49
Yakubun moeygoepa yangukudul
1 Yakubu mura nungu garkaz kazil garwoeydhamoeydhin a kedha mulaydhin, ‘Ayawal ngapa ngayapa gamupa. Ngay ngithamulpa mulepa, kalaw goeyginu bangal midh na paru zapul aymoeypu ngithamulpa, a ngithamun kaziw kazipa.’ 2 Nungu Yakubun wara nel Isoereyl. Nuy kedha nungu garkaz kazipa, ‘Kurusipagemiw ngaw yapa, ngay ngithamun thathi Isoereyl.’ Nuydh thanamulpa moeygoepa yawadhan aymar yaynanob kedha,
Rewben
3 ‘Rewben, ngi ngaw kuykuy kazi a ngi ngaw magaw, ngaw koeykoeyne niyaypa yoelpay kazi. Ngi mura gimal nginu tukuypiya, nginu magaw koeyza, a nginu woeydhumoeypu. 4 Ngi ngoedhe koey woerngu woeyay baw lagiya mura, kasa kay kedha nginu kupay bangal mamu mina lawnga nginu tukuypiya gimal. Minguz kedha, ngidh koey wati pawa aymoedhin ngaw zagethaw yoepkaziya; yoepkaz nga nanga lak kedha ngaw ipi. Ngidh nginu thathiw uthuy lag sagul paladhin, mina apasiginga.’
Simiyon a Lebi
5 Isoereyl matha umepu nungu mura garkaz kazipa, ‘Simiyon a Lebi ngipel mina tukuyap kazi, ngipel matha kedha koey magawlnga, ngipeniya nanga ngipen koewbu rugal niyaypa. 6 Kasa kay kedha, ngayapa ngipeniya puzipa lawnga. Ngayapa kedha ngoedhal ya umaynu puzipa lawnga ngipeniya, ngipel mabayg thabukirin uma mathampa, a wara thonara garkaz kow ngipel kasa nuyn nuthaypa thatha uma mathamaypa. 7 Wati za bal mangedhe ngipen thabukirinu. Ngipel waza mina silamaylayg,* mina koey silamaypa nagaylayg. Ngipel koerkak badhoegig. Ngath bangal ngipel sigaw gud wanamoene ngipen mabaygiya, mura Isoereylalgiya.’
Yudha
8 Isoereyl matha umepu nungu mura garkaz kazipa, ‘Yudha, nginu tukuypan bangal ngin thawmayparu, kedha zoenguz ngi nginu thabukiriw mabaygiya kasa mabadh ulaypa. Ngidh thana mabar bal gasamoeypa. Nginu tukuypal bangal ngibiya parunu bangal kuykul pathidhamoeypu. 9 Ngi ngoedhe kobris ayngu aygudaw mabayg koey magawlnga ngoedhe loeyon. Silamay kalanu ngi nginu lagoepa kuniya tidiz a ngoenapudiz. Ngi ngoedhe loeyon nge, kobris aygudaw ayngu kalanu, koey akalnga nginu ngoenapudhayngu gegeyadh maythayle.
10 ‘Wa, ngi Yudha ngibepa, nginu buwaypa bangal Peron rugapa oengaypa, nginu kaziw kazin bangal gethiya yoelpaypu a minampu. Lagan bangal ngi a nginu kaziw kazipa bangal modhabiya mayparu, ngithamulpa kapu asin a koerngayl kawra manin parunu, kurusipa bangal mina kupu mabayg mangedhe, kedha mopakuyku zapa oengaypa. 11 Ngi a nginu buway koey aydeg zapulayg bangal, ngoedhe kedha ngidh nginu tetel uruy donki goereypaw puy kuykunu yatharan, mina kapu goereypaw puy. Ngidh nginu rugal kulka gamul umal ngukin goereypaw ikaynu garwalgamoeypa. 12 A nginu mabaygal bangal mina kapu ngoedhalmayl toedipu, koey gamul dhangalmayl bangal koey susu ikay woeningu a umal ngukingu kubikub purkalmayl.’
Zeboelon
13 Isoereyl matha umepu nungu mura garkaz kazipa, ‘Zeboelon bangal malu buwadhoenu niparu. Nginu buway nanga thana bangal mina koey butaw zagethalgal. Thanamun butaw anga thoeyay lagal koeygarsar kurusipa Saydon.’
Isakar
14 ‘Isakar ngi matha ngoedhagidh lawnga donkiya; donki nge bangal zagethan meparu, Isakar ngi kasa gamu goegadhin apiya yoewipa, nginu zagethaw ruganu dhadhal. 15 Kurusipa ngidh iman kedha, “Ina kay mina kapu ngoena pudhay lag.” Boeradhar mina kapu ngoedhalnga, mura ubilmaypa ngibiya aymaypa sethabi boeradharoenu, kasa kay kedha ngithamun buway gamul koey goegadhimayl zagethoepa aymoeypa. Kurusipa bangal ngitha wara mabaygaw mapu zagethaw mabaygal aymoeyne.’
