\NormalFont\ShortTitle{दानिएल}

{\MT दानिएलया सफू

\par }{\IMT म्‍हसीका

\par }{\IP थ्‍व सफुलिइ बेबिलोनयापिं सिपाइँतय्‌सं यरूशलेम त्‍याकाः काःबलय् ज्‍वनाः यंकूपिं ल्‍याय्‌म्‍हत दानिएल व वया पासापिं गथे यानाः बेबिलोन देशय् तःधंगु पदय् थ्‍यन धयागु खँ च्‍वयातःगु दु। थ्‍व सफूया न्‍हापांगु न्‍यागू अध्‍यायलय् बेबिलोनी साम्राज्‍यया पालय् जूगु घटना बियातःगु दु धाःसा खुगूगु अध्‍यायलय् मादी-फारसी साम्राज्‍यया पालय् जूगु घटना बियातःगु दु। थःपिनिगु ज्‍यान पायेमाःसां दानिएल व वया पासापिं परमेश्‍वरया विश्‍वास बहःपिं जुया हे च्‍वन। दानिएलं थःगु जिवंकाछि दरबारय् ज्‍या यात।

\par }{\IP थ्‍व सफूया न्‍हय्‌गूगु अध्‍यायनिसें झिंनिगूगु अध्‍यायलय् दानिएलं खंगु दर्शनया अर्थ स्‍वर्गदूतं कना ब्‍यूगु खँ बियातःगु दु। दानिएलं दर्शनय् यरूशलेम नाश जुइगु व यहूदीतय्‌सं तसकं दुःख सी मालिगु खँ नं खंगु खः। दर्शनय् यहूदीमखुपिं जुजुतय्‌सं संसारय् राज्‍य याःगुया शुरुंनिसें कयाः इमिगु साम्राज्‍य नाश जूगु घटना दुथ्‍याः। परमेश्‍वरं थःगु खँ न्‍यनीपिं मनूतय्‌गु बिचाःसंचाः यानादी अले छन्‍हु वय्‌कलं संसारयागु न्‍याय व थः मनूतय्‌त त्‍याकादी धयागु खँ नं क्‍यनातःगु दु।

\par }{\IOT धलः पौ

\par }{\IO दानिएल व वया पासापिं
{\IOR{१:१-२१}}

\par }{\IO नबूकदनेसर जुजुया म्‍हगस
{\IOR{२:१-४९}}

\par }{\IO लुँयागु मूर्ति व मिया भट्टी
{\IOR{३:१-३०}}

\par }{\IO नबूकदनेसर जुजुं खंगु सिमाया म्‍हगस
{\IOR{४:१-३७}}

\par }{\IO जुजु बेलसजर व अंगलय् च्‍वःगु आखः
{\IOR{५:१-३१}}

\par }{\IO परमेश्‍वरं सिहंया खोरं दानिएलयात बचय् यानादीगु
{\IOR{६:१-२८}}

\par }{\IO दानिएलं दर्शनय् प्‍यम्‍ह जन्‍तु खंगु
{\IOR{७:१-२८}}

\par }{\IO दानिएलं दर्शनय् मिजंम्‍ह फइ व दुगचा खंगु
{\IOR{८:१-२७}}

\par }{\IO थःमनूतय्‌गु लागि दानिएलया प्रार्थना
{\IOR{९:१-२७}}

\par }{\IO टाइग्रिस खुसि सिथय् दानिएलं दर्शन खंगु
{\IOR{१०:१–१२:१३}}

\par }{\IB \par }
{\MT दानिएल



\par }\ChapOne{1}{\SH नबूकदनेसरया लाय्‌कुलिइ प्‍यम्‍ह ल्‍याय्‌म्‍ह इस्राएलीत
\par }
{\R दान १:१–६:२८

\par }{\PP \VerseOne{1}यहूदा देशय् यहोयाकीम जुजु जूगु स्‍वंगूगु दँय् बेबिलोन देशयाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरं यरूशलेमय् वयाः उकियात घेरय्‌ यात।\FTNT{*}{{\FR 1:1 }{\FR{१:१
}}{\FT{यहूदा देशय् यहोयाकीम जुजु जूगु स्‍वंगूगु दँ धयागु ई.पु. ६०५
}}}

\VS{2}परमप्रभुं यहूदाया जुजु यहोयाकीम व देगःयागु लुँ, वहः व कँय्‌यागु छुं थलबल नबूकदनेसरया ल्‍हातय् बियादिल। अले वं थुपिं थलबल बेबिलोनियाय् दुगु थः द्यःया देगलय् यंकाः देगःयागु धुकुतिइ तल।


\par }{\PP \VS{3}अले जुजुं इस्राएली जुजु खलःयापिं व घरानियाँ छुं इस्राएली ल्‍याय्‌म्‍हतय्‌त ल्‍ययेत थः लाय्‌कूयाम्‍ह मू हाकिम अशपेनजयात आज्ञा बिल।

\VS{4}जुजु नबूकदनेसरं वयात धाल, “इपिं ल्‍याय्‌म्‍हपिं ख्‍वं मदुपिं, बांलाःपिं, फुक्‍क कथंया ज्ञान काये मास्‍तिवय्‌किपिं, फुक्‍क ज्ञान दुपिं, याकनं सय्‌के फुपिं व लाय्‌कुलिइ सेवा यायेबहःपिं जुइमाः। इमित बेबिलोनीतय् भाषा व साहित्‍य स्‍यँ।

\VS{5}अले इमित जुजुं न्‍हियान्‍हिथं नइगु नसा व त्‍वनेगु दाखमद्य ब्‍यु धकाः अशपेनजयात उजं बिल। थुकथं नका त्‍वंका स्‍वदँ तक इमित तालिम बीधुंकाः इमिसं जिगु सेवा याये फइ।”


\par }{\PP \VS{6}ल्‍यःपिं ल्‍याय्‌म्‍हपिं मध्‍ये दानिएल, हनन्‍याह, मीशाएल व अजर्याह धाःसा यहूदा कुलयापिं खः।

\VS{7}मू हाकिमं इमित न्‍हूगु नां तयाबिल –

\par }{\PP दानिएलयात बेलतसजर,

\par }{\PP हनन्‍याहयात शद्रक,

\par }{\PP मीशाएलयात मेशक

\par }{\PP व अजर्याहयात अबेद्‌नगो।


\par }{\PP \VS{8}दानिएलं वयात ब्‍यूगु जुजुया नसा त्‍वंसां थःत अशुद्ध मयायेगु क्‍वःछ्यूगुलिं अशपेनजयात जिमित मेगु नसा बियादिसँ धकाः बिन्‍ति यात।

\VS{9}परमेश्‍वरं मू हाकिम अशपेनजया नुगलय् दानिएलयात दया व माया याइम्‍ह दय्‌कादिल।

\VS{10}अय्‌नं मू हाकिमं दानिएलयात धाल, “छिमित थ्‍व नकि त्‍वंकि धकाः उजं बियादीम्‍ह जिमि प्रभु जुजु खनाः जि ग्‍याः। छिपिं छिमि ज्‍वलिंज्‍वःयापिं मेपिं ल्‍याय्‌म्‍हपिं थें तगडा खने मदुसा वय्‌कलं जिगु छ्यं ध्‍यनाबी।”


\par }{\PP \VS{11}अले दानिएल, हनन्‍याह, मीशाएल व अजर्याहयात बिचाःसंचाः यायेत अशपेनजं तयातःम्‍ह मनूयात दानिएलं धाल,

\VS{12}“जिपिं छिकपिनि दासतय्‌त झिन्‍हु तक जाँचय् यानादिसँ। जिमित नयेत तरकारी व लः जक बियादिसँ।

\VS{13}अले जुजुं नइगु नसा नःपिं व जिमितनापं तयाः स्‍वयादिसँ। अले छितः छु याये मास्‍ति वः, व हे छि दासतय्‌त यानादिसँ।”

\VS{14}झिन्‍हु तक अथे याकेबीत व मानय् जुल। अले इमित झिन्‍हु तक जाँचय् यानाः स्‍वल।


\par }{\PP \VS{15}झिन्‍हु लिपा इपिं जुजुं नइगु नसा नःपिं सकल ल्‍याय्‌म्‍ह मनूत स्‍वयाः स्‍वयेज्‍यूपिं व बल्‍लाःपिं खनेदत।

\VS{16}अथे जूगुलिं व पिवाः तयातःम्‍ह मनुखं इमिसं नयेमाःगु नसा व त्‍वने माःगु दाखमद्यया पलेसा वाउँचा जक नके बिल।


\par }{\PP \VS{17}परमेश्‍वरं थुपिं प्‍यम्‍ह ल्‍याय्‌म्‍हतय्‌त फुक्‍क कथंया साहित्‍य थुइके फुपिं व बुद्धिया खँ सीके फुपिं यानादिल। दानिएलयात वय्‌कलं फुक्‍क कथंया दर्शन व म्‍हगसयागु खँ बांलाक थुइकेगु ज्ञान नं बियादिल।


\par }{\PP \VS{18}स्‍वदँ लिपा जुजुं इमित थःगु न्‍ह्यःने हयेत क्‍वछिनातःगु दिनय् मू हाकिमं इमित जुजु नबूकदनेसरयाथाय् यंकल।

\VS{19}जुजुं इपिं सकलनापं खँ ल्‍हात। अले दानिएल, हनन्‍याह, मीशाएल व अजर्याह थें ज्‍याःपिं मेपिं सुं नं लुइके मफुत। थुकथं इमित जुजुयागु ज्‍याय् ल्‍यल।

\VS{20}जुजुं बुद्धि व ज्ञानयागु खँय् न्‍ह्यागु हे न्‍यंसां उकी इमित देश न्‍यंकयापिं फुक्‍क जादु क्‍यनीपिं व ज्‍वखना स्‍वइपिं स्‍वयाः यक्‍व सःस्‍यूपिं खंकल।


\par }{\PP \VS{21}कोरेस जुजु जूगु न्‍हापांगु दँ तक दानिएलं अन हे जुजुया सेवा यानाच्‍वन।\FTNT{†}{{\FR 1:21 }{\FR{१:२१
}}{\FT{कोरेस जुजु जूगु न्‍हापांगु दँ धयागु ई.पु. ५३९
}}}




\par }\Chap{2}{\SH नबूकदनेसरया म्‍हगस
\par }
{\PP \VerseOne{1}नबूकदनेसर जुजु जूगु निगूगु दँय् वं छगू म्‍हगस खन। वयात तसकं धन्‍दा जुल व द्यने मफुत।\FTNT{*}{{\FR 2:1 }{\FR{२:१
}}{\FT{नबूकदनेसर जुजु जूगु निगूगु दँ धयागु ई.पु. ६०४
}}}

\VS{2}अथे जुयाः जुजुं थःम्‍हं म्‍हनागु म्‍हगस कनेत देशयापिं जादु क्‍यनिपिं, ज्‍वखना स्‍वइपिं, ज्‍योतिषीतय्‌त व साइत स्‍वइपिं व सःतके छ्वल। इपिं जुजुया न्‍ह्यःने दं वये धुंकाः

\VS{3}जुजुं इमित धाल, “जिं छगू म्‍हगस खनागु दु उकिं जिगु नुगः खुलखुल मिंगु दु। जितः उकिया अर्थ सीकेमास्‍ति वः।”


\par }{\PP \VS{4}इमिसं आरमेइक भाषां जुजुयात धाल, “हे महाराज, छःपिं ताःई तक म्‍वानादीमा! छःपिनि दासतय्‌त म्‍हगस धयादिसँ अले जिमिसं उकियागु अर्थ कने।”


\par }{\PP \VS{5}जुजुं ज्‍योतिषीतय्‌त थथे लिसः बिल, “जिं थ्‍व पक्‍का यानागु दु, छिमिसं जिगु म्‍हगस छु खः व धाये मफुत धाःसा अले जितः उकिया अर्थ कने मफुसा छिमित कुचा कुचा यानाबी। अले छिमिगु छेँयात नाश यानाबी।

\VS{6}छिमिसं जिगु म्‍हगस व उकियागु अर्थ धाल धाःसा छिमित जिगुपाखें कोसेलि, सिरपाःत व ततःधंगु मान दइ। उकिं जिगु म्‍हगस व उकिया अर्थ कनाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{7}इमिसं हानं धाल, “हे महाराज, छःपिनि दासतय्‌त म्‍हगस धयादिसँ, जिमिसं उकिया अर्थ कनाबी।”


\par }{\PP \VS{8}जुजुं लिसः बिल, “छिमिसं आलताल यानाच्‍वंगु दु धकाः जिं सि हे स्‍यू। छाय्‌धाःसा छिमिसं जिं क्‍वःछिनागु खँ सी धुंकूगु दु।

\VS{9}छिमिसं जितः म्‍हगस मधाल धाःसा छिपिं सकसिगु लागि छगू हे जक सजाँय दु। ई हिली ला धयागु आशां छिमिसं जितः मखुगु खँ ल्‍हायेगु ग्‍वसाः ग्‍वःगु दु। आः हे व म्‍हगस जितः कँ। अले छिमिसं उकिया अर्थ धाये फइ धयागु खँ जिं सी।”


\par }{\PP \VS{10}ज्‍योतिषीतय्‌सं जुजुयात लिसः बिल, “छःपिन्‍सं धयादीगु खँ धायेफुम्‍ह थ्‍व पृथ्‍वीइ सुं नं मदु, हे महाराज! सुं नं तःधंम्‍ह व बल्‍लाःम्‍ह जुजुं गबले नं सुं जादु क्‍यनीम्‍ह, ज्‍वखना स्‍वइपिं वा ज्‍योतिषीयात थज्‍याःगु खँ न्‍यंगु मदु।

\VS{11}जुजुं न्‍यनादीगु खँ थुलि थाकु कि द्यःपिन्‍सं जक थ्‍व खँ धाये फइ। इपिं द्यःत मनूतय् दथुइ च्‍वनी मखु।”


\par }{\PP \VS{12}थुकिं जुजुयात तसकं तंचाय्‌कल अले वं झ्‍वँःकय् बेबिलोनयापिं ज्ञान दुपिं सकल मनूतय्‌त स्‍यायेगु आज्ञा बिल।

\VS{13}अथे जुयाः ज्ञान दुपिं मनूतय्‌त स्‍यायेगु आज्ञा जुल। दानिएल व वया पासापिन्‍त नं स्‍यायेत माय्‌के छ्वल।


\par }{\SH परमेश्‍वरं दानिएलयात अर्थ कनादीगु
\par }
{\PP \VS{14}बेबिलोनयापिं ज्ञान दुपिं मनूतय्‌त स्‍यायेत जुजुया पिवाः च्‍वनीपिनि नायः अर्योकयात आज्ञा ब्‍यूगु खः। दानिएलं बांलाक बिचाः यानाः बुद्धिं चाय्‌काः वलिसे खँ ल्‍हात।

\VS{15}वं कप्‍तान अर्योकयात न्‍यन, “जुजुं थज्‍याःगु कडा आज्ञा छाय् बियादिल?” अले अर्योकं दानिएलयात फुक्‍क खँ कन।

\VS{16}थ्‍व खँ न्‍यनाः दानिएल व म्‍हगसया अर्थ कनेत छुं ई बियादिसँ धकाः बिन्‍ति यायेत जुजुयाथाय् वन।


\par }{\PP \VS{17}अनंलि दानिएल छेँय् लिहां वनाः फुक्‍क खँ थः पासापिं हनन्‍याह, मीशाएल व अजर्याहयात कन।

\VS{18}बेबिलोनयापिं मेपिं ज्ञान दुपिं मनूतलिसें झीपिं नं सीम्‍वालेमा धकाः स्‍वर्गयाम्‍ह परमेश्‍वरयात दया यानाः व म्‍हगसया सुलाच्‍वंगु खँया अर्थ झीत उलाक्‍यनादिसँ धकाः प्रार्थना यायेत वं थः पासापिन्‍त इनाप यात।

