10
Jesuu tàva ra tiñu nuu uni xiko uchi ra
1 Takan kūu tajan Jesuu kāchin ndiko ra inga uni xiko uchi ndra, ta ikan jan tāchi ra ndra, ta uvi ta uvi ndra ña na ku'un kuee ndra iti' nuu ra ña kukatitu'un ndra tu'un Ndioo ta ñuu ta ñuu nuu ìyo yi ña ku'un ra.
2 Tajan te'en nāka'an ndio ra chi'in ndra:
―Ndicha kuii ti vitin cha ìyo kua'a' ndian kùuni chinuni tu'un Ndioo, va töve kua'a' ndian kukatitu'un yi nuu na. Yakan va na ka'an ndo chi'in Ndioo na tachi ra kua'a' ndian kukatitu'un tu'un Ndioo nuu na. 3 Yakan va kua'an ndo, ti yu'u tàva tiñu nuu ndo ña na ku'un ndo tañu ñivi ña kùu na takua kùu lobo. Ti kua ikan tà'an mvechala iin tuxa'ini ora kùuni ma lobo kachi ri ndri. 4 Ta na künda'a ndo yunu ni xu'un' ni inga ndichan ndo ndia. Ta tu keta ñivi nuu ndo ma tichi iti' na kündaa ndo ka'an ndo chi'in na. 5 Ta tu chaa ndo ve'e iin ñivi, ji'na te'en ìyo yi ña ka'an ndo chi'in na: “Na koo vii ndo ma ve'e i'ya”, kàti ndo. 6 Ta tu ma ve'e ikan ìyo ñivi va'a, ma ña va'a ka'an ndo ni kuu yi jà'a Ndioo, va tu töve, töve ni kuu yi. 7 Na kindoo ndo juuni ma ve'e ikan. Ta tu chà'a na ña kachi ndo ta kachi ndo. Ta tu chà'a na takuii ko'o ndo, ta ko'o ndo ra'. Vati ma ndian jàtiñu ìyo yi ña ni'i na ya'vi na cha'a' ma tiñu jà'a na. Ta na käkunuu ndo tave'e tave'e na. 8 Yakan va ora chàa ndo iin ñuu ta ki'in na kuenda ndo, ta kachi ndo ndisaa ma ña chà'a na nuu ndo. 9 Ta na janda'a ndo ma ndian ku'vi ìyo ñuu ikan chi'in tu'un i'ya: “Cha vàchi kuyatin nuu chà'nda Ndioo tiñu nuu ndo”, kàti ndo chi'in na. 10 Va tu chàa ndo iin ñuu, ta tüvi ki'in na kuenda ndo, na kee ndo iti' kai ta ka'an ndo te'en chi'in na: 11 “Nda yuyaka ñuu ndo jà'a ña tìin cha'a ndi ta i'ya jàkisi ndi yi, ikan na koto ndo ti kuenda Ndioo kàchika ndi ta kùxaan ra nde'e ra ndo. Va kùuni ndi ña koto ndo ti cha vàchi kuyatin nuu chà'nda Ndioo tiñu nuu ndo.” Takan kàti ndo chi'in na. 12 Yakan va kàtitu'in nuu ndo ti Ndioo ora ni keta ra ña jàndondaa ra kuati ñuñivi, nduva'a ga ni jande'e ra tundo'o ma ñivi ñuu ikan kua ma ñivi ñuu Sodoma, ti töve nī ki'in na kuenda ndo chi'in ma tu'un kà'an ndo ―kàti Jesuu chi'in ndra.
Ñivi töve jàchi'in ña kà'an Jesuu ni nde'e na tundo'o
(Mt. 11:20-24)
13 Takan kūu tajan te'en nāka'an Jesuu chi'in ma ñivi ikan:
―¡Nda'vi ta'an ndyo'o ñivi ñuu Corazín chi'in ñivi ñuu Betsaida! Vati jā'i kua'a' ndatu ka'nu ñuu ndo ta töve nī jachi'in ndo ma ña kā'in. Ta tu takan jā'i yi kuenda ma ñivi ñuu Tiro ta ñuu Sidón niku, ta ndiakan numini ni ndakoo na ma kuati jà'a na ta ki'vi na ma iti' Ndioo niku. Ta juuni ni kuku'un na ja'ma tuun ta ni kuiin yuyaa xini na takua kùu ma costumbre ña jàna'a yi ña ya'a nda'vi kùuni na cha'a' ma kuati jà'a na. 14 Yakan va ora ni chaa tiempu ña ni jande'e Ndioo tundo'o ma ñivi, tiaga kua'a' tundo'o ni nde'e ndyo'o kua ma ñivi chīyo ñuu Tiro ta Sidón niku. 15 Ta kuenda ndyo'o ñivi ìyo ñuu Capernaum, ¿a ni ndaa ndito ndo ku'un ndo iti' andivi?, kùuni ndo. Va na yüvi takan kùu yi ti ndisaa ndo ni ku'un ndo nuu ñu'u' ñuñivi nuu ni kuvi ndo iti' andaya'. 16 Yakan va ma ndian jàchi'in ña kà'an ndo juuni jàchi'in na ña kà'in, ta ma ndian tìsokuati ndo juuni takan tìsokuati na chatai ndia. Ta ma ndian tìsokuati chatai juuni tìsokuati na ma ra tāchi yu'u ―kàti Jesuu chi'in na.
