हितोपदेश.
15.
नाइसे च्‍वंगु लिसलं तं क्‍वलाइ, तर छाःगु लिसलं तंयात ग्‍वाकी। 
बुद्धिमानयागु म्‍हुतुं बुद्धियागु खँ पिहां वइ, तर मूर्खतय्‌गु म्‍हुतुं मूर्ख खँ जक पिहां वइ। 
परमप्रभुया मिखां न्‍ह्याथासं खं, भिंपिं व मभिंपिं निथ्‍वःसित नं वय्‌कलं स्‍वयाच्‍वनादीगु दु। 
भिंगु वचनं जीवन व उसाँय् बी, तर छाःगु वचनं नुगलय् घाः याइ। 
मूर्खतय्‌सं जक बौया अनुशासनयात च्‍यूताः तइ मखु, बुद्धिमानतय्‌सं थुकियात नाला काइ। 
धर्मीपिनिगु धुकू धन सम्‍पत्तिं जायाच्‍वनी, तर मूर्खतय्‌गु धनं इमित झन जक दुःख बी। 
बुद्धिमानपिनिगु म्‍हुतुं ज्ञानया खँ पिहां वइ, मूर्खतय्‌गु नुगः धाःसा अथे जुइ मखु। 
परमप्रभु दुष्‍टतय्‌सं छाःगु बलिं लय्‌तायादी मखु, भिंपिं मनूतय्‌सं याःगु प्रार्थनां वय्‌कः लय्‌तायादी। 
परमप्रभुं दुष्‍टतय्‌गु लँपुयात यय्‌कामदी, तर धर्मी जुयाः जुइपिन्‍त वय्‌कलं यय्‌कादी। 
सुनां भिंगु लँ त्‍वःतावनी, वयात बांमलाक सजाँय बी। सुनां अनुशासनयात घृणा याइ व सी। 
कालयागु खँ ला परमप्रभुया न्‍ह्यःने सुलाच्‍वंगु मदुसा, मनूया नुगःया खँ जक गथे यानाः सुले फइ? 
कर्पिन्‍त हेबाय्‌चबाय् यानाजुइपिन्‍सं थःत भिंकेगु यय्‌की मखु, उकिं इपिं भिंपिं मनूतपाखें तापाक हे जुया जुइ। 
लसतां जाःगु नुगलं ख्‍वालय् लसता हइ, तर स्‍याः नुगलं आत्‍मायात ख्‍वय्‌की। 
बुद्धिमान मनू ज्ञानया निंतिं आय्‌बुया जुइ, तर मूर्खतय्‌सं मूर्ख खँ हे यय्‌काच्‍वनी। 
चीमिपिनिगु निंतिं न्‍ह्याबलें म्‍वाये थाकु, तर लुधंपिनिगु निंतिं न्‍ह्याबलें भ्‍वय्। 
तःमि जुयाः दुःखय् लानाच्‍वनेगु स्‍वयाः चीमि जुयाः परमप्रभुया भय कयाच्‍वनेगु हे बांलाः। 
महीपिं मनूतय्‌थाय् वनाः लाजा नयेगु स्‍वयाः थःत यःपिं मनूतय्‌थाय् वनाः वाउँपाउँ नयेगु हे बांलाः। 
तंगुलु मनूतय्‌सं ल्‍वापु थइ, तर सह यायेफुपिं मनूतय्‌सं ल्‍वापु ज्‍यंकी। 
अल्‍छीतय्‌गु लँय् कंया कं जक दइ, भिंपिनिगु लँ धाःसा मू लँ खः। 
बुद्धिमानम्‍ह काय्‌नं बौयात लय्‌ताय्‌की, मूर्खम्‍ह काय्‌नं थः मांयात हेला याइ। 
मूर्ख मनूत थःगु मूर्ख ज्‍याय् हे लय्‌तायाच्‍वनी, तर बुद्धिमान मनूतय्‌सं छु भिं व हे जक याइ। 
गुलि काये फु उलि हे सल्‍लाह का, अले जक ज्‍या ताःलाइ। सल्‍लाह मकासे याःगु ज्‍या ताःलाइ मखु। 
माःगु इलय् माःगु लिसः बीबलय् मनूत गुलि लय्‌ताइ। 
बुद्धि दुपिन्‍सं लीगु लं इमित च्‍वजाःगु जीवनपाखे न्‍ह्याकी, अले मृत्‍युपाखें तापाक यंकी। 
घमण्‍डीतय्‌गु छेँयात परमप्रभुं नाश यानादी, भाःत मदुपिं मिसातय्‌गु सम्‍पत्ति धाःसा रक्षा याना तइ। 
दुष्‍टतय्‌गु खँय् परमप्रभु लय्‌तायादी मखु, तर भिंपिं मनूतय्‌गु खँय् वय्‌कः लय्‌तायादी। 
मभिंगु ज्‍या यानाः मुंकूगु कमाइनं छेँय् संकट हइ। घुस काये मते, अले छ यक्‍व म्‍वाइ। 
भिंपिं मनूतय्‌सं नवाये न्‍ह्यः बांलाक बिचाः याइ। दुष्‍टतय्‌सं धाःसा लाः लाः थे नवाइ। 
परमप्रभु दुष्‍टतपाखें तापाक हे च्‍वनादी, वय्‌कलं धर्मीतय्‌गु प्रार्थना धाःसा न्‍यनादी। 
लसतां जाःगु ख्‍वालं नुगःयात चक्‍कंकाबी। भिंगु वचनं म्‍हयात तागत बी। 
थःगु द्वं भिंकेत न्‍ह्यचिल धाःसा छ बुद्धिमान खः। 
अनुशासनयात च्‍यूताः मतइपिन्‍सं थःत हे स्‍यंकी, थःगु द्वं भिंकीम्‍ह मनू बुद्धिमान खः। 
परमप्रभुया भय कायेगु धयागु हे ज्ञान खः। क्‍वमिलु जुल कि हनाबना नं याइ। 
