\NormalFont\ShortTitle{१ राजा}

{\MT जुजुतय्‌गु न्‍हापांगु सफू

\par }{\IMT म्‍हसीका

\par }{\IP जुजुतय्‌गु न्‍हापांगु सफुलिइ इस्राएलया जुजुतय्‌गु इतिहास दु। गुगु इतिहासया शुरु न्‍हापांगु शमूएलय् शुरु जूगु खः। न्‍हापांगु जुजुतय्‌गु सफूयात स्‍वंगू भागय् ब्‍वथले फु–

\par }{\IP १. दाऊद सीगुया घटना, सोलोमन इस्राएल व यहूदाया जुजु जूगु

\par }{\IP २. सोलोमन जुजुं शासन याःगु ई व वं याःगु ज्‍या

\par }{\IP ३. इस्राएल देश उत्तर व दच्‍छिन राज्‍यय् ब्‍वथःगु व थीथी जुजुपिन्‍सं ८५० ई.पू. तक राज्‍य याःगु घटना।

\par }{\IP न्‍हापांगु जुजुतय्‌गु सफुलिइ तःधंपिं अगमवक्तातय्‌सं मनूतय्‌त ततःधंगु ख्‍याच्‍वः ब्‍यूगु खः। थुपिं मध्‍ये एलिया नं छम्‍ह खः। वं बालद्यःया पुजाहारीतय् न्‍ह्यःने याःगु चुनौतिया घटना १८ अध्‍यायलय् दु। न्‍हापांगु व निगूगु जुजुतय्‌गु सफू न्‍हापा छगू हे सफू खः। थुपिं निगुलिं सफुलिइ झीसं प्‍यसः दँया इलय् जूगु घटना लुइके फु।

\par }{\IOT धलः पौ

\par }{\IO दाऊद जुजुया राज्‍यया ई या अन्‍त
{\IOR{१:१–२:१२}}

\par }{\IO सोलोमन जुजु जूगु
{\IOR{२:१३-४६}}

\par }{\IO सोलोमनया राज्‍यया ई
{\IOR{३:१–११:४३}}

\par }{\IO राज्‍य ब्‍वथःगु
{\IOR{१२:१–२२:५३}}

\par }{\IB \par }
{\MT १ राजा



\par }\ChapOne{1}{\SH दाऊद जुजुया बुरा जूबलय्‌या ई
\par }
{\PP \VerseOne{1}जुजु दाऊद यक्‍व बुरा जुल। वयात न्‍ह्याक्‍व हे फांगा फाय्‌काब्‍यूसां वयागु म्‍ह मक्‍वाः।

\VS{2}उकिं वया भारदारतय्‌सं वयात धाल, “हे महाराज, छिनापं च्‍वनेत व छितः सुसाःकुसाः यायेत जिमिसं छम्‍ह कन्‍याम्‍ह ल्‍यासेमिसा माला हये ला? व छःपिंनापं द्येनी अले छःपिन्‍त लुमुकाबी।”


\par }{\PP \VS{3}इमिसं इस्राएलया फुक्‍क थासय् छम्‍ह बांलाःम्‍ह कन्‍याम्‍ह ल्‍यासेमिसा माला स्‍वल। अबीशग नांयाम्‍ह छम्‍ह शूनम्‍मी बांलाःम्‍ह कन्‍याम्‍ह ल्‍यासेमिसायात लुइकाः वयात जुजुयाथाय् हल।

\VS{4}व तसकं बांलाः। वं जुजुया सुसाःकुसाः व सेवा यात। जुजुं वलिसें लसपस धाःसा मयाः।


\par }{\SH अदोनियाहं थःम्‍हं थःत जुजु दय्‌कूगु
\par }
{\PP \VS{5}दाऊदया काय् अदोनियाह, गुम्‍हय्‌सिया मां हग्‍गीत खः, वं “जि हे जुजु जुये” धकाः फुइँ यात। उकिं वं थःगु लागि रथ, सलगइपिं व नेय्‌म्‍ह थःगु न्‍ह्यःने न्‍ह्यःने ब्‍वाँय् जुइपिं मनूत तयार यात।\XREF{✡}{{\XO 1:5 }{\XO{१:५-६
}}{\XT{२ शमू ३:३-४; १५:१}}}

\VS{6}वया बौम्‍हं वयात, “छं थथे छाय् यानागु” धकाः गुबलें ब्‍वःब्‍यूगु मदु। अदोनियाह नं छम्‍ह तसकं बांलाःम्‍ह मनू खः, व अब्‍शालोम स्‍वयाः लिपा बूम्‍ह खः।


\par }{\PP \VS{7}अदोनियाहं सरूयाहया काय् योआब व अबियाथार पुजाहारीलिसें खँ ल्‍हात। इमिसं जुजु जुइत वयात ग्‍वाहालि यात।

\VS{8}सादोक पुजाहारी, यहोयादाया काय् बनायाह, नातान अगमवक्ता, शिमी, रेई व दाऊदया अङ्गरक्षकत धाःसा अदोनियाहपाखे मली।


\par }{\PP \VS{9}छन्‍हु अदोनियाहं एन-रोगेल बुँगाःचाया लिक्‍क जोहेलेत धाःगु ल्‍वहँतय् फैत, द्वहंत व ल्‍ह्वंपिं द्वहंचात बलि बिल। वं दाऊद जुजुया मेपिं काय्‌पिं व यहूदां वःपिं जुजुया फुक्‍क हाकिमतय्‌त भ्‍वय् नयेत सःतल।

\VS{10}वं नातान अगमवक्ता, बनायाह वा जुजुया अङ्गरक्षकत वा थःकिजा सोलोमनयात धाःसा मसःतू।


\par }{\SH सोलोमन जुजु जूगु
\par }
{\PP \VS{11}अले नातानं सोलोमनया मां बतशेबायात न्‍यन, “महाराज दाऊदं मसीकं हग्‍गीतया काय् अदोनियाहं थःम्‍हं थःत जुजु दय्‌कूगु छु छिं न्‍यनादियागु मदुनि ला?\XREF{✡}{{\XO 1:11 }{\XO{१:११
}}{\XT{२ शमू १२:२४}}}

\VS{12}आः जिं छितः छिगु थःगु व थःकाय् सोलोमनया ज्‍यान बचय् यायेत छगू सल्‍लाह बी।

\VS{13}थत्‍थें दाऊद जुजुयात नापला वनाः वय्‌कःयात थथे धयादिसँ, ‘हे महाराज, छु छपिन्‍सं थः दासीलिसें थथे धकाः पाफयादियागु मखु ला, “धात्‍थें छिमि काय् सोलोमन जिगु लिपा जुजु जुइ अले व हे जिगु सिंहासनय् च्‍वनी?” आः गथे यानाः अदोनियाह जुजु जुल लय्?’

\VS{14}छि जुजुनापं खँ ल्‍हाना च्‍वंबलय् लाक्‍क हे जि नं दुहां वयाः छिं खःगु खँ ल्‍हानादिल धकाः धाये।”


\par }{\PP \VS{15}बतशेबा बुराम्‍ह जुजुयात नापलायेत व द्यनीगु क्‍वथाय् वन। अन शूनम्‍मी अबीशगं जुजुया सुसाःकुसाः यानाच्‍वंगु खः।

\VS{16}बतशेबां क्‍वछुनाः जुजुयात भागि यात।

\par }{\PP जुजुं धाल, “छन्‍त छु माल?”


\par }{\PP \VS{17}वं वयात धाल, “जिमि प्रभु, छःपिन्‍सं थः दासीयात परमप्रभुया नामय् थथे पाफयादीगु खः ‘जिगु लिपा छिमि काय् सोलोमन जुजु जुइ, व जिगु सिंहासनय् च्‍वनी’।

\VS{18}तर आः अदोनियाह जुजु जुइ धुंकल, आः तक प्रभु, जिमि महाराजं थ्‍व खँ मस्‍यूनि।

\VS{19}वं यक्‍व द्वहंत, ल्‍ह्वंपिं द्वहंचात व फैत बलि ब्‍यूगु दु। अले जुजु दाऊदया फुक्‍क काय्‌पिं, अबियाथार पुजाहारी व सेनापति योआबयात सःतूगु दु। छःपिनि दास सोलोमनयात धाःसा मसःतू।

\VS{20}हे जिमि प्रभु महाराज! इस्राएलया फुक्‍क मनूतय्‌सं छःपिनि लिपा सु सिंहासनय् च्‍वनी धकाः छःपिनिगु म्‍हुतुं न्‍यनेत पियाच्‍वंगु दु।

\VS{21}छःपिन्‍सं छुं याना मदिल धाःसा जिमि मालिक महाराज सीधुंकाः जि व जिम्‍ह काय् सोलोमनयात अपराधीयात थें व्‍यवहार याइ।”


\par }{\PP \VS{22}बतशेबा जुजुनापं नवानाच्‍वंबलय् हे नातान अगमवक्ता नं थ्‍यंकः वल।

\VS{23}“नातान वःगु दु” धकाः इमिसं जुजुयात कन। अले दुहां वनाः नातानं जुजुयात क्‍वछुनाः भागि यात।


\par }{\PP \VS{24}नातानं धाल, “हे जिमि प्रभु महाराज! छःपिनि लिपा अदोनियाह जुजु जुइ अले छःपिनि सिंहासनय् व हे च्‍वनी धकाः छु छःपिन्‍सं घोषणा यानादियागु खः ला?

\VS{25}वं थौं क्‍वय् वनाः यक्‍व द्वहंत व ल्‍ह्वंपिं द्वहंचात व फैत बलि छाःगु दु। वं जुजु दाऊदया फुक्‍क काय्‌पिं, सेनापतित व अबियाथार पुजाहारीयात भ्‍वय् सःतूगु दु। आः थुबलय् हे इपिं वनापं च्‍वनाः भ्‍वय् नयाच्‍वंगु दु अले ‘जुजु अदोनियाह ताःई म्‍वायेमा’ धकाः हालाच्‍वंगु दु।

\VS{26}तर वं छःपिनि दास जितः, सादोक पुजाहारी, यहोयादाया काय् बनायाह व छःपिनि दास सोलोमनयात मसःतू।

\VS{27}छु थ्‍व छःपिनिगु आज्ञां जूगु खः ला? छःपिन्‍सं जिपिं छःपिनि दासतय्‌त थःगु लिपा सिंहासनय् सु च्‍वनी धकाः सीके बियादीगु मदु।”


\par }{\SH दाऊदं सोलोमनयात जुजु ल्‍यःगु
\par }
{\PP \VS{28}दाऊद जुजुं धाल, “बतशेबायात थन वा धा।” व वयाः जुजुया लिक्‍क दन।


\par }{\PP \VS{29}अले जुजुं थथे धकाः पाफल, “जिगु फुक्‍क दुःखपाखें जितः त्‍वःतकादीम्‍ह म्‍वाःम्‍ह परमप्रभुया नामय् पाफयाः जिं धाये –

\VS{30}परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरया नामय् जिं छनापं पाफयागु खः, छं काय् सोलोमन हे जिगु लिपा जुजु जुइ, व जिगु पलेसा जिगु सिंहासनय् च्‍वनी, थौं धात्‍थें हे जिं अथे हे याये।”


\par }{\PP \VS{31}अले बतशेबां जुजुयात भ्‍वसुलाः भागियानाः थथे धाल, “जिम्‍ह प्रभु महाराज दाऊद न्‍ह्याबलें म्‍वानाच्‍वनादीमा।”


\par }{\PP \VS{32}अले दाऊद जुजुं धाल, “सादोक पुजाहारी, नातान अगमवक्ता व यहोयादाया काय् बनायाहयात दुने सःति।” इपिं जुजुया न्‍ह्यःने वल।

\VS{33}जुजुं इमित धाल, “जिम्‍ह भारदारतनापं यंकि, जिम्‍ह काय् सोलोमनयात जिगु थःगु हे खच्‍चर गय्‌काः गीहोन बुंगाःचाय् यंकि।

\VS{34}अन पुजाहारी सादोक व अगमवक्ता नातानं वयात इस्राएलया जुजु अभिषेक यायेमाः। फैया नेकू पु, अले थथे धकाः तःसलं हा, ‘जुजु सोलोमन ताःई तक म्‍वानाच्‍वनेमा।’

\VS{35}छिपिं वनापं थहां वा, व वनाः जिगु सिंहासनय् च्‍वनेमाः। जिगु थासय् वं राज्‍य यायेमाः। वयात जिं इस्राएल व यहूदाया जुजु जुइत ल्‍ययागु खः।”


\par }{\PP \VS{36}यहोयादाया काय् बनायाहं जुजुयात लिसः बिल, “आमेन! जिम्‍ह मालिक महाराजया परमप्रभु परमेश्‍वरं थथे हे धयादी मा!

\VS{37}गथे परमप्रभु जिम्‍ह महाराजनापं च्‍वनादिल, अथे हे वय्‌कः सोलोमननापं नं च्‍वनादी मा। वयागु सिंहासनयात जिमि प्रभु दाऊदया सिंहासन स्‍वयाः तःधंकेमा।”


\par }{\PP \VS{38}उकिं सादोक पुजाहारी, नातान अगमवक्ता, यहोयादाया काय् बनायाह, करेती व पेलेथीत क्‍वय् वन अले सोलोमनयात जुजु दाऊदया खच्‍चर गय्‌काः गीहोनया बुँगाःचाय् हल।

\VS{39}सादोक पुजाहारीं पवित्र पालं चिकं तइगु नेकू कयाः सोलोमनयात चिकनं अभिषेक यात। इमिसं फैया नेकू पुल अले फुक्‍क मनूत “जुजु सोलोमन ताःई तक म्‍वानाच्‍वनेमा” धकाः हाल।

\VS{40}अले फुक्‍क मनूत वया ल्‍यूल्‍यू बाँसुरी पुपुं, लय्‌लय्‌तातां च्‍वय् थाहां वन, इमिगु हाःसलं जमिन हे थर्कय् जुल।


\par }{\PP \VS{41}अदोनियाह व वया पाहांपिन्‍सं भ्‍वय् नये सिधय्‌केत्‍यंबलय् थ्‍व न्‍यन। फैया नेकूया सः न्‍यनाः योआबं धाल, “शहरय् थुलिमछि हल्‍लाखल्‍ला छाय् जुयाच्‍वंगु?”


\par }{\PP \VS{42}व नवानाच्‍वंबलय् हे अबियाथार पुजाहारीया काय् जोनाथन थ्‍यंकः वल। अदोनियाहं धाल, “दुने वा। छ ला वीर मनू खः, छं बांलाःगु हे खबर ज्‍वनावःगु जुइमा।”


\par }{\PP \VS{43}जोनाथनं लिसः बिल, “अथे मखु! झी प्रभु दाऊद महाराजं सोलोमनयात जुजु दय्‌कादीगु दु।

\VS{44}वनापं सादोक पुजाहारी, नातान अगमवक्ता, यहोयादाया काय् बनायाह, करेती व पेलेथीतय्‌त छ्वयादीगु दु। इमिसं वयात जुजुया खच्‍चरया म्‍हय् गय्‌कल।

\VS{45}अले सादोक पुजाहारी व नातान अगमवक्तां वयात गीहोनया बुँगाःचाय् जुजु अभिषेक याःगु दु। अनं इपिं लय्‌लय्‌तातां थाहां वंगु दु, उकिं शहरय् सः थ्‍वयाच्‍वंगु दु। छिकपिन्‍सं न्‍यनाच्‍वनादीगु सः व हे खः।

\VS{46}अज्‍ज मेगु खँ ला जुजुया सिंहासनय् सोलोमन च्‍वने धुंकूगु दु।

\VS{47}अले जुजुया फुक्‍क हाकिमत झी प्रभु महाराज दाऊदयाथाय् वनाः वय्‌कःयात थथे धयाः सुभाय् बिल, ‘छिकपिनि परमेश्‍वरं सोलोमनया नांयात छिगु नां स्‍वयाः तःधंकेमा, वयागु सिंहासनयात छिगु सिंहासन स्‍वयाः तःधंकादीमाः।’ अनंलि दाऊद जुजुं लासाय् च्‍वनाः हे छ्यं क्‍वछुकाः हनाबना यानाः

\VS{48}थथे प्रार्थना यात, ‘परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरया प्रशंसा जुइमा, थौं जिम्‍ह छम्‍ह सन्‍तानयात जिगु लिपा सिंहासनय् च्‍वनेत ल्‍ययादिल। अले थ्‍व छिं जितः खंके बियादिल।’ ”


\par }{\PP \VS{49}उकिं अदोनियाहया पाहांत ग्‍यानाः थुरथुर खात, अले दनाः थथःगु थासय् वन।

\VS{50}सोलोमन खनाः अदोनियाह नं तसकं ग्‍यात, अले वं परमप्रभुया नापलायेगु पालय् वनाः वेदीया नेकूत ज्‍वन\FTNT{*}{{\FR 1:50 }{\FR{१:५०
}}{\FT{इमिगु वेदीया प्‍यंगू कुन्‍चाय् पेपु नेकू थें च्‍वंगु छुं दइगु, सुं मनू वेदी दुथाय् विस्‍युं वनाः उकिया नेकूयात ज्‍वनाच्‍वन धाःसा, सुनानं वयात स्‍याइ मखु धयागु इमिसं ताय्‌किगु। स्‍वयादिसँ
}}{\XT{प्रस २१:१३-१४}}}।

\VS{51}सोलोमनयाथाय् थ्‍व खबर थ्‍यन, “अदोनियाह ग्‍यानाः वेदीया नेकूत ज्‍वनाः दनाच्‍वंगु दु। वं थथे धयाच्‍वंगु दु, ‘थः दासयात तरवारं स्‍याये मखु धकाः थौं सोलोमन जुजुं निं पाफयाः जितः धायेमा।’ ”


\par }{\PP \VS{52}सोलोमनं लिसः बिल, “वं थःत इमान्‍दार मनू खः धकाः क्‍यने फत धाःसा वयागु छ्यंयागु छपु सँ नं सुनां थी मखु। अथे मखुत धाःसा वयात स्‍यायेगु जुइ।”

\VS{53}अनंलि सोलोमन जुजुं मनूत छ्वयाः वयात वेदीं क्‍वकाल। अले वं वयाः सोलोमन जुजुयात भागि यात। सोलोमनं वयात धाल, “थःगु छेँय् हुँ।”




\par }\Chap{2}{\SH दाऊद सीगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}थः सीत्‍यय्‌काः दाऊदं थःकाय् सोलोमनयात सःताः थ्‍व जिम्‍मा बिल।


\par }{\PP \VS{2}“पृथ्‍वीयागु रीति थें जि सीगु ई जुल। उकिं छं थःत बल्‍लाका मिजंम्‍ह मनू जुयाः क्‍यँ।

\VS{3}परमप्रभु परमेश्‍वरं बियादीगु ज्‍या या। वय्‌कःया लँपुइ हुँ। मोशाया व्‍यवस्‍थाय् च्‍वयातःगु वय्‌कःया विधि, आज्ञा, नियम व आदेशत मानय् या, अले छ न्‍ह्याथाय् वंसां, छं न्‍ह्याःगु ज्‍याय् ल्‍हाः तःसां छ उकी ताःलाइ।

\VS{4}छं थथे यात धाःसा परमप्रभुं थथे धयाः जितः बियादीगु बचं पूवंकादी, ‘छं सन्‍तान पहःचहलय् होश याना जुल धाःसा अले जिगु न्‍ह्यःने दुनुगलंनिसें व फुक्‍क प्राणंनिसें विश्‍वास याये बहःम्‍ह जुयाजुल धाःसा छंगु परिवारय् इस्राएलया सिंहासनय् च्‍वनेत छम्‍ह न्‍ह्याबलें दया हे च्‍वनी।’


\par }{\PP \VS{5}“सरूयाहया काय् योआबं इस्राएलया निम्‍ह सेनापतित नेरया काय् अबनेर व येतेरया काय् अमासायात स्‍यानाः जितः छु यात, व खँ छं सी हे स्‍यू। लडाइँया इलय् थें शान्‍तिया इलय् नं वं इपिं निम्‍हय्‌सित स्‍यात। व हे हिं थःगु जनी व तुतिया लाकांयात प्‍याकल।\XREF{✡}{{\XO 2:5 }{\XO{२:५
}}{\XT{२ शमू ३:२७; २०:१०}}}

\VS{6}उकिं छं थःगु बुद्धिं ज्‍या या, वयात बुरा जुइके बी मते अले पातालय् याउँक क्‍वहां वनेबी मते।


\par }{\PP \VS{7}“गिलादया बर्जिल्‍लैया काय्‌पिन्‍त धाःसा दयामाया या, इमित छंगु टेबिलय् थःनापं नकि। छिमि दाजु अब्‍शालोमपाखें जि बिस्‍युं जुयाबलय् इपिं जिनापं हे जुल।\XREF{✡}{{\XO 2:7 }{\XO{२:७
}}{\XT{२ शमू १७:२७-२९}}}


\par }{\PP \VS{8}“अले छनापं दुम्‍ह बहूरीमया बेन्‍यामीनी गेराया काय् शिमीयात लुमंका ति। जि महनोमय् वनाबलय् वं जितः तसकं सराः ब्‍यूगु खः। व यर्दन खुसि सिथय् जितः नापलाः वःबलय् जिं ‘छन्‍त तरवारं स्‍याये मखु’ धकाः जिं परमप्रभुया नामय् पाफयागु खः।\XREF{✡}{{\XO 2:8 }{\XO{२:८
}}{\XT{२ शमू १६:५-१३; १९:१६-२३}}}

\VS{9}तर छं वयात सजाँय मब्‍यूसें त्‍वःते मते। छ बुद्धि दुम्‍ह मनू खः, वयात छु यायेमाः व छं बांलाक सी। वयागु तुयुगु सँ पातालय् हिनापं वनेमाः।”


\par }{\PP \VS{10}अले दाऊद थः पुर्खात थें सित, वयात दाऊदया शहरय्\FTNT{*}{{\FR 2:10 }{\FR{२:१०
}}{\FQ{दाऊदया शहर
}}{\FT{अर्थात यरूशलेम, स्‍वयादिसँ
}}{\XT{२ शमू ५:७,९}}} थुन।

\VS{11}हेब्रोनय् न्‍हय्‌दँ व यरूशलेमय् स्‍विस्‍वदँ यानाः वं इस्राएलय् पिइदँ तक शासन यात।\XREF{✡}{{\XO 2:11 }{\XO{२:११
}}{\XT{२ शमू ५:४-५; १ इति ३:४}}}

\VS{12}सोलोमन थः अबु दाऊदया सिंहासनय् च्‍वन। वयागु शासन बल्‍लाक पलिस्‍था जुल।\XREF{✡}{{\XO 2:12 }{\XO{२:१२
}}{\XT{१ इति २९:२३}}}


\par }{\SH सोलोमनया सिंहासन थापं जूगु
\par }
{\PP \VS{13}हग्‍गीतया काय् अदोनियाह सोलोमनया मां बतशेबायाथाय् वल। बतशेबां वयात न्‍यन, “छु छ बांलाःगु मति तयाः वयागु खः ला?”

\par }{\PP वं लिसः बिल, “खः, बांलाःगु मतिं वयागु खः।”

\VS{14}वं अज्‍ज थथे धाल, “जिं छितः छता खँ धायेमाःगु दु।”

\par }{\PP बतशेबां धाल, “धा।”


\par }{\PP \VS{15}अदोनियाहं धाल, “थ्‍व राज्‍य जिगु खः धकाः छिं सि हे स्‍यू। इस्राएलयापिं फुक्‍क मनूतय्‌सं जि जुजु जुइ धकाः बिचाः याःगु खः। तर फुक्‍क खँ अःखः जुल। राज्‍य जिमि किजायागु जुल। छाय्‌धाःसा परमप्रभुयागु इच्‍छा थ्‍व हे खः।

\VS{16}आः जिं छितः छगू बिन्‍ति याये, म्‍हां धयादी मते।”

\par }{\PP वं धाल, “व छु खः, धा।”


\par }{\PP \VS{17}वं धाल, “जुजु सोलोमनं छिं धयादीगु खँ म्‍हां धयादी मखु धकाः जिं स्‍यू, जिं शूनम्‍मी अबीशगयात ब्‍याहा याये दयेमा धकाः सोलोमन जुजुयात बिन्‍ति यानाबियादिसँ।”\XREF{✡}{{\XO 2:17 }{\XO{२:१७
}}{\XT{१ राज १:३-४}}}


\par }{\PP \VS{18}बतशेबां लिसः बिल, “ज्‍यू, छंगु निंतिं जिं जुजुलिसें खँ ल्‍हानाबी।”


\par }{\PP \VS{19}उकिं अदोनियाहया निंतिं खँ ल्‍हानाबीत बतशेबा जुजुयाथाय् वन। जुजु वयात लसकुस यायेत दन, अले वयात भागियानाः सिंहासनय् च्‍वन। थः मांया निंतिं छगू सिंहासन काय्‌के छ्वल, अले व जुजुया जवपाखे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{20}वं धाल, “जिं छन्‍त छगू चिधंगु बिन्‍ति यायेमाःगु दु। म्‍हां धाये मते।”

\par }{\PP जुजुं लिसः बिल, “धयादिसँ मां, जिं म्‍हां धाये मखु।”


\par }{\PP \VS{21}वं धाल, “शूनम्‍मी अबीशगया ब्‍याहा छिमि दाजु अदोनियाहलिसें यानाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{22}जुजु सोलोमनं थः मांयात लिसः बिल, “अदोनियाहया निंतिं छिं छाय् शूनम्‍मी अबीशगयात हे फ्‍वनादीयागु? छिं वयागु निंतिं राज्‍य हे फ्‍वनादीगु जूसा नं ज्‍यूगु नि! व जिमि दाजु खः, अले अबियाथार पुजाहारी व सरूयाहया काय् योआबं वयागु पंलीगु दु धकाः छिं स्‍यू।”


\par }{\PP \VS{23}अले सोलोमन जुजुं परमप्रभुया नामय् पाफयाः धाल, “थ्‍व बिन्‍तिया निंतिं अदोनियाहं थःगु ज्‍यान बी म्‍वाल धाःसा परमेश्‍वरं जिलिसें बांमलाःगु व्‍यवहार यानादीमा!

\VS{24}आः जितः जिमि अबु दाऊदया सिंहासनय् तयादीम्‍ह व थःगु बचंकथं जिगु वंश थापं यानादीम्‍ह म्‍वानाच्‍वनादीम्‍ह परमप्रभुया नामय् जिं धाये, थौं हे अदोनियाहयात स्‍यायेगु जुइ!”

\VS{25}अथे जुयाः जुजु सोलोमनं यहोयादाया काय् बनायाहयात आज्ञा बिल, वं वनाः अदोनियाहयात स्‍यानाबिल।


\par }{\PP \VS{26}अबियाथार पुजाहारीयात जुजुं धाल, “छ अनातोत गामय् थःगु छेँय् हुँ। छ स्‍यायेमाःम्‍ह खः, अय्‌नं जिं आः छन्‍त स्‍याये मखुनि। छाय्‌धाःसा छं जिमि अबु दाऊदया न्‍ह्यःने परमप्रभुया सनू क्‍वबीगु खः, अले वय्‌कःया फुक्‍क दुःखकष्‍टय् छं नं ब्‍वति काःगु खः।”\XREF{✡}{{\XO 2:26 }{\XO{२:२६
}}{\XT{१ शमू २२:२०-२३; २ शमू १५:२४}}}

\VS{27}उकिं सोलोमनं अबियाथारयात परमप्रभुया पुजाहारीया ज्‍यां लिकाल। थुकथं शीलोय् एलीया घरानाया बारे परमप्रभुं धयादीगु वचन पूवन।\XREF{✡}{{\XO 2:27 }{\XO{२:२७
}}{\XT{१ शमू २:२७-३६}}}


\par }{\SH योआबयात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{28}थ्‍व खँ योआबयाथाय् थ्‍यन। वं अदोनियाहया पंल्यूगु खः, अब्‍शालोमयागु धाःसा मखु। व परमप्रभुया पालय् बिस्‍युं वन अले वेदीया नेकू ज्‍वनाच्‍वन।\XREF{✡}{{\XO 2:28 }{\XO{२:२८
}}{\XT{१ राज १:५०}}}

\VS{29}योआब बिस्‍युं वनाः परमप्रभुया पालय् वेदीया लिक्‍क च्‍वनाच्‍वंगु दु धइगु खँ सोलोमनं न्‍यन। सोलोमन जुजुं योहोयादाका काय् बनायाहयात आज्ञा बिल, “हुँ, वयात कय्‌काः स्‍या!”


\par }{\PP \VS{30}वं परमप्रभुया पालय् दुहां वनाः योआबयात धाल, “जुजुं थथे धयादी, ‘पिहां वा।’ ”

\par }{\PP योआबं लिसः बिल, “वये मखु, जि थन हे सी।”

\par }{\PP बनायाहं लिहां वनाः जुजुयात योआबं धाःगु खँ कन।


\par }{\PP \VS{31}सोलोमनं धाल, “योआबं धाःथें या। व दुथाय् वेदीया न्‍ह्यःने हे वयात स्‍यानाः थुनाब्‍यु। थुकथं छं योआबं दोष मदुपिं मनूतय्‌त स्‍याःगु दोष जि व जिमि बौया परिवारपाखें चीकाबी।

\VS{32}जिमि बौ दाऊदं मसीकं योआबं निम्‍ह मनू स्‍याःगुलिं परमप्रभुं वयात सजाँय बियादी। योआबं थः स्‍वयाः भिंपिं निम्‍ह स्‍वजापिं मनूत इस्राएलया सेनापति नेरया काय् अबनेर व यहूदाया सेनापति येतेरया काय् अमासायात तरवारं स्‍याःगु खः।

\VS{33}इमिगु हिया दोष योआब व वया सन्‍तानया छेनय् न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनेमा। तर दाऊद व वय्‌कःया सन्‍तान, वय्‌कःया परिवार व वय्‌कःया सिंहासनय् परमप्रभु पाखेंया शान्‍ति न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनेमा।”


\par }{\PP \VS{34}उकिं यहोयादाया काय् बनायाहं वेदीइ थाहां वनाः योआबयात स्‍यानाबिल, अले मरुभूमिइ वयागु हे जमिनय् वयात थुनाबिल।

\VS{35}जुजुं यहोयादाया काय् बनायाहयात योआबया थासय् सेनापति ल्‍यल, अले अबियाथारया थासय् सादोकयात पुजाहारी ल्‍यल।


\par }{\SH शिमीयात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{36}अनंलि जुजुं शिमीयात सःताः धाल, “यरूशलेमय् थःगु छेँ दय्‌काः अन हे च्‍वँ। शहर त्‍वःताः छ गनं वने मते।

\VS{37}गुखुन्‍हु शहर त्‍वःताः किद्रोन खुसिचा छिनावनी उखुन्‍हु छ सी। अथे याःसा छंगु हिया दोष छंगु हे छेनय् लाइ।”


\par }{\PP \VS{38}अले शिमीं जुजुयात धाल, “छिं धयादीगु खँ बांलाः। जिमि प्रभु महाराजं थः च्‍यःयात धयादीगु थें जिं याये।” अथे जुयाः शिमी यरूशलेमय् ताःई तक च्‍वन।


\par }{\PP \VS{39}तर स्‍वदँ लिपा वया निम्‍ह दास गातया जुजु माकाया काय् आकीशयाथाय् बिस्‍युं वन। थः दासत गातय् दु धइगु खँ शिमीं न्‍यन।

\VS{40}अले व गधाया म्‍हय् काठी चिनाः इमित मालेत गातय् आकीशयाथाय् वन। इपिं निम्‍हय्‌सितं लुइकाः शिमीं छेँय् लितहल।


\par }{\PP \VS{41}शिमी यरूशलेम त्‍वःताः गातय् वंगु सियाः

\VS{42}सोलोमनं वयात सःताः धाल, “छु जिं छन्‍त परमप्रभुया नामय् पाफय्‌कागु मखु ला? अले छन्‍त जिं ‘गुखुन्‍हु छं मेथाय् वनेत थ्‍व थाय् त्‍वःती उखुन्‍हु छ धात्‍थें सी धकाः ख्‍याच्‍वः बियागु मखु ला?’ अले छिं धयादीगु खँ बांलाः, ‘छिं धाःथें जिं याये धकाः धयागु मखु ला?’

