2
Jesuu jànda'a ra iin ra kūyutun
(Mt. 9:1-8; Lc. 5:17-26)
1-2 Takan kūu ta ora cha yā'a yatin kivi, tajan chāa ndiko Jesuu ñuu Capernaum. Ta ora chīto ma ñivi ña chāa ndiko ra tichi iin ve'e ndaa ma ñuu ikan, ta ikan kūti'vi kua'a' ñivi ma tichi ve'e nuu ndaa ra, ña ni yuve'e küta'an ga na kuiin na. Ta ikan kīcha'a ra jàna'a ra tu'un Ndioo nuu na. 3 Takan kūu ta chāa kumi ta'an ndra ndiso iin ra kūyutun chi'in ti'va. 4 Ta tava küu ki'vi ndra yuve'e nuu ndaa Jesuu, jà'a ña ya'a kua'a' ñivi ka'ìin tichi yi. Yakan va ndāa ndra chata ve'e, ta nūna ndra ita'vini kua kùu januu ndra ma ra ku'vi nuu ndaa Jesuu tichi ve'e. Yakan va ora cha nūna ndra yi, tajan jānuu ndra ma ra kūyutun tichi ti'va, nda nuu ndaa Jesuu. 5 Ta ora ndē'e Jesuu ña ya'a chìnuni ndra ña jà'a ra. Yakan va te'en kīcha'a kà'an ra chi'in ra kūyutun:
―Yo'o se'yu vitin cha jānai kuatiun. ―Takan kàti Jesuu chi'in ra kūyutun.
6 Takan kūu ta ma ndra matru jàkua'a tutu Ndioo ka'ìin ikan, te'en nàkanini ndra cha'a' ña kā'an Jesuu te'en: 7 “¿Ta naja jà'a ra'ya ña kà'an ra takan? Ma tu'un kā'an ra iin ña kini kùu yi kuenda Ndioo. ¿A tüvi chìto ra, ti uvaa Ndioo kùu ra kùu janaa kuati ñivi? Ta tüvi kùu ja'a inga nda ndian nikuuni yi.” Takan chànini ndra. 8 Va Jesuu numini chīto ra ña chànini ndra takan. Yakan va te'en chīkatu'un Jesuu nuu ndra:
―¿Ta naja vä'a' chànini ndo? 9 Tu ka'in chi'in ra ku'vi, cha jānai ma kuati ra, ta töve nde'e ndo tuva ndicha ña ni kuu ña kà'in. Va tu ka'in chi'in ra: “¡Ndeta, ta natuviun ti'vaun, ta ku'un ve'un!” Ta nde'e ndisaa ndo ti ndicha ìyo ndatui. 10 Va vitin ni jana'i nuu ndo, ti kùu janai kuati ñivi ñuñivi i'ya. Yakan va ni koto ndo, ti yu'u kùu ra Se'e ñivi tāchi Ndioo, ta ìyo ndatui. ―Takan kàti ra chi'in ma ndra jàkua'a tutu Ndioo.
Ta te'en nāka'an tuku Jesuu chi'in ma ra kūyutun:
11 ―Chi'in yo'o kà'in ña ndetaun ta natuviun ti'vaun ta ku'un ve'un ―kàti Jesuu chi'in ra kūyutun.
12 Ora kā'an Jesuu te'en, ta ma ra ku'vi niku, numini ndēta ra, ta nātuvi ra ti'va ra, ta kēe ra ma tichi ve'e, ta kuà'an ra. Yakan va ndē'e chi'in tinuu na, kēe ra kuà'an ra. Takan kūu ta ora ndē'e na ña jā'a Jesuu te'en, ta ndava kuà'an tati na. Ta kīcha'a na jàka'nu na Ndioo. Ta te'en kīcha'a na kà'an ndio na:
―¡Nï'iin cha'a' takä'an nde'e ndi iin ra ya'a ìyo ndatu ña jà'a te'en!
Jesuu kàna ra ra nàni Leví
(Mt. 9:9-13; Lc. 5:27-32)
13 Ta ora yā'a ña kūu takan ta kēe ndiko Jesuu kuà'an ra yu'u lakuna. Ta ikan kūti'vi na nuu ndaa ra, ta ikan kīcha'a ra jàna'a ra tu'un Ndioo nuu na. 14 Takan kūu ta ora yā'a ra chi'in na, ta ndē'e ra Leví, ra kùu se'e Alfeu ña nàndi ra nàka'an ra xu'un' nuu ñivi kuenda ma ñu'u' ñuu ka'nu Roma. Tajan kīcha'a kà'an Jesuu chi'in ra:
―¡Ndakoo tiñu jà'un chiña ta kichiun chatai! ―kàti ra.
Ta ikan Leví numini ndākoo ra ma tiñu jà'a ra ta tāndikun ra kuà'an ra chata Jesuu.
15 Takan kūu ta Jesuu chā'an ra chi'in ndra jàkua'a chi'in ra, chākujama ndra ve'e Leví. Ta ikan juuni ka'ìin inga ndra nàka'an xu'un' kuenda ñuu Roma, ta inga ndra kini xini chàchi ndra chi'in Jesuu ndia. Takan kūu ña nduva'a kuii kua'a' ñivi ndìkun chata Jesuu chi'in ndra tatun ra.
