10
Yesu ngurpay ayman alay ipiw dhadh poelamayapa
(Mathayu 19.1-12; Luka 16.18)
1 Yesu miyaydhin sizi wara lagoepa, yoewdhayapa. Thana Yuridhaw Koesaya dhadhiya pudhemidhin woeraw doegapa, a mabaygal lak kedha koeygarsar ngapa nubepa garwoeydhamoeydhin. Nuydh thana lak ngurpamoeydhin nungu pawa midh nanga. 2 Dhuray Parasayalgal sethabi thonara ngapa nubepa nuthaypa, thana kedha yapu poeybemidhin, ‘Ngalpan sabiw yawoeydhayzinga midh, garkazipa matha ngoedhagidh nungu ipipa adhapa woeyaypa?’
3 Yesu lak kedha yapu poeybaydhin kuniya thanamulpa, ‘Mosen yawoedhayzi yangukudu ngithamulpa midh?’
4 Thana kedha, ‘Mose kudu madhin garkazipa nungu dhadh poelamay yangukudupa thusinu poelaypa a nabepa kuniya woeyaypa.’
5 Yesu thanamulpa kedha mulaydhin, ‘Wa, Mose kedha zoenguz ngithamulpa kedha sabi paladhin, kuyk ngithamun koerngayginga koeyza. 6 Kasa kay kedha, koezi payap ngapa parungu nubi apaw goewaw sama woeydhayzimayngu, Awgadhan garkaz a yoepkaz aymoemoedhin,* matha kedha Maygi Thusiw ya midh nanga. 7 Nuydh kedha zapa aymoemoedhin, garkazin bangal nungu apu thathi wanamoene, a nuy garwoeydhamiz nungu ipiya. 8 Palamun ukasar mabaygaw gamu kalanu urapun aymiz, palay lak lawnga ukasar mabayg, palamun mamu ngedh urapun gamu aymiz. 9 Kedha zoenguz Awgadhan nanga garwoeydhamoemoeman mabayg, mabaygoepa dhadh poelamaypa lawnga.’
10 Kalanu Yesu a nungu niyaykazil lak lagiya muya uthemin, thana nubepa yapu poeybemidhin, nungu sethabi ngurpay yoepa. 11 Nuy thanamulpa kuniya kedha mulaydhin, ‘Mi mabaygan nanga, nungu ipi kasa wanan a wara yoepkaz niyaypa yoelpan, nuydh nabepa adhapudhay wati pawa ayman. 12 A nadh nanga nanu alay wanan a wara garkaziya niyaypa yoelapiz, nadh adhapudhay wati pawa ayman.’
Yesu a moegina kazil
(Mathayu 19.13-15; Luka 18.15-17)
13 Mabaygan mura thonara thanamun kazil ngapa Yesulpa agepu nubepa kuyku nidhaypa thanamulpa kasa kay kedha, nungu niyay kazil thana lawnga mamayidhin. 14 Nuydh nanga Yesu imadhin, nuy thabukirin miyaydhin a kedha mulaydhin niyay kazipa, ‘Ngitha lawnga maygi sethabi moegina kazil, kasa wanamay thana ngapa ngayapa. Minguz kedha, Awgadhaw Basalaya kedha ngoedhal moegina kazipa, buth pathayzinga, thanamulpa niyay lag.
15 ‘Ngay ngithamulpa mina ya mulepa, ngunu nanga ubi Awgadhaw Basalayapa muy uthaypa, nuy ngaru kedha aymiz ngoedhe moegina kaz midh nanga. Nuydh nanga kedha ngoedhalnga aymayginga nanga, nubepa Awgadhaw Basalayoepa gasamoeypa lawnga.’ 16 Kalanu nuydh thana thoeridhoemoeydhin nungu gethan a geth gimal kabuthan thanamuniya, a kuyku nidhamoeyr thana.
Koey ayde zapul mabayg
(Mathayu 19.16-30; Luka 18.18-30)
17 Yesu na mab sizi lak kuykaymadhin nanga, urapun garkaz nubiya parunu kulun pasoeynaydhin a kedha yapu poeybaydhin, ‘Mina Ngurpay Mabayg, ngath bangal mi mina zageth aymoene, ngayapa mina igililmaypa gasamoeypa?’
18 Yesu kedha kuniya mulaydhin nubepa, ‘Ngidh midh paru ngoena mina Ngurpay Mabayg tharan? Wara mina mabaygoeginga matha Awgadh kedha. 19 Ngi sabi yawoedhayzimayngu ngulayg a? Mabayg uma mathamayg, wara mabaygaw ipiya a alaya puru aymayg, mabaygaw za purunu woerdhayg, mabaygiya ngoelkay ya butha woeydhayg, mabayg dhipa yoewthayg, a ngi ngaru apasin nginu apu thathipa.’
20 Nuy senawbi mabayg kuniya Yesulpa kedha mulaydhin, ‘Ngurpay Mabayg ngath mura thabi zapul aymoeyrngu ngaw yatha pathayngu thonarngu ngapa kurusipa kayib.’
