\NormalFont\ShortTitle{२ इतिहास}

{\MT इतिहासया निगूगु सफू

\par }{\IMT म्‍हसीका

\par }{\IP इतिहासया न्‍हापांगु सफू सिधय्‌धुंकाः थ्‍व निगूगु इतिहासया सफू शुरु जूगु दु। सोलोमन जुजु जुयाच्‍वंबलय्‌ जूगु घटनांनिसें शुरु जुयाः यरूशलेम पटन जूगु घटनाय्‌ थ्‍व सफू क्‍वचाःगु दु। सोलोमन जुजु सीधुंकाः वया काय् रहबाम जुजु जुल। रहबामं शासन यानाच्‍वंबलय्‌ यारोबामया नायःसूलय्‌ उत्तरया कुलतय्‌सं विद्रोह यात, उगु विद्रोहया घटनाया लिपा थ्‍व सफुलिइ दच्‍छिनया यहूदा राज्‍यया इतिहास दु। ई.पु. ५८६ लय्‌ यरूशलेम शहर तहसनहस जूबलय्‌ तकया घटना थ्‍व सफुलिइ दु।

\par }{\IOT धलः पौ

\par }{\IO सोलोमन जुजुया राज्‍य
{\IOR{१:१–९:३१}}

\par }{\IOB १. शुरुया ई
{\IOR{१:१-१७}}

\par }{\IOB २. देगः दय्‌कूगु
{\IOR{२:१–७:१०}}

\par }{\IOB ३. लिपांगु ई
{\IOR{७:११–९:३१}}

\par }{\IO उत्तरया कुलं विद्रोह याःगु
{\IOR{१०:१-१९}}

\par }{\IO यहूदाया जुजुत
{\IOR{११:१–३६:१२}}

\par }{\IO यरूशलेमया पतन
{\IOR{३६:१३-२३}}

\par }{\IB \par }
{\MT २ इतिहास



\par }\ChapOne{1}{\SH बुद्धिया निंतिं सोलोमनया प्रार्थना
\par }
{\PP \VerseOne{1}दाऊद जुजुया काय् सोलोमनं इस्राएल राज्‍यया शासन बल्‍लाक थःगु ल्‍हातय् काल। परमप्रभु वया परमेश्‍वर वनापं दी, परमप्रभुं सोलोमनयात तसकं तःधंकादिल।


\par }{\PP \VS{2}सोलोमनं इस्राएलयापिं सकलें नायःतय्‌त छक्‍वलं सःतल, अर्थात वं द्वःछिम्‍ह द्वःछिम्‍ह सिपाइँया कप्‍तानत, सछिम्‍ह-सछिम्‍ह सिपाइँया कप्‍तानत, न्‍यायाधीशत, इस्राएलयापिं फुक्‍क नयाःत व परिवार-परिवारयापिं नायःतय्‌त सःतल।

\VS{3}अले सोलोमन व वयाथाय् मूंपिं सकल मनूत गिबोनय् च्‍वंगु आराधना यायेगु थासय् वन, छाय्‌धाःसा परमप्रभुया दास मोशां मरुभूमिइ दय्‌कूगु परमेश्‍वरयागु नापलायेगु पाल अन दु।


\par }{\PP \VS{4}परमेश्‍वरया बाचाया सनू यरूशलेमय् हे दु। दाऊद जुजुं बाचाया सनू किर्यत-यारीमं हयाः यरूशलेमय् थःम्‍हं व तयेत ग्‍वःगु छगू पालय् तःगु खः।

\VS{5}ऊरीया काय् व हूरया छय् बजलेलं दय्‌कूगु कँय्‌या वेदी गिबोनय् परमप्रभुया नापलायेगु पालय्‌ दु। उकिं सोलोमन व सकलें मनूत अन हे वन।

\VS{6}नापलायेगु पालय् जुजुं कँय्‌या वेदीइ होमबलि छायाः परमप्रभुयात आराधना यात। वं द्वःछिम्‍ह पशुयात स्‍याके बियाः उगु वेदीइ होमबलि छाल।


\par }{\PP \VS{7}उखुन्‍हु चान्‍हय् परमेश्‍वर सोलोमनयाथाय् खनेदय्‌क झाल अले वय्‌कलं वयात धयादिल, “जिं छन्‍त छु बी? छन्‍त छु यः? जितः धा।”


\par }{\PP \VS{8}सोलोमनं परमेश्‍वरयात लिसः बिल, “छिं जिमि बा दाऊदयात सदां दयामाया यानादिल, जितः वय्‌कःया थासय् जुजु दय्‌कादीगु दु।

\VS{9}हे परमप्रभु परमेश्‍वर! आः छिं जिमि बाःयात बियादीगु बचं पूरा यानादिसँ, छाय्‌धाःसा छिं जितः धू थें अल्‍याख ल्‍याः दुगु छगू जातिया जुजु दय्‌कादीगु दु।

\VS{10}उकिं जितः इमित राज्‍य यायेत माःगु बुद्धि व ज्ञान बियादिसँ। मखुसा जिं गथे यानाः छिगु थ्‍व तःधंगु जातियात शासन याये फइ?”


\par }{\PP \VS{11}परमेश्‍वरं सोलोमनयात धयादिल, “छंगु इच्‍छा थ्‍व हे खनिसा। छं धन, सम्‍पत्ति, मान, शत्रुत सीगु वा थःगु ताहाकःगु आयु मफ्‍वंसे जिं छन्‍त जुजु दय्‌कागु जिमि प्रजायात शासन यायेत बुद्धि व ज्ञान फ्‍वन।

\VS{12}जिं छन्‍त बुद्धि व ज्ञान बी। जिं छन्‍त यक्‍व धन, सम्‍पत्ति, मान नं बी। छ स्‍वयाः न्‍हापायापिं जुजुपिन्‍के थुलि धन व थुलि इज्‍जत गुबलें मदु। अले छ स्‍वयाः लिपा जुजु जुइपिन्‍के नं थुलि धन व इज्‍जत दइ मखु।”


\par }{\PP \VS{13}अले सोलोमन गिबोनय् च्‍वंगु आराधना याइगु थासं, नापलायेगु पालया न्‍ह्यःनं यरूशलेमय् लिहां वन। अले वं इस्राएलय् शासन यात।


\par }{\SH सोलोमोनया धन व शक्ति
\par }
{\PP \VS{14}सोलोमनं यक्‍व रथ व सलत मुंकल। वयाके झिंप्‍यसःगः (१,४००) रथ व झिंनिद्वःम्‍ह (१२,०००) सल दु। सोलोमनं रथत व सलत शहर शहरय् व थःथाय् यरूशलेमय् नं तल।

\VS{15}वं यरूशलेमय् लुँ व वहः ल्‍वहं थे व देवदारुया सिँ यःमरिया सिँ थें न्‍ह्याथाय् नं दइगु यानाबिल।

\VS{16}सोलोमनया सल मिश्र देश व क्‍यूएनं झिके याइगु खः। जुजुया बन्‍जाःतय्‌सं सल क्‍यूएनं न्‍याना हइगु।

\VS{17}सोलोमनया बन्‍जाःतय्‌सं मिश्र देशं छगः रथ न्‍हय्‌गू किलो वहलं व छम्‍ह सल छगू व बागू किलो वहलं न्‍याना हइगु। इमिसं उपिं रथ व सल हित्ती व अरामी जुजुपिन्‍त नं मीगु।




\par }\Chap{2}{\SH देगः दय्‌केगु तयारी
\par }
{\PP \VerseOne{1}जुजु सोलोमनं परमप्रभुया नांया आराधना यायेत छगः देगः व थःगु लागि छगू दरबार दय्‌केगु क्‍वःछित।

\VS{2}वं सामान क्‍वबीत न्‍हयेद्वःम्‍ह (७०,०००) मनू, डाँडां ल्‍वहं लिकायेत चयद्वःम्‍ह (८०,०००) मनू व इमिगु ज्‍या स्‍वयेत स्‍विखुसःम्‍ह (३,६००) मनू ल्‍यल।


\par }{\PP \VS{3}अले सोलोमनं टुरोसयाम्‍ह जुजु हीरामयाथाय् थ्‍व खबर छ्वत,

\par }{\PP “यक्‍व दँ न्‍ह्यः, छिं जिमि बाः दाऊदयात वय्‌कःया दरबार दनेत देवदारुया सिँ बियाः ग्‍वाहालि ब्‍यूगु थें आः जितः नं देवदारुया सिँ बियाः ग्‍वाहालि बियादिसँ।

\VS{4}छाय्‌धाःसा जिं जिमि परमप्रभु परमेश्‍वरया निंतिं छगः देगः दय्‌के त्‍यनागु दु। व जिं वय्‌कःयात देछाये। अन जि व जिमि प्रजां वय्‌कःया आराधना यायेगु, गुँगू थनेगु देछागु मरि न्‍ह्याबलें झ्‍वःलाक तयाः छायेगु अले सुथय्, बहनिइ, विश्रामबार पतिकं, अमइया नखः व परमप्रभु जिमि परमेश्‍वरया क्‍वःछिनातःगु नखः नखःबलय् होमबलि छायेगु जुइ। वय्‌कलं न्‍ह्याबलें थथे यायेगु आज्ञा बियादीगु दु।


\par }{\PP \VS{5}“जिं दय्‌के त्‍यनागु देगः तःधंगु जुइ छाय्‌धाःसा जिमि परमप्रभु परमेश्‍वर फुक्‍क द्यःत स्‍वयाः तःधं।

\VS{6}तर दकलय् तःजाःगु स्‍वर्ग हे वय्‌कःया लागि चिधं धाःसा सुनां वय्‌कःया निंतिं देगः दय्‌के फइ? वय्‌कःया निंतिं देगः दय्‌केत जि सु खः धकाः? थ्‍व ला वय्‌कःया न्‍ह्यःने धुपाँय् च्‍याकेगु बाहेक मेगु छुं ज्‍याया लागि मखु।


\par }{\PP \VS{7}“आः जिथाय् लुँ, वहः, कँय् व नँयागु अले प्‍याजीगु, ह्याउँगु व वँचुगु काया ज्‍या बांलाक यायेसःम्‍ह छम्‍ह मनूयात छ्वयाहयादिसँ। जिमि बाःनं ल्‍यःपिं यहूदा व यरूशलेमयापिं बांलाक ज्‍या याये सःपिं कारीगरतनापं वं ज्‍या याइ।


\par }{\PP \VS{8}“छिकपिनि मनूत लेबनानय् सिँ पालेत गुलि सः धकाः जिं स्‍यू। उकिं जिथाय् देवदारु, सल्‍लाह व चन्‍दनया सिँ नं छ्वयाहयादिसँ।

\VS{9}जितः यक्‍व सिँ माः। छाय्‌धाःसा जिं दय्‌के त्‍यनागु देगः तःधंगु व तसकं बांलाःगु जुइ।

\VS{10}जिं छिकपिनि सिँ पालीपिं मनूतय्‌त नकेत निइखुसः टन छ्व (२,६००), निइखुसः व पिइगू टन तछ्व (२,६४०), प्‍यंगू लाख व पिइद्वः लिटर (४,४०,०००) दाखमद्य व प्‍यंगू लाख व पिइद्वः लिटर (४,४०,०००) जैतूनया चिकं छ्वयाहये।”


\par }{\PP \VS{11}टुरोसया जुजु हीरामं सोलोमनयात थथे लिसः बिल,

\par }{\PP “परमप्रभुं थः प्रजायात माया यानादी, अथे जुयाः हे छितः इमि जुजु दय्‌कादिल।


\par }{\PP \VS{12}“आकाश व पृथ्‍वीयात दय्‌कादीम्‍ह परमेश्‍वर परमप्रभुया प्रशंसा जुइमा! वय्‌कलं परमप्रभुया लागि छगः देगः व थःगु लागि छगू दरबार दय्‌केत दाऊदयात बुद्धि दुम्‍ह, चलाखम्‍ह व थूम्‍ह काय् बियादीगु दु।


\par }{\PP \VS{13}“उकिं आः जिं छिथाय् बुद्धि व यक्‍व सीप दुम्‍ह छम्‍ह कारीगर हुराम-अब्‍बीयात छ्वया हयाच्‍वनागु दु।

