiimi kan kini
1 Yakop imbotmbot toono Kanaan, mi ileŋ kembei kini imbotmbot Aikuptu a. Tabe isu mi iso pa lutuunu bizin ma iso: “Ai, parei ta niom kapargedgeede yom ma kombotmbot? 2 Nio aŋleŋ kembei kini imbotmbot Aikuptu a. Kamaŋga ma kusula be kiŋgiimi kanda kini. Kokena temetmeete.”✡
3 To Yosep toono bizin laamuru tiurpe mburu kizin, mi timaŋga be tisula pa Aikuptu. 4 Tamen Yosep tiziini Benyamen na, Yakop iruuti ma imbot. Paso, ni kopoono rru pini: Kokena ni ila ma indeeŋe pataŋana ma iŋgi. 5 Tana Yakop lutuunu bizin ziŋan zin wal pakan tipa ma tisula pa Aikuptu be tiŋgiimi kan kini. Pa peteele biibi tana isu toono Kanaan tomini.
6 Mi indeeŋe tana na, Yosep ikamam peeze pa toono ki Aikuptu. Tabe zin karkari boozomen ta timar Aikuptu be tiŋgiimi kan kini na, tilala kini. Tana Yosep toono bizin timar, to zin tomini tila ma tipet kini, mi tilek kumbun pini. 7 Yosep ire zin na, ikilaala zin kek. Tamen iswe itunu pizin som. Ikam mbulu kembei ta ni tomtom ndelŋana i. Mi ipakeŋ kumbun pa sua ŋasasaaraŋana ma iso: “Ai, niom so kar i? Iŋgi kakam so?” Mi zin tiso: “Niam ambot toono Kanaan, mi amar be amgiimi koyam kini.”
8 Yosep, ni ikilaala toono bizin. Tamen zin na, tikilaali som. 9 To ni mataana ila pa miuŋana kini ta muŋgu ire na, mi iso: “Wa, niom tina sa pautu na. Niom kamar be kitiiri toono tiam mibe kuute pakaana iŋgoi ta irao pa malmal som i.”✡ 10 Zin tipekel kalŋaana ma tiso: “E-e, biibi tiam, kembena som. Niam mbesooŋo ku. Mi iŋgi amar be amgiimi koyam kini men. 11 Niam ta boozomen ti, tomoyam ta. Pautu sa imbot raama yam som. Sua ta niam amso u i, ŋonoono men. Pakaamŋana som.”
12 Tamen Yosep iso: “Som. Niom kamar be kitiiri toono tiam, bekena kuute pakaana iŋgoi ta irao pa malmal som i.”
13 To zin tipekel kalŋaana ma tiso: “Biibi, niam ti, tomtom ta lutuunu bizin. Muŋgu na, niam pikin tomooto laamuru mi ru. Tamen tiziyam ta, ni imbot mini som. Mi tiziyam toro, ta kaimerŋana i, ni ziru tomoyam timbotmbot su lele Kanaan a.” 14 Tamen Yosep iso pizin mini ma iso: “Sua ta aŋso na. Niom pautu tau. Tana aŋso sua mbolŋana piom pa king ki Aikuptu zaana ta kembei: 15-16 Sombe tiziyom kaimerŋana tana imar ipet tio som, inako aŋzem yom ma kala pa kar tiom mini na som. Tana koŋgo tomtom tiom tasa ma ila be ikam tiziyom tana ma imar. Mi niom pakan, nako kamap ma kelela ruumu sanaana mi kombotmbot. Mi ko aŋre ten: Sua tiom ŋonoono, som som? Mi sombe som, na aŋso kat pa king zaana ta kembei, niom tina pautu tau.” 17 Ni iso sua tana makiŋ, to iur zin ma tilela ruumu sanaana leleene ma timbot irao mbeŋ tel.
18 Mbeŋ tel tana ilae, to Yosep iso pizin ma isombe: “Keleŋ. Nio ti, aŋmoto Anutu tomini. Tana ko aŋur leyom zaala toro. Zaala tiŋgi, sombe koto, inako kemetmeete som. 19 Zaala ta kembei: Niom sombe kapakaam yo som, mi koso sua ŋonoono men, nako tomtom tiom tasa imbot lela ruumu sanaana leleene. Mi niom pakan na, kiŋgiimi koyom kini, mi kakam ma kimiili ma kala kizin wal tiom tau timbot ŋoobo na. 20 Tonabe kakam tiziyom kaimerŋana tau ma imar tio. Naso aŋute kembei sua tiom ŋonoono men, mi niom kemetmeete som.”
