\NormalFont\ShortTitle{२ राजा}

{\MT जुजुतय्‌गु निगूगु सफू

\par }{\IMT म्‍हसीका

\par }{\IP निगू राज्‍यतय्‌गु खँ गन जुजुया न्‍हापांगु सफुलिइ क्‍वचाःगु खः, अनं हे जुजुया निगूगु सफू शुरु जुइ। थ्‍व सफूयात झीसं निब्‍वथले फु –

\par }{\IP १. ई.पू. ८५० निसें सामरिया पतन व उत्तरी राज्‍यया अन्‍त्‍य तक अर्थात ई.पु. ७२२ तक।

\par }{\IP २. इस्राएलया राज्‍यया पतन जूगु यहूदा राज्‍यया खंनिसें कयाः ई.पु. ५८६ लय् नबूकदनेसर जुजुं यरूशलेम त्‍याकाकयाः नाश याःगु ई तक।

\par }{\IP इस्राएल व यहूदाया जुजुत व अन च्‍वंपिं मनूत बाचाया नियमकथं मजुसें इमिसं मूर्ति पुजा याःगुलिं थुपिं ततःधंगु विपत्तित देश व जाति जातितय्‌थाय् वःगु खः। यरूशलेम नाश यायेधुंकाः यहूदाय् च्‍वंपिं मनूतय्‌त मेगु थासय् ज्‍वना यंकूगु घटना इस्राएली इतिहासया निंतिं छगू तःधंगु ह्युपाकथं काःगु दु। निगूगु जुजुतय् सफुलिइ मू मनूकथं खने दुम्‍ह अगमवक्ता एलियाया अधिकार काःम्‍ह एलीशा हे खः।

\par }{\IOT धलः पौ

\par }{\IO अलग जूगु राज्‍य

\par }{\IOB १. एलीशा अगमवक्ता
{\IOR{१:१–८:१५}}

\par }{\IOB २. यहूदा व इस्राएलया जुजुपिं
{\IOR{८:१६–१७:४}}

\par }{\IOB ३. सामरियाया पतन जूगु
{\IOR{१७:५-४१}}

\par }{\IO यहूदाया राज्‍य

\par }{\IOB १. हिजकियांनिसें योशियाह तक
{\IOR{१८:१–२१:२६}}

\par }{\IOB २. योशियाहया शासन
{\IOR{२२:१–२३:३०}}

\par }{\IOB ३. यहूदाया दकलय् लिपायापिं जुजुत
{\IOR{२३:३१–२४:२०}}

\par }{\IOB ४. यरूशलेमया पतन
{\IOR{२५:१-३०}}

\par }{\IB \par }
{\MT २ राजा



\par }\ChapOne{1}{\SH एलिया व जुजु अहज्‍याह
\par }
{\PP \VerseOne{1}इस्राएलया जुजु आहाब सीधुंकाः मोआबं इस्राएलया विरोधय् विद्रोह यात।

\VS{2}सामरियाया थःगु दरबारया च्‍वय्‌यागु क्‍वथाया तिकिझ्‍यालं कुतुं वयाः इस्राएलया जुजु अहज्‍याह तसकं घाःपाः जुल। उकिं वं दूततय्‌त थथे धया छ्वल, “वनाः जि थ्‍व घाःपापाखें लनी कि मलनी धकाः एक्रोनया द्यः बाल-जिबबयाके सल्‍लाह का।”


\par }{\PP \VS{3}तर परमप्रभुया दूतं तिश्‍बी एलियायात धाल, “सामरियाया जुजुया दूततय्‌त नापलाः हुँ। अले इमित थथे धा, ‘एक्रोनया द्यः बाल-जिबबयात न्‍यंवनेत छु इस्राएलय् छम्‍ह नं परमेश्‍वर मदु ला?’

\VS{4}उकिं परमप्रभुं आः थथे धयादीगु दु – ‘छ ग्‍वतुलाच्‍वंगु लासा छं त्‍वःती मखु, छ धात्‍थें सी।’ ” अले एलिया वन।


\par }{\PP \VS{5}दूतत अहज्‍याहयाथाय् लिहां वःबलय् वं इमित धाल, “छिपिं छाय् लिहां वयागु?”


\par }{\PP \VS{6}इमिसं वयात लिसः बिल, “छम्‍ह मनू जिमित नापलाः वल। वं जिमित थथे धाल, ‘छिमित छ्वयाहःम्‍ह जुजुयाथाय् लिहां वनाः वयात थथे धा, “परमप्रभुं थथे धयादी – एक्रोनया द्यःयात न्‍यनेत छाय् दूतत छ्वयागु, छु इस्राएलय् छम्‍ह नं परमेश्‍वर मदु ला? उकिं छ ग्‍वतुलाच्‍वंगु लासा छं त्‍वःती मखु। छ धात्‍थें सी।” ’ ”


\par }{\PP \VS{7}जुजुं इमित धाल, “छिमित थथे नापलाना धाःवःम्‍ह व मनू गथे च्‍वं?”


\par }{\PP \VS{8}दूततय्‌सं अहज्‍याहयात धाल, “वं सँयागु वसः फिनातःगु दु, वं थःगु जँय् छेंगूयागु हे जनी चिनातःगु दु।”

\par }{\PP अले वं धाल, “व ला तिश्‍बी एलिया खः।”\XREF{✡}{{\XO 1:8 }{\XO{१:८
}}{\XT{मत्ती ३:४; मर्क १:६}}}


\par }{\PP \VS{9}अले जुजुं सेनाया छम्‍ह कप्‍तानयात वया नेय्‌म्‍ह मनूतनापं वयाथाय् छ्वल। उबलय् एलिया पहाडया च्‍वकाय् च्‍वनाच्‍वंगु खः। कप्‍तानं एलियायात धाल, “अय् परमेश्‍वरया मनू, जुजुं थथे धयादी, ‘याकनं क्‍वय् क्‍वहां वा।’ ”


\par }{\PP \VS{10}एलियां कप्‍तानयात लिसः बिल, “जि परमेश्‍वरया मनू खःसा स्‍वर्गं मि कुतुं वयाः छ व छिमि नेय्‌म्‍ह हे मनूतय्‌त भस्‍म यायेमा।” अले आकाशं मि कुतुं वयाः कप्‍तान व वया नेय्‌म्‍ह मनूतय्‌त भस्‍म यानाबिल।\XREF{✡}{{\XO 1:10 }{\XO{१:१०
}}{\XT{लूक ९:५४}}}


\par }{\PP \VS{11}अनंलि जुजुं मेम्‍ह छम्‍ह कप्‍तानयात वया नेय्‌म्‍ह सिपाइँतनापं एलियायाथाय् छ्वल। वं वयात धाल, “हे परमेश्‍वरया मनू, जुजुं थथे धयादी, ‘थत्‍थें क्‍वहां वा।’ ”


\par }{\PP \VS{12}एलियां इमित लिसः बिल, “जि परमेश्‍वरया मनू खःसा आकाशं मि कुतुं वयाः छ व छिमि नेय्‌म्‍ह मनूतय्‌त भस्‍म यायेमा।” अले परमेश्‍वरया मि आकाशं कुतुं वयाः वयात व वया नेय्‌म्‍ह मनूतय्‌त भस्‍म यानाबिल।


\par }{\PP \VS{13}जुजुं हाकनं छकः स्‍वम्‍हम्‍ह कप्‍तानयात नेय्‌म्‍ह मनूतनापं छ्वत। थ्‍व स्‍वम्‍हम्‍ह कप्‍तान एलियायाथाय् थहां वन अले पुलिं चुयाः वयात बिन्‍ति यात, “हे परमेश्‍वरया मनू, जि व जिम्‍ह थुपिं नेय्‌म्‍ह मनूतय्‌त दया यानादिसँ! जिमिगु ज्‍यान बचय् यानादिसँ!

\VS{14}स्‍वयादिसँ, स्‍वर्गं मि कुतुं वयाः न्‍हापा वःपिं निम्‍ह कप्‍तानत व इमि मनूतय्‌त भस्‍म यानाबिल। तर जिगु प्राण बचय् यानादिसँ।”


\par }{\PP \VS{15}परमप्रभुया दूतं एलियायात धाल, “व नापं क्‍वय् हुँ, व खनाः ग्‍याये मते।” उकिं एलिया व कप्‍तानलिसें जुजुयाथाय् क्‍वय् वन।


\par }{\PP \VS{16}एलियां जुजुयात धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, इस्राएलय् परमेश्‍वर मदु थें यानाः छं छाय् दूततय्‌त एक्रोनया द्यः बाल-जिबबयात थः लनी कि मलनी धकाः न्‍यंके छ्वयागु? उकिं छ ग्‍वारातुलाच्‍वंगु लासा छं गुबलें त्‍वःती मखु, छ धात्‍थें सी!”

\VS{17}परमप्रभुं एलियापाखें नवानादीगु वचनकथं अहज्‍याह सित।

\par }{\PP अहज्‍याहया छम्‍ह नं काय्‌पिं मदुगुलिं यहूदाया जुजु यहोशापातया काय् यहोरामं राज्‍य यानाच्‍वंगु निगूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 1:17 }{\FR{१:१७
}}{\FQA{निगूगु दँ धाःगु ८५२ ई.पु.
}}{\FT{३ अध्‍याययागु १ पदय् स्‍वल धाःसा थ्‍व ई व यहूदायाम्‍ह जुजु यहोशापातया राज्‍यया झिंच्‍यागूगु दँ छगू हे ई खः। पुलांगु नियमया इलय् बौ व काय्‌नं गुबलें गुबलें नापं राज्‍य यात।
}}} योराम\FTNT{†}{{\FR 1:17 }{\FR{१:१७
}}{\FQ{योराम
}}{\FT{गुबलें गुबलें इस्राएलयाम्‍ह जुजु योरामयात यहोराम धकाः नं धायेगु या। खः ला इस्राएलया जुजु योरामया नां नं थ्‍व हे खः।}}} वया लिपा जुजु जुल।

\VS{18}अहज्‍याह जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍याखँ इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।




\par }\Chap{2}{\SH एलियायात स्‍वर्गय् यंकूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}परमप्रभुं एलियायात ग्‍वःफय्‌पाखें स्‍वर्गय् थत यंकेत्‍यंबलय् एलिया एलीशानापं गिलगाल त्‍वःताः लँय् वनाच्‍वन।

\VS{2}एलियां एलीशायात धाल, “छ थन हे च्‍वँ, परमप्रभुं जितः बेथेलय् छ्वयादीगु दु।”

\par }{\PP तर एलीशां धाल, “धात्‍थें परमप्रभु म्‍वाःम्‍ह खः थें अले छि म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं पाफयाः धाये जिं छितः त्‍वःते हे मखु।” अले इपिं निम्‍हनापं क्‍वय् बेथेलय् वन।


\par }{\PP \VS{3}बेथेलय् छपुचः अगमवक्तातय्‌सं एलीशायाथाय् वयाः न्‍यन, “परमप्रभुं थौं छिकपिनि मालिकयात छिपाखें यंकादी धकाः छु छिं स्‍यू ला?”

\par }{\PP एलीशां धाल, “खः, जिं स्‍यू। थ्‍व खँ ल्‍हाये मते।”


\par }{\PP \VS{4}अनंलि एलियां एलीशायात धाल, “छ थन हे च्‍वँ, परमप्रभुं जितः यरीहोय् छ्वयादीगु दु।”

\par }{\PP तर एलीशां धाल, “धात्‍थें परमप्रभु म्‍वाःम्‍ह खः थें अले छि म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं छितः त्‍वःते हे मखु।” अले उपिं निम्‍हनापं यरीहोय् वन।


\par }{\PP \VS{5}यरीहोय् छपुचः अगमवक्तातय्‌सं एलियायाथाय् वयाः न्‍यन, “परमप्रभुं थौं छिकपिनि मालिकयात छिपाखें यंकादी धकाः छु छिं स्‍यू ला?”

\par }{\PP वं धाल, “खः, जिं स्‍यू। तर थ्‍व खँ ल्‍हाये मते।”


\par }{\PP \VS{6}अले एलियां वयात धाल, “थन हे च्‍वँ, परमप्रभुं जितः यर्दन खुसिइ छ्वयादीगु दु।”

\par }{\PP तर हाकनं एलीशां लिसः बिल, “धात्‍थें परमप्रभु म्‍वाःम्‍ह खः थें अले छि म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं छितः त्‍वःते हे मखु।” उकिं इपिं निम्‍हं न्‍यासि वना हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{7}नेय्‌म्‍ह अगमवक्तात यर्दन तक हे इमिगु ल्‍यूल्‍यू वल। एलिया व एलीशा खुसि सिथय् दित। नेय्‌म्‍ह अगमवक्तात भचा तापाक दनाः इमित स्‍वयाच्‍वन।

\VS{8}एलियां थःगु गा त्‍वयाः निइकाः उकिं लखय् कय्‌कल। लः जवय् व खवय्‌पाखे निब्‍व जुल। इपिं गंगु बँ जुयाः खुसिया उखे वन।


\par }{\PP \VS{9}खुसि छीधुंकाः एलियां एलीशायात धाल, “छपाखें जितः तापाक यंके न्‍ह्यः जिं छंगु निंतिं छु याये?”

\par }{\PP “छिगु आत्‍माया निदुगं ब्‍वः सर्बय् कथं बियादिसँ अले जितः छिगु थासय् च्‍वना ज्‍या याये मास्‍ति वः।” एलीशां लिसः बिल।\XREF{✡}{{\XO 2:9 }{\XO{२:९
}}{\XT{व्‍य २१:१७}}}


\par }{\PP \VS{10}एलियां धाल, “छं थाकुगु खँ फ्‍वन। अय्‌नं जितः छपाखें ल्‍ह्वनायंकीबलय् छं खन धाःसा व छंगु जुइ, मखुसा छन्‍त दइ मखु।”


\par }{\PP \VS{11}इपिं खँ ल्‍हाल्‍हां वनाच्‍वंबलय् आकाझाकां मिया रथ व सलत उपिं निम्‍हय्‌सिगु दथुइ खनेदत, अले इपिं निम्‍हय्‌सित अलग यात। अले ग्‍वःफसं एलियायात स्‍वर्गय् थत यंकल।

\VS{12}थ्‍व खनाः एलीशा चिल्‍लाय् दनाः हाल, “जिमि अबु, जिमि अबु! इस्राएलया रथत व सलगइपिं!” अले एलीशां वयात हाकनं गुबलें मखं। नुगः मछिंकाः एलीशां थःगु वसः ज्‍वनाः निकूयाना खुत।\XREF{✡}{{\XO 2:12 }{\XO{२:१२
}}{\XT{२ राज १३:१४}}}


\par }{\PP \VS{13}अनंलि वं एलियायात थत यंकूबलय् कुतुं वंगु गा काल। अले लिहां वनाः यर्दन खुसि सिथय् दन।

\VS{14}एलियायागु गां खुसी च्‍वंगु लःयात कय्‌काः वं धाल, “एलियाया परमेश्‍वर, परमप्रभु गन दी?” थुकथं वं लःयात कय्‌कल। वं लःयात कय्‌कूबलय् लः जवय् व खवय् निब्‍व जुल। अले एलीशा खुसिया उखे वन।


\par }{\PP \VS{15}व स्‍वयाच्‍वंपिं यरीहों वःपिं अगमवक्तातय्‌गु पुचलं धाल, “एलियाया आत्‍मा एलीशायाके क्‍वहां वःगु दु।” इपिं वयात नापलाः वन, अले वयागु न्‍ह्यःने भ्‍वसुल।

\VS{16}इमिसं धाल, “स्‍वयादिसँ, जिपिं छिकपिनि दासतय्‌के बबल्‍लाःपिं नेय्‌म्‍ह मनूत दु। छिकपिनि मालिकयात माःवनेत इमित वने बियादिसँ। परमप्रभुया आत्‍मां यंकाः वयात गनं पहाड अथवा ब्‍यासिइ त्‍वःतातयादीगु जुइफु।”

\par }{\PP एलीशां लिसः बिल, “म्‍वाः! इमित छ्वये मते।”


\par }{\PP \VS{17}इमिसं धाःसा वयात मछाले माय्‌कः जिद्दी याना हे च्‍वन। उकिं वं धाल, “इमित छ्व।” अले इमिसं नेय्‌म्‍ह मनूतय्‌त छ्वल। इमिसं स्‍वन्‍हु तक माल अय्‌नं एलियायात लुइके मफुत।

\VS{18}इपिं यरीहोय् च्‍वनाच्‍वंम्‍ह एलीशायाथाय् लिहां वःबलय् वं इमित धाल, “जिं छिमित वने मते धयागु, मखु ला?”


\par }{\SH एलीशायागु अजू चायापुगु ज्‍या
\par }
{\PP \VS{19}यरीहोयापिं छुं मनूतय्‌सं एलीशायात धाल, “हे जिमि प्रभु, स्‍वयादिसँ, थ्‍व शहर बांलाःगु थासय् दु। अय्‌नं लः बांमलाः अले जमिनय् छुं सइ मखु।”


\par }{\PP \VS{20}वं धाल, “छगः न्‍हूगु बात्‍चा जिथाय् हजि, अले उकी चि ति।” इमिसं व वयाथाय् हल।


\par }{\PP \VS{21}अले व लःया मुहानय् वन। उकी चि तयाः वं थथे धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, ‘जिं थ्‍व लःयात शुद्ध यानाबियागु दु। आवंनिसें थुकिं गुबलें मृत्‍यु हइ मखु अले जमिनयात गंकाबी मखु।’ ”

\VS{22}एलीशां धाःथें हे अनयागु लः थौं तक नं शुद्ध जुयाच्‍वंगु दु।


\par }{\PP \VS{23}अनं एलीशा बेथेलय् थहां वन। व लँय् वनाच्‍वंबलय् शहरं छुं मिजंमस्‍त वयाः वयात थथे धयाः गिजय् यात, “अय् पाचु छ्यं, छ च्‍वय् थाहां हुँ। अय् पाचु छ्यं, छ च्‍वय् थाहां हुँ!”

\VS{24}व फहिल अले इमित स्‍वयाः परमप्रभुया नामय् सराः बिल। अबलय् लाक हे सिमात दुगु थासं निम्‍ह भालू पिहां वयाः इपिं मध्‍ये पिइनिम्‍ह मिजंमस्‍तय्‌त तच्‍वकं घाःपा यानाबिल।

\VS{25}अनं व कर्मेल पर्वतय् वन, हानं अनं सामरियाय् लिहां वन।




\par }\Chap{3}{\SH इस्राएल व मोआबया दथुइ लडाइँ
\par }
{\PP \VerseOne{1}यहूदाया जुजु यहोशापातं राज्‍य यानाच्‍वंगु झिंच्‍यागूगु दँय् आहाबया काय् योराम सामरियाय् इस्राएलया जुजु जुल। वं झिंनिदँ राज्‍य यात।

\VS{2}वं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात, तर वया मां-बौनं याःगु ति ला मखु। थः बौनं बालद्यःया पुजा यायेत दय्‌कूगु च्‍वखगु थां वं चीकाछ्वल।

\VS{3}अथेसां थः स्‍वयाः न्‍हापायाम्‍ह जुजु नबातया काय् यारोबामं थें वं इस्राएलयात नं पाप याकल, वं व याना हे च्‍वन।\XREF{✡}{{\XO 3:3 }{\XO{३:३
}}{\XT{१ राज १२:२६-३०}}}


\par }{\PP \VS{4}मोआबया जुजु मेशां यक्‍व फै लहिनातःगु दु। दँय्‌दसं वं १,००,००० चिधिकःपिं भ्‍याःचा व १,००,००० भ्‍याःचाया ऊन इस्राएलया जुजुयात बीमाः।

\VS{5}तर आहाब सीधुंकाः मोआबया जुजुं इस्राएलया जुजुया विरोधय् विद्रोह यात।

\VS{6}अथे जुयाः उबलय् जुजु योरामं सामरियां वनाः फुक्‍क इस्राएलयात मुंकल।

\VS{7}वं यहूदाया जुजु यहोशापातयाथाय् नं थथे खबर छ्वत, “मोआबयाम्‍ह जुजुं जिगु विरोधय् विद्रोह यात। छु छि मोआबलिसें लडाइँ यायेत जिलिसें झायादी ला?”

\par }{\PP यहोशापातं लिसः बिल, “जि व छि उत्‍थें खः, जिम्‍ह मनूत छिकपिनि मनूत खः, जिम्‍ह सलत छिकपिनि सलत खः।”


\par }{\PP \VS{8}यहोशापातं न्‍यन, “हमला यायेत झीपिं गुगु लँपुं वनेगु?”

\par }{\PP योरामं लिसः बिल, “एदोमया मरुभूमिं वनेगु।”


\par }{\PP \VS{9}उकिं इस्राएलया जुजु यहूदाया जुजु व एदोमया जुजुलिसें पिहां वन। न्‍हय्‌न्‍हु तक चाचाःहिलाः वनेधुंकाः सेनायाके थःगु निंतिं व थः पशुतय्‌गु निंतिं लः फुत।


\par }{\PP \VS{10}इस्राएलया जुजुं धाल, “आः गथे याये! छु परमप्रभुं झीपिं स्‍वम्‍ह जुजुपिन्‍त मोआबया जुजुया ल्‍हातय् बीत हयादीगु खः ला?”


\par }{\PP \VS{11}तर यहोशापातं न्‍यन, “थन परमप्रभुया सुं अगमवक्ता मदु ला? दुसा, झीसं वपाखें परमप्रभुयाके न्‍यने फइ।”

\par }{\PP इस्राएलयाम्‍ह जुजुया सेनाया छम्‍ह कप्‍तानं लिसः बिल, “शाफातया काय् एलीशा थन दु। वं एलियाया ल्‍हाः सिलाबीगु खः।”


\par }{\PP \VS{12}जुजु यहोशापातं धाल, “परमप्रभुया वचन वयाके दु।” उकिं इस्राएलया जुजु, यहूदाया जुजु यहोशापात व एदोमया जुजु वयाथाय् वन।


\par }{\PP \VS{13}एलीशां इस्राएलया जुजुयात धाल, “छाय् छि जिथाय् वयाच्‍वनागु? झासँ, छिकपिनि मां-बौया अधर्मी अगमवक्तातय्‌त हे न्‍यनादिसँ।”

\par }{\PP योरामं धाल, “मखु, छाय्‌धाःसा परमप्रभुं हे जिपिं स्‍वम्‍ह जुजुपिन्‍त छकलं मोआबया ल्‍हातय् बीत सःतादिल।”


\par }{\PP \VS{14}एलीशां धाल, “दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमप्रभु म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं पाफयाः धाये जि यहूदाया जुजु यहोशापातयात इज्‍जत मयाइम्‍ह जूसा जिं छिगु ख्‍वाः जक नं मस्‍वयेगु अले छितः वास्‍ता तक नं मयायेगु।

\VS{15}आः वीणा थाइम्‍ह छम्‍ह मनू जिथाय् हयादिसँ।”

\par }{\PP व मनुखं वीणा थानाच्‍वंबलय् परमप्रभुया शक्ति एलीशायाके क्‍वहां वल।

\VS{16}अले वं धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी- जिं ब्‍यासिइ पुखूया पुखू यानाबी।

\VS{17}छिमिसं फय् वःगु चाइ मखु, वा वःगु खनी मखु। अय्‌नं थ्‍व ब्‍यासि लखं जाइ। अले छिमिसं, छिमि सा द्वहं व छिमि मेपिं पशुतय्‌सं लः त्‍वने खनि।

\VS{18}थ्‍व परमप्रभुया निंतिं चिधंगु खँ खः, वय्‌कलं मोआबयात नं छिकपिनिगु ल्‍हातय् बियादी।

\VS{19}छिकपिन्‍सं किल्‍ला दुगु फुक्‍क शहरत व फुक्‍क ततःधंगु शहरत त्‍याकाकाइ। छिकपिन्‍सं भिंगु फुक्‍क सिमात पालाबी। लःया फुक्‍क मुहान पनाबी। अले फुक्‍क यक्‍व सइगु भिंगु बुँत ल्‍वहं वान्‍छ्वयाः स्‍यंकाबी।”


\par }{\PP \VS{20}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां बलि छाइगु इलय् एदोमपाखें लः न्‍ह्यानावल, अले जमिन लखं जाल।


\par }{\PP \VS{21}थःपिन्‍त हमला यायेत स्‍वम्‍ह जुजुपिं वःगु दु धइगु खँ न्‍यनाः मोआबीतय्‌सं हतियार ज्‍वने फुपिं बुरापिं व ल्‍याय्‌म्‍हपिं फुक्‍क मिजंतय्‌त सःतके छ्वल अले इमित सिमानाय् तल।

\VS{22}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथय् इपिं दंबलय् सूर्य लखय् थिनाच्‍वन। मोआबीतय्‌सं थःगु न्‍ह्यःने दुगु लः हि थें ह्याउँसे च्‍वंगु खन।

\VS{23}इमिसं धाल, “थ्‍व ला हि खः। उपिं जुजुपिं थःथः हे ल्‍वानाः छम्‍हय्‌सिनं मेम्‍हय्‌सित स्‍यात जुइ। झीपिं वनाः इमिगु छाउनी लुतय्‌ याः वनेनु।”


\par }{\PP \VS{24}तर मोआबीत इस्राएलीतय्‌गु छाउनीइ थ्‍यंबलय् इस्राएलीतय्‌सं मोआबीतय्‌त हमला यात। उकिं इपिं इस्राएलीतय्‌गु न्‍ह्यःनं बिस्‍युं वन। मोआबीतय्‌त स्‍यास्‍यां इस्राएलीत इमिगु देशय् हे दुहां वन।

\VS{25}इमिसं शहरत नाश यानाबिल। इमि फुक्‍कसिनं यक्‍व सइगु फुक्‍क बुँइ ल्‍वहँतं त्‍वःमपुतले ल्‍वहं वांछ्वल। इमिसं लःया फुक्‍क मुहान पनाबिल। अले फुक्‍क भिंगु सिमात पालाबिल। लिपतय् इमिगु राजधानी कीर-हरेशेत जक ल्‍यन। तर कप्‍तांचां कय्‌कीपिन्‍सं उकियात नं घेरय् यानाः हमला यात।


\par }{\PP \VS{26}थः लडाइँलय् बुइन धइगु सियाः मोआबया जुजुं थः ७०० म्‍ह सिपाइँत ज्‍वनाः जबरजस्‍ती शत्रुया सेनाया झ्‍वः पुलाः एदोमया जुजु दुथाय् थ्‍यंक वनेत कुतः यात। तर व ताःमलात।

\VS{27}अथे जुयाः वं थःगु लिपा जुजु जुइम्‍ह थः न्‍हापां बूम्‍ह काय्‌यात शहरया पखालय् होमबलिकथं बलि बिल। इस्राएलीतय्‌के तःधंगु तं लात अले इपिं अनं थःगु हे देशय् लिहां वन।




\par }\Chap{4}{\SH गरीबम्‍ह भाःत मदुम्‍ह मिसाया चिकं
\par }
{\PP \VerseOne{1}अगमवक्तातय् पुचःयाम्‍ह छम्‍हय्‌सिया कलातं एलीशायात चिल्‍लाय् दनाः थथे धाल, “छिकपिनि दास जिमि भाःत सित। वय्‌कः परमप्रभुयात तसकं मानय् याइम्‍ह धकाः ला छिं सी हे स्‍यू। तर वय्‌कलं ध्‍यबा पुलेमाःम्‍ह छम्‍ह मनू जिमि निम्‍ह काय्‌पिन्‍त दास दय्‌केत काःवयाच्‍वंगु दु।”


\par }{\PP \VS{2}एलीशां वयात लिसः बिल, “छंगु लागि जिं छु याये माल? छंगु छेँय् छु दु? जितः धा।”

\par }{\PP वं धाल, “छिकपिनि दासयाके छुं नं मदु। चिकंथल जक दु।”


\par }{\PP \VS{3}एलीशां धाल, “छेँय् छेँय् वनाः थः सकलें जःलाखःलापिन्‍के खालि थलत फ्‍वनाः हजि। थल भचा यक्‍व हजि।

\VS{4}अनंलि छेँय् वनाः छं थः काय्‌पिन्‍त नं दुने तयाः खापा त्‍यु। अले थलय् च्‍वंगु चिकं उपिं थलय् प्‍वंकि। अले जाःगु थलत अलग ति।”


\par }{\PP \VS{5}व मिसा व वया काय्‌नं एलीशां धाःथें यात। अले वं इमिगु ल्‍युने खापा तिनाबिल। इमिसं थलत हःलिसें वं चिकं जाय्‌का वन।

\VS{6}फुक्‍क थल जायेधुंकाः वं थः छम्‍ह काय्‌यात धाल, “मेगु थल हजि।”

\par }{\PP तर वं लिसः बिल, “आः मेगु छगः नं थल मन्‍त।” अबलय् लाक हे चिकं वयेगु दित।


\par }{\PP \VS{7}व भाःत मदये धुंकूम्‍ह मिसा वनाः परमेश्‍वरया मनूयात थ्‍व खँ कन। अले वं धाल, “हुँ, चिकं मियाः त्‍यासा पु। ल्‍यं दुगु धिबां छ व छिमि काय्‌पिं म्‍वानाच्‍वने फइ।”


\par }{\SH एलीशा व शूनम्‍मी च्‍वंम्‍ह तःमिम्‍ह मिसा
\par }
{\PP \VS{8}छन्‍हु एलीशा शूनेम शहरय् वन। अन छम्‍ह तःमिम्‍ह मिसा दुगु जुयाच्‍वन। वं एलीशायात नयेत थःगु छेँय् सःतल। उकिं एलीशा अनं जुयाः वंक्‍वः पतिकं नयेत उगु छेँय् छुं ई च्‍वनीगु।

\VS{9}व मिसां थः भाःतयात धाल, “थन अप्‍वः थें वयाच्‍वनीम्‍ह मनू परमेश्‍वरया पवित्रम्‍ह मनू खः धकाः जिं स्‍यू।

\VS{10}कःसिइ छकू चिकूगु क्‍वथा दय्‌काः अन खाता, तेबिल, मेच व मत छप्‍वाः तयाबीनु। व झीगु छेँय् वइबलय् अन च्‍वनी।”


\par }{\PP \VS{11}छन्‍हु एलीशा अन वल, अले तलय् च्‍वंगु थःगु क्‍वथाय् वनाः आराम यात।

\VS{12}वं थः च्‍यः गेहजीयात धाल, “व शूनम्‍मी मिसायात सःता हजि।” वं वयात सःताहल। व मिसा एलीशाया न्‍ह्यःने दन।

\VS{13}एलीशां थः च्‍यःयात धाल, “वयात धा, ‘छं जिमिगु लागि थुलिमछि दुःखयात। जिमिसं छंगु लागि छु याये? छु छंगु लागि जुजु वा सेनापतिनापं खँ ल्‍हानाबी माः ला?’ ”

\par }{\PP व मिसां धाल, “जि थन थः मनूतनापं बांलाक च्‍वंच्‍वनागु दु। जितः थुलिं गा।”


\par }{\PP \VS{14}लिपा एलीशां गेहजीयात न्‍यन, “अथेसा जिं वयागु लागि यायेमाःगु छुं हे मदु ला?”

