11
Lasarusi Wayahina
Lasarusi Yanꞌ Aniga
1 Aitam onoto ana wava Lasarusi vi‑kwanaha. Tauna meagai Betani onotona, kadu novunovuna ainua, ai wava Mari kadu Marita, nui imamaei.✡ 2 Ka Mari tanoi vivane Mari‑nana Iesu aena bunami, e apanana wayahina Iesu aena nau‑wohi. Ka Mari‑nana novuna Lasarusi vi‑kwanaha.✡ 3 Ka avaha Lasarusi vi‑kwanaha, novunovuna ainuai vane iva‑tawanei omo Iesu wayahina, ivona, “Kauvea, am niam edune‑nuanuaiei avaha vi‑kwanaha.”
4 Ka Iesu, avaha vaneana tanoi nononi, ivona, “Lasarusi a kwanahana a pai nau‑yehata eha aniga. Eha. Vona ahiahina, kwanaha tanoi a pai nau‑yehata wayahina tomotau yoko Yaubada didigana ivo‑vi‑natei, kadu Yaubada Natu‑hoina didigana ivo‑vi‑natei aitamoata deina.”✡
5 Ka Iesu aitonu dune‑nuanuaiei, vivane Marita, ka vaneina, ka kadu novuna Lasarusi. 6 Ka avaha Lasarusi vi‑kwanaha vaneana nononi, Iesu eha ta‑omo Lasarusi wayahina, kate aveta Iesu mamaei, tenoke kadu auyewa ainua hetana mamaei.
7 Ka avaha auyewai ainua iakwa, e Iesu tauna a tau vi‑muni‑waiwai vonei, ivona, “Ataina tuta kamavina papani Iudea wayahina.”
8 Ka a tau vi‑muni‑waiwai nuai vi‑tupatupa, wayahina Iesu ivonei, ivona, “Tau Viwavenena, tuta kikituna iakwa me Iudea hanu iepepei, e yai nuanua ivunum. Wayahina, medeina yam nuanua papani‑nana wayahina kamavina?”
9 Ka Iesu vona tana‑minikuna wayahina nau‑patei, ivona, “Auyewa aitamoata aitamoata a tana‑vewana ainua, a? Aitam tuta auyewa, ka kadu aitam tuta ioyoma. Wayahina, aituhu aviyaivia tuta auyewa nihenina ivenavenau, akanai taui eha ivito‑paine, iuna avaha tanopi a maheta mamaei. 10 Kate aituhu aviyaivia novanovana nihenina ivenavenau, apaina taui ivito‑painei, iuna wayahia maheta eha.”
11-13 Ka Iesu, avaha vonana vonei, kadu wayahia ivona, “Aka niam Lasarusi avaha ino‑ainei. Kate yauke ana‑nei tanoi, anau‑vi‑dagui.” Ka Iesu ya vonana vona baimina, ka anꞌ anamana vivane Lasarusi avaha aniga. Kate a tau vi‑muni‑waiwai inuanua Lasarusi ino‑ainei akanai.
Wayahina, taui inau‑pata, ivona, “Kauvea, vona ahiahina, aituhu ataina Lasarusi ino‑ainei, dewana dewa ahiahina, ka apaina tauna vidoha.”
14 Wayahina, Iesu wayahia vona‑vuvunaha, “Lasarusi avaha aniga. 15 Kate adewa‑haiawa, yauke eha tanoi ata‑mae yanꞌ aniga ana tuta wayahina. Iuna itomi nau‑wawanimi apaiku tanoi wayahina yau dewa udueyei, e uvitumahane‑vidoheu. Akanai ka, kana‑ne ya megeia.”
16 Ka Tomasi, kadu ivi‑wahani DidimusiV, tauna mini, e yaiana vonei, ivona, “Akanai, yaka tau viwavenena nui kana‑ne, ka avi tuta me Iudea tauna ivunui, inau‑vi‑anigi, akanai itoka tauna nui kanꞌ‑aniga!”✡
Iesu Vivane Mini‑havine‑hoina Kadu Yawai‑hoina
17-19 Ka Ierusalem ka Betani eha bana, 3 kilomitaV deina. Wayahina, me Iudea yoko Ierusalem ini‑tawanei iomoi Betani. Taui yai dune‑nuanuai nui ivinꞌ‑omo Marita ka Mari wayahia, e nuai iyavai novui wayahina. Ka tutana Iesu omo Betani nepena, tauna vane nononi vivane auyewa na nau‑punina iakwa, e tau vi‑meagai Betani Lasarusi itavuni. 20 Ka Marita, avaha Iesu omomo vaneana nononi, Betani ni‑tawanei omo Iesu wayahina, ka etawana venau‑potepotei. Kate vaneina Mari manua mamaei.
21 Ka Marita avaha Iesu vaniahei wayahina ivona, “Kauvea, aituhu nonova auyewa na nau‑punina iakwa wayahina wamke baina eta‑mae, akanai eha ana pata novu nꞌ‑aniga! 22 Ka tuta ataina wayahina avaha anamanem, aituhu aviani wayahina Yaubada eviamei, akanai tauna na‑venem.”
