हितोपदेश.
19.
बेमान व मूर्ख जुयाः म्‍वायेगु स्‍वयाः चीमि व इमान्‍दार जुयाः म्‍वायेगु हे बांलाः। 
ज्ञान मदय्‌क जोश जक दयां मगाः, हथासं याःगु ज्‍या स्‍यनी। 
मनूतय्‌सं थःगु हे मूर्खतां थःत स्‍यंकी, अले परमप्रभुयात तं क्‍यनी। 
धिबां यक्‍व पासापिं दय्‌की धिबा मन्‍तकि दुपिं पासापिं नं तनावनी। 
मखुगु साक्षी बीपिन्‍त सजाँय मजुइ मखु, अले मखुगु खँ ल्‍हानाजुइपिं बिस्‍युं वने फइ मखु। 
दक्‍वसिनं तःधंपिनिगु नुगः त्‍याकेत स्‍वइ, सकसिनं बीफुपिन्‍त जक पासा दय्‌केत स्‍वइ। 
चीमिपिंलिसे थःथितित नं तापानावनी, पासापिं झन गुलि जक चिलावनेत स्‍वइ! न्‍ह्याक्‍व हे ल्‍यूल्‍यू जूसां चीमिपिन्‍सं पासा दय्‌के फइ मखु। 
ज्ञान कायेगु धयागु थःम्‍हं थःत माया यायेगु खः। थःम्‍हं कयागु ज्ञान त्‍वःफिके मते, थुकिं छन्‍त भिं जुया वइ। 
मखुगु साक्षी बीपिन्‍त सजाँय मजुइ मखु। मखुगु खँ ल्‍हाइपिं नाश जुइ। 
मूर्खतय्‌त मोजमज्‍जा यानाः च्‍वनेगु मल्‍वः, अथे हे दासं जुजुयात शासन यायेगु झन हे मल्‍वः। 
बुद्धि दुपिं मनूतय्‌सं थःगु तंयात क्‍वत्‍यला तइ। अले नुगलय् स्‍याःगु खँयात नं मिखा तिस्‍सिनाबीगु इमिगु तःजिगु गुण खः। 
जुजुया तं धयागु सिंहया सः थें खः, तर वयागु कृपा घाँसय् च्‍वंगु सुतिलः थें खः। 
मूर्खपिं मस्‍त बौया निंतिं विनाश खः, ल्‍वापुखिचाम्‍ह कलाः तिकितिकि ज्‍वयाच्‍वंगु लः थें खः। 
छेँ व धनसम्‍पत्ति बौयापाखें वइ, तर भिंम्‍ह कलाः परमप्रभुयापाखें दइ। 
अल्‍छीत न्‍ह्यलं जक ब्‍वानाच्‍वनी, अल्‍छीत प्‍वाः द्यांलाकाः च्‍वनेमाली। 
परमप्रभुया आज्ञा न्‍यंपिन्‍सं जीवनया रक्षा याइ, मन्‍यंपिं सिनावनी। 
सुनां चीमिपिन्‍त ग्‍वाहालि याइ, वं परमप्रभुयात त्‍याय्‌ब्‍यूगु जुइ, वय्‌कलं लिपा पुलाबी। 
थः मस्‍तय्‌त भिंकि छाय्‌धाःसा उकी आशा दइ, मखुसा छं थः मस्‍तय्‌त स्‍यंकी। 
तं मभिंपिं मनूतय्‌सं न्‍ह्याबलें दुःख बियाच्‍वनी, इमित छकः त्‍वःतल कि न्‍ह्याबलें दुःख बियाच्‍वनी। 
सल्‍लाह न्‍यनीम्‍ह व वकथं जुइम्‍ह मनू लिपा बुद्धिमान जुइ। 
मनूतय्‌गु नुगलय् थीथी कथंया ग्‍वसाः दयाच्‍वनी। तर परमप्रभुया ग्‍वसाः हे जक पूवनी। 
आसाकुति जुयेगु धयागु मछालापुसे च्‍वंगु खँ खः। मखुगु खँ ल्‍हानाजुयेगु स्‍वयाः चीमि जुयाच्‍वनेगु बांलाः। 
परमप्रभुया भय काइपिन्‍त जीवन दइ। परमप्रभुया भय काइपिन्‍त दुःख जुइ मखु, अले छुं कथंया मभिं जुइ मखु। 
अल्‍छीतय्‌सं ल्‍हातिइ जाप्‍ये ला काइ, तर म्‍हुतुइ तक हे यंकी मखु। 
नागःतुगः यानाजुइपिं मनूतय्‌त सजाँय बिल कि बुद्धि मदुपिं मनूतय्‌सं ज्ञान काइ। ज्ञान दुपिं मनूतय्‌त न्‍वात कि इमिसं अज्‍ज ज्ञान काइ। 
थः बौयात लुतय् याइपिं, मांयात पितिनीपिं काय्‌पिं मछाः मजूपिं व इज्‍जत मदुपिं मनूत खः। 
हे जिमि काय्! छं सय्‌केगु सीकेगु ज्‍या न्‍यनेगु त्‍वःतल कि छ थःगु बुद्धिइ लगय् जुइ। 
मखुगु साक्षीं न्‍याययात हिस्‍याइ, अले दुष्‍टयागु म्‍हुतुं दुष्‍ट खँ नुनाछ्वइ। 
तःधंछुया जुइपिन्‍त दण्‍ड बी, मूर्खतय्‌सं ल्‍हाः नइ। 