\par }{\PP गेहजीं लिसः बिल, “वया काय् मदुनि, भाःतम्‍ह धाःसा बुरा जुइ धुंकल।”


\par }{\PP \VS{15}अले एलीशां धाल, “वयात थन सःती।” गेहजीं व मिसायात सःतल। व वयाः वयागु लुखा लिक्‍क दन।

\VS{16}एलीशां व मिसायात धाल, “मेगु दँय् थ्‍व हे इलय् छं थःकाय्‌यात मुलय् तयाः म्‍हितकाच्‍वंगु जुइ।”

\par }{\PP व मिसां धाल, “मखु, मखु, जिमि प्रभु, परमेश्‍वरया मनू, थः दासीयात ध्‍वंलानादी मते अले आस क्‍यनादी मते।”\XREF{✡}{{\XO 4:16 }{\XO{४:१६
}}{\XT{उत १८:१३-१४}}}


\par }{\PP \VS{17}तर व मिसाया प्‍वाथय् दत। एलीशां धाःथें हे वं मेगु दँय् छम्‍ह काय् बुइकल।


\par }{\PP \VS{18}काय्‌मचा भचा तःधिकः जुइ धुंकाः व छन्‍हु थः बौयाथाय् वन। उबलय् वया बौ बुँइ छ्व लइपिंनापं च्‍वनाच्‍वंगु खः।

\VS{19}काय् मचां थः बौयात धाल, “छ्यं स्‍यात! छ्यं स्‍यात!”

\par }{\PP वया बौनं थः छम्‍ह च्‍यःयात धाल, “थ्‍वयात थ्‍वया मांयाथाय् यंकि।”

\VS{20}उम्‍ह च्‍यलं मचायात बुयाः वया मांयाथाय् यंकल। बान्‍हि तक मामं मचायात मुलय् तयाः तल। अले व मचा सित।

\VS{21}मामं मचायात बुयाः परमेश्‍वरया मनूया क्‍वथाय् यंकाः वयागु खाताय् तयाबिल, अले खापा तिनाः पिहां वल।


\par }{\PP \VS{22}अनंलि वं थः भाःतयात सःताः धाल, “जिथाय् छम्‍ह गधानापं छम्‍ह च्‍यः छ्वयाहयादिसँ। जितः अगमवक्ता एलीशायाथाय् वनेमाःगु दु। जि गुलि फत उलि याकनं लिहां वये।”


\par }{\PP \VS{23}व मिसाया भाःतं न्‍यन, “थौं छाय् वनेमाल? थौं अमाइ नं मखु, शबाथ नं मखु।”

\par }{\PP वं धाल, “न्‍ह्यागु हे थजु।”


\par }{\PP \VS{24}अले गधाया म्‍हय् काठी चिनाः च्‍यःयात धाल, “थ्‍व गधायात ब्‍वाके यंकि। जिं मधातले जिगु लागि चिपलाः याये मते।”

\VS{25}थुकथं व वन, अले कर्मेल डाँडाय् परमेश्‍वरया मनूयाथाय् थ्‍यंकः वल।

\par }{\PP व तापाक्‍कं वयाच्‍वंगु खनाः परमेश्‍वरया मनुखं थः च्‍यः गेहजीयात धाल, “स्‍व! लँय् शूनम्‍मी मिसा वयाच्‍वंगु।

\VS{26}ब्‍वाँय् वनाः वयात छिमि भाःत व मचा म्‍हं फु ला धकाः न्‍यँ?”

\par }{\PP वं धाल, “म्‍हं फु।”


\par }{\PP \VS{27}व डाँडाय् परमेश्‍वरया मनूयाथाय् थ्‍यंबलय् वं एलीशाया तुति ज्‍वन। वयात घ्‍वानाः चीकेत गेहजी न्‍ह्यज्‍यात। तर परमेश्‍वरया मनुखं धाल, “वयात त्‍वःताः ब्‍यु। वया नुगः तसकं ख्‍वःगु दु, तर परमप्रभुं व खँ जिपाखें सुचुकाः जितः छुं धयादीगु मदुनि।”


\par }{\PP \VS{28}वं धाल, “हे जिम्‍ह प्रभु, छु जिं छितः काय् फ्‍वनागु खः ला? जितः आस क्‍यनाः आसां थ्‍याकादी मते धकाः जिं बिन्‍ति यानागु मखु ला?”


\par }{\PP \VS{29}अले एलीशां गेहजीयात धाल, “वनेत तयार जु। हथासं थ्‍व जिगु कथि ज्‍वनाः ब्‍वाँय् हुँ। लँय् सुं नापलात धाःसा वयात ज्‍वजलपा याये मते, वं ज्‍वजलपा यात धाःसा वयात लिसः बी मते। थ्‍व जिगु कथि व मचाया ख्‍वालय् तयाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{30}तर मचाया मामं धाल, “धात्‍थें परमप्रभु म्‍वाःम्‍ह खः थें अले छि म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं छितः त्‍वःते हे मखु।” उकिं एलीशा दनाः उम्‍ह मिसाया ल्‍यूल्‍यू वन।


\par }{\PP \VS{31}गेहजीं इपिं स्‍वयाः न्‍हापा वनाः व कथि उम्‍ह मचाया म्‍हय् तयाबिल, तर छुं सः मवः, मचा म्‍वाःगु छुं नं चिं खने मदु। उकिं एलीशायात नापलायेत गेहजी लिहां वन, अले वं धाल, “व मचा मदं।”


\par }{\PP \VS{32}एलीशा छेँय् थ्‍यंबलय् वं थःगु खाताय् सिना च्‍वंम्‍ह मचायात खन।

\VS{33}व क्‍वथा दुने दुहां वन, अले उपिं निम्‍ह जक दुने दुहां वनाः वं खापा तिल अले परमप्रभुयात प्रार्थना यात।

\VS{34}अनंलि मचाया म्‍हुतु, मिखा व ल्‍हातय् थःगु म्‍हुतु, मिखा व ल्‍हाः तयाः उम्‍ह मचाया म्‍हया च्‍वय् थःगु म्‍ह तिल्‍ल प्‍यंकल। वं अथे वयागु म्‍हया च्‍वय् थःगु म्‍ह तिल्‍ल प्‍यंकूबलय् मचाया म्‍ह क्‍वानावल।\XREF{✡}{{\XO 4:34 }{\XO{४:३४-३५
}}{\XT{१ राज १७:२१-२२}}}

\VS{35}एलीशा दनाः क्‍वथाया थुखे उखे न्‍यासि जुल। हाकनं छकः खाताय् दनाः वयागु म्‍हया च्‍वय् थःगु म्‍ह तिल्‍ल प्‍यंकल। अले व मचां न्‍हय्‌कः तक हाच्‍छिउँ यानाः मिखा चाय्‌कल।


\par }{\PP \VS{36}अले एलीशां गेहजीयात सःता धाल, “व शूनम्‍मी मिसायात सःता हजि।” वं वयात सःताः हल। व मिसा वयेधुंकाः एलीशां धाल, “छिमि काय्‌यात यंकि।”

\VS{37}व दुहां वल, अले एलीशाया तुतिइ भ्‍वसुलाः वं वयात भागि यात। अनंलि थःकाय् ज्‍वनाः व वन।


\par }{\SH थलय् मृत्‍यु
\par }
{\PP \VS{38}देशय् अनिकाल जुयाच्‍वंबलय् एलीशा गिलगालय् लिहां वन। छन्‍हु छपुचः अगमवक्तात थःनापं च्‍वनाच्‍वंबलय् एलीशां थः च्‍यःयात धाल, “मिइ छगः तग्‍वःगु थल तयाः अगमवक्तातय् पुचःया लागि भचा क्‍वाति दय्‌कि।”


\par }{\PP \VS{39}उपिं मध्‍ये छम्‍ह अगमवक्ता बुँइ जडिबुटी माः वन। वं छमा फल थें ज्‍याःगु लौका दुगु गसिमा लुइकल। वं थःम्‍हं ल्‍हातं ज्‍वने फक्‍व उकिया फल खानाः हल। वं लौका थें ज्‍याःगु उपिं फलयात कुचा कुचा यानाः तानाः क्‍वातिदुगु थलय् तल। व छुकिया फल खः धकाः सुनानं मस्‍यू।

\VS{40}ग्‍वार्चा मनूतय्‌त नयेत बिल। तर उकिया सवाः कयाः इमिसं एलीशायात चिल्‍लाय् दनाः धाल, “अय् परमेश्‍वरया मनू, थ्‍व थलय् मृत्‍यु दु।” इमिसं व नये मफुत।


\par }{\PP \VS{41}एलीशां धाल, “भचा छुचुं हजि।” वं व थलय् तयाः धाल, “आः थुमित थ्‍व नकि।” थुबलय् उकी स्‍यंकीगु छुं मदु।


\par }{\SH निगूगु अजू चायापुगु ज्‍या
\par }
{\PP \VS{42}बाल-शलीशायाम्‍ह छम्‍ह मनुखं परमेश्‍वरया मनूया निंतिं उगु दँया बालीया न्‍हापां सःगु तछ्वया निइपा मरि व थःगु बोराय् न्‍हूगु अन्‍नया धेत भचा ज्‍वनावल। एलीशां धाल, “उपिं मनूतय्‌त थ्‍व नयेत ब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{43}वया च्‍यलं लिसः बिल, “छु जिं सच्‍छिम्‍ह मछिं मनूतय्‌गु न्‍ह्यःने थुलि जक तयाबीगु ला?”

\par }{\PP तर एलीशां धाल, “मनूतय्‌त थ्‍व नयेत ब्‍यु। छाय्‌धाःसा परमप्रभुं थथे धयादीगु दु, ‘इमिसं नयाः नं भचा ल्‍यनी।’ ”

\VS{44}अले वं व इमिगु न्‍ह्यःने तयाबिल। परमप्रभुया वचनकथं इमिसं नयाः नं भचा ल्‍यन।




\par }\Chap{5}{\SH नामानया छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वय्
\par }
{\PP \VerseOne{1}नामान अरामया जुजुया सेनापति खः। व थः जुजुया निंतिं छम्‍ह तःधंम्‍ह मनू खः। वं यानाः हे अरामयात परमप्रभुं त्‍याकादीगुलिं अरामया जुजुं वयात तसकं मानय् याइगु। व छम्‍ह बहादुर सिपाइँ खः, तर वयाके छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वय् दु।\XREF{✡}{{\XO 5:1 }{\XO{५:१-१४
}}{\XT{लूक ४:२७}}}


\par }{\PP \VS{2}छकः अरामया सेनां इस्राएलय् हमला याःबलय् अरामया सिपाइँतय्‌सं छम्‍ह नकतिनियाम्‍ह मिसामचायात ज्‍वनाः अरामय् हल। उम्‍ह मिसामचां सेनापति नामानया कलाःया भ्‍वातिं जुयाः ज्‍या याइगु खः।

\VS{3}वं थः मालिकनीयात धाल, “जिम्‍ह मालिकं सामरियाय् च्‍वंम्‍ह अगमवक्तायात नापलानादिल धाःसा वं वय्‌कःया ल्‍वय् लाय्‌काबी।”


\par }{\PP \VS{4}नामान थः मालिक अरामया जुजुयाथाय् वनाः थथे धाल, “इस्राएली मिसामचां थथे धाःगु दु।”

\VS{5}अरामया जुजुं धाल, “ज्‍यू, छ हुँ। जिं इस्राएलया जुजुयात छगू पौ च्‍वयाबी।” उकिं नामान ३४० किलोग्राम वहः, ७० किलोग्राम लुँ व झिज्‍वः वसः ज्‍वनाः वन।

\VS{6}वं इस्राएलया जुजुयाथाय् ज्‍वनावंगु पौलय् थथे च्‍वयातःगु दु, “थ्‍व पौनापं जिं जिम्‍ह दास नामानयात छिथाय् छ्वयाहयागु दु। छिं वयागु छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वय् लाय्‌का बियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{7}व पौ ब्‍वनेवं इस्राएलया जुजुं थःगु वसः खुनाः धाल, “सुयातं स्‍याइम्‍ह व म्‍वाकीम्‍ह छु जि परमेश्‍वर खः ला? थ्‍व मनुखं छम्‍ह छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वचं कःम्‍ह मनूयात लाय्‌काब्‍यु धकाः जिथाय् छाय् छ्वयाहःगु? जिं स्‍वयेबलय् वं लडाइँ यायेत त्‍वह तयाच्‍वंगु दु।”


\par }{\PP \VS{8}इस्राएलयाम्‍ह जुजुं थःगु वसः खुगू खँ न्‍यनाः परमेश्‍वरया मनू एलीशां इस्राएलयाम्‍ह जुजुयाथाय् थ्‍व खबर छ्वल, “छिं थःगु वसः छाय् खुनादियागु? नामानयात जिथाय् छ्वयाहयादिसँ। अले वं इस्राएलय् छम्‍ह धात्‍थेंयाम्‍ह अगमवक्ता दु धकाः सी।”

\VS{9}उकिं नामान थःगु रथत व सल ज्‍वनाः एलीशाया छेँय् वल, अले लुखाय् पियाच्‍वन।

\VS{10}एलीशां वयात थथे धायेत छम्‍ह दूत छ्वल, “छ थः हे वनाः न्‍हय्‌कः तक यर्दन खुसिइ लुकुंब्‍यु। अले छंगु छेंगू न्‍हापा थें हे जुयाः छ शुद्ध जुइ।”


\par }{\PP \VS{11}थ्‍व न्‍यनाः नामान तसकं तंचाल, अले थथे धयाः लिहां वन, “जितः नापलायेत व छाय् पिहां मवःगु? जिं ला व जिथाय् वयाः परमप्रभु थः परमेश्‍वरयात बिन्‍ति यानाः ल्‍वचं कःगु थासय् ल्‍हाः तयाः जिगु छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वय् लाय्‌काबी धकाः च्‍वनागु का।

\VS{12}छु दमस्‍कसय् च्‍वंगु अबाना व फारपर खुसि इस्राएलया खुसित स्‍वयाः भिं, मजू ला? छु जि उकी लुकुंबियाः शुद्ध जुइ मफइ ला?” उकिं व लिफस्‍वयाः तंम्‍वया वन।


\par }{\PP \VS{13}वया च्‍यःतय्‌सं वया लिक्‍क वयाः वयात धाल, “मालिक, अगमवक्तां छितः छुं थाकुगु याः धकाः धाःगु जूसा छिं यानामदी ला? वं धाःथें वनाः खुसिइ लुकुंबियाः छाय् शुद्ध जुया मदीगु?”

\VS{14}अले नामान यर्दन खुसिइ क्‍वहां वन। परमेश्‍वरया मनुखं धाःथें हे वं न्‍हय्‌क तक खुसिइ लुकुंबिल। वयागु म्‍ह चिधिकःम्‍ह मचाया म्‍ह थें जुल। अले व शुद्ध जुल।


\par }{\PP \VS{15}थः सकलें च्‍यःतनापं परमेश्‍वरया मनूयाथाय् वयाः वं थथे धाल, “आः जिं इस्राएलय् बाहेक संसारय् गन नं परमेश्‍वर मदु धकाः सिल। उकिं आः थः दासपाखें छगू कोस्‍यलि कयादिसँ।”


\par }{\PP \VS{16}तर एलीशां धाल, “जिं सेवा याना वयाच्‍वनाम्‍ह परमप्रभु म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं पाफया धाये जिं छुं काये मखु।” कोस्‍यालि कायेत नामानं वयात कर यात, अथेसां वं कोस्‍यलि मकाः।


\par }{\PP \VS{17}नामानं धाल, “छिं कोस्‍यलि मकायेगु खःसा थः दासयात निम्‍ह खच्‍चरं क्‍वबिफक्‍व चा यंके बियादिसँ। छाय्‌धाःसा आवंलि जिं परमप्रभुयात बाहेक मेपिं सुं द्यःयात होमबलि व मेगु छुं बलि छाये मखुत।

\VS{18}तर थ्‍व छगू खँय् जक परमप्रभु छिकपिनि दासयात क्षमा यानादीमा, जिमि जुजु अरामया रिम्‍मोन द्यःया देगलय् पुजा यायेत जिगु ल्‍हाः ज्‍वनाः दुहां वनीबलय् वनापं देगलय् छ्यं क्‍वछुकेमाली, थुकिया लागि जितः परमप्रभुं क्षमा यानादीमा।”


\par }{\PP \VS{19}एलीशां नामानयात धाल, “याउँक हुँ।”

\par }{\PP अले नामान अनं वनाः भचा तापाक थ्‍यंबलय्,

\VS{20}परमेश्‍वरया मनू एलीशाया च्‍यः गेहजीं मनमनं धाल, “जिमि मालिकं थ्‍व अरामी नामानयात वं हःगु छुं मकासें याउँक छ्वल, धात्‍थें परमप्रभु म्‍वाःम्‍ह खः थें, जिं नामानया ल्‍युने ब्‍वाँय् वनाः वयाके छुं कयाः हये।”


\par }{\PP \VS{21}उकिं गेहजी नामानया ल्‍युने ल्‍युने हथाय् चाचां ब्‍वाँय् वन। नामानं गेहजी थःपाखे ब्‍वाँय् वयाच्‍वंगु खन। अले वलिसें नापलायेत थःगु रथं क्‍वहां वयाः वयात न्‍यन, “फुक्‍क ठीक जू ला?”


\par }{\PP \VS{22}गेहजीं लिसः बिल, “फुक्‍क ठीक जू। जिमि मालिकं जितः थथे धाय्‌के छ्वयाहःगु दु, ‘एफ्राइमया पहाडी देशं नकतिनि अगमवक्तातय् पुचःपाखें निम्‍ह अगमवक्तात थ्‍यंकः वःगु दु। इमित बीत ३४ किलोग्राम वहः व निज्‍वः वसः बियादिसँ।’ ”


\par }{\PP \VS{23}नामानं धाल, “६८ किलोग्राम हे यंकादिसँ।” नामानं गेहजीयात वहः कायेत कर यात। वं निपा बोराय् ६८ किलोग्राम वहः व निज्‍वः वसः तयाबिल। वं थः निम्‍ह च्‍यःतय्‌त व सामान बिल। च्‍यःत व सामान क्‍वबियाः गेहजीया न्‍ह्यः न्‍ह्यः वन।

\VS{24}एलीशा च्‍वनाच्‍वंगु डाँडाय् थ्‍यंबलय् इमिगु ल्‍हातं व सामान कयाः छेँय् तल, अले वं नामानया च्‍यःतय्‌त लितछ्वल, अले इपिं वन।


\par }{\PP \VS{25}व दुने दुहां वनाः थः मालिक एलीशाया न्‍ह्यःने दन। एलीशां न्‍यन, “गेहजी, छ गन वनागु?”

\par }{\PP गेहजीं लिसः बिल, “जि ला गनं वनागु मदु।”


\par }{\PP \VS{26}तर एलीशां धाल, “व मनू रथं क्‍वहां वयाः छन्‍त नापलाः वःबलय् जिगु आत्‍मा छनापं मदु धकाः ला? थ्‍व धिबा, वसः, जैतून व दाखक्‍यब, दास दासी, फइ व सा द्वहं कायेगु ई मखु।

\VS{27}आः नामानया छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वय् न्‍ह्याबलें छ व छिमि सन्‍तानयाके दयाच्‍वनी।” थत्‍थें गेहजीयात ग्‍यानापुगु छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वचं काल। गेहजी अनं वन, वयागु म्‍हया छेँगू च्‍वापु थें तुयुसे च्‍वन।




\par }\Chap{6}{\SH एलीशा व यर्दन खुसिइ कुतुं वंगु पा
\par }
{\PP \VerseOne{1}छकः छपुचः अगमवक्तात वयाः एलीशायात थथे धाल, “स्‍वयादिसँ, छिनापं जिपिं नापलायेगु थाय् जिमिगु लागि यक्‍व चीकू जुल।

\VS{2}जिपिं यर्दन खुसिइ सिँ काःवने ला? जिमिसं च्‍वनेत छखा छेँय् दय्‌के।”

\par }{\PP एलीशां लिसः बिल, “ज्‍यू, हुँ।”


\par }{\PP \VS{3}उपिं मध्‍ये छम्‍हय्‌सिनं वयात धाल, “छसपोल, थः दासपिंलिसें झासँ,”

\par }{\PP एलीशां लिसः बिल, “जि वये।”

\VS{4}उकिं व इपिंनापं वन।

\par }{\PP यर्दन खुसि सिथय् थ्‍यनेधुंकाः इमिसं सिमात पालेगु शुरु यात।

\VS{5}छम्‍हय्‌सिनं सिमा पालाच्‍वंबलय् आकाझाकां पा लखय् कुतुंवन अले चु जक ल्‍हातय् लानाच्‍वन। “मालिक, आः जिं छु यायेगु? थ्‍व ला हानं लितबी धकाः फ्‍वनाहयागु पा खः” वं तसलं धाल।


\par }{\PP \VS{6}परमेश्‍वरया मनुखं न्‍यन, “पा गन कुतुं वंगु?” वं पा कुतुं वंगु थाय् क्‍यन। एलीशां छपु कथि ध्‍यनाः लखय् वांछ्वयाबिल। अले पा लखय् थहां वयाः ल्‍येहेंपुनाच्‍वन।

\VS{7}“पा लिका” एलीशां धाल। व मनुखं ल्‍हाः न्‍ह्यज्‍याकाः लखं पा लिकाल।


\par }{\SH एलीशां अरामीतय्‌त जालय् क्‍यंका ज्‍वंगु
\par }
{\PP \VS{8}अरामया जुजु इस्राएललिसें लडाइँ यानाच्‍वन। वं थः कप्‍तानतनापं सल्‍लाह यानाः धाल, “जिं थज्‍याःगु थासय् छगू छाउनी दय्‌के।”


\par }{\PP \VS{9}परमेश्‍वरया मनुखं इस्राएलया जुजुयाथाय् थ्‍व खबर छ्वल, “उगु थासं वनेत होश या, छाय्‌धाःसा अरामीत अन वनाच्‍वंगु दु।”

\VS{10}उकिं परमेश्‍वरया मनुखं क्‍यंगु थासय् इस्राएलया जुजुं जाँचय् यानाः स्‍वल। एलीशां जुजुयात तःकः मछि ख्‍याच्‍वः बियां तुं च्‍वन, उकिं अज्‍याःगु थासय् व होश यानाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{11}उकिं अरामया जुजु तसकं तंचाल। वं थः कप्‍तानतय्‌त सःता धाल, “जितः धाः, झीपिं मध्‍ये इस्राएलया जुजुपाखे ल्‍यूम्‍ह सु खः?”


\par }{\PP \VS{12}कप्‍तानत मध्‍ये छम्‍हय्‌सिनं धाल, “महाराज! जिपिं मध्‍ये सुं नं मखु, व एलीशा धाःम्‍ह छम्‍ह इस्राएली अगमवक्ता खः। छःपिन्‍सं थःगु द्यनीगु क्‍वथाय् धयादीगु खँ तक नं वं इस्राएली जुजुयात कनाबी फु।”


\par }{\PP \VS{13}जुजुं आज्ञा बिल, “व च्‍वनीगु थाय् सीकि। जिं वयात मनूत छ्वयाः ज्‍वने।”

\par }{\PP जुजुयात खबर बिल- “व दोतानय् दु।”

\VS{14}वं सल व रथतनापं छगू तःधंगु सेना अन छ्वल। इमिसं चान्‍हय् वनाः शहरयात घेरय् यात।


\par }{\PP \VS{15}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां दनाः एलीशाया च्‍यः छेँनं पिहां वन। वं सल व रथतनापं अरामी सेनां शहरयात घेरय् यानाच्‍वंगु खन। परमेश्‍वरया मनूया च्‍यलं लिहां वयाः एलीशायात धाल, “हे प्रभु, आः झीसं छु यायेगु?”


\par }{\PP \VS{16}अगमवक्तां लिसः बिल, “ग्‍याये म्‍वाः, इमिपाखे स्‍वयाः झीपाखे यक्‍व मनूत दु।”


\par }{\PP \VS{17}अले वं प्रार्थना यात, “हे परमप्रभु, थ्‍वयात मिखां खंकादिसँ, थ्‍वं मिखां खनेमा!” अले परमप्रभुं वयागु मिखा चाय्‌कादिल। व च्‍यलं हाकनं स्‍वःबलय् एलीशाया प्‍यखें च्‍वंगु डाँडा मियागु सल व रथं जाःगु खन।


\par }{\PP \VS{18}शत्रुत इपिंपाखे क्‍वहां वःबलय् एलीशां प्रार्थना यात, “हे परमेश्‍वर, थुपिं मनूतय्‌त कां यानादिसँ।” एलीशां प्रार्थना याःथें हे परमप्रभुं अरामी सिपाइँतय्‌त कां यानादिल।


\par }{\PP \VS{19}एलीशां अरामी सिपाइँतय्‌त धाल, “थ्‍व लँ मखु, थ्‍व शहर नं मखु। जिगु ल्‍युने ल्‍युने वा, जिं छिमित छिमिसं मालाच्‍वंम्‍ह मनूयाथाय् यंकाबी।” अले वं इमित सामरियाय् यंकल।


\par }{\PP \VS{20}इपिं उगु शहरय् दुहां वनेवं एलीशां थथे प्रार्थना यात, “हे परमप्रभु, थुमित मिखां खंकादिसँ।” अले परमप्रभुं इमिगु मिखा चाय्‌कादिल। अरामी सेनां थःपिं सामरियाया दथुइ दुगु खंकल।


\par }{\PP \VS{21}अरामीतय्‌त खनाः इस्राएलया जुजुं एलीशायात न्‍यन, “जिं थुमित स्‍यानाबी ला, हे जिमि अबु, छु जिं थुमित स्‍यानाबी ला?”


\par }{\PP \VS{22}वं लिसः बिल, “स्‍यानादी मते। छिं थःगु हे तरवार व धनुष ज्‍वंपिं मनूतय्‌त स्‍यायेगु यानादियागु दु ला? इमित नयेगु त्‍वनेगु बियादिसँ अले इमित इमि जुजुपिन्‍थाय् लिहां वने बियादिसँ।”

\VS{23}उकिं इस्राएलया जुजुं इमिगु निंतिं छगू तःधंगु भ्‍वय् न्‍याय्‌कल। इमिसं नयेत्‍वने यायेधुंकाः इमि जुजुयाथाय् हे लितछ्वल। थुकिया लिपा अरामीतय्‌सं इस्राएल देशय् हमला यायेगु त्‍वःतल।


\par }{\SH घेरय् याःगु सामरियाय् अनिकाल जूगु
\par }
{\PP \VS{24}छुं ई लिपा अरामया जुजु बेन-हददं थः फुक्‍क सेना मुंकाः सामरियापाखे न्‍ह्यज्‍यानाः उकियात घेरय् यात।

\VS{25}अथे जूगुलिं उगु शहरय् तसकं अनिकाल जुल। ताःई तक घेरय् यानातःगुलिं छम्‍ह गधाया छ्यंया मू १ किलोग्राम वहः व छख्‍वला सिमीया मू ६० ग्राम वहः जुल।


\par }{\PP \VS{26}छन्‍हु इस्राएलया जुजु शहरया पखालय् च्‍वय् न्‍यासि वनाच्‍वंबलय् छम्‍ह मिसां चिल्‍लाय् दनाः धाल, “हे जिमि मालिक महाराज, जितः ग्‍वाहालि यानादिसँ!”


\par }{\PP \VS{27}जुजुं लिसः बिल, “परमप्रभुं हे छन्‍त ग्‍वाहालि यानामदी धाःसा छु जिं छन्‍त ग्‍वाहालि याये फइ ला? जिके छ्व व दाखमद्य छुं नं मदु।”

\VS{28}अले वं व मिसायात धाल, “छन्‍त छु जुल?”

\par }{\PP वं लिसः बिल, “थ्‍व मिसां ‘थौं छिमि काय्‌यात नयेनु, कन्‍हय् जिमि काय्‌यात नये धकाः धाल।’

\VS{29}उकिं जिमिसं जिमि काय्‌यात दय्‌काः नया। कन्‍हय् खुन्‍हु जिं वयात धया, ‘थौं नयेत छिमि काय्‌यात हजि,’ तर वं वयात सुचुकल।”\XREF{✡}{{\XO 6:29 }{\XO{६:२९
}}{\XT{व्‍य २८:५७; विलाप ४:१०}}}


\par }{\PP \VS{30}व मिसाया खँ न्‍यनाः जुजुं नुगः मछिंकाः थःगु वसः खुत। जुजु पखालय् न्‍यासि वनाच्‍वंबलय् मनूतय्‌सं वं थःगु म्‍हय् तःपालंया दुने भांग्राया वसः फिनातःगु खन।

\VS{31}जुजुं धाल, “शाफातया काय् एलीशाया छ्यं वयागु ब्‍वहलय् थौंया दिं क्‍वचाइबलय् तक दयाच्‍वन धाःसा जितः परमेश्‍वरं थथे हे वा थ्‍व स्‍वयाः अप्‍वः यानादीमा।”


\par }{\PP \VS{32}जुजुं छम्‍ह दूत एलीशायाथाय् छ्वल। अबलय् एलीशा थःत नापलाःवःपिं इस्राएली थकालितनापं छेँय् हे च्‍वनाच्‍वंगु खः। जुजुया मनू थ्‍यंकः वये न्‍ह्यः एलीशां उपिं थकालिपिन्‍त धाल, “व ज्‍यानमारां जिगु छ्यं ध्‍यनेत छम्‍ह मनू छ्वयाहःगु दु। व मनू थन थ्‍यंकः वइबलय् खापा तिनाब्‍यु, वयात दुने दुकाये मते। वया ल्‍यूल्‍यू जुजु थ्‍यंकः वइ।”


\par }{\PP \VS{33}वं इमित थथे धयाच्‍वंबलय् हे दूत अन थ्‍यंकः वल।

\par }{\PP जुजुं धाल, “थ्‍व फुक्‍क दुःख परमप्रभुयापाखें हे वःगु खः। आः जिं छाय् परमप्रभुयात पियाच्‍वनेगु?”




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}एलीशां धाल, “परमप्रभुया वचन न्‍यनादिसँ! परमप्रभुं थथे धयादी – कन्‍हय् थुबलय् हे सामरियाया ध्‍वाखाय् ५ किलोग्राम छुचुं वा १० किलोग्राम तछ्वया मू १२ ग्राम वहः जुइ।”


\par }{\PP \VS{2}जुजुयात तिबः बियाच्‍वंम्‍ह कप्‍तानं परमेश्‍वरया मनूयात धाल, “स्‍वइदिसँ, परमप्रभुं स्‍वर्गया झ्‍याः चाय्‌कादिल धाःसां थथे जुइ फइ ला?”

