हितोपदेश.
16.
नुगःया ग्‍वसाः ला मनूयागु खः तर म्‍हुतुया लिसः धाःसा परमप्रभुपाखें वइ। 
मनूतय्‌त थःपिनिगु थःगु फुक्‍क चालचलन ला पाय्‌छि हे थें च्‍वनी। तर परमप्रभुं उकियागु मनसुवाः छु खः धकाः जाँचय् यानादी। 
थःम्‍हं यायेगु न्‍ह्यागुं ज्‍या परमप्रभुयात लःल्‍हानाब्‍यु, अले छंगु फुक्‍क ज्‍या ताःलाइ। 
परमप्रभुं फुक्‍कं थःगु हे तातुनां कथं दय्‌कादीगु खः। दुष्‍टतय्‌त तक नं वय्‌कलं हे विनाशया ईयात धकाः दय्‌कादीगु खः। 
घमण्‍डीतय्‌त परमप्रभुं घृणा यानादी, इमित सजाँय मजुइ हे मखु। 
विश्‍वास याये बहःम्‍ह जुयाः व गुबलें मफुइगु मायां हे छिमिगु पाप क्षमा जुइ। परमप्रभुया भयं मनूत पापपाखें लिचिली। 
परमप्रभुयात लय्‌ताय्‌कल धाःसा छिमिसं थः शत्रुतय्‌तनापं पासा दय्‌के फइ। 
मभिंम्‍ह मनू जुयाः तःमि जुइगु स्‍वयाः भिंम्‍ह मनू जुयाः चीमि जुयाच्‍वनेगु हे बांलाः। 
मनूतय्‌सं थथे याये अथे याये धकाः ग्‍वसाः ग्‍वइ, तर परमप्रभुं हे छु यायेगु धकाः क्‍वःछिनादी। 
जुजुं अधिकार दुम्‍हं थें नवाइ, वयागु खँ न्‍ह्याबलें पाय्‌छि जुइ। 
पाय्‌छिगु नाप व ताल्‍जु परमप्रभुपाखेंयागु हे खः, म्‍हिचाय् दुगु फुक्‍क धःत वय्‌कःया हे ज्‍या खः। 
जुजुं मखुगु ज्‍या यय्‌की मखु, छाय्‌धाःसा न्‍यायलं हे जुजु बल्‍लाइ। 
जुजुं खःगु खँ न्‍यने यय्‌की। अले खःगु खँ ल्‍हाइपिन्‍त यय्‌की। 
जुजुया तं धयागु मृत्‍युया दूत थें खः, बुद्धिमानतय्‌सं उकियात क्‍वलाकेत स्‍वइ। 
जुजु लय्‌ताइगु धयागु जीवन दइगु खः, जुजुं यय्‌कीगु धयागु वा वयाः चकने थें खः। 
लुँ दइगु स्‍वयाः बुद्धि दइगु गुलि बांलाः, अले वहः दइगु स्‍वयाः भिंगु न्‍याय दइगु गुलि बांलाः। 
भिंगु लँय् जुइगु धयागु पापपाखें तापायेगु खः, थः गन वनाच्‍वना धकाः बिचाः याना जुल कि वं थःगु जीवनया रक्षा याइ। 
अप्‍वः घमण्‍डयात कि नाश जुइ, तःधंछुया जुल कि क्‍वःदली। 
लुतय् यानाहःगु सम्‍पत्तिं तःधंछुना जुयेगु स्‍वयाः तःधंमछुसे चीमि जुयाच्‍वनेगु हे बांलाः। 
छन्‍त छु स्‍यंगु खः, उकी ध्‍यान ब्‍यु, अले छंगु ज्‍या ताःलाइ। परमप्रभुयात विश्‍वास याइपिन्‍त आशिष दइ। 
बुद्धिमानपिं मनूतय्‌त इमिगु खं हे सीके फइ। गुलि नाइक नवात उलि हे मनूतय्‌गु नुगः साले फइ। 
थूपिनिगु निंतिं बुद्धि धयागु जीवनया मुहान खः। मूर्खतां यानाः मूर्खतय्‌सं सजाँय फयेमाली। 
बुद्धिमानपिं मनूतय्‌सं बिचाः यानाः जक नवाइ, इमिगु खं न्‍यनीपिनिगु नुगः त्‍याकी। 
नाइसे च्‍वंगु वचन कस्‍ति थें खः, थुकिं नुगः चंचंधाइ, अले म्‍हयात तागत बी। 
गुलिं गुलिं लँ स्‍वयेबलय् बांलाः थें जुइ, तर उकिं मृत्‍यु तक थ्‍यंकेफु। 
ज्‍या याइपिन्‍सं प्‍वाःया निंतिं अज्‍ज अप्‍वः मेहनत याइ, छाय्‌धाःसा इमि थःगु पित्‍याः लंकेत नं अथे यायेमाली। 
दुष्‍टतय्‌सं मेपिन्‍त स्‍यंकेगु जक स्‍वयाच्‍वनी, इमिगु खँ हे नं मिप्‍वाः थें जुइ। 
दुष्‍टतय्‌सं म्‍वाःमदुगु खं कचवं पिकया जुइ। अले पासा पासाया दथुइ ल्‍वापु पिकयाबी। 
ल्‍वापुखिचा मनूतय्‌सं थः पासापिन्‍त ह्यय्‌काः मखुगु लँय् यंकी। 
मिखा कय्‌कुंकाः जुइपिन्‍सं मभिंगु मतिइ तया जुइ, अले म्‍हुतु पकुचिंकाः जुइपिनिगु नुगलय् हाकु थानाच्‍वनी। 
तुयुगु सँ तःजिगु हनाबनाया मुकुट खः, भिंगु ज्‍यां जक थ्‍व चूलाइ। 
बल्‍लायेगु स्‍वयाः सह यायेगु तःधं। देश देशयात त्‍याकेगु स्‍वयाः थःगु मनयात कःघायेगु हे तःधं। 
झीसं थथःम्‍हं थःगु खँ क्‍वःछिना जुये, तर परमप्रभुं हे फुक्‍क खँ क्‍वःछिनादी। 
