20
Paulu kēe ra kuà'an ra iti' ñu'u' Macedonia ta ñu'u' Grecia
1 Ora chīnu kānita'an yu'u ma ñivi, tajan kāna ndio Paulu tandi'i ma ndian chìnuni ka'ìin ikan. Ta kīcha'a ra chùndayu'u ra na. Ta ora chīnu nātu'un ra chi'in na, tajan chūnumi nda'a' ra ta'ii'iin na ña kàña'a ra chi'in na, tajan kēe ndio ra kuà'an ra iti' ñu'u' Macedonia. 2 Takan kūu ta ndisaa ma ñuu nuu yà'a ra, chà'a ra tundeeni nuu kua'a' ndian chìnuni tu'un Jesuu. Ta takan jà'a ra nda kati chaa ra ñu'u' Grecia 3 nuu kīndoo ra uni yoo. Ta ikan chani tiin ra iin varku ña ni ku'un ra iti' ñu'u' Siria ora chīto ra ña cha nātu'un ta'an ma ndra judíu ña ni tiin ndra ra ta ka'ni ndra ra. Yakan va töva nī kuuni ra ku'un ra chi'in varku. Ta ikan jan chīkoni'i ndiko ra chi'in cha'a' ra nda ma ñu'u' Macedonia nuu yā'a ra niku. 4 Ta ìyo iin ndra kàcha'an chi'in ra ña nàni te'en: iin ra nàni Sópater, ra se'e ra nàni Pirro ìyo ñuu Berea. Ta inga ra nàni Aristarcu, chi'in ra nàni Segundu, ndra ìyo ñuu Tesalónica. Ta juuni kuà'an ma ra nàni Gayu, ra ìyo ñuu Derbe, ta Timoteu, chi'in Tíkiku, ta Trófimu, ndra kīchi iti' ñu'u' Asia. 5 Ta ndra'ya ti chākosonuu ndra kuà'an ndra iti' nuu Paulu, nda kati chaa ndra ma ñuu Troa. Ta ikan, chātu ndra ndi, nda kati chaa ndi. 6 Ta ndyu'u, ti ndōo ndi ma ñuu Filipu nda ora cha yā'a viko ña chàcho paan ña tüvi yuchan iya tichi. Tajan ikan, kī'in ndi iin varku, ta nda tichi u'un kivi tajan chāta'an ndra ndi ñuu Troa. Ta ikan ndōo ndi ucha kivi chi'in ndra.
Paulu chàa ndiko ra ma ñuu Troa
7 Iin kivi ndomingu kùu yi, ña kūti'vita'an ndi chi'in ndisaa ñivi chìnuni tu'un Jesuu. Vati ikan ni ka'nda java ndi paan ií ña ni kachi ndi. Ta ikan kīcha'a Paulu kàtitu'un ra nuu ndisaa ma ndian chìnuni tu'un Jesuu. Ta tava chànini ra kee ra ma ñuu ña ni ku'un ra inga kivi, yakan va indeeni kà'an ra tu'un ikan nuu na nda kati keta javañuu. 8 Ta ndyu'u vati ka'ìin ndi nda ve'e uvi pisu. Ta ikan ti ka'ìin kua'a' ñu'ú kandil ña tìin. 9 Ta nuu ìyo iin ventana ma ve'e ikan, ikan nàndi iin rayoko nàni Eutico. Ta tava Paulu kàtitu'un ra ma tu'un ikan nuu ma ñivi kua'a' tiempu, yakan va tīin ñuma'na ma rayoko ikan nuu nàndi ra ta kē'ne ra nda ninuu. Ta ikan jan chāa ndio ndra ma nuke'e nuu kàndii ra ta kāni'i ndra ra va cha chī'í ra. 10 Ta ikan jan, nūu ndio ma Paulu, tajan chāa ndio ra nuu kàndii ra. Ta ikan chūnandi chiti ra ta chūnumi ra ra. Ta te'en, nāka'an ra chi'in ma ndian chìnuni:
―¡Na yü'vi ndo, ndyo'o yani, vati töve nī chi'í ra! ―kàti Paulu.
11 Ta ikan jan, ndāa ndiko ra kuà'an ra ma ve'e ìyo nda siki chi'in ndisaa ndian chìnuni. Tajan chā'nda java ndio ra ma paan ií. Ta chāchi ra yi chi'in na. Ta ikan kīcha'a ndiko ra nàtu'un ra chi'in na nda kati kundichin inga kivi. Tajan kēe ndio ra kuà'an ra. 12 Ta ma ñivi ikan ti nduva'a kuii chìsii na ña nāndoto ndiko ma rayoko ikan, ta chāndaka na ra ma ve'e ra.