\VS{43}परमप्रभुया नामय् थम्‍हं पाफःगु व जिगु आज्ञा छं छाय् मानय् मयानागु?”


\par }{\PP \VS{44}अले जुजुं शिमीयात थथे नं धाल, “जिमि अबु दाऊदयात याःगु फुक्‍क मभिंगु ज्‍या छं लुमंकातःगु दु। उकिया निंतिं आः परमप्रभुं छन्‍त सजाँय बियादीत्‍यंगु दु।

\VS{45}तर सोलोमन जुजुयात सुवाः दइ अले परमप्रभुया न्‍ह्यःने दाऊदया सिंहासन न्‍ह्याबलें सुरक्षित जुयाच्‍वनी।”


\par }{\PP \VS{46}अले जुजुं बनायाहयात आज्ञा बिल। व पिहां वन, अले वं शिमीयात कय्‌काः स्‍यात।

\par }{\PP थुकथं राज्‍यया फुक्‍क अधिकार सोलोमनया ल्‍हातय् वल।




\par }\Chap{3}{\SH सोलोमनं बुद्धिया निंतिं प्रार्थना याःगु
\par }
{\R २ इति १:३-१२

\par }{\PP \VerseOne{1}सोलोमनं मिश्र देशयाम्‍ह जुजु फारोलिसें ब्‍याहाया स्‍वापु तल। वं वया म्‍ह्याय्‌यात ब्‍याहा यात। थःगु दरबार, परमप्रभुया देगः व यरूशलेमया छचाःखेरं पखाः दय्‌के सिमधःतले सोलोमन जुजुं वयात हयाः दाऊदया शहरय् तल।

\VS{2}उबलय्‌ तक परमप्रभुया नांया इज्‍जतया निंतिं देगः मदय्‌कूगु जुयाः मनूतय्‌सं थथःगु लागायागु आराधना याइगु थासय् बलि बियाच्‍वंगु जुल।

\VS{3}सोलोमनं व हे लागायागु आराधना याइगु थासय् बलि बीगु अले धुपाँय् च्‍याकेगु बाहेक थः अबु दाऊदं दय्‌कूगु नियम पालन यानाः परमप्रभुयात थःगु माया क्‍यन।


\par }{\PP \VS{4}सोलोमन जुजु गिबोनय् बलि छाय्‌त वन, छाय्‌धाःसा आराधना यायेगु थाय्‌त मध्‍ये अन दकलय् महत्‍व दुगु वेदी दु। वं द्वःछिम्‍ह पशु स्‍याके बियाः वेदीइ होमबलि छाल।

\VS{5}गिबोनय् परमप्रभु परमेश्‍वर चान्‍हय् म्‍हगसय् खनेदय्‌क झायाः वयात धयादिल, “छन्‍त छु माल? फ्‍वँ, व जिं बी। छन्‍त छु यः?”


\par }{\PP \VS{6}सोलोमनं लिसः बिल, “छिं जिमि बाः दाऊदयात तःधंगु दयामाया क्‍यनादिल, छाय्‌धाःसा वय्‌कः छिगु न्‍ह्यःने इमान्‍दार व विश्‍वास याये बहःम्‍ह जुयाजुल। छिं आः तक नं वयात तःधंगु दयामाया क्‍यनाच्‍वनादीगु दु। आः वय्‌कःया लिपा सिंहासनय् च्‍वनेत छिं वय्‌कःयात थौं छम्‍ह काय् बियादीगु दु।


\par }{\PP \VS{7}“आः, हे परमप्रभु जिम्‍ह परमेश्‍वर, छिं थः दासयात वय्‌कःया थासय् जुजु दय्‌कादीगु दु। तर जि ला मचा हे तिनि, गय् यानाः जिं राजकाज यायेमाःगु खः व जिं मस्‍यू।

\VS{8}थन छिकपिनि दास छिं ल्‍ययादीपिं मनूतय् दथुइ दु। इपिं यक्‍व दुगुलिं इमित ल्‍याः खाये फइ मखु।

\VS{9}उकिं छिकपिनि प्रजायात खःकथं शासन यायेगु बुद्धि थः दासयात बियादिसँ। थुकिं जिं भिं व मभिंया दथुइ छु पाः व म्‍हसीके फइ। मखुसा गथे यानाः जिं थुलिमछि मनूतय्‌त शासन याये फइ?”


\par }{\PP \VS{10}सोलोमनं बुद्धि फ्‍वंगुलिं परमप्रभु लय्‌तायादिल।

\VS{11}अले परमेश्‍वरं वयात धयादिल, “छं थःगु लागि ताहाकःगु आयु वा धन-सम्‍पत्ति नां वा थः शत्रुत सीगु मफ्‍वंसें खःकथं जिमि प्रजायात न्‍याय यायेत बुद्धि फ्‍वन।

\VS{12}उकिं जिं छं धाःथें हे यानाबी। न्‍हापा सुयातं मदुगु व लिपा नं सुयातं मदइगु बुद्धि व थुइके फइगु मन जिं छन्‍त बी।

\VS{13}छं मफ्‍वंगु खँ नं जिं छन्‍त बी, अर्थात धन-सम्‍पत्ति व इज्‍जत। उकिं यानाः छंगु जिवंकाछि जुजुपिं मध्‍ये छ थें जाःम्‍ह सुं नं दइ मखु।

\VS{14}छ छिमि बौ दाऊद थें जिगु लँय् जुल धाःसा अले वं थें जिगु नियम व विधि मानय् यात धाःसा जिं छन्‍त ताहाकःगु आयु बी।”

\VS{15}सोलोमनया न्‍ह्यलं चाल। व ला म्‍हगस खः धकाः वं सिल।

\par }{\PP व यरूशलेमय् लिहां वनाः परमप्रभुया बाचाया सनूया न्‍ह्यःने दनाः परमप्रभुयात होमबलि व मेलबलित छाल। अनंलि वं थः फुक्‍क भारदारतय्‌त भ्‍वय् नकल।\XREF{✡}{{\XO 3:15 }{\XO{३:१५
}}{\XT{लेवी १:१-१७; ३:१-१७}}}


\par }{\SH सोलोमन व निम्‍ह वेश्‍या
\par }
{\PP \VS{16}छन्‍हु निम्‍ह वेश्‍या जुजुया न्‍ह्यःने वयाः दन।

\VS{17}छम्‍हय्‌सिनं धाल, “हे महाराज! थ्‍व मिसा व जि छखा हे छेँय् च्‍वनेगु खः। अन व जिनापं दुबलय् हे जिं छम्‍ह काय् बुइका।

\VS{18}जि मचा बूगु स्‍वन्‍हु दुखुन्‍हु हे थ्‍व मिसां नं छम्‍ह काय् बुइकल। छेँय् जिपिं निम्‍ह हे जक दु, मेपिं सुं हे मदु।


\par }{\PP \VS{19}“चान्‍हय् द्येनाच्‍वंबलय् थ्‍व मिसाया म्‍हं ल्‍हाःगुलिं सासः कुनाः थ्‍वया मचा सित।

\VS{20}अथे जुयाः चान्‍हय् जि द्यनाच्‍वनाबलय् थ्‍व मिसा दनाः जिथासं जिमि काय्‌यात ल्‍ह्वनाः यंकल। अले वयात थःगु लासाय् तयाः सीम्‍ह मचायात जिगु लिक्‍क तयाबिल।

\VS{21}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथय् दनाः मचायात दुरु त्‍वंके धकाः स्‍वयाबलय् मचा सी धुंकल खनिसा। सुथय् निभाः त्‍वयेधुंकाः बांलाक स्‍वयाबलय् व मचा जिम्‍ह मचा मखु धकाः जिं सिल।”


\par }{\PP \VS{22}मेम्‍ह मिसां धाल, “मखु! थ्‍व म्‍वाःम्‍ह मचा जिमि काय् खः, सीम्‍ह मचा छिमि काय् खः।”

\par }{\PP तर न्‍हापायाम्‍ह मिसां धाल, “मखु! सीम्‍ह मचा छिमि काय् खः, म्‍वाःम्‍ह मचा जिमि काय् खः।” थुकथं इपिं जुजुया न्‍ह्यःने ल्‍वानाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{23}अले जुजुं धाल, “छम्‍हय्‌सिनं धाइगु, ‘थ्‍व म्‍वाःम्‍ह जिमि काय्, सीम्‍ह छिमि काय् खः,’ अले मेम्‍हय्‌सिनं धाइगु, ‘मखु! छिमि काय् ला सीम्‍ह खः, म्‍वाःम्‍ह ला जिमि काय् खः।’ ”


\par }{\PP \VS{24}जुजुं धाल, “छपु तरवार हजि।” तरवार हयेधुंकाः

\VS{25}जुजुं धाल, “म्‍वाःम्‍ह मचायात पालाः निब्‍व यानाब्‍यु! निम्‍हय्‌सितं बच्‍छि बच्‍छि इनाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{26}जुजुं उलि धायेवं म्‍वाःम्‍ह मचाया मांयात मचा खनाः तसकं माया वन। अले वं जुजुयात धाल, “महाराज! मचायात स्‍यानादी मते! म्‍वाःम्‍ह मचा वयात हे बियादिसँ।”

\par }{\PP मेम्‍ह मिसां धाःसा थथे धाल, “जिपिं निम्‍हय्‌सितं मचा बियादी मते। वयात निब्‍व यानादिसँ।”


\par }{\PP \VS{27}अले जुजुं धाल, “व मचायात स्‍याये मते। न्‍हापांम्‍ह मिसायात हे व मचा ब्‍यु, मचाया धात्‍थेंयाम्‍ह मां व खः।”


\par }{\PP \VS{28}जुजुं याःगु थ्‍व फैसला इस्राएल देशयापिं फुक्‍क मनूतय्‌सं सिल। अले इमिसं थः जुजुया भय काल। इमिसं वयाके न्‍याय यायेत परमेश्‍वरयागु बुद्धि दु धइगु खँ सीकल।




\par }\Chap{4}{\SH सोलोमनया ततःधंपिं हाकिमत
\par }
{\PP \VerseOne{1}थुकथं सोलोमन जुजुं इस्राएल न्‍यंक शासन यात।

\VS{2}वया मू मू हाकिमत थुपिं खः –

\par }{\Q सादोकया काय् अजर्याह – पुजाहारी


\par }{\QB \VS{3}शीशाया काय्‌पिं एलीहोरेफ व अहियाह – छ्यान्‍जेत।

\par }{\Q अहीलूदया काय् यहोशापात – इतिहास च्‍वइम्‍ह।


\par }{\QB \VS{4}यहोयादाया काय् बनायाह – सेनापति।

\par }{\Q सादोक व अबियाथार – पुजाहारीत।


\par }{\QB \VS{5}नातानया काय् अजर्याह – जिल्‍लायापिं बडा-हाकिमतय् हाकिम।

\par }{\Q नातानया काय् जाबूद – पुजाहारी व जुजुयात सल्‍लाह बीम्‍ह।


\par }{\QB \VS{6}अहीशार – दरबारया सम्‍पत्ति स्‍वइम्‍ह।

\par }{\Q अब्‍दाया काय् अदोनीराम – दास थें ज्‍या याइपिनि नायः।


\par }{\MM \VS{7}इस्राएल फुक्‍कभनं सोलोमनया झिंनिम्‍ह जिल्‍लाया बडा-हाकिमत दु, इमिसं जुजु व जुजुया परिवारया लागि नयेगु नसा बन्‍दोबस्‍त याइगु खः। इपिं छम्‍ह छम्‍हय्‌सिनं दँय् छकः छगू छगू लाया लागि नयेगु नसा बन्‍दोबस्‍त यायेमाः।


\par }{\Q \VS{8}इमिगु नां थथे दु –

\par }{\QB एफ्राइमया पहाडी देशय् – बेन-हूर।


\par }{\Q \VS{9}माकाज, शाल्‍बीम, बेथ-शेमेश व

\par }{\QB एलोन-बेथहानानय् – बेन-देकेर,


\par }{\Q \VS{10}अरूब्‍बोतय् – बेन-हेसेद

\par }{\QB (थ्‍वयागु जिम्‍माय् सोको व हेपेरया फुक्‍क देश दु),


\par }{\Q \VS{11}नापोत डोरय् – बेन-अबीनादाब,

\par }{\QB (सोलोमनया म्‍ह्याय् ताफातयात थ्‍वं ब्‍याहा याःगु खः),


\par }{\Q \VS{12}तानाक व मगिद्दो व यिजरेल क्‍वय्‌या

\par }{\QB सार्तानया लिक्‍क दुगु बेथ- शान फुक्‍कभनं,

\par }{\QB हाबिल महोला व योक्‍माम तक – अहीलूदया काय् बाना,


\par }{\Q \VS{13}रामोत-गिलादय् – बेन-गेबर

\par }{\QB (थ्‍वयागु जिम्‍माय् गिलादय् दुगु मनश्‍शेया काय् याईरया बस्‍तीत व

\par }{\QB बाशानय् दुगु अर्गोबया जिल्‍ला अले मू लुखाय् कँय्‌या बार दुगु

\par }{\QB पखालं घेरय् यानातःगु खुइगू ततःधंगु शहरत नं दु),


\par }{\Q \VS{14}महनोमय् – इद्दोया काय् अबीनादाब।


\par }{\Q \VS{15}नप्‍तालीइ – अहीमास।

\par }{\QB (थ्‍वं सोलोमनया म्‍ह्याय् बासमतयात ब्‍याहा याःगु खः)


\par }{\Q \VS{16}आशेर व आलोतय् – हूशैया काय् बाना,


\par }{\Q \VS{17}इस्‍साखारय् – पारूहया काय् यहोशापात,


\par }{\Q \VS{18}बेन्‍यामीनय् – एलाया काय् शिमी,


\par }{\Q \VS{19}गिलादय् – ऊरीया काय् गेबेर

\par }{\QB (एमोरीतय् जुजु सीहोन व बाशानया जुजु ओगया देश)।

\par }{\QB व उगु जिल्‍लायाम्‍ह छम्‍ह हे जक बडा-हाकिम खः।


\par }{\SH सोलोमनया न्‍हियान्‍हिथंया नसा
\par }
{\PP \VS{20}यहूदा व इस्राएलयापिं मनूत समुद्र सिथय् च्‍वंगु फि थें हे यक्‍व दु। इपिं सकसिके नयेत्‍वनेत माक्‍व दु, अले इपिं लय्‌ताः।

\VS{21}यूफ्रेटिस खुसिंनिसें कयाः पलिश्‍तीतय्‌गु देश व मिश्रया सिमाना तकयागु फुक्‍क देशय् सोलोमनं शासन याइगु खः। अन च्‍वंपिं मनूतय्‌सं सोलोमनयात कर पुलिगु, वयागु जिवंकाछि हे इपिं वयागु अधीनय् च्‍वन।\XREF{✡}{{\XO 4:21 }{\XO{४:२१
}}{\XT{उत १५:१८; २ इति ९:२६}}}


\par }{\PP \VS{22}सोलोमनया दरबारय् नयेत छन्‍हुया लागि न्‍हयेन्‍यामुरि (७५) भिंगु छुचुं, सछि व नेय्‌मुरि (१५०) अन्‍न,

\VS{23}झिम्‍ह लहिनातःपिं द्वहंत, निइम्‍ह ख्‍यःयापिं द्वहंत अले सछिम्‍ह (१००) फै-च्‍वलय्‌नापं चल्‍ला, हरिण, जरायो व खाचा माः।

\VS{24}वं यूफ्रेटिस खुसिया पच्‍छिमपाखेया फुक्‍क देश, अर्थात तिफसांनिसें कयाः पच्‍छिमपाखे गाजा तक शासन याइगु खः अले प्‍यखें शान्‍ति दु।

\VS{25}सोलोमनयागु जिवंकाछि हे उत्तरय् दानंनिसें कयाः दच्‍छिनय् बेर्शेबा तक यहूदा व इस्राएल याउँक च्‍वन, फुक्‍क मनूत थथःगु दाखमा व यःमरिमाया क्‍वय् याउँक च्‍वन।


\par }{\PP \VS{26}सोलोमनया रथया सलत तयेत प्‍यद्वः (४,०००) क्‍वथात दु। वया झिंनिद्वःम्‍ह (१२,०००) सल दु।\XREF{✡}{{\XO 4:26 }{\XO{४:२६
}}{\XT{१ राज १०:२६; २ इति १:१४; ९:२५}}}


\par }{\PP \VS{27}वया झिंनिम्‍ह जिल्‍लाया बडा-हाकिमतय्‌सं थथःगु पाः वइगु लाय् सोलोमन जुजु व वलिसें नइपिनिगु लागि माःगु नयेगु नसा बन्‍दोबस्‍त याइगु। छुकिंयागु नं मगाःमचाः मजुइमा धकाः इमिसं स्‍वइगु।

\VS{28}इपिं छम्‍ह छम्‍हय्‌सिनं थथःगु पाः वइबलय् सल व रथया सलया निंतिं नं तछ्व व छ्वालि तय्‌के छ्वइगु।


\par }{\SH सोलोमनया ज्ञान
\par }
{\PP \VS{29}परमेश्‍वरं सोलोमनयात यक्‍व बुद्धि व ज्ञान अले समुद्र सिथय् च्‍वंगु फि ति हे दुग्‍यां बियादिल।

\VS{30}पुर्बयापिं व मिश्रयापिं फुक्‍क बुद्धि दुपिं मनूत स्‍वयाः सोलोमन यक्‍व बुद्धि दुम्‍ह खः।

\VS{31}व मेपिं फुक्‍क मनूत स्‍वयाः बुद्धि दुम्‍ह खः। एज्री एतान अले माहोलया काय्‌पिं हेमान, कलकोल व दर्दा स्‍वयाः नं व यक्‍व बुद्धि दुम्‍ह खः। वया नां जःखः च्‍वंगु फुक्‍क जाति जातितय्‌थाय् न्‍यनावन।\XREF{✡}{{\XO 4:31 }{\XO{४:३१
}}{\XT{भज ८९}}}

\VS{32}वं स्‍वद्वःपु (३,०००) हितोपदेश व द्वःछि व न्‍यापु (१,००५) म्‍ये च्‍वल।\XREF{✡}{{\XO 4:32 }{\XO{४:३२
}}{\XT{हितो १:१; १०:१; २५:१; श्रेष्‍ठ १:१}}}

\VS{33}वं स्‍वांसिमाया बारे लेबनानया स्‍वसिमांनिसें कयाः अंगलय् बुयावइगु हिसप तकया बारे बयान यात। वं पशु, झंगः व घिसय् जुयाजुइपिं जन्‍तुत व न्‍याया बारे नं स्‍यन।

\VS{34}सोलोमनयागु बुद्धिया बारे स्‍यूपिं संसारयापिं फुक्‍क जुजुपिन्‍सं छ्वयाहःपिं फुक्‍क जातियापिं मनूत वयागु बुद्धिया खँ न्‍यनेत वयाथाय् वइगु।




\par }\Chap{5}{\SH देगः दय्‌केगु तयारी
\par }
{\R २ इति २:१-१८

\par }{\PP \VerseOne{1}सोलोमन थः अबु दाऊदया थासय् जुजु अभिषेक जूगु दु धइगु खँ न्‍यनाः टुरोसया जुजु हीरामं वयाथाय् दूतत छ्वल। छाय्‌धाःसा व न्‍ह्याबलें दाऊदनापं मिलय् जुयाच्‍वंगु खः।

\VS{2}सोलोमनं हीरामयात थ्‍व खबर छ्वल –


\par }{\PP \VS{3}“थःगु जःखः च्‍वंगु शत्रु देशतनापं जिमि अबु दाऊदं लडाइँ याना हे च्‍वनेमाल। उकिं परमप्रभुं वय्‌कःया शत्रुतय्‌त वय्‌कःया अधीनय् तया मदितले परमप्रभु थः परमेश्‍वरया नांया निंतिं वय्‌कलं देगः दय्‌कादी मफुगु खँ छिं सी हे स्‍यू।

\VS{4}तर आः परमप्रभु जिमि परमेश्‍वरं जितः प्‍यखेरं आराम बियादीगु दु, उकिं आः जिगु सुं शत्रु मदु, छुं मभिंगु घटना नं जुयाच्‍वंगु मदु।

\VS{5}स्‍वयादिसँ, परमेश्‍वरं जिमि अबु दाऊदयात थथे धयादीगु खः, ‘जिं छंगु थासय् सिंहासनय् तयाम्‍ह काय्‌नं हे जिगु नांया निंतिं देगः दय्‌की।’ आः जिं जिमि परमप्रभु परमेश्‍वरया इज्‍जतया निंतिं उगु देगः दय्‌केगु क्‍वःछिनागु दु।\XREF{✡}{{\XO 5:5 }{\XO{५:५
}}{\XT{२ शमू ७:१२-१३; १ इति १७:११-१२}}}


\par }{\PP \VS{6}“उकिं छिं जिगु निंतिं लेबनानया देवदारुया सिमा पालेत आज्ञा बियादिसँ। जिमि मनूतय्‌सं छिकपिनि मनूतनापं मिलय् जुयाः ज्‍या याइ। छिं गुलि ज्‍याला क्‍वःछिनादिल उलि हे ज्‍याला जिं छिकपिनि मनूतय्‌त बी। सीदोनीत थें जिपिं सिँ पाले सःपिं मखु धकाः छिं सी हे स्‍यू।”


\par }{\PP \VS{7}सोलोमनया थ्‍व खँ न्‍यनाः हीराम तसकं लय्‌ताल, अले वं थथे धाल, “थौं परमप्रभुया प्रशंसा जुइमा, छाय्‌धाःसा थ्‍व तःधंगु जातियात शासन यायेत दाऊदयात छम्‍ह बुद्धि दुम्‍ह काय् बियादीगु दु।”


\par }{\PP \VS{8}अले हीरामं सोलोमनयात थ्‍व खबर छ्वयाहल,

\par }{\PP “छिं छ्वयाहयादीगु खबर जिथाय् थ्‍यन, छितः माक्‍व देवदारुया सिँ व थसिँ जिं छितः बी।

\VS{9}जिमि मनूतय्‌सं लेबनानं सिँ भूमध्‍यसागर तक हइ। अले सिँयात चिनाः नांचा थें दय्‌काः छिं धाःथाय् चुइकाछ्वयाहये। अन जिं सिँ फ्‍यंके बी। अले छिं यंकादिसँ। छिं जिगु परिवारया लागि नयेगु नसा बियाः जिगु इच्‍छा पूरा यानादिसँ।”


\par }{\PP \VS{10}उकिं हीरामं सोलोमनयात वयागु इच्‍छा कथं देवदारुया सिँ व थसिँ छ्वयाबिल।

\VS{11}सोलोमनं हीरामयात वयागु दरबारय् नइपिन्‍त नकेत दँय्‌दसं ५०,००० मुरी छ्व व ४,५०० लिटर भिंगु जैतूनमाया शुद्धगु चिकं बीगु यात।

\VS{12}परमप्रभुं थःगु बचंकथं सोलोमनयात बुद्धि बियादिल। हीराम व सोलोमन मिलय् जुयाच्‍वन। इमिसं थःथवय् सन्‍धि नं यात।


\par }{\PP \VS{13}सोलोमन जुजुं इस्राएलया फुक्‍क थासं ३०,००० म्‍ह मनूतय्‌त सितिकं ज्‍या याकेत मुंकल।

\VS{14}वं इमित छगू छगू लाय् १०,००० म्‍ह – १०,००० म्‍ह यानाः पालंपाः लेबनानय् छ्वइगु, इपिं लच्‍छि लेबनानय् व निला छेँय् च्‍वनीगु। अदोनीराम थुपिं सितिकं ज्‍या याइपिनि नायः खः।\XREF{✡}{{\XO 5:14 }{\XO{५:१४
}}{\XT{१ राज १२:१८}}}

\VS{15}सोलोमनया ७०,००० म्‍ह कु क्‍वबिपिं व पहाडय् ८०,००० म्‍ह ल्‍वहं चाइपिं दु।

\VS{16}थ्‍व ज्‍या याइपिं मनूतय्‌गु ज्‍या स्‍वयेत सोलोमनया ३,३०० म्‍ह नायःत नं दु।

\VS{17}सोलोमन जुजुया आज्ञा कथं इमिसं देगःया जग तयेत तसकं भिंगु ततःग्‍वःगु ल्‍वहं चानाः लिकाल।

\VS{18}गेबालया मनूतनापं सोलोमन व हीरामया कारीगरतय्‌सं देगः दय्‌केत सिँ व ल्‍वहं चानाः तयार यात।




\par }\Chap{6}{\SH सोलोमनं देगः दय्‌कूगु
\par }
{\R २ इति ३:१-१४

\par }{\PP \VerseOne{1}इस्राएलीत मिश्र देशं पिहां वःगु प्‍यसः व चयदँ (४८०) लिपा, सोलोमनं इस्राएलय् राज्‍य यानाच्‍वंगु प्‍यंगूगु दँया जीभ\FTNT{*}{{\FR 6:1 }{\FR{६:१
}}{\FT{उबलय् जीभ धाःगु ला इस्राएलीतय्‌गु पात्रय् निगूगु ला खः। नेपाःया पात्रकथं थ्‍व बैशाखय् ला। थ्‍व घटना ई.पु. ९६६ लय् जूगु खः।}}} धाःगु निगूगु लाय् वं परमप्रभुया देगः दय्‌केगु ज्‍या शुरु यात।


\par }{\PP \VS{2}जुजु सोलोमनं परमप्रभुया निंतिं दय्‌कूगु देगः २७ मिटर ताहाकःगु व ९ मिटर तब्‍यागु व १३.५ मिटर तज्‍जाःगु खः।

\VS{3}देगःया मू क्‍वथाया न्‍ह्यःने च्‍वंगु दलान देगःया ब्‍या ति हे ९ मिटर ताहाः। देगःया न्‍ह्यःनेपाखे व ४.५ मिटर पिहां वःगु दु।

\VS{4}हानं वं देगलय् चिब्‍यागु तिकिझ्‍याःत दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{5}मू क्‍वथा व तसकं पवित्रगु थाय्‌या अंगःया अःखःपाखे व देगःया प्‍यखेरं अंगःनापं स्‍वानाच्‍वंगु क्‍वथात दय्‌कल।

\VS{6}दकलय् क्‍वय्‌या २.२ मिटर तब्‍या। दथुइया तँ २.७ मिटर तब्‍या अले दकलय् च्‍वय्‌या तँ ३.१ मिटर तब्‍या। धलिं अंगलय् दुवामवनेमा धकाः क्‍वथात देगःया अंगःतनापं स्‍वाकातःगु दु गुगु अंगलय् फलय् लिधनाच्‍वंगु दु।


\par }{\PP \VS{7}देगः दय्‌कूबलय् ल्‍वहंया खानिइ हे चाना हःगु कुचात जक छ्यल। देगः दय्‌काच्‍वंतले उगु थासय् मुगः, कतां वा छुं नं कथंयागु नया ज्‍याभःया सः ताये मदु।


\par }{\PP \VS{8}दकलय् क्‍वय् च्‍वंगु तँया लुखा देगःया दच्‍छिनपाखे दु। अनं दथुइयागु व दकलय् च्‍वय्‌यागु तँय वनेत स्‍वहाने दु।

\VS{9}थुकथं धलिं व देवदारुया सिँ पतिं उकिया पौ दय्‌काः वं देगः सिधय्‌कल।

\VS{10}वं देगःया प्‍यखेरं चिचिकुगु क्‍वथा दय्‌कल। छगू छगू क्‍वथा २.२ मिटर तजाः। अले स्‍वसिमाया सिँया धलिमं देगःनापं स्‍वाःगु दु।


\par }{\PP \VS{11}परमप्रभुया थ्‍व वचन सोलोमनयाथाय् वल-

\VS{12}“छं दय्‌काच्‍वंगु थ्‍व देगःया बारे धाःसा थथे जुइ- छं जिगु विधि व नियम मानय् यात धाःसा अले जिगु आज्ञा मानय् यात धाःसा जिं छिमि बौ दाऊदयात बियागु बचं छपाखें पुरा याये।\XREF{✡}{{\XO 6:12 }{\XO{६:१२-१३
}}{\XT{२ शमू ७:१२-१६; यर ७:१-१५; २६:१-६}}}

\VS{13}अले जि इस्राएलया दथुइ च्‍वने, जिं जिमि प्रजा इस्राएलयात गुबलें नं त्‍वःते मखु।”


\par }{\PP \VS{14}थुकथं सोलोमनं परमप्रभुया देगः दय्‌के सिधय्‌कल।

\VS{15}वं देगःया अंगलय् दुनेपाखे देवदारुया सिँपौ बंनिसें कयाः धलिं तक हे तयाबिल। अले देगःया बँय् धाःसा थसिँया सिँपौत लायाबिल।

\VS{16}देगः दुने ल्‍यूनेपाखे वं बंनिसें धलिं तक देवदारुया सिँपौत मिलय् यानाः ९ मिटर ताहाकःगु महा-पवित्रगु थाय् दय्‌कल।\XREF{✡}{{\XO 6:16 }{\XO{६:१६
}}{\XT{प्रस २६:३३-३४}}}

\VS{17}महा-पवित्रगु थाय्‌या न्‍ह्यःनेया पवित्रगु क्‍वथा १८ मिटर ताहाः।

\VS{18}देगःया दुने पाखेया देवदारुया सिँइ धाःसा ह्वयाच्‍वंगु स्‍वां व लौकाया बुत्ता कियातःगु दु। उपिं फुक्‍क देवदारुयागु खः। ल्‍वहं छगः नं खने मदु।


\par }{\PP \VS{19}देगःया दुनेपाखे परमप्रभुया बाचाया सनू तयेत वं व महा-पवित्रगु थाय् दय्‌कल।

\VS{20}थ्‍व महा-पवित्रगु थाय् ९ मिटर ताहाकः ९ मिटर तब्‍या अले ९ मिटर तःजाः। महा-पवित्रगु थाय्‌या लिक्‍क पिने वं देवदारुया सिँ दय्‌कूगु थ्‍व वेदीयात भिंगु लुं भुनाबिल।

\VS{21}सोलोमनं देगःया दुनेया ब्‍वयात भिंगु लुं भुनाबिल, अले वं लुँया सिखःयात सालाः लुं भुनातःगु महा-पवित्रगु थाय् न्‍ह्यःने थ्‍यंकाबिल।

\VS{22}थुकथं वं दुनेया ब्‍व फुक्‍कयात लुं भुनाबिल। वं पवित्रगु थाय्‌या न्‍ह्यःनेयागु वेदीयात नं लुं भुनाबिल।\XREF{✡}{{\XO 6:22 }{\XO{६:२२
}}{\XT{प्रस ३०:१-३}}}


\par }{\PP \VS{23}महा-पवित्रगु थासय् वं जैतूनया सिँयागु ४.४ – ४.४ मिटर तज्‍जाःपिं निम्‍ह करूब\FTNT{†}{{\FR 6:23 }{\FR{६:२३}}{\FQ{करूब
}}{\FT{थ्‍व कथंयाम्‍ह स्‍वर्गदूतयात इमिसं करूब धाइगु, थ्‍व कथंयाम्‍ह स्‍वर्गदूत गय्‌च्‍वं धकाः सुनानं बांलाक मस्‍यू। स्‍वयादिसँ
}}{\XT{प्रस २५:१८-२०}}} दय्‌कल।

\VS{24}छम्‍ह करूबया निपुं पपू २.२ – २.२ मिटर ताहाः, अले मेगु नं २.२ मिटर ताहाः। अथे जुयाः छपु पपूया च्‍वकां मेगु पपूया च्‍वका तक ४.४ मिटर दु।