\par }{\PP एलीशां लिसः बिल, “व छं थःगु हे मिखां खनी, तर छं उकिं नयेदइ मखु।”


\par }{\SH अरामया सेना बिस्‍युं वंगु
\par }
{\PP \VS{3}सामरियाया ध्‍वाखा पिने प्‍यम्‍ह छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वय् दुपिं मनूत दु। इमिसं थवंथः धाल, “झीपिं थन मसीतले छाय् च्‍वनाच्‍वनेगु?

\VS{4}शहरय् दुहां वन धाःसा झीपिं अनया अनिकालं सी। थन च्‍वनाच्‍वन धाःसा नं झीपिं सी। बरु झीपिं अरामीतय्‌गु छाउनीइ वनाः आत्‍मसमर्पण यायेनु। इमिसं झीत त्‍वःतल धाःसा झीपिं म्‍वाइ। इमिसं झीत स्‍यात धाःसा झीपिं सी।”


\par }{\PP \VS{5}अले सन्‍ध्‍याकाः इलय् इपिं अरामीतय्‌गु छाउनीपाखे वन। छाउनीया लिक्‍क थ्‍यंबलय् अन सुं मदु।

\VS{6}सल व रथ ज्‍वनाः छगू तःधंगु सेना न्‍ह्यज्‍याना वयाच्‍वंगु थें ज्‍याःगु सः अरामीतय्‌सं ताःगुलि थथे जूगु खः। परमेश्‍वरं हे अथे याकादीगु खः। इमिसं थवंथः धाल, “स्‍व, इस्राएली जुजुं झीत हमला यायेत हित्ती व मिश्रया जुजुपिन्‍त धिबा पुलाः हःगु दु।”

\VS{7}उकिं उखुन्‍हु सन्‍ध्‍याकाः इलय् अरामीत थःगु ज्‍यान बचय् यायेत पाल, सल, गधा व छाउनी अथें त्‍वःताः बिस्‍युं वंगु खः।


\par }{\PP \VS{8}छाउनीइ थ्‍यनेवं उपिं छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वय् दुपिं मनूत छगू पालय् दुहां वन। अन नयेत्‍वने यात, अले अन दुगु वहः, लुँ व वसःत मेथाय् यंकाः सुचुकाबिल। अनंलि इपिं मेगु पालय् वन, अन नं इमिसं अथे हे यात।


\par }{\PP \VS{9}इमिसं थवंथः खँ ल्‍हात, “झीसं थथे याये मज्‍यू। थौं बांलाःगु खँ कनेगु दिं खः। थ्‍व खँ सुचुकातये मज्‍यू। कन्‍हय् सुथय् तक थ्‍व खँ सुयातं मधाल धाःसा झीत सजाँय जुइ। आः थत्‍थें दरबारय् वनाः थ्‍व खँ कं वनेनु।”


\par }{\PP \VS{10}इपिं सामरियाय् लिहां वल। अले ध्‍वाखाय् च्‍वंपिं पालेतय्‌त तःसलं धाल, “जिपिं अरामीतय्‌गु छाउनीइ वनाबलय् अन जिमिसं सुयातं मखना। जिमिसं सुं मनूयागु सः नं मताः। सल व गधात चिनातःगु दु। पालत अथें त्‍वःतातःगु दु।”

\VS{11}अले ध्‍वाखाय् दुपिं पालेतय्‌सं तःसलं हालाः दरबारय् थ्‍व खबर बिल।


\par }{\PP \VS{12}जुजुं चान्‍हय् हे दनाः थः भारदारतय्‌त धाल, “अरामीतय्‌सं छु यायेत्‍यंगु, जिं व छिमित धाये। थन अनिकाल जुयाच्‍वंगु खँ इमिसं स्‍यू। झीपिं नयेगु नसा मालेत शहरं पिने पिहां वनेबलय् झीत म्‍वाःम्‍वाकं ज्‍वनाः शहर त्‍याका कायेगु मतिइ तयाः ‘इपिं छाउनी त्‍वःताः ख्‍यलय् वनाः सुलाच्‍वंगु दु।’ ”


\par }{\PP \VS{13}वया भारदारत मध्‍ये छम्‍ह भारदारं धाल, “झीगु शहरय् ल्‍यंदनिपिं न्‍याम्‍ह सलत बियाः अन छु जूगु खः व सीकेत मनूत छ्वयादिसँ। थन ल्‍यनाच्‍वंपिं इस्राएलीतय्‌गु थें हे इमिगु बिजोग जुइ मखु। धात्‍थें इपिं थन सीपिं इस्राएलीत थें जुइ। छु जूगु खः सीकेत झीसं इमित छ्वयेनु।”


\par }{\PP \VS{14}इमिसं निगः रथ व उकिया सलत ल्‍यल। अले जुजुं इमित अरामी सेनायात छु जूगु खः व सीकेत छ्वल। अले वं रथ चलेयाइपिन्‍त थथे उजं बिल, “वनाः छु जूगु खः व सीकि।”

\VS{15}उपिं मनूत यर्दन तक हे मामां वन। इमिसं लँ दुछि हे अरामीतय्‌सं हथाय् पथासं बिस्‍युं वंबलय् वांछ्वःगु वसः व हलंज्‍वलं खन। इमिसं लिहां वयाः जुजुयात फुक्‍क खँ कन।

\VS{16}उकिं मनूतय्‌सं वनाः अरामीतय्‌गु छाउनी लुतय्‌ यात। थुकथं परमप्रभुं धयादीगु थें हे ५ किलोग्राम छुचुं वा १० किलोग्राम तछ्वया मू १२ ग्राम वहः जुल।


\par }{\PP \VS{17}इस्राएलयाम्‍ह जुजुं थःत तिबः बीम्‍ह कप्‍तानयात शहरया ध्‍वाखा जिम्‍मा ब्‍यूगु खः। जुजुं वयागु छेँय् नापलाः वंबलय् परमेश्‍वरया मनुखं अगमवाणी याःथें व कप्‍तानयात ध्‍वाखाय् मनूतय्‌सं तुतिं न्‍हुत्तुन्‍हुयाः स्‍यात।

\VS{18}परमेश्‍वरया मनुखं जुजुयात धाल, “कन्‍हय् थ्‍व हे इलय् तक सामरियाया ध्‍वाखाय् ५ किलोग्राम छुचुं वा १० किलोग्राम तछ्वया मू १२ ग्राम वहः जुइ।”


\par }{\PP \VS{19}कप्‍तानं धाःसा परमेश्‍वरया मनूयात थथे धाःगु खः, “स्‍व, परमप्रभुं थःम्‍हं हे स्‍वर्गया झ्‍याः चाय्‌कादिल धाःसां थथे जुइ फइ ला?” परमेश्‍वरया मनुखं थथे धाःगु खः, “थ्‍व छं थःगु हे मिखां खनी, तर छं उकिं छुं नयेदइ मखु।”

\VS{20}वयात अथे हे जुल, छाय्‌धाःसा मनूतय्‌सं ध्‍वाखाय् वयात न्‍हुत्तुन्‍हुल अले व सित।




\par }\Chap{8}{\SH शूनम्‍मी मिसा छेँय् लिहां वःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}एलीशां शूनम्‍मीय् च्‍वंम्‍ह गुम्‍ह मिसाया काय्‌यात हाकनं म्‍वाकूगु खः वयात वं धाःगु खः, “थः परिवारनापं छ छुं ईया लागि मेगु देशय् च्‍वंहुँ, छाय्‌धाःसा परमप्रभुं न्‍हय्‌दँ तक अनिकाल जुइगु आज्ञा बियादीगु दु। न्‍हय्‌दँ तक थ्‍व देशय् अनिकाल जुयाच्‍वनी।”\XREF{✡}{{\XO 8:1 }{\XO{८:१
}}{\XT{२ राज ४:८-३७}}}

\VS{2}परमेश्‍वरया मनुखं धाःथें व मिसां यात। अले व मिसा थः परिवारनापं वनाः पलिश्‍तीतय् देशय् न्‍हय्‌दँ तक च्‍वन।


\par }{\PP \VS{3}न्‍हय्‌दँ लिपा व पलिश्‍तीतय् देशं लिहां वल, अले थःगु छेँ व बुँ लित कायेगु लागि बिन्‍ति यायेत जुजुयाथाय् वन।

\VS{4}जुजु उबलय् परमेश्‍वरया मनूया च्‍यः गेहजीनापं खँ ल्‍हानाच्‍वंगु खः। वं धाल, “एलीशां याःगु फुक्‍क ततःधंगु ज्‍या जितः कँ।”

\VS{5}गेहजीं जुजुयात एलीशां छम्‍ह सीम्‍ह मनूयात म्‍वाकूगु खँ कनाच्‍वंबलय् हे गुम्‍ह मिसाया काय्‌यात वं म्‍वाकूगु खः व हे मिसा थःगु छेँबुँया निंतिं बिन्‍ति यायेत वल।

\par }{\PP गेहजीं धाल, “हे जिमि प्रभु महाराज, व मिसा थ्‍व हे खः, एलीशां म्‍वाकूम्‍ह वया काय् थ्‍व हे खः।”

\VS{6}जुजुं व मिसायाके उकिया बारे न्‍यन, वं जुजुयात फुक्‍क खँ कन।

\par }{\PP अले वं वयागु मुद्दा छम्‍ह हाकिमया जिम्‍माय् बियाः वयात थथे धाल, “वयागु छु छु खः, व फुक्‍क वयात लितब्‍यु, व देश त्‍वःतावंबलय्‌ निसें आः तक वयागु बुँइ छु छु सल व फुक्‍क वयात लितब्‍यु।”


\par }{\SH हजाएलं बेन-हददयात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{7}अरामया जुजु बेन-हदद म्‍हं मफयाच्‍वंबलय् एलीशा दमस्‍कसय् वन। “परमेश्‍वरया मनू थन वयाच्‍वंगु दु” धकाः जुजुयात खबर बिल।

\VS{8}जुजुं थः भारदार हजाएलयात धाल, “छगू कोस्‍यलि ज्‍वनाः परमेश्‍वरया मनूयात नापलाः हुँ। वपाखें परमेश्‍वरयाके सल्‍लाह का अले न्‍यँ ‘छु जि थ्‍व ल्‍वय्‌पाखें लनी ला?’ ”


\par }{\PP \VS{9}हजाएलं कोस्‍यलि बीत दमस्‍कसया दकलय् भिंगु भिंगु ज्‍वलं कयाः पिइम्‍ह ऊँटया म्‍हय् तल। अले व एलीशायात नापलाः वन। वयात नाप लानाः हजाएलं धाल, “छिकपिनि च्‍यः बेन-हदद जुजुं व लनी कि लनी मखु धकाः न्‍यनेत जितः छिथाय् छ्वयाहःगु खः।”


\par }{\PP \VS{10}एलीशां लिसः बिल, “वनाः वयात धा, ‘छ धात्‍थें लनी।’ तर परमप्रभुं जितः व धात्‍थें सीगु क्‍यनादीधुंकूगु दु।”

\VS{11}अनंलि एलीशां वयात त्‍वालां स्‍वयाच्‍वन, हजाएल मछाल। अले परमेश्‍वरया मनू ख्‍वल।


\par }{\PP \VS{12}हजाएलं न्‍यन, “हे जिमि प्रभु, छाय् ख्‍वयादियागु?”

\par }{\PP एलीशां लिसः बिल, “छं इस्राएलया मनूतय्‌गु विरोधय् गज्‍याःगु मभिंगु ज्‍या याइ धकाः जिं स्‍यू। छं इमिगु किल्‍ला किल्‍लाय् मि तयाबी। छं इमि ल्‍याय्‌म्‍हपिन्‍त तरवारं स्‍याइ, इमि चिचिधिकःपिं मस्‍तय्‌त बँय् बस्‍वानाः स्‍याइ। प्‍वाथय् दुपिं मिसातय्‌गु प्‍वाः चिरिफायाबी।”


\par }{\PP \VS{13}हजाएलं धाल, “जि ला खिचा थें ज्‍याःम्‍ह खः। जि ला छुं नं मखु। जिं थज्‍याःगु ततःधंगु ज्‍या गथे यानाः याये फइ?”

\par }{\PP एलीशां लिसः बिल, “छ अरामया जुजु जुइ धकाः परमप्रभुं जितः क्‍यनादीगु दु।”
\XREF{✡}{{\XO 8:13 }{\XO{८:१३
}}{\XT{१ राज १९:१५}}}


\par }{\PP \VS{14}हजाएल एलीशाया थासं बेन-हददयाथाय् लिहां वल। जुजुं न्‍यन, “एलीशां छु धाल थें?” हजाएलं लिसः बिल, “छ धात्‍थें लनी धकाः वं धाल।”

\VS{15}कन्‍हय् खुन्‍हु वं फांगा कयाः लखय् प्‍याकाः जुजुया ख्‍वाः त्‍वपुयाबिल। उकिं व सित। अनंलि हजाएल जुजु जुल।


\par }{\SH यहूदाया जुजु यहोराम
\par }
{\R २ इति २१:१-२०

\par }{\PP \VS{16}इस्राएलया जुजु आहाबया काय् योराम जुजु जूगु न्‍यादँ\FTNT{*}{{\FR 8:16 }{\FR{८:१६
}}{\FQA{न्‍यादँ दुबलय् धाःगु ई.पु. ८४८
}}{\XT{१:१७; ३:१}}{\FT{ पदय् यहोराम व वया बौ यहोशापातंनापं राज्‍य याःगु छिं खंकेफु। तर थुबलय् यहोरामं थः याकःचां हे शासन यायेगु शुरु यात।}}} दुबलय्, अले यहोशापात यहूदायाम्‍ह जुजु जुयाच्‍वंबलय् हे यहोशापातया काय् यहोरामं यहूदाया जुजु जुयाः थःगु शासन शुरु यात।

\VS{17}व स्‍विनिदँ दुबलय् गद्दीइ च्‍वन। वं यरूशलेमय् च्‍यादँ राज्‍य यात।

\VS{18}आहाबया घरानां याःथें व इस्राएलयापिं जुजुपिं जूगु थें जुल। छाय्‌धाःसा वं आहाबया म्‍ह्याय्‌नापं ब्‍याहा यात। वं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात।

\VS{19}अथेसां थः दास दाऊदया निंतिं परमप्रभुं यहूदायात नाश याये मास्‍ति वय्‌कामदी, छाय्‌धाःसा दाऊद व वया सन्‍तानयात न्‍ह्याबलें जः बियाच्‍वनीगु छप्‍वाः मत बी धकाः वय्‌कलं बचं बियादीगु खः।\XREF{✡}{{\XO 8:19 }{\XO{८:१९
}}{\XT{१ राज ११:३६}}}


\par }{\PP \VS{20}यहोरामया इलय् एदोमीतय्‌सं यहूदाया विरोधय् विद्रोह यानाः थःगु लागि छम्‍ह जुजु ल्‍यल।\XREF{✡}{{\XO 8:20 }{\XO{८:२०
}}{\XT{उत २७:४०}}}

\VS{21}अथे जुयाः यहोराम थःगु फुक्‍क रथत ज्‍वनाः जाईरपाखे वन। एदोमीतय्‌सं वयात व वया रथया कप्‍तानतय्‌त घेरय् यात, तर व चान्‍हय् दनाः बिस्‍युं वन। वया सिपाइँत धाःसा थथःगु छेँय् बिस्‍युं वन।

\VS{22}उकिं थौं तक नं एदोमं यहूदाया विरोधय् विद्रोह यानाच्‍वंगु दु। अबलय् हे लिब्‍नां\FTNT{†}{{\FR 8:22 }{\FR{८:२२
}}{\FQA{लिब्‍ना
}}{\FT{थ्‍व शहर यहूदा देश व पलिश्‍ती देशया सिमानाय् दु, थ्‍व शहर यहूदा देशया पच्‍छिमय् ला, अथे जुयाः इपिं पच्‍छिमपाखे ल्‍वात तर एदोमयापिं मनूतलिसें इमिगु देशया पुर्बपाखे लडाइँ यात। यहोरामयात निखेंपाखें समस्‍या दु धयागु खँ थुकिं सीके फु।
}}} नं विद्रोह यात।


\par }{\PP \VS{23}यहोराम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{24}यहोराम थः पुर्खात थें सित। वयात इपिंनापं दाऊदया शहरय् थुन। वयागु थासय् वया काय् अहज्‍याह जुजु जुल।


\par }{\SH यहूदाया जुजु अहज्‍याह
\par }
{\R २ इति २२:१-६

\par }{\PP \VS{25}आहाबया काय् योराम इस्राएलया जुजु जूगु झिंनिदँ\FTNT{‡}{{\FR 8:25 }{\FR{८:२५
}}{\FQ{झिंनिदँ दुबलय्
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८४१}}} दुबलय् यहोरामया काय् अहज्‍याह यहूदाया जुजु जुल।

\VS{26}अहज्‍याह निइनिदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं दच्‍छि यरूशलेमय् राज्‍य यात। वया मांया नां अतल्‍याह खः। अतल्‍याह इस्राएलया जुजु ओम्रीया छय् खः।

\VS{27}अहज्‍याह आहाबया घराना जू थें जुल। आहाब जुजुलिसें वयागु ब्‍याहाया स्‍वापु दु। आहाबया घरानां थें वं नं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात।


\par }{\PP \VS{28}अहज्‍याह जुजु आहाबया काय् योरामलिसें अरामया जुजु हजाएललिसें रामोत-गिलादय् लडाइँ यायेत वन। तर लडाइँलय् अरामीतय्‌सं योरामयात घाःपाः यानाबिल।

\VS{29}उकिं अरामया जुजु हजाएललिसें लडाइँ याःवंबलय् जूगु घाः लंकेत व यिजरेल शहरय् लिहां वल। अहज्‍याह वयात अन स्‍वःवन।




\par }\Chap{9}{\SH येहू इस्राएलया जुजु अभिषेक जूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}एलीशा अगमवक्तां अगमवक्तातय् पुचःयाम्‍ह छम्‍हय्‌सित सःताः धाल, “तयार जु, थ्‍व जैतून चिकंया सिसी ज्‍वनाः छ रामोत गिलादय् हुँ।

\VS{2}अन थ्‍यनीबलय् छं निम्‍शीया छय्, यहोशापातया काय् येहूयात मा। वयाथाय् हुँ, दुने वनाः वयात पासापिंपाखें अलग यानाः दुने च्‍वंगु क्‍वथाय् यंकि।

\VS{3}अले थ्‍व सिसिइ दुगु चिकं वयागु छेनय् लुनाः थथे धा, ‘परमप्रभुं थथे धयादी – जिं छन्‍त इस्राएलया जुजु अभिषेक यानागु दु।’ अनंलि खापा चाय्‌काः बिस्‍युं हुँ। लिबाके मते!”


\par }{\PP \VS{4}उकिं व ल्‍याय्‌मम्‍ह अगमवक्ता रामोत-गिलादय् वन।

\VS{5}अन थ्‍यंबलय् वं सेनाया कप्‍तानतय्‌त छथाय् च्‍वनाच्‍वंगु खन। वं धाल, “कप्‍तान, छिलिसें छगू खँ ल्‍हाये माःगु दु।”

\par }{\PP येहूं न्‍यन, “जिपिं मध्‍ये सुलिसें खँ ल्‍हायेगु?”

\par }{\PP वं लिसः बिल, “कप्‍तान, छिलिसें।”


\par }{\PP \VS{6}येहू दनाः छेँय् दुने दुहां वन। व ल्‍याय्‌मम्‍ह अगमवक्तां येहूया छेनय् चिकं लुनाः थथे धाल, “परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वरं थथे धयादी – ‘जिं छन्‍त जिमि प्रजा इस्राएलया जुजु अभिषेक यानागु दु।\XREF{✡}{{\XO 9:6 }{\XO{९:६
}}{\XT{१ राज १९:१६}}}

\VS{7}छं थः मालिक आहाबया काय्‌पिन्‍त स्‍यायेमाः, अले ईजेबेलं जिम्‍ह अगमवक्तात व मेमेपिं दासतय्‌त स्‍याःगुलिं जिं वयात सजाँय बी।

\VS{8}आहाबया फुक्‍क घराना नाश जुइ। जिं वया छेँयापिं छम्‍ह छम्‍ह मिजंतय्‌त, दास थजुइमा वा दास थमजुइमा, इस्राएलय् नाश यानाबी।

\VS{9}जिं आहाबया घरानायात नबातया काय् यारोबाम व अहियाहया काय् बाशाया घराना थें यानाबी।

\VS{10}यिजरेलया छकू बुँइ ईजेबेलयात खिचातय्‌सं नइ। वयात सुनानं थुनी मखु।’ ” अथे धयाः व अगमवक्ता खापा चाय्‌काः ब्‍वाँय् वन।\XREF{✡}{{\XO 9:10 }{\XO{९:१०
}}{\XT{१ राज २१:२३}}}


\par }{\PP \VS{11}येहू थः कप्‍तान पासापिन्‍थाय् पिहां वन। इपिं मध्‍ये छम्‍हय्‌सिनं वयात न्‍यन, “फुक्‍क ठीक जू ला? व वें छन्‍थाय् छाय् वःगु?”

\par }{\PP येहूं लिसः बिल, “छिमिसं व मनूयात म्‍हस्‍यू, वं छु धाइ धकाः छिमिसं सी हे स्‍यू।”


\par }{\PP \VS{12}इमिसं लिसः बिल, “जिमिसं छुं मस्‍यू! वं छु धाल, जिमित धा।”

\par }{\PP येहूं धाल, “वं जितः थथे धाल, ‘परमप्रभुं थथे धयादी – जिं छन्‍त इस्राएलया जुजु अभिषेक यानागु दु।’ ”


\par }{\PP \VS{13}इमिसं हथाय् चाचां थःगु गा त्‍वयाः वयागु क्‍वय् स्‍वाहानेय् हे लायाबिल। अले तुरही पुयाः तःसलं धाल, “येहू जुजु खः!”


\par }{\SH येहूं इस्राएलयाम्‍ह जुजु योरामयात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{14}उकिं निम्‍शीया छय्, यहोशापातया काय् येहूं योरामया विरोधय् ग्‍वसाः ग्‍वल। (योराम फुक्‍क इस्राएलीतनापं अरामया जुजु हजाएलपाखें इस्राएलया रक्षा यायेत रामोत-गिलादय् च्‍वनाच्‍वंगु खः।

\VS{15}तर योराम अरामया जुजु हजाएललिसें लडाइँ याःबलय् घाःपाः जूगुलिं थःगु घाः लंकेत यिजरेलय् लिहां वःगु खः।) येहूं थःनापं दुपिं मनूतय्‌त धाल, “छिपिं जिलिसें दु धयागु खःसा यिजरेलयापिं मनूतय्‌त खबर बीत थ्‍व शहरं छम्‍हय्‌सित नं पिहां वनेबी मते।”

\VS{16}अनंलि थःगु रथय् च्‍वनाः व यिजरेलपाखे वन। योराम अन आराम यानाच्‍वंगु खः, अले योरामयात स्‍वयेत यहूदाया जुजु अहज्‍याह अन वःगु खः।


\par }{\PP \VS{17}यिजरेलया धरहराय् दनाच्‍वंम्‍ह पालें येहूया पुचः वयाच्‍वंगु खनाः तःसलं धाल, “जिं छपुचः मनूत रथय् च्‍वनाः वयाच्‍वंगु खनाच्‍वनागु दु।”

\par }{\PP योरामं लिसः बिल, “छिकपिं शान्‍तिया निंतिं वयागु खः ला धकाः न्‍यनेत छम्‍ह सल गइम्‍ह मनू छ्व।”


\par }{\PP \VS{18}व सल गयावंम्‍ह येहूयाथाय् थ्‍यन, अले वयात थथे धाल, “जुजुं थथे धयादी – ‘छिकपिं शान्‍तिया निंतिं वयागु खः ला?’ ”

\par }{\PP येहूं धाल, “छं शान्‍तिया बारे छु स्‍यू धकाः? छ जिगु ल्‍यूल्‍यू वा।”

\par }{\PP यिजरायलया धरहराय् दनाच्‍वंम्‍ह पालें धाल, “सल गयावंम्‍ह इमिथाय् ला थ्‍यन तर व लिहां मवः।”


\par }{\PP \VS{19}जुजुं सल गइम्‍ह मेम्‍ह मनू छ्वल। व येहूयाथाय् वःबलय् वं धाल, “जुजुं थथे धयादी, ‘छु छि शान्‍तिया निंतिं वयागु खः ला?’ ”

\par }{\PP येहूं हाकनं लिसः बिल, “छन्‍त शान्‍तिया बारे छाय् माल? छ जिगु ल्‍यूल्‍यू वा।”


\par }{\PP \VS{20}अले पालें धाल, “व इमिथाय् ला थ्‍यन। तर व नं लिहां मवः। पुचःया नायलं निम्‍शीया छय् येहूनं थें रथ चले यानावयाच्‍वंगु दु। वं वेंनं थें रथ चले याइगु।”


\par }{\PP \VS{21}योरामं धाल, “जिगु रथ तयार या!” इमिसं रथ तयार यायेधुंकाः इस्राएलया जुजु योराम व यहूदाया जुजु अहज्‍याह थथःगु रथय् च्‍वनाः येहूयात नापलावन। इमिसं वयात यिजरेली नाबोतया जमिनय् नापलात।

\VS{22}येहूयात खनाः योरामं न्‍यन, “छु छि शान्‍तिया निंतिं वयागु खः ला?”

\par }{\PP येहूं लिसः बिल, “छिकपिनि मां ईजेबेलया मूर्ति पुजा व तन्‍त्रमन्‍त्र दय्‌कं दय्‌कं गय् यानाः शान्‍ति जुइ?”


\par }{\PP \VS{23}योराम थःगु रथ फहिकाः अहज्‍याहयात थथे धाधां बिस्‍युं वन, “अहज्‍याह! धोखा जुल।”


\par }{\PP \VS{24}येहूं थःगु धनुष पिकयाः योरामया ब्‍वहःया दथुइ कय्‌कल। वाणं वयागु नुगलय् सुयाबिल। अले व थःगु रथय् ग्‍वारातुल।

\VS{25}येहूं थः रथया कप्‍तान बिदकारयात धाल, “वयात ल्‍ह्वनाः यिजरेली नाबोतया क्‍यबय् वान्‍छ्वया ब्‍यु। जितः छता खँ लुमना वल। छ व जि वया बौ आहाबया ल्‍युने ल्‍युने रथय् च्‍वनाः वनाच्‍वनाबलय् वया बारे थ्‍व अगमवाणी धयादीगु खः।

\VS{26}‘परमप्रभुं थथे धयादी, जिं म्‍हिगः नाबोत व वया काय्‌पिनिगु हि खना। धात्‍थें जिं थ्‍व हे जमिनय् छंके बदला काये।’ आः परमप्रभुया वचनकथं वयात यंकाः व हे क्‍यबय् वांछ्वयाब्‍यु।”\XREF{✡}{{\XO 9:26 }{\XO{९:२६
}}{\XT{१ राज २१:१९}}}


\par }{\SH येहूं यहूदाया जुजु अहज्‍याहयात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{27}थथे जूगु खनाः यहूदाया जुजु अहज्‍याह बेथ-हागान वनीगु लँ तक हे बिस्‍युं वन। येहूं वया ल्‍यू वनाः तसलं धाल, “वयात नं स्‍या।” उकिं इमिसं यिबलामया लिक्‍क गूरया पाःचाय् वयात वयागु हे रथय् घाःपाः यानाबिल। तर व मगिद्दोय् बिस्‍युं वन, अले अन हे सित।

\VS{28}वया च्‍यःतय्‌सं वयागु सीम्‍ह रथय् तयाः यरूशलेमय् यंकल। वयात वयागु हे चिहानय् वया पुर्खातनापं दाऊदया शहरय् थुन।

\VS{29}आहाबया काय् योराम इस्राएलया जुजु जूगु झिंछगूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 9:29 }{\FR{९:२९}}{\FQ{झिंछगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८४१, थ्‍व व अध्‍याय ८ य् दुगु छगू हे दँ खः तर ल्‍याःखाय् बलय् भचा पाइ।
}}} अहज्‍याह यहूदाया जुजु जूगु खः।


\par }{\SH ईजेबेलयात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{30}येहू यिजरेलय् वन। ईजेबेलं वयागु बारे न्‍यनाः थःगु मिखाय् अजः तल, अले सँ छ्यनाः झ्‍यालं क्‍वय् स्‍वल।

\VS{31}येहू ध्‍वाखा दुने दुहां वनेवं ईजेबेलं न्‍यन, “थः मालिकयात स्‍याइम्‍ह अय् जिम्री,\FTNT{†}{{\FR 9:31 }{\FR{९:३१
}}{\FQ{जिम्री
}}{\FT{थ्‍व इस्राएलया सेनाया छम्‍ह कप्‍तान खः। वं इस्राएलयाम्‍ह जुजु इलाहयात स्‍यात अले न्‍हय्‌न्‍हु तक जक व इस्राएलयाम्‍ह जुजु जुल। स्‍वयादिसँ,
}}{\XT{१ राज १६:८-१२}}} छ शान्‍तिया निंतिं वयागु खः ला?”