\VS{19}व हे चान्‍हय् दर्शनय् दानिएलयात व सुलाच्‍वंगु खँयागु अर्थ उलाक्‍यन। अले दानिएलं स्‍वर्गयाम्‍ह परमेश्‍वरयात च्‍वछायाः थथे धाल,


\par }{\Q \VS{20}“परमेश्‍वरया नांया

\par }{\QB न्‍ह्याबलें न्‍ह्याबलें जयजय या,

\par }{\Q छाय्‌धाःसा बुद्धि

\par }{\QB व शक्ति वय्‌कःयागु हे खः।


\par }{\Q \VS{21}वय्‌कः हे ई व ऋतुत हिलादीम्‍ह खः।

\par }{\QB वय्‌कलं हे जुजुपिं ल्‍ययेगु व लिकायेगु यानादी।

\par }{\Q वय्‌कलं बुद्धि दुपिन्‍त बुद्धि

\par }{\QB व ज्ञान दुपिन्‍त ज्ञान बियादी।


\par }{\Q \VS{22}दुग्‍यंगु व सुलाच्‍वंगु खँयात वय्‌कलं हे उलादी,

\par }{\QB अले वय्‌कलं खिउँगु थासय् छु दु धकाः स्‍यू।

\par }{\QC वय्‌कःयाके न्‍ह्याबलें जः दयाच्‍वनी।


\par }{\Q \VS{23}हे जिमि पुर्खातय् परमेश्‍वर,

\par }{\QB जिं छितः सुभाय् बियाः तःधंके,

\par }{\QC जिं छितः हनाबना याये।

\par }{\Q छिं हे जितः बल व बुद्धि बियादीगु दु।

\par }{\QB छिं जिमित प्रार्थनाया लिसः बियादीगु दु।

\par }{\QC अले छिं जुजुयागु म्‍हगस क्‍यनादिल।”


\par }{\SH दानिएलं म्‍हगसया अर्थ जुजुयात कंगु
\par }
{\PP \VS{24}अले दानिएल बेबिलोनयापिं ज्ञान दुपिं मिजंतय्‌त स्‍यायेत जुजुं ज्‍या ब्‍वःम्‍ह अर्योकयाथाय् वन। वयात धाल, “इमित स्‍यानादी मते। जितः जुजुयाथाय् यंकादिसँ अले जिं वय्‌कःयागु म्‍हगसया अर्थ कनाबी।”


\par }{\PP \VS{25}अर्योकं हथासं दानिएलयात जुजुयाथाय् यंकल अले धाल, “यहूदां ज्‍वनाहःपिं परदेशी मध्‍ये जिं छम्‍ह मनूयात लुइकागु दु, वं छःपिनिगु म्‍हगसया अर्थ धाये फइ।”


\par }{\PP \VS{26}जुजुं दानिएलयात धाल, “जिं खनागु म्‍हगस छु खः? अले उकिया अर्थ छं धायेफु ला?” (दानिएलया नां बेलतसजर नं खः)


\par }{\PP \VS{27}दानिएलं लिसः बिल, “महाराजं न्‍यनादीगु सुलाच्‍वंगु खँ धायेफुम्‍ह सुं ज्ञान दुम्‍ह, ज्‍वखना स्‍वइम्‍ह, जादु क्‍यनीम्‍ह वा ज्‍योतिषी मदु।

\VS{28}अय्‌नं स्‍वर्गय् च्‍वनादीम्‍ह परमेश्‍वरं सुलाच्‍वंगु खँ उलादी। वय्‌कलं हे लिपा छु जुइ व महाराजयात क्‍यनादीगु खः। छःपिं लासाय् द्यना च्‍वनादीबलय् खनादीगु म्‍हगस व दर्शन थुपिं हे खः –


\par }{\PP \VS{29}“हे महाराज, लासाय् छःपिनिगु मन लिपा जुइगु खँपाखे वन अले सुलाच्‍वंगु खँ उलादीम्‍हय्‌सिनं छःपिन्‍त लिपा जुइगु खँ क्‍यनादिल।

\VS{30}जिगु बारे धाःसा, जिके मेपिं मनूत स्‍वयाः अप्‍वः ज्ञान दु धकाः मखु, तर हे महाराज, छःपिन्‍सं थुकिया अर्थ सीमा अले छःपिनिगु मनय् छु छु जुल व सीमा धकाः थ्‍व सुलाच्‍वंगु खँ जितः उलादीगु दु।


\par }{\PP \VS{31}“हे महाराज, छःपिन्‍सं स्‍वयाच्‍वनादीबलय् थःगु न्‍ह्यःने छगू तःधंगु, थीगु व ग्‍यानपुसे च्‍वंगु झ्‍वाता खन।

\VS{32}व झ्‍वाताया छ्यं भिंगु लुँयागु, छाति व लप्‍पुत वहःयागु, जँ व खम्‍पा कँय्‌यागु

\VS{33}वयागु तुति नँयागु, वयागु तुतिपालि छुं नँयागु व छुं चायागु खः।

\VS{34}छःपिन्‍सं स्‍वयाच्‍वनादीबलय् सुनानं मथीकं हे छगः ल्‍वहं तज्‍यानावल। व तज्‍यानावःगु ल्‍वहं झ्‍वाताया नँ व चायागु तुतिइ लानाः उकियात तछ्यात।

\VS{35}अनंलि नँ, चा, कँय्, वहः व लुँ फुक्‍क छक्‍वलं हे चुंचुं जुल अले छ्व लये धुंकाः खलां छ्वस ब्‍वयेकूगु थें फसं छुं नं ल्‍यं मदय्‌क ब्‍वय्‌का यंकल। व झ्‍वातानापं हाःगु ल्‍वहं धाःसा तःधंगु पर्वत जुयाः फुक्‍क पृथ्‍वीयात त्‍वपुयाबिल।


\par }{\PP \VS{36}“म्‍हगस थ्‍व हे खः। आः जिमिसं उकिया अर्थ जुजुयात थुइकाबी।

\VS{37}हे महाराज, छःपिं ला जुजुतय् नं जुजु खः। स्‍वर्गय् च्‍वनादीम्‍ह परमेश्‍वरं छःपिन्‍त राज्‍य, बल, अधिकार व मान बियादीगु दु।

\VS{38}छःपिनि ल्‍हातय् वय्‌कलं मानव जाति व गुँपशुत अले आकाशयापिं झंगःपंक्षीत तयादीगु दु। इपिं न्‍ह्याथाय् च्‍वंसां वय्‌कलं छःपिन्‍त हे इपिं फुक्‍कसिया शासक दय्‌कादीगु दु। छःपिं हे व लुँया छ्यं खः।


\par }{\PP \VS{39}“छःपिं लिपा मेगु साम्राज्‍य दइ तर उलि बल्‍लाइ मखु। अले वया लिपा मेगु स्‍वंगूगु कँय्‌यागु साम्राज्‍यं पृथ्‍वी न्‍यंक शासन याइ।

\VS{40}थुकिया लिपा नँ थें बल्‍लाःगु प्‍यंगूगु साम्राज्‍य दइ। गथे नं फुक्‍क चिजयात चुंचुं याइ अथे हे वं न्‍हापायागु फुक्‍क साम्राज्‍यतय्‌त चुंचुं यानाः उखेलाः थुखेलाः यानाबी।

\VS{41}छःपिन्‍सं तुति व तुतिपतिं चा व नँयागु खनादीगु थें व साम्राज्‍य कुचा दली। अय्‌नं छःपिन्‍सं नँ व चा ल्‍वाकःबुकः जूगु खनादीगु थें उकी नँयागु छुं बल दइ।

\VS{42}उपिं तुतिपतिं छब्‍व नँयागु व छब्‍व चायागु जूगु थें व साम्राज्‍य छुं बल्‍लाःगु व छुं बमलाःगु जुइ।

\VS{43}अले छःपिन्‍सं नँ व चा ल्‍वाकःबुकः जूगु खनादीगु थें इपिं नं ल्‍वाकःबुकः जूगु जाति जुइ। अले नँ व चा ल्‍वाकःबुकः जुइ मफइगु थें इपिं नं ल्‍वाकःबुकः जुइ फइ मखु।


\par }{\PP \VS{44}“उपिं जुजुतय्‌गु पालय् स्‍वर्गयाम्‍ह परमेश्‍वरं छगू राज्‍य पलिस्‍था यानादी। व हे राज्‍य गुबलें नाश जुइ मखु, उकियात मेगु जातितय्‌त नं बी मखु। वं उपिं फुक्‍क राज्‍यतय्‌त चुंचुं यानाबी अले इमित मदय्‌काबी। व धाःसा न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनी।

\VS{45}पर्वतं मनूतय्‌गु ल्‍हातं मथीकं तज्‍यानावःगु ल्‍वहं अले उकिं नँ, कँय्, चा, वहः व लुँयात चुंचुं याःगु छःपिन्‍सं खनादिल। वपाखें तःधंम्‍ह परमेश्‍वरं महाराजयात लिपा छु छु जुइतिनि धकाः क्‍यनादीगु दु।

\par }{\PP “म्‍हगस धात्‍थेंयागु खः अले अर्थ विश्‍वास यायेबहः जू।”


\par }{\PP \VS{46}अले जुजु नबूकदनेसरं दानिएलयात हनाबना तयाः बँय् भ्‍वसुलाः भागि यात। अले वयात देछा व धुपाँय् छायेगु आज्ञा बिल।

\VS{47}जुजुं दानिएलयात धाल, “धात्‍थें छिमि द्यःतय् नं परमेश्‍वर अले जुजुतय् प्रभु व सुलाच्‍वंगु खँ उलादीम्‍ह खः। जिं थ्‍व खँ स्‍यू छाय्‌धाःसा छं थ्‍व सुलाच्‍वंगु खँ उले फत।”


\par }{\PP \VS{48}अनंलि जुजुं दानिएलयात तसकं मू वंगु देछात बियाः तःधंगु पदय् तल, वं वयात बेबिलोनया फुक्‍क प्रान्‍तयाम्‍ह शासक ल्‍यल। अले वयात अनया सकल ज्ञान दुपिं मनूतय् नायः दय्‌कल।

\VS{49}दानिएलं बिन्‍ति याःगुलिं जुजुं शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगोयात बेबिलोनया प्रान्‍तया दानिएलया क्‍वय् च्‍वनाः ज्‍या याइपिं राज्‍यपाल ल्‍यल। दानिएल धाःसा जुजुयागु लाय्‌कुलिइ हे च्‍वन।




\par }\Chap{3}{\SH लुँयागु मूर्ति व मिया भट्टी
\par }
{\PP \VerseOne{1}नबूकदनेसर जुजुं स्‍विगू मिटर तःजाःगु व स्‍वँगू मिटर ब्‍या दुगु छगू लुँयागु मूर्ति दय्‌कल, अले वं वयात बेबिलोन प्रान्‍तया दूरा धाःगु मैदानय् पलिस्‍था यात।

\VS{2}अनंलि नबूकदनेसर जुजुं थःम्‍हं पलिस्‍था याःगु मूर्ति देछायेगु इलय् वयेत प्रान्‍त प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमत, प्रशासकत, राज्‍यपालत, सल्‍लाहबीपिं मनूत, दांभरित, न्‍यायाधीशत व प्रान्‍त प्रान्‍तयापिं सकल हाकिमतय्‌त सःतके छ्वल।

\VS{3}उकिं प्रान्‍तया बडा-हाकिमत, प्रशासकत, राज्‍यपालत, सल्‍लाहबीपिं मनूत, दांभरित, न्‍यायाधीशत व प्रान्‍त प्रान्‍तयापिं सकल हाकिमत वयाः नबूकदनेसर जुजुं पलिस्‍था याःगु मूर्तियात देछायेत मुनाः मूर्तियागु न्‍ह्यःने दन।


\par }{\PP \VS{4}उबलय् नाय्‌खिं च्‍वय्‌कः वःम्‍ह मनुखं ततःसलं हालाः थथे धाल, “हे देश-देशयापिं, जाति जातियापिं, थीथी भाय् ल्‍हाइपिं मनूत जुजुया आज्ञा न्‍यँ!

\VS{5}छिमिसं तुरही, बाँसुरी, सितार, सारंगी, वीणा, सनई व मेमेगु बाजाया सः तायेवं नबूकदनेसर जुजुं पलिस्‍था याःगु लुँयागु मूर्तियात छिपिं सकसिनं भ्‍वसुलाः भागि यायेमाः।

\VS{6}अथे भ्‍वसुलाः भागि मयाइपिं दक्‍वसित अबलय् हे ह्वाना ह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु मिया भट्टीइ वांछ्वयाबीगु जुइ।”


\par }{\PP \VS{7}अथे जुयाः उपिं तुरही, बाँसुरी, सितार, सारंगी, वीणा, व मेमेगु बाजंतय्‌गु सः तायेवं थीथी भाय् ल्‍हाइपिं, जाति जाति व देश-देशयापिं मनूतय्‌सं नबूकदनेसर जुजुं पलिस्‍था याःगु लुँया मूर्तियात भ्‍वसुलाः भागि यात।


\par }{\PP \VS{8}अबलय् छुं ज्‍योतिषीतय्‌सं न्‍ह्यःने वयाः यहूदीतय्‌त द्वपं बिल।

\VS{9}इमिसं नबूकदनेसरयात धाल, “हे महाराज, छःपिं ताःई तक म्‍वानादीमा।

\VS{10}हे महाराज, तुरही, बाँसुरी, सितार, सारंगी, वीणा, सनई व मेमेगु बाजाया सः तायेवं सकल मनूतय्‌सं भ्‍वसुलाः लुँयागु मूर्तियात भागि यायेमाः धकाः छःपिन्‍सं आज्ञा बियादीगु खः।

\VS{11}अले भ्‍वसुलाः भागि मयाइम्‍हय्‌सित ह्वाना ह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु मिया भट्टीया दथुइ वांछ्वयेगु जुइ धकाः छःपिन्‍सं आज्ञा बियादीगु खः।

\VS{12}हे महाराज, छःपिन्‍सं बेबिलोन प्रान्‍तयापिं शासक दय्‌कूपिं शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगो नांयापिं यहूदीतय्‌सं छःपिनिगु आज्ञायात वास्‍ता याःगु मदु। इमिसं छःपिनि द्यःतय्‌त पुजा मयाः व छःपिन्‍सं पलिस्‍था यानादीगु लुँयागु मूर्तियात भागि नं मयाः।”


\par }{\PP \VS{13}थ्‍व खँ न्‍यनाः जुजु तसकं तंचाल अले शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगोयात थःगु न्‍ह्यःने हयेगु आज्ञा बिल। उकिं इमित जुजुयाथाय् हल।

\VS{14}नबूकदनेसरं इमित न्‍यन, “हे शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगो, छिमिसं जिमि द्यःपिन्‍त पुजा मयाः अले जिं पलिस्‍था यानागु लुँयागु मूर्तियात भ्‍वसुलाः भागि नं मयाः धाःगु खँ जिं न्‍यनागु दु। छु थ्‍व धात्‍थें खः ला?

\VS{15}आः छक्‍वः नं छिमिसं तुरही, बाँसुरी, सितार, सारंगी, वीणा, सनई व मेमेगु बाजायागु सः तायेवं जिं दय्‌कागु मूर्तियात भ्‍वसुलाः भागि मयात धाःसा छिमित उघ्रिमय् हे ह्वाना ह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु मियागु भट्टीइ वांछ्वयाबी। छु, छिमित बचय् याये फुम्‍ह सुं द्यः दु धकाः च्‍वनागु ला?”