\VS{25}मेम्‍ह करूबया नाप नं ४.४ मिटर दु, छाय्‌धाःसा निम्‍हं करूब छगू हे नाप व छगू हे आकारयापिं खः।

\VS{26}निम्‍हं करूब ४.४ मिटर तज्‍जाः।

\VS{27}वं उपिं करूबतय्‌त देगःया महा-पवित्र थासय् तल। उमिगु पपू थुकथं न्‍यनावंगु दु कि छम्‍ह करूबया छपु पपुतिं छखेपाखेया अंगःयात थ्‍यूगु दु, मेम्‍ह करूबया छपु पपुतिं मेखे पाखेया अंगःयात थ्‍यूगु दु। अले उमिगु मेगु निपु पपुतिं क्‍वथाया दथुइ थ्‍यूगु दु।

\VS{28}वं उपिं करूबतय्‌त लुं भुनाबिल।


\par }{\PP \VS{29}देगःया महा-पवित्रगु थाय् व पवित्रगु थाय्‌या छचाःखेरं अंगलय् वं करूब, ताय्‌गः सिमात व ह्वयाच्‍वंगु स्‍वांयागु बुत्ता किल।

\VS{30}वं देगःया दुनेयागु व पिनेयागु क्‍वथाया बँ नं लुं भुनाबिल।


\par }{\PP \VS{31}महा-पवित्रगु थाय्‌या लुखाया निंतिं न्‍याकुंलाःगु थां दुगु जैतूनया सिँयागु लुखात दय्‌कल।

\VS{32}अले उपिं लुखाय् वं करूबत, ताय्‌गः सिमा व ह्वयाच्‍वंगु स्‍वांया बुत्ता कियाबिल। अले वं करूबत व ताय्‌गः सिमायात लुँया पातां भुनाबिल।


\par }{\PP \VS{33}अथे हे यानाः वं देगःया पवित्र थाय्‌या लुखाया निंतिं जैतूनया सिँया प्‍यकूंलाःगु थांत दय्‌कल।

\VS{34}वं ह्वतय् चाःहिलिगु निपा खापा दुगु थसिँया निगू लुखा दय्‌कल।

\VS{35}वं उकी करूबत, ताय्‌गः सिमा व ह्वयाच्‍वंगु स्‍वांया बुत्ता कियाबिल। अले उपिं बुत्तायात उत्‍थें यानाः लुं भुनाबिल।


\par }{\PP \VS{36}अले वं दुनेया चुक मिलय् यानाः चानातःगु ल्‍वहंया स्‍वझ्‍वः यानाः व देवदारुया धलिंया छझ्‍वः यानाः दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{37}प्‍यंगूगु दँया जीभ लाय् परमप्रभुया देगःया जग तल।

\VS{38}झिंछगूगु दँया बूल\FTNT{‡}{{\FR 6:38 }{\FR{६:३८
}}{\FQ{झिंछगूगु दँया बूल
}}{\FT{उबलय्, बूल धाःगु ला इस्राएलीतय्‌गु पात्रय् च्‍यागूगु ला खः। थ्‍व नेपाःया पात्रकथं कार्तिक/मंसिरपाखे ला। इमिसं ई.पु. ९५९ लय् देगः दय्‌केगु ज्‍या सिधय्‌कल।}}} धाःगु च्‍यागूगु लाय् नमूनाकथं व देगः दय्‌के सिधय्‌कल। थुकथं वं न्‍हय्‌दँ बिकाः उगु देगः दय्‌कल।




\par }\Chap{7}{\SH सोलोमनं थःगु दरबार दय्‌कूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}सोलोमनं थःगु दरबार नं दय्‌कल। व सिधय्‌केत झिंस्‍वदँ (१३ दँ) बित।

\VS{2}वं पिइप्‍यंगू (४४) मिटर ताहाकःगु, निइनिगू (२२) मिटर तब्‍यागु, झिंस्‍वंगू व बागू (१३.५) मिटर तःजाःगु, प्‍यझ्‍वः देवदारुया थां दुगु, उकिया च्‍वय् देवदारुया हे धलिं दुगु “लेबनानया गुँ” धाःगु दरबार दय्‌कल।

\VS{3}थामय् दिनाच्‍वंगु उपिं धलिंया च्‍वय् देवदारुया पौ तयाबिल। छगू छगू झ्‍वलय् झिंन्‍यापु (१५) धलिं यानाः मुक्‍कं पिइन्‍यापु (४५) धलिं दु।

\VS{4}उकिया झ्‍याःत थवंथः स्‍वकातःगु स्‍वंगू झ्‍वः तज्‍जाः यानाः दय्‌कूगु दु।

\VS{5}फुक्‍क लुखाया चौकोसत प्‍यकूं लाः। उपिं थवंथः स्‍वकातःगु स्‍वंगू झ्‍वलय् न्‍ह्यःनेपाखे दु।


\par }{\PP \VS{6}वं निइनिगू (२२) मिटर ताहाकःगु व झिंस्‍वगू व बागू (१३.५) मिटर तब्‍यागु थामं घेरय् यानातःगु चुक दय्‌कल। उकिया न्‍ह्यःने छगू दलान दु, अले उकिया न्‍ह्यःने थांत व छगू पिने पिहां वयाच्‍वंगु पौ दु।


\par }{\PP \VS{7}वं सिंहासनया तधंगु क्‍वथा अर्थात न्‍याय याइगु तःधंगु क्‍वथा दय्‌कल, अन हे वं न्‍याय याइगु। वं उकियात बंनिसें कयाः धलिं तक हे स्‍वसिमां त्‍वपुयाबिल।

\VS{8}वं थः च्‍वनीगु दरबार न्‍याय याइगु क्‍वथा थें हे च्‍वंक उकिया ल्‍युने मेगु चुकय् वं ब्‍याहा यानाहःम्‍ह फारोया म्‍ह्याय्‌या निंतिं नं व थें च्‍वंगु तःधंगु क्‍वथा दय्‌कल।\XREF{✡}{{\XO 7:8 }{\XO{७:८
}}{\XT{१ राज ३:१}}}


\par }{\PP \VS{9}थुपिं फुक्‍क महल पिनेंनिसें तःधंगु चुक तक व जगंनिसें पौ तक करौंतीं पाय्‌छिगु नापकथं दुने व पिनेपाखे चानातःगु मू वंगु ल्‍वहँतं दय्‌कूगु दु।

\VS{10}जग ततःग्‍वःगु व भिंगु भिंगु ल्‍वहँतं दय्‌कूगु दु। गुलिं ल्‍वहं प्‍यंगू प्‍वाइन्‍ट प्‍यंगू (४.४) मिटर ताहाकः अले गुलिं धाःसा स्‍वंगू व बागू (३.५) मिटर ताहाकः।

\VS{11}उकिया च्‍वय् बांबांलाःगु ल्‍वहं पाय्‌छिकथंया नापय् चानाः मिलय् यानातःगु व देवदारुया धलिं दु।

\VS{12}तःधंगु चुकया छचाःखेरं चानातःगु स्‍वझ्‍वः स्‍वझ्‍वः ल्‍वहंया दथुइ छझ्‍वः देवदारुया धलिंत दु। परमप्रभुया देगःया दुनेया चुक व उकिया दलान नं अथे हे च्‍वं।


\par }{\SH हुरामया ज्‍या
\par }
{\PP \VS{13}सोलोमन जुजुं टुरोसय् च्‍वंम्‍ह हुरामयात सःतके छ्वल।

\VS{14}वया मां नप्‍ताली कुलयाम्‍ह छम्‍ह विधवा खः। वया बौ टुरोसय् च्‍वंम्‍ह कँय्‌या कारिगर खः। हुराम कँय्‌या फुक्‍क कथंया ज्‍या बांलाक यायेसःम्‍ह व अनुभवी मनू खः। वं जुजु सोलोमनयाथाय् वयाः वयात ब्‍यूगु फुक्‍क ज्‍या यात।


\par }{\SH कँय्‌या निपु थां
\par }
{\R २ इति ३:१५-१७

\par }{\PP \VS{15}वं च्‍यागू (८) मिटर तज्‍जाःगु व न्‍यागू प्‍वाइन्‍ट स्‍वंगू (५.३) मिटर ग्‍वलाःगु निपु कँय्‌यागु थां दय्‌कल।

\VS{16}वं उपिं थांया च्‍वय्‌या ब्‍वतिइ तयेत कँय्‌यागु निगू प्‍वाइन्‍ट निगू (२.२) मिटर तज्‍जाःगु छ्यं नं दय्‌कल।

\VS{17}वं छगः छगः थामय् दुगु छ्यंया निंतिं जालिकथं न्‍हय्‌पु यख्‍खाना च्‍वंगु सिखः दय्‌कल।

\VS{18}थांया छ्यंयात बांलाकेत वं थात दय्‌कूबलय् जालीया प्‍यखेरं निझ्‍वः कँय्‌या धालेग्‍वः दु। गुकिं छगू छगू थांया छ्यंयात त्‍वपुयातःगु फुक्‍क छेनय् नं अथे हे यात।

\VS{19}दलानया थांया छ्यंत लिली स्‍वां बांलूगु छगू प्‍वाइन्‍ट च्‍यागू (१.८) मिटर तज्‍जाः।

\VS{20}निगलं थांया छेनय् जालि लिक्‍कया ख्‍वला बांलूगु ब्‍वतिइ, तपुलिया जःखः झ्‍वःझ्‍वः यानाः निसगः (२००) कँय्‌या धालेग्‍वः दय्‌कातःगु दु।

\VS{21}वं थांत देगःया दलानया न्‍ह्यःने थन। वं दच्‍छिन पाखेया थांया नां याकीन\FTNT{*}{{\FR 7:21 }{\FR{७:२१}}{\FQ{याकीन
}}{\FT{थुकिया अर्थ वं बल्‍लाकी
}}} तल अले उत्तर पाखेया थांया नां बोअज\FTNT{†}{{\FR 7:21 }{\FR{७:२१}}{\FQ{बोअज
}}{\FT{थुकिया अर्थ वयाके तागत दु
}}} तल।

\VS{22}उकिया छ्यं लिली स्‍वां बांलू। थुकथं थांया ज्‍या सिधय्‌कल।


\par }{\SH कँय्‌यागु त्‍यांकि
\par }
{\R २ इति ४:२-५

\par }{\PP \VS{23}हुरामं नाय्‌काः कँय्‌यागु छगः ग्‍वःलाःगु त्‍यांकि दय्‌कल। व निगू प्‍वाइन्‍ट निगू (२.२) मिटर तज्‍जाः अले उकिया ब्‍या प्‍यंगू प्‍वाइन्‍ट प्‍यंगू (४.४) मिटर व उकिया छचाःखेरंया नापय् यायेत झिंस्‍वंगू प्‍वाइन्‍ट निगू (१३.२) मिटर दुगु खिपः मा।

\VS{24}त्‍यांकिया पिनेया बालाया घेराया क्‍वय् छचाःखेरं कँय्‌या निझ्‍वः लौकाया बुत्ता दय्‌कातःगु दु। उपिं बुत्तात त्‍यांकिनापं धातुया छकु हे कुचां दय्‌कूगु दु।


\par }{\PP \VS{25}व त्‍यांकि कँय्‌या झिंनिम्‍ह द्वहंया म्‍हया च्‍वय् तयातःगु दु, फुक्‍क द्वहंत पिनेपाखे स्‍वयाच्‍वंगु दु। स्‍वम्‍ह उत्तरपाखे, स्‍वम्‍ह पच्‍छिमपाखे स्‍वम्‍ह दच्‍छिनपाखे व स्‍वम्‍ह पुर्बपाखे स्‍वयाच्‍वंपिं खः।

\VS{26}त्‍यांकिया अंगः न्‍हयेन्‍यागू (७५) मिलिमिटर ख्‍वातु। उकिया बाला ख्‍वलाया बाला थें हे लिली स्‍वांयागु हः थें च्‍वं। उगु त्‍यांकिइ ४४,००० लिटर न्‍ह्यं।


\par }{\SH कँय्‌या गाडात
\par }
{\PP \VS{27}हुरामं कँय्‌या झिगः गाडा नं दय्‌कल। छगः छगः गाडा छगू प्‍वाइन्‍ट च्‍यागू (१.८) मिटर ताहाः छगू प्‍वाइन्‍ट च्‍यागू (१.८) मिटर हे तब्‍या व छगू प्‍वाइन्‍ट स्‍वंगू १.३ मिटर तःजाः।

\VS{28}उपिं थुकथं दय्‌कूगु दु। उपिं गाडातय्‌गु सिँपौत दु, सिँपौत फ्रेमय् तयातःगु दु।

\VS{29}फ्रेमय् तयातःगु सिँपौलय् सिंह, द्वहं व करूबया किपा कियातःगु दु। फ्रेमय् नं कँय्‌या सिंह, द्वहं व करूबया किपा क्‍वय् व च्‍वय् बुत्ताया माला दु।

\VS{30}छगः छगः गाडाया प्‍यपु कँय्‌या त्‍याः नापंया कँय्‌या प्‍यचा घःचाः दु। अले लः तइगु त्‍यांकि धंका तयेत प्‍यंगू कुन्‍चाय् कँय्‌या लिधंसात दय्‌कूगु दु। उपिं लिधंसाय् कँय्‌या स्‍वांमाः हनातःगु बुत्ता कियाः छाय्‌पिया तःगु दु।

\VS{31}गाडाया च्‍वय् त्‍याःचाचिंगु फ्रेम दु, गुगु गाडाया च्‍वय्‌नं पिइन्‍यागू सेन्‍टिमिटर पिहावःगु दु अले उकिया चाकः खुइच्‍यागू सेन्‍टिमिटर दु। उकिया छचाःखेरं बुत्ता कियातःगु दु। गाडाया सिँपौत प्‍यकुं लाः, ग्‍वः मलाः।

\VS{32}उपिं घःचाःत सिँपौया क्‍वय् दु, अले घःचाःया त्‍याः गाडानापं स्‍वाःगु दु। छगू छगू घःचाःया चाकः ब्‍या खुइखुगू (६६) सेन्‍टिमिटर दु।

\VS{33}उपिं घःचाःत रथया घःचाःत थें दय्‌कातःगु दु। अले त्‍याः, सिथ, चुकू व दथु फुक्‍क नाय्‌कातःगु धातुयागु खः।


\par }{\PP \VS{34}छगः गाडाया प्‍यंगू चु दु, गुगु कुन्‍चाय् कुन्‍चाय् गाडां पिहां वःगु दु।

\VS{35}गाडाया च्‍वकाय् छपु निइस्‍वंगू सेन्‍टिमिटर तःजाःगु बाला दु। तिब बीगु सिँपौत गाडाया च्‍वकाय् दु।

\VS{36}वं तिब बीगु सिँपौतय् कँय्‌या करूबत, सिंहत व खजूरया सिमां छाय्‌पिये यात। अले प्‍यखेरं हनातःगु स्‍वां दय्‌कल।

\VS{37}थुकथं वं झिगः गाडा दय्‌कल। उपिं फुक्‍क छगू हे कथं धालय् यानातःगु दु। उमिगु नाप व आकार उत्‍थें च्‍वं।


\par }{\PP \VS{38}अनं लिपा वं कँय्‌या झिगः बाता दय्‌कल, छगः छगः गाडाया लागि छगः छगः बाता। हाकनं छगः बाताय् च्‍यासः व चयगू (८८०) लिटर न्‍ह्यं। छगः छगः बाताया ब्‍या छगू प्‍वाइन्‍ट च्‍यागू १.८ मिटर दु।\XREF{✡}{{\XO 7:38 }{\XO{७:३८
}}{\XT{प्रस ३०:१७-२१}}}

\VS{39}वं न्‍यागः गाडा देगःया दच्‍छिनपाखे अले उत्तरपाखे न्‍यागः गाडा तल। तग्‍वःगु त्‍यांकि धाःसा दच्‍छिन पुर्बया कुन्‍चाय् तल।


\par }{\SH देगःया सामानया धलः
\par }
{\R २ इति ४:११–५:१

\par }{\PP \VS{40}हुरामं थलबल, बेल्‍चा व छ्वाकिगु बातात नं दय्‌कल।

\par }{\MM थुकथं हुरामं जुजु सोलोमनया लागि परमप्रभया देगलय् यानाच्‍वंगु ज्‍या सिधय्‌कल। वं थुपिं ज्‍वलं दय्‌कल –


\par }{\PP \VS{41}निगः थां, थांया च्‍वकाय् बाता बांलूगु निगू थांया च्‍वय्‌या ब्‍व, थांया च्‍वय्‌या ब्‍वयात स्‍वाइगु निज्‍वः जालि,


\par }{\PP \VS{42}निज्‍वः जालीया लागि प्‍यसःगः (४००) धालेग्‍वः (निगः थांया ब्‍वयात त्‍वपुइगु छज्‍वः छज्‍वः जालीया निंतिं निझ्‍वः धालेग्‍वः),


\par }{\Q \VS{43}झिगः गाडा, उकिया झिगः बातानापं,


\par }{\Q \VS{44}छगः तग्‍वःगु त्‍यांकि व उकिया क्‍वय् झिंनिम्‍ह द्वहंत।


\par }{\Q \VS{45}थलबल, बेल्‍चा व छ्वाकिगु बातात।

\par }{\PP हुरामं जुजु सोलोमनया लागि परमप्रभुया देगःया निंतिं दय्‌कूगु फुक्‍क ज्‍वलं प्‍वालाप्‍वाला थीकातःगु कँय्‌यागु खः।

\VS{46}जुजुं उपिं फुक्‍क ज्‍वलंयात सुक्‍कोत व सार्तानया दथुइच्‍वंगु यर्दनया ख्‍यलय् साँचाय् धालय् याकाः दय्‌के ब्‍यूगु खः।

\VS{47}सोलोमनं फुक्‍क थलबल मलंसे तया तल छाय्‌धाःसा उपिं थलबल यक्‍व दु। कँय्‌या तौल थुलि दु धकाः धाये थाकु।


\par }{\PP \VS{48}सोलोमनं परमप्रभुया देगःयात माःगु थुपिं सामान नं दय्‌कल –

\par }{\Q लुँया वेदी, परमप्रभुयात छायेहःगु मरि तयेगु तेबिल,\XREF{✡}{{\XO 7:48 }{\XO{७:४८
}}{\XT{प्रस २५:२३-३०}}}


\par }{\PP \VS{49}भिंगु लुँया त्‍वाःदेवा, दुनेया महा-पवित्रगु थाय्‌या न्‍ह्यःने

\par }{\Q जवपाखे न्‍याप्‍वाः व खवपाखे न्‍याप्‍वाः,

\par }{\Q लुँया स्‍वांत, मत व चिम्‍ता,


\par }{\Q \VS{50}भिंगु लुँया थलबल, मत स्‍यायेगु ज्‍वलं,

\par }{\Q छ्वाकेगु बातात व गुँगू मकः।

\par }{\Q दकलय् दुने महा-पवित्रगु थाय्‌या खापाया लागि

\par }{\Q व पवित्र थाय्‌या खापाया लागि लुँया कब्‍जा।


\par }{\PP \VS{51}परमप्रभुया देगःया फुक्‍क ज्‍या सिधये धुंकाः सोलोमन जुजुं थः अबु दाऊदं परमप्रभुयात छाःगु फुक्‍क वहः, लुँ व मेमेगु ज्‍वलं देगःया धुकुतिइ तल।




\par }\Chap{8}{\SH बाचा चिनादीगु सनू देगलय् हःगु
\par }
{\R २ इति ५:२–६:२

\par }{\PP \VerseOne{1}अले सोलोमनं इस्राएलया थकालित, कुल कुलया नायःत व इस्राएलया परिवार परिवारया मू मू मनूतय्‌त दाऊदया शहर सियोनं परमप्रभुया बाचा चिनादीगु सनू देगलय् यंकेत यरूशलेमय् सःतल।\XREF{✡}{{\XO 8:1 }{\XO{८:१
}}{\XT{२ शमू ६:१२-१६; १ इति १५:२५-२९}}}

\VS{2}एतानीम\FTNT{*}{{\FR 8:2 }{\FR{८:२}}{\FQ{एतानीम
}}{\FT{उबलय्, एतानीम धाःगु ला इस्राएलीतय्‌गु पात्रकथं निगूगु ला खः, थ्‍व नेपाःया पात्रय् असोज कार्तिकपाखे ला। ई पु ९५८ लय् दय्‌केगु ज्‍या सिधय्‌के धुंकाः सोलोमनं देगःयात अर्पण यायेत झिंछला पियाच्‍वन।}}} धाःगु न्‍हय्‌गूगु लाय् जूगु बल्‍चाबाय्‌या नखःबलय् इस्राएलया फुक्‍क मनूत सोलोमन जुजुयाथाय् मुन।\XREF{✡}{{\XO 8:2 }{\XO{८:२
}}{\XT{लेवी २३:२४}}}


\par }{\PP \VS{3}इस्राएलया फुक्‍क थकालित वयेधुंकाः पुजाहारीतय्‌सं सनू ल्‍ह्वन।

\VS{4}अले पुजाहारीत व लेवीतय्‌सं परमप्रभुया सनू, नापलायेगु पाल व उकी दुगु फुक्‍क पवित्र सामान व ज्‍वलं क्‍वबियाः च्‍वय् यंकल।

\VS{5}अले सोलोमन जुजु व वयाथाय् मूंपिं फुक्‍क इस्राएलीतय्‌सं सनूया न्‍ह्यःने अल्‍याख फै व द्वहंत बां बियाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{6}अले पुजाहारीतय्‌सं परमप्रभुया बाचाया सनू देगःया महा-पवित्रगु थासय् हयाः करूबतय् पपूया क्‍वय् तयाबिल।

\VS{7}सनू तःगु थाय्‌या च्‍वय् करूबतय्‌गु पपू चकनाच्‍वंगु दु। सनू व उकिया न्‍वःयात करूबतय्‌गु पपुतिं त्‍वपुयातःगु दु।

\VS{8}न्‍वःत ताहाः, अथे जुयाः उमिगु च्‍वका महा-पवित्रगु थाय्‌या न्‍ह्यःनेयागु पवित्र थासं खने दु, तर पवित्र थाय्‌या पिनेनं खने मदु। उपिं थौं तक अन हे दु।

\VS{9}उगु सनू दुने मेगु छुं नं मदु, मोशां होरेब पर्वतय्\FTNT{†}{{\FR 8:9 }{\FR{८:९}}{\FQ{होरेब पर्वत
}}{\FT{होरेब धाःगु सीनै पर्वतया मेगु नां खः}}} सनूइ तःगु निपा ल्‍वहं पौ जक दु। इस्राएलीत मिश्र देशं त्‍वःतावने धुंकाः परमप्रभुं अन हे इपिंलिसें बाचा चिनादीगु खः।\XREF{✡}{{\XO 8:9 }{\XO{८:९
}}{\XT{व्‍य १०:५}}}


\par }{\PP \VS{10}पुजाहारीत पवित्र थासं पिहां वःबलय् परमप्रभुया देगः सुपाचं जाल।\XREF{✡}{{\XO 8:10 }{\XO{८:१०-११
}}{\XT{प्रस ४०:३४-३५}}}

\VS{11}पुजाहारीतय्‌सं अन सुपाँय् दुगुलिं सेवा याये मफुत, छाय्‌धाःसा परमप्रभुया महिमां देगः जाःगु दु।


\par }{\SH परमप्रभुयात सोलोमनं प्रशंसा याःगु
\par }
{\PP \VS{12}अले सोलोमनं धाल, “हे परमप्रभु, छि ख्‍वातुगु सुपाँचय् च्‍वने धकाः छिं धयादीगु दु।
\XREF{✡}{{\XO 8:12 }{\XO{८:१२
}}{\XT{भज १८:११; ९७:२}}}

\VS{13}जिं छि न्‍ह्याबलें च्‍वनादीत छगू तसकं तःजिगु देगः दय्‌कागु दु।”


\par }{\PP \VS{14}इस्राएलया फुक्‍क खलः अन दनाच्‍वंबलय् जुजुं फहिलाः इमित आशीर्वाद बिल।\XREF{✡}{{\XO 8:14 }{\XO{८:१४-२१
}}{\XT{२ इति ६:३-११}}}

\VS{15}अले वं धाल,

\par }{\PP “परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरया प्रशंसा जुइमा! वय्‌कलं जिमि बाः दाऊदयात थ्‍व बचं बियादीगु खः अले व पूरा नं यानादीगु दु।

\VS{16}‘जिमि मनूतय्‌त मिश्रं पित हयागु दिनंनिसें आः तक जिं जिगु नांया इज्‍जतया निंतिं इस्राएलया छुं नं कुलय् गन नं देगः दय्‌केत शहर ल्‍ययागु मदुनि। तर दाऊदयात जिमि मनूतय्‌त शासन यायेत ल्‍ययागु दु।’ ”\XREF{✡}{{\XO 8:16 }{\XO{८:१६
}}{\XT{२ शमू ७:४-११; १ इति १७:३-१०}}}


\par }{\PP \VS{17}सोलोमनं हानं धाल, “इस्राएलयाम्‍ह परमप्रभु परमेश्‍वरया नांया इज्‍जतया निंतिं जिमि बाः दाऊदं देगः दय्‌केगु इच्‍छा याःगु खः।\XREF{✡}{{\XO 8:17 }{\XO{८:१७-१८
}}{\XT{२ शमू ७:१-३; १ इति १७:१-२}}}

\VS{18}तर परमप्रभुं वयात धयादिल, ‘जिगु नांया इज्‍जतया निंतिं देगः दय्‌केगु इच्‍छा यानाः छं खःगु हे यात।

\VS{19}अय्‌नं व छं गुबलें दय्‌के खनी मखु। छं थः हे काय्‌नं जिगु नांया निंतिं जिगु देगः दय्‌की।’\XREF{✡}{{\XO 8:19 }{\XO{८:१९
}}{\XT{२ शमू ७:१२-१३; १ इति १७:११-१२}}}


\par }{\PP \VS{20}“आः परमप्रभुं थःगु बचं पूरा यानादिल। जिमि बाःया लिपा जि इस्राएलयाम्‍ह जुजु जुयागु दु। परमप्रभुं बचं बियादीगु थें आः जि इस्राएलया सिंहासनय् च्‍वनागु दु। अले परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरया नांया इज्‍जतया निंतिं जिं छगः देगः नं दय्‌कागु दु।

\VS{21}परमेश्‍वर झी पुर्खातय्‌त मिश्रं पित हयादी धुंकाः बाचा चिनाः परमप्रभुं बियादीगु ल्‍वहं पौत तयातःगु बाचाया सनू तयेत जिं देगलय् छगूथाय् दय्‌कागु दु।”


\par }{\SH सोलोमनया प्रार्थना
\par }
{\R २ इति ६:१२-४२

\par }{\PP \VS{22}अनंलि सोलोमन इस्राएलया फुक्‍क खलकं खंक वेदीया न्‍ह्यःने दन अले थःगु ल्‍हाः स्‍वर्गपाखे ल्‍ह्वनाः

\VS{23}प्रार्थना यात,

\par }{\PP “हे परमप्रभु! हे इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वर! च्‍वय् स्‍वर्ग व क्‍वय् पृथ्‍वीइ छि थें जाःम्‍ह मेम्‍ह सुं हे ईश्‍वर मदु। छिं थः मनूतलिसें थःगु तःधंगु दयामाया या बाचा पूरा यानादी, गुपिन्‍सं दुनुगलंनिसें छिगु खँ न्‍यनाः जीवन हनी।

\VS{24}छिं थः दास जिमि बाः दाऊदयात बियादीगु बचं पूरा यानादीगु दु। छिं थःगु हे म्‍हुतुं बचं बियादीगु खः अले थौं थःगु हे ल्‍हातं जिमिगु मिखाया न्‍ह्यःने पूरा नं यानादीगु दु।


\par }{\PP \VS{25}“आः हे परमप्रभु, इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वर! छिं जिमि बाः दाऊदयात बियादीगु थ्‍व बचं नं पूरा यानादिसँ, ‘छं थें छिमि सन्‍तानतय्‌सं नं जिगु आज्ञा मानय् यात धाःसा छिमि परिवारय् इस्राएलया गद्दीइ च्‍वनेत न्‍ह्याबलें मनू दयाच्‍वनी।’\XREF{✡}{{\XO 8:25 }{\XO{८:२५
}}{\XT{१ राज २:४}}}

\VS{26}आः, इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वर! छिं थः दास दाऊदयात बियादीगु बचं पूरा यानादिसँ।


\par }{\PP \VS{27}“तर हे परमेश्‍वर, छु छि धात्‍थें पृथ्‍वीइ मनूतय्‌गु दथुइ च्‍वनादी फइ ला? स्‍वर्गत, स्‍वर्ग स्‍वया तःजाःगु स्‍वर्गय् हे छि न्‍ह्यनी मखु धाःसा जिं दय्‌कागु थ्‍व देगलय् झन छि गन न्‍ह्यनी धकाः?\XREF{✡}{{\XO 8:27 }{\XO{८:२७
}}{\XT{२ इति २:६}}}

\VS{28}अय्‌नं हे परमप्रभु, जिमि परमेश्‍वर! थःदासया प्रार्थना व इनाप छिं न्‍यनादिसँ। थौं जिं छिगु न्‍ह्यःने यानाच्‍वनागु प्रार्थना व इनाप छिं न्‍यनादिसँ।

\VS{29}छिं थ्‍व देगलय् चान्‍हि मिखा ब्‍वयादिसँ। छिं थ्‍व थासय् थःगु नां न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनी धकाः धयादीगु खः। छिकपिनि दासं थ्‍व थाय्‌यात स्‍वयाः प्रार्थना याइबलय् छिं न्‍यनादिसँ।\XREF{✡}{{\XO 8:29 }{\XO{८:२९
}}{\XT{व्‍य १२:११}}}

\VS{30}छिकपिनि दास व छिकपिनि मनूत इस्राएलीतय्‌सं थ्‍व थाय्‌यात स्‍वयाः प्रार्थना याइबलय् जिमिगु बिन्‍ति न्‍यनादिसँ। थः च्‍वनादीगु थाय् स्‍वर्गय् जिमिगु बिन्‍ति न्‍यनादिसँ, अले जिमित क्षमा यानादिसँ।


\par }{\PP \VS{31}“सुनानं थः जःलाखःलाया विरोधय् अपराध यात धाःसा अले वयात पाफय्‌कल धाःसा वं थ्‍व देगः दुने छिगु वेदीया न्‍ह्यःने पाफल धाःसा

\VS{32}छिं स्‍वर्गं न्‍यनाः वकथं हे यानादिसँ। थः दासतय्‌गु दथुइ न्‍याय यानादिसँ। दोषीयात पाय्‌छिगु सजाँय बियादिसँ, दोषी मखुम्‍हय्‌सित त्‍वःतकादिसँ।


\par }{\PP \VS{33}“छिकपिनि मनूत इस्राएलीत छिगु विरोधय् पाप याःगुलिं शत्रुतपाखें बुइबलय् अले इपिं छिथाय् लिहां वयाः छिगु नां कयाः थ्‍व देगलय् छितः प्रार्थना व इनाप यानाः छिथाय् लिहां वइबलय्

\VS{34}छिं स्‍वर्गं इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ अले थः मनूत इस्राएलीतय्‌गु पाप क्षमा यानादिसँ। इमि पुर्खायात छिं बियादीगु देशय् इमित लितहयादिसँ।


\par }{\PP \VS{35}“छिगु विरोधय् इमिसं पाप याःगुलिं आकाशं वा मवल अले छिं दुःख बियादीगुलिं पस्‍ताय् चायाः क्‍वमिलु जुयाः छिगु नां काकां थ्‍व देगःपाखे स्‍वयाः छितः प्रार्थना यात धाःसा,