\VS{14}व दान कुलयाम्‍ह मिसाया काय् खः। वया अबुम्‍ह धाःसा टुरोसयाम्‍ह खः। व लुँ, वहः, कँय्, न, ल्‍वहं, सिँया ज्‍या व प्‍याजीगु, ह्याउँगु, वँचुगु का अले भिंगु सूती कापःया ज्‍या बांलाक यायेसःम्‍ह कारीगर खः। व फुक्‍क कथंया कीगु ज्‍याय् तालिम कयातःम्‍ह मनू खः। वं वयात ब्‍यूगु न्‍ह्यागु नं नमूनाकथं ज्‍या याये फु। वयात छिकपिनि कारीगर व छिमि मालिक छिकपिनि बाः दाऊद जुजुया निंतिं ज्‍या याइपिं कारीगरतनापं ज्‍या याके बियादिसँ।


\par }{\PP \VS{15}“आः छिं बी धकाः धयादीगु छ्व, तछ्व, दाखमद्य व जैतूनया चिकं जि दासतय्‌गु निंतिं छ्वयाहायादिसँ।

\VS{16}छितः लेबनानं गुलि सिँ माः, जिमिसं उलि सिँ पाले। अले सिँ चिनाः नांचा थे दय्‌काः भूमध्‍यसागरया लँपुं छिथाय् योप्‍पा तक छ्वयाहये। अनं छिं यरूशलेमय् यंकादिसँ।”


\par }{\PP \VS{17}थः अबु दाऊदं मनूत ल्‍याः खाःगु थें सोलोमनं इस्राएलय् च्‍वंपिं विदेशीत ल्‍याः खात। थुपिं १,५३,६०० म्‍ह दु।

\VS{18}अले सोलोमनं उपिं मध्‍ये न्‍हयेद्वःम्‍हय्‌सित (७०,०००) सामान क्‍वबिइत, चयद्वःम्‍हय्‌सित (८०,०००) डाँडां ल्‍वहँ चायेत व स्‍विखुसःम्‍हय्‌सित (३,६००) इमिगु ज्‍या स्‍वयेत ल्‍यल।




\par }\Chap{3}{\SH सोलोमनं देगः दय्‌कूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}सोलोमनं यरूशलेमया मोरीयाह डाँडाय् परमप्रभुया देगः दय्‌केगु ज्‍या शुरु यात। मोरीयाह डाँडा परमप्रभुं सोलोमनया अबु दाऊदयात दर्शन बियादीगु थाय् व यबूसी अरौनाया खला दुगु थाय् खः। दाऊदं तयार याःगु थासय् हे सोलोमनं देगः दय्‌कल।

\VS{2}सोलोमन जुजुं थः जुजु जूगु प्‍यंगूगु दँया निगूगु लाया निगूगु दिनय् देगः दय्‌केगु ज्‍या शुरु यात।


\par }{\PP \VS{3}सोलोमन जुजुं दय्‌कूगु परमेश्‍वरया देगः निइन्‍हय्‌गू (२७) मिटर ताहाकःगु व ९ मिटर तब्‍यागु खः।

\VS{4}देगःया न्‍ह्यःने उकिया ब्‍या ति हे ९ मिटर हाकःगु व गुंगू ९ मिटर तःजाःगु छगू फः दु। दुनेपाखे धाःसा वं उकियात भिंगु लुं भुनाबिल।


\par }{\PP \VS{5}मू कोथाया अंगलय् थसिँया सिँपौत तयाबिल, अले उकियात भिंगु लुं भुनाबिल, उकी ताय्‌गः सिमा व सिखःयागु बुत्ता दय्‌कल।

\VS{6}वं देगःयात बांलाःगु व थिकेय्-थिकेगु ल्‍वहं व पर्वेम देशं हःगु लुं छाय्‌पियाबिल।

\VS{7}वं उकिया अंगः, धलिं चौकोस व लुखात लुं भुनाबिल, अले वं अंग-अंगलय् करूबतय्‌गु चित्र कियाः दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{8}वं देगःया ब्‍या ति हे महा-पवित्रगु थाय् ९ मिटर हाकःगु व ९ मिटर तब्‍यागु दय्‌कल। वं दुनेपाखे उकियात निइगू तन भिंगु लुं भुनाबिल।

\VS{9}न्‍यासः व न्‍हयेगू (५७०) ग्राम लुँ कयाः नकिं दय्‌कल। वं च्‍वय्‌यागु कोथा कोथाया अंगः नं लुं भुनाबिल।


\par }{\PP \VS{10}वं महा-पवित्रगु थासय् कियाः निम्‍ह करूबतय्‌गु चित्र दय्‌काः लुं भुनाबिल।

\VS{11}निम्‍ह करूबया पपू छगू च्‍वकांनिसें मेगु च्‍वका तक ९ मिटर ताहाः। छम्‍ह करूबया छपु पपू २.२ मिटर ताहाः, अले देगःया अंगलय् थिल। वयागु मेगु पपू धाःसा मेम्‍ह करूबया पपू थीक २.२ मिटर हे ताहाः।

\VS{12}अथे हे मेम्‍ह करूबया छपु पपू देगःया अंगः थीक २.२ मिटर ताहा, अले वयागु मेगु पपू धाःसा मेम्‍ह करूबया पपू थीक २.२ मिटर हे ताहाः।

\VS{13}निम्‍ह करूबया पपूत ९ मिटर तक न्‍यनावंगु दु। उपिं थथःगु तुतिइ दनाच्‍वंगु दु। उमिगु ख्‍वाः दुनेपाखे स्‍वःगु दु।


\par }{\PP \VS{14}हाकनं वं वँचुगु, प्‍याजीगु, ह्याउँगु रंगया का व मलमलया कापःया पर्दा दय्‌कल। अले उकी करूबतय्‌गु बुट्टा दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{15}देगःया न्‍ह्यःनेपाखे वं १५.५-१५.५ मिटर तःजाःगु निगः थां दय्‌कल। निगलं थांया च्‍वय्‌यागु ब्‍व २.२-२.२ मिटर तःजाः।

\VS{16}वं सिखःयागु माला दय्‌कल। अले सिखःयात थांया च्‍वय्-च्‍वय्‌यागु ब्‍वतिइ तल। वं सच्‍छिगः धालेग्‍वः दय्‌कल अले उकियात सिखलं यख्‍खानाबिल।

\VS{17}वं देगःया न्‍ह्यःने उपिं निगः थां थन। छगः दच्‍छिनपाखे थन, छगः थां उत्तरपाखे थन। वं दच्‍छिनपाखे च्‍वंगु थांया नां याकीन व उत्तरपाखे च्‍वंगु थांया नां बोअज तल।




\par }\Chap{4}{\SH देगःया ज्‍वलं
\par }
{\PP \VerseOne{1}सोलोमन जुजुं ९ मिटर हाकःगु व प्‍यकुंलाःगु अले ४.४ मिटर तःजाःगु कँय्‌यागु छगू वेदी दय्‌कल।

\VS{2}वं धाले यानातःगु धातुया छगू चाकलाःगु तःधंगु त्‍यांकि नं दय्‌कल। व त्‍यांकि २.२ मिटर तज्‍जाः। व त्‍यांकिया ब्‍या ४.४ मिटर दु। उकिया छचाःखेरंया नाप १३.२ मिटर दु।

\VS{3}त्‍यांकिया पिनेया बालाया क्‍वय् प्‍यखेरं छाय्‌पियाः निझ्‍वः बुत्ता क्‍वय् व च्‍वय् यानातःगु दु। उपिं झ्‍वलय् द्वहंया म्‍हबां दय्‌काः छाय्‌पिया तःगु दु, उपिं बुत्तात त्‍यांकिनापं धातुया छकु हे कुचां दय्‌कूगु खः।


\par }{\PP \VS{4}स्‍वम्‍ह उत्तरपाखे, स्‍वम्‍ह पच्‍छिमपाखे, स्‍वम्‍ह दच्‍छिनपाखे व स्‍वम्‍ह पुर्बपाखे स्‍वयाच्‍वंपिं यानाः फुक्‍क यानाः झिंनिम्‍ह कँय्‌यापिं द्वहंयागु म्‍हया च्‍वय् त्‍यांकि तयातःगु दु। उपिं सकसिगु लिउनेयागु ब्‍व दुनेपाखे स्‍वःगु दु।

\VS{5}त्‍यांकिया अंगः ८ सेन्‍टिमिटर ख्‍वातु। उकिया बाला ख्‍वलाया बाला थें हे लिली स्‍वांयागु हः थें च्‍वँ। उकी खुइखुद्वः (६६,०००) लिटर ति लः न्‍ह्यं।


\par }{\PP \VS{6}वं होमबलिया फुक्‍क ज्‍वलं सिलेत झिगः बाता दय्‌काः न्‍यागः दच्‍छिनपाखे व न्‍यागः उत्तरपाखे तयाबिल। तर जःसि धाःसा पुजाहारीतय् म्‍वः ल्‍हुइत खः।


\par }{\PP \VS{7}वं इमिगु नमूनाकथं झिपु लुँया त्‍वाःदेवा दय्‌काः देगलय् न्‍यापु दच्‍छिनपाखे व न्‍यापु उत्तरपाखे तयाबिल।


\par }{\PP \VS{8}वं झिगः तेबिल दय्‌काः देगलय् न्‍यागः तेबिल दच्‍छिनपाखे व न्‍यागः तेबिल उत्तरपाखे तयाबिल। वं लुँयागु सछिगः छ्वाकिगु बातात नं दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{9}वं पुजाहारीतय्‌गु चुक व तःधंगु चुक व उकिया लुखात दय्‌कल, अले लुखात कँय्‌नं भुनाबिल।

\VS{10}वं त्‍यांकियात देगःया जवपाखे दच्‍छिन-पुर्ब कुनय् तल।


\par }{\PP \VS{11}हुरामं थलबल, बेल्‍चा व छ्वाकिगु बातात नं दय्‌कल।

\par }{\PP थुकथं हुरामं जुजु सोलोमनया लागि परमेश्‍वरया देगलय् यानाच्‍वंगु ज्‍या सिधय्‌कल।


\par }{\PP \VS{12}हुरामं निगः थां थांया च्‍वय्‌या ब्‍वतिइ च्‍वंगु बाता बांलूगु तपुलित, थांया च्‍वय्-च्‍वय्‌या ब्‍वतिइ निगः बाताया बांलूगु तपुलितय्‌त स्‍वाइगु निज्‍वः सिखःया जाली,


\par }{\PP \VS{13}निज्‍वः जालीया लागि प्‍यसःगः धालय्‌ग्‍वः (छगू छगू सिखः जालीया निंतिं निझ्‍वः धालेग्‍व, गुकिं थांया च्‍वय्‌या ब्‍वतिइ दुगु बाता बांलूगु तपुलियात छाय्‌पियाबी।)


\par }{\PP \VS{14}दिपुत व उकिया च्‍वय्‌यागु बातात नं दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{15}हुरामं कँय्‌यागु त्‍यांकि व उकिया क्‍वय् झिंनिम्‍ह द्वहं दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{16}हुरामं थलबल, नउ तुइगु चतं, लाया काँटा व उकियात माःगु फुक्‍क ज्‍वलं परमप्रभुया देगःया निंतिं दय्‌कल।

\par }{\PP हुराम-अब्‍बीं परमप्रभुया देगःया निंतिं जुजु सोलोमनयात दय्‌काब्‍यूगु फुक्‍क ज्‍वलं प्‍वालाप्‍वाला थीकातःगु कँय्‌यागु खः।

\VS{17}जुजुं उपिं फुक्‍क ज्‍वलंयात सुक्‍कोत व सार्तानया दथुइच्‍वंगु यर्दन बेसीइ चायागु थासाय् नाय्‌केबिल।

\VS{18}सोलोमनं थुपिं फुक्‍क अप्‍वः दय्‌कल, कँय् यक्‍व दुगुलिं सुनानं कँय् लनेगु कुतः मया।


\par }{\PP \VS{19}सोलोमनं परमेश्‍वरया देगःयात माःगु थुपिं ज्‍वलं नं दय्‌कल –

\par }{\PP लुँयागु वेदी, देछाःगु मरि तयेगु तेबिल,


\par }{\PP \VS{20}क्‍वःछिना तःकथं महा-पवित्र थाय्‌या न्‍ह्यःने मत च्‍याकेत भिंगु लुँया मतथलत व त्‍वाःदेवा,