\par }{\PP \VS{16}शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगों जुजुयात धाल, “हे महाराज नबूकदनेसर, थ्‍व खँय् जिमिसं छःपिन्‍त लिसः बी हे माः धइगु मदु।

\VS{17}ह्वाना ह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु मिया भट्टीइ जिमित वांछ्वःसां जिमिसं सेवा यानाम्‍ह परमेश्‍वरं जिमित बचय् यानादी फु। वय्‌कलं जिमित छःपिनिगु ल्‍हातं त्‍वःतकादी फु।

\VS{18}तर वय्‌कलं जिमित बचय् याना मदीसां महाराज, जिमिसं छःपिनि द्यःतय्‌गु सेवा याये मखु, अले छःपिन्‍सं पलिस्‍था यानादीगु लुँयागु मूर्तियात भ्‍वसुलाः भागि नं याये मखु। थ्‍व खँ छःपिन्‍सं सीकादिसँ।”


\par }{\PP \VS{19}अले नबूकदनेसर शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगो खनाः तसकं तम्‍वल, तमं वयागु ख्‍वाः ह्याउँसे च्‍वन। वय्‌कलं मिया भट्टीयात न्‍हय्‌दुगं च्‍याकेत आज्ञा बिल।

\VS{20}अले वं थः छुं बहादुर सिपाइँतय्‌त शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगोयात चिनाः व ह्वाना ह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु मियागु भट्टीइ वांछ्वयाब्‍यु धकाः आज्ञा बिल।

\VS{21}अले इमिसं इपिं स्‍वम्‍हय्‌सित पुनातःगु जामालं, सुर्वा, व बेतालि, अले मेगु वसःनापं चिनाः ह्वाना ह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु मिया भट्टीइ वांछ्वयाबिल।

\VS{22}जुजुं भट्टीयागु मि झन तच्‍वकं च्‍याकेत कडा आज्ञा ब्‍यूगुलिं शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगोयात मिया भट्टीइ वांछ्वःपिं सिपाइँत मिजलां भस्‍म जुल।

\VS{23}थुकथं स्‍वम्‍ह चिनातःपिं मनूत ह्वाना ह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु मिया भट्टीइ दुने लात।


\par }{\PP \VS{24}जुजु नबूकदनेसर अजू चायाः जुरुक्‍क दनाः थःत सल्‍लाहबीपिं मनूतय्‌त न्‍यन, “छु झीसं स्‍वम्‍हय्‌सित जक चिनाः मिइ वांछ्वयागु मखु ला?”

\par }{\PP इमिसं लिसः बिल, “खः, महाराज।”


\par }{\PP \VS{25}वं धाल, “स्‍व, जिं ला प्‍यम्‍ह मनू व मिइ थुखे उखे न्‍यासि जुयाच्‍वंगु खना, इमित चिनातःगु नं मदु, छुं जूगु नं मदु। प्‍यम्‍हम्‍ह मनू धाःसा द्यःया काय् थें च्‍वं।”


\par }{\PP \VS{26}नबूकदनेसर व मि ह्वाना ह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु भट्टीया लुखाया लिक्‍क वनाः तःसलं धाल, “हे शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगो, दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरया सेवा याइपिं दासत, पिहां वा!”

\par }{\PP अथे जुयाः शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगो मिं पिने पिहां वल।

\VS{27}अले प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमत, प्रशासकत, राज्‍यपालत, जुजुयात सल्‍लाह बीपिं मनूत इपिं स्‍वम्‍हय्‌सित स्‍वयेत प्‍यखेरं मुन। मिं इमिगु म्‍हयात छुं मस्‍यंकूगु व इमिगु सँ मिं मनःगु नं इमिसं खंकल। वसः नं च्‍याःगु मदु, अले इमिके मिया बास तक नं मवः।


\par }{\PP \VS{28}जुजुं धाल, “शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगोया परमेश्‍वरया प्रशंसा जुइमा। थःत विश्‍वास याइपिं व थःगु सेवा याइपिं थुपिं स्‍वम्‍ह मनूतय्‌त बचय् यायेत वय्‌कलं थः स्‍वर्गदूतयात छ्वयाहयादिल। इमिसं जिगु खँ मन्‍यं, थः परमेश्‍वरयात त्‍वःताः मेपिं द्यःतय्‌त पुजा यायेगु स्‍वयाः थः सिनावनेत तयार जुल।

\VS{29}अथे जुयाः गुगु नं देश, जाति वा भाय् ल्‍हाइम्‍ह मनुखं शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगोया परमेश्‍वरया विरोधय् छुं न्‍ववात धाःसा वयात कुचा कुचा यानाबीगु जुइ, अले वयागु छेँयात नाश यानाबीगु जुइ धकाः जिं आज्ञा बी। छाय्‌धाःसा थुकथं बचय् याये फुम्‍ह मेम्‍ह सुं द्यः मदु।”


\par }{\PP \VS{30}अनंलि जुजुं बेबिलोन प्रान्‍तय् शद्रक, मेशक व अबेद्‌नगोया पद थकया बिल।




\par }\Chap{4}{\SH नबूकदनेसर जुजुं खंगु सिमाया म्‍हगस
\par }
{\PP \VerseOne{1}नबूकदनेसर जुजुं संसारया जाति जाति,

\par }{\PP देश देश व थीथी भाय् ल्‍हाइपिं मनूतय्‌थाय् थ्‍व बुखँ छ्वत–

\par }{\PP छिमिगु भिं जुइमा!


\par }{\PP \VS{2}दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरं जिगु निंतिं यानादीगु अजू चाइपुगु चिं व अजू चाइपुगु ज्‍याया बारे छिमित कने दुगुलिं जि लय्‌ताया।


\par }{\Q \VS{3}वय्‌कःया चिं गुलि तःधं,

\par }{\QB वय्‌कःया अजू चाइपुगु ज्‍या गुलि बल्‍लाः!

\par }{\Q वय्‌कःया राज्‍य न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनीगु राज्‍य खः,

\par }{\QB अले वय्‌कःया शासन पुस्‍तांनिसें पुस्‍ता तक दयाच्‍वनी।


\par }{\PP \VS{4}जि नबूकदनेसर थःगु लाय्‌कुलिइ याउँक व बांलाक च्‍वनाच्‍वना।

\VS{5}आकाझाकां छगू म्‍हगस खनाः जि ग्‍यात। जि थःगु लासाय् ग्‍वारातुला च्‍वनाबलय् जिगु मनय् वःगु बिचाः व जिं खनागु दर्शनं जितः ख्‍यात।

\VS{6}उकिं व म्‍हगसया अर्थ कनेत बेबिलोनयापिं सकल ज्ञान दुपिं मिजंतय्‌त जिगु न्‍ह्यःने हयेगु आज्ञा बिया।

\VS{7}जादु क्‍यनिपिं, ज्‍वखना स्‍वइपिं वःबलय्‌ जिं इमित म्‍हगस कना, ज्‍योतिषीतय्‌त व साइत स्‍वइपिं वःबलय्‌ जिं इमित म्‍हगस कना, अय्‌नं इमिसं उकिया अर्थ कने मफुत।

\VS{8}लिपतय् दानिएल धाःम्‍ह मनू जिथाय् वल अले जिं वयात म्‍हगस कना। (वयागु नां जिमि द्यःया नामय् बेलतसजर तःगु खः। अले वयाके पवित्र द्यःतय् आत्‍मा दु।)


\par }{\PP \VS{9}जिं वयात धया, “हे बेलतसजर, जादु क्‍यनीपिनि नायः, छंके पवित्र द्यःतय्‌गु आत्‍मा दु धकाः जिं स्‍यू। अले छन्‍त छुं नं सुलाच्‍वंगु खँया अर्थ कनेत थाकुइ मखु। म्‍हगसय् जिं खनागु दर्शन न्‍यँ, अले जितः उकिया अर्थ कँ।

\VS{10}लासाय् ग्‍वारातुला च्‍वनाबलय् जिं खनागु दर्शन थ्‍व हे खः – पृथ्‍वीया दथुइ तःमागु छमा सिमा दु!

\VS{11}व सिमा बल्‍लाः व तःमा जुल अले उकिया च्‍वकां आकाश थिल। संसारया न्‍ह्याथासं नं व सिमा खने दु।

\VS{12}उकिया हः बांला, माय् गाक्‍क फल सयाच्‍वंगु दु। उपिं फल संसारयापिं फुक्‍कसित नयेत गा। सिमाया क्‍वय् गुँपशु च्‍वनीगु अले आकाशय् च्‍वंपिं झंगःपंक्षी उकिया कचामचाय् बाय् च्‍वनीगु। अले फुक्‍क प्राणीतय्‌सं उकिया फल नइगु।


\par }{\PP \VS{13}“लासाय् ग्‍वारातुला च्‍वनाबलय् आकाझाकां जिं दर्शनय् स्‍वर्गं छम्‍ह पवित्रम्‍ह पिवाः स्‍वर्गदूत वयाच्‍वंगु खना।

\VS{14}वं तस्‍सलं धाल, ‘व सिमा पालाः क्‍वःथलाब्‍यु, उकिया कचामचा पालाब्‍यु, उकिया हः हाय्‌काछ्व, उकिया फल छ्यालब्‍याल यानाब्‍यु। पशुत उकिया किचलं व झंगःत उकिया कचां बिस्‍युं वनेमा।

\VS{15}सिमाया थुथायात नँ व कँय्‌यागु पातां चिनाः उकिया थुथा हा नाप बँय् त्‍वःताबीमाः।

\par }{\PP “ ‘व ख्‍यःया घाँय्‌या दथुइ दयेमाः। थ्‍व मनूयात आकाशया सुति लखं प्‍याकेमाः। अले पशुतलिसे पृथ्‍वीया स्‍वांसिमाया दथुइ च्‍वनेमाः।

\VS{16}वयागु मन न्‍हय्‌गू कालया\FTNT{*}{{\FR 4:16 }{\FR{४:१६
}}{\FQ{काल
}}{\FT{थथे धयागु दँ खः
}}} लागि पशुया मनय् हिलावनेमा।


\par }{\PP \VS{17}“ ‘थज्‍याःगु फैसला पिवाः स्‍वर्गदूततय्‌सं क्‍वःछ्यूगु खः। दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरया संसारया फुक्‍क देशय् अधिकार दु, अले वय्‌कलं थःम्‍हं हे ल्‍ययादीपिन्‍त शासन यायेत देशत बियादी, अज्‍ज ला उकी शासन यायेत दकलय् चिधंपिन्‍त नं तयादी, धयागु खँ फुक्‍क मनूतय्‌सं सीमा धकाः पवित्रपिन्‍सं थज्‍याःगु फैसला घोषणा याःगु खः।’


\par }{\PP \VS{18}“जि नबूकदनेसर जुजुं खनागु म्‍हगस थ्‍व हे खः। आः हे बेलतसजर, थुकिया अर्थ जितः कनाब्‍यु। छाय्‌धाःसा जिगु देशय् दुपिं सुं ज्ञान दुम्‍हय्‌सिनं नं थुकिया अर्थ जितः कने फइ मखु। तर छं फइ छाय्‌धाःसा पवित्र द्यःतय्‌गु आत्‍मा छंके दु।”


\par }{\SH दानिएलं म्‍हगसया अर्थ कंगु
\par }
{\PP \VS{19}थ्‍व खँ न्‍यनाः दानिएल (गुम्‍हय्‌सित बेलतसजर नं धाः) पलख थुरथुर खात, म्‍हगसया अर्थं वयात ख्‍यात। जुजुं वयात धाल, “हे बेलतसजर, म्‍हगस व उकिया अर्थ कनेत छ ग्‍याये मते।”

\par }{\PP बेलतसजरं धाल, “हे जिमि प्रभु, थ्‍व म्‍हगस व उकिया अर्थ छःपिनि शत्रुतय्‌त जूगु जूसा ला ज्‍यूगु नि।

\VS{20}छःपिन्‍सं खनादीगु बल्‍लानाः तःमा जुयाः आकाश थीगु सिमायात संसारय् च्‍वंपिं सकसिनं खंके फु।

\VS{21}उकिया हः बांलाः अले फल संसारयापिं सकसितं नयेत गाः। व सिमाया क्‍वय् गुँपशुत च्‍वनीगु अले उकिया कचामचाय् झंगःपंक्षीत स्‍वँय् च्‍वनीगु।

\VS{22}हे महाराज, व सिमा छःपिं हे खः! छःपिं थाहां झायाः आकाश तक हे थ्‍यंम्‍ह तःधंम्‍ह मनू जुयादीगु दु। अले छःपिनिगु बल संसार न्‍यंक न्‍यनावंगु दु।


\par }{\PP \VS{23}“हे महाराज, छःपिन्‍सं स्‍वयाच्‍वनादीबलय् स्‍वर्गं छम्‍ह पवित्र पिवाः स्‍वर्गदूत वयाः धाल, ‘व सिमायात पालाः नाश यानाब्‍यु तर उकिया थुथायात हा नाप बँय् हे त्‍वःताब्‍यु। उकियात नँ व कँय्‌यागु सिखलं च्‍यु अले ख्‍यलय् घाँय्‌या दथुइ त्‍वःताब्‍यु। व मनू आकाशया सुति लखं प्‍यायेमाः, न्‍हय्‌गू काल तक व गुँपशुत थें म्‍वायेमाः।’


\par }{\PP \VS{24}“हे महाराज, उकियागु अर्थ व दकलय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरं छःपिनिगु लागि क्‍वःछिनादीगु आज्ञा थ्‍व हे खः।

\VS{25}मनूतय् राज्‍यय् दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरयागु अधिकार दु व वय्‌कःयात सु यः वयात राज्‍य बियादी धयागु खँ छःपिन्‍सं सीकामकातले न्‍हय्‌गू काल तक मनूतपाखें छःपिन्‍त लिनाछ्वइ। छःपिं गुँपशुतलिसें च्‍वनादीमाः। छःपिन्‍सं सा द्वहंनं थें घाँय् नयादी अले आकाशया सुति लखं छःपिन्‍त प्‍याकी।

\VS{26}थुथा हा नाप बँय् त्‍वःताब्‍यु धाःगु आज्ञायागु अर्थ थ्‍व खः – स्‍वर्गं शासन याइ धइगु खँ छःपिन्‍सं सीकादीबलय् छःपिन्‍त हाकनं राज्‍य लितबी।

\VS{27}उकिं हे महाराज, जिगु सल्‍लाह स्‍वीकार यानादिसँ। खःगु ज्‍या यानाः थःगु पापयात त्‍वःतादिसँ अले छुं मदुपिन्‍त माया यानाः मभिंगु ज्‍या त्‍वःतादिसँ। अथे याःसा छःपिनिगु भिं जुया हे च्‍वनी।”


\par }{\SH म्‍हगसया खँ पूवंगु
\par }
{\PP \VS{28}थ्‍व फुक्‍क खँ जुजु नबूकदनेसरयात जुल।

\VS{29}झिंनिला लिपा जुजु बेबिलोनयागु लाय्‌कूया कःसिइ चाःहिला च्‍वंबलय्

\VS{30}वं धाल, “छु थ्‍व जिं थःगु नां व महिमाया लागि जिगु बलं राजधानी दय्‌काःगु तःधंगु बेबिलोन मखु ला?”


