हितोपदेश.
26.
मूर्ख मनूयात तःधंकेगु धयागु ताल्‍लां च्‍वापु गायेगु व सामाज्‍यां वा वयेगु थें खः। 
म्‍वाय्‌कं म्‍वाय्‌कं ब्‍यूगु सराः लगय् जुइ मखु। थ्‍व ला चखुंचा थें भुर्र ब्‍वयावनी, अले इखुंचा थें ब्‍वाँय् वनी। 
सलयात कोर्रां, गधायात लगामं थें मूर्खयात नं कथिं दायेमाः। 
मूर्खतय्‌गु न्‍ह्यसःया लिसः बी मते, मखुसा छ नं इपिं थें हे मूर्ख जुइ। 
मूर्खयागु न्‍ह्यसःया लिसः बिल कि वं थःत बुद्धिमान ताय्‌काच्‍वंगु खः हे धकाः च्‍वनी। 
मूर्ख मनूया ल्‍हातिं बुखँ छ्वयेगु धयागु थःगु तुतिइ थःम्‍हं पां पाले थें खः, अले थथःम्‍हं दुःख मालेगु खः। 
मूर्ख मनुखं उपदेश बीगु धयागु लंग्राम्‍ह मनू ब्‍वाँय् वने थें खः। 
मूर्ख मनूयात हनेगु धयागु खिपतय् ल्‍वहं चिनाः वांछ्वये थें खः। 
मूर्ख मनुखं उपदेश बीगु अय्‌लाखं काःम्‍ह मनुखं थःगु ल्‍हातिइ कःगु कं लिकायेत स्‍वये थें खः। 
मूर्ख मनू व लँय् वःपिं मनूतय्‌त ज्‍याय् तयेगु धयागु लाः लाः थे वाणं कय्‌के थें खः। 
खिचां थःम्‍हं ल्‍ह्वःगु हानं नः वइ थें मूर्खतय्‌सं नं हानं हानं मूर्ख ज्‍या याइ। 
थःम्‍हं थःत बुद्धिमान ताय्‌कीम्‍ह मनू छं खनाः ला? वयागु स्‍वया ला बरु मूर्खम्‍हय्‌सिगु निंतिं यक्‍व आशा दइ। 
अल्‍छीतय्‌सं थथे मतिइ तइ, “पिने लँय् सिंह दु, गल्‍लि गल्‍लिइ चाःहिलाच्‍वंगु दु।” 
लुखा थःगु कब्‍जाय् जक मूपुलाच्‍वनी, अथे हे मूर्ख नं लासाय् जक मूपुलाच्‍वनी। 
अल्‍छीतय्‌सं थःगु ल्‍हाः भुइ ला तइ, तर ल्‍हाः ल्‍ह्वनाः नयेत तक हे थाकु चाइ। 
अल्‍छीतय्‌सं थःत खःगु लिसः बी फुपिं न्‍हय्‌म्‍ह मनूया स्‍वयाः बुद्धिमान ताय्‌काः जुइ। 
कर्पिनिगु ल्‍वापुइ ल्‍हाः तयेगु धयागु वेंचाः खिचायागु न्‍हाय्‌पं ज्‍वने थें खः। 
कर्पिन्‍त धोखा बियाः “जिं ला ख्‍याः जक यानागु” धाइम्‍ह मनू मिप्‍वाः व ग्‍यानापुगु धनुष वाण ज्‍वनाजुइम्‍ह वें थें खः। 
सिँ मन्‍तकि मि सी, अथे हे खँसुवाःत मन्‍तकि ल्‍वापुख्‍यापु मदयावनी। 
बुलुमिया निंतिं ह्यंग्‍वाः, मिया निंतिं सिँ थें ल्‍वापुया निंतिं ल्‍वापुखिचा! 
खँसुवाःतय्‌गु खँ सवाः वःगु नसा थें माकुसे च्‍वनी, अले थ्‍व मनूतय्‌गु दुनुगः थ्‍यंक दुहां वनी। 
चाया थलय् वहः सियातः थें दुष्‍ट मनूतय्‌गु म्‍हुतुसि चुल्‍लुसे च्‍वनी। 
दुष्‍टतय्‌सं माकुगु खँ ला ल्‍हाइ, इमिगु नुगलय् धाःसा घच्‍चायापुगु खं हे थाय्‌कयाच्‍वनी। 
थज्‍याःपिं मनूतय्‌गु माकुगु खँय् विश्‍वास याये मते। छाय्‌धाःसा इमिगु नुगः न्‍हय्‌गू मभिंगु बिचालं जायाच्‍वनी। 
इमिसं थःपिनिगु मभिंगु बिचाः ला सुचुका तइ, तर मभिंगु ज्‍या ला सकसिनं खनी। 
सुनां गाः म्‍हुइ, व थः हे गालय् कुतुं वनी। सुनां ल्‍वहं ग्‍वारातुइकी, लिखतं वयाः वयात हे लाःवइ। 
मखुगु खँ ल्‍हाइगु म्‍हुतु वया थः हे शत्रु जुइ। पिचुगु म्‍हुतुं सर्वनाश हइ। 