Zin tileŋ sua kini tana na, tiyok pa. 21 To timaŋga mi tiparzzo sua pizin. Tiso: “Ŋonoono kat. Sosor ta takam pa tizindi Yosep, ta koozi indeeŋe iti i. Pa iti takam pataŋana pini, mi ni itaŋroro iti be tumuŋai i, tamen teleŋi som. Tanata koozi tendeeŋe pataŋana i.” 22 Mi Ruben iso pizin ma iso: “Lak, koroŋ ta nio aŋso piom be kapasaana tizindi pepe. Tamen niom keleŋ la sua tio som. Tanata koozi siŋ kini ise kiti i.” 23 Zin tizzo sua tana na, tiute tau Yosep ileŋleŋ zin i som. Paso, ni ikamam kembei tau ni ileŋ kalŋan som, mi izzo sua pizin ila ki tomtom toro ta itortooro kalŋan i. 24 Ni ileŋ zin na, leleene tiŋisŋiizi. Tana itoori ma kereene ila ndel mi itaŋ, tona itoori, mi iso sua pizin mini. To iso pizin menderŋan ma tipo Simion namaana la toono mi tiziini bizin matan, mi tikami ma tila.
25 Yosep imaŋga to iur sua pizin mbesooŋo kini be tizeebe zin gomsaaba ki toono bizin pa kini ma bokbok, mi tipimiili pat kizin ma tiur sula gomsaaba kizin tataŋa mini. Mi tikam kan kini mazeene be iuulu zin pa zaala. Tana zin mbesooŋo tila ma tikam kembei ta ni iso na.
26 To Yosep toono bizin tiur kini mi mburu kizin isala doŋki kizin mi tila len. 27 Tiwwa ma tila mi tipet lele tabe tikeene pa i, to tomtom kizin ta ikaaga gomsaaba kini be ikam doŋki kini ka kini sa ma ikan. Beso mataana isula na, ire pat kini milmilŋan imbotmbot se gomsaaba kwoono. 28 To iso toono ma tiziini bizin pa ma iso: “Wae! Kamar ma kere. Pat tio, ta tipimiili mini i!” Tabe keten ikam keŋ, mi timoto kan ma tiso: “Wai, parei ta Anutu ikam piti ta kembei?”
29 Timiili ma tila tipet ki taman Yakop ta Kanaan a, to tiso i pa mbulu boozomen ta ipet pizin isu Aikuptu na. 30 Mi tiso: “Biibi ki toono kizin Aikuptu iso sua ŋasasaaraŋana piam ma isombe niam amla be amreut zin pa toono kizin. 31 Mi niam amso: ‘E-e, niam ti pautu som. Niam tomtom ki sua ŋonoono men. 32 Niam ti tomoyam tamen. Muŋgu na, niam laamuru mi ru. Tamen tiziyam ta, ni imbot mini som. Mi tiziyam toro, ta kaimerŋana i, ni ziru tomoyam timbotmbot ta Kanaan a.’
33 To biibi tana isu na iso piam ma isombe: ‘Kena kezem tomtom tiom tasa ma niamru ambotmbot, mi niom pakan kakam kini pa wal tiom mi kimiili ma kala. Kokena petel zin. 34 Mi so kimiili mini, to niomŋan tiziyom ta kaimerŋana na kamar. Naso aŋute niom pautu som, mi sua tiom ŋonoono. Tonabe aŋzem toŋmatiziŋ tiom tana ma imiili ma ima tiom mini. Mi aŋyok piom be kapa sorok pa lele tiŋgi mi kakam mburooŋo pa.’ ”
35 Tiso sua makiŋ, mi tikam gomsaaba kizin be tiliŋ kini isu pa. Beso matan su na, zin ta boozomen mi tire pat milmilŋan imbot lela gomsaaba kizin kizin. Ziŋan taman tire ta kembei, to keten ikam keŋ mi timoto kan biibi kat. 36 To taman Yakop isu mi iso pizin ma iso: “Niom ti kakam yo ma aŋwe maandabi kek pa lutuŋ bizin ru, Yosep mi Simion. Mi koozi kosombe kakam Benyamen tomini ma izem yo? Pataŋana izze tio ta izze tio men i.”
37 Tona Ruben iso pini ma iso: “Tamaŋ, ndemeere yo be aŋkam Benyamen ma niamru amla. Ni ko imiili ma imar mini. Mi sombe som, nako rao pun lutuŋ bizin ru ma timeete be tikoti.” 38 Yakop iso: “Ina som. Lutuŋ ti ko irao niomŋan kala na som. Pa toono, ta imeete kek. Mi iŋgi ni itutamen ta imbotmbot i. Sombe ila ma pataŋana sa indeeŋi isu zaala lwoono, na pataŋana tana kola ipun yo ma aŋmeete. Pa iŋgi aŋwe kolman kek.”
✡ 42:2 Ŋgo 7:12 ✡ 42:9 Un 37:5-10