\par }{\PP \VS{31}जुजुं थथे धयाच्‍वंबलय् हे स्‍वर्गं छगू थज्‍याःगु सः वल, “नबूकदनेसर जुजु, छंगु निम्‍ति छगू आज्ञा दु। छंगु राज्‍य छंकेनं लाकाकाःगु दु।

\VS{32}मनूतय् राज्‍यय् दक्‍वसिबय् तःधंम्‍हय्‌सिगु फुक्‍क अधिकार दु, व वय्‌कःयात सु यः वयात बियादी धयागु खँ छं सीकामकातले न्‍हय्‌गू काल तकया लागि मनूतय् दथुं छन्‍त लिनाछ्वइ, अले छ गुँपशुत लिसे च्‍वनी। छं सा द्वहंनं थें घाँय् नयेमाली।”


\par }{\PP \VS{33}नबूकदनेसरया बारे धाःगु खँ थत्‍थें पूवन। वयात मनूतय् दथुं लिनाछ्वत अले वं सा-द्वहंतय्‌सं थें घाँय् नयाहल। आकाशया सुति लखं वयागु म्‍ह प्‍यात अले वयागु सँ इमाया पा थें व लुसि झंगःया लुसि थें जुल।


\par }{\SH नबूकदनेसरं दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरयात च्‍वछाःगु
\par }
{\PP \VS{34}न्‍हय्‌गू काल बिनावने धुंकाः जि नबूकदनेसरं थःगु मिखा थस्‍वकाः स्‍वर्गपाखे स्‍वया अले जिगु बुद्धि न्‍हापा थें तुं जुल। जिं दकलय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरयात च्‍वछाया अले न्‍ह्याबलें म्‍वानादीम्‍हय्‌सित हनाबना व महिमा बिया।

\par }{\Q वय्‌कलं न्‍ह्याबलें राज्‍य यानादी

\par }{\QB अले वय्‌कःया राज्‍य पुस्‍तांनिसें पुस्‍ता तक दयाच्‍वनी।


\par }{\Q \VS{35}“पृथ्‍वीयापिं सकलें मनूत

\par }{\QB परमेश्‍वरया न्‍ह्यःने छुं नं मखु,

\par }{\Q स्‍वर्गया दूतत व पृथ्‍वीयापिं मनूतय्‌त

\par }{\QB वय्‌कलं थः यःथें यानादी।

\par }{\QB सुनानं वय्‌कःया ल्‍हाः पने फइ मखु

\par }{\Q अले वय्‌कःयात छिं छु यानादियागु?

\par }{\QB धकाः न्‍यने फइ मखु।”


\par }{\PP \VS{36}जिगु बुद्धि लिहां वःबलय् जिगु महिमा, हनाबना, व जिगु राज्‍यया गौरव जितः लित बिल। जितः सल्‍लाह बीपिं व भारदारत जितः नापलाः वयेगु यात। अले जि हाकनं थःगु गद्दीइ लिहां वया अले जि न्‍हापा स्‍वयाः तःधन।

\VS{37}आः जि, नबूकदनेसरं, स्‍वर्गयाम्‍ह जुजुयात तःधंके, वय्‌कःयात तःधंके, अले हनाबना याये छाय्‌धाःसा वय्‌कलं यानादीगु फुक्‍क खँ पाय्‌छि जू व वय्‌कःया फुक्‍क लँपु न्‍यायलं जाः। तःधंछु जुया जुइपिन्‍त वय्‌कलं क्‍वमिलु यानादी फु।




\par }\Chap{5}{\SH अंगलय् च्‍वयातःगु आखः
\par }
{\PP \VerseOne{1}बेलसजर जुजुं थः द्वःछिम्‍ह भारदारतय्‌गु लागि छगू तःधंगु भ्‍वय् न्‍याय्‌कल। इपिं लिसे वं दाखमद्य त्‍वन।


\par }{\PP \VS{2}दाखमद्य त्‍वनाच्‍वंबलय् हे बेलसजर जुजुं थःम्‍हं, थः भारदारतय्‌सं अले थः कलाःपिन्‍सं व मथ्‍याःपिं कलाःपिन्‍सं दाखमद्य त्‍वनेत न्‍हापायाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरं यरूशलेमया देगलं हःगु लुँ व वहःयागु थलबल अन हयेगु आज्ञा बिल।

\VS{3}उकिं इमिसं यरूशलेमय् दुगु परमेश्‍वरया देगलं हःगु लुँया थलबल हल। अले जुजु व वया भारदारत, वया कलाःपिं व मथ्‍याःपिं कलाःपिन्‍सं उपिं थलबलं दाखमद्य त्‍वन।

\VS{4}इमिसं दाखमद्य त्‍वंबलय् लुँ, वहः, कँय्, नँ, सिँ व ल्‍वहँतं दय्‌कातःपिं द्यःतय्‌त तःधंकल।


\par }{\PP \VS{5}आकाझाकां छम्‍ह मनूया ल्‍हाः खनेदत। अन लाय्‌कुलिइ त्‍वाःदेवाःया जः न्‍ह्यःने लेवं पानातःगु अंगलय् छुं च्‍वल। ल्‍हातं च्‍वयाच्‍वंगु जुजुं स्‍वयाच्‍वन।

\VS{6}वयागु ख्‍वाः वँचुसे च्‍वन। तसकं ग्‍याःगुलिं वयागु निगुलिं पुलि थुरथुर खात।


\par }{\PP \VS{7}जुजुं ज्‍वखना स्‍वइपिं, ज्‍योतिषीत व साइत स्‍वइपिं सःतके छ्वत। बेबिलोनयापिं थुपिं ज्ञान दुपिं मिजंतय्‌त धाल, “सुनां थ्‍व च्‍वयातःगु आखः ब्‍वनी अले थुकिया अर्थ जितः कनी वयात प्‍याजीगु वसः फीकाबी, अले वयागु गःपतय् लुँयागु सिखः क्‍वखाय्‌काबी, अले व मनूयात देशय् स्‍वंगूगु तःधंम्‍ह शासक यानाबी।”


\par }{\PP \VS{8}अले जुजुया सकलें ज्ञान दुपिं मिजंत वल, तर इमिसं थ्‍व च्‍वयातःगु आखः ब्‍वने मफुत वा उकिया अर्थ नं जुजुयात कने मफुत।

\VS{9}अथे जुयाः जुजु बेलसजर अज्‍ज ग्‍यात अले वयागु ख्‍वाः झन वँचुसे च्‍वन। वया भारदारतय्‌त छु याये छु याये जुल।


\par }{\PP \VS{10}जुजु व भारदारत हालाच्‍वंगु सः तायाः रानीमां भ्‍वय् नयेगु क्‍वथाय् वयाः थथे धाल, “हे महाराज, छःपिं ताःई तक म्‍वानादीमा! थथे ख्‍वाः वँचुसे च्‍वंकादी मते।

\VS{11}छःपिनिगु देशय् पवित्र द्यःपिनिगु आत्‍मा दुम्‍ह छम्‍ह मनू दु। न्‍हापायाम्‍ह जुजुया पालय् थ्‍व मनुखं द्यःपिन्‍सं थें दुग्‍यां, अक्‍कल व बुद्धि क्‍यंगु खः। छःपिनि न्‍हापायाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरं वयात जादु क्‍यनिपिं, साइत स्‍वइपिं, ज्‍योतिषीत, व ज्‍वखना स्‍वइपिनि नायः दय्‌कादीगु खः।

\VS{12}थ्‍व सःस्‍यूम्‍ह मनू दानिएल खः, गुम्‍हय्‌सित जुजुं बेलतसजर धाइगु खः। वयाके तच्‍वःगु मन व ज्ञान दु। व म्‍हगसया अर्थ कने फुम्‍ह खः। क्‍वाःया लिसः बीगुलिसें समस्‍यात ज्‍यंकेगु ज्‍या नं याये फुम्‍ह खः। दानिएलयात सःतके छ्वयादिसँ, अले वं आखःया अर्थ कनाबी।”


\par }{\SH दानिएलं आखःया अर्थ कंगु
\par }
{\PP \VS{13}उकिं दानिएलयात जुजुया न्‍ह्यःने हल अले जुजुं वयात धाल, “जिमि न्‍हापायाम्‍ह जुजुं यहूदां ज्‍वनाहःपिं मध्‍ये छम्‍ह दानिएल धाःम्‍ह छ हे खः ला?

\VS{14}छंके द्यःतय्‌गु आत्‍मालिसें दुग्‍यां, अक्‍कल व तसकं बुद्धि दु धयागु खँ जिं न्‍यनागु दु।

\VS{15}थ्‍व च्‍वयातःगु आखः ब्‍वनाः अर्थ कनेत जिगु न्‍ह्यःने ज्ञान दुपिं मनूत अले ज्‍वखना स्‍वइपिं मनूत हल तर इमिसं थुकिया अर्थ कने हे मफुत।


\par }{\PP \VS{16}“छं सुलाच्‍वंगु खँया अर्थ कनेफु अले थाकुगु समस्‍यात ज्‍यंके फु धयागु खँ जिं न्‍यनागु दु। छं थ्‍व च्‍वयातःगु आखः ब्‍वनाः उकियागु अर्थ जितः कने फत धाःसा छन्‍त प्‍याजीगु रंगया लाय्‌कू वसः पुंकाबी, छंगु गःपतय् हनाबनाया लुँयागु सिखः क्‍वखाय्‌काबी, अले छ देशय् स्‍वंगूगु तःधंगु पदयाम्‍ह मनू जुइ।”


\par }{\PP \VS{17}अले दानिएलं जुजुयात लिसः बिल, “छःपिन्‍सं थःगु देछात थःके हे तयादीफु अले छःपिनिगु सिरपाःत मेपिं सुयातं बियादी फु। अथेसां छःपिं महाराजया लागि थ्‍व च्‍वयातःगु आखः ब्‍वनाबी अले थुकिया अर्थ कनाबी।


\par }{\PP \VS{18}“हे महाराज, दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरं छःपिनि न्‍हापायाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरयात तःधंगु राज्‍य, तःधंसू, नां व महिमा बियादीगु दु।

\VS{19}अले परमेश्‍वरं वय्‌कःयात तःधंकादीगुलिं जाति जातियापिं, देश देशयापिं, अले थीथी भाय् ल्‍हाइपिं मनूत वय्‌कः खनाः ग्‍याइगु व थुरथुर खाइगु। वय्‌कलं सुयात स्‍याये मास्‍ति वय्‌कादी वयात स्‍यानादी, सुयात म्‍वाकातये मास्‍ति वय्‌कादी वयात म्‍वाःका तयादी। सुं मनूयात हनाबना यायेगु व क्‍वह्यंकेगु वय्‌कःया ल्‍हातय् दु।

\VS{20}तर वय्‌कः तःधंछु, जिराहा जूगुलिं राजगद्दीं लिकाल अले वय्‌कःयागु शान वय्‌कःपाखें लाकाकाल।

\VS{21}वय्‌कःयात मनूतय् दथुं पित छ्वत अले वय्‌कःयागु मनयात पशुयागु मन थें यानाबिल। देश देशय् दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरं राज्‍य यानादी व थःत यःम्‍हय्‌सित देशयाम्‍ह शासक दय्‌कादी धयागु खँ वय्‌कलं सीकामकातले वय्‌कः गुँ गधातलिसे च्‍वन, सा-द्वहंतय्‌सं थें घाँय् नल। वय्‌कःयागु म्‍हयात आकाशया सुति लखं प्‍याकल।


\par }{\PP \VS{22}“हे बेलसजर, छःपिं वय्‌कःया थासय् जुजु जूम्‍ह खः। थ्‍व फुक्‍क खँ छःपिन्‍सं स्‍यूसां छःपिनिगु मन क्‍वमिलु मजू।

\VS{23}उकिया पलेसा छःपिन्‍सं स्‍वर्गयाम्‍ह प्रभुयागु विरोधय् ज्‍या यानादिल। वय्‌कःया देगलं हःगु थलबलत थन हयादिल। अले छःपिं व भारदारत, छःपिनि कलाःपिं व मथ्‍याःपिं कलाःपिन्‍सं उपिं ख्‍वल्‍चां दाखमद्य त्‍वनादिल। अले छःपिन्‍सं लुँ, वहः, कँय्, नँ, सिँ व ल्‍वहँतं दय्‌कूपिं द्यःतय्‌त च्‍वछाल। उपिं द्यःत न्‍यनेफुपिं नं मखु, खंके फुपिं नं मखु, अले छुं स्‍यूपिं नं मखु। परमेश्‍वरया ल्‍हातय् हे छःपिनिगु प्राण व फुक्‍क लँपु दुसां वय्‌कःयात हनाबना यानामदी।

\VS{24}उकिं थ्‍व खँग्‍वः च्‍वयेत वय्‌कलं ल्‍हाः छ्वयाहयादीगु खः।


\par }{\PP \VS{25}“च्‍वयातःगु खँग्‍वः थथे दु –

\par }{\PC मेने, मेने, टेकेल, पर्सिन


\par }{\PP \VS{26}“थुपिं खँग्‍वःतय्‌गु अर्थ थ्‍व हे खः –

\par }{\PP “मेने – परमेश्‍वरं छःपिनिगु राज्‍यया न्‍हि ल्‍याःखनाः थुकियात क्‍वचाय्‌कादीगु दु।


\par }{\PP \VS{27}“टेकेल – छःपिन्‍त तराजुइ लंगु दु, अले याउँसे च्‍वंगु लुइकूगु दु।


\par }{\PP \VS{28}“पर्सिन – छःपिनिगु राज्‍य ब्‍वथलाः मादी व फारसीतय्‌त ब्‍यूगु दु।”


\par }{\PP \VS{29}अनंलि बेलसजरया आज्ञाय् दानिएलयात प्‍याजीगु रंगया वसः फिकल। वयागु गःपतय् लुँयागु सिखः क्‍वखाय्‌कल। अले वयात देशय् स्‍वंगूगु तःधंगु पद बिल।


\par }{\PP \VS{30}उखुन्‍हु चान्‍हय् बेबिलोनीतय् जुजु बेलसजरयात स्‍यात।

\VS{31}अले खुइनिदँ दुम्‍ह मादी दारां व देश त्‍याका काल।\FTNT{*}{{\FR 5:31 }{\FR{५:३१
}}{\FT{जुजु बेलसजरयात स्‍याःगु व मादी जुजु दारां देश त्‍याकाकाःगु ई.पु. ५३९
}}}




\par }\Chap{6}{\SH सिंहया खोरय् दानिएल
\par }
{\PP \VerseOne{1}दारा जुजुं देशया फुक्‍क थासय् शासन यायेत सछि व निइम्‍ह (१२०) प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमत ल्‍ययेगु क्‍वःछित।

\VS{2}हानं इमिगु च्‍वय् स्‍वम्‍ह मन्‍त्रीत ल्‍यल। इपिं मध्‍ये छम्‍ह दानिएल खः। जुजुयागु ज्‍याय् छुं मस्‍यनेमा धकाः उपिं प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमतय्‌सं थःगु ज्‍याया ल्‍याःचा इमित बीमाःगु यात।

\VS{3}मेपिं निम्‍ह मन्‍त्रीत व प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमतय्‌के स्‍वयाः दानिएलयाके तसकं बांलाःगु गुण खंगुलिं जुजुं वयात देशय् फुक्‍क थाय्‌याम्‍ह शासक ल्‍ययेगु बिचाः यात।

\VS{4}थथे जूगुलिं मेपिं निम्‍ह मन्‍त्रीत व प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमतय्‌सं सरकारी ज्‍याय् दानिएलयागु दोष मालेगु याना हल। तर इमिसं वं छुं मखुगु ज्‍या याःगु लुइके मफुत, छाय्‌धाःसा व विश्‍वास याये बहःम्‍ह मनू खः, व लाः लाः थें यानाजुइम्‍ह मनू मखु।

\VS{5}लिपतय् इमिसं थःथवय् धाल, “वया परमेश्‍वरयागु व्‍यवस्‍थाय् जक झीसं दानिएलयागु दोष क्‍यने फइ, मेगु खँय् वयागु दोष क्‍यने फइ मखु।”


\par }{\PP \VS{6}उकिं इपिं निम्‍ह मन्‍त्रीत व प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमत जुजुयाथाय् वनाः थथे धाल, “हे महाराज दारा, छःपिं ताःई तक म्‍वानादीमा!