\par }{\PP \VS{21}भिंगु लुँया स्‍वां, मत व चिम्‍ता,


\par }{\PP \VS{22}त्‍वाःदेवाःया मत स्‍यायेगु ज्‍वलं, छ्वाकेगु बातात, भु व गुँगू मकः अले देगःया लुँया लुखात, महा-पवित्रगु थाय्‌या लुँया लुखात।




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}परमप्रभुया देगःया फुक्‍क ज्‍या सिधय्‌काः सोलोमनं थः अबु दाऊदं परमप्रभुयात छाःगु लुँ, वहः व फुक्‍क थलबल हयाः परमप्रभुया देगःया धुकुतिइ तल।


\par }{\SH बाचा चिनादीगु सनू देगलय् हःगु
\par }
{\PP \VS{2}अनंलि सोलोमनं इस्राएलयापिं थकालित, कुल कुलयापिं सकलें नायःत व इस्राएलया परिवारया मू मू मनूतय्‌त परमप्रभुया बाचाया सनू दाऊदया शहर सियोनं देगलय् हयेत यरूशलेमय् मुंकल।

\VS{3}सकल इस्राएली मिजंत न्‍हय्‌ला दुबलय् न्‍याय्‌कूगु बल्‍चाबाय्‌या नखःबलय् जुजुया न्‍ह्यःने मुन।


\par }{\PP \VS{4}इस्राएलयापिं सकल थकालित वयेधुंकाः लेवीतय्‌सं सनू ल्‍ह्वन।

\VS{5}लेवी पुजाहारीतय्‌सं सनू, नापलायेगु पाल व उगु पालय् दुगु फुक्‍क पवित्र ज्‍वलं क्‍वबियाः च्‍वय् यंकल।

\VS{6}सोलोमन जुजु व इस्राएलयापिं सकल मनूत बाचाया सनूया न्‍ह्यःने मुन। इमिसं अल्‍याख फै, द्वहंत बां छाल।


\par }{\PP \VS{7}अनंलि पुजाहारीतय्‌सं बाचाया सनूयात देगः दुने यंकाः महा-पवित्रगु थासय् स्‍वर्गदूततय्‌गु पपूया क्‍वय् तल।

\VS{8}सनू तयातःगु थाय्‌या च्‍वय् करूबतय्‌सं पपू चक्‍कंकाच्‍वंगु दु, अले पपुतिं सनू व उकिया न्‍वःत त्‍वपुयातःगु दु।

\VS{9}देगःया न्‍वःत तसकं ताहाक, उपिं न्‍वःतय् च्‍वकात महा-पवित्रगु थाय्‌या न्‍ह्यःने दनिम्‍ह मनुखं खंके फु, तर पवित्रगु थाय्‌या पिनेनं धाःसा उपिं खने मदु। थौं तक नं उपिं अन हे दु।

\VS{10}बाचाया सनू दुने मोशां सीनै पर्वतय् तःगु निपा ल्‍वहं पौ त्‍वःताः मेगु छुं नं मदु। उपिं ल्‍वहं पौ इस्राएलयापिं मनूत मिश्रं पिहां वयेधुंकाः परमप्रभुं इपिं लिसे बाचा चिनादीगु इलय् होरेबय् मोशां उकी दुने तःगु खः।


\par }{\PP \VS{11}पुजाहारीत पवित्र थासं पिहां वल। अन मूंपिं सकल पुजाहारीतय्‌सं थथःगु पाः पियामच्‍वंसें थःत अर्पण याःगु खः।

\VS{12}सकल बाजं थाइपिं लेवीत आसाप, हेमान, यदूतून, इमि काय्‌पिं व थःथितिपिं नं सूती कापःया वसः फिनाः भुस्‍याः, वीणा व सारंगी, थानाः वेदीया पुर्बपाखे दन। इपिंनापं तुरही पुयाच्‍वंपिं सछि व निइम्‍ह पुजाहारी नं दु।

\VS{13}तुरही पुइपिं व म्‍ये हालीपिन्‍सं छसलं परमप्रभुया प्रशंसा यात अले वय्‌कःयात सुभाय् बिल। इमिसं तुरही, भुस्‍याः व मेमेगु बाजंनापं परमप्रभुया प्रशंसा थुकथं तसलं यात,

\par }{\Q “धात्‍थें वय्‌कः भिंम्‍ह खः,

\par }{\QB वय्‌कःया दयामाया सदां दयाच्‍वनी।”

\par }{\PP अबलय् परमप्रभुया देगःयात सुपाचं त्‍वपुल।

\VS{14}सुपाचं यानाः पुजाहारीत सेवा यायेत दनाच्‍वने मफुत। छाय्‌धाःसा परमेश्‍वरया देगः परमप्रभुया महिमां जाःगु दु।




\par }\Chap{6}{\SH सोलोमनया न्‍वचु
\par }
{\PP \VerseOne{1}अले सोलोमनं प्रार्थना यात, “हे परमप्रभु, जि खिउँगु सुपाँचय् च्‍वने धकाः छिं धयादीगु दु।

\VS{2}आः छि न्‍ह्याबलें च्‍वनादीत जिं छगः तःजिगु देगः दय्‌कागु दु।”


\par }{\PP \VS{3}जुजु सोलोमन फहिल, अले थःगु न्‍ह्यःने दनाच्‍वंपिं इस्राएलया खलःयात थथे धकाः सुवाः बिल,


\par }{\PP \VS{4}“परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरया प्रशंसा या। वय्‌कलं जिमि बाः दाऊदयात थ्‍व बचं बियादीगु खः, अले व पूरा नं यानादीगु दु, छाय्‌धाःसा वय्‌कलं थथे धयादिल,

\VS{5}‘जिमि मनूतय्‌त मिश्रं पित हयागु दिनंनिसें आः तक जिं जिगु आराधना यायेत इस्राएल देशय् गन नं देगः दय्‌केत थाय् ल्‍ययागु मदुनि। जिमि मनूत इस्राएलीतय् नायः जुइत जिं सुयातं नं मल्‍यया।

\VS{6}तर आः जिं यरूशलेमयात जिगु आराधना यायेगुथाय् व दाऊदयात जिमि मनूतय्‌त शासन यायेत ल्‍ययागु दु।’


\par }{\PP \VS{7}“सोलोमनं हानं धाल, ‘इस्राएलयाम्‍ह परमप्रभु परमेश्‍वरया आराधना यायेत जिमि बाः दाऊदं देगः छगः दय्‌केगु इच्‍छा याःगु खः।’

\VS{8}अय्‌नं परमप्रभुं वयात धयादिल, ‘जिगु निंतिं छगः देगः दय्‌केगु इच्‍छा यानाः छं खःगु हे यात,

\VS{9}अय्‌नं व छं गुबलें दय्‌के खनी मखु, छं थः हे काय्‌नं जिगु देगः दय्‌की।’


\par }{\PP \VS{10}“आः परमप्रभुं थःगु बचं पूरा यानादिल। जिमि बाःया लिपा जि इस्राएलयाम्‍ह जुजु जुयागु दु। अले परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरया नांया इज्‍जतया लागिं जिं छगः देगः नं दय्‌कागु दु।

\VS{11}बाचाया सनू जिं देगलय् तयागु दु। परमप्रभुं इस्राएलीतलिसें चिनादीगु बाचा च्‍वयातःगु ल्‍वहं पौत उकी तयातःगु दु।”


\par }{\SH सोलोमनया प्रार्थना
\par }
{\PP \VS{12}अनंलि सोलोमन फुक्‍क खलःया न्‍ह्यःने वनाः वेदीया लिक्‍क दन। अले थःगु ल्‍हाः ल्‍ह्वनाः प्रार्थना यात।

\VS{13}सोलोमनं छगू कँय्‌यागु दबू दय्‌काः तःधंगु चुकया दथुइ तःगु खः। व २.२ मिटर ताहाः, २.२ मिटर तब्‍या अले व १.३ मिटर तजाः। व उगु दबुलिइ वन अले सकसिनं खंक पुलिं चुयाः थःगु ल्‍हाः स्‍वर्गपाखे ल्‍ह्वन।

\VS{14}वं प्रार्थना यात,

\par }{\PP “हे परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वर, स्‍वर्ग व पृथ्‍वीइ छि थें ज्‍याःम्‍ह मेम्‍ह सुं हे ईश्‍वर मदु। थः मनूतलिसें छिं थःगु बाचा पूरा यानादी। अले इमिसं दुनुगलंनिसें छिगु खँ न्‍यनाः जीवन हन धाःसा इमित थःगु दयामाया क्‍यनादी।

\VS{15}छिं थः दास जिमि अबु दाऊदयात छु बचं बियादीगु खः व छिं पूरा यानादीगु दु। छिं थःगु म्‍हुतुं जक धयामदी, ज्‍या नं याना क्‍यनादीगु दु।


\par }{\PP \VS{16}“आः हे परमप्रभु, इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वर, छिं जिमि बाः दाऊदयात बियादीगु थ्‍व बचं नं पूरा यानादिसँ, ‘छं थें छिमि काय्‌पिन्‍सं नं जिगु आज्ञा पालन यात धाःसा छिमि परिवारय् इस्राएलया जुजु जुइत न्‍ह्याबलें मनू दयाच्‍वनी।’

\VS{17}आः हे परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वर, छिं थः दास दाऊदयात बियादीगु बचं पूरा यानादिसँ।


\par }{\PP \VS{18}“तर हे परमेश्‍वर, छु छि धात्‍थें पृथ्‍वीइ मनूतय्‌गु दथुइ च्‍वनादी फइ ला? स्‍वर्ग हे छिगु लागि चिधं धाःसा जिं दय्‌कागु थ्‍व देगः छि च्‍वनेत गन गाइ धकाः?

\VS{19}हे परमप्रभु जिमि परमेश्‍वर, थःदासया प्रार्थना व इनाप छिं न्‍यनादिसँ। जिं छिगु न्‍ह्यःने यानाच्‍वनागु प्रार्थना व इनाप न्‍यनादिसँ।

\VS{20}छिं थ्‍व देगलय् चान्‍हि मिखा ब्‍वयाच्‍वनादीमा। छिं थ्‍व थासय् थःगु नां तये धकाः धयादीगु खः। उकिं छिकपिनि दासं थ्‍व थाय्‌यात स्‍वयाः प्रार्थना याइबलय् छिं न्‍यनादिसँ।

\VS{21}छिकपिनि दास व छिकपिनि मनूत इस्राएलीतय्‌सं थ्‍व थाय्‌यात स्‍वयाः प्रार्थना याइबलय् इमिगु बिन्‍ति छिं न्‍यनादिसँ। थः च्‍वनादीगु थाय् स्‍वर्गय् इमिगु बिन्‍ति न्‍यनादिसँ, अले न्‍यनाः इमित क्षमा यानादिसँ।


\par }{\PP \VS{22}“सुनानं थः जःलाखःलाया विरोधय् अपराध यात धाःसा, अले वयात पाफय्‌कल धाःसा वं थ्‍व देगः दुने छिगु वेदीया न्‍ह्यःने पाफल धाःसा,

\VS{23}छिं स्‍वर्गं न्‍यनाः वकथं हे यानादिसँ। थः दासतय्‌गु दथुइ न्‍याय यानादिसँ। द्वं याःम्‍ह मनूयात पाय्‌छिगु सजाँय बियादिसँ। द्वंमयाःम्‍हय्‌सित त्‍वःतकादिसँ।


\par }{\PP \VS{24}“छिकपिनि मनूत इस्राएलीत छिगु विरोधय् पाप याःगुलिं शत्रुतपाखें बुइबलय् अले इपिं छिथाय् लिहां वयाः छिगु नां कयाः थ्‍व देगलय् छितः प्रार्थना व इनाप यानाः छिथाय् लिहां वइबलय्

\VS{25}छिं स्‍वर्गं इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ व थः मनूत इस्राएलीतय्‌गु पाप क्षमा यानादिसँ। अले इमित व इमि पुर्खायात थःम्‍हं बियादीगु देशय् लितहयादिसँ।