\par }{\PP \VS{32}वं च्‍वय् झ्‍याःपाखे स्‍वयाः धाल, “जिपाखे सु दु? सु दु?” अले निम्‍ह स्‍वम्‍ह नपुंसकतय्‌सं क्‍वय् व दुथाय् स्‍वल।

\VS{33}येहूं धाल, “वयात क्‍वफानाछ्व!” उकिं इमिसं वयात क्‍वफानाछ्वल। वयागु हिया फुति अंगलय् लात अले सलतय्‌सं वयात न्‍हूबलय् इमिगु म्‍हय् नं हिया फुति लात।


\par }{\PP \VS{34}येहूं दुहां वनाः नयेत्‍वने यात। अले येहूं धाल, “व सराः लाःम्‍ह मिसायात यंकाः थुनाब्‍यु। व जुजुया म्‍ह्याय् खः।”

\VS{35}इपिं वयात थुनेत क्‍वय् वंबलय् इमिसं वयागु छ्यंया क्‍वँय्, तुति व ल्‍हाः जक लुइकल।

\VS{36}इमिसं लिहां वयाः येहूयात धाल। अले वं धाल, “थ्‍व ला यिजरेलया उगु थासय् खिचातय्‌सं ईजबेलया ला नइ धकाः थः दास तिश्‍बी एलियापाखें धयादीगु परमप्रभुया वचन खः।\XREF{✡}{{\XO 9:36 }{\XO{९:३६
}}{\XT{१ राज २१:२३}}}

\VS{37}ईजेबेलया म्‍ह यिजरेलया जमिनय् साः थें जुइ। गुकें यानाः सुनानं ‘थ्‍व ईजेबेल खः धकाः धाये फइ मखु।’ ”




\par }\Chap{10}{\SH आहाबया परिवारयात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}सामरियाय् आहाबया न्‍हयेम्‍ह काय्‌पिं दु। येहूं पौत च्‍वयाः सामरियाय्‌ यिजरेलया शासकत, नायःत व आहाबया काय्‌पिन्‍त लहिनाच्‍वंपिं मनूतय्‌थाय् छ्वल। पौलय् थथे च्‍वयातःगु दु,

\VS{2}“जुजुया काय्‌पिं छिपिंनापं दु। छिमिके रथ, सल, हतियार व पखालं घेरय् यानातःगु शहरत दु। अथे जुयाः थ्‍व पौ थ्‍यनेवं,

\VS{3}छिमि मालिकया काय्‌पिं मध्‍ये भिंम्‍ह व ल्‍वःम्‍ह मनूयात ल्‍ययाः जुजु दय्‌कि। अले छिमि मालिकया घरानाया निंतिं लडाइँ या।”


\par }{\PP \VS{4}तर इपिं तसकं ग्‍यात। इमिसं धाल, “निम्‍ह जुजुपिन्‍सं ला येहूयात पने मफुत धाःसा झीसं गये यानाः वयात पने फइ!”


\par }{\PP \VS{5}उकिं दरबार व शहरयापिं प्रशासकत, थकालित व जुजुया काय्‌पिन्‍त लहिनाच्‍वंपिन्‍सं मिलय् जुयाः येहूयाथाय् थज्‍याःगु खबर छ्वल, “जिपिं छिकपिनि दास खः। जिमिसं छिं धाःगु खँ न्‍यने। तर जिमिसं सुयातं जुजु दय्‌के मखु। छितः छु याये मास्‍ति वः, व यानादिसँ!”


\par }{\PP \VS{6}येहूं इमित मेगु पौ च्‍वल, “छिपिं जिपाखे दु धइगु खःसा, जिं धाःथें च्‍वनेगु खःसा आहाब जुजुया काय्‌पिनिगु छ्यं ज्‍वनाः कन्‍हय् थुबलय् तक जिथाय् यिजरेलय् वा।” आहाब जुजुया न्‍हयेम्‍ह सन्‍तानतय्‌त सामरियाया ततःधंपिं मनूतय्‌सं लहिनाच्‍वंगु खः।

\VS{7}येहूया पौ थ्‍यनेवं इमिसं न्‍हयेम्‍ह राजकुमारतय्‌त ज्‍वनाः स्‍यानाबिल। इमिगु छ्यं दालाय् तयाः यिजरेलय् येहूयाथाय् छ्वल।

\VS{8}आहाबया काय्‌पिनिगु छ्यं हःगु खबर येहूयाथाय् थ्‍यन।

\par }{\PP वं धाल, “इमित सुथय् तक ध्‍वाखाया निखेपाखे द्वँचिंकाः तयाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{9}कन्‍हय् सुथय् व ध्‍वाखाय् वनाः अन मुनाच्‍वंपिं मनूतय् न्‍ह्यःने दनाः धाल, “छिमिगु दोष मदु। योराम जुजुयात ग्‍वसाः ग्‍वयाः स्‍यानाम्‍ह जि हे खः। तर थुपिं सकसितं सुनां स्‍यात?

\VS{10}परमप्रभुं आहाबया सन्‍तानया बारे धयादीगु छगू वचन नं सितिं वनी मखु धकाः सीकाति। परमप्रभुं थः च्‍यः एलियापाखें बियादीगु बचं पूवंकादीगु खः।”

\VS{11}अनंलि येहूं यिजरेलय् च्‍वनिपिं आहाबया मेपिं फुक्‍क सन्‍तान, हाकिमत, मिलय् जूपिं पासापिं व द्यःपालात छम्‍ह हे मल्‍यंक सकसितं स्‍यात।\XREF{✡}{{\XO 10:11 }{\XO{१०:११
}}{\XT{होशे १:४}}}


\par }{\SH अहज्‍याह जुजुया घरानायात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{12}येहू अनं सामरियापाखे वन। लँय् फैजवाःत च्‍वनीगु बेथ-एकेदय् थ्‍यंबलय्

\VS{13}येहूं यहूदाया जुजु अहज्‍याहया थःथितिपिं नापलात। येहूं इमित न्‍यन, “छिपिं सु खः?”

\par }{\PP इमिसं लिसः बिल, “जिपिं अहज्‍याहया थःथितिपिं खः। जिपिं जुजुया परिवार व रानीमांया परिवारयात ज्‍वजलपा यायेत वयागु खः।”


\par }{\PP \VS{14}अले वं धाल, “थुमित म्‍वाःम्‍वाकं ज्‍वँ!” उमिसं इपिं पिइनिम्‍हय्‌सित ज्‍वन। अले बेथ-एकेदया गाःया लिक्‍क उमिसं इमित स्‍यात। उमिसं इपिं छम्‍हय्‌सित नं म्‍वाका मतः।


\par }{\SH आहाबया ल्‍यंदुपिं परिवारयात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{15}येहू अनं वन। लँय् रेकाबया काय् यहोनादाबं\FTNT{*}{{\FR 10:15 }{\FR{१०:१५
}}{\FQ{यहोनादाब
}}{\FT{थ्‍व मनू इमान्‍दार जुयाः परमप्रभुया ल्‍यूल्‍यू जुल। यर्मिया ३५ अध्‍यायलय् वया सन्‍तानया बारे सीके फु।
}}} वयात नापलात। येहूं वयात ज्‍वजलपा यानाः धाल, “छु झीगु मन छगू हे खः ला? छ सुयापाखे दु?”

\par }{\PP यहोनादाबं लिसः बिल, “जि छिपाखे दु।”

\par }{\PP येहूं धाल, “अथे खःसा छंगु ल्‍हाः जितः ब्‍यु।” वं अथे हे यात, येहूं वयात रथय् च्‍वनेत ग्‍वाहालि यात।

\VS{16}येहूं धाल, “जिनापं वयाः परमप्रभुया निंतिं जिगु जोश स्‍व।” अले वं वयात थःगु रथय् तयाः यंकल।


\par }{\PP \VS{17}येहू सामरियाय् थ्‍यंबलय् एलियायात परमप्रभुं धयादीगु वचनकथं वं आहाबया ल्‍यनाच्‍वंपिं थःथितिपिं सकसितं स्‍यात।


\par }{\SH बालद्यःयात पुजा याइपिन्‍त स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{18}येहूं फुक्‍क मनूतय्‌त छथाय् मुंकाः इमित थथे धाल, “आहाबं बालद्यःया सेवा कम जक यात, येहूं धाःसा वयागु यक्‍व सेवा याइ।

\VS{19}उकिं आः बालया फुक्‍क अगमवक्तातय्‌त, वयात पुजा याइपिन्‍त व द्यःपालातय्‌त सःति। छम्‍हय्‌सित नं त्‍वःफीके मते। छाय्‌धाःसा जिं बालयात छगू तःधंगु बलि छायेत्‍यनागु दु। सु वइ मखु, वयात स्‍यायेगु जुइ।” तर येहूं बालयात पुजा याइपिन्‍त स्‍यायेत झंगः लानाच्‍वंगु खः।


\par }{\PP \VS{20}येहूं धाल, “बालद्यःया निंतिं छगू तःधंगु सभा या।” अले इमिसं सभाया घोषणा यात।

\VS{21}अले येहूं इस्राएलया फुक्‍क थासय् खबर छ्वल। बालद्यःयात पुजा याइपिं सकलें वल, मवःम्‍ह छम्‍ह हे मदु। इपिं बालद्यःया देगलय् दुहां वन। बालया देगः छगू कुन्‍चां मेगु कुन्‍चा तक जाय्‌कः ग्‍वाः ग्‍वाः बालयात पुजा याइपिं मनूत वल।

\VS{22}अले वं वसः तयातइम्‍हसित धाल, “बालयात पुजा याइपिं सकसिगु निंतिं तःपालं हजि।” उकिं वं इमिगु निंतिं तःपालं फीत हल।


\par }{\PP \VS{23}अले येहू व रेकाबया काय् यहोनादाब बालया देगलय् दुहां वन। येहूं बालयात पुजा याइपिं मनूतय्‌त धाल, “प्‍यखेरं स्‍व, थन छिपिंनापं बालयात पुजा याइपिं जक दु, परमप्रभुया सुं नं दास मदु धइगु खँ पक्‍का या।”

\VS{24}अले इपिं बालयात बलि व होमबलि छायेत दुने दुहां वन। तर येहूं चय्‌म्‍ह सिपाइँतय्‌त देगः पिने तयाः थथे आज्ञा ब्‍यूगु खः, “छिमिसं थुपिं सकसितं स्‍या। छम्‍हय्‌सित जक नं सुनानं बिस्‍युं वनेबिल धाःसा वयागु ज्‍यान वनी।”


\par }{\PP \VS{25}होमबलि छाये धुनेवं येहूं पालेत व कप्‍तानतय्‌त धाल, “दुने वनाः इपिं सकसितं स्‍या, छम्‍हय्‌सित नं बिस्‍युं वनेबी मते!” इमिसं भिडयापिं सकसितं स्‍यानाः इमिगु सीम्‍हयात पिने वांछ्वयाबिल। अनंलि इपिं बालया देगःया दुने दुहां वन।

\VS{26}इमिसं च्‍वखगु ल्‍वहंया थांयात बालया देगलं पिने हयाः छ्वय्‌काबिल।

\VS{27}इमिसं बालया च्‍वखगु ल्‍वहंया थां व देगः स्‍यंकाबिल। देगःयात झारा च्‍वंवनेगु यानाबिल। गुगु थौं तक द हे दनि।


\par }{\PP \VS{28}थुकथं येहूं इस्राएलं बालया पुजायात नाश यानाबिल।

\VS{29}तर यारोबाम जुजुं इस्राएलयात याकूगु पाप वं थःम्‍हं नं याना हे च्‍वन। येहूं बेथेल व दानय् लुँया द्वहंचाया पुजा यायेगु चलनयात न्‍हंकामछ्व।\XREF{✡}{{\XO 10:29 }{\XO{१०:२९
}}{\XT{१ राज १२:२८-३०}}}


\par }{\PP \VS{30}परमप्रभुं येहूयात धयादिल, “छं जितः यःगु ज्‍या यात, छं आहाबया घरानायात जिं याः धकाः धयागु फुक्‍क यात। उकिं छं सन्‍तान प्‍यंगूगु पुस्‍ता तक इस्राएलया गद्दीइ च्‍वनी।”

\VS{31}तर येहूं दुनुगलंनिसें परमप्रभुया व्‍यवस्‍था पालन मयाः। इस्राएलयात पाप याकूम्‍ह यारोबामया पापं व लिहां मवः।


\par }{\SH येहू सीगु
\par }
{\PP \VS{32}अबलय् परमप्रभुं इस्राएल देशया लागा म्‍हो यायेगु ज्‍या शुरु यानादिल। अरामया जुजु हजाएलं इस्राएलीतय्‌त इमिगु देशया फुक्‍क थासय् त्‍याकल,

\VS{33}यर्दनया पुर्बपाखेया गिलादया फुक्‍क इलाका (गाद, रूबेन, मनश्‍शेया देश) दच्‍छिनय् अर्नोन खुसि सिथया अरोएर शहरंनिसें उत्तरय् गिलाद व बाशान तक।


\par }{\PP \VS{34}येहू जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क घटनात, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या अले वयागु बहादुर ज्‍याया बारे इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।


\par }{\PP \VS{35}येहू थः पुर्खात थें सित, अले इमिसं वयात सामरियाय् थुन। वयागु थासय् वया काय् यहोआहाज जुजु जुल।

\VS{36}येहूं सामरियां इस्राएलय् निइच्‍यादँ तक राज्‍य यात।




\par }\Chap{11}{\SH यहूदायाम्‍ह रानी अतल्‍याह
\par }
{\R २ इति २२:१०–२३:१५

\par }{\PP \VerseOne{1}अहज्‍याह जुजुया मां अतल्‍याहं थःकाय् सीगु खनेवं यहूदाया जुजुया परिवारयापिं सकसितं नाश यायेगु ज्‍या शुरु यात।

\VS{2}तर यहोराम जुजुया म्‍ह्याय्, अहज्‍याहया केहेँ यहोशेबां अहज्‍याहया काय् योआशयात स्‍याये त्‍यःपिं जुजुया काय्‌पिनिगु दथुं खुयायंकल। यहोशेबां वयात व वया दुरुमांयात अतल्‍याहपाखें बचय् यायेत थः द्यनिगु क्‍वथाया दुने सुचुका तल। थुकथं व बचय् जुल।

\VS{3}अतल्‍याहं देशय् शासन याःबलय् योआश खुदँ तक थः दुरुमांनापं हे परमप्रभुया देगःया लागाय् छकु क्‍वथाय् सुलाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{4}तर न्‍हय्‌दँ दुबलय्\FTNT{*}{{\FR 11:4 }{\FR{११:४
}}{\FQ{न्‍हय्‌दँ दुबलय्
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८३५}}} यहोयादा पुजाहारीं सच्‍छिम्‍ह सिपाइँतय् पुचःया कप्‍तानत, करीत, व दरबारय् पाः च्‍वनिपिनि कप्‍तानतय्‌त सःताः परमप्रभुया देगलय् हल। इपिंलिसें बाचा चित। अले देगलय् दुने इमित पाफय्‌काः जुजुया काय् क्‍यन।


\par }{\PP \VS{5}वं इमित थथे उजं बिल, “छिमिसं थथे या, विश्रामबार खुन्‍हु छिपिं ज्‍याय् वइबलय् छिपिं मध्‍ये स्‍वब्‍वय् छब्‍व दरबारय् पाः च्‍वँ।

\VS{6}मेगु स्‍वब्‍वय् छब्‍व सूर धाःगु ध्‍वाखाय् च्‍वनाच्‍वँ। मेपिं स्‍वब्‍वय् छब्‍व मनूत पालेतय्‌गु ल्‍युनेपाखे च्‍वंगु लुखाय् पाः च्‍वँ। थुपिं स्‍वब्‍वय् छब्‍व मनूत देगलय् पाः च्‍वनी।

\VS{7}विश्रामबार खुन्‍हु ज्‍यां लिलाःपिं निगू पुचः जुजुया निंतिं परमप्रभुया देगलय् पाः च्‍वनेमाः।

\VS{8}छिपिं थथःगु ल्‍वाभः ज्‍वनाः जुजुया छचाःखेरं पाः च्‍वँ। छिमिगु न्‍ह्यःने वइपिं न्‍ह्याम्‍हय्‌सित नं स्‍यानाछ्व। जुजु न्‍ह्याथाय् वंसां छिपिं वनापं हे दयेमाः।”


\par }{\PP \VS{9}सछि सछिम्‍हय्‌सिगु पुचःया कप्‍तानतय्‌सं यहोयादा पुजाहारीं धाःथें हे यात। इपिं विश्रामबार खुन्‍हु ज्‍याय् वइपिं व ज्‍यां लिलाःपिं थः फुक्‍क मनूत ज्‍वनाः यहोयादा पुजाहारीयाथाय् वल।

\VS{10}वं कप्‍तानतय्‌त परमप्रभुया देगलय् दुगु दाऊद जुजुया भाला व ढालत बिल।

\VS{11}अले वं थथःगु ल्‍हातय् ल्‍वाभः ज्‍वनातःपिं अङ्‌गरक्षकतय्‌त देगःया जवपाखेंनिसें कयाः देगःया खवपाखे तक वेदी व देगःया लिक्‍क जुजुया छचाःखेरं तल।


\par }{\PP \VS{12}अले यहोयादां योआश, जुजुया काय्‌यात पिने हयाः श्रीपेच पुइकाबिल। अले वं वयात बाचाया साक्षी पौ बियाः जुजु घोषणा यात। इमिसं वयात अभिषेक यात। अले मनूत ल्‍हाःपा थाथां थथे धकाः हाल, “जुजु न्‍ह्याबलें म्‍वानाच्‍वनेमा।”


\par }{\SH अतल्‍याह सीगु
\par }
{\PP \VS{13}अतल्‍याहं पाः च्‍वंपिं व मनूत हालाच्‍वंगु सः ताल। अले व हथाय् चायाः मनूत दुथाय् परमप्रभुया देगःपाखे वन।

\VS{14}अन वं नियमकथं जुजुयात थांया लिक्‍क दनाच्‍वंगु खन। कप्‍तानत व तुरही पुइपिं जुजुया लिक्‍क दनाच्‍वंगु दु। देशयापिं फुक्‍क मनूत लय्‌लय्‌तातां तुरही पुयाच्‍वन। अले अतल्‍याहं थःगु जामालं खुनाः ततःसलं हालाः थथे धाल, “छिमिसं जितः धोखा बिल, छिपिं राजद्रोही खः।”\XREF{✡}{{\XO 11:14 }{\XO{११:१४
}}{\XT{२ राज २३:३}}}


\par }{\PP \VS{15}यहोयादा पुजाहारीं सच्‍छिम्‍ह सच्‍छिम्‍हया पुचःया कप्‍तानतय्‌त थथे धकाः उजं बिल, “वयात सिपाइँतय् झ्‍वःया दथुं पिने यंकि, वया ल्‍युने वंपिं सकसितं स्‍यानाब्‍यु।” छाय्‌धाःसा “वयात परमप्रभुया देगलय् स्‍याये मते” धकाः पुजाहारीं धाःगु खः।

\VS{16}उकिं व दरबारया सल दुहां वनीगु ध्‍वाखाय् थ्‍यंबलय् इमिसं वयात ज्‍वनाः स्‍यानाबिल।


\par }{\SH यहोयादाया धार्मिक सुधार
\par }
{\R २ इति २३:१६-२१

\par }{\PP \VS{17}अले यहोयादां परमप्रभु, जुजु, थः प्रजाया दथुइ जिपिं परमप्रभुया प्रजा जुया हे च्‍वने धकाः बाचा चीके बिल। जुजु व प्रजाया दथुइ नं वं छगू बाचा चिनाबिल।

\VS{18}अनंलि देशया फुक्‍क मनूतय्‌सं वनाः बालया देगःयात थुनाबिल। इमिसं वेदी व अन दुगु मूर्तित कुचा कुचा यानाबिल। अले बालया पुजाहारी मत्तानयात वेदीया न्‍ह्यःने हे स्‍यानाबिल।

\par }{\PP अनंलि पुजाहारी यहोयादां परमप्रभुया देगलय् पाः च्‍वनिपिं मनूत तल।

\VS{19}अले वं सच्‍छिम्‍ह सिपाइँतय् पुचःया कप्‍तानत, करीत, पाः च्‍वनिपिं व देशयापिं फुक्‍क मनूतय्‌त थःनापं कयाः जुजुयात परमप्रभुया देगलं पिने हल। इपिं पालेतय्‌गु ध्‍वाखा जुयाः लाय्‌कुलिइ दुहां वन। अन जुजु सिंहासनय् च्‍वन।

\VS{20}दरबारय् अतल्‍याहयात स्‍याःगुलिं देशयापिं फुक्‍क मनूत लय्‌ताल, हाकनं यरूशलेमय् शान्‍ति जुल।


\par }{\PP \VS{21}न्‍हय्‌दँ दुबलय् योआश यहूदाया जुजु जुल।




\par }\Chap{12}{\SH योआशं देगः ल्‍ह्वंगु
\par }
{\R २ इति २४:१-१६

\par }{\PP \VerseOne{1}इस्राएलया जुजु येहूनं राज्‍य यानाच्‍वंगु न्‍हय्‌गूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 12:1 }{\FR{१२:१
}}{\FQ{न्‍हय्‌गूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८३५
}}} योआश जुजु जुल। वं यरूशलेमय् पिइदँ राज्‍य यात। वया मां बेर्शेबायाम्‍ह सिब्‍या खः।

\VS{2}यहोयादा पुजाहारीं योआशयात स्‍यनेकने याःगु फुक्‍क दँय् वं परमप्रभुया यःगु बांलाःगु ज्‍या यात।\XREF{✡}{{\XO 12:2 }{\XO{१२:२
}}{\XT{२ इति २४:१७-२७}}}

\VS{3}अय्‌नं वं पुजा याइगु थाय् चीकामछ्व। अन मनूतय्‌सं बलि छायेगु व धुपाँय् च्‍याकेगु ज्‍या याना हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{4}योआशं पुजाहारीतय्‌त धाल, “परमप्रभुया देगलय् पवित्र देछाकथं जनगणना काःबलय् मुंगु धिबा, मनूतय्‌सं भाकल याःगु धिबा व थःयसें देगलय् हःगु धिबा फुक्‍क मुं।\XREF{✡}{{\XO 12:4 }{\XO{१२:४
}}{\XT{प्रस ३०:११-१६}}}

\VS{5}पुजाहारीत सकसिनं सुं छम्‍ह दांभरियाके धिबा कायेमा, अले देगलय् गनं स्‍यंगु दुसा ल्‍ह्वनेत व धिबा छ्यलेमा।”


\par }{\PP \VS{6}तर योआश जुजुं राज्‍य यानाच्‍वंगु निइस्‍वंगूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 12:6 }{\FR{१२:६
}}{\FQA{निइस्‍वंगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८१४
}}} तक नं पुजाहारीतय्‌सं देगः मल्‍ह्वं।

\VS{7}उकिं योआश जुजुं यहोयादा पुजाहारी व मेपिं पुजाहारीतय्‌त सःताः धाल, “छिमिसं छाय् देगः मल्‍ह्वनागु? आवंलि छिमिसं थः दांभरितके धिबा काये मते, तर देगः ल्‍ह्वनेत धिबा लःल्‍हानाब्‍यु।”

\VS{8}पुजाहारीत मनूतय्‌के धिबा मकायेत व देगः ल्‍ह्वनेगु ज्‍या थःम्‍हं जिम्‍मा मकायेत मानय् जुल।


\par }{\PP \VS{9}अले यहोयादा पुजाहारीं छगः सनू कयाः उकिया पुसाय् प्‍वाः खनाबिल। उकियात परमप्रभुया देगःया ध्‍वाखाया जवपाखे वेदीया लिक्‍क तयाबिल। अले मू लुखाय् पाः च्‍वनिपिं पुजाहारीतय्‌सं परमप्रभुया देगलय् हःगु फुक्‍क धिबा उकी तयाबीगु।

\VS{10}सनू जाइबलय् जुजुया छ्यान्‍जे व दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी परमप्रभुया देगलय् वइगु अले धिबा ल्‍याः कायाः म्‍हिचाय् तइगु।

\VS{11}अले ल्‍याः खाये धुंकूगु धिबा इमिसं परमप्रभुया देगः ल्‍ह्वनेगु जिम्‍मा काःपिन्‍त बीगु अले इमिसं उकिं देगः दय्‌कीपिं,

\VS{12}सिँकःमित, दकःमित व ल्‍वहं चाइपिनिगु ज्‍याला बीगु। इमिसं परमप्रभुया देगः ल्‍ह्वनेत सिँ व चानातःगु ल्‍वहं न्‍यात अले देगः ल्‍ह्वनेत मामाःथाय् खर्च यात।


\par }{\PP \VS{13}इमिसं परमप्रभुया देगःया निंतिं वहःया ख्‍वला, इताःया चिम्‍ता व छ्वाकिगु बाता व तुरही वा लुँ वहःया छुं नं ज्‍वलं दय्‌केत परमप्रभुया देगलं हःगु धिबा खर्च मयाः।

\VS{14}तर व इमिसं ज्‍या याइपिन्‍त बिल, इमिसं व कयाः परमप्रभुया देगः ल्‍ह्वन।

\VS{15}ज्‍या याइपिं मनूतय्‌त ज्‍याला बीपिन्‍के इमिसं ल्‍याःचाः मकाः। छाय्‌धाःसा इमिसं विश्‍वास यायेबहः जुयाः ज्‍या याइगु खः।\XREF{✡}{{\XO 12:15 }{\XO{१२:१५
}}{\XT{२ राज २२:७}}}

\VS{16}दोषबलि व शुद्ध जुइगु बलिं वःगु धिबा परमप्रभुया देगलय् हइ मखु, व पुजाहारीतय्‌गु हे जुइगु।\XREF{✡}{{\XO 12:16 }{\XO{१२:१६
}}{\XT{लेवी ७:७}}}


\par }{\PP \VS{17}अबलय्‌पाखे हे अरामया जुजु हजाएलं गात शहरय् हमला यानाः उकियात त्‍याका काल। अनंलि यरूशलेमयात हमला यायेत फहिलावन।

\VS{18}तर यहूदाया जुजु योआशं यहोशापात, योराम व अहज्‍याह नांयापिं थः पुर्खा यहूदाया जुजुपिन्‍सं छाःगु फुक्‍क पवित्र ज्‍वलँत, वं थःम्‍हं देछाःगु क्‍वसेलि अले परमप्रभुया देगः व लाय्‌कूया धुकुतिइ दुगु फुक्‍क लुँ कयाः उपिं फुक्‍क अरामया जुजु हजाएलयाथाय् छ्वल। अनंलि व यरूशलेमं लिहां वन।


\par }{\PP \VS{19}योआश जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{20}वया भारदारतय्‌सं वयागु विरोधय् ग्‍वसाः ग्‍वल, अले वयात सिल्‍लाया पाचाय् दुगु लँय् बेथ-मिल्‍लोय् स्‍यात।

\VS{21}वयात स्‍याःपिं भारदारत शिम्‍मतया काय् योजाबाद व शोमेरया काय् यहोजाबाद खः। व सित अले वयात वया पुर्खातनापं दाऊदया शहरय् थुनाबिल। वया लिपा वया काय् अमस्‍याह जुजु जुल।




\par }\Chap{13}{\SH इस्राएलयाम्‍ह जुजु यहोआहाज
\par }
{\PP \VerseOne{1}अहज्‍याहया काय् यहूदाया जुजु योआशं राज्‍य यानाच्‍वंगु निइस्‍वंगूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 13:1 }{\FR{१३:१
}}{\FQA{निइस्‍वंगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ८१४
}}} येहूया काय् यहोआहाज सामरियाय् इस्राएलयाम्‍ह जुजु जुल। वं झिंन्‍हय्‌दँ राज्‍य यात।

\VS{2}नबातया काय् यारोबामं थें वं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात अले इस्राएलीतय्‌त पाप याकल। वं मभिंगु ज्‍या यायेगु त्‍वःमतू।

\VS{3}उकिं परमप्रभु इस्राएल खनाः तसकं तंचायादिल, अले वय्‌कलं इमित ताःई तक अरामया जुजु हजाएल व वया काय् बेन-हददया अधीनय् तयादिल।


\par }{\PP \VS{4}यहोआहाजं परमप्रभुयात बिन्‍ति यात, अले अरामया जुजुं इस्राएलीतय्‌त तसकं क्‍वत्‍यलातःगु खनाः वय्‌कलं वयागु बिन्‍ति न्‍यनादिल।

\VS{5}परमप्रभुं इस्राएलया निंतिं छम्‍ह उद्धार याइम्‍ह ल्‍ययादिल। वं इमित अरामया ल्‍हातं त्‍वःतकल। अले इस्राएलीत हाकनं थथःगु छेँय् न्‍हापा थें याउँक च्‍वन।

\VS{6}तर इमिसं इस्राएलयात पाप याकूम्‍ह यारोबामया घरानां याःगु थें ज्‍याःगु पाप यायेगु त्‍वःमतू। अशेरा द्यःमय्‌जुया थां नं सामरियाय् दया हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{7}यहोआहाजयाके नेय्‌म्‍ह सलगइपिं सिपाइँ, झिगः रथ व झिद्वः न्‍यासि जुइपिं सिपाइँत जक ल्‍यनाच्‍वन। वयाके मेपिं सिपाइँत मल्‍यन। छाय्‌धाःसा अरामया जुजुं वया मेपिं सिपाइँतय्‌त स्‍यानाः खलाया धू थें यानाब्‍यूगु खः।


\par }{\PP \VS{8}यहोआहाज जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या व वयागु बहादुरी इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{9}यहोआहाज थः पुर्खात थें सित अले वयात सामरियाय् थुन। वयागु थासय् वया काय् येहोआश जुजु जुल।


\par }{\SH इस्राएलयाम्‍ह जुजु येहोआश
\par }
{\PP \VS{10}यहूदाया जुजु योआशं राज्‍य यानाच्‍वंगु स्‍विन्‍हय्‌गूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 13:10 }{\FR{१३:१०
}}{\FQ{स्‍विन्‍हय्‌गूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७९८}}} यहोआहाजया काय् येहोआश सामरियाय् इस्राएलया जुजु जुल। वं झिंखुदँ राज्‍य यात।

\VS{11}वं नं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात। अले इस्राएलयात पाप याकूम्‍ह यारोबाम जुजुं याःगु पाप छुं नं त्‍वःमतू। वं अज्‍याःगु पाप याना हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{12}येहोआश जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या व यहूदाया जुजु अमस्‍याहलिसें लडाइँ याःबलय् वं याःगु बहादुर ज्‍या नं इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{13}येहोआश थः पुर्खा थें सित, वयागु थासय् वया काय् यारोबाम जुजु जुल। येहोआशयात सामरियाया जुजुपिं थुनिगु चिहानय् थुन।


\par }{\SH एलीशाया दकलय् लिपांगु अगमवाणी व एलीशा सीगु
\par }
{\PP \VS{14}जुजु येहोआश सीगु छुं ई न्‍ह्यः एलीशा अगमवक्ता तच्‍वकं बिरामी जुल। व सी थें च्‍वन। अबलय् इस्राएलया जुजु येहोआश वयात नापलाः वन। जुजुं ख्‍वख्‍वं धाल, “जिमि अबु, हे जिमि अबु! छि रथत व सलगइपिं इस्राएलया बल्‍लाःम्‍ह सिपाइँ खः।”\XREF{✡}{{\XO 13:14 }{\XO{१३:१४
}}{\XT{२ राज २:१२}}}


\par }{\PP \VS{15}एलीशां वयात धाल, “धनुष वाणत कयाः हजि।” उकिं वं धनुष वाणत कयाहल।

\VS{16}अले एलीशां इस्राएलयाम्‍ह जुजुयात धाल, “थःगु ल्‍हातं धनुष का।” वं थःगु ल्‍हातं धनुष काल। एलीशां जुजुया ल्‍हाःया द्यःने थःगु ल्‍हाः तल।