\VS{7}स्‍विन्‍हुया दुने सुनां सुनां छःपिं बाहेक मेपिं सुं द्यः वा मनूयात बिन्‍ति याइ वयात सिंह तयातःगु तःजाःगु गालय् वांछ्वयेगु जुइ धकाः छःपिन्‍सं आज्ञा बियादीमा धकाः जिपिं मन्‍त्रीत, सकलें प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमत, हाकिमत, सल्‍लाह बीपिं सकसिनं क्‍वःछिनागु दु।

\VS{8}अथे जुयाः हे महाराज, थ्‍व खँ मादीत व फारसीतय्‌गु महिलिगु व्‍यवस्‍थाकथं कानून जुइमा धकाः छःपिन्‍सं थज्‍याःगु कानून च्‍वयेत उजं बियादिसँ।”

\VS{9}उकिं दारा जुजुं उगु कानून च्‍वकाः सही यात।


\par }{\PP \VS{10}व पौलय्‌ सही याये धुंकूगु सियाः दानिएल थःगु छेँय् वन। वयागु छेँय्‌या तलय्‌यागु क्‍वथाया झ्‍याः यरूशलेमपाखे स्‍वः। अले न्‍हापा न्‍हापा याःगु थें झ्‍याःपाखे स्‍वयाः वं परमेश्‍वरया न्‍ह्यःने न्‍हि स्‍वकः पुलिं चुयाः सुभाय् बीगु व प्रार्थना यायेगु यात।

\VS{11}दानिएलं प्रार्थना यानाच्‍वंगु व परमेश्‍वरयाके ग्‍वाहालि फ्‍वनाच्‍वंगु पुचः मुना वःपिं इपिं हाकिमतय्‌सं खंकल।

\VS{12}उकिं इपिं जुजुयाथाय् वनाः वलिसें वयागु शाही आज्ञा बारे खँ ल्‍हात, “छु छःपिन्‍सं स्‍विन्‍हुया दुने सुनां सुनां छःपिं बाहेक मेपिं सुं मनू वा द्यःयात बिन्‍ति याइ, वयात सिंहत तयातःगु तःजाःगु गालय् वांछ्वयेगु जुइ धकाः च्‍वयातःगु आज्ञा पतिइ सही यानादियागु मखु ला?”

\par }{\PP जुजुं लिसः बिल, “खः, व छगू कडा आज्ञा खः, व मादीत व फारसीतय्‌गु महिलिगु कानून खः।”


\par }{\PP \VS{13}अले इमिसं जुजुयात धाल, “हे महाराज, यहूदां ज्‍वनाहःम्‍ह व दानिएलं छःपिन्‍त हनाबना मयाः अले छःपिनिगु आज्ञा मानय् मयाः। वं आः नं न्‍हि स्‍वकः प्रार्थना यायेगु याः।”

\VS{14}थ्‍व खँ न्‍यनाः जुजुया नुगः मछिन। अले दानिएलयात त्‍वःतकेगु क्‍वःछिनाः सूर्य बिनामवंतले वयात बचय् यायेगु कुतः याना हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{15}अले इपिं मनूत जुजुयाथाय् वनाः थथे धाल, “हे महाराज, मादीतय् व फारसीतय् कानूनकथं जुजुयागु आज्ञा व उर्दी हिले फइ मखु धकाः छःपिन्‍सं सी हे स्‍यू।”


\par }{\PP \VS{16}उकिं जुजुं दानिएलयात ज्‍वनेगु आज्ञा बिल अले इमिसं वयात हयाः सिंहत तयातःगु तःजाःगु गालय् वांछ्वल। जुजुं दानिएलयात धाल, “छं न्‍ह्याबलें सेवा याइम्‍ह छिमि परमेश्‍वरं छन्‍त बचय् यायेमा।”


\par }{\PP \VS{17}हानं छगः ल्‍वहं हयाः सिंहत तयातःगु तःजाःगु गाःयागु म्‍हुतु तिनाबिल। अले दानिएल पिहां मवयेमा धकाः जुजुं उकी थःगु हे अंगू छाप व थः भारदारतय्‌गु अंगू छाप तल।

\VS{18}अले जुजु थःगु लाय्‌कुलिइ लिहां वल। उखुन्‍हु चान्‍हय् वं छुं मनः, छुं नं न्‍ह्याइपुगु ज्‍या मयाः अले वयात न्‍ह्यः नं मवः।


\par }{\SH दानिएलयात सिंहतपाखें बचय् यानादीगु
\par }
{\PP \VS{19}सुथ न्‍हापां निभाः लुइवं जुरुक्‍क दनाः जुजु हथाय् चाचां सिंहत तयातःगु तःजाःगु गाःपाखे वन।

\VS{20}अले व सिहंत तयातःगु तःजाःगु गाः लिक्‍क थ्‍यंबलय् ख्‍वःसलं धाल, “हे दानिएल, म्‍वाःम्‍ह परमेश्‍वरया दास, छं न्‍ह्याबलें सेवा याइम्‍ह छिमि परमेश्‍वरं छन्‍त बचय् याये फत ला?”


\par }{\PP \VS{21}दानिएलं लिसः बिल, “हे महाराज, छःपिं ताःई तक म्‍वानादीमा!

\VS{22}जिं द्वंकागु मदु धकाः परमेश्‍वरं स्‍यूगुलिं वय्‌कलं थः दूत छ्वयाहयाः सिंहतय्‌गु म्‍हुतु तिनादिल। सिंहतय्‌सं जितः घाःपाः याःगु मदु। महाराज, जिं छःपिनिगु नं छुं स्‍यंकागु मदु।”


\par }{\PP \VS{23}जुजु तसकं लय्‌तायाः दानिएलयात गालं थकाय्‌गु आज्ञा बिल। दानिएलयात सिहंत तयातःगु तःजाःगु गालं थकाःबलय् वयाके घाःया छुं चिं मलू, छाय्‌धाःसा वं परमेश्‍वरयाके भलसा तःगु खः।


\par }{\PP \VS{24}अनंलि दानिएलयात मखुगु दोष ब्‍यूपिं सकल मनूतय्‌त ज्‍वनेत जुजुं आज्ञा बिल। अले इमि कलाःपिं व मचाखाचातनापं इमित सिंहत तयातःगु तःजाःगु गालय् वांछ्वयाबिल। इपिं सिंहत तयातःगु तःजाःगु गाःया बँय् थ्‍यने न्‍ह्यः हे सिंहतय्‌सं झम्‍तय् यात अले इमिगु फुक्‍व क्‍वँय्‌यात काच्‍या-कुचुक यानाः नयाबिल।


\par }{\PP \VS{25}अले दारा जुजुं पृथ्‍वीयापिं फुक्‍क जातित, देशयापिं व थीथी भाय् ल्‍हाइपिं मनूतय्‌त थथे च्‍वल,

\par }{\PP “छिमिगु भिं जुइमा।

\VS{26}जिगु हुकुम थ्‍व हे खः। जिगु देशया अधिकार दुगु फुक्‍क थासय्‌यापिं मनूतय्‌सं दानिएलया परमेश्‍वरयागु भय कायेमाः अले वय्‌कःयात हनाबना यायेमाः।

\par }{\Q “छाय्‌धाःसा वय्‌कः म्‍वाःम्‍ह खः।

\par }{\QB वय्‌कः न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनी।

\par }{\Q वय्‌कःया राज्‍य गुबलें स्‍यनावनी मखु।

\par }{\QB अले वय्‌कलं न्‍ह्याबलें राज्‍य यानादी।


\par }{\Q \VS{27}वय्‌कलं त्‍वःतकादी अले बचय् यानादी,

\par }{\QB वय्‌कलं आकाशय् व पृथ्‍वीइ

\par }{\QC चिं व अजू चाइपुगु ज्‍या यानादी।

\par }{\Q वय्‌कलं दानिएलयात

\par }{\QB सिंहया म्‍हुतुपाखें बचय् यानादिल।”


\par }{\PP \VS{28}थुकथं दारा जुजुया पालय् व फारसी कोरेस जुजुया पालय् दानिएलयात बांलात।




\par }{\MS दानिएलं खंगु दर्शन व उकिया अर्थ

\par }\Chap{7}{\MR ७:१–१२:१३

\par }{\SH प्‍यम्‍ह जन्‍तुया दर्शन
\par }
{\PP \VerseOne{1}बेलसजर बेबिलोनयाम्‍ह जुजु जूगु न्‍हापांगु दँय्, चान्‍हय् दानिएलं म्‍हगस व दर्शन खन। वं व म्‍हगसया मू खँ च्‍वल।\FTNT{*}{{\FR 7:1 }{\FR{७:१
}}{\FT{थ्‍व घटना अध्‍याय ५ स्‍वयाः न्‍ह्यःया घटना खः ई.पु. ५५३
}}}


\par }{\PP \VS{2}दानिएलं धाल, “उखुन्‍हु चान्‍हय् जिं खनागु दर्शन थथे दु – प्‍यखेरं वःगु फसं समुद्रया लःयात संकाच्‍वन।

\VS{3}समुद्रं प्‍यंगू किसिमयापिं ततःधिकःपिं जन्‍तुत पिहां वल।


\par }{\PP \VS{4}“न्‍हापां पिहांवःम्‍ह सिंह थें च्‍वंम्‍ह जन्‍तु खना, तर वयाके इमायाके थें पपू दु। जिं स्‍वयाच्‍वनाबलय् हे वयागु पपू पुल। अले व जन्‍तुयात मनू थें निपु तुतिं थनाबिल अले वयात मनूयागु मन बिल।


\par }{\PP \VS{5}“अले भालू थें च्‍वम्‍ह निम्‍हम्‍ह जन्‍तु खना। व छखेपाखें दनाच्‍वंगु दु। वयागु म्‍हुतुया वायागु दथुइ स्‍वपु बपिक्‍वँय् दु। छगू सलं वयात धाल, ‘दनाः प्‍वाः जाय्‌क ला न।’


\par }{\PP \VS{6}“अनंलि चितुवा थें च्‍वंम्‍ह स्‍वम्‍हम्‍ह जन्‍तु खना। वयागु जँन्‍हुफातय् झंगःयागु थें प्‍यपा पपू दु। व जन्‍तुया प्‍यंगः छ्यं दु अले वयात शासन यायेगु अधिकार बिल।


\par }{\PP \VS{7}“लिपा चान्‍हय् दर्शनय्, जिं प्‍यम्‍हम्‍ह जन्‍तु खना। व तसकं बल्‍लाः व ग्‍यानापुसे च्‍वं। वयागु नँयागु वां शिकारयात कुचा कुचा याइगु अले नइगु, ल्‍यं दुगुयात धाःसा वं तुतिं न्‍हुत्तुन्‍हुइगु। मेपिं स्‍वम्‍ह जन्‍तु स्‍वयाः व पाः, वयाके झिपु नेकू दु।


\par }{\PP \VS{8}“जिं नेकूत स्‍वयाच्‍वनाबलय् नेकूतय् दथुइ छक्‍वलं मेगु चिपुगु नेकू बुयावल। अले व न्‍हूगु नेकुलिं न्‍हापायागु स्‍वंगुलिं नेकूयात हानापं लेहें थनाछ्वल। व नेकुलिइ मनूयागु थें मिखा व तःधंछुयाः खँ ल्‍हाइगु म्‍हुतु दु।


\par }{\SH न्‍ह्याबलें म्‍वानाच्‍वनादीम्‍ह
\par }
{\Q \VS{9}“जिं स्‍वयाच्‍वनाबलय् हे गद्दीत तल।

\par }{\QB छगू गद्दीइ न्‍ह्याबलें म्‍वानाच्‍वनादीम्‍ह च्‍वन।

\par }{\Q वय्‌कःया वसः च्‍वापु थें,

\par }{\QB सँ धाःसा यचुगु ऊन थें तुयुसे च्‍वं।

\par }{\Q वय्‌कःयागु

\par }{\QB दन्‍न थिनाच्‍वंगु गद्दी

\par }{\Q ह्वानाह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु

\par }{\QB पांग्राया च्‍वय् तयातःगु दु।


\par }{\Q \VS{10}अले व गद्दीं तःधाःगु मित्‍याः मदिक्‍क पिहां वयाच्‍वंगु दु।

\par }{\QB द्वलंद्वः मनूत वय्‌कःया सेवा यायेत न्‍ह्यःने दु।

\par }{\QB वय्‌कःया न्‍ह्यःने लखंलख मनूत दनाच्‍वंगु दु।

\par }{\Q न्‍याययागु अदालत अन हे च्‍वन।

\par }{\QB अले सफूत प्‍वल।


\par }{\PP \VS{11}“जिं स्‍वयाच्‍वनाबलय् व चिपुगु नेकुलिं तःधंछुयाः ततःधंगु खँ ल्‍हाःगु जिं ताल। व जन्‍तुयात स्‍यानाः वयागु म्‍हयात नाश यानाः ह्वाना ह्वाना च्‍यानाच्‍वंगु मिइ वांमछ्वतले जिं स्‍वया हे च्‍वना।

\VS{12}मेपिं जन्‍तुतय्‌गु अधिकार लाकाकाल तर छुं ई तक इमित म्‍वाके बिल।


\par }{\PP \VS{13}“चान्‍हय्‌यागु जिगु दर्शनय् जिं मनूया काय्\XREF{✡}{{\XO 7:13 }{\XO{७:१३
}}{\XT{लूक २२:६९}}} थें च्‍वंम्‍ह सुं छम्‍ह आकाशया सुपाँय्‌नापं झायाच्‍वंगु खना। अले वय्‌कः न्‍ह्याबलें म्‍वानाच्‍वनादीम्‍हय्‌सिया थ्‍यन अले इमिसं वय्‌कःयात वय्‌कःया न्‍ह्यःने हल।

\VS{14}वय्‌कःयात अधिकार, हनाबना व राज्‍य बिल। जाति जाति, देश देश व थीथी भाय् ल्‍हाइपिं सकसिनं वय्‌कःयागु आराधना यात। वय्‌कःया शासन न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनी अले वय्‌कःया राज्‍य गुबलें क्‍वचाइ मखु।


\par }{\SH दर्शनया अर्थ
\par }
{\PP \VS{15}“जि दानिएलयात छु याये छु याये जुल। जिं खनागु दर्शनं जिगु नुगः भाराभारा मिन।

\VS{16}अन दनाच्‍वंपिं मध्‍ये जि छम्‍हय्‌सिथाय् वनाः थुपिं फुक्‍क खँया अर्थ न्‍यना। वं थथे धयाः जितः अर्थ कन।

\VS{17}‘थुपिं ततःधिकःपिं प्‍यम्‍ह जन्‍तु पृथ्‍वीइ पलिस्‍था जुइगु प्‍यंगू राज्‍य खः।

\VS{18}लिपतय् दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमेश्‍वरया पवित्र मनूतय्‌त राज्‍य दइ। उकी इमिसं सदां सदांया लागि अधिकार याइ।’


\par }{\PP \VS{19}“अले जितः व मेपिं स्‍वयाः पाःम्‍ह तसकं ग्‍यानापुसे च्‍वंम्‍ह प्‍यम्‍हम्‍ह जन्‍तुया अर्थ सीकेमास्‍ति वल। वयागु नँया वा व कँय्‌यागु लुसिं शिकारयात कुचा कुचा याइगु अले नइगु, ल्‍यं दुगुयात धाःसा तुतिं न्‍हुत्तुन्‍हुइगु।