Dan
16 Isoereyl matha umepu nungu mura garkaz kazipa, ‘Dan, nginu nel muynu kedha, “minamay mabayg”. Nginu kaziw kazingu bangal ngulayg thanamun mabayg zoeyzi neydhay, matha kedha mura Isoereylaw buway midh nanga. 17 Ngi a nginu buway bangal ngoedhe thithur thabudh yabugudoenu pasinu thura nagemipu, ngithamun thabukiriw mabaygoengu gumi mangayle. Ngitha ngoedhe nge thithur thabul ngithamun thabukiriw mabaygaw osanu pukukoenu thoeydhemipa, mamu nuy thabukiriw mabayg osangu adhathayan.’
18 Kalanu Isoereyalan thoeythupoegay Awgadhoepa kedha, ‘Kuykulnga, ngidh gar ngoena ibupudhar, a mura zapul thow palar, ngath kasa ngi ugaypa.’
Gad
19 Isoereyl matha umepu nungu mura garkaz kazipa, ‘Gad, nginu buway nanga bupaw mabaygan bangal mathampu, kasa kedha nginu buwayn bangal thana wagel wakaypu mathamoeypa.’
Aser
20 ‘Aser, nginu buway boeradharan bangal, ayboedhaw thonara koey aykapulnga. Sethabi aydel bangal matha ngoedhagidh mopakuykupa.’
Napathoelay
21 ‘Napathoelay nginu buway bangal ngoedhe diyadh, kasa kobigadh wamayipu, matha wamenalnga wadha wadhagampa wamayipu, a thanamun kazil lak kedha kapu gamulmayl.’
Yoewsepa
22 Isoereyl matha umepu nungu mura garkaz kazipa, ‘Yoewsepa, nginu buway bangal kapu puy koewsal tham, ngukinu pasinu. 23-26 Nginu thabukiriw mabaygal bangal ngitha mina gegeyadh mathamoeypu, kasa kay kedha thana bangal ngitha yan wakaypu gagay thayakaw poegaypa. Minguz kedha, ngithamun thabukiriw mabaygal ngapa nanga ngithamun gethal mina soersimayginga thayakal tadimaypa, a Isoereylan Awgadh, ngaw Awgadh nuydh ngitha magaw palepa. Nuydh ngithamulpa mura mina zapul poeybepa, matha kedha mamuy danal poethay mabayg nungu mamuyl danal pathepu. Minguz kedha nuy adhapudhay woenabal a poerapoeral Awgadh ngoedhe kedha kula. Nuydh poeybaypa ari nguki a matha kedha boeradharaw nguki. A woenab kalmel mura tetel uruya a ngithamun kaziya. Mura za senawbi, ngithamuniya mura gugu ubidh thoeyayzinga padal, poelawal, a aypuykoewsal. Ngaw mina ubi kedha, mura itha bangal thabi mina zapul, woenab bangal Yoewsepan kuykoenu, kedha zoenguz Awgadhan nuyn mina adhapa thamadhin nungu tukuypoengu. Awgadh nubiya parunu geth wanadhin.’
Benzoeman
27 Isoereyl matha umepu nungu mura garkaz kazipa, ‘Benzoeman mina bathaynga kurusipa kut, ngi ngoedhe kedha kobris ayngu aygudaw mabayg, koey magawlnga ngoedhe aygudal umay, ngoedhe woelp.’
28 Itha thabi nelay gimal nanga thana Isoereylaw twaylob buway kuykul, a itha thabi kapu yangukudul nanga thanamun thathi Isoereyl thanamulpa yaynanob umay umapa moeygoepa.
Isoereyl nungu kuth a nungu moerama thoeyay
29 Kalanu Isoereyl nungu twaylob garkazipa kedha mulaydhin, ‘Wa, ngaw mabaw thonar gasaman. Ngay sipa ngaw thathiw thathipa garwoeydhamoeyne bangal. Ngitha bangal ngoena sakaynu muynu wanane, ngaw thathil ngalaga nanga Epronan boeradhoernu, Ithalayg. 30 Ngitha ngulaygal kedha, Makpela wara lagaw nel sey Mamrenu, Kanananu muynu, ngalpan thathiw thathin ngalaga nanga boeradhar barpudhadhin,† ngalpan umagamupa moerampa thoeyaypa.
31 *‘Thana Abrama,‡ nungu ipi Seray, Isaka, nungu ipi Rebeka, a matha kedha ngath sey wanadhin ngithamun apu Leya. 32 Senabi boeradhar a sakay si Ithangu barpudayzinga. Ngitha bangal ngoena sew moerama thoeyane.’ 33 Nuy yanu kalanu, nuy lak apiya yoewnadhin urapumayn, nuydh muwasidhin.
* 49:7 Zenesis 34:30 a Mathayu 26.52 geth tidi: mabaygan ngaya nanga thurik gethan gasampa, thana thanamun um gasampa kuyk senaw thurik. † 49:30 Abrama nuydh boeradhar barpudhadhin, wara Zenesis 23.3-20 geth tidi. ‡ 49:31 Abraman kuth, wara Zenesis 25.9-10 geth tidi.