\VS{36}हे परमप्रभु, छिं स्‍वर्गं इमिगु बिन्‍ति न्‍यनादिसँ, अले थः दासत इस्राएलीतय्‌गु पाप क्षमा यानादिसँ। इमित इपिं जुइमाःगु खःगु लँपु स्‍यनादिसँ। छिं थः मनूतय्‌त इमिगु सर्बयया निंतिं बियादीगु थ्‍व देशय् हाकनं वा वय्‌कादिसँ।


\par }{\PP \VS{37}“थ्‍व देशय् अनिकाल वा महामारी जुइबलय् क्‍वाःगु फसं वा बालीया ल्‍वय् वा क्‍वःबुइँचाया बथानं अन्‍न नाश यानाबीबलय् वा छिकपिनि मनूतय्‌त इमि शत्रुतय्‌सं हमला याइबलय् वा इमिगु दथुइ न्‍ह्यागुं नं विपत्ति वा ल्‍वय् वइबलय्

\VS{38}इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ। छिकपिनि मनूत इस्राएलीत मध्‍ये सुनानं नुगः मछिंकाः थ्‍व देगःपाखे थःगु ल्‍हाः ल्‍ह्वनाः प्रार्थना यात धाःसा

\VS{39}इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ। स्‍वर्गय् थः च्‍वनादीगु थासय् छिं इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ अले इमित क्षमा यानादिसँ, इमित ग्‍वाहालि यानादिसँ। छिं जक सकलें मनूतय्‌गु बिचाः स्‍यू। उकिं वयागु ज्‍याकथं वयात लिच्‍वः बियादिसँ।

\VS{40}थथे जिमि पुर्खातय्‌त बियादीगु देशय् इमिसं थः म्‍वातले छिगु भय काइ।


\par }{\PP \VS{41}“छिकपिनि प्रजा इस्राएली मखुम्‍ह सुं परदेशी छिगु नां न्‍यनाः तापाःगु देशं वइबलय्,

\VS{42}(छाय्‌धाःसा इमिसं छिगु तःधंगु नां, छिगु बल्‍लाःगु ल्‍हाः व चकंगु लपुया बारे न्‍यनी)। व वया थ्‍व देगःपाखे स्‍वयाः प्रार्थना याइबलय्

\VS{43}छिं थः च्‍वनादीगु स्‍वर्गं वयागु प्रार्थना न्‍यनादिसँ। व परदेशीं छु फ्‍वंगु खः व बियादिसँ। संसारया फुक्‍क जातिं नं छितः इस्राएलीतय्‌सं थें म्‍हसीमा अले छिगु आज्ञा मानय् यायेमा। अबलय् जिं छिगु नांया इज्‍जतया निंतिं थ्‍व देगः दय्‌कूगु धकाः इमिसं सी।


\par }{\PP \VS{44}“छिकपिनि मनूत छिं इमित छ्वयादीगु लँपुइ थः शत्रुतलिसें लडाइँ यायेत पिहां वनीबलय् इमिसं छिं ल्‍ययादीगु थ्‍व शहरपाखे व जिं छिगु नांया निंतिं दय्‌कागु थ्‍व देगःपाखे स्‍वयाः छितः प्रार्थना यात धाःसा

\VS{45}अबलय् इमिगु प्रार्थना व बिन्‍ति स्‍वर्गय् न्‍यनादिसँ। अले इमिगु पंलिनादिसँ।


\par }{\PP \VS{46}“इमिसं छिगु विरोधय् पापयात धाःसा (छाय्‌धाःसा पाप मयाःम्‍ह सुं मनू मदु) अले इपिं खनाः तंचायाः छिं इमित इमि शत्रुतय्‌गु ल्‍हातय् बियादिल अले इमित ज्‍वनाः तापाःगु वा सतिगु थःगु देशय् यंकल धाःसा,

\VS{47}इमित ज्‍वनाः यंकूगु देशय् इमिसं दुःख स्‍यूगुलिं थःगु मन हीकाः पस्‍ताय् चायाः ‘जिमिसं पाप यानागु दु जिमिसं द्वंकागु दु, मभिंगु ज्‍या यानागु दु धकाः’ छितः प्रार्थना यात धाःसा

\VS{48}अले इमित ज्‍वनाः यंकूपिं इमि शत्रुतय्‌गु देशय् हाकनं छिपाखे लिहां वयाः दुनुगलंनिसें इमि पुर्खातय्‌त छिं बियादीगु देश व छिं ल्‍ययादीगु थ्‍व शहर व छिगु नांया निंतिं जिं दय्‌कागु थ्‍व देगःपाखे स्‍वयाः इमिसं छितः प्रार्थना यात धाःसा

\VS{49}थः च्‍वनादीगु स्‍वर्गय् इमिगु प्रार्थना व बिन्‍ति न्‍यनादिसँ। इमिगु पंलिनादिसँ।

\VS{50}छिगु विरोधय् पाप याःपिं छिकपिनि मनूतय्‌त क्षमा यानादिसँ। इमिसं छिगु विरोधय् याःगु फुक्‍क अपराध क्षमा यानादिसँ। इमि शत्रुतय्‌त इमित दया याइपिं यानादिसँ।

\VS{51}छाय्‌धाःसा इपिं मिश्र देशया नँ नाय्‌केगु भुतुलिं छिं लिगनाहःपिं छिकपिनि मनूत खः।


\par }{\PP \VS{52}“छिगु मिखा थःदासया बिन्‍ति व छिकपिनि मनूत इस्राएलीतय्‌गु बिन्‍तिया निंतिं चालाच्‍वनेमा। इमिसं बिन्‍ति याइबलय् छिं ध्‍यान बियाः न्‍यनादिसँ।

\VS{53}छाय्‌धाःसा छिं इमित थःगु सर्बय् जुइत संसारया फुक्‍क जाति जातितय्‌गु दथुं अलग यानादिल। गथे हे परमप्रभु परमेश्‍वर, छिं जिमि पुर्खातय्‌त मिश्रं पित हयादीबलय् थः दास मोशापाखें धयादीगु खः।”


\par }{\SH सोलोमनं मनूतय्‌त आशीर्वाद ब्‍यूगु
\par }
{\PP \VS{54}सोलोमनं परमप्रभुयात थ्‍व बिन्‍ति यायेधुंकाः स्‍वर्गपाखे ल्‍हाः ल्‍ह्वनाः थः पुलिं चुयाच्‍वंगु परमप्रभुया वेदीया न्‍ह्यःनं व दन।

\VS{55}अन मूंपिं इस्राएलया फुक्‍क खलःयात तःसलं थथे धकाः आशीर्वाद बिल,


\par }{\PP \VS{56}“थःम्‍हं बचं बियादीगु थें थःगु जाति इस्राएलयात आराम बियादीम्‍ह परमप्रभुया प्रशंसा जुइमा। वय्‌कलं थः दास मोशापाखें बियादीगु फुक्‍क भिंगु बचं वय्‌कलं पूरा यानादीगु दु।\XREF{✡}{{\XO 8:56 }{\XO{८:५६
}}{\XT{व्‍य १२:१०; यहो २१:४४-४५}}}

\VS{57}परमप्रभु झी परमेश्‍वर, झी पुर्खातनापं च्‍वनादीगु थें झीपिंलिसें नं च्‍वनादीमा। वय्‌कलं झीत त्‍वःतामदीमा।

\VS{58}वय्‌कलं झी पुर्खातय्‌त बियादीगु उजंत, विधित व आदेशत मानय् यायेत अले वय्‌कःया फुक्‍क लँपुइ जुइत वय्‌कलं झीगु नुगः थःपाखे फस्‍वय्‌कादीमा।

\VS{59}जिं थौं परमप्रभुया न्‍ह्यःने यानागु बिन्‍ति व प्रार्थना चान्‍हि झी परमप्रभु परमेश्‍वरया नुगलय् दयाच्‍वनेमा, अले वय्‌कलं न्‍हि न्‍हिया माःकथं थःदासया व थः प्रजा इस्राएलया न्‍याय यायेगु यायेमा।

\VS{60}अले पृथ्‍वीया फुक्‍क जातितय्‌सं परमप्रभु हे परमेश्‍वर खः वय्‌कः बाहेक मेम्‍ह सुं ईश्‍वर मदु धकाः सीमा।

\VS{61}छिमिसं थौं थें हे वय्‌कःया खँ न्‍यँ अले दुनुगलंनिसें वय्‌कःया आज्ञा मानय् या।”


\par }{\SH देगः देछाःगु
\par }
{\R २ इति ७:४-१०

\par }{\PP \VS{62}अले जुजु व वनापं दुपिं इस्राएलया सकल मनूतय्‌सं परमप्रभुया न्‍ह्यःने बलि बिल।

\VS{63}सोलोमनं परमप्रभुयात २२,००० म्‍ह द्वहं व १,२०,००० म्‍ह फै व दुगुया मेलबलि छाल। थुकथं जुजु व फुक्‍क मनूतय्‌सं परमप्रभुया देगःयात देछात।


\par }{\PP \VS{64}उखुन्‍हु हे जुजुं परमप्रभुया देगःया न्‍ह्यःने चुकया दथुइच्‍वंगु ब्‍वयात पवित्र यात अले होमबलि, अन्‍नबलि व मेलबलिया दाः अन हे छाल, छाय्‌धाःसा वं दय्‌कूगु कँय्‌यागु वेदीइ होमबलि, अन्‍नबलि व दाःया ब्‍व मन्‍ह्यन।


\par }{\PP \VS{65}सोलोमन व सकल इस्राएलीतय्‌सं देगलय् न्‍हय्‌न्‍हु तक व मेगु न्‍हय्‌न्‍हु तक यानाः मुक्‍कं झिंप्‍यन्‍हु बल्‍चाबाय्‌या नखः परमप्रभु झी परमेश्‍वरया न्‍ह्यःने हन। अन उत्तरय् च्‍वंगु लेबो हमातंनिसें दच्‍छिनय् च्‍वंगु मिश्रया खुसिचा तकयापिं यक्‍व मनूतय्‌गु भीड दु।

\VS{66}नखः सिधय् धुंकाः सोलोमनं मनूतय्‌त छेँय् लितछ्वल। परमप्रभुं थः दास दाऊद व थः प्रजा इस्राएलयात भिं यानादीगुलिं इपिं सकलें लय्‌तायाः जुजुयात प्रशंसा यायां थथःगु छेँय् लिहां वन।




\par }\Chap{9}{\SH परमप्रभुं सोलोमनयाथाय् खनेदय्‌कः झायादीगु
\par }
{\R २ इति ७:११-२२

\par }{\PP \VerseOne{1}सोलोमन जुजुं परमप्रभुया देगः, दरबार व थःत यःगु फुक्‍क दय्‌के धुंकाः

\VS{2}परमप्रभुं गिबोनय् थें हाकनं वयात दर्शन बियादिल।\XREF{✡}{{\XO 9:2 }{\XO{९:२
}}{\XT{१ राज ३:५; २ इति १:७}}}

\VS{3}परमप्रभुं वयात धयादिल,

\par }{\PP “जिं छंगु प्रार्थना व जिगु न्‍ह्यःने याःगु बिन्‍ति न्‍यनागु दु। छं दय्‌कूगु थ्‍व देगलय् जिं थःगु नां न्‍ह्याबलेंया निंतिं तयाः उकियात पवित्र यानागु दु। जिगु मिखा व मन न्‍ह्याबलें अन वनाच्‍वनी।


\par }{\PP \VS{4}“छ इमान्‍दार नुगलं व सोझा जुयाः छिमि बौ दाऊद थें जिगु न्‍ह्यःने जुल धाःसा, जिं बियागु फुक्‍क आज्ञा, विधित व नियमत मानय् यात धाःसा

\VS{5}जिं छंगु सिंहासनयात सदां बल्‍लाकाबी। जिं छिमि अबु दाऊदयात थथे धकाः बचं बियागु खः, ‘छिमि परिवारय् इस्राएलया सिंहासनय् च्‍वनेत न्‍ह्याबलें छम्‍ह मनू दइ।’\XREF{✡}{{\XO 9:5 }{\XO{९:५
}}{\XT{१ राज २:२-४}}}


\par }{\PP \VS{6}“तर छ वा छिमि सन्‍तानं जिपाखें फहिलाः जिं छन्‍त बियागु आज्ञा व विधित मानय् मयात धाःसा अले मेपिं द्यःत पुजायात धाःसा

\VS{7}जिं इस्राएलयात बियागु देशं इमित लिनाछ्वये अले जिं जिगु नांया इज्‍जतया निंतिं पवित्र यानागु थ्‍व देगः नं त्‍वःताबी। अले इस्राएलीत खनाः फुक्‍क मनूत न्‍हिली, अले फुक्‍क मनूतय्‌गु दथुइ इमित हेस्‍याइ अले क्‍वह्यंकी।

\VS{8}आः थ्‍व देगः ल्‍वहंया द्वं जुइ, थ्‍व देगःयागु न्‍ह्यःनें वनीपिं सकलें थ्‍व खनाः थारान्‍हुइ अले इमिसं थथे धाइ, ‘छाय् परमप्रभुं थ्‍व देशयात व थ्‍व देगःयात थथे यानादीगु जुइ?’\XREF{✡}{{\XO 9:8 }{\XO{९:८
}}{\XT{२ राज २५:९; २ इति ३६:१९}}}

\VS{9}मनूतय्‌सं थथे लिसः बी, ‘थः पुर्खातय्‌त मिश्रं पित हयादीम्‍ह परमप्रभु थः परमेश्‍वरयात त्‍वःताः इमिसं मेपिं द्यःतय्‌त पुजायात। उकिं परमप्रभुं थ्‍व विपत्ति इमिथाय् हयादीगु खः।’ ”


\par }{\SH सोलोमनं हिरामलिसें सन्‍धि याःगु
\par }
{\R २ इति ८:१-२

\par }{\PP \VS{10}परमप्रभुया देगः व थःगु दरबार दनेत सोलोमनयात निइदँ बीत।

\VS{11}टुरोसया जुजु हीरामं सोलोमनयात माःगु फुक्‍क स्‍वसिमा सिँ, थसिँ व लुँ ब्‍यूगु खः। उकिं सोलोमन जुजुं हीरामयात गालीलय् निइगू शहर बिल।

\VS{12}सोलोमनं ब्‍यूगु शहरत स्‍वयेत टुरोसं हीराम अन वःबलय् वयात उपिं मयय्‌ल।

\VS{13}वं सोलोमनयात धाल, “अय् जिमि किजा, छिं जितः गज्‍याःगु गज्‍याःगु शहर बियादियागु?” अले वं उमिगु नां काबुल तल। थौं तक नं उमिगु नां काबुल\FTNT{*}{{\FR 9:13 }{\FR{९:१३}}{\FQ{काबुल
}}{\FT{थ्‍व काबुल नवाइबलय् हिब्रू भाय्‌या छगू केबाल खँग्‍वः थें च्‍वँ, गुकिया अर्थ खः ज्‍यालगय् मजू।
}}} हे जुयाच्‍वंगु दु।

\VS{14}हीरामं सोलोमनयात ४,००० किलोग्राम लुँ छ्वःगु खः।


\par }{\SH सोलोमनया मेमेगु ज्‍या
\par }
{\R २ इति ८:३-१८

\par }{\PP \VS{15}परमप्रभुया देगः, थःगु दरबार, तिबः बीगु तगिं, यरूशलेमया पखाः, हासोर, मगिद्दो व गेजेर दय्‌केत जुजु सोलोमनं मनूतय्‌त दास थें ज्‍या याकूगु खः।

\VS{16}(मिश्रयाम्‍ह जुजु फारों हमला यानाः गेजेर त्‍याका काल। अन च्‍वंपिं कनानीतय्‌त स्‍यानाः शहरयात छ्वय्‌काबिल। अले वं उगु शहर सोलोमनं ब्‍याहायाम्‍ह थःम्‍ह्याय्‌यात क्‍वसः बिल।

\VS{17}सोलोमनं गेजेरयात हाकनं दय्‌कल।) व क्‍वय् च्‍वंगु बेथ-होरोन,

\VS{18}बालात व मरुभूमिइ वयागु हे देशय् लाःगु तदमोर।

\VS{19}अले थःगु फुक्‍क धुकू दुगु शहरत व थःगु रथत, सलत तयेत शहरत नं दय्‌कल। यरूशलेमय्, लेबनानय् व थःगु राज्‍यया फुक्‍क इलाकाय् थःम्‍हं छु छु दय्‌के मास्‍तिवय्‌कूगु खः वं फुक्‍क दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{20}अन इस्राएली मखुपिं मनूत नं च्‍वनाच्‍वंगु दु। थुपिं एमोरी, हित्ती, परिज्‍जी व यबूसीत खः।

\VS{21}थुपिं इस्राएलीतय्‌सं भज्‍यंक नाश मयाःपिं जात जातियापिनि सन्‍तान खः। थुमित सोलोमनं दासयात थें ज्‍या याकल। थौं तक नं इपिं अथे हे दु।

\VS{22}तर सोलोमनं इस्राएलीत सुयातं नं दास दासी मदय्‌कू। इस्राएलीतय्‌सं ला सिपाइँ, सरकारी हाकिम, सेनापति, रथया कप्‍तान व रथ चले याइपिं मनूया ज्‍या याइगु।

\VS{23}सोलोमनं न्‍यासः व नेय्‌म्‍हसित (५५०) मनूतय्‌गु ज्‍या स्‍वइपिं नायः जुइत ल्‍यल।\XREF{✡}{{\XO 9:23 }{\XO{९:२३
}}{\XT{१ राज ५:१३-१४}}}


\par }{\PP \VS{24}दाऊदया शहरं फारोया म्‍ह्याय् सोलोमनं दय्‌कूगु दरबारय् वयेधुंकाः वं तिबः बीगु तगिं दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{25}थःम्‍हं परमप्रभुया निंतिं दय्‌कूगु वेदीइ सोलोमनं दँय् स्‍वक्‍वः परमप्रभुया न्‍ह्यःने होमबलि व मेलबलि छाइगु खः। अले उपिंनापं धुपाँय् नं च्‍याकीगु खः। थुकथं वं देगः दय्‌केगु ज्‍या सिधय्‌कल।\XREF{✡}{{\XO 9:25 }{\XO{९:२५
}}{\XT{प्रस २३:१७; ३४:२३; व्‍य १६:१६}}}


\par }{\PP \VS{26}जुजु सोलोमनं लाल समुद्रया सिथय् दुगु एदोमया एलात लिक्‍कया एस्‍योन-गेबेरय् जहाजत नं दय्‌कल।

\VS{27}अले हीरामं समुद्रया बारे ज्ञान दुपिं थः मनूतय्‌त सोलोमनया मनूतनापं जहाज चले यायेत छ्वल।

\VS{28}इपिं जहाजं ओपीरय् वन अले अनं झिंखुगू (१६) टन लुँ हयाः सोलोमन जुजुयात बिल।




\par }\Chap{10}{\SH शेबायाम्‍ह रानी सोलोमनयात नापलाः वःगु
\par }
{\R २ इति ९:१-१२

\par }{\PP \VerseOne{1}गुबलय् शेबायाम्‍ह रानीं सोलोमनया नां व वया परमप्रभुलिसें दुगु स्‍वापुया बारे न्‍यन, उबलय् व थाकुगु थाकुगु न्‍ह्यसःत ज्‍वनाः सोलोमनयात जाँचय् यायेत वल।\XREF{✡}{{\XO 10:1 }{\XO{१०:१-१०
}}{\XT{मत्ती १२:४२; लूक ११:३१}}}

\VS{2}वं थःनापं छगू हुल सेवा याइपिं मनूत अले मसला, यक्‍व लुँ क्‍वबिका तःपिं ऊँटत व मू वंगु थी ज्‍वनाः वल। वं सोलोमनयात नापलात अले वयागु न्‍ह्यःने थःगु नुगलय् दुगु न्‍ह्यसःत तल।

\VS{3}सोलोमनं वयागु फुक्‍क न्‍ह्यसःया लिसः बिल। वयागु छगू नं न्‍ह्यसः जुजुयात थाकु मजू।

\VS{4}शेबायाम्‍ह रानीं सोलोमनया बुद्धि व वं दय्‌कूगु दरबार खन।

\VS{5}अले वं सोलोमनयागु टेबिलयागु नयेगु नसा, दरबारया भारदारतय्‌गु च्‍वनेगु पहःचहः, झःझः धाःगु वसः पुनातःपिं च्‍यःत, व दाखमद्य त्‍वंकीपिं व परमप्रभुया देगलय् वं छाःगु होमबलि फुक्‍क खनाः व वातां जुल।


\par }{\PP \VS{6}वं जुजुयात धाल, “छिं यानादीगु ततःधंगु ज्‍या व छिगु बुद्धिया बारे जिं थःगु देशय् छु न्‍यना व धात्‍थें खः खनिसा।

\VS{7}तर थः हे वयाः थःगु मिखां मखंतले मनूतय्‌सं धाःगु खँय् विश्‍वास मयाना। छिगु बुद्धिया बारे जिं बच्‍छि हे न्‍यनागु मदु खनिसा। छिके मनूतय्‌सं धाःगु स्‍वयाः यक्‍व बुद्धि व धन-सम्‍पत्ति दु खनिसा।

\VS{8}धन्‍य खः छिकपिनि मनूत! न्‍हियान्‍हिथं छिगु न्‍ह्यःने च्‍वनाः छिगु बुद्धिया खँ न्‍यनीपिं छिकपिनि थुपिं हाकिमत धन्‍य खः।

\VS{9}परमप्रभु छिकपिनि परमेश्‍वरया प्रशंसा जुइमा। वय्‌कः छि खनाः गुलि लय्‌तायादी व छितः जुजु दय्‌काः थःगु नामय् शासन याके बियाः क्‍यनादीगु दु। छाय्‌धाःसा परमप्रभुं इस्राएलयात सदां माया यानादी। उकिं न्‍याय व धार्मिकता तया तयेत वय्‌कलं छितः इस्राएलयाम्‍ह जुजु दय्‌कादीगु दु।”


\par }{\PP \VS{10}अनंलि वं जुजुयात प्‍यंगू (४) टन लुँ, यक्‍व मसला व मू वंगु थीत बिल। शेबाया रानीं सोलोमन जुजुयात ब्‍यूगु ति हे यक्‍व मसला हाकनं गुबलें महल।


\par }{\PP \VS{11}(हीरामया जहाजं ओपीरं लुँ हइगु। अनं इमिसं चन्‍दनया सिँ व मू मू वंगु थी नं जहाजं हइगु।

\VS{12}जुजुं थुपिं चन्‍दनया सिँ परमप्रभुया देगः, दरबारया लागि थां, म्‍ये हालीपिनिगु निंतिं वीणा व सारंगीत दय्‌कल। थ्‍व स्‍वयाः न्‍हापा यहूदा देशय् थज्‍याःगु चन्‍दनया सिँ सुनानं खंगु मदु अले थौं तक नं खने मदुनि।)


\par }{\PP \VS{13}शेबायाम्‍ह रानीं फ्‍वंगु फुक्‍क जुजु सोलोमनं वयात बिल। थ्‍व बाहेक वं तःधंगु नुगलं मेगु नं यक्‍व बिल। अले व थः मनूतनापं थःगु देशय् लिहां वन।


\par }{\SH सोलोमन जुजुया सम्‍पत्ति
\par }
{\R २ इति ९:१३-२९

\par }{\PP \VS{14}दँय्‌दसं सोलोमन जुजुयाथाय् २३,००० किलोग्राम ति लुँ वइगु।

\VS{15}उलि जक मखु वयाथाय् बन्‍जाःतपाखें नं कर वइगु। अरबी जुजुपिं व इस्राएलया प्रान्‍त प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमतय्‌सं पुलिगु कर नं वयात दइगु।


\par }{\PP \VS{16}सोलोमन जुजुं लुँया पातायागु निसःग ततःधंगु ढाल दय्‌कल। छगू छगू ढाल दय्‌केत न्‍हय्‌गू किलोग्राम ति लुँ छ्यल।

\VS{17}सोलोमनं लुँया पातायागु स्‍वसःग चिचीधंगु ढाल नं दय्‌कल। छगू छगू ढालय् १.७ किलोग्राम ति लुँ दु। जुजुं “लेबनानया गुँ” धाःगु दरबारय् उपिं तल।


\par }{\PP \VS{18}अले जुजुं किसिया दं तयाः बांलाकातःगु छगू तःधंगु सिंहासन नं दय्‌काः उकियात भिंगु लुं भुनाबिल।

\VS{19}उगु सिंहासनया खुगू त्‍वाथः दु। उकिया ल्‍युनेपाखे ग्‍वःलाःगु च्‍वका दु। फेतुयेगु थाय्‌या निखेपाखें ल्‍हाः दिकेगु थाय् दु, अले उपिं ल्‍हाः दिकेगु थाय्‌नापं दनाच्‍वंपिं सिंहत दय्‌कातःगु दु।

\VS{20}खुगुलिं त्‍वाथःया निखेंपाखे छम्‍ह छम्‍ह यानाः मुक्‍क झिंनिम्‍ह सिंह दु। सोलोमनया सिंहासन थें ज्‍याःगु सिंहासन संसारय् मेगु मदु।


\par }{\PP \VS{21}जुजु सोलोमनया फुक्‍क त्‍वनेगु ख्‍वलात लुँयागु खः। अले “लेबनानया गुँ” धाःगु दरबारय् दुगु फुक्‍क थलबल नं लुँयागु खः। छुं नं चिज वहलं दय्‌कूगु मखु छाय्‌धाःसा सोलोमनया पालय् वहः तसकं दं।


\par }{\PP \VS{22}हीरामया जहाजतनापं समुद्रय् वनीगु वया ब्‍यापारी जहाज नं दु। वया जहाजं स्‍वदँ-स्‍वदँय् छकः लुँ, वहः, किसिया दं, माकः व म्‍हय्‌खा ज्‍वनाः वइगु।


\par }{\PP \VS{23}सोलोमन जुजुयाके पृथ्‍वीयापिं मेपिं जुजुपिन्‍के स्‍वयाः यक्‍व धन-सम्‍पत्ति व बुद्धि दु।

\VS{24}परमेश्‍वरं वयागु नुगलय् तयादीगु बुद्धि न्‍यनेत पृथ्‍वीयापिं फुक्‍क मनूतय्‌सं वयात नापलाये मास्‍ति वय्‌कीगु।

\VS{25}वयाथाय् वइपिं सकसिनं दँय्‌दसं वहः व लुँया थलबल, वसः, ल्‍वाभः, अत्तर, मसला अले सल व खच्‍चरत कोसेलि हइगु।


\par }{\PP \VS{26}सोलोमनं रथ व सल मुंकल। वया १,४०० ग रथ व १२,००० म्‍ह सल दु। उमित वं रथ तइगु शहर शहरय् व यरूशलेमय् थःथाय् तल।\XREF{✡}{{\XO 10:26 }{\XO{१०:२६
}}{\XT{१ राज ४:२६}}}

\VS{27}जुजुं यरूशलेमय् वहःयात ल्‍वहं थें दंकाबिल। वया पालय् यरूशलेमय् देवदारुया सिँ पच्‍छिमी फेदीया यःमरिमा थें हे यक्‍व दु।

\VS{28}सोलोमनया सलत मिश्र देश व क्‍यूएं\FTNT{*}{{\FR 10:28 }{\FR{१०:२८
}}{\FQ{क्‍यूए
}}{\FT{क्‍यूएयात थौंकन्‍हय् टर्कीइ तार्सूस पहाड धकाः धायेगु याइ
}}} हइगु खः। जुजुया बन्‍जातय्‌सं उपिं क्‍यूएं उबलय्‌यागु मूकथं न्‍याना हइगु।\XREF{✡}{{\XO 10:28 }{\XO{१०:२८-२९
}}{\XT{व्‍य १७:१६}}}

\VS{29}इमिसं मिश्र देशं छगः रथ, ६.९ के.जी. वहः व छम्‍ह सल १.७ के.जी. वहलं झिके याइगु। इमिसं उपिं हित्तीतय् व अरामीतय् जुजुपिन्‍थाय् नं छ्वइगु।




\par }\Chap{11}{\SH सोलोमनया कलाःपिं
\par }
{\PP \VerseOne{1}जुजु सोलोमनं यक्‍व विदेशी मिस्‍तय्‌त यय्‌कल। फारोया म्‍ह्याय् बाहेक वं मोआबी, अम्‍मोनी, एदोमी, सीदोनी व हित्ती मिस्‍तय्‌त ब्‍याहा यात।\XREF{✡}{{\XO 11:1 }{\XO{११:१
}}{\XT{व्‍य १७:१७}}}

\VS{2}उपिं जातितय्‌गु बारे परमप्रभुं इस्राएलीतय्‌त थथे धयादीगु खः, “छिमिसं इपिंलिसें ब्‍याहा याये मते, छाय्‌धाःसा इमिसं छिमिगु मनयात इमि द्यःतपाखे हीकाबी।” अय्‌नं सोलोमन उपिं मिस्‍तय्‌गु मतिनाय् तःक्‍यन।\XREF{✡}{{\XO 11:2 }{\XO{११:२
}}{\XT{प्रस ३४:१६; व्‍य ७:३-४}}}

\VS{3}सोलोमनया न्‍हय्‌सःम्‍ह जुजु खलःयापिं कलाःपिं दु। वया स्‍वसःम्‍ह मथ्‍याःपिं कलाःपिं नं दु। वया कलाःपिन्‍सं वयागु मनयात परमेश्‍वरपाखें तापाकाबिल।


\par }{\PP \VS{4}सोलोमन बुरा जूबलय् वया कलाःपिन्‍सं वयागु मनयात विदेशी द्यःतपाखे हीकाबिल। थः अबु दाऊद थें व दुनुगलंनिसें परमप्रभु थः परमेश्‍वरया भक्त मजू।

\VS{5}वं सीदोनीतय् अश्‍तोरेत द्यःमय्‌जु व अम्‍मोनीतय् घच्‍चाइपूम्‍ह द्यः मोलोखयात पुजायात।

\VS{6}वं परमप्रभुयात मयःगु बांमलाःगु ज्‍या यात। थः बौ दाऊद दुनुगलंनिसें परमप्रभुया ल्‍यू जूगु थें व मजू।


\par }{\PP \VS{7}यरूशलेमया पुर्बपाखेया पहाडय् वं घच्‍चाइपूम्‍ह मोआबी द्यः कमोश व अम्‍मोनीतय् घच्‍चाइपूम्‍ह द्यः मोलोखयात पुजा याइगु पुजा यायेगुथाय् दय्‌कल।

\VS{8}वं थः फुक्‍क विदेशी कलाःपिनिगु निंतिं पुजा यायेगुथाय् दय्‌कल। अन इमिसं थः द्यःतय्‌त धुपाँय् च्‍याकीगु अले बलि छाइगु।


\par }{\PP \VS{9}परमप्रभु सोलोमन खनाः तंचायादिल। छाय्‌धाःसा निकः वयाथाय् खनेदय्‌कः झाःम्‍ह परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरपाखें व तापानावंगु खः।

\VS{10}वय्‌कलं सोलोमनयात मेपिं द्यःतय्‌गु ल्‍यू जुइ मते धकाः धयादीगु जूसां सोलोमनं परमप्रभुया आज्ञा मानय् मयात।

\VS{11}उकिं परमप्रभुं सोलोमनयात धयादिल, “छं थथे याःगुलिं अले जिं छन्‍त बियागु आज्ञा मानय् मयाःगुलिं जिं छंगु ल्‍हातं राज्‍य लाकाकाये अले छिमि छम्‍ह भारदारयात बी।

\VS{12}अय्‌नं छिमि अबु दाऊदया निंतिं छ म्‍वानाच्‍वंतले जिं अथे याये मखु। तर छिमि काय्‌या ल्‍हातं राज्‍य लाकाकाये।

\VS{13}अय्‌नं फुक्‍क राज्‍य ला लाकाकाये मखु तर जिम्‍ह दास दाऊदया निंतिं अले जिं ल्‍ययागु यरूशलेमया निंतिं जिं वयात छगू कुल बी।”