Paulu kēe ra ñuu Troa, ta kuà'an ra ñuu Miletu
13 Takan kūu ta ndyu'u chākosonuu ndi kuà'an ndi iti' nuu chi'in varku nda kati chaa ndi ñuu Asón. Ta ikan chātu ndi Paulu vati vàchi chi'in cha'a' ra, ti takan kūuni ra kichi ra. 14 Tajan ora ndīkita'an ndi chi'in ra ma ñuu Asón, ta ikan kī'in ra iin varku chi'in ndi indeeni nda kati chāa ndi ñuu Mitilene. 15 Ta ikan jan kēe ndiko ndi kuà'an ndi tiá iti' nuu, ta ikan yā'a ndi yatini ma ñu'u' Quío. Ta nda inga kivi tajan chāa ndio ndi yu'u tañu'u nuu kàndii ñuu Samos. Ta ikan jan ndōo ndi iin chanikuaa ma ñuu Trogiliu. Ta ma inga kivi, tajan chāa ndi ma ñuu Miletu. 16 Takan kūu ña nī kuuni Paulu ku'un ra ñuu Efesu ti koto kuyanga ra kua'a' tiempu ma ñu'u' Asia. Vati kùuni ra chaa ra numini ñuu Jerusalén. Ta tu kùu yi cha ìyo ra ikan kivi kìcha'a viko Pentecosté, kùuni ra.
Paulu kàtitu'un ra nuu ma ndracha'nu chà'nda tiñu nuu ndian chìnuni ìyo ñuu Efesu
17 Ora chāa Paulu ñuu Miletu, tāchi ra ndra meru ra na kukana ndra ndracha'nu chà'nda tiñu nuu ñivi chìnuni tu'un Jesuu ìyo ñuu Efesu, na kichi ndra nuu ndaa ra. 18 Takan kūu tajan ora cha chāa ndio ndra nuu ndaa Paulu, tajan te'en nāka'an ra chi'in ndra:
―Ndyo'o xaa, cha chìto va'a ndo naja kua vii chīyoi chi'in ndo nda ma kivi nunuu ña kīchai ñu'u' Asia. 19 Vati ndisaa ma tiempu ña chīyoi chi'in ndo, jā'i tiñu Racha'nu Ndioo kuenda ndo chi'in ndisaa ma tundeeni̱. Yakan va nani kivi ora jā'i yi, ndava chākui, vati ndē'i kua'a' tundo'o jā'a ma ndian judíu. 20 Va vaji ndē'i kua'a' tundo'o, va töve nī jañai ña jàna'i tu'un va'a Cristu nuu ndo. Vati ma tu'un ikan, iin tu'un va'a kùu yi kuenda ndo. Yakan va chà'i chàjana'i ma veto'o ñuu ndo ta ta ve'e ta ve'e ndo. 21 Yakan va indukuni chi'in ma ndian judíu ta ndian yüvi judíu cha kātitu'in nuu na, na ndakoo na iti' kini kuà'an na, ta na chikoni'i ndiko na iti' Ndioo, ta na chinuni na tu'un Racha'nu Jesucristu. 22 Ta vitin kuà'in iti' ñuu Jerusalén ti ma Tati Ií Ndioo, tāchi yu'u ña na ku'in. Ta na töve chìtoi nayi kùu ma ña ta'in ñuu ikan. 23 Uvanuu ma ña chìtoi kùu ña kàtitu'un ma Tati Ií Ndioo nui, ti ta'ii'iin ñuu nuu chài, ndàtu na yu'u ña ni ti'i na yu'u tichi vekaa. Ta juuni ndàtu na ña ni jande'e na tundo'o yu'u ndia. 24 Yakan va yu'u, tükuii yù'vi̱ ña ndè'i tundo'o, a ka'ni ma ñivi yu'u. Vati uvaa ma ña chànini̱ kùu ña na jachinui chi'in ndisaa animai ma tiñu va'a ña chā'a Racha'nu Jesuu nui. Yakan va ma tiñu jà'i kùu ña na jana'i tu'un va'a cha'a' ma ñamani Ndioo ña kùu ni'i tandi'i ñivi.
