हितोपदेश.
21.
जुजुया नुगः परमप्रभुया ल्‍हातिइ दु, गुबलय् मंदइ उबलय् वय्‌कलं थ्‍वयात खुसिचाया लः थें हीकादी। 
मनूतय्‌त थःगु चालचलन थःत पाय्‌छि थें ताइ, तर परमप्रभुं इमिगु नुगः जाँचय् यानादी। 
परमप्रभुयात झीसं छायेगु देछा स्‍वयाः छु भिं, छु पाय्‌छि जू व हे याःगु यः। 
तःधंछुया जुइगु मिखा, घमण्‍ड याइगु नुगः व मभिंगु ज्‍याया लिच्‍वः पाप खः। 
बांलाक मेहनत यानाः ग्‍वसाः ग्‍वयाः याःगु ज्‍यां उलाय्‌फुलाय् याइ, हथासं याःगु ज्‍यां फ्‍वगिं यानाबी। 
मखुगु खँ ल्‍हानाः दय्‌कूगु सम्‍पत्ति ब्‍वयावनीगु हा थें खः, अले कालया स्‍वःतिपाँय् खः। 
दुष्‍ट थःपिनिगु हे ल्‍वापुख्‍यापुं न्‍हनावनी, इपिं भिंगु ज्‍याखँ यायेत मानय् जुइ मखु। 
मखुगु ज्‍या याइपिनिगु लँ बेक्‍वइ, दोष मदुपिनिगु लँ तप्‍यनी। 
ल्‍वापुखिचा कलाःलिसे छखा हे छेँय् च्‍वनेगु स्‍वयाः कःसिया छकुनय् याकःचा च्‍वनेगु बांलाः। 
दुष्‍ट मनूतय्‌सं न्‍ह्याबलें मभिंगु हे बिचाः यानाच्‍वनी, इमिसं जःलाखःलायात दया याइ मखु। 
हेस्‍याइपिन्‍त सजाँय बीबलय् बुद्धि मदुपिं मनूतय्‌सं ज्ञान काइ। ज्ञान दुपिं मनूतय्‌त न्‍वात कि इमिसं अज्‍ज ज्ञान काइ। 
तसकं धर्मीम्‍ह परमेश्‍वरं दुष्‍टतय्‌गु छेँय् छु छु जुयाच्‍वन धकाः स्‍यू, वय्‌कलं इमित नाश यानादी। 
सुनां हाःनाः मदुपिनिगु ख्‍वःसः न्‍यनी मखु, वयागु ख्‍वःसः नं सुनानं न्‍यनी मखु। 
सुचुका ब्‍यूगु कोस्‍यालिं तं स्‍यानाबी, अले गादुने सुचुका ब्‍यूगु घूसं तःधंगु तंयात नं शान्‍त यानाबी। 
न्‍याय जुइबलय् धर्मीपिं लय्‌ताइ, अले दुष्‍टत ग्‍याइ। 
सु मनू भिंगु लँ त्‍वःताः मभिंगु लँय् जुइ, व मनू कालया म्‍हुतुइ लाइ। 
मोजमज्‍जा जक यानाजुइपिं कंगाल जुइ, दाखमद्य व चिकंयात यय्‌कीपिं गुबलें नं तःमि जुइ फइ मखु। 
दुष्‍ट मनूतय्‌सं धर्मी मनूतय्‌त बीत स्‍वःगु दुःख थःपिन्‍सं हे फयेमाली। 
ल्‍वापुखिचा व कचकच जक यानाच्‍वनीम्‍ह कलाःलिसे च्‍वनेगु स्‍वयाः याकःचा मरुभूमिइ च्‍वंवनेगु हे बांलाः। 
बुद्धि दुपिं मनूतय्‌गु छेँ धन सम्‍पत्तिं जाइ, मूर्ख मनूतय्‌सं थःके दुगु नं फुकी। 
धार्मिकता व गुबलें मफुइगु मायाया ल्‍यूल्‍यू जुइपिन्‍त जीवन दइ, मेपिन्‍सं हनाबना तइ। 
बुद्धिमानतय्‌सं बल्‍लाःपिं मनूतय्‌गु शहरय् हय्‌काइ, अले इमिसं भलसा कयातःगु किल्‍ला थुनाबी। 
थःगु म्‍हुतु व मेयात कःघायेफुम्‍हय्‌सिनं थःत दुःखं बचय् याइ। 
तःधंछुया जुइम्‍ह व फुइँ यानाजुइम्‍ह मनूया नां “हेस्‍याइम्‍ह” खः, वं तःधंछुया व्‍यवहार याइ। 
अल्‍छीत थःपिनिगु हे इच्‍छाया हुनिं फुनावनी, छाय्‌धाःसा इमिगु ल्‍हातिं ज्‍या याइ मखु। 
इमिसं चच्‍छि न्‍हिच्‍छिं लोभ जक यानाच्‍वनी, तर धर्मी मनूतय्‌सं न्‍ह्याबलें नुगः मस्‍याकुसे बियाच्‍वनी। 
दुष्‍ट मनूतय्‌सं छाःगु बलियात परमप्रभुं घृणा यानादी, अज्‍ज ला मभिंगु मतिइ तयाः छाःगु ला झन दकलय् यय्‌कादी मखु। 
फताहा साक्षी बीम्‍ह मनूयागु खँ सुनानं न्‍यनी मखु, तर बिचाः यानाः नवाइम्‍हय्‌सिगु खँ सकसिनं यय्‌की। 
दुष्‍टत फुइँ यानाः जुइ, तर धर्मी मनूतय्‌सं बिचाः यानाः जक पलाःछिना जुइ। 
परमप्रभुयागु विरोधय् सुं नं मनूया बुद्धि, ज्ञान व ग्‍वसाः ताःलाये फइ मखु। 
लडाइँया निंतिं सल ला तयार याये फइ, त्‍याःबू धाःसा परमप्रभुया ल्‍हातिइ दु। 