\par }{\PP \VS{17}एलीशां धाल, “पुर्बपाखे च्‍वंगु झ्‍याः चाय्‌कि।” जुजुं झ्‍याः चाय्‌कल। एलीशां धाल, “वाण कय्‌कि।” जुजुं वाण कय्‌केवं अगमवक्तां तःसलं धाल, “छ परमप्रभुया वाण खः, थ्‍व वाणं वय्‌कलं अरामयात बुकादी। छ अरामीतलिसें अपेकय् ल्‍वाइ अले इमित भज्‍यकं नाश याइ।”


\par }{\PP \VS{18}अनंलि वं जुजुयात धाल, “वाण कयादिसँ,” अले जुजुं वाण काल। एलीशां धाल, “बँय् कय्‌कि।” जुजुं स्‍वकः वाणं कय्‌काः दित।

\VS{19}अथे याःगुलिं परमेश्‍वरया मनू तंचाल, अले जुजुयात धाल, “छं न्‍याकः खुकः वाणं कय्‌के माःगु खः। थथे याःगु जूसा छं अरामीतय्‌त बुकीगु खः। अले इमित भज्‍यंक नाश याइगु खः। तर आः छं इमित स्‍वकः तक जक बुकी।”


\par }{\PP \VS{20}एलीशा सित, अले वयात थुन।

\par }{\PP मोआबीतय्‌सं दँय्‌दसं बसन्‍तया इलय् इस्राएलय् हमला याइगु।

\VS{21}छकः इस्राएलीत सीम्‍ह थुनाः च्‍वंबलय् इमिसं छपुचः मोआबीत खन। उकिं इपिं सीम्‍हयात एलीशाया चिहानय् अथें वान्‍छ्वयाः बिस्‍युं वन। अन सीम्‍हं एलीशाया क्‍वँय् थीवं व मनू म्‍वानावल, अले थःगु तुतिं दन।


\par }{\SH इस्राएल व अरामीतय् दथुइया लडाइँ
\par }
{\PP \VS{22}यहोआहाजं राज्‍य यानाच्‍वंतले अरामया जुजु हजाएलं इस्राएलीतय्‌त क्‍वत्‍यलातल।

\VS{23}तर अब्राहाम, इसहाक व याकूबलिसें बाचा चिनादीगुलिं परमप्रभुं इमित दयामाया यानादिल अले इमित वास्‍ता यानादिल। थौं तक नं वय्‌कलं इमित नाश यायेत अथवा वय्‌कःया न्‍ह्यःनं गुबलें पितनाछ्वयेगु इच्‍छा यानादीगु मदु।


\par }{\PP \VS{24}अरामया जुजु हजाएल सीधुंकाः वया लिपा वया काय् बेन-हदद जुजु जुल।

\VS{25}इस्राएलया जुजु येहोआशं स्‍वकः हजाएलया काय् बेन-हददयात बुकल। वं थः अबु यहोआहाजया पालय् बेन-हददं काःगु इस्राएलया शहर लित काल।




\par }\Chap{14}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याह
\par }
{\R २ इति २५:१-२४

\par }{\PP \VerseOne{1}इस्राएलयाम्‍ह जुजु येहोआहाजया काय् येहोआशं राज्‍य यानाच्‍वंगु निगूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 14:1 }{\FR{१४:१}}{\FQ{निगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७९६}}} योआशया काय् अमस्‍याह यहूदायाम्‍ह जुजु जुल।

\VS{2}व निइन्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् निइगुंदँ राज्‍य यात। वया मां यरूशलेमयाम्‍ह यहोअदीन खः।

\VS{3}वं परमप्रभुयात यःगु ज्‍या यात। तर वं थः पुर्खा दाऊदं ति मयाः। वं न्‍ह्यागुं ज्‍या नं थः बौ योआश याःथें यात।

\VS{4}अय्‌नं वं पुजा याइगु थाय् चीकामछ्व। अन मनूतय्‌सं बलि छायेगु व धुपाँय् च्‍याकेगु ज्‍या याना हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{5}देशया शासन थःगु ल्‍हातय् वयेधुंकाः वं थः बौ जुजुयात स्‍याःपिं भारदारतय्‌त स्‍यानाबिल।\XREF{✡}{{\XO 14:5 }{\XO{१४:५
}}{\XT{२ राज १२:२०-२१}}}

\VS{6}तर वं मोशाया व्‍यवस्‍थाया सफुलिइ थथे धकाः च्‍वयातःगु परमप्रभुया आज्ञायात पालन यानाः इमि काय्‌पिन्‍त धाःसा मस्‍या, “बौपिन्‍त काय्‌म्‍हाय्‌पिनिगु निंतिं अले काय् म्‍ह्याय्‌पिन्‍त बौपिनिगु निंतिं स्‍याये मते। छम्‍ह छम्‍ह मनू थःम्‍हं याःगु पापया निंतिं जक सिनावनेमाः।”\XREF{✡}{{\XO 14:6 }{\XO{१४:६
}}{\XT{व्‍य २४:१६}}}


\par }{\PP \VS{7}वं चिया ब्‍यासिइ झिद्वःम्‍ह एदोमीतय्‌त स्‍यात। अले लडाइँ यानाः सेला त्‍याका काल। अले उकिया नां योक्तेल तल, गुगु थौं तक दनी।


\par }{\PP \VS{8}यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याहं येहूया छय्, यहोआहाजया काय् येहोआशयाथाय् थथे धाय्‌के छ्वत, “वा, जिनापं ल्‍वाःवा।”


\par }{\PP \VS{9}अले इस्राएलयाम्‍ह जुजु यहोआशं यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याहयात थथे लिसः बिल, “छकः लेबनान डाँडाया छमा कंमां छमा देवदारुया सिमायात थ्‍व खबर छ्वत, ‘छिमि म्‍ह्याय्‌यात जिमि काय्‌लिसें ब्‍याहा यानाब्‍यु।’ अबलय् लाक हे लेबनानया छम्‍ह गुँपशुं वयाः व कंमायात तुतिं न्‍हुल।

\VS{10}आः अमस्‍याह, ‘छ जिं एदोमीतय्‌त बुकाः’ धकाः तःधंछुया जुइगु, तर स्‍व, जिं छन्‍त छ त्‍याःगुलिं लय्‌ताः अले छेँय् हे च्‍वँ धकाः सल्‍लाह बी। थःत व यहूदायात छाय् आपतय् लाकेगु?”


\par }{\PP \VS{11}तर अमस्‍याहं वयागु खँ मन्‍यन। अले इस्राएलयाम्‍ह जुजु येहोआश यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याहनापं लडाइँ याः वन। इपिं यहूदाया बेथ-शेमेशय् ल्‍वात।

\VS{12}यहूदा इस्राएलपाखें बुत, अले इपिं सकलें थथःगु छेँय् बिस्‍युं वन।

\VS{13}इस्राएलयाम्‍ह जुजु येहोआशं अहज्‍याहया छय्, योआशया काय् यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याहयात बेथ-शेमेशय् ज्‍वनाः यरूशलेमय् वल। वं एफ्राइमया ध्‍वाखांनिसें कुन्‍चा ध्‍वाखा तक निसः मिटर ताहाकःगु शहरया पखाः थुनाबिल।

\VS{14}अले परमप्रभुया देगः व लाय्‌कूया धुकुतिइ दुगु फुक्‍क लुँ, वहः, थलबल व कैदीतय्‌त ज्‍वनाः सामरियाय् लिहां वल।


\par }{\PP \VS{15}यहोआहाज जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क घटनात, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या, वयागु बहादुर ज्‍या व गथे यानाः यहूदाया जुजु अमस्‍याहलिसें लडाइँ यात, व फुक्‍क इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{16}यहोआहाज थः पुर्खात थें सित। वयात सामरियाय् जुजुपिं थुनिगु थासय् थुन। वयागु थासय् वया काय् यारोबाम इस्राएलया जुजु जुल।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याह सीगु
\par }
{\R २ इति २५:२५-२८

\par }{\PP \VS{17}इस्राएलया जुजु यहोआहाजया काय् यहोआश सीधुंकाः यहूदायाम्‍ह जुजु योआशया काय् अमस्‍याह झिंन्‍यादँ तक म्‍वानाच्‍वन।

\VS{18}अमस्‍याह जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क घटना यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।


\par }{\PP \VS{19}इमिसं यरूशलेमय् वयागु विरोधय् जाः ग्‍वल। अले व लाकीशय् बिस्‍युं वन। अय्‌नं इमिसं अन नं मनूत छ्वल अले वयात अन हेस्‍यात।

\VS{20}अनंलि सलया म्‍हय् तयाः वयागु सीम्‍ह यरूशलेमय् हल। वयात दाऊदया शहरया जुजुपिं थुनिगु चिहानय् थुन।


\par }{\PP \VS{21}यहूदाया फुक्‍क मनूतय्‌सं झिंखुदँ दुम्‍ह अजर्याहयात\FTNT{†}{{\FR 14:21 }{\FR{१४:२१
}}{\FQ{अजर्याह
}}{\FT{थ्‍व उज्‍जियाहया मेगु नां खः
}}} वया बौ अमस्‍याहया थासय् जुजु दय्‌कल।

\VS{22}अमस्‍याह पुर्खात थें सीधुंकाः वं एलात शहरयात हाकनं दय्‌काः यहूदाय् लितहल।


\par }{\SH इस्राएलया जुजु यारोबाम निम्‍हम्‍ह
\par }
{\PP \VS{23}यहूदाया जुजु योआशया काय् अमस्‍याहं राज्‍य यानाच्‍वंगु झिंन्‍यागूगु दँय्\FTNT{‡}{{\FR 14:23 }{\FR{१४:२३
}}{\FQ{झिंन्‍यागूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७८२}}} सामरियाय् योआशया काय् यारोबाम जुजु जुल। वं पिइछदँ राज्‍य यात।

\VS{24}वं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात। छाय्‌धाःसा व नबातया काय् यारोबामं इस्राएलीतय्‌त याकूगु पापपाखें अलग मजू।

\VS{25}वं गात-हेपेरयाम्‍ह अमित्तैया काय् अगमवक्ता योनापाखें धयादीगु इस्राएलया परमप्रभु परमेश्‍वरया वचनकथं लेबोहमातंनिसें मृत सागर तक इस्राएलया सिमाना लित काल।\XREF{✡}{{\XO 14:25 }{\XO{१४:२५
}}{\XT{योना १:१}}}


\par }{\PP \VS{26}परमप्रभुं इस्राएलय् दास जुइमा वा स्‍वतन्‍त्र सकसिनं दुःख सियाच्‍वंगु खन। इमित ग्‍वाहालि याइपिं सुं हे मदु।

\VS{27}“जिं इस्राएलया नां संसारं हुयाछ्वये” धकाः परमप्रभुं धयादीगु मदु। उकिं वय्‌कलं यहोआशया काय् यारोबामयापाखें इमित त्‍वःतकादिल।


\par }{\PP \VS{28}यारोबाम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या, व बहादुर जुयाः ल्‍वाःगु लडाइँ अले गय् यानाः दमस्‍कस व हमात शहर गुगु शहर न्‍हापा यहूदाया खः, वं इस्राएलय् लितहल। व फुक्‍क इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{29}यारोबाम थः पुर्खात थें सित। वयात जुजु थुनिगु चिहानय् थुन। वयागु थासय् वया काय् जकरिया जुजु जुल।




\par }\Chap{15}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु अजर्याह
\par }
{\R २ इति २६:१-२३

\par }{\PP \VerseOne{1}यारोबामं इस्राएलय् राज्‍य यानाच्‍वंगु निइन्‍हय्‌गूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 15:1 }{\FR{१५:१
}}{\FQA{निइन्‍हय्‌गूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७६७
}}} अमस्‍याहया काय् अजर्याह\FTNT{†}{{\FR 15:1 }{\FR{१५:१
}}{\FT{अजर्याह व उज्‍जियाह छम्‍ह हे जुजु खः, स्‍वइदिसँ
}}{\XT{१५:६,७,८,१७,२३,२७}}} यहूदाया जुजु जुल।

\VS{2}व झिंखुदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् न्‍येय्‌निदँ राज्‍य यात। वया मांया नां यरूशलेमयाम्‍ह यकोल्‍याह खः।

\VS{3}वं परमप्रभुयात यःगु ज्‍या यात।

\VS{4}अय्‌नं वं पुजा याइगु थाय् चीकामछ्व। अन मनूतय्‌सं बलि छायेगु व धुपाँय् च्‍याकेगु ज्‍या याना हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{5}परमप्रभुं वयात छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वचं कय्‌काः सजाँय बियादिल। व सी न्‍ह्यः तक नं छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वय् जुयाच्‍वन। छेंगूया पुनेयःगु ल्‍वय् जूगुलिं व ब्‍यागलं मेगु हे छेँय् च्‍वन। दरबारया फुक्‍क जिम्‍मा वया काय् योतामयात बिल। वया काय् योतामं देशय् शासन यात।\XREF{✡}{{\XO 15:5 }{\XO{१५:५
}}{\XT{२ इति २६:१६-२१}}}


\par }{\PP \VS{6}अजर्याह जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{7}अजर्याह थः पुर्खात थें सीधुंकाः वयात इपिंनापं दाऊदया शहरय् थुन। वया थासय् वया काय् योताम जुजु जुल।\XREF{✡}{{\XO 15:7 }{\XO{१५:७
}}{\XT{यशै ६:१}}}


\par }{\SH इस्राएलयाम्‍ह जुजु जकरिया
\par }
{\PP \VS{8}यहूदाया जुजु अजर्याहं राज्‍य यानाच्‍वंगु स्‍विच्‍यागूगु दँय् यारोबामया काय् जकरिया सामरियाय् इस्राएलया जुजु जुल। वं खुला राज्‍य यात।

\VS{9}वं थः पुर्खातय्‌सं थें परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात। व इस्राएलयात पाप याकूम्‍ह नबातया काय् यारोबामया पापपाखें लिमच्‍यू।


\par }{\PP \VS{10}याबेशया काय् शल्‍लूमं जकरियाया विरोधय् जाः ग्‍वल। वं वयात मनूतय्‌गु न्‍ह्यःने हेस्‍यात। वयागु थासय् शल्‍लूम जुजु जुल।

\VS{11}जकरिया जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{12}थुकथं परमप्रभुं येहूयात धयादीगु वचन पूवन, “छं सन्‍तानं प्‍यंगूगु पुस्‍ता तक इस्राएलय् राज्‍य याइ।”\XREF{✡}{{\XO 15:12 }{\XO{१५:१२
}}{\XT{२ राज १०:३०}}}


\par }{\SH इस्राएलयाम्‍ह जुजु शल्‍लूम
\par }
{\PP \VS{13}यहूदाया जुजु उज्‍जियाहं राज्‍य यानाच्‍वंगु स्‍विगूंगु दँय्\FTNT{‡}{{\FR 15:13 }{\FR{१५:१३
}}{\FQA{स्‍विगुंगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७५२}}} याबेशया काय् शल्‍लूम इस्राएलया जुजु जुल। वं सामरियाय् लच्‍छि राज्‍य यात।

\VS{14}अबलय् गदीया काय् मनहेम तिर्सां सामरियाय् वन। वं अन याबेशया काय् शल्‍लूमयात हमलायाना स्‍यात। अले व वयागु थासय् जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{15}शल्‍लूम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना व वं ग्‍वःगु ग्‍वसाःया बारे इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।


\par }{\PP \VS{16}अबलय् लाक्‍क हे थःगु निंतिं तिफसायापिन्‍सं शहरया ध्‍वाखा मचाय्‌कूगुलिं मनहेमं तिर्सां वयाः तिफसा व उकिया जःखः च्‍वंगु लागा भज्‍यंक स्‍यंकाबिल। वं तिफसाय्‌च्‍वंपिं सकसितं स्‍यानाबिल। अन गुलि प्‍वाथय् दुपिं मिस्‍त दु, उपिं सकसिगु प्‍वाः नं चिरिफायाबिल।


\par }{\SH इस्राएलयाम्‍ह जुजु मनहेम
\par }
{\PP \VS{17}यहूदाया जुजु अजर्याहं राज्‍य यानाच्‍वंगु स्‍विगुंगूगु दँय् गदीया काय् मनहेम इस्राएलया जुजु जुल। वं सामरियाय् झिदँ राज्‍य यात।

\VS{18}मनहेमं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात। व थःगु जिवंकाछि इस्राएलयात पाप याकूम्‍ह नबातया काय् यारोबामया पापपाखें लिमच्‍यू।


\par }{\PP \VS{19}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु तिग्‍लत-पिलेसेरं\FTNT{§}{{\FR 15:19 }{\FR{१५:१९
}}{\FQ{तिग्‍लत-पिलेसेर
}}{\FT{अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु तिग्‍लत-पिलेसेरया मेगु नां पुल खः}}} इस्राएलय् हमला यात। अले मनहेमं देशय् थःगु शक्ति बल्‍लाकेत वयागु ग्‍वाहालि कायेगु बिचाः यानाः वयात ३४,००० किलोग्राम वहः बिल।

\VS{20}मनहेमं थ्‍व वहः अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयात बीत इस्राएलया फुक्‍क तःमिपिं मनूतय्‌के छम्‍ह छम्‍हय्‌सिके नेय्‌गू नेय्‌गू शेकेल वहःया ल्‍याखं मुंगु खः। उकिं अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु इस्राएलय् हमला मयासें थःगु हे देशय् लिहां वन।


\par }{\PP \VS{21}मनहेम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या, व फुक्‍क इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{22}मनहेम थः पुर्खात थें सित। वयागु थासय् वया काय् पकहीया जुजु जुल।


\par }{\SH इस्राएलयाम्‍ह जुजु पकहीया
\par }
{\PP \VS{23}यहूदाया जुजु अजर्याहं राज्‍य यानाच्‍वंगु न्‍ययगुगू दँय्\FTNT{*}{{\FR 15:23 }{\FR{१५:२३
}}{\FQ{न्‍ययगुगू दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७४२}}} मनहेमया काय् पकहीया सामरियाय् इस्राएलया जुजु जुल। वं निदँ राज्‍य यात।

\VS{24}वं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात। व इस्राएलयात पाप याकूम्‍ह नबातया काय् यारोबामया पापपाखें लिमच्‍यू।

\VS{25}अले वया छम्‍ह हाकिम रमल्‍याहया काय् पेकहं वयागु विरोधय् ग्‍वसाः ग्‍वल। वनापं गिलादयापिं नेय्‌म्‍ह मिजंपिं मिलय् जूगु दु। वं सामरियाया दरबारया किल्‍लाय् पकहीया अले अर्गोब व अरिहयात स्‍यात। वं पकहीयायात स्‍यानाः वया थासय् जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{26}पकहीया जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।


\par }{\SH इस्राएलयाम्‍ह जुजु पेकह
\par }
{\PP \VS{27}यहूदाया जुजु अजर्याहं राज्‍य यानाच्‍वंगु न्‍ययनिगूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 15:27 }{\FR{१५:२७
}}{\FQ{न्‍ययनिगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७४०
}}} रमल्‍याहया काय् पेकह सामरियाय् इस्राएलया जुजु जुल। वं निइदँ राज्‍य यात।

\VS{28}वं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात। व इस्राएलयात पाप याकेब्‍यूम्‍ह नबातया काय् यारोबामया पापपाखें लिमच्‍यू।


\par }{\PP \VS{29}इस्राएलया जुजु पेकहया इलय् अश्‍शूरया जुजु तिग्‍लत-पिलेसेर वल। वं इयोन, हाबिल-बेथ-माका, यानोह, केदेश, हासोर, गिलाद, गालील व नप्‍तालीया फुक्‍क लागा त्‍याका काल। अले मनूतय्‌त ज्‍वनाः अश्‍शूर देशय् यंकल।

\VS{30}उज्‍जियाहया काय् योतामं राज्‍य यानाच्‍वंगु निइगूगु दँय्\FTNT{‡}{{\FR 15:30 }{\FR{१५:३०
}}{\FQ{निइगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७३२}}} एलाहया काय् होशियां रमल्‍याहया काय् पेकहया विरोधय् ग्‍वःसा ग्‍वयाः वयात स्‍यानाबिल। अले वयागु थासय् थः जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{31}पेकह जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, व वं याःगु फुक्‍क ज्‍या इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु योताम
\par }
{\R २ इति २७:१-९

\par }{\PP \VS{32}इस्राएलया जुजु रमल्‍याहया काय् पेकहं राज्‍य यानाच्‍वंगु निगूगु दँय्\FTNT{§}{{\FR 15:32 }{\FR{१५:३२
}}{\FQ{निगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७४०
}}} उज्‍जियाहया काय् योताम यहूदाया जुजु जुल।

\VS{33}व निइन्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् झिंखुदँ राज्‍य यात। वया मांया नां सादोकया म्‍ह्याय् यरूशा खः।

\VS{34}थः बौ उज्‍जियाहं याःथें वं नं परमप्रभुयात यःगु बांलाःगु ज्‍या यात।

\VS{35}अय्‌नं पुजा याइगु थाय्‌त वं चीकामछ्व। मनूतय्‌सं अन बलि छायेगु व धुपाँय् च्‍याकेगु याना हे च्‍वन। योतामं हे परमप्रभुया देगःया च्‍वय्‌यागु ध्‍वाखा हाकनं दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{36}योताम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{37}उबलय् परमप्रभुं अरामया जुजु रसीन व रमल्‍याहया काय् पेकहयात यहूदालिसें लडाइँ यायेत छ्वयादिल।

\VS{38}योताम थः पुर्खात थें सित। वयात इपिंनापं वया पुर्खा दाऊदया शहरय् थुन। वया लिपा वया काय् आहाज जुजु जुल।




\par }\Chap{16}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु आहाज
\par }
{\R २ इति २८:१-२७

\par }{\PP \VerseOne{1}रमल्‍याहया काय् पेकहं राज्‍य यानाच्‍वंगु झिंन्‍हय्‌गूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 16:1 }{\FR{१६:१
}}{\FQ{झिंन्‍हय्‌गूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७३५}}} योतामया काय् आहाज यहूदायाम्‍ह जुजु जुल।

\VS{2}आहाज निइदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् झिंखुदँ राज्‍य यात। वं थः पुर्खा दाऊदं याःथें परमप्रभुयात यःगु ज्‍या मयाः।

\VS{3}व इस्राएलया जुजुपिं जूगु थें जुल। परमप्रभुं इस्राएलीतय्‌गु न्‍ह्यःनं पितिनाछ्वःपिं जातितय्‌सं थें घच्‍चाइपुसे च्‍वंगु ज्‍या यानाः वं थः हे काय्‌यात तकं मिइ बलि बिल।\XREF{✡}{{\XO 16:3 }{\XO{१६:३
}}{\XT{व्‍य १२:३१}}}

\VS{4}वं पुजा याइगु थासय्, डाँडा डाँडाय् व फुक्‍क वाउँगु सिमाया क्‍वय् बलि बिल अले धुपाँय् च्‍याकल।\XREF{✡}{{\XO 16:4 }{\XO{१६:४
}}{\XT{व्‍य १२:२}}}


\par }{\PP \VS{5}अरामया जुजु रसीन व इस्राएलया जुजु रमल्‍याहया काय् पेकह यरूशलेमलिसें लडाइँ याः वन। इमिसं आहाजयात घेरय् यात। तर वयात त्‍याके मफुत।\XREF{✡}{{\XO 16:5 }{\XO{१६:५
}}{\XT{यशै ७:१}}}

\VS{6}अबलय् अरामयाम्‍ह जुजु रसीनं अरामया निंतिं एलात हाकनं त्‍याका काल। वं एलातय् च्‍वंपिं फुक्‍क यहूदायापिं मनूतय्‌त पितिनाछ्वल। अले एदोमीत एलातय् च्‍वंवन। इपिं थौं तक नं अन च्‍वनाच्‍वंगु दु।


\par }{\PP \VS{7}आहाजं अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु तिग्‍लत-पिलेसेरयाथाय् थथे धयाः दूतत छ्वल, “जि छिकपिनि दास व सेवक खः। च्‍वय् थहां वयाः जितः हमला यावःपिं अरामयाम्‍ह जुजु व इस्राएलयाम्‍ह जुजुपाखें जितः बचय् यानादिसँ।”

\VS{8}अले आहाजं परमप्रभुया देगलय् व दरबारया धुकुतिइ दुगु लुँ वहः कयाः अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयाथाय् क्‍वस्‍यलिकथं छ्वत।

\VS{9}वयागु खँ न्‍यनाः अश्‍शूरया जुजुं दमस्‍कसय् हमला यात। उकियात त्‍याका काल। वं अन च्‍वंपिं मनूतय्‌त ज्‍वनाः कीरय् यंकल। अले रसीनयात स्‍यात।


\par }{\PP \VS{10}जुजु आहाज अश्‍शूरया जुजु तिग्‍लत-पिलेसेरयात नापलायेत दमस्‍कसय् वन। वं दमस्‍कसय् छगू वेदी खन। अले वं उकियागु छगू नमूना व गथे यानाः दय्‌कल धइगु छता छता खँ च्‍वयाः पुजाहारी उरियाहयाथाय् छ्वल।

\VS{11}अले पुजाहारी उरियाहं जुजु आहाजं दमस्‍कसं छ्वयाहःगु नमूना थें ज्‍याःगु हे छगू वेदी दय्‌कल अले आहाज वये न्‍ह्यः हे सिधय्‌कल।

\VS{12}दमस्‍कसं लिहां वयाः आहाजं वेदी स्‍वल अले उकिया लिक्‍क वनाः बलि बिल।

\VS{13}वं उकी होमबलि व अन्‍नबलि छाल। अले त्‍वँसाबलि व मेलबलिया हि वेदीइ प्‍वंकल।

\VS{14}वं परमप्रभुया न्‍ह्यःने दुगु कँय्‌या वेदी परमप्रभुया देगःया न्‍ह्यःनं अर्थात थःगु न्‍हूगु वेदी व परमप्रभुया देगःया दथुं लिकयाः उगु न्‍हूगु वेदीया उत्तरपाखे तल।\XREF{✡}{{\XO 16:14 }{\XO{१६:१४
}}{\XT{प्रस २७:१-२; २ इति ४:१}}}


\par }{\PP \VS{15}अले जुजु आहाजं उरियाह पुजाहारीयात थथे उजं बिल, “न्‍हूगु तःधंगु वेदीइ सुथया होमबलि व सन्‍ध्‍याया अन्‍नबलि, जुजुया होमबलि व वयागु अन्‍नबलि, देशय् च्‍वंपिं सकसिगु होमबलि अले इमिगु अन्‍नबलि, त्‍वँसाबलि छा। वेदीइ होमबलि व बलिया हि छ्वाकि। तर कँय्‌या वेदी धाःसा जिं परमेश्‍वरया इच्‍छा सीकेत छ्यले।”

\VS{16}पुजाहारी उरियाहं जुजु आहाजं धाःथें यात।


\par }{\PP \VS{17}जुजु आहाजं गाडां उकिया थुखे उखे दुगु पातात व उकिया बातात लिकाल। वं त्‍यांकियात उकियात तिबः बियाच्‍वंगु कँय्‌या द्वहंया च्‍वसं लिकयाः ल्‍वहंया लिधंसाय् तल।\XREF{✡}{{\XO 16:17 }{\XO{१६:१७
}}{\XT{१ राज ७:२३-३९; २ इति ४:२-६}}}

\VS{18}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयात लय्‌ताय्‌केत आहाजं सबाथबलय् आराधनाया निंतिं छ्यलिगु दबू चीकल। अले यहूदाया जुजुपिं देगलय् दुहां वनेत छ्यलिगु लुखा वं तिनाबिल।


\par }{\PP \VS{19}आहाज जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{20}आहाज वया थः पुर्खात थें सित। वयात इपिंनापं दाऊदया शहरय् थुन। वया लिपा वया काय् हिजकिया जुजु जुल।\XREF{✡}{{\XO 16:20 }{\XO{१६:२०
}}{\XT{यशै १४:२८}}}




\par }\Chap{17}{\SH इस्राएलयाम्‍ह जुजु होशिया
\par }
{\PP \VerseOne{1}यहूदायाम्‍ह जुजु आहाजं राज्‍य यानाच्‍वंगु झिंनिगूगु दँय्\FTNT{*}{{\FR 17:1 }{\FR{१७:१
}}{\FQ{झिंनिगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७३२}}} एलाहया काय् होशिया सामरियाय् इस्राएलयाम्‍ह जुजु जुल। वं गुदँ राज्‍य यात।

\VS{2}वं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात, अय्‌नं व स्‍वयाः न्‍ह्यःयापिं इस्राएलया जुजुपिन्‍सं याःगु ति धाःसा मखु।


\par }{\PP \VS{3}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु शलमनेशेरं होशियायात हमला याः वल। होशियां वयागु अधीनय् च्‍वनाः दँय्‌दसं वयात कर पूगु खः।

\VS{4}तर अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुं होशियां थःत ध्‍वंलाःगु खन। छाय्‌धाःसा वं मिश्र देशया जुजु सोया थाय् दूतत छ्वल। अले दँय्‌दसं बीमाःगु कर मबिल। उकिं शलमनेशेरं वयात ज्‍वनाः झ्‍यालखानाय् तल।


\par }{\SH सामरियाया नाश
\par }
{\PP \VS{5}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुं देशन्‍यंक हमला यात अले वं स्‍वदँ तक सामरिया शहरयात घेरय् याना तल।

\VS{6}होशियां राज्‍य यानाच्‍वंगु गुंगूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 17:6 }{\FR{१७:६
}}{\FQ{गुंगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७२२}}} अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुं सामरिया त्‍याका काल। अले इस्राएलीतय्‌त ज्‍वनाः अश्‍शूरय् यंकाः हलहय्, हाबोर खुसि सिथय् दुगु गोजानय् व मादीतय्‌गु शहर शहरय् तल।


\par }{\PP \VS{7}मिश्र देशयाम्‍ह जुजु फारोया ल्‍हातं त्‍वःतकाः मिश्र देशं पित हयादीम्‍ह परमप्रभु थः परमेश्‍वरया विरोधय् इस्राएलीतय्‌सं पाप याःगुलिं थ्‍व फुक्‍क जूगु खः। इमिसं मेपिं द्यःतय्‌त पुजा यात।

\VS{8}अले परमप्रभुं इमिगु न्‍ह्यःनं पित छ्वःपिं मेमेगु जातित व इस्राएलया जुजुपिन्‍सं याःथें इमिसं नं यात।

\VS{9}इस्राएलीतय्‌सं मेपिन्‍सं मसीकं परमप्रभु इमि परमेश्‍वरयात मयःगु यक्‍व ज्‍या यात। इमिसं पिवाः च्‍वनिपिं च्‍वनीगु थासंनिसें कयाः ततःधंगु पखाः ग्‍वयातःगु शहर तक, फुक्‍क शहरय् थःगु निंतिं पुजा यायेगुथाय् दय्‌कल।

