हितोपदेश.
13.
बुद्धिमानम्‍ह काय्‌नं थः बौनं धाःगु खँ न्‍यनी। तर घमण्‍डीम्‍ह काय्‌नं न्‍यनी मखु। 
भिंगु म्‍हुतुं भिंगु हे फल बी। तर वँचु नुगःयापिन्‍सं न्‍ह्याबलें ल्‍वापुख्‍यापु जक यय्‌काच्‍वनी। 
बिचाः यानाः नवाइपिन्‍सं थःत बचय् याइ, लाः लाः थे नवानाजुइपिं नाश जुइ। 
अल्‍छी मनूतय्‌सं न्‍ह्याक्‍व मनंतुंसां पूवनी मखु। मेहनत याइपिन्‍सं न्‍ह्याक्‍व मनंतुंसां पूवनी। 
धर्मी मनूतय्‌सं मखुगु खँ ल्‍हाये यय्‌की मखु। तर दुष्‍टतय्‌गु खं मछालापुकी व बेइज्‍जत वंकाजुइ। 
भिंपिं मनूत इमिगु धार्मिकतां यानाः बचय् जुइ। तर पापं यानाः दुष्‍टत नाश जुइ। 
गुलिसिनं थःके छुं मदुसां थःत तःमि धकाः क्‍यनाजुइ, अले गुलिसिनं थःके दक्‍वं दयां नं चीमि धकाः क्‍यनाजुइ। 
तःमिपिन्‍सं धिबां यानाः थःत त्‍वःतके फइ, तर चीमिपिं सुंपाखें नं ग्‍यानाच्‍वने माली मखु। 
धर्मीपिं मनूत जल्‍ल थिनाच्‍वंगु मत थें खः, दुष्‍टत धाःसा सीत्‍यंगु मत थें खः। 
घमण्‍डं ल्‍वापु हइ, तर सल्‍लासाहुति काइपिं बुद्धिमान खः। 
याकनं मुंकूगु धन याकनं हे फुनावनी, मेहनत यानाः मुंकूगु धन अप्‍वयावनी। 
थःम्‍हं मनंतुनागु पूमवन कि सी थें जुइयः, थःम्‍हं मनंतुनागु पूवनेगु धयागु जीवनया सिमा थें खः। 
भिंगु सल्‍लाह मन्‍यंम्‍हय्‌सिनं दुःख सी माली, अले न्‍यंम्‍हय्‌सिनं सिरपाः कायेखनी। 
बुद्धिमानपिं मनूतय्‌सं ब्‍यूगु सल्‍लाह जीवनया धाःथें खः। थुकिं न्‍ह्यागु कथंया दुःखकष्‍टं पिहां वये फइ। 
भिंगु नुगःयापिं मनूतय्‌त हनाबना तइ, तर पत्‍याः यायेबहः मजूपिं मनूत नाशपाखे वनाच्‍वंगु दइ। 
बुद्धिमानपिं मनूतय्‌सं छुं नं याये न्‍ह्यः बिचाः याइ, तर मूर्खतय्‌सं फुइँ जक क्‍यनाजुइ। 
दुष्‍टम्‍ह दूतं दुःखयागु खँ हइ, तर विश्‍वास याये बहःम्‍ह दूतं भिं उसाँय् हइ। 
न्‍वानाखँयात च्‍यूताः मतइपिं चीमि व मछालापुकाः च्‍वनेमाली। तर न्‍यंम्‍हय्‌सित हनाबना तइ। 
मनंतुंगु पूवन कि न्‍ह्याइपुसे च्‍वनी। तर मूर्खत मनंतुंगु पूवंकेत नं मभिंगु ज्‍यां लिचिलेत स्‍वइ मखु। 
बुद्धिमानपिंलिसे जुइपिं बुद्धिमान हे जुइ। मूर्खतलिसे जुइपिन्‍सं थःत स्‍यंकी। 
पापीतय्‌सं दुःखकष्‍ट फयेमाली, धर्मीतय्‌सं सिरपाःकथं आशिष काइ। 
भिंपिं मनूतय्‌सं थः छय्-छुइपिन्‍त धकाः धनसम्‍पत्ति त्‍वःताथकी। पापीतय्‌गु धन धाःसा धर्मीतय्‌गु ल्‍हातिइ लाइ। 
चीमिपिं मनूतय्‌गु बुं गाक्‍क हे अन्‍न सय्‌की। तर अन्‍याय याइपिन्‍सं लुतय् यानायंकी। 
थः मस्‍तय्‌त माया याइपिन्‍सं न्‍वाइ, थः मस्‍तय्‌त माया मयाइपिन्‍सं न्‍वाइ मखु। 
धर्मीपिन्‍सं प्‍वाः जायेक नयेखनी। दुष्‍ट धाःसा नयेपित्‍याकाः च्‍वनेमाली। 