23 Ka Iesu Marita vonei, ivona, “Novum anigea na‑mini‑havine.”
24 Ka Marita ivona, “Ika, avaha anamanei apaina, auyewa pai nau‑yehata wayahina, tauna anigea na‑mini‑havine.”✡
25 Ka Iesu vonei, ivona, “Yauke taua mini‑havine‑nana kadu yauke taua yawai‑nana. Wayahina, aituhu aviyaivia ivitumahaneu, taui yawai eha na‑iakwa. Aituhu apaina taui inini inꞌ‑aniga, dewana eha aitam aviani, iuna taui nuai eha inꞌ‑aniga, kate imaꞌ‑vavaha. 26 Kadu tuta ataina wayahina, aituhu aviyaivia yawayawai kadu aituhu ivitumahaneu, akanai taui yai tuta eha na‑iakwa. Ka Marita, wamke medeina? Vonana evitumahanei, o eha?”
27 Ka Marita ivona, “Ika, Kauvea, avitumahanem wamke Tau Ito‑yavuha‑nana, taum Yaubada Natu‑hoina. Nonova tau apa‑taputapu iginumi vivane taum tanopia eomomo, kadu ataina avaha eomo, emamaei.”✡
Iesu Toutou
28 Ka Marita ipupu‑yehai deina, e mavina ya manua. Ka tauna vaneina Mari vona‑bigebigei, ivona, “Vaneiu, yaka Tau Viwavenena avaha omo, kadu tauna ya nuanua wamke.” 29 Ka Mari nononi, ka mini‑kwayavoni, e Iesu wayahina vinꞌ‑omo. 30 (Ka Iesu meagai Betani eha ta‑nu, ka aveta Marita avaha vi‑vaniaha, akanai tauna papani‑nana wayahina mamaei.) 31 Ka me Iudea tupwai Mari nui manua ivi‑mohai. Ka tutana Mari manua ni‑tawanei, e visina ine, tomotaui idudueyei, e inuanua Mari neine unuvovoa na‑tou. Wayahina, taui ivi‑muniei.
32 Ka Mari Iesu wayahina vinꞌ‑omo papani‑nana wayahina, ka dueyei. Akaka Mari Iesu matana iwaodu kadu vonei, ivona, “Kauvea, aituhu wamke baina eta‑mae, vona ahiahina, eha ana pata novu nꞌ‑aniga!”
33 Ka Iesu Mari yana tou dudueyei, ka kadu me Iudea taui nui iomomo yai tou dudueyei. Wayahina, ateatena viha kadu nuana ivita ananina. 34 E Iesu vi‑tanai, ivona, “Tauna a unuvovo aveta?” Ka tomotaui inau‑patei, ivona, “Kauvea, enꞌ‑omo, aviwavenem.”
35 Ka Iesu toutou.
36 Ka me Iudea, avaha Iesu yana tou idueyei, matataui ivona, “Vona ahiahina, tauna a niam dune‑nuanuaiei ananina!”
37 Ka tupwai wayahia ivona, “Iesu ya bagibagi ani‑vainena. Ka tauna ana pata tau mata‑goyo matana vo‑vi‑aiaia. Kaiwadi, aituhu Iesu ya nuanua, tauna ana pata kadu Lasarusi yanꞌ aniga vito‑potei, a?”✡
Iesu Lasarusi Si‑vi‑mini‑havine Anigea
38 Ka Iesu nuana ivita‑havine, ka tauna omo Lasarusi a unuvovo wayahina. Ka unuvovona aitam guba, ka awana hanu wayahina ibou‑potei. 39 Wayahina, Iesu yoko wayahia ivona, “Hanu‑nana unꞌ‑epa‑yavunei!”
Kate Marita, tauna tau mate novuna, Iesu ya vonana vona‑nau‑patei, ivona, “Kauvea, eha. Avaha mavunu! Iuna auyewa na nau‑punina avaha iakwa.”
40 Kate Iesu Marita ya vonana nau‑patei, ivona, “Medeina avaha avonem? Avonem aituhu evitumahaneu, apaina Yaubada didigana edueyei, a?”
41 Akaka tomotaui hanu iepa‑yavunei, ka Iesu dune‑vane ka ivona, “Amau, kaiwa ananina. Ataina avaha yau viama enononi. 42 Ka yauke avaha anamane‑vidohem vivane tuta habuhabuna enononiu. Kate ataina tomotau taina avonei didigam idueyei, iuna yau nuanua taui yam bagibagi idudueyei. Ka dewana na‑iakwa, taui nau‑wawani ivitumahana‑vidoha vivane wamke evi‑tuneu aomo.”
43 Ka Iesu ya viamana iakwa, e tauna movina ananina vi‑honei, ivona, “Lasarusi, eni‑ubau, eopu‑me!” 44 Akaka tau mate ni‑ubau, iopu, tauna na iumana nimana kadu aena. Kadu tepana kaleko lineniV iaumei. Wayahina, Iesu yoko‑nana vonei, ivona, “Kalekona unꞌ‑epa‑yavunei, uyavuhi.”