\VS{20}वयागु छेनय् दुगु झिपु नेकू व अनं पिहां वःगु मेगु नेकूया खँ थुइके मास्‍ति वल। अले न्‍हापायागु स्‍वपु नेकू पुया ब्‍यूगु खँ छु जुल धकाः नं सीकेमास्‍ति वल। थ्‍व हे मेगु फुक्‍क नेकू स्‍वयाः ग्‍यानापुस्‍से च्‍वंगु नेकुलिइ मिखा व तःधंछुयाः न्‍ववाइगु म्‍हुतु दु।

\VS{21}जिं स्‍वयाच्‍वनाबलय् व हे नेकुलिं परमेश्‍वरया पवित्र मनूतलिसें लडाइँ यात अले इमित बुकल।

\VS{22}अनंलि व न्‍ह्याबलें म्‍वानाच्‍वनादीम्‍हय्‌सिनं झायाः दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरया पवित्र मनूतय्‌गु पंलिनाः फैसला यात। उबलय् परमेश्‍वरया पवित्र मनूतय्‌सं राज्‍य अधिकार याइगु ई वःगु खः।


\par }{\PP \VS{23}“जितः उकियागु अर्थ थुकथं थुइकल, ‘व प्‍यम्‍हम्‍ह जन्‍तु पृथ्‍वीइ पलिस्‍था जुइगु प्‍यंगूगु राज्‍य खः। थ्‍व हे राज्‍य मेगु फुक्‍क राज्‍य स्‍वयाः पाइ। वं फुक्‍क पृथ्‍वीयात नयाबी अले उकियात न्‍हुयाः धू यानाबी।

\VS{24}उपिं झिपु नेकूया अर्थ व राज्‍यं वइपिं झिंम्‍ह जुजुपिं खः। इपिं लिपा मेम्‍ह छम्‍ह जुजु वइ। व न्‍हापायापिं जुजुपिं स्‍वयाः पाइ, वं उपिं स्‍वम्‍ह जुजुपिन्‍त बुकी।

\VS{25}वं दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरयागु विरोधय् खँ ल्‍हाइ, अले परमेश्‍वरया पवित्र मनूतय्‌त क्‍वत्‍यला तइ। वं धार्मिक नियम व नखःचखः हिलेत स्‍वइ। अले पवित्र मनूतय्‌त वयागु ल्‍हातय् छगू काल, निगू काल व बच्‍छि कालया\FTNT{†}{{\FR 7:25 }{\FR{७:२५
}}{\FQA{छगू, निगू व बच्‍छि काल
}}{\FT{छगू दँ, निगू दँ व बच्‍छि दँ}}} निंतिं लःल्‍हानाबी।


\par }{\PP \VS{26}“ ‘अय्‌नं न्‍यायया अदालत च्‍वनी, अले वयागु बल लाकाकयाः वयात सदांया निंतिं नाश हे यानाबी।

\VS{27}पृथ्‍वीया फुक्‍क राज्‍यतय्‌गु शक्ति व तःधंसू दकलय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरया पवित्र मनूतय्‌गु ल्‍हातय् बी। वय्‌कःया राज्‍य न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनीगु राज्‍य जुइ। फुक्‍क राज्‍यं वय्‌कःया खँ न्‍यनी व वय्‌कःयागु सेवा याइ।’


\par }{\PP \VS{28}“जिगु खँ थन हे सिधल। जि दानिएल तसकं ग्‍यात, जिगु ख्‍वाः हे वँचुसे च्‍वन। अय्‌नं जिं थ्‍व खँ थःगु मनय् हे तया।”




\par }\Chap{8}{\SH भ्‍याःचा व दुगुया दर्शन
\par }
{\PP \VerseOne{1}बेलसजर जुजु जूगु स्‍वंगूगु दँय्, जि दानिएलं हानं मेगु छगू दर्शन खना।\FTNT{*}{{\FR 8:1 }{\FR{८:१
}}{\FT{बेलसजर जुजु जूगु स्‍वंगूगु दँ धयागु ई.पु. ५५१
}}}

\VS{2}दर्शनय् जिं थःत एलाम प्रान्‍तया राजधानी शूशन शहरय् खना। शूशन शहरया प्‍यखेरं पःखाः ग्‍वयातःगु दु। दर्शनय् जि ऊलै खुसिया सिथय् दनाच्‍वनागु दु।


\par }{\PP \VS{3}जिं स्‍वयाबलय्, अन खुसिया सिथय् निपु ततःपुगु नेकू दुम्‍ह छम्‍ह भ्‍याःचा दनाच्‍वंगु खना। वयागु छपु नेकू मेगु स्‍वयाः ताहाक। व ताहाःगु नेकू लिपा बुयावःगु खः।

\VS{4}व भ्‍याःचां पच्‍छिम, उत्तर व दच्‍छिनपाखे ब्‍वांय्‌ब्‍वांय् जुयाः च्‍वयाच्‍वंगु जिं खना। वयात पने फुम्‍ह छम्‍ह नं पशु मदु। सुनानं वयागु शक्तिपाखें बचय् याये मफुत। वं थःयत्‍थें यात अले व झन बल्‍लात।


\par }{\PP \VS{5}जिं थुकिया बारे बिचाः यानाच्‍वनाबलय् आकाझाकां पच्‍छिमं छम्‍ह दुगु हथासं ब्‍वांय् वल। व दुगु हथासं बँय् मथ्‍युसे सारा संसार पुलावल। वयागु मिखाया दथुइ छपु अजू चायापुसे च्‍वंगु नेकू दु।

\VS{6}अले व जिं खुसिया सिथय् खनाम्‍ह निपु नेकू दुम्‍ह भ्‍याःचायाथाय् वल। तंपिकयाः भ्‍याःचायात तसकं च्‍वल।

\VS{7}व भ्‍याःचायात तसकं तंम्‍वयाः च्‍वःगु अले वयागु निपु नेकू त्‍वथुलाब्‍यूगु जिं खना। वलिसें ल्‍वायेत व भ्‍याःचायाके बल मन्‍त। वयात बँय् बस्‍वात अले दुगुं वयात न्‍हुत्तुन्‍हुल। भ्‍याःचायात बचय् याये फुम्‍ह अन सुं नं मदु।


\par }{\PP \VS{8}अले दुगु झन तःधंछु जुल, व तसकं बल्‍लाःबलय् वयागु नेकू त्‍वधुल। उगु थासय् प्‍यखेपाखे स्‍वःगु प्‍यपु अजू चाइपुगु नेकू बुयावल।

\VS{9}उपिं प्‍यपु नेकू मध्‍ये छपु नेकुलिं चिपुगु नेकू बुयावल, अले उकियागु शक्ति दच्‍छिन व पुर्बपाखे अले बांलाःगु देश तक नं न्‍ह्यज्‍यात।

\VS{10}व थुलि बल्‍लात कि वं स्‍वर्गया सेना व नगुतय्‌त हमला यात। अले नगुयात पृथ्‍वीइ क्‍वफानाः तुतिं न्‍हुत्तुन्‍हुल।

\VS{11}व नेकुलिं थःत स्‍वर्गया सेनाया सेनापति ति हे तःधंकल। वय्‌कलं न्‍हियान्‍हिथंया बां बीगु दीकाबिल, अले देगःयात अपवित्र यानाबिल।

\VS{12}न्‍हियान्‍हिथं बां बीगु पलेसा अन हे इमिसं पाप याना विद्रोह यात। अले सत्‍ययात बँय् वांछ्वयाबिल। वं याःगु फुक्‍क ज्‍याय् व नेकू ताःलात।


\par }{\PP \VS{13}अले जिं छम्‍ह स्‍वर्गदूत न्‍ववाःगु ताया। हानं मेम्‍ह छम्‍ह स्‍वर्गदूतं न्‍हापा न्‍ववाःम्‍हय्‌सित न्‍यन, “थ्‍व दर्शनय् खनेदुगु खँ गबले तक जुयाच्‍वनी? न्‍हियान्‍हिथंया देछाया पलेसा गबले तक घच्‍चाय्‌पुगु पाप जुयाच्‍वनी? देगः व स्‍वर्गया सेनायात न्‍हुत्तुन्‍हुइगु ज्‍या गबले तक जुयाच्‍वनी।”


\par }{\PP \VS{14}अले वं जितः धाल, “निइस्‍वसः (२,३००) बहनि व सुथ तक! अनंलि पवित्र थाय्‌यात हाकनं शुद्ध याइ।”


\par }{\SH गब्रिएल स्‍वर्गदूतं दर्शनया अर्थ कंगु
\par }
{\PP \VS{15}थ्‍व खँ दर्शनय् खनाः जि दानिएलं थुइकेगु कुतः यानाच्‍वनाबलय् मनू थें च्‍वंम्‍ह छम्‍ह जिगु न्‍ह्यःने खनेदत।

\VS{16}जिं ऊलै खुसिं वःगु मनूया सः ताया। व सलं धाल, “हे गब्रिएल, थ्‍व मनूयात दर्शनयागु अर्थ थुइकाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{17}गब्रिएल जि दनाच्‍वनागु थासय् वःबलय् जि ग्‍यानाः बँय् दल। वं जितः धाल, “हे सीमानिम्‍ह मनू, थ्‍व दर्शनं अन्‍तया ईया बारे धाइ।”


\par }{\PP \VS{18}व जिलिसें न्‍ववाना च्‍वंबलय् जितः स्‍याक्‍क न्‍ह्यः वयाः जिगु ख्‍वाः बँय् भ्‍वसुल। अले वं जितः थियाः हाकनं थन।


\par }{\PP \VS{19}वं धाल, “परमेश्‍वरयागु तंया लिच्‍वः छु जुइ व जिं छन्‍त कनेत्‍यनागु दु। थ्‍व दर्शनं अन्‍तया ई क्‍यनी।

\VS{20}छं खंम्‍ह निपु नेकू दुम्‍ह भ्‍याःचा मादी व फारसया जुजुत खः।

\VS{21}सँ यक्‍व दुम्‍ह दुगु ग्रीसयाम्‍ह जुजु खः। वयागु मिखाया दथुइयागु तःपुगु नेकू व देशयाम्‍ह न्‍हापांम्‍ह जुजु खः।

\VS{22}व त्‍वधूगु नेकूया थासय् बुयावःगु प्‍यंगू नेकूया अर्थ थथे खः – व हे देशं प्‍यंगू देश पिहां वइ, तर इमिके उलि बल दइ मखु।


\par }{\PP \VS{23}“उपिं देशतय्‌गु लिपांगु इलय् इमिगु पाप दकले च्‍वय् थ्‍यनीबलय् छम्‍ह तसकं मभिंम्‍ह व छल यायेसःम्‍ह जुजु दनी।

\VS{24}व तसकं बल्‍लाइ तर थःगु हे बलं मखु। अले ग्‍यानापुसे च्‍वंक मनूतय्‌त नाश याइ, अले वं याःगु न्‍ह्यागु ज्‍याय् नं व ताःलाइ। वं बल्‍लाःपिं मनूतय्‌त व पवित्र मनूतय्‌त नाश याइ।

\VS{25}व चलाखम्‍ह जूगुलिं वयागु छल ताःलाइ। अले वं तःधंछुयाः छुं हे मस्‍यूपिं यक्‍व मनूतय्‌त नाश याइ। वं दकले तःधंम्‍ह जुजुयागु नं विरोध याइ। अय्‌नं सुं मनुखं मथीकं व नाश जुइ।


\par }{\PP \VS{26}“बहनि व सुथ बारे छं छु छु खनागु व न्‍यनागु खः व खःगु खँ खः। तर छं दर्शनय् छु छु खनागु खः व सुयातं सीके मते छाय्‌धाःसा व ता ई लिपा जक जुइ।”


\par }{\PP \VS{27}अनंलि जितः तसकं त्‍यानुल, छुं न्‍हि तक जितः ल्‍वचं कयाच्‍वन। अनंलि जि दनाः जुजुया ज्‍याय् वना। अय्‌नं जिं खनागु दर्शनं यानाः जि छु याये छु याये जुल। थ्‍व जिं थुइके मफुत।




\par }\Chap{9}{\SH दानिएलं थःमनूतय्‌गु निंतिं प्रार्थना याःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}बेबिलोनियाय् जुजु जूम्‍ह मादीवंशयाम्‍ह अहासूरसया काय् दाराया न्‍हापांगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 9:1 }{\FR{९:१
}}{\FT{अहासूरसया काय् दाराया न्‍हापांगु दँ धयागु ई.पु. ५३९
}}}

\VS{2}जि दानिएलं यर्मिया अगमवक्तायात ब्‍यूगु परमप्रभुया वचनकथं, धर्मशास्‍त्रपाखें यरूशलेम न्‍हयेदँ तकया लागि नाश जुइ धकाः सीकाकया।\XREF{✡}{{\XO 9:2 }{\XO{९:२
}}{\XT{यर २५:११; २९:१०}}}

\VS{3}उकिं अपसं च्‍वनाः भांग्रा फिनाः नउ बुलाः परमप्रभु परमेश्‍वरया न्‍ह्यःने प्रार्थना व दुनुगलंनिसें बिन्‍ति याना।


\par }{\PP \VS{4}अले जिं थःगु पाप मानय् यानाः थः परमप्रभु जिमि परमेश्‍वरयात थथे प्रार्थना याना।

\par }{\PP “हे परमप्रभु, छि तःधंम्‍ह व मानय् यायेमाःम्‍ह खः, छितः माया याइपिन्‍त अले छिगु खँ न्‍यनीपिन्‍त छिं थःगु दयामायाया बाचा पूवंकादी।

\VS{5}जिमिसं पाप यानागु दु अले द्वंकागु दु। जिपिं मभिंपिं जुयागु दु अले विद्रोही जुयागु दु। जिपिं छिगु आज्ञा व नियमपाखें फहिला वनागु दु।

\VS{6}जिमि जुजुपिं, शासकत, पुर्खा व देशयापिं सकल प्रजालिसें छिगु नामय् न्‍ववाइपिं छि सेवक अगमवक्तातय्‌गु खँ जिमिसं मन्‍यना।


\par }{\PP \VS{7}“हे परमप्रभु छि धर्मीम्‍ह खः, अय्‌नं थौं जिमिगु ख्‍वाः लज्‍यां त्‍वपूगु दु। जिमिसं छिके भलसा मतयागुलिं जिपिं यहूदा, यरूशलेम व इस्राएलयापिं मनूतय्‌त छिं सतिगु व तापाःगु देशय् छ्यालब्‍याल यानादीगु दु।

\VS{8}हे परमप्रभु, जिमि जुजुपिं, शासकत व पुर्खातय्‌सं छिगु विरोधय् वनाः पाप याःगुलिं जिपिं लज्‍याय् लाःगु दु।

\VS{9}छिगु खँ मन्‍यंसे जिपिं विरोधी जुयागु दु। अथे जूसां परमप्रभु जिमि परमेश्‍वर, छि दयादुम्‍ह व क्षमा यानादीम्‍ह खः।

\VS{10}हे परमप्रभु जिमि परमेश्‍वर, जिमिसं छिगु आज्ञा मानय् यानागु मदु, अले छिकपिनि च्‍यः अगमवक्तापाखें ब्‍यूगु नियम नं मानय् यानागु मदु।

\VS{11}छिगु आज्ञा मानय् मयासें सकल इस्राएलं छिगु व्‍यवस्‍था त्‍वाथूगु दु अले छिपाखें फहिलावंगु दु।

\par }{\PP “उकिं परमेश्‍वरया च्‍यः मोशाया व्‍यवस्‍थाय् च्‍वयातःगु सराः व फैसला जिमित लाःगु दु। छाय्‌धाःसा जिमिसं छिगु खँ मन्‍यंसें पाप यानागु दु।