\par }{\PP \VS{26}“छिगु विरोधय् इमिसं पाप याःगुलिं आकाशं वा मवल धाःसा, अले छिं दुःख बियादीगुलिं पस्‍ताय् चायाः क्‍वमिलु जुयाः छिगु नां काकां थ्‍व देगःपाखे स्‍वयाः छितः प्रार्थना यात धाःसा,

\VS{27}हे परमप्रभु, छिं स्‍वर्गय् इमिगु बिन्‍ति न्‍यनादिसँ, अले थः दासत इस्राएलीतय्‌गु पाप क्षमा यानादिसँ। इमित इपिं जुइमाःगु खःगु लँपु स्‍यनादिसँ। छिं थः मनूतय्‌त न्‍ह्याबलें अधिकार यायेत बियादीगु थ्‍व देशय् हाकनं वा वय्‌कादिसँ।


\par }{\PP \VS{28}“थ्‍व देशय् अनिकाल वा महामारी जुइबलय् क्‍वाःगु फसं वा क्‍वःबुइँचाया बथानं अन्‍न नाश यानाबीबलय् वा छिकपिनि मनूतय्‌त इमि शत्रुतय्‌सं हमला याइबलय् वा इमिगु दथुइ न्‍ह्यागु नं विपत्ति वा ल्‍वय् वइबलय्

\VS{29}इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ। छिकपिनि मनूत इस्राएलीत मध्‍ये सुनानं नुगः मछिंकाः थ्‍व देगःपाखे थःगु ल्‍हाः ल्‍ह्वनाः प्रार्थना यात धाःसा

\VS{30}इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ। स्‍वर्गय् थः च्‍वनादीगु थासय् छिं इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ अले इमित क्षमा यानादिसँ। छिं सकलें मनूतय्‌गु नुगःया बिचाः स्‍यू। उकिं वयागु ज्‍याकथं वयात लिच्‍वः बियादिसँ। छाय्‌धाःसा छिं जक मनूया नुगःयात म्‍हस्‍यू।

\VS{31}थथे जिमि पुर्खातय्‌त बियादीगु देशय् इमिसं थः म्‍वाःतले छिगु भय काइ अले छिगु आज्ञा पालन याइ।


\par }{\PP \VS{32}“सुं परदेशीं गुम्‍ह इस्राएली मखु छिगु तःधंगु नां, बल्‍लाःगु ल्‍हाः व ताहाकः यानातःगु ल्‍हाःया बारे न्‍यनाः तापालं वयाः थ्‍व देगःपाखे स्‍वयाः प्रार्थना यात धाःसा

\VS{33}छिं वयागु प्रार्थना न्‍यनादिसँ। थः च्‍वनादीगु स्‍वर्गय् छिं वयागु प्रार्थना न्‍यनादिसँ। वं इनाप याःथें यानादिसँ। अले संसारया फुक्‍क जातिं छिकपिनि मनूत इस्राएलीतय्‌सं थें छितः म्‍हसीमा अले छिगु आज्ञा पालन यायेमा। इमिसं थ्‍व देगः जिं छिगु नांया इज्‍जतया लागिं दय्‌कागु खः धकाः नं सी।


\par }{\PP \VS{34}“छिकपिनि मनूत छिं इमित छ्वयादीगु लँपुइ थः शत्रुतलिसें लडाइँ यायेत पिहां वनीबलय् इमिसं छिं ल्‍ययादीगु थ्‍व शहरपाखे व जिं छिगु नांया निंतिं दय्‌कागु थ्‍व देगःपाखे स्‍वयाः छितः प्रार्थना यात धाःसा

\VS{35}अबलय् इमिगु बिन्‍ति न्‍यनादिसँ। स्‍वर्गय् इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ, अले इमित त्‍याकादिसँ।


\par }{\PP \VS{36}“इमिसं छिगु विरोधय् पापयात धाःसा (छाय्‌धाःसा पाप मयाःम्‍ह सुं मनू मदु) अले इपिं खनाः तंचायाः छिं इमित इमि शत्रुतय्‌गु ल्‍हातय् बियादिल अले इमित ज्‍वनाः तापाःगु वा सतिगु देशय् यंकल धाःसा,

\VS{37}अले इमित ज्‍वनायंकूगु देशय् इमित होश वल व छिथाय् लिहां वयाः इमिसं इमित ज्‍वनायंकूगु देशय्, ‘जिमिसं पाप यानागु दु, बांमलाःगु व्‍यवहार यानागु दु, मभिंगु ज्‍या यानागु दु’ धकाः छितः प्रार्थना यात धाःसा

\VS{38}अले इमित ज्‍वना यंकूगु देशय् हाकनं छिपाखे दुनुगलंनिसें लिहां वयाः इमि पुर्खातय्‌त छिं बियादीगु इमिगु देश व छिं ल्‍ययादीगु थ्‍व शहर व छिगु नांया निंतिं जिं दय्‌कागु थ्‍व देगःपाखे स्‍वयाः इमिसं प्रार्थना यात धाःसा

\VS{39}इमिगु प्रार्थना न्‍यनादिसँ! थः च्‍वनादीगु स्‍वर्गय् इमिगु प्रार्थना व बिन्‍ति न्‍यनादिसँ। इमिगु मुद्दा त्‍याकादिसँ। अले छिकपिनि मनूतय्‌सं याःगु फुक्‍क पाप क्षमा यानादिसँ।


\par }{\PP \VS{40}“हे जिमि परमेश्‍वर, थःगु मिखा चाय्‌कादिसँ। अले थ्‍व थासय् जिमिसं यानाच्‍वनागु प्रार्थना ध्‍यान बियादिसँ।


\par }{\Q \VS{41}“हे परमप्रभु परमेश्‍वर, दनाः छि थःगु

\par }{\QB शक्तिया सनूनापं थःगु आरामया थासय् झासँ।

\par }{\Q हे परमप्रभु परमेश्‍वर

\par }{\QB छिकपिनि पुजाहारीतय्‌त उद्धारया वसः फिकादिसँ।

\par }{\QB छु भिंगु खः, उकी छिकपिनि मनूत लय्‌तायाच्‍वनेमा।


\par }{\Q \VS{42}हे परमप्रभु परमेश्‍वर,

\par }{\QB थःम्‍हं अभिषेक यानादीम्‍ह जुजुयात स्‍वीकार यानादिसँ।

\par }{\Q थः दास दाऊदयात यानादीगु

\par }{\QB मायायात लुमंकादिसँ।”




\par }\Chap{7}{\SH देगः अर्पण याःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}सोलोमनं प्रार्थना यायेधुंकाः स्‍वर्गं मि कुहां वयाः होमबलि व मेमेगु बलियात भस्‍म यानाबिल। अले परमप्रभुया महिमां देगः जाल।

\VS{2}परमप्रभुया महिमां देगः जाःगुलिं पुजाहारीत परमप्रभुया देगलय् दुहां वने मफुत।

\VS{3}आकाशं मि कुहां वयाच्‍वंगु व परमप्रभुया महिमा देगलय् च्‍वनाच्‍वंगु खनाः इस्राएलीत पुलिं चुयाः भ्‍वसुल। अले इमिसं परमप्रभुयात आराधना यानाः सुभाय् ब्‍युब्‍युं धाल,

\par }{\Q “परमप्रभु भिंम्‍ह खः,

\par }{\QB वय्‌कःया दयामाया न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनी।”


\par }{\PP \VS{4}अले जुजु व सकल मनूतय्‌सं परमप्रभुया न्‍ह्यःने बां बिल।

\VS{5}जुजु सोलोमनं निइनिद्वःम्‍ह द्वहं व छगू लाख व निइद्वःम्‍ह फै-दुगु बां बिल। जुजु व सकल मनूतय्‌सं थुकथं परमेश्‍वरया देगःयात देछाल।

\VS{6}पुजाहारीतय्‌सं लेवीतय्‌सं थें थथःगु थाय् काल। अले दाऊद जुजुं परमप्रभुया प्रशंसा यायेत व सुभाय् बीत दय्‌कूगु बाजंत कयाः थुकथं परमप्रभुया प्रशंसा यात, “वय्‌कःया दयामाया न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनी।” गुबलय् पुजाहारीत लेवीतय् चुलिंचू दन पुजाहारीतय्‌सं थथःगु तुरही पुल। अबलय् सकल इस्राएलीत अन दनाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{7}अनंलि सोलोमनं परमप्रभुया देगःया न्‍ह्यःने चुकया दथुइच्‍वंगु ब्‍वयात अर्पण यात। अन वं होमबलि व मेलबलिया दाः छाल। छाय्‌धाःसा वं दय्‌कूगु कँय्‌यागु वेदीइ होमबलि, अन्‍नबलि व दाःया ब्‍व मन्‍ह्यन।


\par }{\PP \VS{8}सोलोमन व सकल इस्राएलीतय्‌सं न्‍हय्‌न्‍हु तक बल्‍चाबाय्‌या नखः हन। सोलोमननापं ग्‍वाः ग्‍वाः मनूत दु। इपिं उत्तरय् च्‍वंगु लेबो हमातंनिसें दच्‍छिनय् च्‍वंगु मिश्रया खुसिचा थें ज्‍याःगु तापाःगु थासं वःगु खः।

\VS{9}च्‍यान्‍हु खुन्‍हु इमिसं क्‍वचाःगु सभा यात, छाय्‌धाःसा न्‍हय्‌न्‍हु तक इमिसं वेदीयात देछायेगु ज्‍याझ्‍वः यात अले मेगु न्‍हय्‌न्‍हु तक नखः हन।

\VS{10}न्‍हय्‌गूगु लाया निइस्‍वंगूगु दिनय् वं मनूतय्‌त थथःगु छेँ छ्वल। इपिं परमप्रभुं दाऊद, सोलोमन व थः प्रजा इस्राएलयात भिं यानादीगुलिं दुनुगलंनिसें लय्‌ताः।


\par }{\SH परमप्रभुं सोलोमनयात दर्शन बियादीगु
\par }
{\PP \VS{11}थुकथं सोलोमन जुजुं देगः व दरबार दय्‌के सिधय्‌कल। अनंलि वं देगलय् व दरबारय् छु छु यायेगु बिचाः याःगु खः व सुथां लाक्‍क पूरा यात।

\VS{12}अले परमप्रभुं सोलोमनयात चान्‍हय् दर्शन बियाः थथे धाल,

\par }{\PP “जिं छंगु प्रार्थना न्‍यनेधुन, थ्‍व देगःयात थःगु निंतिं बां बीगु थाय्‌कथं ल्‍ययागु दु।


\par }{\PP \VS{13}“गबले गबले जिं वा वयेगु दिकाबी वा अन्‍नया बाली नाश यायेत क्‍वःबुइँचात छ्वयाहये वा थः मनूतय्‌थाय् महामारी छ्वयाहये,

\VS{14}जिगु थःगु नां बियातःपिं जिमि मनूतय्‌सं जितः प्रार्थना यात अले जितः मालाः थःम्‍हं यानाच्‍वंगु मभिंगु ज्‍या त्‍वःतल धाःसा जिं इमिगु बिन्‍ति न्‍यने, जिं इमिगु पाप क्षमा यानाबी अले हाकनं इमिगु देशयात च्‍वन्‍ह्याकाबी।

\VS{15}जिं थ्‍व देगलय् मिखा ब्‍वयाच्‍वने। अन याःगु फुक्‍क प्रार्थना न्‍यनेत जिं थःगु न्‍हाय्‌पं बियाच्‍वने।

\VS{16}छाय्‌धाःसा जिगु नां न्‍ह्याबलें थुकी दयाच्‍वनेमा धकाः जिं थ्‍व देगःयात ल्‍ययागु दु, अले अर्पण यानागु दु। जिगु मिखा व मन न्‍ह्याबलें थुकी वनाच्‍वनी।


\par }{\PP \VS{17}“छगू खँय् धाःसा, छं अबुनं थें छं विश्‍वास याये बहःम्‍ह जुयाः जिगु सेवा यात धाःसा अले जिगु नियम पालन यात धाःसा, जिं धयागु फुक्‍क खँ यात धाःसा,

\VS{18}जिं छंगु सिंहासनयात बल्‍लाकाबी। जिं छिमि अबु दाऊदयात थथे धकाः बचं बियागु खः, ‘इस्राएलय् राज्‍य यायेत छिमि परिवारय् न्‍ह्याबलें छम्‍ह मनू दइ।’

\VS{19}तर छिमिसं फहिलाः जिं छिमित बियागु नियम व आज्ञा त्‍वःताः मेपिं द्यःत पुजायात धाःसा,

\VS{20}जिं छिमित बियागु देशं छिमित लिनाछ्वये, अले जिगु नांया इज्‍जतया लागिं जिं अर्पण यानागु थ्‍व देगःयात त्‍वःताबी। जाति जातियापिं मनूतय्‌सं थुकियात हेस्‍याइ अले थुकियात क्‍वह्यंका स्‍वइ।

\VS{21}आः थ्‍व देगः तःजिगु जूसां थ्‍वयागु न्‍ह्यःनं वनीपिं सकसिनं छक्‍क जुयाः थथे धाइ, ‘छाय् परमप्रभुं थ्‍व देशयात व थ्‍व देगःयात थथे यानादीगु जुइ?’