\par }{\SH सोलोमन जुजुया शत्रुत
\par }
{\PP \VS{14}अबलय् परमप्रभुं एदोमी जुजु खलःयाम्‍ह एदोमी हददयात सोलोमनया शत्रु दय्‌कादिल।

\VS{15}व स्‍वयाः यक्‍व न्‍हापा, दाऊदं एदोमयात बुकेधुंकाः वया सेनापति योआब लडाइँलय् सीपिं इस्राएलीतय्‌त थुनेत अन वंबलय् उगु देशयापिं सकलें मिजंपिन्‍त स्‍याःगु खः।

\VS{16}एदोमयापिं फुक्‍क मिजंतय्‌त मस्‍यातले योआब व इस्राएलया सेना अन खुला तक च्‍वन।

\VS{17}अबलय् हदद मचा हे तिनि, व वया अबुया सेवा याइपिं छुं एदोमी हाकिमतलिसें मिश्र देशय् बिस्‍युं वन।

\VS{18}इपिं मिद्यान जुयाः पारानय् वन। अले पारानं छुं मनूत ब्‍वनाः इपिं मिश्रया जुजु फारोयाथाय् वन। मिश्रयाम्‍ह जुजुं हददयात जमिन व छखा छेँ बिल, वयात नयेगु व त्‍वनेगु व्‍यवस्‍था यानाबिल।


\par }{\PP \VS{19}हददलिसें फारो तसकं लय्‌ताल। जुजुं वयात थः कलाः रानी तहपनेसया केहेँलिसें ब्‍याहा यानाबिल।

\VS{20}तहपनेसया केहेँनं हददपाखें गनूबत नांयाम्‍ह काय् बुइकल। व मचायात तहपनेसं दरबारय् हल। अन गनूबत फारोया थः हे काय् म्‍ह्याय्‌पिंलिसें च्‍वन।


\par }{\PP \VS{21}दाऊद व वया सेनापति योआब सित धइगु खँ हददं मिश्रय् न्‍यन। वं मिश्रयाम्‍ह जुजुयात धाल, “जितः थःगु देशय् लिहां वनेबियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{22}फारों न्‍यन, “थन छन्‍त मगाःगु छु दु धकाः छन्‍त थःगु देशय् लिहां वने मास्‍ति वःगु? हददं लिसः बिल,

\par }{\PP “थन जितः मगाःगु छुनं मदु, अय्‌नं दया यानाः जितः वनेबियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{23}हानं परमेश्‍वरं एल्‍यादाया काय् रेसोनयात सोलोमनया शत्रु यानादिल। व थः मालिक सोबाया जुजु हददेजेरपाखें बिस्‍युं वंम्‍ह खः।

\VS{24}दाऊदं सोबाया सेनायात नाश यायेधुंकाः रेसोन मनूत मुंकाः विद्रोहीतय् नायः जुल। अले इपिं दमस्‍कसय् वन, रेसोनं दमस्‍कसय् राज्‍य यात।

\VS{25}सोलोमन म्‍वानाच्‍वंतले रेसोन इस्राएलया विरोधी जुल अले हददं थें हे वं नं समस्‍या बिल। वं इस्राएलयात घृणा यात अले अरामय् राज्‍य यात।


\par }{\SH यारोबाम सोलोमनया विरोधी जूगु
\par }
{\PP \VS{26}जेरेदायाम्‍ह छम्‍ह एफ्राइमी नबातया काय् यारोबाम नं जुजुया विरोधय् विद्रोही जुल। व सोलोमनया अधिकृत खः। वया मां विधवा सेरूआ खः।


\par }{\PP \VS{27}व विद्रोही जूगु कारण थथे दु – सोलोमनं तिबः बीगु तगिंत दय्‌कल, अले थः अबु दाऊदया शहरया पखाःया प्‍वाः तिनाबिल।

\VS{28}यारोबाम छम्‍ह खुबी दुम्‍ह मनू खः, व ल्‍याय्‌म्‍हम्‍ह मनूया मेहेनत खनाः सोलोमनं वयात योसेफया कुलतय् सितिकं ज्‍या याइपिनि नायः ल्‍यल।


\par }{\PP \VS{29}उबलय् हे यारोबाम यरूशलेमं पिने वनाच्‍वंबलय् शीलोया अगमवक्ता अहियाहं लँय् वयात नापलात। अहियाहं न्‍हूगु गा न्‍ययाच्‍वंगु खः। ख्‍यलय् इपिं निम्‍ह हे जक दु।

\VS{30}थःम्‍हं न्‍ययाच्‍वंगु गा खुनाः अहियाहं झिंनिकु यात।

\VS{31}अले वं यारोबामयात धाल, “थुकिं झिकू छं का, छाय्‌धाःसा परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरं छन्‍त थथे धयादी, ‘स्‍व! जिं सोलोमनया ल्‍हातं राज्‍य कयाः झिगू कुल\FTNT{*}{{\FR 11:31 }{\FR{११:३१
}}{\FQ{झिगू कुल
}}{\FT{उबलय्, इमिगु मतिइ शिमियोन कुल धाःगु यहूदा कुलयागु हे छगू ब्‍वः खः। अथे जुयाः इमिसं निगू कुलयात छगू हे कुल कथं ल्‍याः खाइगु खः।
}}} छन्‍त बी।

\VS{32}तर जिम्‍ह दास दाऊदया निंतिं व इस्राएलया फुक्‍क कुलं ल्‍यःगु शहर यरूशलेमया निंतिं छगू कुल धाःसा वयागु जुइ।

\VS{33}जिं थथे याये, छाय्‌धाःसा इमिसं जितः त्‍वःताः सीदोनीतय् अश्‍तोरेत द्यःमय्‌जु, मोआबीतय् द्यः कमोश व अम्‍मोनीतय् द्यः मोलोखयात पुजा यात। इपिं जिगु लँपुइ जूगु मदु, जितः यःगु ज्‍या याःगु मदु, सोलोमनया अबु दाऊदं मानय् याःथें जिगु विधि व नियम इमिसं मानय् याःगु मदु।


\par }{\PP \VS{34}“ ‘अय्‌नं थुबलय् जिं वयागु ल्‍हातं फुक्‍क राज्‍य लाकाकाये मखु। जिगु आज्ञा व विधि मानय् याःम्‍ह जिं ल्‍ययाम्‍ह दास दाऊदया निंतिं सोलोमन म्‍वाना च्‍वंतले वयात शासक याना हे तये।

\VS{35}वया काय्‌या ल्‍हातं कयाः झिगू कुलया राज्‍य धाःसा छन्‍त बी।

\VS{36}जिगु नां तयेत ल्‍ययागु शहर यरूशलेमय् जिगु न्‍ह्यःने जिम्‍ह दास दाऊदया छप्‍वाः मत च्‍यानाच्‍वनेमा धकाः छगू कुल जिं वया काय्‌यात बी।

\VS{37}अले जिं छन्‍त ल्‍यये, छंगु मनं इच्‍छा याःपिं सकसितं छं शासन याइ। छ इस्राएलयाम्‍ह जुजु जुइ।

\VS{38}जिम्‍ह सेवक दाऊदं थें छं जिगु आज्ञा मानय् यात धाःसा अले जिगु लँपुइ वन धाःसा अले जिगु विधि व आज्ञा मानय् यानाः जितः यःगु ज्‍या यात धाःसा जि न्‍ह्याबलें छनापं दइ। जिं छंगु वंशया निंतिं नं दाऊदया निंतिं याना थें छगू न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनीगु वंश दय्‌के।

\VS{39}थुकिं यानाः हे जिं दाऊदया सन्‍तानतय्‌त क्‍वह्यंकेबी, तर न्‍ह्याबलेंया लागि मखु।’ ”


\par }{\PP \VS{40}अनंलि सोलोमनं यारोबामयात स्‍यायेत स्‍वल, तर यारोबाम मिश्र देशय् शीशक जुजुयाथाय् बिस्‍युं वन, सोलोमन मसीतले व अन हे च्‍वन।


\par }{\SH जुजु सोलोमन सीगु
\par }
{\R २ इति ९:२९-३१

\par }{\PP \VS{41}सोलोमन जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या व वयागु बुद्धिया बारे सोलोमनया इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{42}सोलोमनं यरूशलेमं इस्राएल न्‍यंक पिइदँ तक शासन यात।

\VS{43}सोलोमन थः पुर्खात थें सित अले वयात वया अबु दाऊदया शहरय् थुनाबिल। वया लिपा वया काय् रहबाम जुजु जुल।




\par }\Chap{12}{\SH उत्तरया कुलतय्‌गु विद्रोह
\par }
{\R २ इति १०:१-१९

\par }{\PP \VerseOne{1}रहबाम शकेमय्\FTNT{*}{{\FR 12:1 }{\FR{१२:१
}}{\FQ{शकेम
}}{\FT{थ्‍व उत्तरी राज्‍यया झिगू कुलया राजधानी खः, अथे जुयाः थुपिं झिगू कुलया नायःतय्‌सं रहबाम इमि राजधानीइ वयाः इमि जुजु जूगु यय्‌कल।}}} वन, छाय्‌धाःसा इस्राएलयापिं सकलें मनूत वयात जुजु दय्‌केत अन वंगु खः।

\VS{2}थ्‍व खँ न्‍यनाः नबातया काय् यारोबाम मिश्र देशं लिहां वल। उबलय् तक व मिश्र देशय् च्‍वनाच्‍वंगु खः, अन व सोलोमन जुजु खनाः ग्‍यानाः बिस्‍युं वंगु खः।

\VS{3}अथे जुयाः इस्राएलया नायःतय्‌सं यारोबामयात सःतके छ्वत। अले यारोबाम व इस्राएलया फुक्‍क खलः वयाः रहबामयात थथे धाल,

\VS{4}“छिकपिनि बौनं जिमित झ्‍यातुगु कु क्‍वबिकाः जिमिगु जीवनयात थाकुका ब्‍यूगु खः। उगु झ्‍यातुगु कुयात याउँका बियादीसा जिमिसं छिगु सेवा याये।”


\par }{\PP \VS{5}रहबामं इमित धाल, “थ्‍व खँय् बिचाः यायेत जितः स्‍वन्‍हुया ई ब्‍यू, छिपिं स्‍वन्‍हु लिपा वा।” उकिं मनूत अनं वन।


\par }{\PP \VS{6}रहबाम जुजुं थः बौ सोलोमनयात व म्‍वाना च्‍वंतले सल्‍लाहबीपिं थकालितलिसें खँ ल्‍हात। वं इमित न्‍यन, “थुपिं मनूतय्‌त जिं छु लिसः बीगु, छिकपिनिगु छु सल्‍लाह दु?”


\par }{\PP \VS{7}बुरापिन्‍सं रहबामयात धाल, “छिं थुपिं थकालितय्‌त बांलाःगु व्‍यवहार यानाः थुमित यःगु सल्‍लाह बियादिल धाःसा अले थुपिंलिसें बांलाक खँ ल्‍हानादीसा थुमिसं न्‍ह्याबलें छिगु सेवा याइ।”


\par }{\PP \VS{8}तर वं उपिं थकालिपिनिगु सल्‍लाह मन्‍यंसे थःनापं ब्‍वलंपिं अले थःगु सेवा याइपिं ल्‍याय्‌म्‍हतय्‌के सल्‍लाह काल।

\VS{9}वं इमित न्‍यन, “ ‘छिकपिनि बौनं जिमिके तयादीगु कु याउँकाबियादिसँ’ धकाः जितः बिन्‍ति याःवःपिं मनूतय्‌त जिं छु लिसः बीगु? जिं छु यायेगु, छिमिगु छु सल्‍लाह दु?”


\par }{\PP \VS{10}इमिसं लिसः बिल, “ ‘छिकपिनि बौनं जिमित झ्‍यातुगु कु क्‍वबिकादीगु दु, उकियात याउँकाबियादिसँ’ धकाः छितः धाः वःपिं मनूतय्‌त छिं थथे धयादिसँ ‘जिमि बौया जँ स्‍वयाः जिगु कान्छी पतिं हे तःत्‍याः!

\VS{11}जिमि बौनं छिमित झ्‍यातुगु कु क्‍वबिकल, जिं छिमित थ्‍व स्‍वयाः झन झ्‍यातुगु कु क्‍वबिकाबी। वय्‌कलं छिमित कोर्रां दाय्‌कादीगु खः तर जिं छिमित झन कं दुगु कोर्रां दाय्‌काबी।’ ”


\par }{\PP \VS{12}अथे जुयाः जुजुं धाःथें यारोबाम व सकलें मनूत स्‍वन्‍हु लिपा वयाथाय् लिहां वल, अले धाल, स्‍वन्‍हु लिपा हाकनं जिथाय् वा।

\VS{13}जुजुं थकालितय्‌गु सल्‍लाह मन्‍यंसे ल्‍याय्‌म्‍हतय्‌गु सल्‍लाहकथं कडा जुयाः मनूतय्‌त खँ ल्‍हात

\VS{14}वं धाल, “जिमि बौनं छिमित झ्‍यातुगु कु क्‍वबिकादिल, जिं झन झ्‍यातुगु कु क्‍वबिकाबी। वय्‌कलं छिमित कोर्रां दाय्‌कादीगु खः, तर जिं छिमित कं दुगु कोर्रां दाय्‌काबी।”


\par }{\PP \VS{15}थुकथं जुजु रहबामं उपिं मनूतय्‌गु खँ न्‍यं हे मन्‍यं छाय्‌धाःसा शीलोयाम्‍ह अगमवक्ता अहियाहपाखें नबातया काय् यारोबामयात परमप्रभुं धयादीगु वचन पूवनेत वय्‌कलं थज्‍याःगु अवस्‍था हयादीगु खः।


\par }{\PP \VS{16}जुजुं थःगु खँ मन्‍यंगु खनाः फुक्‍क इस्राएल चिल्‍लाय् दनाः हाल,

\par }{\Q “छु झीपिं दाऊदया परिवारया ब्‍वः खः ला?

\par }{\QB यिशैया काय्‌याके झीगु छुं अधिकारया भाग मदु।

\par }{\Q हे इस्राएल, थथःगु पालय् हुँ!

\par }{\QB हे दाऊद, छं थःगु हे छेँ स्‍व!”

\par }{\MM अनंलि इस्राएलयापिं मनूत थथःगु छेँय् वन।\XREF{✡}{{\XO 12:16 }{\XO{१२:१६
}}{\XT{२ शमू २०:१}}}

\VS{17}तर रहबामं यहूदाया शहर शहरय् च्‍वनाच्‍वंपिं इस्राएलीतय्‌त शासन याना हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{18}अले जुजु रहबामं दासयात थें ज्‍या याकूपिं मनूतय् नायः अदोनीरामयात इमिथाय् छ्वल। तर इस्राएलीतय्‌सं वयात ल्‍वहँतं कय्‌काः स्‍यात। जुजु रहबाम धाःसा हथाय् पथासं थःगु रथय् च्‍वनाः यरूशलेमय् बिस्‍युं वन।

\VS{19}अबलय्‌निसें आः तक नं उत्तरी इस्राएलया मनूत दाऊदया परिवारया विरोधी जूगु दु।


\par }{\PP \VS{20}यारोबाम लिहां वःगु खँ न्‍यनाः इस्राएलयापिं मनूतय्‌सं वयात छगू सभाय् सःतल, अले वयात इस्राएलयाम्‍ह जुजु ल्‍यल। यहूदा कुलयापिं मनूत जक दाऊदया परिवारनापं मिलय् जुयाच्‍वन।


\par }{\SH शमायाहया अगमवाणी
\par }
{\PP \VS{21}रहबाम यरूशलेमय् थ्‍यंकः वल। अले वं इस्राएलनापं लडाइँ यानाः थःगु राज्‍य हाकनं लित कायेत यहूदा व बेन्‍यामीन कुलयापिं १,८०,००० म्‍ह सिपाइँत मुंकल।\XREF{✡}{{\XO 12:21 }{\XO{१२:२१-२४
}}{\XT{२ इति ११:१-४}}}


\par }{\PP \VS{22}तर परमेश्‍वरया मनू शमायाहयाथाय् परमप्रभुया थ्‍व वचन वल,

\VS{23}“सोलोमनया काय् यहूदायाम्‍ह जुजु रहबामयात अले यहूदा व बेन्‍यामीनय् दुपिं फुक्‍क इस्राएलीतय्‌त थथे धा,

\VS{24}‘परमप्रभुं थथे धयादी – छिपिं थः इस्राएली दाजुकिजापिंनापं लडाइँ यायेत थहां वने मते! छिपिं सकलें थथःगु छेँय् लिहां हुँ छाय्‌धाःसा थ्‍व ज्‍या जिं यानागु खः।’ ” उकिं इमिसं परमप्रभुया खँ न्‍यन, अले परमप्रभुं उजं बियादीगु थें यारोबामलिसें लडाइँ मयासें छेँय् लिहां वन।


\par }{\SH बेथेल व दानय् लुँयाम्‍ह निम्‍ह द्वहंचा
\par }
{\PP \VS{25}यारोबामं एफ्राइमया पहाडी देशय् च्‍वंगु शकेम शहरयात पखाः व ध्‍वाखा दय्‌काः बल्‍लाकल, अले व अन हे च्‍वन। वं अनं वनाः पनीएल शहर नं बल्‍लाक दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{26}यारोबामं थथे बिचाः यात, “थ्‍व राज्‍य दाऊदया परिवारया ल्‍हातय् हे लिहांवनी जुइ।

\VS{27}थुपिं मनूत यरूशलेमय् परमप्रभुया देगलय् बलि छायेत वन धाःसा इमिगु मन यहूदाया जुजु रहबामपाखे लिहांवनी। अले जितः स्‍यानाः इपिं रहबामयाथाय् हे लिहांवनी।”


\par }{\PP \VS{28}अले सल्‍लाह बीपिनिगु सल्‍लाह कयाः जुजुं लुँयाम्‍ह निम्‍ह द्वहंचा दय्‌कल। वं मनूतय्‌त धाल, “छिमित यरूशलेमय् वनेत थाकुइ। हे इस्राएलीत, छिमित मिश्र देशं पित हयादीपिं छिमि द्यःत थुपिं हे खः!”\XREF{✡}{{\XO 12:28 }{\XO{१२:२८
}}{\XT{प्रस ३२:४}}}


\par }{\PP \VS{29}वं छम्‍ह द्वहंचा बेथेलय् व मेम्‍ह दानय्\FTNT{†}{{\FR 12:29 }{\FR{१२:२९}}{\FQ{बेथेलय् व मेम्‍ह दानय्
}}{\FT{थ्‍व शहर इस्राएलया उत्तरी राज्‍यया झिगू कुलया देशया दच्‍छिनया कुन्‍चाय् ला, दान शहर उगु देशया उत्तरया कुन्‍चाय् ला, थुकथं वं इस्राएलया उत्तरी राज्‍यय् न्‍ह्याम्‍हसिनं नं आराधना यायेत उपिं निगू शहर मध्‍ये छगुलिइ वनेमाःगु नियम दय्‌कल।
}}} थापं यात।

\VS{30}थ्‍व हे खँ इस्राएलय् पाप जुल। मनूत उपिं मध्‍ये छम्‍ह द्वहंचायात पुजा यायेत उत्तरय् दान तक नं वनेगु यात।


\par }{\PP \VS{31}उबलय् तक परमप्रभुयात आराधना यायेत देगः दय्‌कूगु मदुनि। अथे जुयाः यारोबामं द्यःपुजा यायेगु थाय्‌त थांत नं दय्‌कल। अले लेवीया सन्‍तान मखुपिं मनूतय्‌त नं पुजाहारी ल्‍यल।

\VS{32}वं च्‍यागूगु लाया झिंन्‍यान्‍हु खुन्‍हु यहूदाय् हनीगु नखः\FTNT{‡}{{\FR 12:32 }{\FR{१२:३२
}}{\FQA{यहूदाया मनूतय्‌सं हनीगु नखः
}}{\FT{यक्‍व मनूतय्‌सं थ्‍व नखः न्‍हय्‌गूगु लाया झिंन्‍यान्‍हु दुखुन्‍हु शुरु जुइगु नखः खः धका बिचाः याइ। यारोबामयात थःमनूतय्‌गु आराधना याइगु तरिका हीके मास्‍ति वः। अथे जुयाः यारोबामं निगू मूर्त्ति दय्‌कल अले लेवी कुलयापि पुजाहारीतय्‌गु थासय् मेगु कुलयापि पुजाहारीत तल। ३३ पदय् यारोबाम पुजाहारी मखुसां वं थम्‍हं हे बलि बिल। स्‍वयादिसँ
}}{\XT{लेवी २३:३३-३४}}} थें छगू नखः शुरु यात, वेदीइ बलि छाल। बेथेलय् थःम्‍हं दय्‌कूपिं द्वहंचातय्‌त बलि छाल। बेथेलय् थःम्‍हं दय्‌कूगु पुजा यायेगु थाय्‌या निंतिं पुजाहारीतय्‌त नं ल्‍यल।

\VS{33}अले थःम्‍हं ल्‍यःगु च्‍यागूगु लाया झिंन्‍यान्‍हु खुन्‍हु व बेथेलय् थःम्‍हं अन दय्‌कूगु वेदीइ बलि छाःवन, वं इस्राएलीतय्‌गु निंतिं नखः शुरु यात, अले व वेदीइ बलि बीत वन।




\par }\Chap{13}{\SH यहूदां वःम्‍ह परमेश्‍वरया मनू
\par }
{\PP \VerseOne{1}यारोबाम बलि बीत वेदी लिक्‍क दनाच्‍वंबलय् परमप्रभुया आज्ञाकथं परमेश्‍वरया छम्‍ह मनू यहूदां बेथेलय् वल।

\VS{2}परमप्रभुया वचनपाखें वं वेदीया विरोधय् तःसलं थथे धाल, “वेदी, अय् वेदी! परमप्रभुं थथे धयादी, ‘दाऊदया घरानाय् योशियाह नांयाम्‍ह छम्‍ह काय्‌मचा बुइ। वं थन बलि छाइपिं पुजा याइगु थाय्‌यापिं पुजाहारीतय्‌त छंगु द्यःने हे बलि छाइ, अले छंगु द्यःने मनूया क्‍वँय् छ्वय्‌की।’ ”\XREF{✡}{{\XO 13:2 }{\XO{१३:२
}}{\XT{२ राज २३:१५-१६}}}

\VS{3}उखुन्‍हु हे परमेश्‍वरया मनुखं थथे धयाः छगू चिं बिल, “परमप्रभुं धयादीगु चिं थ्‍व हे खः। स्‍व! थ्‍व वेदी कुचा कुचा जुयाः दुनी अले थुकी दुगु नौ बँय् वाइ।”

\VS{4}परमेश्‍वरया मनुखं बेथेलय् च्‍वंगु वेदीया विरोधय् धाःगु खँ न्‍यनाः यारोबाम जुजुं वेदीं वयात थःगु ल्‍हातं क्‍यनाः धाल, “वयात ज्‍वँ!” उघ्रिमय् हे जुजुया ल्‍हाः सुकूचिन। वं थःगु ल्‍हाः क्‍वकाये मफुत।

\VS{5}परमप्रभुया वचनपाखें परमेश्‍वरया मनुखं ब्‍यूगु चिंकथं आकाझाकां वेदी कुचा कुचा जुयाः दुन अले नौ बँय् वात।

\VS{6}जुजुं परमेश्‍वरया मनूयात धाल, “जिगु ल्‍हाः लनेमा धकाः परमप्रभु छिकपिनि परमेश्‍वरयात प्रार्थना यानादिसँ।” उकिं परमेश्‍वरया मनुखं परमेश्‍वरयात प्रार्थना यात। अले जुजुया ल्‍हाः न्‍हापा गथे खः अथे हे जुल।


\par }{\PP \VS{7}जुजुं परमेश्‍वरया मनूयात धाल, “जिगु छेँय् झायाः छुं भपियादिसँ, जिं छितः छगू कोसेलि बी।”


\par }{\PP \VS{8}तर परमेश्‍वरया मनुखं जुजुयात लिसः बिल, “छिं जितः थःगु बच्‍छि सम्‍पत्ति बियादीसां जि छिलिसे वने मखु। थ्‍व थासय् जिं मरि नं नये मखु, लः नं त्‍वने मखु।

\VS{9}छाय्‌धाःसा परमप्रभुया वचनं जितः थ्‍व उजं बियादीगु दु, ‘छं नये मते, त्‍वने मते अले थः वःगु लँ जुयाः छेँ लिहां वने मते’ ”

\VS{10}उकिं व न्‍हापा थः वःगु लं मवंसे मेगु हे लं लिहां वन।


\par }{\PP \VS{11}उबलय् बेथेलय् छम्‍ह बुराम्‍ह अगमवक्ता च्‍वनाच्‍वंगु जुयाच्‍वन। वया काय्‌पिन्‍सं वयाः उखुन्‍हु परमेश्‍वरया मनुखं बेथेलय् छु छु यात व फुक्‍क वयात कन। अले इमिसं वं जुजुयात धाःगु खँ नं थः बौयात कन।

\VS{12}“व गुखे वन?” बुराम्‍ह अगमवक्तां न्‍यन। इमिसं व वंगु लँ क्‍यनाबिल।

\VS{13}उकिं वं थः काय्‌पिन्‍त धाल, “जिगु निंतिं गधाया म्‍हय् काठी च्‍यु।” इमिसं गधाया म्‍हय् काठी चीधुंकाः व उकी च्‍वनाः

\VS{14}उम्‍ह परमेश्‍वरया मनूया ल्‍यू वन। वं वयात छमा स्‍वसिमाया क्‍वय् च्‍वनाच्‍वंगु खन। बुराम्‍ह अगमवक्तां न्‍यन, “यहूदां झायादीयाम्‍ह परमेश्‍वरया मनू छि हे खः ला?”

\par }{\PP “खः, जि हे खः” वं धाल।


\par }{\PP \VS{15}“जिनापं जिगु छेँय् झासँ अले छुं भपियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{16}परमेश्‍वरया मनुखं धाल, “जि छिनापं लिहां वनेमफु, थ्‍व थासय् जिं छिनापं नयेत्‍वने याये नं मफु।

\VS{17}जितः परमप्रभुया वचनं थथे धाःगु दु, ‘छं अन छुं नयेत्‍वने याये मते अले न्‍हापा वयागु हे लँ छेँय् लिहां वने मते।’ ”


\par }{\PP \VS{18}बेथेलयाम्‍ह बुराम्‍ह अगमवक्तां धाल, “जि नं छि थें हे छम्‍ह अगमवक्ता खः। अले परमप्रभुया उजंपाखें छम्‍ह स्‍वर्गदूतं जितः थथे धाल, ‘वयात छेँय् यंकाः नकि त्‍वंकि।’ ” तर वं वलिसें मखुगु खँ ल्‍हाःगु खः।

\VS{19}उकिं परमेश्‍वरया उम्‍ह मनू वलिसें लिहां वन, वयागु छेँय् मरि नल अले लः त्‍वन।


\par }{\PP \VS{20}इपिं नयाच्‍वंबलय् परमप्रभुया थ्‍व वचन बुराम्‍ह अगमवक्तायाथाय् वल।

\VS{21}वं तःसलं यहूदां वःम्‍ह परमेश्‍वरया मनूयात धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, ‘छं परमप्रभुया आज्ञा मानय् मयाः अले वय्‌कलं धयादी थें ज्‍या नं मयाः।

\VS{22}वय्‌कलं गुगु थासय् मरि नये मते लः त्‍वने मते धकाः धयादिल अन हे छ मरि नयेत व लः त्‍वनेत लिहां वल। उकिं छन्‍त स्‍याइगु जुइ, छंगु सीम्‍हयात थःगु परिवारया चिहानय् थुनी मखु।’ ”


\par }{\PP \VS{23}नयेत्‍वने धुंकाः बुराम्‍ह अगमवक्तां यहूदां वःम्‍ह परमेश्‍वरया मनूया निंतिं थःगु गधाया म्‍हय् काठी चिनाबिल।

\VS{24}व गधा गयाः वनाच्‍वंबलय् छम्‍ह सिंहं वयात लँय् नापलाकाः स्‍यानाबिल। वयागु सीम्‍ह लँय् अथें लानाच्‍वन। गधा व सिंह धाःसा लिक्‍कसं दनाच्‍वन।

\VS{25}व हे लँ जुयाः वंपिन्‍सं व सीम्‍ह व सिंहयात खन, अले बुराम्‍ह अगमवक्ता च्‍वनीगु बेथेलय् वनाः इमिसं व खँ कन।


\par }{\PP \VS{26}व खँ न्‍यनाः बुराम्‍ह अगमवक्तां धाल, “व परमप्रभुया वचन मानय् मयाःम्‍ह अगमवक्ता खः। उकिं परमप्रभुं थःम्‍हं धयादी थें वयात हमला यानाः स्‍यायेत सिंह छ्वयादिल।”


\par }{\PP \VS{27}अनंलि वं थः काय्‌पिन्‍त धाल, “जिगु निंतिं गधाया म्‍हय् काठी चिनाब्‍यु।” अले इमिसं काठी चिनाबिल।

\VS{28}अले व वन, वं सीम्‍ह लँय् हे लानाच्‍वंगु व गधा व सिंह लिक्‍कसं दनाच्‍वंगु खंकल। सिंहं सीम्‍हयात नं मनः, अले गधायात हमला याःगु नं मदु।

\VS{29}उकिं बुराम्‍ह अगमवक्तां परमेश्‍वरया मनूया सीम्‍ह ल्‍ह्वनाः गधाया म्‍हय् तल। अले वयागु लागिं नुगः मछिंकेत व वयात थुनेत थःगु शहरय् हल।

\VS{30}वं वयागु सीम्‍ह थःगु हे चिहानय् तल, अले इमिसं थथे धयाः व सीगुलिं नुगः मछिंकल, “यः जिमि किजा!”