Me Iudea Yai Tau Eta‑naonao Yai Nuanua Iesu Yanꞌ Aniga
(Mateu 26:1-5; Marika 14:1-2; Luke 22:1-2)
45 Ka me Iudea, taui Mari inau‑vi‑taui, Iesu ya dewa‑bagibagi‑nana idueyei. Wayahina, habuhabui Iesu ivitumahanei.✡ 46 Ka tupwai wayahia eha ita‑vitumahane. Wayahina, taui imavi iomo Parisi wayahia, ka aviani Iesu dewei idudueyei, imataedai deina.✡ 47 Akaka tau vi‑nomu mata‑genai, kadu Parisi iawaehei tau veimea yoko inau‑hohoni.a Ka avaha inau‑hohoni, taui ivi‑tanaiei, ivona, “Aviani onotona wayahina kadedewei? Iuna eha vitupu, tauna paisewa bagibagi habuhabui dedewei. 48 Kate aituhu tauna kawaehei tuta tepakaia paipaisewa deina, apaina tomotau habuhabui ivitumahanei. Ka apaina, me Rom ivinꞌ‑omo, e yaka pai veimea ivita‑vovoni, ka kadu me Iudea habuhabuka ivunuka. Wayahina, nau‑wawanika tauna kabou‑potei.”
49 Ka aitam wayahia, ana wava Kaiapasi, ponimana tanoi wayahina tauna tau vi‑nomu ananina. Ka tauna yaiana vonei, ivona, “Itomi mwagemwagemi. 50 Iuna itomi eha dewa ahiahina uta‑nua‑hau. Aituhu apaina onoto aitamoata nꞌ‑aniga tomotau yoko habuhabuka wayahika, akanai itoka me Iudea habuhabuka eha kanꞌ‑aniga deina.”
51 Kaiapasi vonana vonei, kate vonana eha tauna ya nuenuea ta‑vinꞌ‑omo. Tauna tau vi‑nomu ananina ponimana tanoi wayahina, ka Yaubada awaehei tauna apa‑taputapu vivane apaina Iesu nꞌ‑aniga me Iudea yai yoko wayahi deina. 52 Ka vona ahiahina, Iesu aniga me Iudea wayahi, kate eha taui ai heta wayahi. Iesu kadu aniga Yaubada natunatuna habuhabui wayahi. Taui papani tunina tunina iyavuta imamaei, ka Iesu ya nuanua habuhabui na‑omanei, inau‑hohona, ivi‑yoko aitamoata.✡
53 Ka auyewana wayahina, me Iudea yai tau eta‑naonao yai nuanua Iesu ina‑nau‑vi‑anigi.✡
54 Wayahina, Iesu eha me Iudea mataia ta‑ni‑awana, kate yai meagai ni‑tawanei. Ka tauna ine aitam papani anata nepena wayahina. Ka aitam meagai, ana wava Eparaim, tanoi mamaei. Ka tauna kadu a tau vi‑muni‑waiwai nui tanoi imamaei.
55 Ka tutana Itouvuha Toneina ana tuta vi‑hinahina, me Iudea habuhabui yai meagai kikitui ini‑tawanei, ivanevane iomomo meagai Ierusalem wayahina. Ka taui yai dewa tutuaina mamaei, e naona pai vi‑toa a veimea ivi‑muniei, e nuai ivo‑vi‑aiaia deina. Ka dewana na‑iakwa, taui ai pata toneina idedewei tunuhina. 56 Ka tomotau‑naia Iesu inenenei. Ka tutana Manua Vito‑pota a papani nihenina imimini, taui yaiai matataui ivi‑tanatanaiei, ivona, “Medeina unuanua? Apaina onotona na‑omo Tonei taina wayahina, o eha?” 57 Kate tau vi‑nomu mata‑genai, kadu Parisi avaha veimea bagibagina iboui. Ka veimeana ivona aituhu aviyaivia Iesu ivaniahei, akanai taui nau‑wawani inꞌ‑omo tau eta‑naonao wayahia, ka aveta Iesu mamaei imataeda‑kwayavoni. Ka tau eta‑naonao inuanua memeanina Iesu ipoyꞌ‑avini, iyohoni deina.
✡ 11:1 Luk 10:38-39. ✡ 11:2 Ioni 12:3. ✡ 11:4 Ioni 9:3. ✡ 11:16 Mar 14:31. ✡ 11:24 Ioni 6:40. ✡ 11:27 Ioni 6:69. ✡ 11:37 Ioni 9:6-7. ✡ 11:45 Ioni 7:31. ✡ 11:46 Luk 16:31. a 11:47 Taui inau‑hohona ai wava me Ebereu movia vivane Sanederini. ✡ 11:52 Ioni 10:16. ✡ 11:53 Ioni 5:18.