21 Yesu na nuyn imadhin nuydh nuyn maman madhin. Nuy kedha mulaydhin, ‘Matha urapun za ngidh aymoeyginga. Matha ngoedhagidh kedha ngidh yoewdhamoeyne bangal mura nginu zapul bokadhzapupa; a sethabi bokadhzapul mamayine aygi zagi mabaygoepa. A nginu bangal matha ngoedhagidh gimal daparoenu, kow kalanu ngi asir ngaybiya.’
22 Nuydh nanga mabaygan Yesun yangukudu karngemidhin nanga, nungu mura dhodho papudhamoeydhin, kalanu kasa wati ngoedhalnga lagoepa kuniya tidaydhin, minguz kedha nuy koey aydeg zapulayg.
23 Kalanu Yesu nungu niyay kazipa buwayl thayadhin a kedha mulaydhin, ‘Mabayg nga nanga koey aydeg zapulayg, nubepa moegina zageth lawnga Awgadhaw Basalayapa muy uthaypa.’
24 Thana niyay kazil mina koeyma madhu pamemidhin nungu yangukudungu, kasa kay kedha Yesu thanamulpa lak mulaydhin, ‘Ngaw kazil, sena ngoelkay za lawnga Awgadhaw Basalayapa muya uthaypa! 25 Ngay ngithamulpa kedha mulepa, mabayg nga nanga koey aydeg zapulayg nubepa koey zageth muya uthaypa Awgadhaw Basalayapa, koey uruy kamela midh nanga mina moegina arkathiya muya uthiz, sapur kimusaw kuykuyaya uthaypa.’
26 Thana nungu niyay kazil koeyma madhu pamemidhin a kidhakidhan kedha umamoeyr, ‘Kedha na nanga, mura mabaygoepa sike koey zageth mina igililmaypa gasamaypa.’
27 Nuy Yesu thanamulpa balbayginga nagiz a kedha muliz, ‘Wa, mabaygoepa muya yoewthaypa lawnga nungu geth, kasa kay kedha Awgadhoepa mura zapa aymoeypa zagethoeginga.’
28 Petheru nubepa kedha mulaydhin, ‘Ngoey ngoeymun mura zapul wanaydhin, a ngoey ngibiya wagel asimoeydhin, ngoey midh.’
29 Nuy Yesu kedha, ‘Wa, ngay ngithamulpa mina ya muliz kedha, mabaygan ngadh nanga, kasa waniz, nungu niyaylag, tukuypal, babthal, a nungu apu thathi, a nungu kazil, a nungu zagethaw boeradhar ngaybiya oesipa a mina yangukudupa oengaypa. 30 Nuydh bangal ngaru, mura koey gimal gasamoene nabi thonaraw aydu zapunu urapun andred thonaralnga, niyay lagal, tukuypal, babthal, apu thathil, a kazil, a matha kedha zagethaw boeradharal. Kasa kay kedha nuydh bangal lak kedha ipidhadh bangal gegeyadh mina gasampu, a matha kedha wagelaw goeyginu, nuydh ngaru igililnga gasamoene. 31 Dhuray koey garsar koey kupaylgal nubi apa goewanu nanga, thana bangal mamu ngedh wagel, kalaw igililmaynu. A dhuray nanga kayib apal, thanamun kupay bangal koeyza senabi igililmaynu.’
Ina thoeri thonaralnga Yesu nuydh nungu kuth yadu palgadhin nungu niyay kazipa
(Mathayu 20.17-19; Luka 18.31-34)
32-33 Thana nanga Yoerusalemoepa tadir Yesu matha kulay woelmay thanamuniya. Yesun niyay kazil a mura mabaygal ngaya nanga asimoeydhin thana mina koeyma madhu pamemidhin, kedha nuy senawbi lagoepa koezi, a thana aka gasamoedhin. Yesu lak pasipa thuraydhin nungu niyay kazil, a mulaydhin kedha, ‘Kurusipagemiw, zapul bangal kedha aymoeyne ngayapa. Ngalpa ngaru Yoerusalemoepa a Mabaygaw Kazi bangal gud arane thanamulpa, kuyku misnarepa, a sabiw ngurpay mabaygoepa. Thana bangal ngoena umapa wayane, wara goegathaw mabaygoepa bangal manine. 34 Thana bangal ngoena giwn mayparuy, a mosan tidaypu, a poelngipu ngoena a umapa mathamoene, kasa kay kedha thoeri goeygiw koeliya, ngay bangal kadaypa igililnga.’
Zemes a Yoewane palamun yapu poeybiz mina zapa
(Mathayu 20.20-28)
35 Wa, Zebadin ukasar garkaz kazi Zemes a Yoewane, palay uzarmoedhin Yesulpa kedha mulemoedhin, ‘Ngurpay Mabayg, ngalben ubi kedha ngidh gar kay ngalben ubilnga aymar?’