\VS{12}जिमिथाय् तःधंगु विपत्ति हयाः जिमिगु व जिमि शासकतय्‌गु बारे न्‍ववानादीगु बचं छिं पूवंकादीगु दु। यरूशलेमय् वःगु विपत्ति थें ज्‍याःगु विपत्ति संसारय् गन नं मवःनि।

\VS{13}परमप्रभु जिमि परमेश्‍वरं जिमित माया यायेगु त्‍वःतूगु दु। थथे मोशाया व्‍यवस्‍थाय् च्‍वया तः थें थुपिं फुक्‍क विपत्ति जिमित लाःगु दु। अथे जूसां थःगु पाप त्‍वःताः वा छिगु सत्‍यया ल्‍यू वनाः जिमिसं परमप्रभु जिमि परमेश्‍वरया ग्‍वाहालि मालेत अस्‍वीकार यानागु दु।

\VS{14}अथे जूगुलिं छिं जिमिके विपत्ति हयादीगु दु। हे परमप्रभु परमेश्‍वर, छिं न्‍ह्यागु ज्‍या नं पाय्‌छिकथं यानादी। अय्‌नं जिमिसं छिगु खँ मन्‍यना।


\par }{\PP \VS{15}“हे परमप्रभु जिमि परमेश्‍वर, छिं थः मनूतय्‌त बल्‍लाःगु ल्‍हातं मिश्र देशं पित हयाः थौं तक नं थःगु निंतिं नां तयादिल। जिमिसं पाप यानागु दु, जिमिसं मभिंगु ज्‍या यानागु दु।

\VS{16}हे परमप्रभु, छिगु फुक्‍क भिं ज्‍याकथं छिगु शहर व पवित्र पर्वत यरूशलेमं थःगु तं चीकादिसँ। जिमिगु पाप व जिमि पुर्खातय्‌गु मभिंगु ज्‍याया कारणं प्‍यखेरं लाःगु देश देशयापिं मनूतय्‌सं, यरूशलेम व छि मनूतय्‌त हेस्‍यानाच्‍वंगु दु।


\par }{\PP \VS{17}“हे जिमि परमेश्‍वर, थःदासया प्रार्थना व दुनुगःया बिन्‍ति न्‍यनादिसँ। भज्‍यंक स्‍यंगु देगःयात छिगु थःगु नांया लागि हाकनं दय्‌कादिसँ।


\par }{\PP \VS{18}“हे परमेश्‍वर, जिपिंपाखे थःगु न्‍हाय्‌पं बियादिसँ। थःगु मिखा चाय्‌काः जिमिगु झिजांमिजां दंगु हालत व छिगु नां दुगु शहरयात स्‍वयादिसँ। जिपिं धर्मीपिं खः धकाः जिमिसं थ्‍व इनाप यानाच्‍वनागु मखु तर छिगु तःधंगु दयाया कारणं खः।


\par }{\PP \VS{19}“हे परमप्रभु न्‍यनादिसँ, हे प्रभु पाप क्षमा यानादिसँ, हे प्रभु जिमिगु बिन्‍ति न्‍यनाः वकथं ज्‍या यानादिसँ। छिगु नांया लागि आः लिबाकादी मते। थ्‍व शहर व छिकपिनि मनूतके छिगु हे नां दु।”


\par }{\SH गब्रिएल स्‍वर्गदूतं अगमवाणी थुइकाब्‍यूगु
\par }
{\PP \VS{20}जिगु व थः इस्राएली दाजुकिजापिनिगु पाप नाला कयाः परमप्रभु जिमि परमेश्‍वरयात वय्‌कःया पवित्र पर्वतया निंतिं बिन्‍ति याना हे च्‍वना।

\VS{21}जिं प्रार्थना यानाच्‍वनाबलय् जिं थःगु न्‍हापांयागु दर्शनय् खनाम्‍ह मनू, गब्रिएल याकनं ब्‍वयाः सन्‍ध्‍याया बां बीगु इलय् जिथाय् वल।

\VS{22}वं जितः थुइकाबिल, “हे दानिएल, छन्‍त बुद्धि व थुइकेगु ग्‍यां व ग्‍वाहालि बीत जि छन्‍थाय् वयागु दु।

\VS{23}छं बिन्‍ति यायेवं छन्‍त लिसः बियादिल, छाय्‌धाःसा छ परमेश्‍वरया लागिं तसकं तःजिम्‍ह खः। उकिं जि छन्‍त परमेश्‍वरया लिसः बीत वयागु दु। आः जिं व दर्शनयागु अर्थ थुइकाबीबलय् बांलाक न्‍यँ।


\par }{\PP \VS{24}“पाप व मभिंपाखे छिमिगु जाति व पवित्र शहरयात त्‍वःतकेत, पाप क्षमा यायेत व अधर्मया प्रायश्‍चित यायेत परमेश्‍वरं न्‍हयेगू वाः क्‍वछिनादीगु दु। उकिं दर्शन व अगमवाणी पूवनी व पवित्र देगः हानं अभिषेक जुइ।


\par }{\PP \VS{25}“थ्‍व सीकि अले थुइकि, यरूशलेमयात हाकनं दय्‌केत थ्‍व आज्ञा पिकाःगु इलंनिसें अभिषेक जूम्‍ह मनू, छम्‍ह शासक मवतले न्‍हय्‌गू वाः अले खुइनिगू वाः जुइ। दुःखया इलय् थ्‍व शहरयात लँ व चाकःछिं ताहाःगु गाःनापं हाकनं दय्‌की।


\par }{\PP \VS{26}“अले खुइनिगू वाः लिपा व अभिषेक जूम्‍ह मनूयात स्‍याइगु जुइ अले वयाके छुं ल्‍यं दइ मखु। अले हमला याःवइम्‍ह छम्‍ह शासकया सेनां शहर व देगः नाश याइ। खुसिबाः वःगु थें अन्‍त वइ। उकिं परमेश्‍वरं तयार यानादीगु लडाइँ व विनाश हइ।

\VS{27}छवाःया लागिं थ्‍व हे शासकं यक्‍वनापं क्‍वातूगु बाचा ची, तर वाःया दथुइ वं बलि व देछा छायेगु दिकी। अले देगलय् घच्‍चाइपुगु व ग्‍यानापुगु मूर्ति खने दइ। व मूर्ति तःम्‍ह शासकयाके परमेश्‍वरं क्‍वःछिनादीगु नाश मलातले व मूर्ति अन दइ।”




\par }\Chap{10}{\SH टाइग्रिस खुसि सिथय् दानिएलं खंगु दर्शन
\par }
{\PP \VerseOne{1}फारसया जुजु कोरेसया स्‍वँगूगु दँय् दानिएलयात छगू बुखँ बिल (गुम्‍हय्‌सित बेलतसजर नं धाः)।\FTNT{*}{{\FR 10:1 }{\FR{१०:१
}}{\FT{फारसया जुजु कोरेसया स्‍वँगूगु दँ ई.पु. ५३७
}}} थ्‍व बुखँ धात्‍थेंगु खः। थ्‍व छगू तःधंगु लडाइँया बारे खः। वयाथाय् दर्शनय् व बुखँया अर्थ वःगु खः।


\par }{\PP \VS{2}अबलय् जि दानिएल स्‍वँगू वाः तक दुखं च्‍वना।

\VS{3}जिं स्‍वंगू वाः फुना मवंतले छुं साःगु नसा मनया, ला मनया, दाखमद्य मत्‍वना, सँय् चिकं मतया।


\par }{\PP \VS{4}व दँया न्‍हापांगु लाया निइप्‍यंगूगु न्‍हिइ,\FTNT{†}{{\FR 10:4 }{\FR{१०:४
}}{\FT{दँया न्‍हापांगु लाया नीप्‍यंगूगु न्‍हिइ धयागु मार्च-अप्रिल ई.पु. ५३७
}}} जि तःधंगु टाइग्रिस खुसिया सिथय् दनाच्‍वनाबलय्

\VS{5}जिं च्‍वय्‌पाखे स्‍वया, जिगु न्‍ह्यःने सुतियागु वसः फिनातःम्‍ह व जँय् भिंगु लुँया जनी चिनातःम्‍ह मनूयात खना।

\VS{6}वयागु म्‍ह पुखराज थें च्‍वं, वयागु ख्‍वाः हावलासा त्‍वःगु थें च्‍वं अले वयागु मिखा मिप्‍वाः थें च्‍वं, वयागु ल्‍हाःतुति प्‍वाला प्‍वाला थीगु कँय् थें च्‍वं अले वयागु सः ग्‍वाः ग्‍वाः मनूतय्‌गु सः थें च्‍वं।


\par }{\PP \VS{7}जि दानिएलं जक व दर्शन खनागु खः। जिनापं दुपिं मनूतय्‌सं छुं नं मखं तर इपिं तसकं ग्‍यानाः सुपिलेत बिस्‍युं वन।

\VS{8}अथे जुयाः जि जक अन च्‍वना, थ्‍व अजू चाइपुसे च्‍वंगु दर्शन स्‍वयाच्‍वना। थुकिं यानाः जिके बल मन्‍त, जिगु ख्‍वालय् रंग नं मन्‍त।

\VS{9}अले जिं व न्‍ववानाच्‍वंगु सः ताल। जिं वयागु सः न्‍यनेवं स्‍याक्‍क न्‍ह्यः वयाः जि बँय् भ्‍वसुल।


\par }{\PP \VS{10}जि ग्‍यानाः थुरथुर खानाः च्‍वंबलय् छपु ल्‍हातं जितः थियाः जिगु ल्‍हाः व पुलिं चुइकल।

\VS{11}स्‍वर्गदूतं जितः धाल, “हे दानिएल, छ परमेश्‍वरया लागि तःजिम्‍ह खः, तप्‍यंक दँ अले जिं धायेत्‍यनागु खँ बांलाक न्‍यँ। छाय्‌धाःसा जितः छन्‍थाय् छ्वयाहःगु दु।” वं थथे धाये धुंकाः जि थुरथुर खाखां दना।


\par }{\PP \VS{12}हानं वं जितः धाल, “हे दानिएल, ग्‍याये मते, छं दुग्‍यां कायेगु क्‍वछ्यूगु न्‍हापांगु दिंनिसें व छिमि परमेश्‍वरया न्‍ह्यःने थःत क्‍वमिलु याःबलय् निसें छंगु प्रार्थना न्‍यनादीगु दु। जि व हे लिसः बीत वयाम्‍ह खः।

\VS{13}तर फारस देशयाम्‍ह शासकं निइछन्‍हु तक जिगु विरोध यात। अनंलि अन लिबाकागुलिं छम्‍ह मू स्‍वर्गदूत मिखाएल जितः ग्‍वाहालि बीत वल, छाय्‌धाःसा जितः फारसयाम्‍ह शासकनापं त्‍वःतूगु खः।

\VS{14}छिमि जातियापिं मनूतय्‌त लिपा छु जुइ धइगु खँ छन्‍त थुइकेत जि वयागु दु। छाय्‌धाःसा थ्‍व दर्शन लिपाया ईया बारे खः।”


\par }{\PP \VS{15}वं अथे धाये धुंकाः जिं थःगु ख्‍वाः क्‍वछुकाः छुं हे धाये मफुत।

\VS{16}अले मनू थें खने दुम्‍ह छम्‍हय्‌सिनं जिगु म्‍हुतुसि थिल, जिं हाकनं नवाये फत। अले जिं वयात धया, “जिमि प्रभु, दर्शनं यानाः जितः तसकं सास्‍ती जुल अले जिके भतिचा नं बल मन्‍त।

\VS{17}जिमि प्रभु, छि दासं प्रभु थें ज्‍याःम्‍हलिसें गथे खँ ल्‍हायेगु? जिके बल नं मदये धुंकल, सासः ल्‍हायेत नं थाकुइ धुंकल।”


\par }{\PP \VS{18}अले व मनू थें च्‍वंम्‍हय्‌सिनं हाकनं जितः थियाः बल बिल।

\VS{19}वं धाल, “हे दानिएल, छ परमेश्‍वरया लागिं तसकं तःजिम्‍ह खः, छ ग्‍याये मते, छन्‍त शान्‍ति दयेमा, बल्‍ला व साहसी जु।”

\par }{\PP वं उलि धायेवं हे जिके बल वल अले जिं धया, “हे जिमि प्रभु, छिं जितः बल बियादीगुलिं आः धयादिसँ।”


\par }{\PP \VS{20-21}अले वं न्‍यन, “जि छन्‍थाय् छाय् वयागु धकाः छं स्‍यू ला? सत्‍य वचनया सफुलिइ छु च्‍वयातःगु दु व कनेत जि छन्‍थाय् वयागु दु। आः जि याकनं हे फारसयाम्‍ह राजकुमारलिसें ल्‍वायेत लिहां वने। अनंलि जि वने धुंकाः ग्रीसयाम्‍ह राजकुमार वइ। जितः ग्‍वाहालि बीम्‍ह इस्राएलया मू स्‍वर्गदूत मिखाएल बाहेक मेपिं सुं मदु।”




\par }\Chap{11}{\PP \VerseOne{1}मादी दाराया न्‍हापांगु दँय् जिं वयात ग्‍वाहालि व बल बिया।


\par }{\SH दच्‍छिन व उत्तरयापिं जुजुत
\par }
{\PP \VS{2}“आः जिं छन्‍त खःगु खँ धाये। फारसय् अज्‍ज स्‍वम्‍ह जुजुपिं खने दइ। अनंलि प्‍यम्‍हम्‍ह जुजु दइ। व इपिं स्‍वम्‍ह स्‍वयाः तःमि जुइ, व थःगु धनं यानाः बल्‍लाइ। अले वं ग्रीस देशलिसें ल्‍वायेत फुक्‍कसित ग्‍वाकी।

\VS{3}अनं लिपा छम्‍ह बल्‍लाःम्‍ह जुजु वइ। वं छगू तःधंगु राज्‍यय् शासन याइ अले थः यःथें याइ।

\VS{4}अय्‌नं व बल्‍लायेवं वयागु देश कुचा कुचा जुयाः उत्तर, दच्‍छिन, पुर्ब व पच्‍छिमय् ब्‍वथली। व देश वया सन्‍तानतय्‌त दइ मखु, मेपिन्‍सं वयागु पलेसा शासन याइ। अय्‌नं इपिं व थें बल्‍लाइ मखु छाय्‌धाःसा वयागु साम्राज्‍य लाकाकयाः मेपिन्‍त बीगु जुइ।”


\par }{\PP \VS{5}“दच्‍छिनयाम्‍ह जुजु बल्‍लाइ तर वया कप्‍तानत मध्‍ये छम्‍ह व स्‍वयाः बल्‍लाइ। अले वं अज्‍ज तःधंगु राज्‍यय् शासन याइ।

\VS{6}छुं दँ लिपा इपिं मिलय् जुइ। दच्‍छिनयाम्‍ह जुजुं थः म्‍ह्याय् उत्तरयाम्‍ह जुजुयात ब्‍याहा यानाबी, तर इपिं तःन्‍हु तक मिलय् जुयाच्‍वनी मखु। अले राजकुमारी, वया बौ, वनापं वःपिं भारदारत सकसितं हे स्‍याइ।


\par }{\PP \VS{7}“थ्‍वया लिपा राजकुमारीया थःलाःम्‍ह छम्‍ह मनू दच्‍छिन देशय् जुजु जुइ। वं उत्तर देशय् हमला याइ, अनयागु किल्‍ला दुने दुहां वनी अले अन च्‍वंपिं मनूतय्‌त बुकी।

\VS{8}वं इमि नँयागु द्यःया मूर्तित, लुँ व वहःयागु थीके-थीकेगु थलबल लाकाकयाः मिश्रय् यंकी। छुं दँ तक वं उत्तरयाम्‍ह जुजुयात हमला याइ मखु।