\VS{10}डाँडा डाँडाया च्‍वकाय् व फुक्‍क वाउँगु सिमाया क्‍वय् इमिसं च्‍वखगु ल्‍वहंया थां व अशेरा द्यःमय्‌जुया थां तल।\XREF{✡}{{\XO 17:10 }{\XO{१७:१०
}}{\XT{१ राज १४:२३}}}

\VS{11}परमप्रभुं देशं पित छ्वःपिं मनूतय्‌सं याःथें इस्राएलीतय्‌सं पुजा याइगु थासय् धुपाँय् च्‍याकल। इमिसं मभिंगु ज्‍या यानाः परमप्रभुयात तंचाय्‌कल।

\VS{12}इमिसं मूर्ति पुजा यानाच्‍वंगुलिं, परमप्रभुं धयादिल, “छिमिसं मूर्ति पुजा याये मते।”\XREF{✡}{{\XO 17:12 }{\XO{१७:१२
}}{\XT{प्रस २०:३-५}}}

\VS{13}परमप्रभुं अगमवक्तात व दूतत छ्वयाहयाः इस्राएल व यहूदायात थ्‍व ख्‍याच्‍वः ब्‍यूगु खः, “छिमिसं मभिंगु पहःचहः त्‍वःताः जिं छिमि पुर्खातय्‌त बियागु व्‍यवस्‍थाकथं व थः दास अगमवक्तातपाखें छिमित बियागु आज्ञा व विधि मानय् या।”


\par }{\PP \VS{14}तर इमिसं आज्ञा पालन मयात, परमप्रभु थः परमेश्‍वरयात विश्‍वास मयाइपिं इमि पुर्खात थें जिराहा जुल।

\VS{15}इमिसं वय्‌कःया आज्ञा पालन मयात, वय्‌कलं इमि पुर्खातलिसें चिनादीगु बाचा व वय्‌कलं बियादीगु ख्‍याच्‍वःयात हेला यात। इपिं ज्‍यालगे मजूगु मूर्तितय्‌गु ल्‍यू वन, इपिं थः नं ज्‍यालगे मजूपिं जुल। इमिसं थः जःखः च्‍वंपिं जातितय्‌सं याःथें यात। खः ला, परमप्रभुं इमित “इमिसं याःथें छिमिसं याये मते धकाः आज्ञा बियादीगु खः।” परमप्रभुं याये मते धयादीगु ज्‍या हे इमिसं यात।


\par }{\PP \VS{16}इमिसं परमप्रभु इमि परमेश्‍वरया फुक्‍क आज्ञा त्‍वःतल, अले पुजा यायेत धातुया निम्‍ह द्वहं दय्‌कल। इमिसं अशेरा द्यःमय्‌जुया छगू थां दय्‌कल। इमिसं आकाशया नगुयात भागि यात, बालद्यःयागु सेवा यात।\XREF{✡}{{\XO 17:16 }{\XO{१७:१६
}}{\XT{१ राज १२:२८}}}

\VS{17}इमिसं थः काय्‌म्‍ह्याय्‌पिं मिइ बलि बिल, इमिसं ज्‍वखना स्‍वल, तन्‍त्रमन्‍त्र यात, अले परमप्रभुयात मयःगु ज्‍या यायेत थःपिन्‍त मिल। थुकथं इमिसं वय्‌कःयात तंचाय्‌कल।\XREF{✡}{{\XO 17:17 }{\XO{१७:१७
}}{\XT{व्‍य १८:१०; १४}}}


\par }{\PP \VS{18}उकिं परमप्रभु इस्राएल खनाः तंचायादिल। इमित थःगु न्‍ह्यःनं अलग यानादिल। यहूदाया कुल जक ल्‍यनाच्‍वन।

\VS{19}यहूदायापिं मनूतय्‌सं नं परमेश्‍वरया आज्ञा पालन मयात। इपिं इस्राएलीतय्‌सं दय्‌कूगु नियमकथं जुल।

\VS{20}उकिं परमप्रभुं इस्राएलयापिं फुक्‍क मनूतय्‌त त्‍वःतादिल। वय्‌कलं इमित दुःख बियादिल, लुटे याइपिनिगु ल्‍हातय् बियादिल। लिपतय् इमित थःगु न्‍ह्यःनं पितिनाछ्वयादिल।


\par }{\PP \VS{21}परमप्रभुं इस्राएलयात दाऊदया घरानापाखें अलग यायेधुंकाः इस्राएलीतय्‌सं नबातया काय् यारोबामयात थः जुजु दय्‌कल। यारोबामं इस्राएलयात परमप्रभुपाखें तापाकाः तःधंगु पाप याकल।

\VS{22}इस्राएलीतय्‌सं यारोबामं याः थें हे पाप याना जुल। इमिसं व मत्‍वःतू,

\VS{23}परमप्रभुं थः दास अगमवक्तातपाखें ख्‍याच्‍वः बियादीगु थें इमित थःगु न्‍ह्यःनं पितिनामदीतले इपिं उकिं लिहां मवः। उकिं इस्राएलीतय्‌त ज्‍वनाः इमिगु देशं अश्‍शूरय् यंकल। इपिं थौं तक अन दनि।


\par }{\SH परदेशीत इस्राएलय् च्‍वंवःगु
\par }
{\PP \VS{24}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुं बेबिलोन, कूता, अव्‍वा, हमात व सपर्बेम शहरं मनूत हयाः इस्राएलीतय्‌गु थासय् सामरियाया शहर शहरय् तल। इमिसं उपिं शहरत अधीनय् कयाः अन च्‍वन।

\VS{25}इपिं अन च्‍वंबलय् न्‍हापा ला इमिसं परमप्रभुयात मानय् मया, उकिं परमप्रभुं इमिथाय् सिंहत छ्वयादिल। सिंहतय्‌सं इमि छुं मनूतय्‌त स्‍यात।

\VS{26}अले इमिसं अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयाथाय् थथे धाय्‌के छ्वत, “छिं सामरियाया शहरय् तये हःपिं मनूतय्‌सं व देशया द्यःयागु थितिकुति मस्‍यू, इमिसं व द्यःयात खःकथं पुजा मयाःगु जुयाः व द्यवं इमित नाश यायेत सिंहत छ्वयाहःगु दु।”


\par }{\PP \VS{27}अले अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुं थ्‍व उजं बिल, “छिमिसं सामरियां ज्‍वनायंकूपिं पुजाहारीत मध्‍ये छम्‍हसित अन छ्वयाब्‍यु, वयात अन हे ति, वयात उगु देशया द्यःयागु नियम मनूतय्‌त स्‍यनेमा।”

\VS{28}थथे सामरियां ज्‍वनायंकूम्‍ह छम्‍ह इस्राएली पुजाहारी बेथेलय् वनाः अन हे च्‍वन। अन वं परमप्रभुयात गय् यानाः आराधना यायेगु धकाः स्‍यन।


\par }{\PP \VS{29}अय्‌नं सामरियाय् तःपिं मनूतय्‌सं थथःगु शहरय् थःथः द्यःतय्‌गु मूर्तित दय्‌काः उमित सामरियाया मनूतय्‌सं दय्‌कूगु पुजा याइगु थासय् तयाबिल।

\VS{30}बेबिलोनयापिं मनूतय्‌सं सुक्‍कोत-बनोत द्यःया मूर्तित, कूतायापिं मनूतय्‌सं नेर्गलया मूर्तित, हमातया मनूतय्‌सं अशीमाया मूर्तित,

\VS{31}अव्‍वायापिं मनूतय्‌सं नेभज व तर्ताकया मूर्तित दय्‌कल। सपर्बेमीतय्‌सं थः द्यः अद्रम्‍मलेक व अनम्‍मलेकया निंतिं थःकाय् म्‍ह्याय्‌पिन्‍त मिइ बलि बिइगु।

\VS{32}इमिसं परमप्रभुयात नं मानय् याइगु। तर पुजा याइगु थासय् दुगु थांया निंतिं पुजाहारी ज्‍या यायेत थःगु हे जातियापिं मनूत ल्‍यल।

\VS{33}इमिसं परमप्रभुया आराधना यात अय्‌नं थः वःगु देशया थितिकुति कथं थः द्यःतय्‌त नं पुजायात।


\par }{\PP \VS{34}इमिसं थौं तक नं थःगु पुलांगु थितिकुति यानाच्‍वंगु दु। इमिसं न परमप्रभुयात आराधना यात, न इमिसं वय्‌कलं इस्राएल नां बियादीम्‍ह याकूबया सन्‍तानयात बियादीगु आज्ञा, नियम व विधि मानय् यात।\XREF{✡}{{\XO 17:34 }{\XO{१७:३४
}}{\XT{उत ३२:२८; ३५:१०}}}

\VS{35}परमप्रभुं इस्राएलीतलिसें छगू बाचा चिनाः थज्‍याःगु आज्ञा बियादीगु खः, “छिमिसं मेपिं द्यःतय्‌त पुजा याये मते, इमित भागियाये मते, इमिगु सेवा याये मते अले इमिथाय् बलि छाये मते।\XREF{✡}{{\XO 17:35 }{\XO{१७:३५
}}{\XT{प्रस २०:५; व्‍य ५:९}}}

\VS{36}तर थःगु बल्‍लाःगु शक्तिं व चकंगु लपुं छिमित मिश्र देशं पित हयादीम्‍ह परमप्रभुयागु जक आराधना या। वय्‌कःया न्‍ह्यःने थःगु छ्यं क्‍वछुकि व वय्‌कःयात हे छिमिसं बलि ब्‍यु।\XREF{✡}{{\XO 17:36 }{\XO{१७:३६
}}{\XT{व्‍य ६:१३}}}

\VS{37}छिमिगु निंतिं वय्‌कलं च्‍वयादीगु विधि, विधान नियम व आज्ञा पालन या। छिमिसं मेपिं द्यःतय्‌त पुजा याये मते।

\VS{38}जिं छिपिंलिसें चिनागु बाचायात ल्‍वःमंके मते, छिमिसं मेपिं द्यःतय्‌त पुजा याये मते।

\VS{39}थः परमप्रभु परमेश्‍वरया जक आराधना या। वय्‌कलं हे छिमित छिमि फुक्‍क शत्रुतय्‌गु ल्‍हातं त्‍वःतकादी।”


\par }{\PP \VS{40}अय्‌नं इमिसं खँ मन्‍यन, अले न्‍हापा जू थें जुया हे च्‍वन।

\VS{41}इमिसं परमप्रभुया आराधना यानाच्‍वंगु जूसां थःगु मूर्तियात पुजा यायेगु ज्‍या नं याना हे च्‍वन। थौं तक नं इमि काय् म्‍ह्याय्‌पिन्‍सं व छय् छुइपिन्‍सं अथे हे यानाच्‍वंगु दु।




\par }\Chap{18}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु हिजकिया
\par }
{\R २ इति २९:१-२; ३१:१

\par }{\PP \VerseOne{1}इस्राएलया जुजु एलाहया काय् होशियां राज्‍य यानाच्‍वंगु स्‍वंगूगु दँय् आहाजया काय् हिजकिया यहूदायाम्‍ह जुजु जुल।

\VS{2}व निइन्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् निइगुदँ राज्‍य यात। वया मांया नां जकरियाया म्‍ह्याय् अबिया खः।

\VS{3}वया पुर्खा दाऊदं याःथें वं नं परमप्रभुयात यःगु ज्‍या यात।

\VS{4}वं पुजा याइगु थाय् चीकाछ्वल, च्‍वखगु ल्‍वहंया थांत तछ्यानाबिल, अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत त्‍वाःल्‍हानाबिल। वं मोशां दय्‌कूगु कँय्‌या सर्प कुचा कुचा यानाबिल, छाय्‌धाःसा अबलय् तक इस्राएलीतय्‌सं उकिया निंतिं धुपाँय् च्‍याका वयाच्‍वंगु खः। इमिसं वयात नहूश्‍तान\FTNT{*}{{\FR 18:4 }{\FR{१८:४
}}{\FQ{नहूश्‍तान
}}{\FT{थ्‍व नां हिब्रू भाय्‌या निगू खँग्‍वः मिलय् जुया दुगु खः, “नहेश” थुकिया अर्थ सर्प खः, “नेहोसेत” थुकिया अर्थ कँय् खः, थ्‍व पदया न्‍हापांगु बच्‍छि ब्‍वति थथे धयातःगु दु, थ्‍व सर्प मोशां कँय्‌नं दय्‌कूगु खः, हिब्रू भाषां थ्‍व नहेश नेहोसेत खः। स्‍वयादिसँ,
}}{\XT{गन्‍ती २१:९}}} धाइगु।


\par }{\PP \VS{5}हिजकियां परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरयाके भलसा तल। यहूदायापिं व स्‍वयाः न्‍ह्यःयापिं व लिपायापिं जुजुपिं मध्‍ये व थें ज्‍याःम्‍ह सुं नं मदु।

\VS{6}व परमप्रभुया भक्त जुया हे च्‍वन। वय्‌कःनापं जुइगु त्‍वःमतू। वं परमप्रभुं मोशायात बियादीगु फुक्‍क उजं पालन यात।

\VS{7}परमप्रभु वलिसें दीगुलिं वं याःगु फुक्‍क ज्‍याय् व ताःलात। व अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुया विरोधय् विद्रोही जुल, वयात कर पुलेगु त्‍वःतल।

\VS{8}पलिश्‍तीतय्‌गु देश गाजा व उकिया लागा तक, पिवाःत च्‍वनीगु धरहरांनिसें कयाः छचाःखेरं पःखालं ग्‍वयातःगु शहर तक वं त्‍याकल।


\par }{\PP \VS{9}हिजकियां राज्‍य यानाच्‍वंगु प्‍यंगूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 18:9 }{\FR{१८:९
}}{\FQ{प्‍यंगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७२५
}}}, गुगु इस्राएलय् जुजु एलाहया काय् होशियां राज्‍य यानाच्‍वंगु न्‍हय्‌गूगु दँ खः, अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु शलमनेशेरं इस्राएलय् हमला यात अले सामरियायात घेरय् यात।

\VS{10}स्‍वदँ\FTNT{‡}{{\FR 18:10 }{\FR{१८:१०
}}{\FQ{स्‍वदँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७२२}}} तक घेरय् यायेधुंकाः अश्‍शूरीतय्‌सं सामरिया त्‍याका काल। थुकथं हिजकियां राज्‍य यानाच्‍वंगु खुगूगु दँय्, गुगु इस्राएलया जुजु होशियां राज्‍य यानाच्‍वंगु गुंगूगु दँ खः, अश्‍शूरीतय्‌सं सामरिया त्‍याका काल।

\VS{11}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुं इस्राएलीतय्‌त ज्‍वनाः अश्‍शूरय् यंकल। वं इमित हलहय्, हाबोर खुसिया सिथय् च्‍वंगु गोजानय् व मादीतय्‌गु शहरय् तल।

\VS{12}इस्राएलीतय्‌सं परमप्रभुया आज्ञा पालन मयाःगुलिं थथे जूगु खः। इमिसं वय्‌कःया बाचा त्‍वाथुल अले गुलि आज्ञा परमप्रभुया दास मोशां ब्‍यूगु खः उकियात इमिसं वास्‍ता मयात।


\par }{\SH यरूशलेमयात अश्‍शूरीतय्‌गु ख्‍याच्‍वः
\par }
{\R २ इति ३२:१-१९; यशै ३६:१-२२

\par }{\PP \VS{13}हिजकियां राज्‍य यानाच्‍वंगु झिंप्‍यदँ दुबलय्\FTNT{§}{{\FR 18:13 }{\FR{१८:१३
}}{\FQ{झिंप्‍यदँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ७०१
}}} अश्‍शूरया जुजु सनहेरीबं यहूदाया फुक्‍क पःखाः ग्‍वयातःगु शहरतय्‌त हमला यानाः त्‍याका काल।

\VS{14}अले यहूदायाम्‍ह जुजु हिजकियां लाकीशय् च्‍वनाच्‍वंम्‍ह अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयाथाय् थथे धाय्‌के छ्वल, “जिं द्वंके लात। जिथासं लिहांझासँ! छिं छु छु फ्‍वन व जिं बी।” अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुं यहूदायाम्‍ह जुजु हिजकियायाके १०,००० किलोग्राम वहः व १,००० किलोग्राम लुँ फ्‍वन।

\VS{15}हिजकियां परमप्रभुया देगः व दरबारया धुकुतिइ दुगु फुक्‍क वहः अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयात बिल।


\par }{\PP \VS{16}उबलय् हिजकियां परमप्रभुया देगःया लुखां नं लुँ लिकाल। अले थःम्‍हं हे देगःया दुवालय् भुंके ब्‍यूगु लुँ प्‍वलाः अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयात बिल।


\par }{\PP \VS{17}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुं हमला यायेत सेनापति, जर्नल व कप्‍तानयात छगू तःधंगु सेना बियाः लाकीशं यरूशलेमय् हिजकिया जुजुयाथाय् छ्वत। यरूशलेमय् थ्‍यंकः वयाः इपिं धोबितय्‌गु बुँइ वनीगु च्‍वय् लाःगु पुखूया धः लिक्‍कयागु लँय् दित।\XREF{✡}{{\XO 18:17 }{\XO{१८:१७
}}{\XT{यशै ७:३}}}

\VS{18}इमिसं हिजकिया जुजुयात सःतके छ्वत, अले इमित नापलायेत हिजकिया जुजुया थुपिं हाकिमत – दरबारया प्रशासक हिल्‍कियाहया काय् एल्‍याकीम, दरबारया छ्यान्‍जे शेब्‍ना व ल्‍याःचाः तइम्‍ह आसापया काय् योआ पिहां वयाः इमिथाय् वल।


\par }{\PP \VS{19}सेनापतिं इमित धाल, “हिजकियायात थथे धा,

\par }{\PP “तःधंम्‍ह अश्‍शूरया महाराजं थथे धयादी – ‘छं सुयागु भर कयागु?

\VS{20}छं धाइ लडाइँया योजना व सिपाइँतय् बल दु धकाः तर छं ला बकंफुसुलु खँ धयाच्‍वन। छं सुयाके भलसा तयाच्‍वनागु दु? अले छाय् जिगु विरोधय् विद्रोही जुयागु?

\VS{21}न्‍यँ! छं मिश्र देशयागु भर काःगु दु, व ला तज्‍याःगु तिंकथि जक खः, उकिं मनूतय्‌गु ल्‍हातय् सुइ। उकी लिधन धाःसा घाःपाः जक जुइ। मिश्र देशयाम्‍ह जुजु फारोयागु भर काःम्‍ह न्‍ह्याम्‍हय्‌सिगु लागि नं थथे हे खः।\XREF{✡}{{\XO 18:21 }{\XO{१८:२१
}}{\XT{इज २९:६-७}}}

\VS{22}अले छं जितः “जिमिसं ला परमप्रभु जिमि परमेश्‍वरयागु भर कयागु दु” धकाः धाःसा छु! व व हे मखु ला गुम्‍हय्‌सिगु पुजा यायेगुथाय् व वेदीत हिजकियां चीकाः यहूदा व यरूशलेमयात थथे धाःगु खः, “छिमिसं यरूशलेमय् थ्‍व वेदीया न्‍ह्यःने आराधना यायेमाः।”


\par }{\PM \VS{23}“ ‘आः जिमि मालिक अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुलिसें बाजी तयादिसँ। जिं छन्‍त निद्वः सल बी। स्‍व, छं उपिं सलगइपिं तये फु कि मफु?

\VS{24}रथत व सलतय्‌गु निंतिं मिश्र देशय् भलसा याःसां गुकथं छिमिसं जिमि मालिकया हाकिमत मध्‍ये छम्‍ह चिधिकःम्‍ह हाकिमयात नं ख्‍यानाः छ्वये फइ?

\VS{25}थ्‍व बाहेक छु जिं थ्‍व थाय्‌यात हमला यानाः नाश यायेत परमप्रभुं मधाय्‌कं वयागु दु ला? परमप्रभुं हे जितः “व देशय् वनाः वयात नाश या!” धकाः धयादीगु दु।’ ”\XREF{✡}{{\XO 18:25 }{\XO{१८:२५
}}{\XT{यशै ८:७-८; १०:५-६}}}


\par }{\PP \VS{26}अले हिल्‍कियाहया काय् एल्‍याकीम, शेब्‍ना व योआं लडाइँलय् वःम्‍ह सेनापतियात धाल, “बिन्‍ति दु, छिकपिनि दासतनापं आरमेइक भाषां न्‍ववानादिसँ, छाय्‌धाःसा जिमिसं व भाय् थू। पखालय् च्‍वनाच्‍वंपिं मनूतय्‌सं ताय्‌कः हिब्रू भाषां जिपिंनापं न्‍ववानादी मते।”


\par }{\PP \VS{27}तर सेनापतिं धाल, “छु जिमि मालिकं जितः छिपिं व छिमि मालिकयात जक थ्‍व खँ धाय्‌के छ्वयाहःगु, खः ला? छु वय्‌कलं जितः पखालय् च्‍वनाच्‍वंपिं मनूतय्‌गु निंतिं नं छ्वयाहःगु मखु ला? इमिसं नं छिमिसं थें थःगु खि नयेमाली अले थःगु हे च्‍व त्‍वनेमाली।”


\par }{\PP \VS{28}अनंलि सेनापति दनाः तःसलं हिब्रू भाषां थथे धाल, “महाराज अश्‍शूरया जुजुया खँ न्‍यँ!

\VS{29}जुजुं थथे धयादीगु दु, हिजकियां छिमित धोखा मबीमा! जिगु ल्‍हातं वं छिमित बचय् याये फइ मखु।

\VS{30}हिजकियां हेय्‌काः छिमित थथे धया परमप्रभुयाके भलसा याके नं मबीमा, ‘परमप्रभुं धात्‍थें हे झीत छुत्‍कारा यानादी। वय्‌कलं थ्‍व शहर अश्‍शूरया जुजुया ल्‍हातय् लःल्‍हानादी मखु।’


\par }{\PP \VS{31}“हिजकियायागु खँ न्‍यने मते। अश्‍शूरयाम्‍ह महाराजं थथे धयादी – छिपिं जिनापं मिलय् जूवःसा अले पिहां वयाः जिथाय् वःसा, छिपिं फुक्‍कसिनं थथःगु दाखमाया फल व यःमरिमाया फल नयेखनी, अले थथःगु त्‍यांकिपाखें लः त्‍वनेखनी।

\VS{32}लिपा धाःसा छिमिगु हे थें ज्‍याःगु अन्‍न व न्‍हूगु दाखमद्य अले मरि व दाखक्‍यब, जैतूनया सिमा व कस्‍तिं जाःगु देशय् जिं छिमित यंके। सीगु पलेसा म्‍वायेगु ल्‍य!

\par }{\PP “हिजकियाया खँ न्‍यने मते! ‘परमप्रभुं झीत बचय् यानादी’ धकाः धयाः वं छिमित ध्‍वंलानाच्‍वंगु दु।

\VS{33}छु! गुगुं जातियाम्‍ह द्यवं थःगु देशयात अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुया ल्‍हातं बचय् याये फुगु दु ला?

\VS{34}हमात व अर्पादया द्यःत गन वन? सपर्बेम, हेना व इव्‍वाया द्यःत ग्‍व लय्? छु! इमिसं सामरियायात जिगु ल्‍हातं बचय् यात ला?

\VS{35}छु! थुपिं देशयापिं द्यःत मध्‍ये सुनानं थःगु देशयात जिगु ल्‍हातं बचय् याये फुगु दु ला? परमप्रभुं यरूशलेमयात गथे यानाः बचय् याये फइ?”


\par }{\PP \VS{36}तर मनूत फुक्‍क सुम्‍क च्‍वन अले छुं नं लिसः मब्‍यू, छाय्‌धाःसा जुजुं थज्‍याःगु आज्ञा ब्‍यूगु खः, “वयात लिसः बी मते।”


\par }{\PP \VS{37}अनंलि दरबारया प्रशासक हिल्‍कियाहया काय् एल्‍याकीम, दरबारया छ्यान्‍जे शेब्‍ना व ल्‍याःचाः तइम्‍ह आसापया काय् योआं थःगु वसः खुत, अले हिजकियायाथाय् वयाः अश्‍शूरयाम्‍ह लडाइँया सेनापतिं धाःगु खँ कन।




\par }\Chap{19}{\SH यरूशलेमया छुत्‍काराया भविष्‍यवाणी याःगु
\par }
{\R यशै ३७:१-७

\par }{\PP \VerseOne{1}थ्‍व खँ न्‍यनेवं हिजकिया जुजुं नुगः मछिंकाः थःगु जामालं खुत अले भांग्रा हिनाः परमप्रभुया देगलय् वन।

\VS{2}वं दरबारया प्रशासक एल्‍याकीम, छ्यान्‍जे शेब्‍ना व मू मू पुजाहारीतय्‌त आमोजया काय् यशैया अगमवक्तायाथाय् छ्वल। उपिं सकसिनं भांग्रा हिनातःगु दु।

\VS{3}इमिसं वयात धाल, “हिजकिया जुजुं थथे धयादी, थौं झीसं दुःख सीगु दिं खः। झीत क्‍वह्यंकूगु दु अले झीगु अपमान जूगु दु! थ्‍व मचाबुइगु ई त्‍ययाः नं मचाबुइकेगु बल मदुगु थें खः।

\VS{4}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुं म्‍वाःम्‍ह परमेश्‍वरयात हेस्‍यायेत थः छम्‍ह सेनापति छ्वयाहःगु दु। परमप्रभु छिकपिनि परमेश्‍वरं वं धाःगु फुक्‍क खँ न्‍यनादीमा अले न्‍यनादीगु खँया लागि वयात सजाँय बियादीमा। उकिं झी गुलि मनूत म्‍वानाच्‍वंगु दु, इमिगु निंतिं प्रार्थना यानाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{5}हिजकिया जुजुया हाकिमत यशैयायाथाय् वयाः वयात जुजुया खबर बीधुंकाः

\VS{6}यशैयां इमित धाल, “छिमि मालिकयात धा, ‘परमप्रभुं थथे धयादी, थुपिं अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुया च्‍यःतय्‌सं जितः क्‍वह्यंकाः धाःगु खँ न्‍यनाः छ ग्‍याये मते।

\VS{7}बांलाक न्‍यँ! जिं वयागु बिचाःयात थुकथं हीकाबी, गुकें यानाः व छुं खबर न्‍यनाः थःगु हे देशय् लिहांवनी। अन जिं वयात तरवारं पालाः स्‍याके बी।’ ”


\par }{\SH अश्‍शूरीतय्‌सं ख्‍याच्‍वः ब्‍यूगु
\par }
{\R यशै ३७:८-१३

\par }{\PP \VS{8}अश्‍शूरी जुजु लाकीशं वनाः लिब्‍नालिसें लडाइँ यानाच्‍वंगु दु धइगु खँ सेनापतिं न्‍यन, उकिं व अन वन।


\par }{\PP \VS{9}अश्‍शूरी जुजु सनहेरीबं मिश्र देशयाम्‍ह कूशी जुजु तिर्हाकाह थःलिसें लडाइँ यायेत वयाच्‍वंगु दु धकाः न्‍यन। उकिं वं हिजकियायाथाय् हाकनं दूततय्‌त थथे धाय्‌के छ्वल,

\VS{10}“यहूदायाम्‍ह जुजु हिजकियायात धा– छं भलसा याःम्‍ह द्यवं ‘यरूशलेम अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुया ल्‍हातय् लाइ मखु’ धयाः छन्‍त ध्‍वंमलायेमा।

\VS{11}अश्‍शूरयापिं जुजुपिन्‍सं मेमेगु फुक्‍क देशयात भज्‍यंक नाश यानाः छु यात व छं न्‍यंगु हे दु। छु छं थः बचय् जुइगु आस यानागु ला?

\VS{12}छु जिगु पुर्खातय्‌सं गोजान, हारान व रेसेप शहरत नाश यात अले तेल-अस्‍सारय् च्‍वंपिं अदनयापिं मनूतय्‌त स्‍यात, अय्‌नं इमि सुं द्यवं इमित बचय् याये फत ला?

\VS{13}हमातयाम्‍ह जुजु, अर्पादयाम्‍ह जुजु वा लायरयाम्‍ह जुजु वा सपर्बेमयाम्‍ह जुजु वा हेना वा इव्‍वाया जुजुपिं गन दु लय्?”


\par }{\SH हिजकियां याःगु प्रार्थना
\par }
{\R यशै ३७:१४-२०

\par }{\PP \VS{14}हिजकियां थ्‍व पौ दूततय्‌गु ल्‍हातं कयाः ब्‍वन। अले व परमप्रभुया देगलय् थहां वनाः पौ प्‍वलाः परमप्रभुया न्‍ह्यःने तयाबिल।

\VS{15}हिजकियां परमप्रभुयात थथे प्रार्थना यात, “हे परमप्रभु, इस्राएलया परमेश्‍वर, करूबतय् दथुइ सिंहासनय् च्‍वनादीम्‍ह, छि हे जक संसारया फुक्‍क राज्‍ययाम्‍ह परमेश्‍वर खः। छिं स्‍वर्ग व पृथ्‍वी दय्‌कादिल।\XREF{✡}{{\XO 19:15 }{\XO{१९:१५
}}{\XT{प्रस २५:१७-२२; गन्‍ती ७:८९; १ शमू ४:४}}}

\VS{16}हे परमप्रभु, न्‍यनादिसँ! हे परमप्रभु, थःगु मिखा चाय्‌काः स्‍वयादिसँ। सनहेरीबं म्‍वाःम्‍ह परमेश्‍वरयात हेपे यानाः धाःगु खँ ध्‍यान बियाः न्‍यनादिसँ।


\par }{\PP \VS{17}“हे परमप्रभु, अश्‍शूरया जुजुपिन्‍सं जाति जातित व इमिगु देशयात नाश याःगु खँ धात्‍थें खः।

\VS{18}इमिसं जाति जातितय् द्यःतय्‌त मिइ वान्‍छ्वयाः नाश यानाबिल, छाय्‌धाःसा इपिं द्यः मखु, तर मनूतय्‌गु ल्‍हातं दय्‌कूगु सिँ व ल्‍वहं जक खः।

\VS{19}आः हे परमप्रभु, जिमि परमेश्‍वर, जिमित वयागु ल्‍हातं त्‍वःतकादिसँ, अले संसारया फुक्‍क देशं छि परमप्रभु जक फुक्‍क राज्‍ययाम्‍ह परमेश्‍वर खः धकाः सीमा।”


\par }{\SH हिजकिया जुजुयात यशैयाया बुखँ
\par }
{\R यशै ३७:२१-३८

\par }{\PP \VS{20}अले आमोजया काय् यशैयां हिजकियायाथाय् थथे धकाः बुखँ छ्वल – “परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरं थथे धयादी – अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु सनहेरीबया बारे छं याःगु प्रार्थना जिं न्‍यनागु दु।

\VS{21}वयागु विरोधय् परमप्रभुं थथे धयादीगु दु –

\par }{\Q “ ‘सियोनया कुमारी म्‍ह्याय्‌नं

\par }{\QB छन्‍त हेपे याःगु दु, छन्‍त हेस्‍याइ।

\par }{\Q यरूशलेमया म्‍ह्याय्‌नं

\par }{\QB छ बिंस्‍यु वंबलय् छ्यं संकी।


\par }{\Q \VS{22}छं सुयात क्‍वह्यंका व ब्‍वः बिया?