\par }{\PP \VS{31}वयात थुनेधुंकाः वं थः काय्‌पिन्‍त धाल, “जि सीधुंकाः जितः थ्‍व परमेश्‍वरया मनूयात थुंगु चिहानय् थुनाब्‍यु। जिगु क्‍वँय्‌यात थ्‍वयागु क्‍वँय्‌नापं तयाब्‍यु।

\VS{32}छाय्‌धाःसा परमप्रभुया वचनपाखें बेथेलय् च्‍वंगु वेदी व फुक्‍क सामरियाया शहरया पुजा याइगु थासय् दुगु थांया विरोधय् वं धाःगु खँ धात्‍थें पूवनी।”


\par }{\PP \VS{33}थ्‍व घटना जुइ धुंकाः नं यारोबामं थःगु मभिंगु चाला त्‍वःमतू, तर पुजा याइगु थाय्‌या निंतिं वं फुक्‍क कथंयापिं मनूतपाखें पुजाहारीत ल्‍यल। पुजाहारी जुइ मास्‍तिवय्‌कूपिं न्‍ह्याम्‍हय्‌सित नं वं पुजा याइगु थाय्‌या निंतिं अभिषेक यात।

\VS{34}यारोबामया घरानाया थ्‍व हे पापं यानाः व पतन जुल अले पृथ्‍वीं व नाश जुल।




\par }\Chap{14}{\SH यारोबामया विरोधय् अहियाहं अगमवाणी ल्‍हाःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}अबलय् हे यारोबामया काय् अबिया बिरामी जुल।

\VS{2}यारोबामं थः कलाःयात धाल, “छ यारोबामया कलाः खः धकाः सुनानं म्‍हमसीकेत छं थःत मेम्‍ह थें च्‍वंकि। अले छ शीलोय् हुँ। अन जि इस्राएलयाम्‍ह जुजु जुइ धकाः धाःम्‍ह अहियाह अगमवक्ता दु।

\VS{3}छ वयाथाय् झिपा मरि, भचा ग्‍वारमरि व छथल कस्‍ति ज्‍वनाः हुँ। झी काय्‌यात छु जुइ धकाः वयाके न्‍यँ, वं छन्‍त धाइ।”

\VS{4}यारोबामया कलातं वं धाःथें हे यात। व शीलोय् अहियाहया छेँय् वन।

\par }{\PP बुरा जूगुलिं अहियाहं मिखा मखने धुंकल।

\VS{5}परमप्रभुं अहियाहयात थथे धयादीगु खः, “यारोबामया कलाः छंके थः बिरामी जूम्‍ह काय्‌या बारे न्‍यनेत वयाच्‍वंगु दु। छं वयात थथे धा। व वइबलय् वं थःत म्‍हमसीक मेम्‍ह थें च्‍वंकी।”


\par }{\PP \VS{6}लुखाय् वयागु पलाःया सः न्‍यनाः अहियाहं धाल, “अय् यारोबामया कलाः, दुहां वा! छाय् छं थथे बहाना यानागु? जिके छंगु लागि छगू बांमलाःगु खबर दु।

\VS{7}वनाः यारोबामयात थथे धा, परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वरं थथे धयादी, ‘जिं छन्‍त मनूतय्‌गु दथुं थकयाः जिमि प्रजा इस्राएलया शासक दय्‌का।

\VS{8}दाऊदया घरानाया ल्‍हातं राज्‍य लाकाकयाः जिं छन्‍त बिया। तर छ जिम्‍ह दास दाऊद थें मजू। दाऊदं जिगु आज्ञा मानय् यात, जितः यःगु ज्‍या यायेत दुनुगलंनिसें जिगु ल्‍यू जुल।

\VS{9}छंगु न्‍हापा शासन याःपिं जुजुपिन्‍सं स्‍वयाः छं यक्‍व अप्‍वः मभिंगु ज्‍या याःगु दु। छं जितः हेला याःगु दु अले पुजा यायेत धातुया मूर्तित दय्‌काः जितः तंचाय्‌कूगु दु। छं थःगु जँ जिपाखे फहीकूगु दु।


\par }{\PP \VS{10}“ ‘अथे जुयाः जिं यारोबामया घरानाय् विपत्ति हयाबी। जिं इस्राएलय् दुपिं यारोबामया परिवारयापिं दासतनापं फुक्‍क सन्‍तानतय्‌त स्‍यानाबी। जिं यारोबामया घरानायात नाश यानाबी अले सौयात च्‍याकू थें च्‍याकाबी।\XREF{✡}{{\XO 14:10 }{\XO{१४:१०
}}{\XT{१ राज १५:२९}}}

\VS{11}यारोबामया छेँयाम्‍ह सुं शहरय् सित धाःसा वयात खिचां नइ, बुँइ सित धाःसा गिद्धतय्‌सं नइ। परमप्रभुं थथे धयादीगु दु!’


\par }{\PP \VS{12}“उकिं छ दनाः थःगु छेँय् हुँ। छं शहरया दुने पलाः तयेवं हे व काय्‌मचा सी।

\VS{13}इस्राएलयापिं फुक्‍क मनूतय्‌सं नुगः मछिंकाः वयात थुनाबी। छाय्‌धाःसा परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वरं वयाके जक छुं भिंगु खँ लुइकादीगुलिं यारोबामया परिवारयापिं मध्‍ये वयात जक थुनी।


\par }{\PP \VS{14}“परमप्रभुं इस्राएलय् छम्‍ह जुजु ल्‍ययादी, अले वं उखुन्‍हु हे यारोबामया परिवारयात नाश यानाबी। व दिं थौं हे खः। खः, थौं हे खः।

\VS{15}परमप्रभुं इस्राएलयात सजाँय बियादी अले व खुसिइ तिंकथि संगु थें सनी। वय्‌कलं इस्राएलीतय्‌त इमि पुर्खातय्‌त बियादीगु थ्‍व भिंगु देशं लिनादी अले यूफ्रेटिस खुसिया पारि थुखेलाः उखेलाः मदय्‌काबी। छाय्‌धाःसा अशेरा द्यःमय्‌जुया मूर्ति दय्‌काः इमिसं वय्‌कःयात तंचाय्‌कूगु दु।

\VS{16}यारोबामं याःगु पाप व वं इस्राएलीतय्‌त याकूगु पापं यानाः परमप्रभुं इस्राएलयात त्‍वःतादी।”


\par }{\PP \VS{17}अले यारोबामया कलाः तिर्साय् लिहां वन। वं छेँया लुखाखलुइ पलाः तयेवं काय्‌मचा सित।

\VS{18}परमप्रभुं थः दास अहियाहपाखें धयादीगुकथं इमिसं वयात थुन, सकलें इस्राएलीतय्‌सं वयागु निंतिं नुगः मछिंकल।


\par }{\PP \VS{19}यारोबाम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु लडाइँ व वं गुकथं शासन यात धइगु खँ इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{20}यारोबामं निइनिदँ शासन यात। व थः पुर्खात थें सीधुंकाः वयात थुन। वया लिपा वया काय् नादाब जुजु जुल।


\par }{\SH यहूदाया जुजु रहबाम
\par }
{\R २ इति ११:५–१२:१५

\par }{\PP \VS{21}सोलोमनया काय् रहबामं यहूदाय् शासन यात। व पिइछदँ दुबलय् जुजु जुल। इस्राएलया फुक्‍क कुलया दथुं थःगु नां तयेत परमप्रभुं ल्‍ययादीगु शहर यरूशलेमय् वं झिंन्‍हय्‌दँ शासन यात। वया मांया नां नामा खः, व छम्‍ह अम्‍मोनी खः।


\par }{\PP \VS{22}यहूदाया मनूतय्‌सं परमप्रभुं याये मते धकाः धयादीगु मभिंगु ज्‍या यात। इमि पुर्खातय्‌सं स्‍वयाः अप्‍वः पाप यानाः इमिसं वय्‌कःयात तंचाय्‌का नुगः मुइकल।

\VS{23}इमिसं थःगु निंतिं पुजा याइगु थाय्, च्‍वखगु ल्‍वहंया थां व अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत फुक्‍क गुँच्‍वकाय् च्‍वकाय् व फुक्‍क वाउँगु सिमाया क्‍वय् थापं यात।\XREF{✡}{{\XO 14:23 }{\XO{१४:२३
}}{\XT{२ राज १७:९-१०}}}

\VS{24}देशया फुक्‍क पुजा याइगु थासय् मिजं वेश्‍यात नं दु। परमप्रभुं इस्राएलया न्‍ह्यःनं पितिनाछ्वःपिं जात जातियापिनि घच्‍चाइपुगु ज्‍या मनूतय्‌सं याना हल।\XREF{✡}{{\XO 14:24 }{\XO{१४:२४
}}{\XT{व्‍य २३:१७}}}


\par }{\PP \VS{25}रहबाम जुजु जुयाच्‍वंगु न्‍यागूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 14:25 }{\FR{१४:२५
}}{\FQ{न्‍यागूगु दँय्
}}{\FT{थथे धयागु ९२६ ई.पु. खः
}}} मिश्र देशयाम्‍ह जुजु शीशकं यरूशलेमय् हमला यात।

\VS{26}वं परमप्रभुया देगः व जुजुया दरबारया मू मू वंगु सामान लुटे यानायंकल। वं सोलोमनं दय्‌कूगु लुँया ढालतनापं फुक्‍क हे यंकल।\XREF{✡}{{\XO 14:26 }{\XO{१४:२६
}}{\XT{१ राज १०:१६-१७; २ इति ९:१५-१६}}}

\VS{27}उकिं रहबाम जुजुं उकिया पलेसा कँय्‌या ढालत दय्‌काः दरबारया लुखा पिवाःतय् कप्‍तानतय्‌त बिल।

\VS{28}जुजु परमप्रभुया देगलय् वंक्‍वपतिकं लुखा पिवाःतय्‌सं उपिं ढालत पित हइगु, लिपा हाकनं उपिं ढालत पिवाःत च्‍वनीगु क्‍वथाय् लित यंकीगु।


\par }{\PP \VS{29}रहबाम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{30}रहबाम व यारोबामया दथुइ मदिक्‍क लडाइँ जुया हे च्‍वन।

\VS{31}रहबाम थः पुर्खात थें सित। वयात दाऊदया शहरय् इपिंनापं थुन। वया मां नामा खः, व अम्‍मोन देशयाम्‍ह खः। रहबामया लिपा वया काय् अबिया जुजु जुल।




\par }\Chap{15}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु अबिया
\par }
{\R २ इति १३:१–१४:१

\par }{\PP \VerseOne{1}नबातया काय् यारोबामं इस्राएलय् राज्‍य यानाच्‍वंगु झिंच्‍यागूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 15:1 }{\FR{१५:१
}}{\FQ{झिंच्‍यागूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ९१३
}}} अबिया\FTNT{†}{{\FR 15:1 }{\FR{१५:१
}}{\FT{यारोबामया मेगु नां अबिया खः।}}} यहूदायाम्‍ह जुजु जुल।

\VS{2}वं यरूशलेमय् स्‍वदँ तक शासन यात। वया मां अबीशालोमया म्‍ह्याय् माका खः।


\par }{\PP \VS{3}वया न्‍ह्यः वया बौनं याःगु फुक्‍क पाप वं नं यात। वं थः पुर्खा दाऊदं थें परमप्रभु थः परमेश्‍वरयात दुनुगलंनिसें मानय् मयाः।

\VS{4}तर दाऊदया निंतिं परमप्रभु वया परमेश्‍वरं अबियायात जिम्‍ह दास दाऊदया छप्‍वाः मत यरूशलेमयात बल्‍लाकेत जिगु न्‍ह्यःने च्‍यानाच्‍वनेमा धकाः वया लिपा शासन यायेत छम्‍ह काय् बियादिल।\XREF{✡}{{\XO 15:4 }{\XO{१५:४
}}{\XT{१ राज ११:३६}}}

\VS{5}दाऊदं परमप्रभुयात यःगु खःगु ज्‍या याःगु खः। वं हित्ती उरियाहया खँय् बाहेक मेमेगु फुक्‍क खँय् जिवंकाछि परमप्रभुया आज्ञा मानय् याःगु खः। उकिं परमप्रभुं थथे यानादीगु खः।\XREF{✡}{{\XO 15:5 }{\XO{१५:५
}}{\XT{२ शमू ११:१-२७}}}


\par }{\PP \VS{6}रहबाम व यारोबामया दथुइ लडाइँ अबियाया जिवंकाछि जुया तुं च्‍वन।

\VS{7}अबिया जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनि इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु। अबिया व यारोबामया दथुइ लडाइँ जुया तुं च्‍वन।

\VS{8}अबिया थः पुर्खात थें सीबलय् वयात दाऊदया शहरय् थुन, वया लिपा वया काय् आसा जुजु जुल।


\par }{\SH यहूदाया जुजु आसा
\par }
{\R २ इति १४:१–१६:१४

\par }{\PP \VS{9}इस्राएलया जुजु यारोबामं राज्‍य यानाच्‍वंगु निइगूगु दँय्\FTNT{‡}{{\FR 15:9 }{\FR{१५:९
}}{\FQ{निइगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ९११
}}} आसा यहूदायाम्‍ह जुजु जुल।

\VS{10}वं यरूशलेमय् पिइछदँ शासन यात। अबीशालोमया म्‍ह्याय् माका वया अजि खः।


\par }{\PP \VS{11}थः पुर्खा दाऊदं थें आसां परमप्रभुयात यःगु ज्‍या यात।

\VS{12}वं मूर्ति पुजा याइगु थासय् च्‍वनिपिं मिजं वेश्‍यातय्‌त देशं पितिनाछ्वल, अले थः पुर्खातय्‌सं दय्‌कूगु फुक्‍क मूर्तियात चीकाछ्वल।

\VS{13}वं थः अजि माकायात राजमाताया थासं लिकाल, छाय्‌धाःसा वं अशेरा द्यःमय्‌जुया छगू घच्‍चायापुगु मूर्ति दय्‌कूगु खः। आसां उगु मूर्तियात त्‍वाःल्‍हानाबिल। अले उकियात कुचा कुचा यानाः किद्रोन खुसिचाय् छ्वय्‌काबिल।

\VS{14}पुजा याइगु थाय् इस्राएलं चीकामछ्वसां आसां दुनुगलंनिसें थःगु जिवंकाछि परमप्रभुया निंतिं विश्‍वास याये बहःम्‍ह जुयाच्‍वन।

\VS{15}वं थःम्‍हं देछाःगु व थः बौनं छाःगु वहः व लुँ अले पवित्र थलबल परमप्रभुया देगलय् हल।


\par }{\PP \VS{16}यहूदाया जुजु आसा व इस्राएलया जुजु बाशाया दथुइ इपिं गद्दीइ च्‍वंतले लडाइँ जुया हे च्‍वन।

\VS{17}इस्राएलया जुजु बाशां यहूदाय् हमला यात अले वं यहूदाया जुजु आसायाथाय् सुं वये वने मफयेमा धकाः रामाय् पखाः व ध्‍वाखा बल्‍लाक दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{18}अले आसां परमप्रभुया देगलं व थःगु दरबारया धुकुतिं फुक्‍क लुँ, वहः लिकाल। वं थ्‍व लुँ व वहः थः भारदारतय्‌गु ल्‍हातय् लःल्‍हानाः दमस्‍कसय् शासन यानाच्‍वंम्‍ह अरामया जुजु हेज्‍योनया छय्, तब्रिमोनया काय्, बेन-हददयाथाय् छ्वयाः थथे धाल,


\par }{\PI \VS{19}“छिकपिनि बौ व जिमि बौनं सन्‍धि याःगु थें छिं व जिं नं सन्‍धि यायेनु। जिं छिथाय् लुँ व वहः छ्वयाहयाच्‍वनागु दु। आः छिं इस्राएलयाम्‍ह जुजु बाशालिसें थःगु सन्‍धि त्‍वाथलादिसँ। वं जिगु देशं थः सेना लित यंके मालेमा।”


\par }{\PP \VS{20}बेन-हददं आसा जुजुया खँ स्‍वीकार यात। वं थः सेनापतितनापं थः सेना इस्राएलया शहरय् हमला यायेत छ्वत। इमिसं इयोन, दान, हाबिल-बेथ-माका, किन्‍नरेतया\FTNT{§}{{\FR 15:20 }{\FR{१५:२०
}}{\FQ{किन्‍नरेत
}}{\FT{गालील समुद्रया मेगु नां खः}}} फुक्‍क लागा व नप्‍ताली कुलया फुक्‍क देश त्‍याका काल।

\VS{21}थ्‍व खँ न्‍यनाः बाशां रामायात बल्‍लाकेगु ज्‍या त्‍वःताबिल। अले व तिर्साय् लिहां वन।

\VS{22}जुजु आसां यहूदाया फुक्‍क थासं सुयातं मत्‍वःतुसे मनूत मुंकल, अले बाशा जुजुं रामा बल्‍लाकेत छ्यलाच्‍वंगु ल्‍वहं व सिँ इमिसं यंकल। आसां थुपिं चिजत छ्यलाः बेन्‍यामीनया गेबा शहर व मिस्‍पा शहरयात पखाः व ध्‍वाखा दय्‌काः बल्‍लाकल।


\par }{\PP \VS{23}आसा जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वयागु फुक्‍क बाहादरी व वं दय्‌कूगु शहरतय्‌गु बारे यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु। बुरा जूबलय् वयागु तुतिइ ल्‍वचंकल।

\VS{24}आसा थः पुर्खात थें सित, वया पुर्खा दाऊदया शहरय् वयात इपिंनापं थुन। वया लिपा वया काय् यहोशापात जुजु जुल।


\par }{\SH इस्राएलया जुजु नादाब
\par }
{\PP \VS{25}यहूदाया जुजु आसां राज्‍य यानाच्‍वंगु निगूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 15:25 }{\FR{१५:२५
}}{\FQ{निगूगु दँय्
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ९१०}}} यारोबामया काय् नादाब इस्राएलया जुजु जुल। वं इस्राएलय् निदँ शासन यात।

\VS{26}नादाबं थः बौनं थें परमप्रभुं याये मते धकाः धयादीगु मभिंगु ज्‍या यात। वं थः बौ नं थें इस्राएलीतय्‌त पाप याकेत उक्‍सय् यात।


\par }{\PP \VS{27}इस्‍साखारया कुलयाम्‍ह अहियाहया काय् बाशां नादाबया विरोधय् ग्‍वःसा ग्‍वयाः वयात स्‍यात। उबलय् नादाब व इस्राएली सेनातय्‌सं पलिश्‍तीतय्‌गु शहर गिब्‍बतोनयात घेरय् यानाच्‍वंगु खः।

\VS{28}आसा यहूदाया जुजु जूगु स्‍वंगूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 15:28 }{\FR{१५:२८
}}{\FQ{स्‍वंगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ९०९
}}} बाशां नादाबयात स्‍याःगु खः। नादाबया लिपा बाशा इस्राएलया जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{29}व जुजु जुइवं वं यारोबामया छेँयापिं सकसितं स्‍यात। यारोबामया सुं छम्‍हय्‌सित नं वं म्‍वाका मतः। वं इमि सकसितं नाश यात। थुकथं थः दास शीलोया अहियाहपाखें बियादीगु परमप्रभुया वचन पूरा जुल।\XREF{✡}{{\XO 15:29 }{\XO{१५:२९
}}{\XT{१ राज १४:१०}}}

\VS{30}यारोबाम थःम्‍हं हे याःगु पाप व इस्राएलीतय्‌त याकेब्‍यूगु पापं यानाः परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वरयात तंचाय्‌कूगुलिं थथे जूगु खः।


\par }{\PP \VS{31}नादाबया जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{32}यहूदाया जुजु आसा व इस्राएलया जुजु बाशाया दथुइ इपिं गद्दीइ च्‍वँतले लडाइँ जुया हे च्‍वन।


\par }{\SH इस्राएलया जुजु बाशा
\par }
{\PP \VS{33}आसा यहूदाय् जुजु जूगु स्‍वंगूगु दँय्\FTNT{‡}{{\FR 15:33 }{\FR{१५:३३
}}{\FQ{स्‍वंगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ९०९}}} अहियाहया काय् बाशा इस्राएलया जुजु जुल। वं निइप्‍यदँ तिर्साय् शासन यात।

\VS{34}यारोबामं थें बाशां नं मभिंगु ज्‍या यात गुगु याये मज्‍यू धयादीगु खः। अले यारोबामं थें वं नं इस्राएलीतय्‌त पाप याकेत उक्‍सय् यात।




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}बाशाया बारे हनानीया काय् येहूयाथाय् परमप्रभुयागु थ्‍व वचन वल,

\VS{2}“जिं छन्‍त धुलं थकयाः जि प्रजा इस्राएलया शासक याना, तर छ यारोबाम थें जुयाः छं जि प्रजा इस्राएलयात पाप याकल। अले इमिगु पापपाखें छं जितः तंचाय्‌कल।

\VS{3}उकिं जिं छ व छंगु परिवारयात नाश याये त्‍यनागु दु, जिं छंगु परिवारयात नबातया काय् यारोबामया परिवार थें यानाबी।

\VS{4}छंगु छेँयाम्‍ह सुं शहरय् सित धाःसा वयात खिचां नइ, अले सुं ख्‍यलय् सित धाःसा वयात गिद्धतय्‌सं नइ।”


\par }{\PP \VS{5}बाशा जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या अले वयागु बहादुरीया बारे इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु मदु ला?

\VS{6}बाशा थः पुर्खा थें सित, वयात तिर्साय् थुन। वया काय् एलाह वया लिपा जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{7}बाशां यारोबामया वंशं याःथें परमप्रभुया मिखाय् बांमलाःगु ज्‍या याःगुलिं अले बाशां यारोबामया वंशयात नाश याःगुलिं परमप्रभु तसकं तंचायादिल अले परमप्रभुया थ्‍व वचन बाशा व वया वंशया विरोधय् हनानीया काय् येहू अगमवक्तापाखें वल। बाशां याःगु पापं परमप्रभुयात तं पिहां वल।


\par }{\SH इस्राएलया जुजु एलाह
\par }
{\PP \VS{8}यहूदाया जुजु आसां राज्‍य यानाच्‍वंगु निइखुगूगुदँय्\FTNT{*}{{\FR 16:8 }{\FR{१६:८
}}{\FQ{निइखुगूगुदँय्‌
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८८६}}} बाशाया काय् एलाह इस्राएलया जुजु जुल। वं तिर्साय् निदँ शासन यात।


\par }{\PP \VS{9}जिम्री धाःम्‍ह जुजु एलाहयागु बच्‍छि रथया कप्‍तानं वयागु विरोधय् ग्‍वसाः ग्‍वल। उबलय् एलाह तिर्साय् थःगु दरबारयाम्‍ह हाकिम आर्साया छेँय् अय्‌लाखं काय्‌काच्‍वंगु खः।

\VS{10}यहूदाया जुजु आसां राज्‍य यानाच्‍वंगु निइन्‍हय्‌गूगुदँ\FTNT{†}{{\FR 16:10 }{\FR{१६:१०
}}{\FQ{निइन्‍हय्‌गूगुदँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८८५}}} दुबलय् जिम्रीं दुहां वनाः वयात कय्‌काः स्‍यात। व हे जिम्री वया लिपा जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{11}जुजु जुयाः गद्दीइ च्‍वनेवं जिम्रीं बाशाया सकलें छेँजःपिन्‍त स्‍यात। वं बाशाया थःथिति व पासापिं मध्‍ये छम्‍ह नं मिजंयात बाकि मतः।

\VS{12}येहू अमगवक्तापाखें बाशाया बारे धयादीगु परमप्रभुया वचन थें थुकथं जिम्रीं बाशाया सकलें छेँजःपिन्‍त स्‍यात।

\VS{13}बाशा व वया काय् एलाहं याःगु पाप व इस्राएलयात याकूगु पापं यानाः अले इमिसं थःगु ज्‍यालगय् मजूगु मूर्तिपाखें परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वरयात तंचाय्‌कूगुलिं थथे जूगु खः।


\par }{\PP \VS{14}एलाह जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।


\par }{\SH इस्राएलया जुजु जिम्री
\par }
{\PP \VS{15}यहूदाया जुजु आसां राज्‍य यानाच्‍वंगु निइन्‍हय्‌गूगुदँय्\FTNT{‡}{{\FR 16:15 }{\FR{१६:१५
}}{\FQ{निइन्‍हय्‌गूगुदँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८८५}}} जिम्रीं तिर्साय् न्‍हय्‌न्‍हु तक शासन यात। उबलय् इस्राएली सिपाइँतय्‌सं पलिश्‍तीतय्‌गु शहर गिब्‍बतोनयात घेरय् यानाच्‍वंगु खः।

\VS{16}जिम्रीं ग्‍वसाः ग्‍वयाः जुजुयात स्‍यात धयागु खँ छाउनीइ दुपिं इस्राएलीतय्‌सं न्‍यनाः इमिसं उखुन्‍हु हे थः सेनापति ओम्रीयात इस्राएलया जुजु दय्‌कल।

\VS{17}ओम्री व इस्राएली सेनां गिब्‍बतोन त्‍वःतल, अले इमिसं तिर्साय् हमला यात।

\VS{18}शहर कब्‍जा याये धुंकूगु खनाः जिम्री दरबारया किल्‍ला दुने दुहां वन। अले थःगु छचाःखेरं मि तल, व थः नं मिं नयाः सित।

\VS{19}वं याःगु पापं यानाः थथे जूगु खः, छाय्‌धाःसा वं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात। वं यारोबामं थें थःम्‍हं नं पाप यात अले इस्राएलयात नं पाप याकल।


\par }{\PP \VS{20}जिम्री जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ व वं याःगु विद्रोहया खँ इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।


\par }{\SH इस्राएलया जुजु ओम्री
\par }
{\PP \VS{21}इस्राएलयापिं मनूत निगू पुचलय् बाल। बच्‍छि मनूतय्‌सं गीनतया काय् तिब्‍नीयात जुजु दय्‌केत ग्‍वाहालि यात। बच्‍छि मनूतय्‌सं ओम्रीयात ग्‍वाहालि यात।

\VS{22}तर ओम्रीयात ग्‍वाहालि याःपिन्‍सं गीनतया काय् तिब्‍नीयात ग्‍वाहालि याःपिन्‍त बुकल। उकिं तिब्‍नीयात स्‍यात अले ओम्री जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{23}आसा यहूदाया जुजु जूगु स्‍विछदँ\FTNT{§}{{\FR 16:23 }{\FR{१६:२३
}}{\FQ{स्‍विछदँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८८१}}} दुबलय् ओम्री इस्राएलया जुजु जुल। वं इस्राएलय् झिंनिदँ तक शासन यात। न्‍हापां वं खुदँ तक तिर्साय् शासन यात।

\VS{24}वं ६८ किलो वहः बियाः शेमेरया ल्‍हातिं सामरियाया डाँडा न्‍यानाः डाँडाय् छगू शहर दय्‌कल। उगु डाँडाया न्‍हापांम्‍ह थुवाः शेमेरया नामय् उकिया नां सामरिया तल।


\par }{\PP \VS{25}तर ओम्रीं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात। वं व स्‍वयाः न्‍ह्यःयापिं फुक्‍क जुजुपिन्‍सं स्‍वयाः अज्‍ज अप्‍वः पापयात।

\VS{26}यारोबाम थें थःम्‍हं हे पाप यानाः अले इस्राएलीतय्‌त मूर्ति पुजा व पाप याकाः वं परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वरयात तंचाय्‌कल।


\par }{\PP \VS{27}ओम्री जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या अले वयागु बहादुरीया बारे इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{28}ओम्री थः पुर्खा थें सित, वयात सामरीयाय् थुन। वया काय् आहाब वया लिपा जुजु जुल।


\par }{\SH इस्राएलया जुजु आहाब
\par }
{\PP \VS{29}यहूदाया जुजु आसां राज्‍य यानाच्‍वंगु स्‍विच्‍यागूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 16:29 }{\FR{१६:२९
}}{\FQ{स्‍विच्‍यागूगु दँय्
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८७४}}} ओम्रीया काय् आहाब इस्राएलया जुजु जुल। वं सामरीयां इस्राएलय् निइनिदँ तक शासन यात।

\VS{30}ओम्रीया काय् आहाबं थः स्‍वयाः न्‍ह्यःयापिं फुक्‍क जुजुपिन्‍सं स्‍वयाः अप्‍वः परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात।

\VS{31}नबातया काय् यारोबामं याःगु पाप वयागु निंतिं कम खः। वं सीदोनीतय् जुजु एताबालया म्‍ह्याय् ईजेबेलयात ब्‍याहा यात अले बालद्यःयात पुजा यानाः अझ अप्‍वः पाप यात।

\VS{32}सामरीयाय् वं बालद्यःयात पुजा यायेत देगः दय्‌कल। उकी बालया निंतिं छगू वेदी नं दय्‌कल।

\VS{33}वं अशेरा द्यःमय्‌जुया छगू थां नं दय्‌कल। वं थः स्‍वयाः न्‍ह्यःयापिं इस्राएलया फुक्‍क जुजुपिन्‍सं स्‍वयाः अप्‍वः परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वरयात तंचाय्‌केगु ज्‍या यात।


\par }{\PP \VS{34}आहाबया इलय् बेथेलया हीएलं यरीहोयात हाकनं दय्‌कल। परमप्रभुं नूनया काय् यहोशूपाखें धयादीगु वचन थें हीएलं यरीहोयागु जग तःबलय् वया न्‍हापां बूम्‍ह काय् अबीराम सित, अले शहरया ध्‍वाखा तःबलय् वया चिधिकःम्‍ह काय् सगूब सित।\XREF{✡}{{\XO 16:34 }{\XO{१६:३४
}}{\XT{यहो ६:२६}}}




\par }\Chap{17}{\SH एलिया व अनिकाल
\par }
{\PP \VerseOne{1}गिलादया तिश्‍बेयाम्‍ह तिश्‍बी एलियां आहाबयात धाल, “जिं सेवा याना वयाच्‍वनाम्‍ह परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वर म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं पाफयाः धाये जिं मधायेकं आः वइगु छुं दँ तक सुतिलः नं गाइ मखु, वा नं वइ मखु।”\XREF{✡}{{\XO 17:1 }{\XO{१७:१
}}{\XT{याक ५:१७}}}


\par }{\PP \VS{2}अले परमप्रभुया थ्‍व वचन एलियायाथाय् वल,

\VS{3}“थ्‍व थाय् त्‍वःताः पुर्बपाखे हुँ, यर्दन खुसिया पुर्बय् च्‍वंगु करीत न्‍हसिकापया लिक्‍क सुला च्‍वँ।

\VS{4}छं खुसिचाया लः त्‍वँ, अले क्‍वःतय्‌सं बी हःगु न। अन छन्‍त नकेत जिं क्‍वःतय्‌त उजं बियागु दु।”


\par }{\PP \VS{5}उकिं वं परमप्रभुं धयादीगु थें हे यात। व यर्दनया पुर्बय् च्‍वंगु करीत न्‍हसिकापया लिक्‍क च्‍वंवन।

\VS{6}अन क्‍वःतय्‌सं सुथय् व बहनी न्‍ह्याबलें वयात मरि व ला हयाबीगु। वं खुसिचाया लः त्‍वनीगु।

\VS{7}छुं ई लिपा देशय् वा मवःगुलिं व खुसिचा गना वन।


\par }{\SH एलिया व विधवा मिसा
\par }
{\PP \VS{8}परमप्रभुया थ्‍व वचन एलियायाथाय् वल,

\VS{9}“आः थत्‍थें सीदोन शहरया लिक्‍क च्‍वंगु सारपत गामय् हुँ, अले अन हे च्‍वँ। अन छन्‍त नकेत जिं छम्‍ह विधवा मिसायात उजं बियागु दु।”\XREF{✡}{{\XO 17:9 }{\XO{१७:९
}}{\XT{लूक ४:२५-२६}}}


\par }{\PP \VS{10}उकिं व सारपतय् वन। शहरया ध्‍वाखाय् थ्‍यंबलय् वं सिँ मुनाच्‍वंम्‍ह छम्‍ह विधवा मिसायात खन। वं वयात सःताः धाल, “जितः आम्‍खुराय् लः भचा हयाब्‍यु।”

\VS{11}व लः काःवनाच्‍वंबलय् हे वं वयात तसलं धाल, “जितः मरि छकु नं हयाब्‍यु लय्।”


\par }{\PP \VS{12}विधवा मिसां लिसः बिल, “धात्‍थें परमप्रभु छिकपिनि परमेश्‍वर म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं पाफयाः धाये जिके छपा नं मरि मदु। जिके बात्‍चाय् छम्‍हू छुचुं व सिसिइ भतिचा चिकं जक दु। थ्‍व थासय् जि भुतुलिइ मि च्‍याकेत निका प्‍यका सिँ मुंवयागु खः। अले जि जितः व जिमि काय्‌यात दकलय् लिपायागु नसा ज्‍वरय् यायेत छेँय् वने। व नयेधुंकाः जिपिं नये मखनाः सी।”


\par }{\PP \VS{13}एलियां वयात धाल, “ग्‍याये म्‍वाः, छेँय् वनाः छं नकतिनि धाःथें हे थःगु नयेगु नसा ज्‍वरय् या। तर न्‍हापा जिगु लागि निं छपा चिपागु मरि छुनाः जिथाय् हजि। अले छ व छिमि काय्‌या लागि छुं दय्‌कि।

\VS{14}परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वरं थथे धयादी, ‘परमप्रभुं देशय् वा छ्वयाहयामदीं तक बात्‍चाय् च्‍वंगु छुचुं फुइ मखु अले सिसिइ च्‍वंगु चिकं कम जुइ मखु।’ ”


\par }{\PP \VS{15}व विधवा मिसा वन, वं एलियां धाःथें हे यात। अले एलिया, व मिसा व वया काय्‌यात तःन्‍हु तकया लागि गाक्‍क नयेगु नसा दत।

\VS{16}परमप्रभुं एलियापाखें धयादीगु वचन थें उगु बात्‍चाया छुचुं मफु अले उगु सिसिइ चिकं कम नं मजू।


\par }{\PP \VS{17}छुं दिं लिपा व छेँयाम्‍ह थुवाः विधवा मिसाया काय् बिरामी जुल। ल्‍वय् झन झन तच्‍वयावन। लिपतय् व मचा सित।

\VS{18}विधवा मिसां एलियायात धाल, “अय् परमेश्‍वरया मनू! छाय् छिं जिलिसें थथे यानादियागु? छु छि जिगु पाप लुमंकाबीत व जिमि काय्‌यात स्‍यायेत थन झायागु ला?”