\VS{9}लिपा उत्तरयाम्‍ह जुजुं दच्‍छिनयाम्‍ह जुजुया देशय् हमला यायेत वइ। तर व याकनं हे थःगु देशय् लिहांवनी।

\VS{10}वया काय्‌पिं लडाइँ यायेत तयार जुइ, अले इमिसं यक्‍व सिपाइँत मुंकी। इमिसं बाः वःगु खुसि थें न्‍ह्यज्‍याः वनाः शत्रुया किल्‍ला तक हे ल्‍वाल्‍वां वनी।


\par }{\PP \VS{11}“तसकं तंचायाः दच्‍छिनयाम्‍ह जुजु उत्तरयाम्‍ह जुजुलिसें ल्‍वायेत पिहां वइ। उत्तरयाम्‍ह जुजुं नं ल्‍वायेत यक्‍व सिपाइँत मुंकी तर वया सेना बुइ।

\VS{12}थथे व सेनायात बुके धुंकाः व तःधंछु जुइ अले वं द्वलंद्वः मनूतय्‌त स्‍याइ। अय्‌नं तःन्‍हु तक त्‍याना च्‍वनी मखु।

\VS{13}छाय्‌धाःसा उत्तरयाम्‍ह जुजुं हाकनं न्‍हापा स्‍वयाः यक्‍व सिपाइँत मुंकी। छुं दँ लिपा व तःधंगु सेना व यक्‍व ल्‍वाभः ज्‍वनाः न्‍ह्यज्‍याइ।


\par }{\PP \VS{14}“अबलय् यक्‍व मनूत दच्‍छिनयाम्‍ह जुजुयागु विरोधय् दनी। छिमि मनूतय् दथुं नं हारांपिं मनूतय्‌सं दर्शनया कारणं विद्रोह याइ, तर इपिं ताःलाइ मखु।

\VS{15}अले उत्तरयाम्‍ह जुजु वयाः पःखाः दुगु शहरयात घेरय् यानाः उकियात त्‍याकाकाइ। दच्‍छिनयापिं सिपाइँत वयागु न्‍ह्यःने दनाच्‍वने फइ मखु। इमि सेनायापिं बबल्‍लाःपिं मनूत नं वयागु न्‍ह्यःने दनाच्‍वने फइ मखु।

\VS{16}हमला याः वःम्‍हय्‌सिनं इमित थः यःथें याइ। सुनानं वयात पने फइ मखु। वं थःत बांलाःगु देशय् पलिस्‍था याइ अले वयाके उकियात नाश यायेगु बल दइ।

\VS{17}वं थःगु देशयागु फुक्‍क बलनापं वयेगु क्‍वःछी अले दच्‍छिनया देशलिसे सन्‍धि याइ, अले व देश त्‍याका कायेत वं थः म्‍ह्याय् वयात ब्‍याहा यानाबी। अय्‌नं वयागु ग्‍वसाः ताःलाइ मखु, वयात ग्‍वाहालि नं दइ मखु।

\VS{18}लिपा वं समुद्र सिथय् लाःगु यक्‍व देशतय्‌त त्‍याकाकाइ। अय्‌नं छम्‍ह सेनापतिं वयागु तःधंछुयात नाश यानाबी। अले वयागु तःधंछु वयाथाय् हे लित छ्वयाबी।

\VS{19}लिपा व थःगु देशया किल्‍लातपाखे बिस्‍युं वनी, अय्‌नं लुफिं हानाः दइ, अले हाकनं गुबलें खने दइ मखु।


\par }{\PP \VS{20}“वया लिपा मेम्‍ह छम्‍ह जुजु जुइ। वं कर कयाः मनूतय्‌त क्‍वत्‍यलाः थःगु देशया सम्‍पत्ति अप्‍वय्‌केगु ज्‍या यायेत छम्‍ह हाकिमयात छ्वइ। तर छुं ई लिपा सुयागुं तमय् व लडाइँलय् मलाय्‌क हे व नाश जुयावनी।


\par }{\PP \VS{21}“हानं वयागु थासय् छम्‍ह तसकं क्‍वह्यंम्‍ह मनू वइ, न्‍हापा ला वयात जुजुयात दइगु हनाबना दइ मखु। तर शान्‍तिया इलय् व वाः मचाय्‌कः वइ अले वं ग्‍वसाः ग्‍वयाः व देशयात काइ।

\VS{22}अनंलि वं छगू बल्‍लाःगु सेनायात नाश याइ, अले बाचाया राजकुमारयात नं नाश याइ।

\VS{23}ध्‍वंलानाः वं थीथी सन्‍धि याइ, अय्‌नं छुं मनूतय्‌गु ग्‍वाहालिं जक व बल्‍लाइ।

\VS{24}वं आकाझाकां तःमिगु देशतय्‌त हमला याइ। अले वया पुर्खातय्‌सं मयाःगु ज्‍या वं याइ। वं थःम्‍हं लडाइँलय् लाकाहःगु धन-सम्‍पत्ति थः ल्‍यूल्‍यू वःपिन्‍त इनाबी। अले वं पलखया लागिं जक बबल्‍लाःगु किल्‍लातय् हमला यायेगु ग्‍वसाः ग्‍वइ।


\par }{\PP \VS{25}“दच्‍छिनयाम्‍ह जुजुयात हमला यायेगु साहस यानाः वं यक्‍व व बल्‍लाःगु सेना दय्‌की। वलिसें ल्‍वायेत दच्‍छिनयाम्‍ह जुजुं नं ल्‍याः यक्‍व दुगु व बल्‍लाःगु सेना ज्‍वनाः तयार जुइ। तर दच्‍छिनयाम्‍ह जुजुयात ध्‍वं लाइ अले व लडाइँलय् बुइ।

\VS{26}वं नकातःपिन्‍सं नं वयात नाश यायेगु कुतः याइ। वया सेना लडाइँलय् बुइ, यक्‍व सिपाइँत लडाइँलय् सी।

\VS{27}इपिं निम्‍ह जुजुपिं मभिंगु बिचालं छगू हे टेबिलय् च्‍वनाः थःथवय् मखुगु खँ ल्‍हाइ, तर इमिगु मनसुवाः ताःलाइ मखु। क्‍वःछिनातःगु इलय् अन्‍त धात्‍थें हे वइ।

\VS{28}यक्‍व सम्‍पत्ति ज्‍वनाः उत्तरयाम्‍ह जुजु थःगु हे देशय् लिहांवनी तर वयागु नुगः पवित्र बाचाया विरोधय् जुइ। वं थुकिया विरोधय् ज्‍या याइ, अले थःगु देशय् लिहांवनी।


\par }{\PP \VS{29}“क्‍वःछिनातःगु इलय् वं हानं दच्‍छिनय् हमला याइ, तर थुपालय्‌या लिच्‍वः न्‍हापायागु स्‍वयाः पाइ।

\VS{30}वयात हमला यायेत पच्‍छिमं जहाजत वइ, उकिं व नुगः क्‍वतुंकाः लिहां वनाः पवित्र बाचा मानय् याइपिन्‍त वं थःगु तं क्‍यनी। पवित्र बाचा त्‍वःतूपिन्‍त धाःसा दया क्‍यनी।


\par }{\PP \VS{31}“वया सिपाइँतय्‌सं देगःयात अशुद्ध याइ, न्‍हियान्‍हिथं छाइगु बलि दिकी। इमिसं देगलय् घच्‍चायापुगु व ग्‍यानापुगु मूर्ति पलिस्‍था याइ।

\VS{32}बाचा त्‍वःतूपिन्‍त वं फुरफुरे यानाः स्‍यंकाबी। परमेश्‍वरयात मानय् याइपिन्‍सं धाःसा वयागु फुरफुरे याइगु खँ न्‍यनी मखु।


\par }{\PP \VS{33}“बुद्धि दुपिं नायःतय्‌सं यक्‍व मनूतय्‌त स्‍यनेगु ज्‍या याइ। तर छुं ईया निंतिं इमित तरवारं स्‍याइ, मिं भस्‍म याइ, छुं मनूतय्‌त लुतय् याइ वा ज्‍वनाः यंकी।

\VS{34}इमिगु दुःखया इलय् इमित भचा ग्‍वाहालि ला दइ तर इमित ग्‍वाहालि ब्‍यूवइपिं आपालं मनूत थः कतिलाःसिं जुइ।

\VS{35}अन्‍तया ई तक शुद्ध जुइमा, यचुसे च्‍वनेमा अले ख्‍वं मदुपिं जुइमा धकाः छुं बुद्धि दुपिं नायःतय्‌सं दुःख सी। परमेश्‍वरं क्‍वःछिनादीगु अन्‍तया ई मवतले थुपिं खँ जुया हे च्‍वनी।


\par }{\SH थःम्‍हं थःत तःधंकीम्‍ह जुजु
\par }
{\PP \VS{36}“व जुजुं थः यःथें यानाः थःत फुक्‍क द्यःत स्‍वयाः तःधंकी अले द्यःतय् नं परमेश्‍वरयात म्‍हुतु वाइ। परमेश्‍वरया तं क्‍वमलाःतले व ताःलाइ, छाय्‌धाःसा छु क्‍वःछ्यूगु खः व पूवने हे माः।

\VS{37}थः पुर्खातय् द्यःत वा मिस्‍तय्‌सं यय्‌कूम्‍ह द्यःयात नं वं वास्‍ता याइ मखु। वं सुं द्यःयात वास्‍ता याइ मखु, तर वं थःत इपिं फुक्‍क स्‍वयाः तःधंकी।

\VS{38}इमिगु पलेसा वं थः पुर्खातय्‌सं म्‍हमस्‍यूम्‍ह किल्‍लाया द्यःयात लुँ व वहः, मू वंगु ल्‍वहँत व थीकेथीकेगु देछात छायाः हनाबना याइ।

\VS{39}वं थ्‍व हे विदेशी द्यःया ग्‍वाहालिं दकलय् बबल्‍लाःगु किल्‍लाय् हमला याइ अले थःत मानय् याइपिन्‍त वं तःधंगु हनाबना बी। अज्‍याःपिं मनूतय्‌त वं यक्‍व मनूतय् शासक दय्‌की। अले सिरपाःकथं जमिन इनाबी।


\par }{\PP \VS{40}“अन्‍तया इलय् दच्‍छिन देशयाम्‍ह जुजुं वलिसें लडाइँ याइ अले उत्तरयाम्‍ह जुजु नं बाः वःगु खुसि थें रथ, सलगइपिं मनूत व यक्‍व लः जहाजत ज्‍वनाः हमला याःवइ। थुकथं व यक्‍व देशय् न्‍यनावनी, अले उपिं देश जुयावनी।

\VS{41}वं व बांलाःगु देशय् नं हमला याइ। ल्‍वानाः यक्‍व देशत त्‍याकाकाइ। एदोम, मोआब व अम्‍मोनया नायःतय्‌त धाःसा वयागु ल्‍हातं बचय् याइ।

\VS{42}वं यक्‍व देशय् हमला याइ, मिश्र देशयात नं त्‍वःती मखु।

\VS{43}वं लिबियालीत व कूशीतय्‌त अधीनय् तयाः मिश्र देशयागु लुँ, वहः व फुक्‍क सम्‍पत्तिया धुकू अधिकार याइ।

\VS{44}अनंलि पुर्ब व उत्तरपाखें वइगु बुखँ न्‍यनाः व ग्‍याइ। तसकं तंचायाः वं यक्‍वसित नाश यायेत लिहां वइ।

\VS{45}वं समुद्रयागु व बांलाःगु पवित्र पर्वततय् दथुइ थःगु लाय्‌कू पालत ग्‍वइ। अय्‌नं व नाश जुइ, सुनानं वयात ग्‍वाहालि बी मखु।”




\par }\Chap{12}{\SH अन्‍तया ई
\par }
{\PP \VerseOne{1}सुतियागु वसः फिनातःम्‍ह स्‍वर्गदूतं हानं जितः धाल, “उबलय् छिमि मनूतय्‌त रक्षा याइम्‍ह तःधंम्‍ह स्‍वर्गदूत मिखाएल दनी। अले जाति जाति शुरु जूगु इलंनिसें गुबलें मवःगु विपत्तिया ई वइ। व ई वइबलय् परमेश्‍वरया सफुलिइ नां च्‍वयातःपिं छिमि सकलें मनूत बचय् जुइ।

\VS{2}अले ग्‍वाः ग्‍वाः सी धुंकूपिं मनूत, गुलिं अनन्‍त जीवनया लागिं, गुलिं धाःसा लज्‍या व न्‍ह्याबलें क्‍वह्यंकाच्‍वनेगु लागि दना वइ।

\VS{3}बुद्धि दुपिं आकाश थीगु थें थी, अले यक्‍वसित धर्मया लँपुइ यंकीपिं न्‍ह्याबलेंया लागि नगु थें थी।

\VS{4}हे दानिएल, छं थ्‍व सफू बन्‍द यानाः झौ छाप ति। अले अन्‍तया ई तक थुपिं वचन सुयातं सीके मते। उगु इलय् यक्‍व मनूत थःगु ज्ञान थकायेत थुखे उखे ब्‍वाँय् जुइ।”


\par }{\PP \VS{5}अनंलि जि, दानिएलं खुसिया थुखे सिथय् छम्‍ह मनू उखे सिथय् छम्‍ह मनू दनाच्‍वंगु खना।

\VS{6}उपिं मध्‍ये छम्‍हय्‌सिनं खुसिया लःया च्‍वय् दनाच्‍वंम्‍ह सुति वसः फिनातःम्‍ह स्‍वर्गदूतयात न्‍यन, “थुपिं अजू चायापुगु खँ पूवनेत गुलि ई माली?”


\par }{\PP \VS{7}सुति वसः फिनातःम्‍ह खुसिया लःया च्‍वय् दुम्‍ह मनुखं थःगु जव खव निपुं ल्‍हाः स्‍वर्गपाखे ल्‍ह्वनाः न्‍ह्याबलेंयाम्‍ह परमेश्‍वरया नामय् थथे धकाः पाफःगु जिं ताल, “थ्‍व छगू ई, निगू ई व बच्‍छि ई तकया लागि जुइ। परमेश्‍वरया मनूतय्‌गु बल कम जुयेवं थ्‍व खँ पूवनी।”


\par }{\PP \VS{8}वं धाःगु खँ ताःसां जिं उकिया अर्थ मथुल उकिं जिं न्‍यना, “हे जिमि प्रभु, थुपिं फुक्‍कया लिच्‍वः छु जुइ?”


\par }{\PP \VS{9}वं लिसः बिल, “दानिएल, आः छ हुँ छाय्‌धाःसा थ्‍व खँ सुयातं हे सीके मज्‍यू। अन्‍तया ई तकया लागि थ्‍व सफुतिइ छाप तयाः बन्‍द यानातःगु दु।

\VS{10}यक्‍वसित शुद्ध याइ, ख्‍वं मदुम्‍ह याइ अले यचुकी। मभिंपिं मनूतय्‌सं धाःसा मभिंगु ज्‍या याना हे च्‍वनी। उपिं मध्‍ये सुनानं छुं थुइ मखु तर बुद्धि दुपिन्‍सं थुइ।


\par }{\PP \VS{11}“न्‍हियान्‍हिथं छाइगु देछा दिकूगु व देगलय् घच्‍चायापुगु व ग्‍यानापुगु मूर्ति पलिस्‍था याइगु इलंनिसें १,२९० दिं जुइ।

\VS{12}१,३३५ दिं तक विश्‍वास तयाः पियाच्‍वंपिं मनूत धन्‍यपिं खः।


\par }{\PP \VS{13}“छ दानिएल धाःसा लिपाथ्‍यंक थःगु लँपुइ वनाच्‍वँ। छं आराम याइ, अले फुनावनीगु इलय् छंगु लागिं तयातःगु सर्बय कायेत दना वइ।”

\par }