Kìchaa ndiko ndi uni xiko uchi ndra
17 Takan kūu tajan nduva'a kuii chìsii ma ndi uni xiko uchi ndra kìchaa ndra nuu Jesuu, ña te'en kà'an ndra chi'in ra:
―Yo'o Racha'nu, nda ma tati xaan jāchi'in yi ña kā'an ndi chi'in ma siviun ―kàti ndra.
18 Tajan te'en nāka'an ndio Jesuu chi'in ndra:
―Ndicha ña takan kūu yi vati ndē'i ña iti' andivi kīchi ma kui'na Satanaa ña kōyo ra takua kòyo iin tacha. 19 Yakan va yu'u chā'a ndatu nuu ndo ña na kuañu ndo chata koo tati ta chata tisu'ma, ta juuni kuenda ña na jandi'i ndo ma ndatu ma kui'na chi'in tandi'i nuu tati xaan, ikan töve nàja'a yi chi'in ndo. 20 Va tüvi nuva jà'a ndo ña sii kùuni ndo cha'a' ña jàchi'in ma tati xaan ma ña kà'an ndo, vati na sii kùuni ndo cha'a' ña cha tāa ma Racha'nu Ndioo sivi ndo ma nuu tutu ra ma iti' andivi, ti nda ndakan ni koo ndo chi'in ra endeeni ―kàti Jesuu.
Jesuu, ya'a chìsii ra
(Mt. 11:25-27; 13:16-17)
21 Takan kūu ta ma ora ikani nduva'a kuii sii kūuni Jesuu, jā'a ma Tati Ií Ndioo. Yakan va te'en nāka'an ndio ra chi'in Ndioo:
―Yo'o Tatá, ya'a jàka'nui ñu̱n ti maun kùu ma ra chà'nda tiñu andivi, chi'in ñu'u' ñuñivi, vati ma tu'un xe'e ña ìyo chi'un, töve nī jana'un yi nuu ma ndian ìyo chinituni ta nuu ma ndian chìto ña kà'an, ti jāna'un yi nuu ma ndian kùu takua kùu ma ndiakuati. Yakan va ndisaa yakan takan kūu yi, ta takan kūu cha'a' ña jā'un yi.
22 ’Vati ma Tatái chā'a ra ndatu ra nui ña na ka'ndai tiñu cha'a' tandi'i ma ña ìyo ñuñivi i'ya. Yakan va nï'iin ñivi töve nàkoto va'a na yu'u takua nàkoto ma Tatái yu'u, ta juuni töve nàkoto na ma Tatái va yu'u nàkoto va'i ra. Ta kùu jana'i naja kàa ma Tatái nuu ma ñivi ña kùuni mai, ña na nakoto na ra ―kàti Jesuu.
23 Takan kūu tajan te'en nāka'an ndio ra chi'in ma ndra jàkua'a chi'in ra:
―Na sii kuuni ndian kùu nde'e ña ndè'e ndo. 24 Vati yu'u kàtitu'in nuu ndo ti kua'a' ma ndra kà'an chi'in tu'un yu'u Ndioo chi'in ndra kùu Rey, kūuni ndra nde'e ndra ma ña ndè'e ndo vitin, va nī kuu yi. Ta juuni kūuni ndra kuni ndra tu'un chìni ndo va nī kuu yi ndia ―kàti Jesuu chi'in ndra.
Iin ku'va kà'an Jesuu cha'a' iin ra ñu'u' Samaria
25 Iin matru jàkua'a tutu Ndioo te'en chīkatu'un ra nuu Jesuu ña kùuni ra ki'in ra ku'va ra:
―Matru, ¿nayi ìyo yi ña ja'i ta kùu ni'i̱ nuu koi indeeni chi'in Ndioo? ―kàti ra.
26 Tajan te'en nāka'an ndio Jesuu chi'in ra:
―¿Naja kua kà'an nuu ma tutu Ndioo ña jàkua'un? ―kàti ra.
27 Tajan te'en nāka'an ndio ma matru ña jàkua'a tu'un Ndioo chi'in Jesuu:
―Na kuuni yo nde'o ma Racha'nu Ndioo yo chi'in ndisaa anima yo ta chi'in ndisaa ñandeo ta chi'in ndisaa chinitunio. Ta juuni na kuunio nde'o ma ndian kùu ta'an yo takua kùunio nde'o juuni maa yo ―kàti ra.