\par }{\PP \VS{22}“मनूतय्‌सं लिसः बी, ‘थः पुर्खातय्‌त मिश्रं पित हयादीम्‍ह परमप्रभु थः परमेश्‍वरयात त्‍वःताः इमिसं मेपिं द्यःतय्‌त मानय् यानाः भागियानाः पुजा यात। उकिं परमप्रभुं थ्‍व विपत्ति इमिथाय् हयादीगु खः।’ ”




\par }\Chap{8}{\SH सोलोमनया मेमेगु ज्‍या
\par }
{\PP \VerseOne{1}परमप्रभुया देगः व थःगु दरबार दय्‌केत सोलोमनं निइदँ बीकल।

\VS{2}हीरामं थःत ब्‍यूगु शहरत सोलोमनं हाकनं दय्‌काः इस्राएलीतय्‌त अन तल।


\par }{\PP \VS{3}सोलोमनं हमात-सोबाय् हमला यानाः उकियात त्‍याका काल।

\VS{4}वं मरुभूमिइ दुगु तदमोर शहरयात व हमातय् थःम्‍हं दय्‌कूगु धुकू तइगु फुक्‍क शहरयात हाकनं दय्‌कल।

\VS{5}वं च्‍वय्‌च्‍वंगु बेथ-होरोन व क्‍वय् च्‍वंगु बेथ-होरोनयात नं पखालं घेरय्‌ यानाः उकी ध्‍वाखा व खगःत तयाबिल।

\VS{6}अले सोलोमनं बालात व वयागु धुकू तइगु फुक्‍क शहरत अले थः रथ व सल तइगु फुक्‍क शहर दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{7}व देशय् इस्राएली मखुपिं छुं मनूत नं च्‍वनाच्‍वंगु जुयाच्‍वन। थुपिं हित्ती, एमोरी, परिज्‍जी, हिव्‍वी व यबूसीत खः।

\VS{8}थुपिं इस्राएलीतय्‌सं मस्‍याःपिं जात जातियापिनि सन्‍तान खः। थुमित सोलोमनं दासयात थें ज्‍या याकल। थौं तक नं इपिं अथे हे दु।

\VS{9}तर सोलोमनं सुं नं इस्राएलीयात थ्‍व ज्‍याया लागि दास मदय्‌कू। इमिसं सिपाइँ, हाकिम, रथ व रथय् च्‍वनिपिं सिपाइँतय् कप्‍तान जुयाः ज्‍या याइगु।

\VS{10}सोलोमन जुजुं इपिं मध्‍ये निसः व नेय्‌म्‍हय्‌सित मनूतय्‌गु ज्‍या स्‍वइपिं नायः जुइत ल्‍यल।


\par }{\PP \VS{11}सोलोमनं मिश्रयाम्‍ह जुजुया म्‍ह्याय् थः रानीयात दाऊदया शहरं च्‍वय् वयागु निंतिं दय्‌कूगु दरबारय् हल। सोलोमनं धाल, “जिमि कलाः दाऊदया दरबारय् च्‍वने फइ मखु, छाय्‌धाःसा बाचाया सनू दुगु थाय् पवित्रथाय् खः।”


\par }{\PP \VS{12}अले सोलोमनं देगःया न्‍ह्यःने दय्‌कूगु वेदीइ परमप्रभुयात होमबलि छाल।

\VS{13}मोशाया आज्ञा कथं विश्रामबार पतिकं, अमाइ पतिकं व क्‍वःछिनातःगु नखःबलय् दँय् स्‍वक्‍व अथे धइगु– सोडा मतःगु मरिया नखःबलय्, समाज्‍याया नखःबलय् व बल्‍चाबाय्‌या नखःबलय् वं बलि छायेगु यात।


\par }{\PP \VS{14}दाऊदं आज्ञा ब्‍यू थें वं पुजाहारीतय्‌त सेवाया ज्‍या यायेत पुचः पुचः यानाः पलिस्‍था यात। लेवीतय्‌त नं इमिगु प्रशंसा याय्‌गु ज्‍या व न्‍हियान्‍हिथं पुजाहारीतय्‌त ग्‍वाहालि बीगु ज्‍या बियातःगु दु। वं ध्‍वाखा पिवाःतय्‌गु ज्‍या याइपिं पुचः पुचःकथं तयातःगु दु। सोलोमनं परमेश्‍वरया मनू दाऊदं आज्ञा ब्‍यू थें फुक्‍क अथे हे यानातःगु दु।

\VS{15}धुकू कोथा व मेमेगु खँया बारे दाऊदं पुजाहारी व लेवीतय्‌त ब्‍यूगु फुक्‍क आज्ञा इमिसं मानय् याइगु।


\par }{\PP \VS{16}थुकथं परमप्रभुया देगःया जग तःबलय्‌निसें व सिमधःतले सोलोमनया फुक्‍क ज्‍या जुया हे च्‍वन। थुकथं परमप्रभुया देगः दय्‌कूगु खः।


\par }{\PP \VS{17}अनंलि सोलोमन एदोम देशया लाल समुद्रया सिथय् लाःगु एस्‍योन-गेबेर व एलात शहरय् वन।

\VS{18}हीराम जुजुं थः हाकिमत व अनुभव दुपिं जहाजीतनापं वयाथाय् जहाजत छ्वयाहल। सोलोमनया हाकिमतनापं इपिं ओपीर देशय् वन अले अनं झिंन्‍हय्‌गू टन स्‍वयाः यक्‍व लुँ हयाः सोलोमन जुजुयात बिल।




\par }\Chap{9}{\SH शेबायाम्‍ह रानी सोलोमनयात नापलाः वःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}शेबायाम्‍ह रानीं सोलोमनया नांजाःगु खँ न्‍यन। अले व थाकुगु थाकुगु न्‍ह्यसःत ज्‍वनाः सोलोमनयात जाँचय् यायेत यरूशलेमय् वल। वं थःनापं छगू हुल सुसाःकुसाः याइपिं मनूत अले मसला, मू वंगु थीत व यक्‍व लुँ क्‍वबिका तःपिं ऊँटत ज्‍वनाः वल। वं सोलोमनयात नापलात अले वयागु न्‍ह्यःने थःगु नुगलय् दुगु न्‍ह्यसःत तल।

\VS{2}सोलोमनं वयागु फुक्‍क न्‍ह्यसःया लिसः बिल। छगू नं न्‍ह्यसः वयात थाकु मजू।

\VS{3}शेबायाम्‍ह रानीं सोलोमनया बुद्धि व वं दय्‌कूगु लाय्‌कू खन।

\VS{4}वं सोलोमनयागु तेबिलयागु नयेगु नसा, लाय्‌कूया भारदारत व इमिसं पुनातःगु झःझः धाःगु वसः, वयात दाखमद्य त्‍वंकीपिं मनूत व इमिसं पुनातःगु वसः खन, अले परमप्रभुया देगलय् वं छाःगु होमबलि खन, उपिं फुक्‍क खनाः व छक्‍क जुल।


\par }{\PP \VS{5}वं जुजुयात धाल, “छिं यानादीगु ततःधंगु ज्‍या व छिगु बुद्धिया बारे जिं थःगु देशय् छु न्‍यना, व धात्‍थें खः खनिसा।

\VS{6}तर थः हे वयाः थःगु मिखां मखंतले मनूतय्‌सं धाःगु खँय् विश्‍वास मयाना। छिगु बुद्धिया बारे जिं बच्‍छि हे न्‍यनागु मदु खनिसा। छिके मनूतय्‌सं धाःगु स्‍वयाः यक्‍व बुद्धि दु खनिसा।

\VS{7}धन्‍य खः छिकपिनि मनूत! न्‍हियान्‍हिथं छिगु न्‍ह्यःने च्‍वनाः छिगु बुद्धिया खँ न्‍यनीपिं छिकपिनि थुपिं भारदारत धन्‍य खः।

\VS{8}परमप्रभु थः परमेश्‍वरया प्रशंसा यानादिसँ! वय्‌कः छि खनाः गुलि लय्‌तायादी व छितः जुजु दय्‌काः थःगु नामय् शासन याके बियादीगु दु। वय्‌कलं इस्राएलीतय्‌त माया यानादी, अले वय्‌कःयात न्‍ह्याबलें इमित रक्षा याये मास्‍ति वः। उकिं छिपाखें न्‍याय व धार्मिकता तया तयेत वय्‌कलं छितः इस्राएलयाम्‍ह जुजु दय्‌कादीगु दु।”


\par }{\PP \VS{9}अनंलि वं जुजुयात प्‍यंगू टन लुँ, यक्‍व मसला व मू वंगु थीत बिल। शेबायाम्‍ह रानीं ब्‍यूगु मसला थें ज्‍याःगु भिंगु मसला सोलोमनयात सुनानं ब्‍यूगु मदुनि।


\par }{\PP \VS{10}ओपीरं लुँ ज्‍वनावइपिं हीराम व सोलोमन जुजुया मनूतय्‌सं चन्‍दनया सिँ व मू वंगु थीत नं हल।

\VS{11}जुजुं थुपिं सिँ परमप्रभुया देगः व लाय्‌कूया लागि त्‍वाथः अले म्‍ये हालिपिनिगु लागि वीणा व सारंगीत नं दय्‌कल। थ्‍व स्‍वयाः न्‍हापा यहूदा देशय् थज्‍याःगु बांलाःगु सुनानं खंगु मदु।


\par }{\PP \VS{12}शेबायाम्‍ह रानीं फ्‍वंगु फुक्‍क खँ सोलोमन जुजुं वयात बिल। रानीं सोलोमनयाथाय् हःगु स्‍वयाः अप्‍वः वं रानीयात बिल। अले व थः मनूतनापं थःगु देशय् लिहां वन।


\par }{\SH सोलोमन जुजुया सम्‍पत्ति
\par }
{\PP \VS{13}दँय्‌दसं सोलोमन जुजुयाथाय् निइस्‍वंगू टन ति लुँ वइगु।

\VS{14}उलि जक मखु वयाथाय् बन्‍जाःतपाखें नं कर वइगु। अरबी जुजुपिं व इस्राएलया प्रान्‍त प्रान्‍तयापिं बडा-हाकिमतय्‌सं वयात लुँ व वहःया कर पुलिगु।


\par }{\PP \VS{15}जुजु सोलोमनं लुँया पातायागु ततःधंगु निसःगू ढाल दय्‌कल। छगू छगू ढाल दय्‌केत मुगलं दायातःगु ७ किलोग्राम ति लुँ छ्यल।

\VS{16}सोलोमनं लुँया पातायागु चिचीधंगु स्‍वसःगू ढाल नं दय्‌कल। छगू छगू ढालय् ३ किलोग्राम ति लुँ दु। जुजुं लेबनानया गुँ धाःगु लाय्‌कुलिइ उपिं तल।


\par }{\PP \VS{17}अले जुजुं छगू तःधंगु सिंहासन नं दय्‌केबिल उकिया छुं भाग किसिया दंनं त्‍वपुयातःगु दु मेगु ब्‍व लुँ भुनातःगु दु।

\VS{18}उगु सिंहासनया खुगू त्‍वाथः व लुँयागु छगू तुति तयेगु पिर्का दु। थुपिं फुक्‍क सिंहासननापं स्‍वाःगु दु। फ्‍यतुयेगु थाय्‌या निखेंपाखें ल्‍हाः दिकेगु थाय् दु, अले उपिं ल्‍हाः दिकेगु थाय्‌नापं दनाच्‍वंपिं निम्‍ह सिंहत दय्‌कातःगु दु।