\par }{\PP \VS{19}एलियां वयात धाल, “छिमि काय् जितः ब्‍यु।” वं वयात वयागु ल्‍हातय् बिल। अले वयात तलय् थः च्‍वनीगु क्‍वथाय् यंकाः थःगु लासाय् थ्‍यन।

\VS{20}अले वं प्रार्थना यात, “हे परमप्रभु, जिमि परमेश्‍वर! छाय् छिं थ्‍व विधवा मिसायाके थज्‍याःगु विपत्ति हयादियागु? थ्‍वं जितः दया यानाः जिगु सेवा यात, तर आः वया काय्‌यात स्‍यानादिल।”


\par }{\PP \VS{21}अनंलि स्‍वकः एलियां व मिजं मचाया च्‍वय् थःगु म्‍ह तिल्‍ल प्‍यंकल अले थथे प्रार्थना यात, “हे परमप्रभु जिमि परमेश्‍वर! थ्‍व मचायात हाकनं म्‍वाकादिसँ।”\XREF{✡}{{\XO 17:21 }{\XO{१७:२१
}}{\XT{२ राज ४:३४-३५}}}


\par }{\PP \VS{22}परमप्रभुं एलियाया प्रार्थनाया लिसः बियादिल। मचां सासः ल्‍हात अले मचा म्‍वात।

\VS{23}एलियां काय्‌मचायात कुने हयाः मांयाथाय् यंकल अले वयात थथे धाल, “स्‍व, छिमि काय् म्‍वाःगु दु!”


\par }{\PP \VS{24}अले विधवा मिसां एलियायात धाल, “छि परमेश्‍वरया मनू खः, अले छिगु म्‍हुतुं पिहां वःगु परमप्रभुया वचन सत्‍य खः धकाः आः जिं सिल!”




\par }\Chap{18}{\SH एलिया व बालया अगमवक्तात
\par }
{\PP \VerseOne{1}यक्‍व दिं लिपा, वा मवःगु स्‍वंगूगु दँय् परमप्रभुयागु थ्‍व वचन एलियायाथाय् वल, “आहाब जुजुयात नापलाः हुँ, अले जिं वा वय्‌काबी।”

\VS{2}उकिं एलिया आहाबयाथाय् वन।

\par }{\PP उबलय् सामरियाय् तच्‍वकं अनिकाल जुयाच्‍वंगु खः।

\VS{3}आहाबं राजदरबारयाम्‍ह मू हाकिम ओबदियायात सःतके छ्वल। ओबदिया परमप्रभुयात तसकं मानय् याइम्‍ह खः।

\VS{4}ईजेबेलं परमप्रभुया अगमवक्तातय्‌त स्‍यानाच्‍वंबलय् ओबदियां सछिम्‍ह (१००) अगमवक्तातय्‌त नकाः त्‍वंकाः नेय्‌म्‍ह नेय्‌म्‍ह यानाः निगू गुफाय् सुचुकातःगु खः।

\VS{5}आहाबं ओबदियायात धाल, “देशया फुक्‍क बुँगाःचा व फुक्‍क खुसिया लिक्‍क हुँ। झीत सल व खच्‍चरतय्‌त नकेत भतिचा सां घाँय् दइ ला? घाँय् दःसा झीसं थः पशुतय्‌त स्‍याये मालि मखु।”

\VS{6}उकिं इमिसं घाँय् माःवनेत थःथवय् देश इना काल। अले आहाब छखेपाखे व ओबदिया मेखेपाखे वन।


\par }{\PP \VS{7}ओबदिया लँय् वनाच्‍वंबलय् वं आकाझाकां एलिया थःपाखे वयाच्‍वंगु खन। ओबदियां वयात म्‍हसियाः बँय् भ्‍वसुलाः धाल, “हे जिमि प्रभु, छि धात्‍थें एलिया हे खः ला?”


\par }{\PP \VS{8}वं लिसः बिल, “खः, जि एलिया हे खः। एलिया थन दु धकाः छिमि मालिकयात धाः हुँ।”


\par }{\PP \VS{9}ओबदियां धाल, “जिं छु द्वंकागु दु धकाः छिं थः दासयात स्‍याकेत आहाबयात लःल्‍हानादीगु?

\VS{10}धात्‍थें परमप्रभु छिकपिनि परमेश्‍वर म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं पाफयाः धाये छितः मालेत जिमि मालिकं मनूत छ्वयामदीगु गुगुं जाति अथवा राज्‍य ल्‍यं मदये धुंकल। गुगुं देशयाम्‍ह जुजुं जिगु देशय् एलिया मदु धकाः धाःसा आहाब जुजुं उम्‍ह जुजुयात वं धाःगु खँ सत्‍य खः धकाः पाफय्‌कीगु।

\VS{11}आः छिं धयादी, ‘थः मालिकयात एलिया थन दु धकाः धा हुँ।’

\VS{12}जि थनं वनेधुंकाः परमप्रभुया आत्‍मां छितः गन यंकी जिं मस्‍यू। जिं वनाः आहाबयात धायेधुंकाः वं छितः लुइके मफुत धाःसा जितः स्‍याइ। तर जि छिकपिनि दासं ल्‍याय्‌म्‍हबलय्‌निसें हे परमप्रभुया आराधना यानावयाच्‍वनागु दु।

\VS{13}हे जिमि मालिक, परमप्रभुया अगमवक्तातय्‌त स्‍यानाच्‍वंबलय् जिं छु यात व छिं मस्‍यू ला? जिं इपिं मध्‍ये सछिम्‍ह (१००) अगमवक्तातय्‌त नकाः त्‍वंकाः नेय्‌म्‍ह नेय्‌म्‍ह यानाः निगू गुफाय् सुचुकातया।

\VS{14}आः छिं जितः जिमि मालिकयाथाय् वनाः एलिया थन दु धाः धकाः धयादी। वं ला जितः स्‍याइ।”


\par }{\PP \VS{15}एलियां धाल, “धात्‍थें जिं सेवा याना वयाच्‍वनाम्‍ह दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमप्रभु म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं पाफयाः धाये थौं धात्‍थें हे जि आहाबया न्‍ह्यःने वने।”


\par }{\SH एलीया कर्मेल पहाडय्
\par }
{\PP \VS{16}उकिं ओबदिया आहाबयात नापलाः वन। अले वयात एलिया वःगु दु धकाः धाल। आहाब एलियायात नापलाः वन।

\VS{17}एलियायात खनेवं आहाबं धाल, “इस्राएलयात दुःख ब्‍यूम्‍ह छ हे, मखु ला?”


\par }{\PP \VS{18}वं धाल, “जिं इस्राएलयात दुःख बियागु मदु, तर छि व छिकपिनि बौया परिवारं ब्‍यूगु दु। छिं परमप्रभुया उजं मानय् मयासें बालद्यःतय्‌त पुजा याना जूगु दु।

\VS{19}आः छिं कर्मेल डाँडाय् जितः नापलायेत इस्राएलं फुक्‍क मनूतय्‌त सःतादिसँ। अले ईजेबेलया टेबिलय् च्‍वनानइपिं बालया प्‍यसः व नेय्‌म्‍ह (४५०) अगमवक्ता व अशेरामय्‌जुया प्‍यसःम्‍ह (४००) अगमवक्तातय्‌त नं ब्‍वनाहयादिसँ।”


\par }{\PP \VS{20}उकिं आहाबं फुक्‍क इस्राएलीतय्‌त सःतके छ्वत, अले फुक्‍क अगमवक्तातय्‌त कर्मेल डाँडाय् मुंकल।

\VS{21}एलियां मनूतय् न्‍ह्यःने वनाः थथे धाल, “छिपिं गुबलय् तक दोमन जुयाच्‍वनेगु? परमप्रभु हे परमेश्‍वर खःसा वया ल्‍युने हुँ। बाल परमेश्‍वर खःसा वया ल्‍युने हुँ।”

\par }{\PP तर मनूतय्‌सं छुं मधाः।


\par }{\PP \VS{22}अले एलियां इमित धाल, “परमप्रभुया अगमवक्तात मध्‍ये जि हे जक ल्‍यनाच्‍वंगु दु। तर बालया ला प्‍यसः व नेय्‌म्‍ह (४५०) अगमवक्तात दु।

\VS{23}जिमिगु निंतिं निम्‍ह द्वहं हजि। अले छम्‍ह थःगु निंतिं ल्‍ययाः वयात कुचा कुचा यानाः पालाः मि मच्‍याकूसें सिँया च्‍वय् तयेमाः। जिं मेम्‍ह द्वहंयात तयार याये, वयात सिँया च्‍वय् तये मि धाःसा च्‍याके मखु।

\VS{24}अले छिमिसं थः द्यःयात सःती, जिं परमप्रभुया नां काये। गुम्‍हय्‌सिनं मि कुतुकाः लिसः बी वय्‌कः हे परमेश्‍वर खः।”

\par }{\PP अले फुक्‍क मनूतय्‌सं धाल, “छिं खःगु खँ धयादिल।”


\par }{\PP \VS{25}एलियां बालया अगमवक्तातय्‌त धाल, “छिपिं यक्‍व दुगुलिं छिमिसं न्‍हापा छम्‍ह द्वहं ल्‍ययाः तयार या, अले थः द्यःयात प्रार्थना या। मि धाःसा च्‍याके मते।”

\VS{26}उकिं इमिसं थःत ब्‍यूम्‍ह द्वहं कयाः तयार यात।

\par }{\PP अले इमिसं सुथंनिसें बहनी तक बालया नां कयाः प्रार्थना यात। इपिं “हे बाल, जिमित लिसः बियादिसँ” धकाः चिल्‍लाय् दनाः हाल। तर छुं सः मवः, सुनानं लिसः मब्‍यू। अले इपिं थःपिन्‍सं दय्‌कूगु वेदीया छचाःखेरं प्‍याखं हुल।


\par }{\PP \VS{27}बान्‍हि जूबलय् एलियां थथे धकाः गिजय् यात, “अज्‍ज तःसलं हा! व ला द्यः हे खः! वं तसकं धन्‍दा कयाच्‍वंगु दु जुइफु, वा वया लिमलाः जुइफु, वा व चाःह्यु वंगु जुइफु, वा द्यनाच्‍वंगु जुइफु, वयात थनेमाः।”

\VS{28}उकिं इपिं अज्‍ज तःसलं हाल अले इमिगु चलन कथं हि मवतले थःम्‍हं थःत हे तरवार व भालां घाःपाः यात।

\VS{29}बान्‍हि नं बित, बहनिया बलि बीगु ई तक हे इपिं अगमवाणी ल्‍हानाच्‍वन। तर छुं सः मवः, सुनानं लिसः मब्‍यू, सुनानं ध्‍यान मब्‍यू।


\par }{\PP \VS{30}अले एलियां फुक्‍क मनूतय्‌त धाल, “जिगु न्‍ह्यःने वा!” इपिं वयागु न्‍ह्यःने वल। अले वं परमप्रभुयागु दुंगु वेदी ल्‍ह्वन।

\VS{31}एलियां याकूबयापाखें वःगु छगू छगू कुलया निंतिं छगः छगः यानाः झिंनिगः ल्‍वहं काल। याकूबयाथाय् “छंगु नां इस्राएल जुइ” धकाः परमप्रभुया थ्‍व वचन वःगु खः।\XREF{✡}{{\XO 18:31 }{\XO{१८:३१
}}{\XT{उत ३२:२८; ३५:१०}}}

\VS{32}उपिं ल्‍वहंत कयाः वं परमप्रभुया नामय् छगू वेदी दय्‌कल। वं उगु वेदीया जःखः झिंन्‍यागू (१५) लिटर ति पुसा न्‍ह्यनिगु तःधंगु गाः म्‍हुल।

\VS{33}अले वं वेदीइ सिँ मिलय् यात। द्वहंयात कुचा कुचा यानाः पालाः सिँया च्‍वय् तयाबिल। वं इमित धाल, “प्‍यंगः घः जाय्‌क लः तयाः उकियात थ्‍व बलिइ व सिँलय् प्‍वंकाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{34}वं धाल, “हानं अथे हे या।” इमिसं अथे हे यात।

\par }{\PP वं उजं बिल, “स्‍वकः खुसी नं अथे हे या।” इमिसं स्‍वकः खुसी नं अथे हे यात।

\VS{35}लः वेदीया छचाःखेरं वानाः गाः नं जाल।


\par }{\PP \VS{36}बलि बीगु इलय् एलिया अगमवक्तां न्‍ह्यःने वनाः प्रार्थना यात, “हे परमप्रभु परमेश्‍वर, अब्राहाम, इसहाक व याकूबया परमेश्‍वर, इस्राएलय् छि हे परमेश्‍वर खः धकाः थौं क्‍यनादिसँ। जि छिकपिनि दास खः, जिं थ्‍व फुक्‍क छिं धयादीगु थें हे यानागु खः।

\VS{37}जितः लिसः बियादिसँ! हे परमप्रभु, जितः लिसः बियादिसँ! थुपिं मनूतय्‌सं छि हे परमप्रभु, परमेश्‍वर खः अले छिं हे इमिगु मनयात हीकादी धकाः सीमा।”


\par }{\PP \VS{38}अबलय् हे परमप्रभुया मि कुतुंवल अले मिं बलि, सिँ, ल्‍वहं व चायात भस्‍म यानाबिल। अले गालय् दुगु लःयात नं गंकाबिल।


\par }{\PP \VS{39}थ्‍व खनाः फुक्‍क मनूतय्‌सं बँय् ग्‍वारातुलाः थथे धाल, “परमप्रभु हे परमेश्‍वर खः, परमप्रभु हे परमेश्‍वर खः!”


\par }{\PP \VS{40}एलियां इमित धाल, “बालया अगमवक्तातय्‌त ज्‍वँ, इपिं छम्‍हय्‌सित नं त्‍वःते मते।” मनूतय्‌सं इमित ज्‍वन। अले एलियां इमित क्‍वय् कीशोन खुसिइ यंकाः स्‍यात।


\par }{\SH अनिकाल सिधःगु
\par }
{\PP \VS{41}अनंलि एलियां आहाब जुजुयात धाल, “झासँ, छुं नयेत्‍वने यानादिसँ! जिं तसकं वाफय् वयाच्‍वंगु सः ताःगु दु।”

\VS{42}आहाब नयेत त्‍वनेत वन, एलिया धाःसा कर्मेल डाँडाया च्‍वकाय् थाहां वन। अन वं बँय् क्‍वछुनाः थःगु छ्यं पुलिया दथुइ तल।\XREF{✡}{{\XO 18:42 }{\XO{१८:४२-४५
}}{\XT{याक ५:१८}}}


\par }{\PP \VS{43}वं थः च्‍यःयात धाल, “वनाः समुद्रपाखे बांलाक स्‍व।”

\par }{\PP च्‍यलं वनाः बांलाक स्‍वयाः धाल, “छुं खने मदु।”

\par }{\PP अले वं धाल, “हाकनं हुँ।” वं न्‍हय्‌कः थथे धाल।


\par }{\PP \VS{44}न्‍हय्‌कःगु पालय् वं वयाः थथे धाल, “मनूया ल्‍हाः थें चिधंगु छगू सुपाँय् समुद्रं थाहां वयाच्‍वंगु दु।”

\par }{\PP एलियां धाल, “आहाबयाथाय् वनाः धा, ‘थःगु रथ तयार या, अले वा वयाः छन्‍त पने न्‍ह्यः हे छ छेँय् लिहां हुँ।’ ”


\par }{\PP \VS{45}भचा जायेवं हे आकाश सुपाचं हाकुसे च्‍वन, फय् वल, तसकं वा वल, अले आहाब थःगु रथय् च्‍वनाः यिजरेलय् वन।

\VS{46}एलियायाके परमप्रभुया शक्ति वल, अले थःगु गा जँय् हिनाः व आहाबया न्‍ह्यःने न्‍ह्यःने यिजरेल तक हे ब्‍वांय् वन।




\par }\Chap{19}{\SH एलिया होरेब पर्वतय् बिस्‍युं वंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}एलियां छु छु यात, फुक्‍क अगमवक्तातय्‌त वं तरवारं गय् यानाः स्‍यात धइगु खँ आहाबं ईजेबेलयात कन।

\VS{2}उकिं ईजेबेलं एलियायाथाय् छम्‍ह दूतयात थथे धाय्‌के छ्वल, “गथे छं जिमि अगमवक्तातय्‌त स्‍यात, अथे हे यानाः कन्‍हय् थुगु हे इलय् तक जिं छन्‍त मस्‍यात धाःसा द्यःतय्‌सं जितः स्‍यायेमा।”


\par }{\PP \VS{3}एलिया ग्‍यानाः थःगु ज्‍यान बचय् यायेत बिस्‍युं वन। यहूदाया बेर्शेबाय् थ्‍यनेधुंकाः वं थः च्‍यःयात अन हे त्‍वःतल।

\VS{4}थः धाःसा मरुभूमिइ न्‍हिच्‍छि न्‍यासि वन। व छमा सिमा दुथाय् दित अले सिमाया क्‍वय् फेतुनाः वं थः सीसां जिल धकाः मतिइ तयाः प्रार्थना यात, “हे परमप्रभु, जिगु ज्‍यान कयादिसँ, आः अप्‍वः जुइ धुंकल। छाय्‌धाःसा जि थः पुर्खात स्‍वयाः भिंम्‍ह मखु।”\XREF{✡}{{\XO 19:4 }{\XO{१९:४
}}{\XT{योना ४:३}}}

\VS{5}व हे सिमाया क्‍वय् व ग्‍वारातुल अले स्‍याक्‍क न्‍ह्यः वय्‌कल।

\par }{\PP आकाझाकां छम्‍ह स्‍वर्गदूत वयाः वयात थियाः थथे धाल, “दनाः न!”

\VS{6}वं थुखे उखे स्‍वल। थःगु छ्यं लिक्‍क वं क्‍वाःगु कोइलाय् छपा मरि व छथल लः खन। नयाःत्‍वनाः व हानं द्यन।


\par }{\PP \VS{7}परमप्रभुया स्‍वर्गदूत हानं लिहां वल। निक्‍वः खुसी वयात थियाः थथे धाल, “दनाः न, छ तापाक वने माःनि।”

\VS{8}वं दनाः नल, त्‍वन, व हे नसां बल दयाः पिइन्‍हु तक चान्‍हि न्‍यासि वँवं व परमेश्‍वरया पर्वत होरेबय्\FTNT{*}{{\FR 19:8 }{\FR{१९:८
}}{\FQ{होरेब
}}{\FT{थ्‍व सीनै पर्वतया मेगु नां खः
}}} थ्‍यंकः वन।

\VS{9}अन छगू गुफाय् दुहां वनाः चच्‍छि अन हे च्‍वन।

\par }{\SH परमप्रभु एलिया थासय् खनेदय्‌क झाःगु
\par }
{\PP परमप्रभुया थ्‍व वचन वयाथाय् वल, “अय् एलिया, थन छ छु यानाच्‍वनागु?”


\par }{\PP \VS{10}वं लिसः बिल, “दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमप्रभु परमेश्‍वरया निंतिं जिके यक्‍व जोश दु, इस्राएलीतय्‌सं छिगु बाचायात त्‍वःतूगु दु, छिगु वेदीत थुनाब्‍यूगु दु अले छिकपिनि अगमवक्तातय्‌त तरवारं स्‍याःगु दु। जि जक ल्‍यंदनि, इमिसं जितः नं स्‍यायेत स्‍वयाच्‍वंगु दु।”\XREF{✡}{{\XO 19:10 }{\XO{१९:१०
}}{\XT{रोम ११:३}}}


\par }{\PP \VS{11}परमप्रभुं धयादिल, “पर्वतय् वनाः परमप्रभुया न्‍ह्यःने दँ, छाय्‌धाःसा परमप्रभु अनं जुयाः झायादीत्‍यंगु दु।”

\par }{\PP अले तसकं वःगु वाफसं परमप्रभुया न्‍ह्यःने पहाडयात तछ्यानाबिल, ल्‍वहंयात कुचा कुचा यानाबिल। अय्‌नं परमप्रभु उगु फसय् मदी। वाफय् वयेधुंकाः भ्‍वखाय् ब्‍वल। उगु भ्‍वखाचय् नं परमप्रभु मदी।

\VS{12}भ्‍वखाय् ब्‍वयेधुंकाः मि वल, अय्‌नं परमप्रभु उगु मिइ मदी। मिया लिपा नाइसे च्‍वंगु, चिसलं खँ ल्‍हाःगु सः ताये दत।

\VS{13}व सः तायेवं एलियां थःगु ख्‍वाः गां त्‍वपुल, अले पिहां वनाः गुफाय् दुहां वनेथाय् दन।

\par }{\PP छगू सलं वयात थथे धाल, “एलिया, छ थन छु यानाच्‍वनागु?”


\par }{\PP \VS{14}वं लिसः बिल, “दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमप्रभु परमेश्‍वरया निंतिं जिके यक्‍व जोश दु, इस्राएलीतय्‌सं छिगु बाचायात त्‍वःतूगु दु, छिगु वेदीयात थुनाब्‍यूगु दु अले छिकपिनि अगमवक्तातय्‌त तरवारं स्‍याःगु दु। जि जक ल्‍यंदनि, इमिसं जितः नं स्‍यायेत स्‍वयाच्‍वंगु दु।”


\par }{\PP \VS{15}परमप्रभुं वयात धयादिल, “हुँ, दमस्‍कसया मरुभूमिइ लिहां हुँ, अन थ्‍यनेधुंकाः छं अरामयाम्‍ह जुजु जुइत हजाएलयात अभिषेक या!\XREF{✡}{{\XO 19:15 }{\XO{१९:१५
}}{\XT{२ राज ८:७-१३}}}

\VS{16}अले इस्राएलया जुजु जुइत निम्‍शीया काय् येहूयात अभिषेक या, अले थःगु थासय् अगमवक्ता जुइत हाबिल-महोलायाम्‍ह शाफातया काय् एलीशायात अभिषेक या।\XREF{✡}{{\XO 19:16 }{\XO{१९:१६
}}{\XT{२ राज ९:१-६}}}

\VS{17}हजाएलया तरवारं बचय् जूपिन्‍त येहूनं स्‍याइ, येहूया तरवारं बचय् जूपिन्‍त एलीशां स्‍याइ।

\VS{18}अय्‌नं जिं इस्राएलय् न्‍हय्‌द्वःम्‍ह (७,०००) बचय् यानातये। थुपिं फुक्‍क बालया न्‍ह्यःने छ्यं क्‍वःमछुकुपिं व वयात चुप्‍पा मनःपिं खः।”\XREF{✡}{{\XO 19:18 }{\XO{१९:१८
}}{\XT{रोम ११:४}}}


\par }{\SH एलीशायात सःतूगु
\par }
{\PP \VS{19}उकिं एलिया अनं वन, वं द्वहंतय्‌त साय्‌काः बुँ पालाच्‍वंम्‍ह शाफातया काय् एलीशायात लुइकल। वया न्‍ह्यःने झिंनिज्‍वः द्वहं दु। व थः धाःसा दकलय् लिपाया द्वहंया ज्‍वःनापं बुँ पालाच्‍वंगु खः। एलियां वनाः थःगु गा त्‍वयाः एलीशायात न्‍यय्‌काबिल।

\VS{20}अले एलीशा थः द्वहंत त्‍वःताः एलियाया ल्‍यूल्‍यू ब्‍वाँय् वन। एलीशां धाल, “जितः थः मां-बौयात चुप्‍पा नयाः बिदा काय्‌के बियादिसँ, अले जि छिगु ल्‍युने वये।”

\par }{\PP एलियां धाल, “हुँ, जिं छन्‍त छु यानागु दु?”


\par }{\PP \VS{21}अले एलियायात त्‍वःताः वं छज्‍वः द्वहं कयाः स्‍यात। वं हलोया सिँ छ्वय्‌काः ला दय्‌काः मनूतय्‌त बिल, इमिसं ला नल। अनंलि एलीशा एलियाया ल्‍यूल्‍यू वन अले वयागु सेवा यात।




\par }\Chap{20}{\SH अरामया जुजुं सामरीयाय् हमला याःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}अरामया जुजु बेन-हददं थः फुक्‍क सेना मुंकल। वनापं सल व रथ दुपिं स्‍विनिम्‍ह जुजुपिं नं दु। इपिंनापं व च्‍वय् थाहां वन, अले इस्राएलया राजधानी सामरीयायात घेरय् यानाः हमला यात।

\VS{2}वं शहरय् इस्राएलया जुजु आहाबयाथाय् दूततय्‌त थथे धाय्‌के छ्वल, “बेन-हददं थथे धयादी,

\VS{3}‘छंगु लुँ व वहः जिगु खः, छं बांबांलाःपिं कलाःपिं व काय्‌म्‍ह्याय्‌पिं नं जिगु हे खः।’ ”


\par }{\PP \VS{4}इस्राएलया जुजुं लिसः बिल, “हे जिम्‍ह प्रभु महाराज, छिं धयादीगु थें, जि व जिके दुगु फुक्‍क छिगु हे खः।”


\par }{\PP \VS{5}दूततय्‌सं हाकनं वयाः थथे धाल, “बेन-हददं थथे धयादी, ‘छंगु लुँ व वहः, छं कलाःपिं व काय्‌म्‍ह्याय्‌पिं जितः ब्‍यु धकाः जिं खबर छ्वयाहयागु खः।

\VS{6}तर कन्‍हय् थुबलय् हे जिं थः मनूतय्‌त छन्‍थाय् छ्वयाहये। इमिसं छंगु दरबार व छिमि हाकिमतय्‌गु छेँय् माला स्‍वयेगु याइ। इमिसं छन्‍त यःगु फुक्‍क सामान लाकायंकी।’ ”


\par }{\PP \VS{7}अले इस्राएलयाम्‍ह जुजुं थः देशयापिं थकालित सकसितं सःताः थथे धाल, “थ्‍व मनुखं समस्‍या हयेत कुतः यानाच्‍वंगु दु। वं जिमि कलाःपिं, मस्‍त, वहः व लुँ फ्‍वंबलय् जिं म्‍हाः मधया।”


\par }{\PP \VS{8}फुक्‍क थकालित व मनूतय्‌सं लिसः बिल, “वयागु खँ न्‍यनादी मते। वं फ्‍वंगु बियादी मते।”


\par }{\PP \VS{9}उकिं वं बेन-हददया दूततय्‌त थथे लिसः बिल, “जिम्‍ह प्रभु महाराजयात थथे धा, ‘महाराजं दकलय् न्‍हापा फ्‍वनादीगु जिं फुक्‍क बी। तर थ्‍व उजं धाःसा जिं मानय् याये मफु।’ ” इमिसं थ्‍व खबर जुजुयाथाय् यंकाबिल।


\par }{\PP \VS{10}अले बेन-हददं आहाबयात मेगु खबर छ्वल, “सामरीयायागु ल्‍यं दुगु धू जिमि छम्‍ह छम्‍ह सिपाइँयात छम्‍हु छम्‍हु बीत जक गाःसां द्यःतय्‌सं जितः बांमलाक्‍क सजाँय बियादीमा।”


\par }{\PP \VS{11}इस्राएलया जुजुं लिसः बिल, “वयात थथे धयाब्‍यु, कवच फिनातःम्‍ह मनुखं व त्‍वइम्‍ह मनुखं थें फुँइ क्‍यने मज्‍यू।”


\par }{\PP \VS{12}बेन-हदद व मेपिं जुजुपिं थथःगु पालय् अय्‌लाखं काय्‌काच्‍वंबलय् वं आहाबयागु थ्‍व खबर न्‍यन। वं थः मनूतय्‌त हमला यायेत तयार जु धकाः उजं बिल। अले इपिं उगु शहरय् हमला यायेत तयार जुल।


\par }{\SH आहाबं बेन-हददयात बुकूगु
\par }
{\PP \VS{13}थुबलय् हे छम्‍ह अगमवक्तां इस्राएलया जुजुयाथाय् वयाः थथे धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, ‘छु छं शत्रुतय् ग्‍वाः ग्‍वाः सिपाइँतय्‌त खं ला? थौं हे जिं थुपिं सकसितं छंगु ल्‍हातय् लाकाबी, अले छं जि हे परमप्रभु खः धका म्‍हसी।’ ”


\par }{\PP \VS{14}आहाबं न्‍यन, “सुयागु पाखें?”

\par }{\PP उकिं वं धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, ‘प्रान्‍त प्रान्‍तयापिं सेनापतितय् क्‍वय्‌यापिं ल्‍याय्‌म्‍हपिं कप्‍तानतपाखें।’ ”

\par }{\PP वं न्‍यन, “लडाइँ सुनां शुरु याइ?”

\par }{\PP अगमवक्तां लिसः बिल, “छं।”


\par }{\PP \VS{15}उकिं वं प्रान्‍त प्रान्‍तयापिं सेनापतितय् क्‍वय्‌यापिं निसः व स्‍विनिम्‍ह (२३२) ल्‍याय्‌म्‍हपिं कप्‍तानतय्‌त सःतके छ्वल। अनंलि वं फुक्‍क इस्राएली सेनायात सःतके छ्वल। इपिं न्‍हय्‌द्वःम्‍ह (७,०००) दु।

\VS{16}न्‍हिनय् बेन-हदद अले वनापं मिलय् जूपिं स्‍विनिम्‍ह (३२) जुजुपिं थथःगु पालय् अय्‌लाखं काय्‌काच्‍वंबलय् इपिं पिहां वन।

\VS{17}प्रान्‍त प्रान्‍तयापिं सेनापतितय् क्‍वय्‌यापिं उपिं ल्‍याय्‌म्‍हपिं नायःत न्‍हापा पिहां वन।

\par }{\PP बेन-हददं जासूसतय्‌त स्‍वके छ्वल। इमिसं सामरीयां छपुचः सिपाइँत वयाच्‍वंगु दु धकाः वयात खबर बिल।


\par }{\PP \VS{18}वं धाल, “इपिं मिलय् जुइत वःगु जूसा म्‍वाःम्‍वाकं ज्‍वनाहजि। लडाइँ यायेत वःगु जूसां म्‍वाःम्‍वाकं हे ज्‍वनाहजि!”


