हितोपदेश.
17.
ल्‍वापुख्‍यापुं जाःगु छेँय् भ्‍वय् नयेगु स्‍वयाः याउँक स्‍वः मरि जक नयाच्‍वनेगु बांलाः। 
भिंम्‍ह च्‍यलं काय्‌या थाय् काये फु, अले दाजुकिजां थें अंश नं काये फु। 
लुँ व वहः मिइ तयाः जाँचय् याइ। तर झीगु नुगः परमप्रभुं जाँचय् यानादी। 
मभिंपिं मनूतय्‌सं मभिंगु हे खँ न्‍यनी, फताहा खँ ल्‍हाइपिन्‍सं फताहा खँ हे न्‍यनी। 
चीमिपिन्‍त क्‍वह्यंकिपिन्‍सं इमित सृष्‍टि याःम्‍हय्‌सित हे क्‍वह्यंकूगु जुइ। मेपिनि मज्‍यूगुलिइ लय्‌ताइपिन्‍त सजाँय जुइ। 
छय्-छुइपिं बुराबुरितय्‌गु मुकुट खः, अले मांबौ मस्‍तय्‌गु न्‍हाय् खः। 
तःधंपिं मनूतय्‌त मखुगु खँ ल्‍हायेगु मल्‍वः, मूर्खतय्‌गु म्‍हुतुं भिंगु खँ ल्‍हाइगु मल्‍वः। 
घुस बीम्‍हय्‌सिगु निंतिं व म्‍वहनी थें जुइ, न्‍ह्याथाय् वंसां ताःलाइ धकाः वं मतिइ तइ। 
सुयागुं दोष क्षमा यायेगु धयागु हे वयात थः मनू यानातयेगु खः, दोषयात जक कुत्तुकुलाच्‍वन कि पासापिं बायेमाली। 
मूर्खतय्‌सं सछिकः दाय्‌काः काइगु ज्ञान बुद्धि दुम्‍ह मनुखं छक्‍वः न्‍वायेवं काइ। 
मभिंपिं मनूतय्‌सं न्‍ह्याबलें पंगः जक थानाच्‍वनी, अज्‍याःपिन्‍त नुगलय् हि मदुम्‍ह छ्वयाः सजाँय बी। 
मूर्ख ज्‍या याये त्‍यंम्‍ह मूर्ख ध्‍वदुइगु स्‍वयाः मचा तंम्‍ह भालू ध्‍वदुइगु हे बांलाः। 
भिंगुया पलेसा मभिंगु याइम्‍हय्‌सिया छेँनं मभिं धयागु गुबलें चिलावनी मखु। 
ल्‍वापु धयागु लःया मूल तज्‍याये थें खः, उकिं थ्‍वयात न्‍यनावने न्‍ह्यः हे दिकाब्‍यु। 
दोष मदुपिन्‍त दोष बीगु व दोष दुपिन्‍त दोष मबीगु नितां परमप्रभुयात मयः। 
मूर्खतय्‌सं आखः सय्‌केत धिबा फुकेगु सितिं खः, छाय्‌धाःसा इमिके आखः सय्‌केगु मन हे मदु। 
पासा धयापिं पासा हे जक खः, दाजुकिजा धयापिं दुःखय् नं ग्‍वाहालि याइपिं खः। 
ज्‍यू मज्‍यू मस्‍यूपिं जक कर्पिनिगु कालबिलय् थः जमानी च्‍वनाबी। 
ल्‍वापुख्‍यापु यय्‌कीपिन्‍सं पाप यय्‌की। न्‍ह्याबलें फुइँ यानाजुइपिन्‍सं विनाश हइ। 
मभिंगु बिचाः तइपिं व मखुगु खँ ल्‍हाइपिं मनूतय्‌त गुबलें बांलाइ मखु, इपिं नाश जुइ। 
मूर्खम्‍ह काय्‌या बौयात दुःख बाहेकं सुख धयागु गुबलें जुइ मखु। 
चक्‍कंगु नुगः भिंगु वासः थें खः, न्‍ह्याबलें नुगः मछिंकाच्‍वन कि म्‍हया क्‍वँय् हे गनावनी। 
मभिंपिं मनूतय्‌सं सुलाः सुलाः घुस काइ, अले न्‍याय हे अःखतं यानाबी। 
बुद्धि दुपिन्‍सं छु याःसा बांलाइ धकाः सी, तर मूर्खतय्‌सं थःगु मिखा न्‍ह्याबलें उखेंथुखें चाहिकाच्‍वनी। 
मूर्खम्‍ह काय्‌नं अबुया नुगः ख्‍वय्‌की, मांयात दुःख बी। 
भिंपिन्‍त दण्‍ड बीगु व बांलाःगु ज्‍या याःपिन्‍त सजाँय बीगु पाय्‌छि मजू। 
सःस्‍यूपिं मनूत अप्‍वः नवाइ मखु, दुग्‍यां दुपिं मनूत तंम्‍वइ मखु। 
मूर्ख मनू नं सुम्‍क च्‍वन कि सःस्‍यूम्‍ह थें खने दइ। 