25 ’Takan kūu ña cha kātitu'in nuu ndisaa ndo naja kua chà'nda Ndioo tiñu nuu yo. Ta vitin cha chìto va'i, ti nï'iin ndo töva ni nde'e ndo yu'u inga cha'a'. 26 Yakan va kùuni̱ ña koto ndo, ti yüvi kuati̱ kùu yi tu töve nī chinuni ndo tu'un Jesuu, 27 vati yu'u, tüvi nī tixe'i nï'iin tu'un nuu ndo ti cha kātitu'un kachi̱n ndisaa ma ña kùuni Ndioo ña koto ndo. 28 Yakan va na kumi ndo ñivi chā'a Ndioo ña kùmi ndo takua kùmi ndo juuni maa ndo, ti ma Tati Ií Ndioo chā'a yi tiñu nuu ndo na kumi va'a ndo tandi'i ndian chìnuni ìyo veñu'u Racha'nu takua kùmi iin pato ma mvechala jàna ra. Takan ìyo yi ña kumi ndo na ndia, vati Racha'nu Cristu jāta ra na chi'in nií maa ra ora chī'í ra nuu kruu ―kàti Paulu.
29 Takan kūu tajan te'en nāka'an tuku Paulu chi'in ndracha'nu ikan:
―Cha chìto va'i, ti ora cha kuà'in, ni kichaa iin ndra xaani nde'e ndra ndo. Ta ni ja'a ndra chi'in ndo takua jà'a ma lobo xaan ña chàchi ri mvechala. Ta ndrakan ni jana'a ndra inga tuku tu'un nuu ndo, ikan na ndakoo ndo tu'un Cristu. 30 Ta juuni ma ndra ìyo tañu ndo, ni kicha'a ndra jana'a ndra tu'un vata nuu ndo, vati kùuni ndra ña ndyo'o ndian chinuni na tandikun ndo ku'un ndo chata ndra. 31 Yakan va na yati koo ndo ora ikan, ti cha kātitu'in nuu ndo naja kua ni kuu yi. Ta na kuku'uni ndo ti ndi uni kuiya ña chīyoi chi'in ndo tüvi nī jañai ña jàna'i nduvi niñuu nuu ta'ii'iin ndo chi'in takuii tinui.
32 ’Ndyo'o yani, vitin ndàkoi ndo nda'a' Ndioo, ikan na kumi kuenda ra ndo. Ta juuni na koo ma ñamani ra chi'in ndo takua kà'an ma tu'un ra. Vati juuni ma ndatu Ndioo kùu jakua'nu va'a yi ndo, ikan na ni'i ndo ma tundeeni ra ña koo endeeni takua kà'an ma tu'un chā'a Ndioo nuu yo, ti takan tà'an chi'in ndisaa ndian kāchin ra ña kùu ñivi ií kuenda ra. 33 Ta yu'u vati tüvi kùuni̱ xu'un' inga ñivi kuendai, ta ni tüvi kùuni̱ ja'ma nï'iin na ndia. 34 Yakan va ndisaa ndo chìto ti jàtiñui chi'in nda'i, ta kùu ni'i̱ ndisaa ma ña chìniñu'i chi'in tandi'i ma ndian ìyo chi'i̱n. 35 Takan jāna'i nuu ndo naja kua ìyo yi ña jatiñu ndo ndisaa tiempu chìyoi chi'in ndo. Yakan va na jatiñu ndo kuenda maa ndo, ikan na kuu tindee ndo ma ndian nda'vi ndia. Ta na kuku'uni ndo ma tu'un kā'an Jesuu niku. Vati ma tu'un ikan te'en kàti yi: “Tiaga chìsio tu tindeo inga ñivi kua ña ku'va na yi nuu yo”, kāti ra. ―Takan kàti Paulu.
36 Ta ora cha yā'a kà'an Paulu te'en, tajan chūnandi chiti ra chi'in na. Ta indukuni kīcha'a ra kà'an ra chi'in Ndioo chi'in na. 37 Ta ora cha chīnu kà'an na chi'in Ndioo, tajan ndisaa na nda'vi kūuni na, ta chàku na ta chūnumi nda'a' na Paulu ña kàña'a na chi'in ra. 38 Vati kàti ra nuu na ña töva ni nde'e ndiko na ra inga cha'a'. Ta ikan jan chāndaka ndio na ra nda nuu ndaa ma varku ña ni ku'un ra.