28 Tajan te'en nāka'an ndio Jesuu chi'in ra:
―Ya'a ga va'a kā'un. Tu ja'un ndisaa yakan ni ni'un nuu koun indeeni chi'in Ndioo.
29 Takan kūu ta tava kùuni ra jana'a ra nuu Jesuu ña iin ra ndaa kùu ra, kùuni ra, yakan va te'en nāka'an ndiko ra chi'in ra:
―¿Ta nda ndian kùu ma ndian kùu ta'in tuva takan? ―kàti ra.
30 Tajan te'en nāka'an Jesuu chi'in ra chi'in iin ku'va:
―Iin ra judíu kuà'an ra iti' ñuu Jerusalén ña kuà'an iti' ñuu Jericó. Ta ma tichi iti' ikan, kēta ndra su'u nuu ra, ta nāmaa ndra xu'un' ra chi'in ndava nda ja'ma ra ndia. Tajan nduva'a kuii kāni ndra ra ña ndava chī'í nuu ra. Ta kēe ndio ndra kàcha'an ndra. 31 Takan kūu ta juuni ma ora ikan chìka iin sutu kuà'an ra ma tichi iti' ikan ndia. Ta ora ndē'e ra nuu kàndii ra, tajan chīkonuuni ra ra ta kēe ndiko ra kuà'an ra iti' nuu. 32 Ta juuni ndē'e iin ra jàtiñu veñu'u ra ndia. Ta rakan juuni chīkonuu ra ndè'e ra ra, ta kuà'an ndiko ra. 33 Ta juuni ma ora ikan yā'a iin ra ñu'u' Samaria nuu kàndii ra, ta rakan ora ndē'e ra ra, nduva'a kuii kūnda'vini ra ra. 34 Tajan chājayatin ndio ra ra nuu kàndii ra, ta kīcha'a ra nàkata ra ma nuu takue'e ra chi'in cete ta vinu, kāva ra iin ja'ma ma nuu takue'e ra, tajan jāndaa ra ra chata burru jàna ra, ta kuà'an ra chi'in ra iin ve'e nuu ni nindee ra. 35 Takan kūu ta ora tuvi inga kivi, tajan te'en nāka'an ra chi'in ma ra xuve'e ma ora chā'a ra uvi ta'an xu'un' nuu ra: “Na kumiun ra'ya, ta tu janaun tiá xu'u̱n' chi'in ra, ni tia'vi ndikoi nuu̱n ora vàchi̱”, kàti ra. 36 Yakan va ndi uni ma ndra ndē'e nuu kàndii ra. ¿Nda ra kùu ma ra ta'an ra ña kūuni ga nde'e ra kùuniun? ―kàti Jesuu chi'in ma matru jàkua'a tutu Ndioo.
37 Tajan te'en nāka'an ndio ma ra matru jàkua'a tu'un Ndioo chi'in ra:
―Ma ra kūnda'vini, rakan kùu ma ra kùu ta'an ra ―kàti ra.
Tajan te'en nāka'an tuku Jesuu chi'in ra:
―¡Kua'an ta ja'un takua jā'a ra! ―kàti Jesuu chi'in ra.
Chàa Jesuu ve'e ña nàni Mata ta Ndiya
38 Takan kūu ta chīka Jesuu kuà'an ra chi'in ndra jàkua'a chi'in ra nda kati chaa ra iin ñuu. Ta iin ña'a nàni Mata ìyo ikan, chāka ña ndra ve'an. 39 Tajan ma Mata ìyo iin ña ta'an ña ña nàni Ndiya. Ta yakan chāa ña chūnandian nuu nàndi Jesuu ña tàso'an ña kà'an ra. 40 Va tava ma Mata ya'a kūtañuan chi'in ma tiñu jà'a ña, yakan va cha jāyatian ña nuu nàndi Jesuu, ta te'en nāka'an ña chi'in ra:
―Ka'nu kooniun yo'o Racha'nu. ¿A töve chà'un kuenda ña chìniñu'i ña tindee Ndiya yu'u ti ya'a ìyo tiñu jà'i? Na ka'un chi'an na tindean yu'u, ti ya'a kutañui chi'in yi ―kàtian chi'in Jesuu.
41 Tajan te'en nāka'an ndio Jesuu chi'an:
―Yo'o Mata, ¿a ya'a nda'vi kùuniun ña nàkaniniun cha'a' yi takan? 42 Vati taku ñata'un Ndiya nàndian tàso'an tu'un kà'in. Ta yakan va'a ga yi kua tandi'i ma tiñu jà'un. Yakan va ma ña jà'a ña, nï'iin ñivi küu ga namaa na yi nuan ―kàti Jesuu chi'an.