16 Ta ora ndē'e ndra jàkua'a tutu Ndioo chi'in ndra fariseu ña chàchi Jesuu chi'in ndisaa ma ñivi jà'a kuati ikan, ta te'en kīcha'a ndra chìkatu'un ndra nuu ndra jàkua'a chi'in Jesuu:
―¿Ta naja chàchi ma matru ndo chi'in ma ndian nàka'an xu'un' ta chi'in ndian jà'a kuati? ―Takan kàti ndra nuu ndra.
17 Ta ikan Jesuu chīni ra ma ña kà'an ndra. Ta te'en nāka'an ndio ra nuu ndra:
―¿A tüvi chìto ndo ti ma ndian ìyo va'a, tüvi chìniñu'u na ma ndra chìto tatan? Ndian ku'vini kùu ndian chìniñu'u yi. Ta yu'u ti tüvi vàchi̱ kuenda ma ndian tüvi chìniñu'u yu'u takua kùu ndian ìyo va'a. Yu'u vàchi̱, va kuenda ndian chìniñu'u yu'u takua kùu ndian ìyo kuati ―kàti Jesuu.
Chìkatu'un ndra nuu Jesuu, naja tüvi ndìta yu'u ma ndra jàkua'a chi'in ra
(Mt. 9:14-17; Lc. 5:33-39)
18 Iin ora ndīta yu'u ma ndra chàkunuu chata Xuva ra jàkunduta, chi'in ma ndra jàkua'a chi'in ndra fariseu. Ta ikan ndē'e inga ñivi ña ndìta yu'u ndisaa ndrakan. Tajan kēe ndra kuàndakatu'un ndra nuu Jesuu. Ta te'en chīkatu'un ndra nuu ra:
―¿Ta naja ndìta yu'u ma ndra chàkuu chata Xuva chi'in ndra chàkuu chata ndra fariseu? ¿Ta ma ndra jàkua'a chi'un, naja töve ndìta yu'u ndra ndia? ―Takan kàti ndra chi'in Jesuu.
19 Ta te'en nāka'an Jesuu nuu na:
―Chi'in ma tu'un i'ya ni jana'i nuu ndo naja töve ndìta yu'u ndra vitin. ¿A kùu ndita yu'u iin ra ni tanda'a chi'in ñivi ra ora juuni ndaa ra chi'in vi? ¡Na küu yi! Ti tu juuni ndaa ma ra tànda'a, na küu ja'a na kundaa na ña ndìta yu'u na. Ti tandi'i na chìsii na ora ikan. 20 Va ora cha kuà'an ra, tajan kùu kundita yu'u na ―kàti Jesuu.
Nuu jàna'a Jesuu ti küu jandiki ta'an yo tu'un cha'nu chi'in tu'un chaa kà'an ra vitin
(Mt. 12:1-8; Lc. 6:1-5)
21 Ta te'en nāka'an tuku Jesuu:
―Nï'iin na küu nataa na iin ja'ma cha'nu chi'in ita'vi ja'ma chaa, ti ma ja'ma chaa nàndii yi ta jànakaa yi ma ja'ma cha'nu. Yakan va kà'vi ga nàkaa yi jā'a ma ja'ma chaa. 22 Ta juuni küu kuiin ma takuii vinu, ña jākuiya na tichi tia'a ñii cha'nu, tuva vinu chaa kùu ra'. Ti ma vinu ikan, jàka'ndi ra' ma tia'a ñii cha'nu, ta chàti ra', ta nàkaa ma ñii ikan ndia. Yakan va va'a ga ti'o ma takuii vinu chaa tichi iin tia'a ñii chaa ―kàti Jesuu.
Kìndaa ndra jàkua'a chi'in Jesuu trigu iin kivi nindeo
(Mt. 12:18; Lc. 6:1-5)
23 Iin kivi ña nindee ñivi judíu chàkunuu Jesuu chi'in ndra jàkua'a chi'in ra nuu kàa kua'a' trigu. Takan kūu ta ikan kīcha'a ndra jàkuun nda'a' ndra ma trigu. 24 Ta te'en kīcha'a chìkatu'un ma ndra fariseu nuu Jesuu, ti kùuni ndra tisokuati ndra Jesuu:
―¡Yo'o xaa! ¿Ta naja jà'a ma ndra jàkua'a chi'un iin ña tüvi ìyo yi ña jà'a yo ma kivi nindeo?
25 Ta te'en nāka'an Jesuu chi'in ndra:
―¿A tüvi chàku'uni ndo ña jā'a ma racha'nu David, ora ya'a chāñu soko ra chi'in ndra meru ra? 26 Ta ma tiempu ikan ti ma ra sutu nàni Abiatar kūu ma ra chà'nda tiñu veñu'u ikan. Tajan kī'vi ndio David tichi veñu'u ikan, ta ikan jan chāchi ndio ra ma paan ií kuenda Ndioo. Ta rakan juuni chā'a ra ma paan ikan nuu tandi'i ma ndra chàkuu chata ra. Ta ma paan ikan, ti na vä'a kachi nda ndian nikuuni yi, ti kuenda ma ndra sutuni kùu yi. ―Takan kàti Jesuu.
27 Takan kūu ta te'en nāka'an tuku Jesuu:
―Racha'nu Ndioo ji'na jā'a ra ma ñivi. Tajan jā'a ra ma kivi nindeo. Yakan va kuenda Ndioo, tiaga ka'nu ma ñivi kua ma kivi nindeo. 28 Ta nda yu'u ra se'e ñivi tāchi Ndioo, juuni ìyo ndatui ma kivi nindeo ―kàti Jesuu chi'in ndra.