\par }{\QB अले सुयागु विरोधय् छं न्‍ववानागु

\par }{\Q व तःधंछुयागु दु?

\par }{\QB इस्राएलया पवित्र परमेश्‍वरया विरोधय् मखु ला?


\par }{\Q \VS{23}थः दूततपाखें छं

\par }{\QB परमप्रभुयात तसकं अपमान याःगु दु।

\par }{\Q छं थथे धाःगु दु,

\par }{\QB “जिं यक्‍व रथत ज्‍वनाः वनाः ततःजाःगु पहाडत त्‍याकागु दु अले लेबनानया तसकं तापाःगु गुँ च्‍वका च्‍वका तक।

\par }{\Q जिं थुकिया ततःमागु देवदारुया सिमा व बांबांलाःगु सल्‍लोया सिमा पाला,

\par }{\QB अले जि उकिया तातापाःगु थाय्

\par }{\Q व उकिया ख्‍वातुगु गुँ दुने दुहां वना।


\par }{\Q \VS{24}जिं विदेशय् तुं म्‍हुयाः

\par }{\QB लः त्‍वना।

\par }{\Q अले थःगु तुति पालिं मिश्रया फुक्‍क खुसि सुकाबिया।”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}“ ‘यक्‍व न्‍हापा हे जिं अथे यायेगु ग्‍वसाः ग्‍वयागु खः धकाः

\par }{\QB छु छं गुबलें मन्‍यना ला?

\par }{\Q आः जिं हे व पूवंका।

\par }{\QB पखालं घेरय् यानातःगु शहरतय्‌त नाश यानाः द्वंचिंकेगु शक्ति जिं छन्‍त बिया।


\par }{\Q \VS{26}उकिं अन च्‍वंपिं कमजोर जूगु दु।

\par }{\QB इपिं निराश जुयाः लज्‍या चाःगु दु।

\par }{\Q इपिं ख्‍यःया घाँय् थें,

\par }{\QB क्‍यातूगु घाँय् थें, छेँया पलिइ

\par }{\Q बुयावःगु ताहाक जुइ न्‍ह्यः हे

\par }{\QB गनावनीगु घाँय् थें जूगु दु।


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}“ ‘तर छ गन च्‍वनीगु, छ थुखे उखे जुइगु

\par }{\QB व जि खनाः छं तं पिकाःगु जिं स्‍यू।


\par }{\Q \VS{28}छंगु तं व घमण्‍डया बारे जिं न्‍यनागु दु।

\par }{\QB अथे जुयाः जिं छंगु न्‍हासय् काकःचा व छंगु म्‍हुतुइ लगाम तयाबी।

\par }{\Q छ गुगु लँ जुयावःगु खः व हे लं जिं छन्‍त लित छ्वयाबी।’\XREF{✡}{{\XO 19:28 }{\XO{१९:२८
}}{\XT{२ इति ३३:११; अयू ४१:२; इज ३८:४; आमो ४:२}}}


\par }{\PP \VS{29}“अले यशैयां थथे धाल, हे हिजकिया, छंगु निंतिं थ्‍व चिं जुइ–

\par }{\Q “थ्‍व दँय् छिमिसं थथःम्‍हं बुयावःगु नइ।

\par }{\QB अले निगूगु दँय् थुकिं हे सयावःगु नइ।

\par }{\Q अले स्‍वंगूगु दँय् छिमिसं पुसा ह्व, बाली ल,

\par }{\QB अले दाखमा पिनाः उकी सयावःगु फल न।


\par }{\Q \VS{30}अले यहूदाया घरानाया बचय् जुयाः ल्‍यनाच्‍वंपिं

\par }{\QB चाया क्‍वय् थ्‍यंक हा कयाः फल सय्‌कीगु सिमा थें थाहां वइ।


\par }{\Q \VS{31}छाय्‌धाःसा यरूशलेमपाखें बचय् जुयाः ल्‍यनाच्‍वंपिं छगू ब्‍व,

\par }{\QB अले सियोन पर्वतपाखें बचय् जूपिनिगु छपुचः पिहां वइ।

\par }{\PP “दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमप्रभुया जोशं थ्‍व याइ।


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{32}“उकिं अश्‍शूरया जुजुया बारे परमप्रभुं थथे धयादी,

\par }{\Q “व थ्‍व शहरय् वइ मखु,

\par }{\QB न थन छपु नं वाण कय्‌की,

\par }{\Q न ढाल ज्‍वनाः न्‍ह्यःने वये फइ, न थुकिया विरोधय् घेरय् यायेगु चा

\par }{\QB व ल्‍वहंया द्वम्‍बःचा दय्‌के फइ।


\par }{\Q \VS{33}गुगु लँ जुयाः व वःगु खः, व हे लँ जुयाः व लिहांवनी,

\par }{\QB अले थ्‍व शहरय् दुहां वइ मखु,


\par }{\QR परमप्रभुं धयादी।

\par }{\Q \VS{34}थःगु निंतिं व जिमि च्‍यः दाऊदया निंतिं,

\par }{\QB जिं थ्‍व शहरयात रक्षा यानाः बचय् याये।”


\par }{\PP \VS{35}अले उखुन्‍हु चान्‍हय् हे परमप्रभुया दूत पिहां वल, वं अश्‍शूरीतय्‌गु छाउनीइ १,८५,००० म्‍ह अश्‍शूरी सिपाइँतय्‌त स्‍यानाबिल। कन्‍हय् सुथ न्‍हापां मनूत दंबलय् छाउनीइ सीम्‍हया सीम्‍ह जक दु।

\VS{36}उकिं अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु सनहेरीबं छाउनी स्‍यंकाः निनवेय् लिहां वन। व वनाः अन हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{37}छन्‍हु व थः द्यः निस्रोकया देगलय् पुजा यानाच्‍वंबलय् वया काय्‌पिं अद्रम्‍मलेक व शरेसेरं वयात तरवारं स्‍यात। अले इपिं आरारात देशय् बिस्‍युं वन। वया लिपा वयागु थासय् वया काय् एसरहदोन जुजु जुयाः राज्‍य यात।




\par }\Chap{20}{\SH हिजकिया जुजु सी थें च्‍वंक म्‍हंमफुगु
\par }
{\R यशै ३८:१-८,२१-२२; २ इति ३२:२४-२६

\par }{\PP \VerseOne{1}उबलय् हिजकिया जुजु उसाँय् मदयाः सी थें च्‍वन। आमोजया काय् अगमवक्ता यशैयां वयाथाय् वनाः धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी – छेँय् फुक्‍क खँ मिलय् या, छाय्‌धाःसा छ सीत्‍यंगु दु, छंगु ल्‍वय् लनी मखुत।”


\par }{\PP \VS{2}हिजकियां अंगःपाखे स्‍वयाः परमप्रभुयात थथे प्रार्थना यात,

\VS{3}“हे परमप्रभु, जिं दुनुगलंनिसें छिगु विश्‍वासबहः जुयाः छिगु सेवा यानागु खँ लुमंकादिसँ। जिं छितः यःगु ज्‍या हे यानावयाच्‍वनागु दु।” अले हिजकिया ह्वाँय्‌ह्वाँय् ख्‍वल।


\par }{\PP \VS{4}यशैयां दथुइया चुक त्‍वःते न्‍ह्यः परमप्रभुया थ्‍व वचन वयाथाय् वल,

\VS{5}“लिहां वनाः जिमि प्रजाया नायः हिजकियायात थथे धा, ‘छिमि तापाबाज्‍या दाऊदया परमप्रभु परमेश्‍वरं थथे धयादी, जिं छंगु प्रार्थना न्‍यनेधुन, जिं छंगु ख्‍वःबि खनागु दु। स्‍व! जिं छन्‍त लाय्‌काबी। कंस छ परमप्रभुया देगलय् वने फइ।

\VS{6}जिं छंगु आयु मेगु झिंन्‍यादँ अप्‍वय्‌काबी। जिं अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुया ल्‍हातं छन्‍त व थ्‍व शहरयात बचय् याये। जिं थःगु निंतिं व थः दास दाऊदया निंतिं थ्‍व शहरयात रक्षा याये।’ ”


\par }{\PP \VS{7}यशैयां थथे धाल, “यःमरिमाया मलम दय्‌कि।” इमिसं अथे हे यात। कइलय् मलम पानाबिल, अले व लन।


\par }{\PP \VS{8}हिजकियां यशैयायात न्‍यंगु खः, “जितः परमप्रभुं लाय्‌कादी अले कंस जि परमप्रभुया देगलय् वने फइ धइगुया चिं छु जुइ?”


\par }{\PP \VS{9}यशैयां लिसः बिल, “परमप्रभुं छु बचं बियादी व पूवंकादी। परमप्रभुयापाखें उकिया चिं छन्‍त थ्‍व जुइ। छन्‍त किचः झिपलाः न्‍ह्यःने वंगु यः कि ल्‍युने वंगु यः?”


\par }{\PP \VS{10}हिजकियां लिसः बिल, “किचः झिपलाः न्‍ह्यःज्‍याइगु ला अपू। उकिं किचः झिपलाः लिज्‍या वनेमा।”


\par }{\PP \VS{11}यशैयां परमप्रभुयात प्रार्थना यात अले आहाज जुजुं दय्‌कूगु स्‍वानय् लाःगु किचःयात वय्‌कलं झिपलाः लितछ्वयादिल।


\par }{\SH बेबिलोनं खबर ज्‍वनावःपिं दूतत
\par }
{\R यशै ३९:१-८

\par }{\PP \VS{12}अबलय् लाक्‍क हे बेबिलोनयाम्‍ह जुजु बलदानया काय् मरोदक-बलदानं हिजकिया जुजु म्‍हं मफयाच्‍वंगु दु धकाः न्‍यनाः वयाथाय् पौत व कोसेलि छ्वत।

\VS{13}हिजकिया जुजुं व ज्‍वनावःपिं दूततय्‌त लसकुस यात। हिजकियां उपिं दूततय्‌त थःगु धुकुतिइ च्‍वंगु वहः-लुँ, मसला, नस्‍वाः वःगु चिकं व फुक्‍क हतियारत क्‍यन। हिजकियां दरबार वा राज्‍यया धुकुतिइ इमित मक्‍यंगु छुं नं चिज मदु।


\par }{\PP \VS{14}अनंलि यशैया अगमवक्तां हिजकिया जुजुयाथाय् वनाः न्‍यन, “इपिं मनूतय्‌सं छु धयावन? इपिं गनं छिथाय् वःगु खः?”

\par }{\PP हिजकियां धाल, “इपिं ला तापाःगु देश बेबिलोनं वःगु खः।”


\par }{\PP \VS{15}अगमवक्तां न्‍यन, “छिगु दरबारय् इमिसं छु छु खन?”

\par }{\PP हिजकियां धाल, “जिगु दरबारय् दुगु फुक्‍क इमिसं खन। जिके दुगु धन-सम्‍पत्ति मध्‍ये जिं इमित मक्‍यनागु छुं नं मदु।”


\par }{\PP \VS{16}अले यशैयां हिजकियायात धाल, “परमप्रभुया वचन न्‍यँ–

\VS{17}छंगु दरबारय् दुगु फुक्‍क चिज व छिमि पुर्खातय्‌सं थौं तक मुंकातःगु फुक्‍क बेबिलोनय् यंकीगु दिं धात्‍थें वइतिनि, छुं नं त्‍वःताथकी मखु, परमप्रभुं धयादी।\XREF{✡}{{\XO 20:17 }{\XO{२०:१७
}}{\XT{२ राज २४:१३; २ इति ३६:१०}}}

\VS{18}अले छिकपिनि सन्‍तानत, छिं बुइकूपिं छिगु ला व हि मध्‍ये नं गुलिं गुलिंसित ज्‍वनाः बेबिलोनय् यंकी। अले बेबिलोनय् जुजुया दरबारय् सेवा यायेत नपुंसक दय्‌की।”\XREF{✡}{{\XO 20:18 }{\XO{२०:१८
}}{\XT{२ राज २४:१४-१५; २ इति ३३:११; दान १:१-७}}}


\par }{\PP \VS{19}हिजकियां यशैयायात लिसः बिल, “छिं धयादीगु परमप्रभुया वचन बांलाः।” छाय्‌धाःसा वं बिचाः यात, “जि म्‍वानाच्‍वंतले शान्‍ति व सुरक्षा दइगु जूसा थ्‍व बां हे लाः।”


\par }{\SH हिजकिया जुजुया राज्‍यया अन्‍त
\par }
{\R २ इति ३२:३२-३३

\par }{\PP \VS{20}हिजकिया जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वयागु बहादुरी व गुकथं वं पुखू व सुरुङ दय्‌काः शहरय् लः हल व फुक्‍क यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{21}हिजकिया थः पुर्खात थें सित। वयागु थासय् वया काय् मनश्‍शे जुजु जुल।




\par }\Chap{21}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु मनश्‍शे
\par }
{\R २ इति ३३:१-२०

\par }{\PP \VerseOne{1}मनश्‍शे झिंनिदँ दुबलय् जुजु जूगु खः\FTNT{*}{{\FR 21:1 }{\FR{२१:१
}}{\FT{ई.पु. ६९७ थुबलय्‌निसें मनश्‍शें थः बौ हिजकियानापं मिलय् जुयाः हिजकिया सीगु दँ ई.पु. ६८६ तक राज्‍य यात
}}}। वं यरूशलेमय् नेय्‌न्‍यादँ तक राज्‍य यात। वया मांया नां हेप्‍सीबा खः।

\VS{2}वं परमप्रभुं इस्राएलीतय्‌गु न्‍ह्यःनं पितिनाछ्वःपिं जातितय्‌सं याःथें परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात।\XREF{✡}{{\XO 21:2 }{\XO{२१:२
}}{\XT{यर १५:४}}}

\VS{3}वं थः बौ हिजकिया जुजुं नाश यानाब्‍यूगु पुजा याइगु थाय्‌त हाकनं दय्‌कल। अले इस्राएलयाम्‍ह जुजु आहाबं याःथें हे वं बालद्यःयात पुजा याइगु वेदीत व अशेरा द्यःमय्‌जुयागु थां दय्‌कल। वं आकाशय् दुगु नगुतय्‌त नं भागियानाः पुजायात।

\VS{4}वं परमप्रभुया देगलय् वेदीत दय्‌कल, उगु देगःया बारे परमप्रभुं धयादीगु खः, “यरूशलेमय् जिं थःगु नां तये।”\XREF{✡}{{\XO 21:4 }{\XO{२१:४
}}{\XT{२ शमू ७:१३}}}

\VS{5}उलि जक मखु वं परमप्रभुया देगःया निगुलिं चुकय् नं आकाशया नगुत पुजा याइगु वेदीत दय्‌कल।

\VS{6}वं थःकाय्‌यात मिइ बलि बिल। वं तन्‍त्रमन्‍त्र यात, छुक बिछुक मानय् यात। सीकं दुबिना वइम्‍ह मनू व झाँक्री ज्‍या याइम्‍हय्‌सिके सल्‍लाह काल। वं परमप्रभुयात मयःगु व वय्‌कःयात तंचाय्‌कीगु यक्‍व मभिंगु ज्‍या यात।


\par }{\PP \VS{7}थःम्‍हं दय्‌के ब्‍यूगु अशेरा द्यःमय्‌जुया थां परमप्रभुया देगलय् तल, उगु देगःया बारे परमप्रभुं दाऊद व वया काय् सोलोमनयात थथे धयादीगु खः, “जिं थ्‍व देगलय् व इस्राएलया फुक्‍क कुलतपाखें ल्‍ययागु यरूशलेमय् जिं न्‍ह्याबलेंया निंतिं जिगु नां तये।\XREF{✡}{{\XO 21:7 }{\XO{२१:७-८
}}{\XT{१ राज ९:३-५; २ इति ७:१२-१८}}}

\VS{8}इमिसं जिगु फुक्‍क आज्ञा मानय् यानाः जिम्‍ह दास मोशां इमित ब्‍यूगु फुक्‍क विधि व नियम होश यानाः पालन यात धाःसा जिं इमि पुर्खातय्‌त बियागु देशं इस्राएलीतय्‌त थुखे उखे चाःहिके बी मखु।”

\VS{9}तर मनूतय्‌सं परमप्रभुया खँ मन्‍यन। मनश्‍शें इमित मखुगु लँय् यंकल। इमिसं परमप्रभुं इस्राएलीतय् न्‍ह्यःने नाश यानादीगु जाति जातितय्‌सं स्‍वयाः अप्‍वः मभिंगु ज्‍या यात।


\par }{\PP \VS{10}परमप्रभुं थः दास अगमवक्तातपाखें थथे धयादिल,

\VS{11}“यहूदायाम्‍ह जुजुं मनश्‍शें याः थें घच्‍चाइपुगु ज्‍या याःगु दु। वं इस्राएलीत स्‍वयाः न्‍ह्यः थ्‍व देशय् च्‍वनाच्‍वंपिं एमोरीतय्‌सं स्‍वयाः अप्‍वः मभिंगु ज्‍या यानाः थःगु मूर्तितपाखें यहूदायात पाप याकूगु दु।

\VS{12}अथे जुयाः इस्राएलया परमप्रभु परमेश्‍वरं थथे धयादी – स्‍व, जिं यहूदा व यरूशलेमय् थज्‍याःगु विपत्ति हयाबी कि व न्‍यनीपिं सकसिगुं न्‍हाय्‌पं पीसे च्‍वनी।

\VS{13}जिं सामरियाय् तयागु नापे याइगु खिपः व आहाबया घरानाया लागि यख्‍खानागु गं हे यरूशलेमय् तयाबी। सुनानं न्‍याक्‍क सिलाः भ्‍वपुइकूगु भु थें जिं यरूशलेमयात न्‍याक्‍क सिलाबी।

\VS{14}जिं थः प्रजाया ल्‍यंदुपिन्‍त त्‍वःताः इमि शत्रुतय्‌गु ल्‍हातय् तयाबी। शत्रुतय्‌सं इमित त्‍याकी अले इमिगु देश लुटे याइ।

\VS{15}छाय्‌धाःसा इमिसं जितः मयःगु मभिंगु ज्‍या याःगु दु। इमि पुर्खा मिश्रं पिहां वःगु दिनंनिसें थौं तक इमिसं जितः तंचाय्‌कूगु दु।”


\par }{\PP \VS{16}मनश्‍शेनं यक्‍व निर्दोष मनूत नं स्‍यात, वं स्‍याःपिं मनूतय्‌गु हिं यरूशलेमया छगू कुन्‍चांनिसें मेगु कुन्‍चातक जाःगु खः। अले वं यहूदायात पाप याकल, इमिसं परमप्रभुया मिखाय् बांमलाःगु ज्‍या यात।


\par }{\PP \VS{17}मनश्‍शे जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या व वं याःगु पाप यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{18}मनश्‍शे थः पुर्खात थें सित। वयात उज्‍जाया क्‍यब धाइगु वयागु हे दरबारया क्‍यबय् थुन। वयागु थासय् वया काय् आमोन जुजु जुल।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु आमोन
\par }
{\R २ इति ३३:२१-२५

\par }{\PP \VS{19}आमोन निइनिदँ दुबलय्\FTNT{†}{{\FR 21:19 }{\FR{२१:१९
}}{\FQ{निइनिदँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ६४२
}}} जुजु जुल। वं यरूशलेमय् निइदँ राज्‍य यात। वया मांया नां हारूसया म्‍ह्याय् मशुल्‍लेमेत खः। व योत्‍बायाम्‍ह खः।

\VS{20}वया बौ मनश्‍शें याःथें हे वं नं परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात।

\VS{21}आमोन थः बौ थें हे जुल। वं थः बौनं पुजा याःपिं मूर्तितय्‌त हे पुजा यात।

\VS{22}वं परमप्रभु थः पुर्खातय् परमेश्‍वरयात त्‍वःतल। व परमप्रभुया लँय् मवं।


\par }{\PP \VS{23}आमोनया हाकिमतय्‌सं वयागु विरोधय् ग्‍वःसाः ग्‍वल, जुजुयात वयागु हे दरबारय् स्‍यात।

\VS{24}अले देशयापिं मनूतय्‌सं जुजु आमोनया विरोधय् ग्‍वसाः ग्‍वःपिं सकसितं स्‍यात। अले इमिसं वया काय् योशियाहयात वयागु थासय् जुजु दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{25}आमोन जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{26}वयात उज्‍जाया क्‍यबय् दुगु थःगु हे चिहानय् थुन। वया लिपा वया काय् योशियाह जुजु जुल।




\par }\Chap{22}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु योशियाह
\par }
{\R २ इति ३४:१-२

\par }{\PP \VerseOne{1}योशियाह च्‍यादँ दुबलय्\FTNT{*}{{\FR 22:1 }{\FR{२२:१
}}{\FQA{च्‍यादँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु ६४०}}} जुजु जूगु खः। वं स्‍विछदँ यरूशलेमय् राज्‍य यात। वया मांया नां अदायाहया म्‍ह्याय् यदीता खः। व बोस्‍कतयाम्‍ह खः।

\VS{2}वं परमप्रभुयात यःगु बांलाःगु ज्‍या यात। वं जव खव गनं मवंसें थः पुर्खा दाऊदयागु लँ लित।\XREF{✡}{{\XO 22:2 }{\XO{२२:१-२
}}{\XT{यर ३:६}}}


\par }{\SH व्‍यवस्‍थाया सफू लुयावःगु
\par }
{\R २ इति ३४:८-२८

\par }{\PP \VS{3}थः जुजु जूगु झिंच्‍यागूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 22:3 }{\FR{२२:३
}}{\FQ{झिंच्‍यागूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ६२२
}}} योशियाह जुजुं मशुल्‍लामया छय्, असल्‍याहया काय् छ्यान्‍जे शापानयात थथे धयाः परमप्रभुया देगलय् छ्वत,

\VS{4}“हिल्‍कियाह दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारीयाथाय् वनाः धा, ‘परमप्रभुया देगलय् हःगु वहः व लुखा पिवाःतय्‌सं मनूतय्‌के काःगु ध्‍यबा मुंकाः

\VS{5}परमप्रभुया देगः ल्‍ह्वनेगु जिम्‍मा काःपिं मनूतय्‌त ब्‍यु, इमिसं व ध्‍यबा देगःया स्‍यंगु थासय् ल्‍ह्वनेत देगः ल्‍ह्वनिपिं मनूतय्‌त बीमाः।

\VS{6}अर्थात सिकःमि, दकःमि व दय्‌किपिन्‍त। देगः ल्‍ह्वनेत सिँ व चानातःगु ल्‍वहं इमिसं न्‍यायेमा।

\VS{7}तर इमित ब्‍यूगु धिबाया ल्‍याःचाः इमिके काये मते। छाय्‌धाःसा इमिसं विश्‍वास यायेबहः जुयाः ज्‍या यानाच्‍वंगु दु।’ ”\XREF{✡}{{\XO 22:7 }{\XO{२२:७
}}{\XT{२ राज १२:१५}}}


\par }{\PP \VS{8}दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी हिल्‍कियाहं छ्यान्‍जे शापानयात धाल, “जिं परमप्रभुया देगलय् व्‍यवस्‍थाया सफू लुइकागु दु।” वं सफू शापानयात बिल, वं व ब्‍वन।

\VS{9}अले छ्यान्‍जे शापान जुजुयाथाय् वनाः वयात थथे धाल, “छिकपिनि हाकिमतय्‌सं परमप्रभुया देगलय् दुगु धिबा कयाः देगलय् ज्‍या याइपिं व देगः ल्‍ह्वनेगु जिम्‍मा काःपिन्‍त ब्‍यूगु दु।”

\VS{10}अनंलि छ्यान्‍जे शापानं जुजुयात थथे नं धाल, “दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी हिल्‍कियाहं जितः छगू सफू ब्‍यूगु दु।” अले शापानं व जुजुया न्‍ह्यःने ब्‍वना न्‍यंकल।


\par }{\PP \VS{11}व्‍यवस्‍थाया सफुलिइ च्‍वयातःगु खँ न्‍यनाः जुजुं थःगु जामालं खुत।

\VS{12}वं दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी हिल्‍कियाह, शापानया काय् अहीकाम, मीकायाया काय् अक्‍बोर, छ्यान्‍जे शापान व जुजुनापं जुइम्‍ह असायाहयात थ्‍व उजं बिल,

\VS{13}“जिगु थःगु हे निंतिं, प्रजाया निंतिं व फुक्‍क यहूदाया निंतिं थ्‍व लुयावःगु सफुलिइ छु च्‍वयातःगु दु धकाः वनाः परमप्रभुयाके न्‍यनेकने या। झी खनाः परमप्रभु तसकं तंचायादीगु दु, छाय्‌धाःसा झी पुर्खातय्‌सं थ्‍व सफूयागु वचन पालन याःगु मदु। इमिसं उकी च्‍वया तःकथं ज्‍या याःगु मदु।”


\par }{\PP \VS{14}पुजाहारी हिल्‍कियाह, अहीकाम, अक्‍बोर, शापान व असायाह दरबारया वसः स्‍वइम्‍ह हरहसया छय्, तिक्‍भाया काय् शल्‍लूमया कलाः अगमवादिनी हुल्‍दायाथाय् खँ ल्‍हायेत वन। व यरूशलेमया न्‍हूगु त्‍वालय् च्‍वनीगु खः।


\par }{\PP \VS{15}वं इमित धाल, “परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरं थथे धयादी – छिमित जिथाय् छ्वयाहःम्‍ह मनूयात धा,

\VS{16}‘परमप्रभुं थथे धयादी – यहूदाया जुजुं ब्‍वंगु थ्‍व सफुलिइ च्‍वया तःकथं जिं थ्‍व थासय् व थनच्‍वंपिं फुक्‍क मनूतय्‌थाय् विपत्ति हयेत्‍यनागु दु।

\VS{17}इमिसं जितः त्‍वःतूगु दु, मेपिं द्यःतय्‌गु न्‍ह्यःने धुपाँय् च्‍याकूगु दु। अले थःगु हे ल्‍हातं दय्‌कूगु मूर्तितपाखें जितः तंचाय्‌कूगु दु। उकिं थ्‍व थाय्‌या विरोधय् जितः तं पिहां वःगु दु। अले व क्‍वलाइ मखु।’

\VS{18}अय्‌नं परमप्रभुयात न्‍यनेकने यायेत छ्वयाहःम्‍ह यहूदाया जुजुयात छिमिसं थ्‍व हे खँ धा, ‘छिं न्‍यनादीगु वचनया बारे परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरं थथे धयादी –

\VS{19}थ्‍व शहर व थनच्‍वंपिं मनूतय्‌त सराः लाइ अले उजाड जुइ धकाः देश व व थनच्‍वंपिं मनूतय्‌गु विरोधय् जिं धयागु खँ न्‍यनाः परमप्रभुया न्‍ह्यःने छ नुगः मछिंकाः क्‍वमिलु जुल। अले छं परमप्रभुया न्‍ह्यःने पस्‍ताय् चायाः ख्‍वख्‍वं, थःगु जामालं खुल। अथे जुयाः जिं छंगु प्रार्थना न्‍यनागु दु धकाः परमप्रभुं धयादी।

\VS{20}उकिं जिं छन्‍त छिमि पुर्खात थें सिनावनेबी, जिं छन्‍त याउँक थुने। थ्‍व थासय् जिं हयेगु विपत्ति छं स्‍वयेमाली मखु।’ ”

\par }{\PP अले इमिसं लिहां वयाः जुजुयात थ्‍व खबर बिल।




\par }\Chap{23}{\SH योशियाहं मूर्ति पुजा मदयेकाछ्वःगु
\par }
{\R २ इति ३४:३-७,२९-३३

\par }{\PP \VerseOne{1}जुजुं यहूदा व यरूशलेमयापिं फुक्‍क थकालितय्‌त सःतके छ्वत।

\VS{2}अले जुजु परमप्रभुया देगलय् वन। वनापं यहूदायापिं मनूत, यरूशलेमयापिं मनूत, पुजाहारीत व अगमवक्तात, चिधंपिंनिसें तःधंपिं फुक्‍क मनूत दु। अले वं परमप्रभुया देगलय् लुयावःगु सफुलिइ च्‍वयातःगु फुक्‍क खँ इमित ब्‍वना न्‍यंकल।

\VS{3}जुजुं थांया लिक्‍क दनाः “जि परमप्रभुया ल्‍यू वने, वय्‌कःया आज्ञा, विधि व नियम तनमन बियाः पालन याये अले थ्‍व सफुलिइ च्‍वयातःगु खँ पूवंके धकाः बाचा चिल।” फुक्‍क मनूतय्‌सं नं थथे धकाः हे बाचा चिल।


\par }{\PP \VS{4}जुजुं दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी हिल्‍कियाह, पुजाहारीत व लुखा पिवाःतय्‌त परमप्रभुया देगलय् दुगु बालद्यः, अशेरा द्यःमय्‌जु व आकाशया नगुतय्‌गु लागि दय्‌कूगु थलबल ज्‍वना वा धकाः उजं बिल। वं उपिं फुक्‍क थलबलयात यरूशलेमया पिने, किद्रोनया ब्‍यासिइ यंकाः छ्वयेकाबिल अले नौ बेथेलय् यंकल।\XREF{✡}{{\XO 23:4 }{\XO{२३:४-६
}}{\XT{२ राज २१:३; २ इति ३३:३}}}

\VS{5}अले वं यहूदाया जुजुपिन्‍सं यहूदाया शहर शहरय् व यरूशलेमया लिक्‍क लाःगु पुजा याइगु थासय् बालद्यः, सूर्य, तिमिला, नगुतय्‌गु लागि धुपाँय् च्‍याकेत यहूदायापिं जुजुपिन्‍सं ल्‍ययातःपिं द्यःपालातय्‌त लिकाल।

\VS{6}वं परमप्रभुया देगलं अशेरा द्यःमय्‌जुया थां लिकयाः यरूशलेमया पिने किद्रोन ब्‍यासिइ यंकाः अन हे छ्वयेकाबिल। अले उकियात चुंचुं यानाः साधारण मनूतय्‌गु चिहानय् ह्वलाबिल।

\VS{7}वं परमप्रभुया देगलय् दुने दुगु मिजं वेश्‍यात च्‍वनीगु छेँ थुनाबिल। अन मिसातय्‌सं अशेरा द्यःमय्‌जुया लागि पर्दा थाइगु खः।