\par }{\PP \VS{19}अले प्रान्‍त प्रान्‍तयापिं सेनापतितय् क्‍वय्‌यापिं उपिं कप्‍तान व इमि ल्‍यूल्‍यू सिपाइँत शहरं पिहां वन।

\VS{20}इमिसं थथःगु न्‍ह्यःने दुपिं शत्रुयात स्‍यानाबिल। अले अरामीत बिस्‍युं वन। इस्राएलं इमित ल्‍यू वन। तर अरामया जुजु बेन-हदद सल गयाः छुं सलगइपिं सिपाइँतनापं बचय् जुयाः बिस्‍युं वन।

\VS{21}इस्राएलया जुजु आहाब जुजु न्‍ह्यज्‍यात। वं अरामीतय् सल व रथत कब्‍जा यात, अले यक्‍व अरामीतय्‌त स्‍यात।


\par }{\PP \VS{22}अनंलि उम्‍ह अगमवक्ता इस्राएलया जुजुयाथाय् वयाः थथे धाल, “वनाः लडाइँया निंतिं थःत बल्‍लाकि! छं छु यायेमाः व बांलाक बिचाः या। वइगु बसन्‍त ऋतुबलय् अरामया जुजुं छन्‍त हाकनं हमला याइ।”


\par }{\SH अरामं निक्‍वः खुसी हमला याःगु
\par }
{\PP \VS{23}अरामीत बुइधुंकाः सल्‍लाह बीपिन्‍सं अरामया जुजुयात थथे धाल, “इस्राएलीतय् द्यः डाँडाया द्यः खः, उकिं इमिसं झीत त्‍याकल। तर मैदानय् लडाइँ याये दत धाःसा झीपिं त्‍याइ।

\VS{24}छिं फुक्‍क जुजुपिन्‍त सेनापतिया थासं लिकयादिसँ। अले इमिगु थासय् मेपिं सेनापतित ल्‍ययादिसँ।

\VS{25}अनंलि न्‍हापा बूपिं सेना ति हे तःधंगु सेना दय्‌कादिसँ। सलया पलेसा सल व रथया पलेसा रथ, झीसं इपिंलिसें मैदानय् लडाइँ याये। अले झीपिं त्‍याइ।” बेन-हददं इमिगु सल्‍लाह न्‍यनाः अथे हे यात।


\par }{\PP \VS{26}उकिं बसन्‍त ऋतुबलय् बेन-हददं थः सेना मुंकल। अले इस्राएलय् हमला यायेत अपेक शहरय् थाहां वन।

\VS{27}इस्राएलीत नं ल्‍वाभः ज्‍वनाः मुन। इपिं सकसितं नयेगु सामान बिल। अले इपिं निगू पुचः जुयाः इपिंलिसें ल्‍वाः वन। इस्राएलीतय्‌सं इमिगु चुलिंचू छाउनी दय्‌कल। इस्राएलीत दुगुतय्‌गु निगू चिचीधंगु बथां थें च्‍वं। अरामीत धाःसा मैदान जाय्‌कः न्‍यनाच्‍वनाच्‍वंगु दु।


\par }{\PP \VS{28}उम्‍ह अगमवक्तां आहाब जुजुयाथाय् वयाः थथे धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, ‘अरामीतय्‌सं परमप्रभु ला डाँडायाम्‍ह परमेश्‍वर खः तर मैदानयाम्‍ह मखु धाःगु दु। उकिं जिं थ्‍व तःधंगु सेनायात छंगु ल्‍हातय् लःल्‍हानाबी। अले छं जि हे परमप्रभु खः हे धकाः म्‍हसी।’ ”


\par }{\PP \VS{29}न्‍हय्‌न्‍हु तक इस्राएलीत व अरामीत चुलिंचू थथःगु छाउनीइ च्‍वनाच्‍वन। न्‍हय्‌न्‍हु दुखुन्‍हु लडाइँ शुरु जुल। इस्राएलीतय्‌सं छन्‍हुं हे १,००,००० म्‍ह अरामी न्‍यासि जुइपिं सिपाइँतय्‌त स्‍यात।

\VS{30}बचय्‌जूपिं जुक्‍व अपेक शहरय् बिस्‍युं वन। अन नं शहरया पःखाः दुनाः उपिं मध्‍ये निइन्‍हय्‌द्वःम्‍हय्‌सित (२७,०००) ल्‍हाकल। बेन-हदद नं शहरय् बिस्‍युं वनाः छखा छेँया दुनेया क्‍वथाय् सुलाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{31}बेन-हददया भारदारतय्‌सं वयात थथे धाल, “इस्राएली जुजुपिं दयामाया दुपिं खः धकाः जिमिसं न्‍यनागु दु। जिमित भांग्रा हिनाः अले थःगु कपालय् खिपः चिनाः इस्राएलया जुजुयाथाय् वनेबियादिसँ। वं छितः त्‍वःताबी ला?”


\par }{\PP \VS{32}इमिसं जँय् भांग्रा व कपालय् खिपः चित, अले आहाबयाथाय् वनाः थथे धाल, “छिकपिनि दास बेन-हददं धाइ, ‘जितः म्‍वाका तयादिसँ।’ ”

\par }{\PP आहाबं वयात धाल, “व आः तक नं म्‍वानाच्‍वंगु दु ला? व ला जिमि किजा खः।”


\par }{\PP \VS{33}वया मनूतय्‌सं जुजुया थ्‍व खँयात भिंगु लक्षण ताय्‌काः थत्‍थें मौका कयाः धाल, “छिं धयादीगु थें बेन-हदद छिकपिनि हे किजा खः।”

\par }{\PP अले वं धाल, “वयात जिथाय् हजि।” बेन-हदद वयेधुंकाः आहाबं वयात थःगु रथय् तल।


\par }{\PP \VS{34}बेन-हददं धाल, “जिमि बौनं छिकपिनि बौपाखें काःगु शहरत जिं छितः लितबी। जिमि बौनं सामरियाय् याःगु थें छिं नं दमस्‍कसय् ब्‍यापार यायेगुथाय् चाय्‌कादिसँ।”

\par }{\PP आहाबं धाल, “छं छगू सन्‍धि यात धाःसा जिं छन्‍त त्‍वःताबी।” उकिं वं वलिसें छगू सन्‍धि यात, अले वयात वनेबिल।


\par }{\SH छम्‍ह अगमवक्तां आहाबयात दोपं बीगु
\par }
{\PP \VS{35}परमप्रभुया वचनपाखें अगमवक्ताया पुचःयापिं छम्‍हय्‌सिनं मेछम्‍हय्‌सित धाल, “जितः छंगु हतियारं कय्‌कि।” तर वं म्‍हाः धाल।


\par }{\PP \VS{36}उकिं वं वयात धाल, “छं परमप्रभुया उजं मानय् मयाःगुलिं जितः त्‍वःताः वनेवं छन्‍त छम्‍ह सिंहं स्‍याइ।” व मनू वनेधुंकाः छम्‍ह सिंहं हमला यानाः वयात स्‍यानाबिल।\XREF{✡}{{\XO 20:36 }{\XO{२०:३६
}}{\XT{१ राज १३:२४}}}


\par }{\PP \VS{37}अगमवक्ता मेम्‍ह छम्‍ह मनूयाथाय् वनाः थथे धाल, “जितः छंगु हतियारं कय्‌कि।” उकिं वं वयात कय्‌काः घाःपाः यानाबिल।

\VS{38}अले अगमवक्ता वनाः लँय् जुजुयात पियाच्‍वन। वं थःगु मिखाय् पट्टी चिनाः थःत मेम्‍ह थें च्‍वंकल।

\VS{39}जुजु लिक्‍क थ्‍यनेवं अगमवक्तां वयात धाल, “छसपोल! जि लडाइँ यानाच्‍वनाबलय् छम्‍ह सिपाइँनं छम्‍ह शत्रुयात ज्‍वनाः जिथाय् हयाः थ्‍वयात स्‍वयाच्‍वँ! थ्‍व बिस्‍युं वन धाःसा छन्‍त स्‍यायेगु जुइ वा छं ३४ किलोग्राम वहः पुलेमाली धाल।

\VS{40}जि ज्‍यां लिमलाःबलय् व मनू बिस्‍युं वन।”

\par }{\PP जुजुं लिसः बिल, “छं छंगु सजाँय थःम्‍हं हे धयाच्‍वंगु दु, छं थःगु सजाँय फये हे माः।”


\par }{\PP \VS{41}अगमवक्तां थःगु मिखां पट्टी लिकयाः वांछ्वल। जुजुं वयात छम्‍ह अगमवक्ता खः धकाः थत्‍थें म्‍हसीकल।

\VS{42}अनंलि अगमवक्तां जुजुयात धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, ‘जिं स्‍या धकाः धयाम्‍ह मनूयात छं त्‍वःताबिल। उकिं वयागु ज्‍यानया पलेसा छंगु ज्‍यान व वया प्रजाया पलेसा छंगु प्रजा जुइ।’ ”

\VS{43}अले इस्राएलया जुजु ख्‍वाः खिउँकाः तंम्‍वयाः सामरियाया थःगु दरबारय् वन।




\par }\Chap{21}{\SH नाबोतया दाखक्‍यब
\par }
{\PP \VerseOne{1}छुं ई लिपा छगू घटना जुल, यिजरेल शहरय् सामरिया जुजु आहाबया दरबार लिक्‍क नाबोत धाःम्‍ह छम्‍ह यिजरेलीया दाखक्‍यब दुगु जुयाच्‍वन।

\VS{2}छन्‍हु आहाबं नाबोतयात धाल, “जितः छंगु दाखक्‍यब ब्‍यु। व जिगु दरबारया लिक्‍क दु, अन जिं वाउँचा पी। उकिया पलेसा जिं छन्‍त बांलाःगु मेगु दाखक्‍यब बी, अथे मज्‍यूसा जिं उकिया गुलि मू तु उलि धिबा बी।”


\par }{\PP \VS{3}नाबोतं लिसः बिल, “थ्‍व दाखक्‍यब छितः बी मखु। थ्‍व जिगु पुर्खाया सर्बय खः। परमप्रभुं अथे जुइके नं बिया मदीमा।”


\par }{\PP \VS{4}नाबोतं धाःगु खँ न्‍यनाः आहाबयात तसकं म्‍हाइपुल अले व तमं छेँय् वन। व थःगु लासाय् वनाः अंगःपाखे थःगु ख्‍वाः स्‍वय्‌काः ग्‍वारातुलाच्‍वन। वं छुं नं मन।


\par }{\PP \VS{5}वया कलाः ईजेबेलं वनाः वयात न्‍यन, “छाय् छुं भपिया मदीयागु? छाय् छिगु ख्‍वाः थपाय्‌सकं खिउँगु?”


\par }{\PP \VS{6}अले वं वयात धाल, “जिं यिजरेली नाबोतयात ‘छंगु दाखक्‍यब जितः म्‍यु वा मेगु दाखक्‍यबनापं हिलाबुला या’ धकाः धया, तर वं दाखक्‍यब बी मखु धाल।”


\par }{\PP \VS{7}ईजेबेलं वयात धाल, “इस्राएलयाम्‍ह जुजु छि खः, कि सु खः? लासां दनादिसँ, ख्‍वाः खिउँकादी मते, छुं भपियादिसँ! जिं नाबोतया दाखक्‍यब छितः बीके।”


\par }{\PP \VS{8}अनंलि वं आहाबया नामं पौत च्‍वल, वयागु लाहा छाप तल, अले यिजरेलयापिं थकालितय्‌थाय् व ततःधंपिं मनूतय्‌थाय् छ्वल।

\VS{9}पौलय् थथे च्‍वयातःगु दु,

\par }{\PP “छन्‍हु अपसं च्‍वनेगु दिं घोषणा या, मनूत सकसितं छथाय् मुंकि, नाबोतयात मनूतय् दथुइ इज्‍जतया थासय् फेतुकि।

\VS{10}मेखेपाखे निम्‍ह लुच्‍चापिं मनूतय्‌त फेतुकाः वं परमेश्‍वर व जुजुयात सराः ब्‍यूगु दु धकाः धाय्‌की। अनंलि वयात पिने यंकाः ल्‍वहँतं कय्‌काः स्‍यानाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{11}ईजेबेलं धाःथें हे यिजरेलया थकालितय्‌सं यात।

\VS{12}इमिसं छन्‍हु अपसं तल, फुक्‍क मनूतय्‌त छथाय् मुंकल। अले नाबोतयात इज्‍जतया थासय् फेतुकल।

\VS{13}अले निम्‍ह लुच्‍चापिं मनूत वया वयागु चुलिंचू च्‍वन, इमिसं मनूतय् न्‍ह्यःने नाबोतयात थथे पाः यात, “वं जुजु व परमेश्‍वरयात सराः बिल।” उकिं वयात शहरं पिने यंकाः ल्‍वहँतं कय्‌काः स्‍यानाबिल।

\VS{14}अले इमिसं ईजेबेलयाथाय् थ्‍व खबर छ्वल, “नाबोतयात ल्‍वहँतं कय्‌काः स्‍याये धुन।”


\par }{\PP \VS{15}व खबर न्‍यनेवं ईजेबेलं आहाबयात धाल, “आः वनाः यिजरेली नाबोतं छितः मी मखु धकाः धाःगु दाखक्‍यब कयादिसँ। नाबोत सी धुंकत।”

\VS{16}नाबोत सीगु खँ न्‍यनाः आहाब थत्‍थें दाखक्‍यब कब्‍जा याः वन।


\par }{\PP \VS{17}थुबलय् हे परमप्रभुया थ्‍व वचन तिश्‍बीया एलियायाथाय् वल,

\VS{18}“सामरीयायाय् शासन याइम्‍ह इस्राएलया जुजु आहाबयात नापलायेत क्‍वहां हुँ। आहाब नाबोतया दाखक्‍यबय् दइ। वं दाखक्‍यब थःगु हे यानाः कायेत्‍यंगु दु।

\VS{19}आहाबयात जिं थथे धाःगु दु धकाः धा, परमप्रभुं थथे धयादी- ‘आहाब नाबोत धाःम्‍ह मनूयात स्‍यानाः छं वयागु दाखक्‍यब नं थःगु यानाः कायेत्‍यंगु दु। नाबोतया हि खिचातय्‌सं फ्‍यःगु थासय् हे छंगु हि नं खिचातय्‌सं फ्‍यइ।’ ”\XREF{✡}{{\XO 21:19 }{\XO{२१:१९
}}{\XT{१ राज २२:३८}}}


\par }{\PP \VS{20}एलियायात खनाः आहाबं धाल, “अय् जिम्‍ह शत्रु, छं जितः नाप हे लाकल!”

\par }{\PP एलियां लिसः बिल, “खः, जिं नापलाके धुन। परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यायेत छिं थःत मियादी धुंकूगु दु।

\VS{21}अथे जुयाः परमप्रभुं छितः धयादीगु दु, ‘जिं छंके विपत्ति हयेत्‍यनागु दु। जिं छिमि सन्‍तानतय्‌त भस्‍म यानाबी। दास थजुइमा वा स्‍वतन्‍त्र थजुइमा, इस्राएलया आहाबया परिवारयापिं फुक्‍क मिजंतय्‌त स्‍यानाबी।

\VS{22}छं जितः तंचाय्‌कूगुलिं अले इस्राएलयात पाप याकूगुलिं जिं छंगु घरानायात नबातया काय् यारोबामया घरानायात व अहियाहया काय् बाशाया घरानायात याःथें यानाबी।’


\par }{\PP \VS{23}“ईजेबेलया बारे परमप्रभुं धयादीगु दु, ‘यिजरेलया पखाःया लिक्‍क ईजेबेलयात खिचां नइ।’\XREF{✡}{{\XO 21:23 }{\XO{२१:२३
}}{\XT{२ राज ९:३६}}}


\par }{\PP \VS{24}“आहाबया घरानायापिं शहरय् सीपिन्‍त धाःसा खिचां नइ। ख्‍यलय् सीपिन्‍त धाःसा गिद्धतय्‌सं नइ।”


\par }{\PP \VS{25}(परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यायेत थःत म्‍यूम्‍ह आहाब थें ज्‍याःम्‍ह मेपिं सुं हे मदु। थः कलाः ईजेबेलं ग्‍वाकूगुलिं वं अथे याःगु खः।

\VS{26}एमोरीतय्‌सं थें मूर्ति पुजा यानाः वं दकलय् घच्‍चाइपुगु पापयात। एमोरीतय्‌त परमप्रभुं इस्राएलया न्‍ह्यःनं पितिना छ्वयादीगु खः।)


\par }{\PP \VS{27}एलियागु खँ न्‍यनाः आहाबं थःगु वसः खुत। अले भांग्रा हिनाः अपसं च्‍वन। व भांग्रा हिनाः हे द्यन, अले क्‍वमिलु जुयाजुल।


\par }{\PP \VS{28}अबलय् परमप्रभुया थ्‍व वचन तिश्‍बी एलियायाथाय् वल,

\VS{29}“आहाब जिगु न्‍ह्यःने क्‍वमिलु जूगु छु छं खं ला? वं थःत क्‍वमिलु याःगुलिं जिं व म्‍वानाच्‍वंतले वया परिवारयात सजाँय बी मखु। वया काय्‌या पालय् जिं आहाबया परिवारयात सजाँय बी।”




\par }\Chap{22}{\SH मीकाया अगमवक्तां आहाबयात ख्‍याच्‍वः ब्‍यूगु
\par }
{\R २ इति १८:२-२७

\par }{\PP \VerseOne{1}अनंलि स्‍वदँ तक अराम व इस्राएलया दथुइ लडाइँ मजू।

\VS{2}स्‍वदँ दुबलय् यहूदाया जुजु यहोशापात इस्राएलया जुजु आहाबयात नापलाः वन।

\VS{3}थुबलय् हे, इस्राएलया जुजुं थः भारदारतय्‌त न्‍यन, “झीसं आः तक छाय् अरामया जुजुया ल्‍हातं रामोत-गिलाद कायेत छुं मयानागु? व थाय् ला झीगु हे खः नि!”


\par }{\PP \VS{4}आहाबं यहोशापातयात न्‍यन, “रामोत-गिलादय् हमला यायेत छु छि जिनापं झायादी ला?”

\par }{\PP यहोशापातं इस्राएलया जुजुयात लिसः बिल, “जि छि थें खः, जिम्‍ह मनूत छिकपिनि मनूत थें खः, जिम्‍ह सलत छिकपिनि सलत थें खः।”

\VS{5}हानं यहोशापातं इस्राएलयाम्‍ह जुजुयात थथे धाल, “न्‍हापां परमप्रभुयाके नि सल्‍लाह कयादिसँ।”


\par }{\PP \VS{6}उकिं इस्राएलयाम्‍ह जुजुं प्‍यसःम्‍ह (४००) अगमवक्तातय्‌त मुंकाः इमित न्‍यन, “जिं रामोत-गिलादय् हमला याये ला कि मयाये?”

\par }{\PP इमिसं लिसः बिल, “हमला यानादिसँ, छाय्‌धाःसा परमप्रभुं व छिगु ल्‍हातय् बियादी।”


\par }{\PP \VS{7}तर यहोशापातं न्‍यन, “झीसं न्‍यनेत छु थन सुं परमप्रभुया अगमवक्ता मदु ला?”


\par }{\PP \VS{8}इस्राएलयाम्‍ह जुजुं यहोशापातयात धाल, “परमप्रभुयाके न्‍यनेत मेम्‍ह छम्‍ह मनू ला दु, तर व जितः तसकं मयः, छाय्‌धाःसा वं जिगु बारे भिंगु अगमवाणी ल्‍हाइ मखु। वं मभिंगु खँ जक धाइगु। व यिम्‍लाया काय् मीकाया खः।”

\par }{\PP यहोशापातं लिसः बिल, “जुजुं थथे धाये मज्‍यू।”


\par }{\PP \VS{9}अले इस्राएलयाम्‍ह जुजुं छम्‍ह हाकिमयात सःताः धाल, “यिम्‍लाया काय् मीकायायात थत्‍थें थन हजि!”


\par }{\PP \VS{10}इस्राएलयाम्‍ह जुजु आहाब व यहूदायाम्‍ह जुजु यहोशापात जुजुया वसः फिनाः सामरीयाया ध्‍वाखाया लिक्‍क च्‍वंगु खलाय् थथःगु सिंहासनय् च्‍वनाच्‍वन। अले आहाबया फुक्‍क अगमवक्तातय्‌सं इमिगु न्‍ह्यःने अगमवाणी ल्‍हानाच्‍वन।

\VS{11}केनानाया काय् सिदकियाहं नयागु नेकूत दय्‌काः थथे धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, ‘थुपिं नेकुलिं छिमिसं अरामीतय्‌त इपिं नाश मजुतले च्‍वयाच्‍वनी।’ ”


\par }{\PP \VS{12}मेपिं फुक्‍क अगमवक्तातय्‌सं अज्‍याःगु हे अगमवाणी ल्‍हानाच्‍वन। इमिसं धाल, “रामोत-गिलादय् हमला यानादिसँ! छिकपिं त्‍याइ। परमप्रभुं व जुजुया ल्‍हातय् बियादी।”


\par }{\PP \VS{13}मीकायायात सःताहयेत वंम्‍ह दूतं वयात धाल, “स्‍वयादिसँ, फुक्‍क अगमवक्तातय्‌सं जुजु त्‍याइ धकाः अगमवाणी ल्‍हानाच्‍वंगु दु। छिं नं अथे हे धयादिसँ। बांलाःगु खँ धयादिसँ।”


\par }{\PP \VS{14}तर मीकायां धाल, “धात्‍थें परमप्रभु म्‍वाःम्‍ह खः थें, परमप्रभुं जितः छु धयादी, जिं व हे जक नवाये।”


\par }{\PP \VS{15}व थ्‍यंक वःबलय् जुजुं वयाके न्‍यन, “मीकाया जिमिसं रामोत-गिलादय् हमला याये ला कि मयाये?”

\par }{\PP वं धाल, “हमला यानादिसँ! धात्‍थें छिकपिं त्‍याइ। छाय्‌धाःसा परमप्रभुं उकियात जुजुया ल्‍हातय् बियादी।”


\par }{\PP \VS{16}आहाबं वयात धाल, “परमप्रभुया नामय् छु सत्‍य खः जितः व जक धा धकाः जिं छन्‍त ग्‍वकः पाफय्‌केगु?”


\par }{\PP \VS{17}अले मीकायां धाल, “जिं ला इस्राएलयापिं फुक्‍क मनूतय्‌त जवाः मदुपिं फैत थें उखेलाः थुखेलाः जुयाच्‍वंगु खना, अले परमप्रभुं थथे धयादिल, ‘थुपिं मनूतय् मालिक मदु। उकिं थुपिं सकलें याउँक थथःगु छेँय् लिहां वनेमा।’ ”\XREF{✡}{{\XO 22:17 }{\XO{२२:१७
}}{\XT{गन्‍ती २७:१७; मत्ती ९:३६; मर्क ६:३४}}}


\par }{\PP \VS{18}इस्राएलया जुजुं यहोशापातयात धाल, “जिगु बारे वं भिंगु मखु मभिंगु जक अगमवाणी धाइ धकाः जिं छितः न्‍हापा हे धयागु, मखु ला?”


\par }{\PP \VS{19}मीकायां हानं धाल, “उकिं परमप्रभुया थ्‍व वचन न्‍यनादिसँ– जिं परमप्रभुयात थःगु सिंहासनय् च्‍वनादीगु व स्‍वर्गया फुक्‍क सेना वय्‌कःया जवय् व खवय् दनाच्‍वंगु खना।\XREF{✡}{{\XO 22:19 }{\XO{२२:१९
}}{\XT{अयू १:६; यशै ६:१}}}

\VS{20}परमप्रभुं धयादिल, ‘रामोत-गिलादय् हमला यानाः व सीत आहाब जुजुयात सुनां हेय्‌की?’

\par }{\PP “छम्‍हय्‌सिनं छगू खँ धाल, मेम्‍हय्‌सिनं मेगु हे खँ धाल।

\VS{21}दकलय् लिपा छगू आत्‍मा न्‍ह्यःने वयाः परमप्रभुया लिक्‍क दनाः धाल, ‘जिं वयात हेय्‌के।’


\par }{\PP \VS{22}“परमप्रभुं न्‍यनादिल, ‘गथे याना?’

\par }{\PP “आत्‍मां लिसः बिल, ‘जि वनाः वया फुक्‍क अगमवक्तातय्‌गु म्‍हुतुइ मखुगु खँ ल्‍हाइगु आत्‍मा जुये।’

\par }{\PP “परमप्रभुं धयादिल, वयात हेय्‌केत छ ताःलाइ। ‘हुँ, वनाः अथे हे या।’ ”


\par }{\PP \VS{23}लिपतय् मीकायां धाल, “उकिं आः परमप्रभुं छिकपिनि थुपिं फुक्‍क अगमवक्तातय्‌गु म्‍हुतुइ मखुगु खँ ल्‍हाइगु आत्‍मा तयादीगु दु। वय्‌कलं हे छितः नाश यायेगु उजं बियादीगु दु।”


\par }{\PP \VS{24}अले केनानाया काय् सिदकियाहं मीकायाया लिक्‍क वयाः वयागु न्‍यतालय् चाराक्‍क दायाः न्‍यन, “परमप्रभुया आत्‍मा जितः त्‍वःताः छनापं खँ ल्‍हायेत गथे यानावल?”


\par }{\PP \VS{25}मीकायां लिसः बिल, “व ला छ थः हे दुनेया क्‍वथाय् सुलेत वंगु दिनय् छं सी।”


\par }{\PP \VS{26}इस्राएलयाम्‍ह जुजुं आज्ञा बिल, “मीकायायात ज्‍वनाः शहरयाम्‍ह शासक अमोन व राजकुमार योआशयाथाय् यंकि,

\VS{27}अले वयात धा, ‘जुजुं थथे धयादी- थ्‍व मनूयात झ्‍यालखानाय् कुँ, अले जि याउँक लिहां मवतले वयात मरि व लः जक नके त्‍वंके या।’ ”


\par }{\PP \VS{28}मीकायां धाल, “छि याउँक लिहां झाल धाःसा परमप्रभु जिपाखें नवानादीगु मखु धकाः सीकादिसँ।” हानं वं थथे धाल, “जिं धयागु खँ छिपिं सकसिनं न्‍यँ।”


\par }{\SH रामोत-गिलादय् आहाबयात स्‍याःगु
\par }
{\R २ इति १८:२८-३४

\par }{\PP \VS{29}अनंलि इस्राएलयाम्‍ह जुजु आहाब व यहूदायाम्‍ह जुजु यहोशापात रामोत-गिलादय् हमला यायेत वन।

\VS{30}आहाबं यहोशापातयात धाल, “झीपिं लडाइँलय् वनेबलय् जि म्‍हमसीक मेम्‍ह थें च्‍वंक वने। छिं थःगु जुजुया हे वसः फिनादिसँ।” अले इस्राएलयाम्‍ह जुजु म्‍हमसीक मेम्‍ह थें च्‍वंक लडाइँलय् वन।


\par }{\PP \VS{31}अरामया जुजुं थः रथ सेनाया स्‍विनिम्‍ह कप्‍तानतय्‌त “इस्राएलयाम्‍ह जुजुयात बाहेक मेपिं सुयातं हमला याये मते” धकाः आज्ञा ब्‍यूगु खः।

\VS{32}उकिं इमिसं यहोशापात जुजुयात खनाः व हे इस्राएलयाम्‍ह जुजु खः धकाः मतिइ तयाः हमला यायेत न्‍ह्यज्‍यात। तर व तःसलं हाल, अथे हाःबलय्

\VS{33}व इस्राएलयाम्‍ह जुजु मखु धकाः सीकाः रथ सेनाया कप्‍तानत वयात ल्‍यू मवंसें लिहां वल।


\par }{\PP \VS{34}तर छम्‍ह सिपाइँनं थःगु धनुष सालाः लाः लाः थे वाण कय्‌काछ्वत। उगु वाणं इस्राएलया जुजुया छातिपाताय् खालिगु थासय् लात। जुजुं थःगु रथ चलय् याइम्‍हय्‌सित धाल, “जि घाःपाः जुल। रथ चाःहिकाः जितः थनं पित यंकि।”


\par }{\PP \VS{35}न्‍हिच्‍छि हे लडाइँ जुल। इस्राएलयाम्‍ह जुजु थःगु रथय् तिब कयाः अरामीतलिसें सामना यानाच्‍वन। रथ दुने हे वयागु घालं हि बाःवयाच्‍वन। उखुन्‍हु हे सन्‍ध्‍याकाः इलय् व सित।

\VS{36}सूर्य बिनावंबलय् इस्राएली सिपाइँतय्‌थाय् थ्‍व आज्ञा थ्‍यन, “फुक्‍क मनूत थथःगु शहर व बस्‍तीइ लिहां हुँ।”


\par }{\PP \VS{37}थुकथं आहाब जुजु सित। वयागु सीम्‍हयात सामरीयाय् यंकाः थुन।

\VS{38}वयागु रथयात बेस्‍यातय्‌सं म्‍वःल्‍हुइगु सामरीयाया पुखुलिइ यंकाः सिल। खिचातय्‌सं वयागु हि फ्‍ययाः त्‍वन। थ्‍व फुक्‍क परमप्रभुया वचनं घोषणा याःथें हे जुल।


\par }{\PP \VS{39}आहाब जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या, किसिया दं तयाः छाय्‌पिया तःगु वयागु दरबार व वं पखाः व ध्‍वाखा दय्‌काः बल्‍लाकूगु शहरतय्‌गु बारे इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{40}आहाब थः पुर्खा थें सीधुंकाः वया काय् अहज्‍याह जुजु जुल।


\par }{\SH यहूदाय् यहोशापात जुजु जूगु
\par }
{\R २ इति २०:३१–२१:१

\par }{\PP \VS{41}आहाब इस्राएलया जुजु जूगु प्‍यदँ\FTNT{*}{{\FR 22:41 }{\FR{२२:४१
}}{\FT{प्‍यंगूगु दँ धयागु ८७० ई.पु.}}} दुबलय् आसाया काय् यहोशापात यहूदाया जुजु जुल।

\VS{42}यहोशापात स्‍विन्‍यादँ दुबलय् जुजु जुल। वं निइन्‍यादँ यरूशलेमय् राज्‍य यात। वया मांया नां अजूबा खः। अजूबा शिल्‍हीया म्‍ह्याय् खः।

\VS{43}यहोशापातं थः अबु आसां थें परमप्रभुया आज्ञा मानय् यात, उकिं लिफमस्‍वः। अय्‌नं पुजा याइगु थाय्‌त धाःसा चीकामछ्व। मनूतय्‌सं अन बलि छायेगु व धुपाँय् च्‍याकेगु याना हे च्‍वन।

\VS{44}यहोशापात इस्राएलया जुजुलिसें मिलय् जुयाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{45}यहोशापात जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वयागु बहादुरी अले गय् यानाः वं लडाइँ यात, व फुक्‍क यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{46}वया बौ आसाया पालय् ल्‍यंदुपिं मूर्ति पुजा याइगु वेदी सेवा याइपिं मिजं बेस्‍यातय्‌त वं देशं पितिनाछ्वत।\XREF{✡}{{\XO 22:46 }{\XO{२२:४६
}}{\XT{१ राज १५:१२}}}


\par }{\PP \VS{47}एदोम देशय् जुजु मदु। यहूदाया जुजुं ल्‍ययातःम्‍ह छम्‍ह जिल्‍लाया बडा-हाकिमं अन शासन याइगु।


\par }{\PP \VS{48}यहोशापात जुजुं ओपीर देशं लुँ हयेत ब्‍यापारी जहाजत दय्‌कल। तर एस्‍योन-गेबेरय् उपिं स्‍यंगुलिं जहाजत बनेज्‍याया लागि न्‍ह्याके मफुत।

\VS{49}उबलय् आहाबया काय् अहज्‍याहं यहोशापातयात धाल, “जिमि मनूतय्‌त छिकपिनि मनूतलिसें जहाजय् वनेबियादिसँ।” तर व मानय् मजू।


\par }{\PP \VS{50}यहोशापात थः पुर्खात थें सित। वयात वया पुर्खा दाऊदया शहरय् इपिंनापं थुन। वया लिपा वया काय् यहोराम जुजु जुल।


\par }{\SH इस्राएलय् अहज्‍याह जुजु जूगु
\par }
{\PP \VS{51}यहोशापात यहूदाया जुजु जूगु झिंन्‍हय्‌दँ\FTNT{†}{{\FR 22:51 }{\FR{२२:५१
}}{\FQA{झिंन्‍हय्‌गूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ८५३ ई.पु.}}} दुबलय् आहाबया काय् अहज्‍याह इस्राएलया जुजु जुल। वं सामरीयाय् निदँ राज्‍य यात।

\VS{52}अहज्‍याहं थः बौ आहाब, मां ईजेबेल व इस्राएलीतय्‌त पाप याकेब्‍यूम्‍ह यारोबामं थें परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात।

\VS{53}वं बालद्यःया व सेवा यात। थुकथं न्‍हापा थः बौनं याःगु थें परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरयात तंचाय्‌कल।

\par }