\VS{19}खुगुलिं त्‍वाथःया निखेंपाखे छम्‍ह छम्‍ह यानाः झिंनिम्‍ह सिंह नं दु। सोलोमनया सिंहासन थें ज्‍याःगु सिंहासन संसारय् मेगु मदु।


\par }{\PP \VS{20}जुजु सोलोमनया फुक्‍क त्‍वनेगु ख्‍वलात भिंगु लुँयागु खः। अले लेबनानया गुँ धाःगु लाय्‌कुलिइ दुगु फुक्‍क थलबल नं भिंगु लुँयागु खः। वहःयागु छुं नं सामानत मदय्‌कू छाय्‌धाःसा सोलोमनया पालय् वहःयागु छुं मू मदु।


\par }{\PP \VS{21}सोलोमनयाके हीरामया जहाज चले याइपिंनापं थुखे उखे सामान ल्‍ह्यइगु जहाजत नं दु। अले स्‍वदँ-स्‍वदँय् छकः तर्शीशयागु थुपिं ल्‍ह्यइगु जहाजत लुँ, वहः, किसिया दं, माकः व म्‍हय्‌खा ज्‍वनाः वइगु खः।


\par }{\PP \VS{22}सोलोमन जुजुयाके पृथ्‍वीयापिं मेपिं जुजुपिन्‍के स्‍वयाः यक्‍व धन-सम्‍पत्ति व बुद्धि दु।

\VS{23}परमेश्‍वरं वयागु नुगलय् तयादीगु बुद्धि न्‍यनेत पृथ्‍वीयापिं फुक्‍क जुजुपिन्‍सं वयात नापलायेत स्‍वइगु।

\VS{24}वइपिं सकसिनं दँय्‌दसं वहः व लुँया थलबल, वसः, ल्‍वाभः, अत्तर, मसला, अले सल व खच्‍चरत कोसेलि हइगु।


\par }{\PP \VS{25}थःगु सल व रथया लागि सोलोमनया प्‍यद्वः तबेला दु, अले वया झिंनिद्वःम्‍ह सल दु। उमित वं रथ तइगु शहर शहरय् व यरूशलेमय् थःथाय् तल।

\VS{26}वं यूफ्रेटिस खुसिंनिसें कयाः पलिश्‍तीतय्‌गु देश व मिश्र देशया सिमाना तकयापिं फुक्‍क जुजुतय् शासक खः।

\VS{27}वं यरूशलेमय् वहःयात ल्‍वहं थें दंकाबिल। अले देवदारुया सिँ धाःसा गुँया यःमरिमा थें यक्‍व दय्‌कल।

\VS{28}सोलोमनया लागि मनूतय्‌सं मिश्र देश व मेमेगु फुक्‍क देशं सलत हइगु खः।


\par }{\SH जुजु सोलोमन सीगु
\par }
{\PP \VS{29}सोलोमन जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या शुरुंनिसें लिपाथ्‍यंक व नातान अगमवक्ताया इतिहास, शीलोनी अहियाहया अगमवाणी व नबातया काय् यारोबामया बारे अगमवक्ता इद्दोया दर्शनया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{30}सोलोमनं यरूशलेमं पिइदँ तक फुक्‍क इस्राएलय् राज्‍य यात।

\VS{31}अले व सित, वयात वया अबु दाऊदया नांयागु शहरय् थुन। वया लिपा वया थासय् वया काय् रहबाम जुजु जुल।




\par }\Chap{10}{\SH रहबामया विरोधय् इस्राएलया विद्रोह
\par }
{\PP \VerseOne{1}रहबाम शेकेमय् वन, छाय्‌धाःसा इस्राएलयापिं सकलें मनूत वयात जुजु दय्‌केत अन हे वंगु खः।

\VS{2}थ्‍व खँ न्‍यनाः नबातया काय् यारोबाम मिश्र देशं लिहां वल। (व मिश्र देशय् च्‍वनाच्‍वंगु खः, अन व सोलोमन जुजु खनाः ग्‍यानाः बिस्‍युं वंगु खः।)

\VS{3}अथे जुयाः इस्राएलया नायःतय्‌सं यारोबामयात सःतके छ्वल, अले यारोबाम व इस्राएलयापिं सकलें मनूत वयाः रहबामयात थथे धाल,

\VS{4}“छिकपिनि अबु सोलोमनं जिमित झ्‍यातुगु कु क्‍वबिकाः जिमिगु जीवनयात थाकुइकाब्‍यूगु खः। उगु झ्‍यातुगु कुयात याउँकादीसा जिमिसं छिगु सेवा याये।”


\par }{\PP \VS{5}रहबामं इमित धाल, “थ्‍व खँय् बिचाः यायेत स्‍वन्‍हुया ई ब्‍यु। छिपिं स्‍वन्‍हु लिपा वा।” उकिं मनूत अनं वन।


\par }{\PP \VS{6}रहबाम जुजुं थः अबु सोलोमन म्‍वानाच्‍वंबलय् वयात सल्‍लाहबीपिं बुरापिं मनूतलिसें खँ ल्‍हात। वं इमित न्‍यन, “थुपिं मनूतय्‌त जिं छु लिसः बीगु, छिकपिनिगु छु सल्‍लाह दु?”


\par }{\PP \VS{7}बुरापिन्‍सं रहबामयात धाल, “छिं थुपिं मनूतय्‌त बांलाःगु व्‍यवहार यानाः थुमित लय्‌ताय्‌कादीसा, अले थुपिंलिसें नाइक खँ ल्‍हानादीसा थुमिसं न्‍ह्याबलें छिगु सेवा याइ।”


\par }{\PP \VS{8}तर व उपिं बुरापिनिगु सल्‍लाह मन्‍यंसें थःनापं ब्‍वलंपिं व थःगु न्‍ह्यःने च्‍वनाच्‍वनीपिं ल्‍याय्‌म्‍हपिंथाय् सल्‍लाह काःवन।

\VS{9}वं इमित न्‍यन, “जिमिगु कु याउँकाबियादिसँ धकाः जितः बिन्‍ति याःवःपिं मनूतय्‌त झीसं छु लिसः बीगु? जिं छु यायेगु? छिमिगु छु सल्‍लाह दु?”


\par }{\PP \VS{10}इमिसं लिसः बिल, “छिकपिनि अबुं जिमित झ्‍यातुगु जुवा क्‍वबिकादीगु दु, उकियात याउँकादिसँ धकाः छितः धाःवःपिन्‍त थथे धयादिसँ, ‘जिमि अबुया जँ स्‍वयाः जिगु कान्छी पतिं हे तःत्‍याः।’

\VS{11}जिमि अबुं छिमित झ्‍यातुगु जुवा क्‍वबिकादीगु खः, तर जिं उगु जुवायात झन झ्‍यातुइकाबी। जिमि अबुं छिमित कोर्रां दाय्‌कादीगु खः, तर जिं छिमित बिच्‍छितय्‌सं न्‍याकाबी।”


\par }{\PP \VS{12}रहबाम जुजुं धाःथें हे स्‍वन्‍हु लिपा यारोबाम व सकलें मनूत वयाथाय् वन।

\VS{13}जुजुं बुरापिनिगु सल्‍लाह मन्‍यंसे मनूतनापं कडा जुया खँ ल्‍हात,

\VS{14}जिमि अबुं छिमित झ्‍यातुगु जुवा क्‍वबिकादीगु खः, तर जिं उगु जुवायात झन झ्‍यातुइकाबी। जिमि अबुं छिमित कोर्रां दाय्‌कादीगु खः, तर जिं छिमित बिच्‍छितय्‌सं न्‍याकाबी।


\par }{\PP \VS{15}थुकथं जुजु रहबामं मनूतय्‌गु खँ न्‍यँ हे मन्‍यं छाय्‌धाःसा शीलोयाम्‍ह अहियाहपाखें नबातया काय् यारोबामयात परमप्रभुं धयादीगु वचन पूवनेत वय्‌कलं थज्‍याःगु अवस्‍था हयादीगु खः।


\par }{\PP \VS{16}जुजुं थःगु खँ मन्‍यंगु खनाः मनूत चिल्‍लाय् दनाः हाल,

\par }{\Q “छु जिपिं दाऊदया वंशया भाग खः ला?

\par }{\QB यिशैया काय्‌याके जिमिगु छु भाग दु?

\par }{\Q हे इस्राएल, थथःगु पालय् हुँ।

\par }{\QB हे दाऊद, थःगु घरानाया धन्‍धा का।”

\par }{\PP उकिं उत्तरयापिं सकल इस्राएलीत थथःगु छेँ वन।


\par }{\PP \VS{17}तर रहबामं यहूदाया लागाय् च्‍वनाच्‍वंपिं इस्राएलीतय्‌त जक शासन यानाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{18}अले जुजु रहबामं दासयात थें ज्‍या याकूपिं मनूतय् नायः अदोनीरामयात इमिथाय् वन। तर इस्राएलीतय्‌सं वयात ल्‍वहँत कय्‌काः स्‍यात। जुजु रहबाम धाःसा थःगु रथय् च्‍वनाः यरूशलेमय् बिस्‍युं वन।

\VS{19}उबलय्‌निसें आः तक नं उत्तरयापिं इस्राएलीत दाऊदया घरानाया विरोधी जूगु दु।




\par }\Chap{11}{\SH शमायाहया अगमवाणी
\par }
{\PP \VerseOne{1}जुजु रहबाम यरूशलेमय् थ्‍यंकः वल। अले वं उत्तर इस्राएलनापं लडाइँ यानाः थःगु फुक्‍कं राज्‍य हाकनं लित कायेत यहूदा व बेन्‍यामीन कुलयापिं छगू लाख व चयद्वःम्‍ह ल्‍ययातःपिं सिपाइँ मुंकल।


\par }{\PP \VS{2}तर परमप्रभुया थ्‍व वचन परमेश्‍वरया मनू शमायाहयाथाय् वल,

\VS{3}“सोलोमनया काय् यहूदायाम्‍ह जुजु रहबामयात अले यहूदा व बेन्‍यामीनय् दुपिं फुक्‍कं इस्राएलीतय्‌त थथे धा,

\VS{4}परमप्रभुं थथे धयादी, ‘छिपिं थः दाजुकिजापिंनापं लडाइँ यायेत थाहां वने मते। छिपिं सकलें थथःगु छेँय् लिहां हुँ, छाय्‌धाःसा थ्‍व ज्‍या जिं यानागु खः।’ ” उकिं परमप्रभुया वचन पालन यानाः इपिं यारोबामलिसें लडाइँ मयासें लिहां वन।


\par }{\PP \VS{5}रहबाम यरूशलेमय् च्‍वन अले यहूदाया सुरक्षाया लागि थुपिं शहरयात पखालं ग्‍वयाः बल्‍लाकल।

\VS{6}वं पखालं ग्‍वयाः बल्‍लाकूगु यहूदा व बेन्‍यामीनया शहरत थुपिं खः – बेथलेहेम, एताम, तको,

\VS{7}बेथ-सर, सोखो, अदुल्‍लाम,

\VS{8}गात, मारेशा, जीप,

\VS{9}अदोरेम, लाकीश, आजेका,

\VS{10}सोरा, अय्‌यालोन व हेब्रोन।

\VS{11}अले वं उपिं शहरया किल्‍लात बल्‍लाक दय्‌कल। अले उपिं शहरय् नयेगु नसा, जैतूनया चिकं व दाखमद्यनापं राज्‍यपालत नं तल।

\VS{12}वं फुक्‍क शहरय् ढाल व भालात तया उमित तसकं बल्‍लाकल। थुकथं वं यहूदा व बेन्‍यामीनयात थःगु अधीनय् तल।


\par }{\PP \VS{13}इस्राएलया उत्तर कुलयापिं फुक्‍क थथःगु जिल्‍लाय् च्‍वनाच्‍वंपिं पुजाहारीत व लेवीत नं रहबामया पंलित।

\VS{14}अले लेवीत थथःगु घाँय् दुगु ख्‍यः व सम्‍पत्ति त्‍वःताः यहूदा व यरूशलेमय् च्‍वंवल, छाय्‌धाःसा इस्राएलया जुजु यारोबाम व वया काय्‌पिन्‍सं इमित परमप्रभुया पुजाहारी जुयाः सेवा याके मब्‍यू।