\par }{\PP \VS{8}योशियाहं यहूदाया फुक्‍क शहरय् च्‍वनिपिं पुजाहारीतय्‌त हल, अले द्यःपालातय्‌सं धुपाँय् च्‍याकीगु गेबांनिसें बेर्शबा तकया पुजा याइगु थाय्‌यात अशुद्ध यानाबिल। वं शहरया बडा-हाकिम यहोशूया ध्‍वाखाया लिक्‍क शहरया ध्‍वाखाय् दुगु देगःचात स्‍यंकाबिल। थ्‍व ध्‍वाखा शहरय् दुहां वनीगु ध्‍वाखाया खवपाखे दु।

\VS{9}थुपिं पुजा याइगु थाय्‌या पुजाहारीतय्‌सं यरूशलेमय् परमप्रभुया वेदीइ सेवा मयाः। तर इमिसं थः पुजाहारी पासापिंलिसें सोडा मदुगु मरि नइगु।


\par }{\PP \VS{10}जुजु योशियाहं मोलोखया निंतिं सुनानं थःकाय् वा म्‍ह्याय्‌यात मिइ छाये मफयेमाः धकाः बेन-हिन्‍नोमया खोँचय् दुगु द्यःपुजा याइगु थाय् तोपेतयात अशुद्ध यानाबिल।\XREF{✡}{{\XO 23:10 }{\XO{२३:१०
}}{\XT{लेवी १८:२१; यर ७:३१; १९:१-६; ३२:३५}}}

\VS{11}परमप्रभुया देगःया ध्‍वाखाय् यहूदाया जुजुपिन्‍सं सूर्यया पुजा यायेत नातान-मेलेक धाःम्‍ह छम्‍ह हाकिमया क्‍वथा लिक्‍क लाःगु चुकय् तयातःगु सलत चीकाछ्वल। अले सूर्ययात देछाःगु रथत योशियाहं छ्वयेकाबिल।


\par }{\PP \VS{12}आहाजया छेँय् च्‍वय्‌च्‍वंगु क्‍वथाया लिक्‍क च्‍वंगु कःसिइ यहूदाया जुजुपिन्‍सं दय्‌कूगु वेदीत, अले परमप्रभुया देगलय् निगुलिं चुकय् मनश्‍शें दय्‌कूगु वेदीत वं थुनाबिल। वं उपिं वेदीयात चुंचुं यानाः किद्रोन ब्‍यासिइ वांछ्वयाबिल।\XREF{✡}{{\XO 23:12 }{\XO{२३:१२
}}{\XT{२ राज २१:५; २ इति ३३:५}}}

\VS{13}वं सोलोमन जुजुं यरूशलेमया पुर्बपाखे, बिनाशया डाँडाया\FTNT{*}{{\FR 23:13 }{\FR{२३:१३
}}{\FQ{बिनाशया डाँडा
}}{\FT{न्‍हूगु नियमय् इमिसं थ्‍व डाँडायात जैतूनया सिमाया डाँडा धकाः धाइगु स्‍वयादिसँ,
}}{\XT{१ राज ११:७}}} दच्‍छिन कुन्‍चाय् सीदोनीतय् घच्‍चाइपूम्‍ह द्यःमय्‌जु अश्‍तोरेत, मोआबीतय् घच्‍चाइपूम्‍ह द्यः कमोश व अम्‍मोनीतय् घच्‍चाइपूम्‍ह द्यः मोलेखया निंतिं दय्‌कूगु पुजा याइगु थाय्‌त अशुद्ध यानाबिल।

\VS{14}योशियाह जुजुं पुजा याइगु ल्‍वहंया थांत कुचा कुचा यानाबिल। अशेरा द्यःमय्‌जुया थां पालाः क्‍वःथलाबिल। उगु थासय् सीपिं मनूतय्‌गु क्‍वँचं जाय्‌काबिल।


\par }{\PP \VS{15}इस्राएलयात पाप याकूम्‍ह नबातया काय् यारोबामं दय्‌कूगु बेथेलय् दुगु पुजा याइगु थाय् व वेदी नं वं स्‍यंकाबिल। वं व पुजा याइगु थाय्‌यात छ्वयेकाबिल। उकियात चुंचुं यानाबिल। अशेरा द्यःमय्‌जुया थांयात नं छ्वयेकाबिल।\XREF{✡}{{\XO 23:15 }{\XO{२३:१५
}}{\XT{१ राज १२:३३}}}

\VS{16}अनंलि योशियाहं थुखे उखे स्‍वल। डाँडाया लिक्‍क लाःगु चिहानत खनाः वं उपिं चिहानं क्‍वँय् लिकाकेबिल। अले उगु वेदीयात अशुद्ध यायेत क्‍वँय् अन हे छ्वयेकाबिल। थ्‍व खँया अगमवाणी याःम्‍ह परमेश्‍वरया मनूपाखें न्‍ववाःगु परमप्रभुया वचनकथं वं थ्‍व ज्‍या यात।\XREF{✡}{{\XO 23:16 }{\XO{२३:१६
}}{\XT{१ राज १३:२}}}


\par }{\PP \VS{17}अले जुजुं न्‍यन, “जिं खनागु व थां छु खः लय् सा?”

\par }{\PP अले शहरयापिं मनूतय्‌सं वयात धाल, “व ला यहूदां वयाः बेथेलया वेदीया विरोधय् छिं यानादीगु फुक्‍क ज्‍याया अगमवाणी याःम्‍ह परमेश्‍वरया मनूया चिहानया चिं खः।”\XREF{✡}{{\XO 23:17 }{\XO{२३:१७
}}{\XT{१ राज १३:३०-३२}}}


\par }{\PP \VS{18}वं धाल, “अथे खःसा उकियात त्‍वःताब्‍यु। छिपिं सुनानं वयागु क्‍वँय्‌यात लिकाये मते।” उकिं इमिसं वयागु व सामरियां वःम्‍ह अगमवक्ताया क्‍वँय्‌यात अथें त्‍वःताबिल।


\par }{\PP \VS{19}हानं इस्राएलया जुजुपिन्‍सं सामरियाया शहर शहरय् दय्‌कूगु पुजा याइगु थाय्‌त, गुकियात दय्‌काः इस्राएलयापिं जुजुपिन्‍सं परमप्रभुयात तंचायेकूगु खः, व फुक्‍कयात योशियाहं बेथेलय् याःगु थें क्‍वःथलाबिल अले अशुद्ध यानाबिल।

\VS{20}अनया पुजा याइगु थाय्‌यापिं फुक्‍क द्यःपालातय्‌त योशियाहं इमिगु वेदीइ स्‍यात अले वेदीइ वं इमिगु क्‍वँय् छ्वयेकल। अनंलि व यरूशलेमय् लिहां वल।


\par }{\SH योशियाहं छुत्‍काराया नखः हंगु
\par }
{\R २ इति ३५:१-१९

\par }{\PP \VS{21}जुजुं फुक्‍क मनूतय्‌त थ्‍व उजं बिल, “परमप्रभु थः परमेश्‍वरया छुत्‍काराया नखः बाचाया सफुलिइ च्‍वया तः थें हँ।”

\VS{22}न्‍याय याइपिनिगु इलंनिसें अले इस्राएलयापिं जुजुपिं व यहूदाया जुजुपिनिगु इलंनिसें थुखे थज्‍याःगु छुत्‍काराया नखः गुबलें हंगु मदुनि।

\VS{23}तर योशियाह जुजु जूगु झिंच्‍यागूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 23:23 }{\FR{२३:२३
}}{\FQ{झिंच्‍यागूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ६२३}}} यरूशलेमय् परमप्रभुया निंतिं थ्‍व छुत्‍काराया नखः हन।


\par }{\PP \VS{24}हानं परमप्रभुया देगलय् दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी हिल्‍कियाहं लुइकूगु व्‍यवस्‍थाया सफुलिइ च्‍वयातःगु खँ पूवंकेत योशियाहं फुक्‍क तन्‍त्रमन्‍त्र याइपिं, बोक्‍सी ज्‍या याइपिं, छेँ द्यःत व मूर्तित अले यहूदा व यरूशलेमय् खनेदुगु फुक्‍क घचाइपुगु चिजयात मदयेका छ्वल।

\VS{25}दुनुगलंनिसें तनमन बियाः मोशायागु फुक्‍क आज्ञा पालन यानाः परमप्रभुपाखे अथे लिहां वःम्‍ह सुं नं जुजु योशियाह थें न्‍हापा वा लिपा दुगु मदुनि।\XREF{✡}{{\XO 23:25 }{\XO{२३:२५
}}{\XT{व्‍य ६:५}}}


\par }{\PP \VS{26}अय्‌नं मनश्‍शे जुजुया ज्‍यां यानाः यहूदाया विरोधय् पिहां वःगु परमप्रभुया तं आः तक नं क्‍वमला।

\VS{27}परमप्रभुं धयादिल, “गथे जिं इस्राएलयात पितिनाछ्वया, अथे हे यहूदायात नं जिं जिगु न्‍ह्यःनं पितिनाछ्वये। अले जिं ल्‍ययागु यरूशलेम शहर अले उगु देगः, गुकियागु बारे जिं अन ‘जिगु नां दइ धकाः धयागु खः,’ उकिया विरोधय् जिं ल्‍हाः ल्‍ह्वने।”


\par }{\SH योशियाहया शासनया अन्‍त
\par }
{\R २ इति ३५:२०–३६:१

\par }{\PP \VS{28}योशियाह जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।


\par }{\PP \VS{29}योशियाह जुजु जुयाच्‍वंबलय् हे मिश्र देशयाम्‍ह जुजु फारो नेको अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयात ग्‍वाहालि यायेत यूफ्रटिस खुसि तक वन। योशियाह जुजु वलिसें लडाइँ यायेत न्‍ह्यज्‍यात। तर नेकोनं वलिसें लडाइँ यानाः वयात मगिद्दोय् स्‍यात।

\VS{30}योशियाहया च्‍यःतय्‌सं वयागु सीम्‍ह रथय् तयाः मगिद्दों यरूशलेमय् हल। वयात वयागु हे चिहानय् थुन। अनंलि देशयापिं मनूतय्‌सं योशियाहया काय् यहोआहाजयात अभिषेक यानाः वया बौया थासय् जुजु दय्‌कल।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु यहोआहाज
\par }
{\R २ इति ३६:२-४

\par }{\PP \VS{31}यहोआहाज निइस्‍वदँ दुबलय्\FTNT{‡}{{\FR 23:31 }{\FR{२३:३१
}}{\FQA{निइस्‍वदँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ६०९}}} जुजु जुल। वं यरूशलेमय् स्‍वला राज्‍य यात। वया मांया नां यर्मियाया म्‍ह्याय् हमुतल खः। व लिब्‍नायाम्‍ह खः।

\VS{32}वं थः पुर्खातय्‌सं याःगु थें परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात।

\VS{33}वं यरूशलेमय् शासन मयायेमा धकाः फारो नेकोनं वयात सिखलं चिनाः हमात देशया रिब्‍लाय् कुनाबिल। वं यहूदायात स्‍विप्‍यसः (३,४००) किलोग्राम वहः व स्‍विप्‍यंगू किलोग्राम (३४) लुँ कर पुइकल।


\par }{\PP \VS{34}फारो नेकोनं योशियाहया मेम्‍ह काय् एल्‍याकीमयात वया बौया थासय् जुजु दय्‌कल। वयागु नां हिलाः यहोयाकीम तल। वं यहोआहाजयात धाःसा मिश्र देशय् यंकल। व अन हे सित।\XREF{✡}{{\XO 23:34 }{\XO{२३:३४
}}{\XT{यर २२:११-१२}}}

\VS{35}फारो नेकों फ्‍वंगु लुँ व वहः पुलेत यहोयाकीमं देशयापिं मनूतय्‌के कर काल। देशयापिं मनूतय्‌के इमिगु हैसियत कथं वहः व लुँ वं फारोयात बीत कर काल।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु यहोयाकीम
\par }
{\R २ इति ३६:५-८

\par }{\PP \VS{36}यहोयाकीम निइन्‍यादँ दुबलय्\FTNT{§}{{\FR 23:36 }{\FR{२३:३६
}}{\FQA{निइन्‍यादँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ६०९}}} जुजु जुल, वं यरूशलेमय् झिंछदँ राज्‍य यात। वया मांया नां पदायाहया म्‍ह्याय् जबीदा खः। व रूमायाम्‍ह खः।\XREF{✡}{{\XO 23:36 }{\XO{२३:३६
}}{\XT{यर २२:१८-१९; २६:१-६}}}

\VS{37}वं थः पुर्खातय्‌सं याःगु थें परमप्रभुयात मयःगु मभिंगु ज्‍या यात।




\par }\Chap{24}{\PP \VerseOne{1}यहोयाकीम जुजु जुयाच्‍वंबलय् बेबिलोनयाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरं देशय् हमला यात। यहोयाकीम स्‍वदँ तक वयागु अधीनय् च्‍वन। तर स्‍वदँ लिपा वं थःगु मन हीकाः नबूकदनेसरया विरोधय् विद्रोह यात।\XREF{✡}{{\XO 24:1 }{\XO{२४:१
}}{\XT{यर २५:१-३८; दान १:१-२}}}

\VS{2}परमप्रभुं यहोयाकीमलिसें ल्‍वायेत व यहूदायात नाश यायेत बेबिलोनी, अरामी, मोआबी व अम्‍मोनीतय् लुतपात याइगु पुचः छ्वयाहल। थ्‍व परमप्रभुं थः दास अगमवक्तातपाखें धयादीगु वचनकथं जुल।

\VS{3}परमप्रभुया उजंकथं हे यहूदाय् थ्‍व विपत्ति वःगु खः। मनश्‍शें यक्‍वः पाप याःगुलिं वय्‌कलं थःगु न्‍ह्यःनं यहूदायात नाश यानाछ्वयेगु क्‍वछिनादीगु खः।

\VS{4}मनश्‍शें निर्दोष मनूतय्‌गु हिं यरूशलेमयात जाय्‌काब्‍यूगु खः। अले परमप्रभुं क्षमा बी मास्‍ति वयेकामदी।


\par }{\PP \VS{5}यहोयाकीम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु मेमेगु घटना, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{6}यहोयाकीम थः पुर्खात थें सित। वया लिपा वया काय् यहोयाकीन जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{7}मिश्रयाम्‍ह जुजु हाकनं गुबलें मिश्रं पिहां मवः। छाय्‌धाःसा बेबिलोनयाम्‍ह जुजुं मिश्रयागु खुसिंनिसें कयाः यूफ्रेटिस खुसि तक वयागु फुक्‍क लागा थःगु अधीनय् काःगु खः।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु यहोयाकीन
\par }
{\R २ इति ३६:९-१०

\par }{\PP \VS{8}यहोयाकीन झिंच्‍यादँ दुबलय्\FTNT{*}{{\FR 24:8 }{\FR{२४:८
}}{\FQ{झिंच्‍यादँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ५९८}}} जुजु जुल। वं यरूशलेमय् स्‍वला राज्‍य यात। वया मांया नां यरूशलेमयाम्‍ह एल्‍नातानया म्‍ह्याय् नहूस्‍ता खः।

\VS{9}थः बौनं याःगु थें वं परमप्रभुयत मयःगु मभिंगु ज्‍या यात।


\par }{\PP \VS{10}अबलय् बेबिलोनयाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरया हाकिमतय्‌सं यरूशलेमय् हमला यानाः उकियात घेरय् यात।

\VS{11}थः हाकिमतय्‌सं अथे घेरय् यानाच्‍वंबलय् नबूकदनेसर थः हे यरूशलेमय् वल।

\VS{12}यहूदाया जुजु यहोयाकीन, वया मां, वयात सल्‍लाहबीपिं, वया भारदारत सकसिनं थःपिन्‍त वयागु ल्‍हातय् लःल्‍हाना बिल।

\par }{\PP बेबिलोनयाम्‍ह जुजुं थः जुजु जूगु च्‍यागूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 24:12 }{\FR{२४:१२
}}{\FQ{च्‍यागूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु अप्रिल ई.पु. ५९७}}} यहोयाकीनयात ज्‍वनाः कुन।\XREF{✡}{{\XO 24:12 }{\XO{२४:१२
}}{\XT{यर २२:२४-३०; २४:१; २९:१-२}}}

\VS{13}परमप्रभुं धयादीगु थें परमप्रभुया देगःयागु व दरबारया धुकुतियागु फुक्‍क धन वं लिकाल, अले परमप्रभुयागु देगःयागु निंतिं इस्राएलयाम्‍ह जुजु सोलोमनं दय्‌कूगु लुँयागु फुक्‍क सामान यंकल।\XREF{✡}{{\XO 24:13 }{\XO{२४:१३-१५
}}{\XT{२ राज २०:१६-१८; यशै ३९:५-७}}}

\VS{14}वं यरूशलेमयापिं सकसितं ज्‍वना यंकल। हाकिमत, सिपाइँत, कारिगरत व मिस्‍त्रीत यानाः झिद्वःम्‍हय्‌सित ज्‍वना यंकल। तसकं गरीबतय्‌त जक वं त्‍वःताथकल।


\par }{\PP \VS{15}नबूकदनेसरं यहोयाकीनयात ज्‍वनाः बेबिलोनय् यंकल। वं यरूशलेमं रानीमां, वया कलाःपिं, वया हाकिमत व देशयापिं नांजाःपिं मनूतय्‌त यरूशलेमं बेबिलोनय् यंकल।\XREF{✡}{{\XO 24:15 }{\XO{२४:१५
}}{\XT{इज १७:१२}}}

\VS{16}बेबिलोनयाम्‍ह जुजुं न्‍हय्‌द्वःम्‍ह बल्‍लाःपिं व लडाइँ यायेफुपिं सिपाइँत, द्वःछिम्‍ह कारिगर व कलाकारतय्‌त नं बेबिलोनय् ज्‍वना यंकल।

\VS{17}वं यहोयाकीनया कका मत्तन्‍याहयात वयागु पलेसा जुजु दय्‌कल, अले वयागु नां हिलाः सिदकियाह तल।\XREF{✡}{{\XO 24:17 }{\XO{२४:१७
}}{\XT{यर ३७:१; इज १७:१३}}}


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु सिदकियाह
\par }
{\R २ इति ३६:११-१२; यर ५२:१-३

\par }{\PP \VS{18}सिदकियाह निइछदँ दुबलय्\FTNT{‡}{{\FR 24:18 }{\FR{२४:१८
}}{\FQA{निइछदँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. ५९७}}} जुजु जुल। वं यरूशलेमय् झिंछदँ राज्‍य यात। वया मांया नां हमुतल खः। व लिब्‍नाय् च्‍वंम्‍ह यर्मियाया म्‍ह्याय् खः।\XREF{✡}{{\XO 24:18 }{\XO{२४:१८
}}{\XT{यर २७:१-२२; २८:१-१७}}}

\VS{19}वं यहोयाकीम जुजुं याःथें परमप्रभुयात मयःगु मभिं ज्‍या यात।

\VS{20}परमप्रभु तंचायादीगुलिं थ्‍व फुक्‍क यरूशलेम व यहूदायात जू वःगु खः। लिपतय् वय्‌कलं इमित थःगु न्‍ह्यःनं पितिनाछ्वयादिल।

\par }{\PP सिदकियाहं बेबिलोनयाम्‍ह जुजुया विरोधय् विद्रोह यात।\XREF{✡}{{\XO 24:20 }{\XO{२४:२०
}}{\XT{इज १७:१५}}}




\par }\Chap{25}{\SH यरूशलेम पतन जूगु
\par }
{\R २ इति ३६:१३-२१; यर ५२:३-११

\par }{\PP \VerseOne{1}उकिं सिदकियाहं राज्‍य यानाच्‍वंगु गुंगूगु दँया\FTNT{*}{{\FR 25:1 }{\FR{२५:१
}}{\FQ{गुंगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु १५ जनवरी ई.पु. ५८८}}} झिगूगु लाया झिगूगु दुखुन्‍हु बेबिलोनयाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरं थः फुक्‍क सेना ज्‍वनाः यरूशलेमय् हमला याः वल। वं शहरया छचाःखेरं चा व ल्‍वहंया द्वम्‍बःचात दय्‌काः शहरयात घेरय् यात।\XREF{✡}{{\XO 25:1 }{\XO{२५:१
}}{\XT{यर २१:१-१०; ३४:१-५; इज २४:२}}}

\VS{2}सिदकियाह जुजुं राज्‍य यानाच्‍वंगु झिंछगूगु दँय्\FTNT{†}{{\FR 25:2 }{\FR{२५:२-३
}}{\FQA{झिंछगूगु दँ
}}{\FT{थथे धयागु ई.पु. १८ जुलाई ई.पु. ५८६}}} तक शहरयात घेरय् याना तल।


\par }{\PP \VS{3}प्‍यंगूगु लाया गुंगूगु दिंखुन्‍हु शहरय् तसकं अनिकाल जुल। मनूतय् छुं नं नये मन्‍त।

\VS{4}अबलय् शहरया पःखाः बेबिलोनीतय्‌सं तछ्यात। चान्‍हय् हे जुजुया क्‍यब लिक्‍कया निगू पःखाःया दथुया लुखां सिदकियाह व फुक्‍क सिपाइँत बिस्‍युं वन। बेबिलोनीत शहरया छचाःखेरं दुसां इपिं यर्दन खुसिया ब्‍यासिपाखे बिंस्‍यु वन।\XREF{✡}{{\XO 25:4 }{\XO{२५:४
}}{\XT{इज ३३:२१}}}


\par }{\PP \VS{5}तर बेबिलोनी सेनां जुजुयात लित, अले वयात यरीहोया ख्‍यलय् नापलाकाः ज्‍वन। वया फुक्‍क सिपाइँत वयात त्‍वःताः थुखे उखे बिस्‍युं वन।

\VS{6}अले इमिसं जुजुयात ज्‍वनाः रिब्‍लाय् बेबिलोनयाम्‍ह जुजुयाथाय् हल। जुजुं वयात सजाँय बीगु आज्ञा बिल।

\VS{7}इमिसं सिदकियाहया काय्‌पिन्‍त वयागु हे न्‍ह्यःने हेस्‍यात। अनंलि इमिसं वयागु मिखा ल्‍ह्वकाबिल। वयात कँय्‌या सिखलं चिनाः बेबिलोनय् यंकल।\XREF{✡}{{\XO 25:7 }{\XO{२५:७
}}{\XT{इज १२:१३}}}


\par }{\SH देगः थुनाब्‍यूगु
\par }
{\R यर ५२:१२-२३

\par }{\PP \VS{8}बेबिलोनयाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरं राज्‍य यानाच्‍वंगु झिंगुंगूगु दँया न्‍यागूगु लाया न्‍हय्‌न्‍हु दुखुन्‍हु\FTNT{‡}{{\FR 25:8 }{\FR{२५:८
}}{\FT{बेबिलोनयाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरं राज्‍य यानाच्‍वंगु झिंगुंगूगु दँया न्‍यागूगु लाया न्‍हय्‌न्‍हु दुखुन्‍हु १५ अगष्‍ट ५८६}}} बेबिलोनया जुजुया हाकिम व जुजुया अङ्गरक्षकतय् सेनापति नबूजरदान यरूशलेमय् वल।

\VS{9}वं परमप्रभुया देगः, दरबार व शहरया फुक्‍क छेँय् मि तयाबिल। ततःखागु फुक्‍क छेँ वं छ्वयेकाबिल।

\VS{10}जुजुया अङ्गरक्षकतय् सेनापतिनापं दुपिं बेबिलोनी सेनां यरूशलेमया चाकःछिं दुगु पखाः थुनाबिल।

\VS{11}सेनापति नबूजरदानं शहरय् ल्‍यंदुपिं मनूत, मेपिं मनूतय्‌त व बेबिलोनयाम्‍ह जुजुयाथाय् बिस्‍युं वंपिन्‍त ज्‍वनाः बेबिलोनय् यंकल।

\VS{12}तर छुं मदुपिं चीमिपिं मनूतय्‌त दाखक्‍यबय् व बुँइ ज्‍या याकेत यहूदाय् हे त्‍वःताथकल।


\par }{\PP \VS{13}बेबिलोनीतय्‌सं परमप्रभुया देगलय् दुगु कँय्‌या थां व लिधंसात, कँय्‌या तग्‍वःगु त्‍यांकि नं कुचा कुचा यात अले इमिसं फुक्‍क कँय् बेबिलोनय् यंकल।\XREF{✡}{{\XO 25:13 }{\XO{२५:१३
}}{\XT{१ राज ७:१५-२६; २ इति ३:१५-१७}}}

\VS{14}इमिसं वेदी सफा याइबलय् छ्यलिगु बेल्‍चा व नौ तयेगु थल, चिम्‍ता, गुँगू थनेगु मकः व देगलय् सेवा याइबलय् छ्यलिगु कँय्‌या थलबलत फुक्‍क यंकल।\XREF{✡}{{\XO 25:14 }{\XO{२५:१४
}}{\XT{१ राज ७:४५; २ इति ४:१६}}}

\VS{15}जुजुया अङ्गरक्षकतय् सेनापतिं गुँगू थनिगु मकः व छ्वाकिगु बातात, भिंगु लुँ वा वहलं दय्‌कातःगु फुक्‍क यंकल।


\par }{\PP \VS{16}सोलोमनं परमप्रभुया देगःया निंतिं दय्‌कूगु कँय्‌या निपु थां, थलबल व छगू त्‍यांकि तसकं झ्‍यातु, उकियात लनेफइ मखु।

\VS{17}निपु थां उत्‍थें च्‍वँ, निपुं हे ८.२ मिटर तजाः। च्‍वय् कँय्‌यागु १.३ मिटर तःजाःगु तपुलि दु। कँय्‌या जालि व धालेसिया बुत्तां चाकःछिं जाःगु दु। मेगु थां उकिया जालिनापं उत्‍थें च्‍वँ।


\par }{\SH यहूदाया मूनूत बेबिलोनय् यंकूगु
\par }
{\R यर ५२:२४-२७

\par }{\PP \VS{18}अङ्गरक्षकतय् सेनापतिं दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी सरायाह व निगूगु थासय्‌याम्‍ह पुजाहारी सपन्‍याहयात व स्‍वम्‍ह पालेतय्‌त नं ज्‍वना यंकल।

\VS{19}शहरय् ल्‍यनाच्‍वंपिं मध्‍ये वं सिपाइँतय् कप्‍तान व न्‍याम्‍ह जुजुयात सल्‍लाह बीपिन्‍त ज्‍वन। वं देशयापिं मनूतय्‌त सिपाँइलय् भर्ना याइम्‍ह दकलय् तःधंम्‍ह हाकिम व शहरय् लूपिं खुइम्‍ह सिपाइँतय्‌त नं ज्‍वन।

\VS{20}थुमित अङ्गरक्षकतय् कप्‍तान नबूजरदानं रिब्‍ला शहरय् बेबिलोनयाम्‍ह जुजुयाथाय् यंकल।

\VS{21}बेबिलोनयाम्‍ह जुजुं हमात देशया रिब्‍ला शहरय् इमित स्‍याकेबिल।

\par }{\PP थुकथं यहूदायापिं मनूतय्‌त थःगु देशं ज्‍वना यंकल।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह बडाहाकिम गदल्‍याह
\par }
{\R यर ४०:७-९; ४१:१-३

\par }{\PP \VS{22}बेबिलोनयाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरं शापानया छय्, अहीकामया काय् गदल्‍याहयात यहूदाय् थःम्‍हं त्‍वःताथकूपिं मनूतय् शासक ल्‍यल।

\VS{23}बेबिलोनयाम्‍ह जुजुं गदल्‍याहयात बडाहाकिम ल्‍यःगु खँ न्‍यनाः सेनाया फुक्‍क कप्‍तानत व इमि मनूत मिस्‍पाय् गदल्‍याहयाथाय् वल। थुपिं सेनापतित नतन्‍याहया काय् इश्‍माएल, कारेहया काय् योहानान, नतोपाती तन्‍हूमेतया काय् सरायाह व माकातीया काय् याजन्‍याह खः।

\VS{24}गदल्‍याहं इपिं व इमि मनूतय्‌त पाफयाः धाल, “बेबिलोनी सिपाइँत खनाः ग्‍याये मते। देशय् च्‍वनाः बेबिलोनयाम्‍ह जुजुया सेवा या, छिमिगु भिं जुइ।”


\par }{\PP \VS{25}तर न्‍हय्‌ला दुबलय्\FTNT{§}{{\FR 25:25 }{\FR{२५:२५}}{\FQ{न्‍हय्‌ला दुबलय्
}}{\FT{थथे धयागु अक्‍टोबर ई.पु. ५८६}}} जुजु खलःयाम्‍ह, एलीशामाया छय् व नतन्‍याहया काय् इश्‍माएलं झिम्‍ह मनूतय्‌त ज्‍वनावयाः गदल्‍याह व वलिसें मिस्‍पाय् दुपिं यहूदा व बेबिलोनयापिं मनूतय्‌त स्‍यानाबिल।

\VS{26}उकिं बेबिलोनीतलिसें ग्‍यानाः चिधिकःपिंलिसें तःधिकःपिं तक, सेनाया कप्‍तानत नं फुक्‍क मिश्र देशय् बिस्‍युं वन।\XREF{✡}{{\XO 25:26 }{\XO{२५:२६
}}{\XT{यर ४३:५-७}}}


\par }{\SH यहोयाकीनयात त्‍वःतूगु
\par }
{\R यर ५२:३१-३४

\par }{\PP \VS{27}एबील-मरोदक बेबिलोनयाम्‍ह जुजु जूगु दँय् वं यहोयाकीनयात झ्‍यालखानां त्‍वःतल। यहोयाकीनयात ज्‍वनाः बेबिलोनय् यंकूगु स्‍विन्‍हय्‌दँया झिंनिलाया निइन्‍हय्‌न्‍हु\FTNT{*}{{\FR 25:27 }{\FR{२५:२७
}}{\FQ{झिंनिलाया निइन्‍हय्‌न्‍ह
}}{\FT{थथे धयागु २२ मार्च ई.पु. ५६१}}} लिपा थथे जूगु खः।

\VS{28}वं वलिसें बांलाक न्‍ववानाः बांलाःगु व्‍यवहार यात। अले व थें बेबिलोनय् कैदी जुयाच्‍वंपिं मेपिं जुजुपिन्‍त स्‍वयाः वयात अज्‍ज अप्‍वः इज्‍जतया थासय् तल।

\VS{29}थुकथं यहोयाकीनं कैदीया वसः त्‍वःतल अले म्‍वाःतले न्‍ह्याबलें जुजुया टेबिलय् नल।

\VS{30}जुजुं वयात व म्‍वानाच्‍वंतले न्‍हियान्‍हिथं खर्च यायेत भत्ता बिल।

\par }