36 Nuy kedha mulaydhin, ‘Na ngipen ubilnga midh ngayapa ngipelpa aymoeypa?’
37 Palay kedha nubepa, ‘Ngi bangal nanga kadaypa ngidh gar ngalbelpa mina niyaylag nginu getha doegamoenu a nginu boedha doegamoenu adhapa thamamoene, nginu basalayoenu?’
38 Yesu palamulpa kedha mulaydhin, ‘Ngipel koerawayg kedha, ngipel mipa umempa. Ngipelpa matha ngoedhagidh kedha ngipel wati ngukin waneman ngay mi wati ngukin wanedhe bangal nanga, a ngipelpa papthayso maypa ngaw bangal wati papthaysomay midh nanga?’
39 Palay kedha mulemoedhin, ‘Wa, ngalbelpa matha ngoedhagidh.’
Yesu palamulpa kedha mulaydhin, ‘Wa, ngipel bangal wanimoene senabi wati ngukin, ngay bangal mi wati ngukin wanedhe nanga, a papthayso mamamoene ngaw papthaysomay midh nanga, 40 kasa kay kedha, ngaw getha doegam a boedha doegam niyaypa nanga sena ngaw kupay lawnga aymoeypa sepalbi niyay lag nanga buth pathamoedhin matha palamulpa Ngaw Thathin mabayg ngawal nanga adhapa thamamoedhin sew niyaypa.’
41 Thana nanga wara nungu ten niyay kazil karngemidhin, palamun yapu poeybayzi ya midh nanga, thana mura gegeyadh gasamoedhin palamulpa, Zemesaw Yoewanew mulipa.
42 Yesu mina mura nungu niyay kazil thuraydhin nubepa, kalanu kedha mulaydhin thanamulpa, ‘Ngitha ngulaygal kedha, setha wara goegathaw mabaygaw pawal midh nanga thanamun koey kupaylgal, thana kasa thanamun geth pawanu nipa, a thanamun koey mabaygal kasa mura thanamun geth pawalgal mura thanamun mabaygiya. 43 Ngitha bangal kedha aymayg, kasa kay kedha ngithamulngu ngunu nanga ubi koey kupaypa gasamoeypa, nuy bangal ngaru apapudhepa a mura mabaygaw zagethaw mabayg aymiz. 44 Ngunu nanga ngithamulngu kulay thoeyaypa ubi, nuy ngaru ibupuydhay mabayg mura mabaygaw, ngoedhe kedha nge nubepa zagethoepa aymoeygi maypa lawnga. Nuy ngoedhe mapu zagethaw mabayg mura mabaygoepa 45 ngoedhe kedha Mabaygaw Kazi midh nanga, ngay ngapa lawnga mabaygoepa ngayapa zagethoepa. Ngay ngapa mabaygoepa zagethoepa, ngaw igililnga kuth thoeraypa thanamulpa gudaz puydhaypa wati pawaw doegamoengu.’
Yesu dhoey nidhadhin maygum Bartimayoes
(Mathayu 20.29-34; Luka 18.35-43)
46 Thana nanga si Zerikonu mangemidhin Yesu a nungu niyay kazil a koey garsar mabaygal mabapa nanga lak buth pathemidhin. Wara mabayg maygum nel Bartimayoes, Timayoesan kazi nuy si yabugudaw pasinu nir, aypa zapa ngoena yoewdhaypa mabaygoepa. 47 Nuydh nanga karngemidhin kedha, Yesu Nazarethoelayg si, nuydh walmay kuyk ayman kedha, ‘Yesu, ngi adhapudhay mabayg Dhawithan Kazi, ngoena gar sib wanar.’
48 Mabaygan nuyn koey dharadh lawnga mar wal maythayle, a kedha umamoeyr, ‘Yagi asir.’
Kasa kay kedha nuy lak sizi koey gimiya wal mer, ‘Dhawithan Kazi, ngoena gar ibupuydhar.’
49 Yesu kuniya baltharaydhin a kedha mulaydhin, ‘Ngapa thuraw nuyn.’
Thana nuyn maygum thuradhin. Thana kedha nubepa, ‘Oy! Ngibepa mina yangu wakay, kaday tari nuydh ngin thuran.’ 50 Nuydh sobaginga nungu koey sodh adhathayan, mamu katpalgidhin, kalanu Yesulpa uzaraydhin.
51 Yesu nubepa kedha yapu poeybaydhin, ‘Midh nginu ubilnga, ngath kay miyay aympa ngibepa?’
Nuy maygum kedha mulaydhin, ‘Ngurpay Mabayg, ngidh gar ngaw purkaw buya balbayg tidamar?’
52 Yesu nubepa kedha mulaydhin, ‘Kaday tari, uzar, nginu mina yoepathaman ngayapa, nginu purka balbayg paliman.’ Mina senabi thonara nuy balbayg asidhin, nuy balbayginga nagaydhin kalanu nuy Yesuniya wagel asidhin yabugudoenu.
* 10:6 Awgadhan kalanu mabayg aymoemoedhin, garkaz a yoepkaz, wara Zenesis 1.27 geth tidi, a Zenesis 5.2.