\VS{15}जुजु यारोबामं आराधना यायेगुथाय् व थःम्‍हं दय्‌कूपिं दुगुचा व द्वहंचाया मूर्तिया लागि थः पुजाहारीत ल्‍यल।

\VS{16}अले दुनुगलंनिसें परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरयात मालाच्‍वंपिं इस्राएलया मेगु फुक्‍क कुलयापिं मनूत थः पुर्खाया परमप्रभु परमेश्‍वरयात बलि छायेत यरूशलेमय् वल।

\VS{17}थुकिं यानाः यहूदाया राज्‍य बल्‍लात, अले स्‍वदँ तक इपिं सोलोमनया काय् रहबामया पंलित। छाय्‌धाःसा स्‍वदँ तक इपिं दाऊद व सोलोमनया लँपुइ वनाच्‍वन।


\par }{\SH रहबामया परिबार
\par }
{\PP \VS{18}रहबामं महलतयात ब्‍याहा यात। वया अबु दाऊदया काय् यरीमोत व मां यिशैया काय् एलीआबया म्‍ह्याय् अबीहेल खः।

\VS{19}वपाखें रहबामया थुपिं काय्‌पिं दत– येऊश, शमरयाह व साहम।


\par }{\PP \VS{20}अनंलि वं अब्‍शालोमया म्‍ह्याय् माकायात ब्‍याहा यात। वपाखें वया थुपिं सन्‍तान दत– अबिया, अत्तै, जीजा व शलोमीत।

\VS{21}रहबामं अब्‍शालोमया म्‍ह्याय् माकायात थः मेपिं कलाःपिन्‍त व मथ्‍याःपिं कलाःपिन्‍त स्‍वयाः अप्‍वः माया याइगु। वया मुक्‍क झिंच्‍याम्‍ह कलाः व खुइम्‍ह मथ्‍याःपिं कलाःपिं दु। व निइच्‍याम्‍ह काय् व खुइम्‍ह म्‍ह्याय्‌पिनि अबु खः।


\par }{\PP \VS{22}रहबामं थःगु लिपा जुजु दय्‌केत माकाया काय् अबियायात वया मेपिं दाजुकिजापिनि नायः ल्‍यल।

\VS{23}वं बांलाक बिचाः यानाः ज्‍या यात। वं यहूदा व बेन्‍यामीनया फुक्‍क थासय् च्‍वंगु किल्‍ला दुगु फुक्‍क शहरया जिम्‍मा थः काय्‌पिन्‍त बिल। वं इमित गाक्‍क नयेगु नसा बिल, अले वं इमिगु लागि यक्‍व कलाःपिं मालाबिल।




\par }\Chap{12}{\SH मिश्रीतय्‌सं यहूदाय् हमला याःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}रहबामया राज्‍य बांलाक पलिस्‍था जुयाः व बल्‍लाये धुंकाः वं परमप्रभुया व्‍यवस्‍थायात त्‍वःतल, वनापं इस्राएलयापिं सकसिनं नं परमप्रभुया व्‍यवस्‍थायात त्‍वःतल।

\VS{2}इमिसं परमप्रभुया विरोध याःगु जुयाः रहबाम जुजु जूगु न्‍यादँ दुबलय् मिश्रयाम्‍ह जुजु शीशकं

\VS{3}झिंनिसःगः रथ व खुइद्वःम्‍ह सलगइपिं सिपाइँत ज्‍वनाः यरूशलेमय् हमला यात। वनापं मिश्रं अल्‍याख लिबियाली, सुक्‍किया व कूशीत नं वल।

\VS{4}व यहूदाया पखालं ग्‍वयातःगु शहरत त्‍याकाः यरूशलेम तक वल।


\par }{\PP \VS{5}अले शमायाह अगमवक्ता रहबाम व यहूदायापिं कुलनायःतय्‌थाय् वल। इपिं सकलें शीशक खनाः ग्‍यानाः यरूशलेमय् मुंगु खः। शमायाहं रहबाम व यहूदाया कुलनायःतय्‌त थथे धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, ‘छिमिसं जितः त्‍वःतूगु दु, उकिं आः जिं छिमित त्‍वःताः शीशकया ल्‍हातय् तयाबी।’ ”


\par }{\PP \VS{6}अले इस्राएलया कुलनायःत व जुजुं क्‍वमिलु जुयाः थथे धाल, “परमप्रभु धर्मीम्‍ह खः।”


\par }{\PP \VS{7}परमप्रभुं इपिं क्‍वमिलु जूगु खन। अले परमप्रभुया थ्‍व वचन शमायाहथाय् वल, “जुजु व मनूत क्‍वमिलु जूगु दु। उकिं जिं इमित नाश याये मखु। तर जिं इमित याकनं हे बचय् याये। अले जिं थःगु तं शीशकपाखें यरूशलेमय् प्‍वंके मखु।

\VS{8}अय्‌नं इपिं वया दास जुइ, अले जक इमिसं जिगु सेवा यायेगु व मेगु देशयापिं शासकतय्‌गु सेवा यायेगुलिइ छु पाः इमिसं सी।”


\par }{\PP \VS{9}मिश्र देशयाम्‍ह जुजु शीशकं यरूशलेमय् हमला यात। अले वं परमप्रभुया देगः व लाय्‌कूया फुक्‍क धन-सम्‍पत्ति लुतय् यानाः यंकल। वं सोलोमनं दय्‌कूगु लुँयागु ढालत नं यंकल।

\VS{10}उकिं जुजु रहबामं उकिया पलेसा कँय्‌यागु ढालत दय्‌कल, अले उपिं ढालत लाय्‌कूया ध्‍वाखा पिवाःतय् कप्‍तानतय् जिम्‍माय् तल।

\VS{11}जुजु देगलय् वनीबलय् ध्‍वाखा पिवाःतय्‌सं उपिं ढालत पितहइगु, लिपा थः च्‍वनीगु क्‍वथाय् हे लित यंकीगु।

\VS{12}रहबामं थःत क्‍वमिलु याःगुलिं परमप्रभुया तं वपाखें चिला वन। उकिं वय्‌कलं वयात भज्‍यंक नाश यानामदी। यहूदाया अवस्‍था बांलाना हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{13}थुकथं जुजु रहबामं यरूशलेमय् थःत बल्‍लाकाः राज्‍य यात। पिइछदँ दुबलय् व जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् झिंन्‍हय्‌दँ राज्‍य यात। यरूशलेम शहरयात परमप्रभुं इस्राएलया फुक्‍क कुलपाखें थःगु नां तयेत ल्‍ययादीगु खः। रहबामया मांया नां नामा खः, व अम्‍मोन देशयाम्‍ह खः।

\VS{14}रहबामं परमप्रभुया मिखाय् मभिंगु ज्‍या यात, छाय्‌धाःसा वं परमप्रभुयात मालेगु मयाः।


\par }{\PP \VS{15}रहबाम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, शुरुंनिसें लिपाथ्‍यंक, वं छु छु यात व शमायाह अगमवक्ता व इद्दो अगमवक्ताया इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु। रहबाम व यारोबामया दथुइ मदिक्‍क लडाइँ जुया हे च्‍वन।

\VS{16}रहबाम सित अले वयात दाऊदया शहरय् जुजुपिं थुनीगु चिहानय् थुन। वया लिपा वया काय् अबिया जुजु जुल।




\par }\Chap{13}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु अबिया
\par }
{\PP \VerseOne{1}यारोबाम उत्तरी इस्राएलयाम्‍ह जुजु जूगु झिंच्‍यागू दँ दुबलय् अबिया यहूदायाम्‍ह जुजु जुल।

\VS{2}वं यरूशलेमय् स्‍वदँ तक राज्‍य यात। वया मां गिबायाम्‍ह उरीएलया म्‍ह्याय् माका खः।

\par }{\PP अबिया व यारोबामया दथुइ लडाइँ जुया तुं च्‍वन।

\VS{3}अबियां लडाइँया निंतिं प्‍यंगू लाखम्‍ह वीर सिपाइँ मुंकल। यारोबामं धाःसा अबियानापं ल्‍वायेत च्‍यागू लाखम्‍ह वीर सिपाइँतय् सेना झ्‍वलाक तयार यात।


\par }{\PP \VS{4}अबियां एफ्राइमया पहाडी इलाकाय् लाःगु समारैम डाँडाय् दनाः थथे धाल, “अय् यारोबाम व इस्राएलयापिं फुक्‍क मनूत, जिगु खँ न्‍यँ!

\VS{5}परमप्रभु, इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरं दाऊदनापं चि दुगु छगू बाचा चिनाः वयात व वया सन्‍तानतय्‌त इस्राएलया राज्‍य न्‍ह्याबलेंया लागि बियादीगु दु धकाः छिमिसं मस्‍यू ला?

\VS{6}अथे जूसां दाऊदया काय् सोलोमनया छम्‍ह भारदार नबातया काय् यारोबामं थः मालिकया विरोधय् विद्रोह यात।

\VS{7}अले ज्‍यालगे मजूपिं छुं लुच्‍चात वनापं मिलय् जुल। यारोबाम व उपिं लुच्‍चातय्‌सं रहबामया विरोधय् थःत बल्‍लाकल। अबलय् रहबाम नकतिनियाम्‍ह व थःम्‍हं छुं क्‍वःछीमफुम्‍ह जूगुलिं वं इमित पने मफुत।


\par }{\PP \VS{8}“आः छिमिसं परमप्रभुं दाऊदया सन्‍तानया ल्‍हातय् बियादीगु राज्‍यलिसें ल्‍वायेगु बिचाः यानाच्‍वंगु दु। छिमिके छगू तःधंगु सेना व यारोबामं छिमिगु निंतिं द्यः धकाः दय्‌काब्‍यूगु लुँयापिं द्वहंचात दु।

\VS{9}छिमिसं हारूनया सन्‍तान परमप्रभुया पुजाहारीतय्‌त व लेवीतय्‌त बिसिकेछ्वल। इमिगु थासय् मे मेगु जातिं थें छिमिसं थः पुजाहारीत ल्‍यल। थःत देछायेत छम्‍ह द्वहंचा व न्‍हय्‌म्‍ह भ्‍याःचा ज्‍वनावःम्‍ह न्‍ह्याम्‍ह मनूयात नं छिमिसं उपिं मखुपिं द्यःतय् पुजाहारी दय्‌कीगु।


\par }{\PP \VS{10}“जिमिगु निंतिं धाःसा परमप्रभु हे जिमि परमेश्‍वर खः। जिमिसं वय्‌कःयात त्‍वःतागु मदुनि। परमप्रभुया सेवा याइपिं पुजाहारीत हारूनया सन्‍तान खः अले लेवीतय्‌सं थःगु ज्‍या याना हे च्‍वंगु दु।

\VS{11}न्‍हियान्‍हिथं सुथय् व बहनि इमिसं परमप्रभुया निंतिं होमबलि छाइ, गुँगू थनी, शुद्धगु तेबिलय् देछाःगु मरि तइ, अले सन्‍ध्‍या ई पतिकं लुँया त्‍वादेवातय् दुगु मत च्‍याकी। थुकथं परमप्रभु झी परमेश्‍वरं आज्ञा बियादीगु खँ जिमिसं पालन याना। छिमिसं धाःसा वय्‌कःयात त्‍वःतूगु दु।

\VS{12}परमेश्‍वर हे जिमि नायः खः। वय्‌कः जिपिंनापं दी। वय्‌कःया पुजाहारीत तुरही पुयाः छिमिगु विरोधय् लडाइँ घोषणा यायेत तयार दु। अय् इस्राएलीत, परमप्रभु थः पुर्खातय् परमेश्‍वरलिसें ल्‍वाये मते। छाय्‌धाःसा छिपिं ताःलाइ मखु।”


\par }{\PP \VS{13}अबिया न्‍वंवाना च्‍वंबलय् यारोबामं छुं सिपाइँतय्‌त सुलाः ल्‍यूनेपाखें हमला यायेत छ्वल। वया मू सेना धाःसा यहूदाया न्‍ह्यःने दु अले हमला यायेत सुलाच्‍वंपिं सेना इमिगु ल्‍युने दु।

\VS{14}यहूदायापिं सिपाइँ फस्‍वःबलय् इमिसं थःगु न्‍ह्यःने व ल्‍युने छकलं निखेंपाखें हमला जुयाच्‍वंगु खंकल। ग्‍वाहालिया लागि इमिसं परमप्रभुया नां काल। पुजाहारीतय्‌सं तुरही पुल।

\VS{15}इपिं अथे हाःबलय् परमेश्‍वरं अबिया व यहूदाया न्‍ह्यःने यारोबाम व फुक्‍कं इस्राएलीतय्‌त बुकादिल।


\par }{\PP \VS{16}इस्राएलीत यहूदायापिं सिपाइँय् न्‍ह्यःनेनं बिस्‍युं वन, अले परमेश्‍वरं इस्राएलीतय्‌त इमिगु ल्‍हातय् बियादिल।

\VS{17}थुकथं अबिया व वया सिपाइँतय्‌सं इमित बांमलाक बुकल, इमिसं इस्राएलयापिं न्‍यागू लाख वीर सिपाइँतय्‌त स्‍यानाबिल।

\VS{18}यहूदायापिं सिपाइँतय्‌सं इस्राएलीतय्‌त बुकल। छाय्‌धाःसा इमिसं परमप्रभु इमि पुर्खातय् परमेश्‍वरयागु भरोसा काःगु खः।

\VS{19}अबियां यारोबामया सेनायात लिनायंकल, अले वयागु बेथेल, येशना व एप्रोन शहर व उमिगु गांत त्‍याकाकाल।


\par }{\PP \VS{20}अबियाया पालय् यारोबामं थःत बल्‍लाके मफुत! लिपातय् परमप्रभुं यारोबामयात स्‍यानादिल।

\VS{21}अबिया धाःसा झन बल्‍लात। वया झिंप्‍यम्‍ह कलाः दु, व निइनिम्‍ह काय् व झिंखुम्‍ह म्‍ह्याय्‌पिनि अबु खः।


\par }{\PP \VS{22}अबिया जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या व वं धाःगु खँ इद्दो अगमवक्ताया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।




\par }\Chap{14}{\PP \VerseOne{1}अबिया सित अले वयात दाऊदया शहरय् थुनाबिल। वया लिपा वया काय् आसा जुजु जुल। वयागु इलय् झिदँ तक देशय् शान्‍ति जुल।


\par }{\SH यहूदाया जुजु आसा
\par }
{\PP \VS{2}आसां परमप्रभु थः परमेश्‍वरयात यःगु व खःगु ज्‍या यात।

\VS{3}वं विदेशी वेदीत, पुजा यायेगु थाय्‌त, ल्‍वहंया मूर्तित तछ्यानाबिल अले अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत क्‍वःथलाबिल।

\VS{4}वं यहूदायापिं मनूतय्‌त परमप्रभु इमि पुर्खातय् परमेश्‍वरयात मालेत अले वय्‌कःया विधि व आज्ञात पालन यायेत आज्ञा बिल।

\VS{5}वं यहूदाया फुक्‍क शहरय् दुगु पुजा यायेगु थाय्‌त व धुपाँय् छ्वय्‌कीगु वेदीत नं स्‍यंकाबिल। वयागु पालय् देशय् शान्‍ति जुल।

\VS{6}देशय् शान्‍ति जूबलय् वं यहूदाया थीथी शहरय् छचाखेरं पखाः ग्‍वयाबिल। परमप्रभुं शान्‍ति बियादीगुलिं वं उगु इलय् सुंनापं लडाइँ याये म्‍वाल।


\par }{\PP \VS{7}वं यहूदायापिं मनूतय्‌त धाल, “झीसं थुपिं शहरयात छचाःखेरं पखाः ग्‍वयाः धरहरा व चुकू तये जीक ध्‍वाखात दय्‌काः बल्‍लाकेनु। थ्‍व देश आः तक झीगु हे खः नि, छाय्‌धाःसा झीसं झी परमप्रभु परमेश्‍वरयात मालागु दु। झीसं वय्‌कःयात मालागुलिं वय्‌कलं झीत प्‍यखेरं शान्‍ति बियादीगु दु। अथे जुयाः इमिसं उपिं शहरत बल्‍लाकल, इपिं ताःलात।”


\par }{\PP \VS{8}आसा जुजुयाके यहूदायापिं ढाल व भाला ज्‍वनातःपिं स्‍वंगू लाखम्‍ह मनू व बेन्‍यामीनयापिं ढाल व धनुष वाण ज्‍वनातःपिं निगू लाखम्‍ह व चयद्वःम्‍ह मनूतय् छगू सेना दु। उपिं सकलें वीर सिपाइँत खः।


\par }{\PP \VS{9}जेरह धाःम्‍ह छम्‍ह कूशी झिगू लाखम्‍ह (१०,००,०००) सिपाइँ व स्‍वसःगः रथया सेना ज्‍वनाः यहूदायात हमला यायेत मारेशाय् तक थ्‍यंकः वल।

\VS{10}व अन थ्‍यंबलय् वलिसें ल्‍वायेत आसा न्‍ह्यज्‍यात। निखेंपाखेंयापिं सिपाइँतय्‌सं लडाइँ यायेत मारेशा लिक्‍क लाःगु सपताया ब्‍यासिइ थथःगु थाय् काल।


\par }{\PP \VS{11}अले आसां परमप्रभु थः परमेश्‍वरयात प्रार्थना यात, “हे परमप्रभु, छिं बल्‍लाःपिन्‍त थें बमलाःपिन्‍त नं ग्‍वाहालि बियादी फु। हे जिमि परमप्रभु परमेश्‍वर, जिमित ग्‍वाहालि बियादिसँ, छाय्‌धाःसा जिमिसं छिगु भरोसा कयागु दु। जिपिं छिगु हे नामय् थ्‍व तःधंगु सेनालिसें ल्‍वायेत वयागु दु। हे परमप्रभु, छि जिमि परमेश्‍वर खः, उकिं सुनानं छितः त्‍याकेगु आसा मयायेमा।”


\par }{\PP \VS{12}परमप्रभुं आसा व यहूदाया न्‍ह्यःने कूशीतय्‌त बुकादिल। कूशीत बिस्‍युं वन।

\VS{13}आसा व वया सेनां इमित गरार तक लिनायंकल। परमप्रभु व वय्‌कःया सेनाया न्‍ह्यःने कूशीत बुत, इमि यक्‍व मनूत सित। यहूदाया सेना शत्रुतय्‌गु यक्‍व सामान थःगु ल्‍हातय् लाकल।


\par }{\PP \VS{14}इमिसं गरारया जःखः च्‍वंगु फुक्‍क शहरयात नाश यानाबिल। अन च्‍वंपिं मनूतय्‌त परमप्रभुं ख्‍यानादीगु खः। उपिं शहरय् मू वंगु सामान दुगुलिं इमिसं उपिं फुक्‍क शहरयात लुतय् यात।

\VS{15}इमिसं फैजवाःत च्‍वनाच्‍वंगु थासय् नं हमला यात। इमिसं इमि यक्‍व फइ च्‍वलय् व ऊँट कब्‍जा यात। अले आसाया सेना यरूशलेमय् लिहां वल।




\par }\Chap{15}{\SH आसां यहूदाय् दुगु मूर्तित नाश याःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}परमेश्‍वरया आत्‍मा ओदेदया काय् अजर्याहयाके क्‍वहां झाल।

\VS{2}अले व आसा जुजुयात नापलाः वन। वं आसायात थथे धाल, “अय् आसा, अय् यहूदा व बेन्‍यामीनयापिं सकलें मनूत! छिपिं परमप्रभुनापं दतले वय्‌कः नं छिपिंनाप दइ। छिमिसं वय्‌कःयात माल धाःसा छिमिसं वय्‌कःयात लुइकी। छिमिसं वय्‌कःयात त्‍वःतल धाःसा वय्‌कलं नं छिमित त्‍वःतादी।

\VS{3}ताःई तक इस्राएलं सत्‍य परमेश्‍वर मदय्‌कं जीवन हनाच्‍वंगु खः। इमित स्‍यनेत पुजाहारीत मदु, व्‍यवस्‍था मदु।

\VS{4}तर इमित दुःख जूबलय् इपिं हाकनं परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरपाखे लिहां वल। इमिसं वय्‌कःयात माल अले लुइकल।


\par }{\PP \VS{5}“दुःखया उगु इलय् इस्राएलय् गनं वनेत सुरक्षा मदु। देशयापिं फुक्‍कं मनूतय्‌सं यक्‍व हे दुःख सी माल।

\VS{6}परमप्रभुं इमित फुक्‍क कथंयागु विपत्तिं दुःख बियादीगुलिं छगू जातियात मेगु जातिं अले छगू शहरयात मेगु शहरं क्‍वत्‍यला च्‍वन।

\VS{7}छिमिगु खँय् धाःसा, छिपिं बल्‍लायेमाः, छिमिसं साहस त्‍वःते मते। छाय्‌धाःसा छिमित थःगु ज्‍याया सिरपाः दइ।”


\par }{\PP \VS{8}ओदेदया काय् अजर्याहया म्‍हुतुं थज्‍याःगु अगमवाणी न्‍यनाः आसायात आँट दत। अले वं यहूदा व बेन्‍यामीन इलाकां अले थःम्‍हं कब्‍जा याःगु एफ्राइमया पहाडी देशया शहर शहरं नं फुक्‍कं घच्‍चाइपुगु मूर्ति चीकाबिल। वं देगःया चुकय् दुगु परमप्रभुया वेदी नं ल्‍ह्वन।


\par }{\PP \VS{9}अनंलि वं यहूदा व बेन्‍यामीनयापिं फुक्‍कं मनूतय्‌त मुंकल। वं इपिंनापं च्‍वनाच्‍वंपिं एफ्राइम, मनश्‍शे व शिमियोन कुलयापिं मनूतय्‌त नं मुंकल। छाय्‌धाःसा परमप्रभु वया परमेश्‍वर जुजु आसानापं दीगु खनाः उत्तरी इस्राएलं यक्‍व हे मनूत यहूदाय् वःगु खः।

\VS{10}आसा जुजु जूगु झिंन्‍यागूगु दँया स्‍वंगूगु लाय्\FTNT{*}{{\FR 15:10 }{\FR{१५:१०
}}{\FQ{झिंन्‍यागूगु दँया स्‍वंगूगु ला
}}{\FT{थथे धयागु मे-जुन ९९५ बी.सी.}}} इपिं यरूशलेमय् मुन।


\par }{\PP \VS{11}अबलय् इमिसं परमप्रभुयात न्‍हय्‌सःम्‍ह सा द्वहं व न्‍हय्‌द्वःम्‍ह फै-च्‍वलय् बां छाल। आसाया सेनां उपिं पशुत व मेमेगु मू वंगु सामान थः शत्रुतपाखें लुतय् यानाहःगु खः।

\VS{12}अले इमिसं दुनुगलंनिसें व बलं फत्तले थः पुर्खातय् परमप्रभु परमेश्‍वरयात माले धकाः बाचा चित।

\VS{13}अले परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरयात मालिमखुपिं सकलें तःधिकःपिं व चिधिकःपिं मिसा व मिजंयात स्‍याना छ्वयेगु इमिसं क्‍वःछित।

\VS{14}इमिसं तस्‍सलं हालाः परमप्रभुया नामय् पाफल। इमिसं तुरही व फैया नेकू पुल।

\VS{15}यहूदायापिं मनूत तसकं लय्‌ताः। छाय्‌धाःसा इमिसं दुनुगलंनिसें पाफःगु खः। इमिसं आय्‌बुयाः परमप्रभुयात माल अले वय्‌कःयात लुइकल। उकिं परमप्रभुं इमित प्‍यखें शान्‍ति बियादिल।


\par }{\PP \VS{16}आसा जुजुं थः मां माकायात राजमाताया थासं लिकाल। छाय्‌धाःसा वं अशेरा द्यःमय्‌जुया घच्‍चाइपुगु थां दय्‌कूगु खः। आसां उगु थांयात त्‍वाःल्‍हानाबिल, अले उकियात कुचा कुचा यानाः किद्रोन बेंसीइ छ्वय्‌काबिल।

\VS{17}पुजा यायेगु थाय्‌त इस्राएलं चीकाः मछ्वसां आसा थःगु जिवंकाछि परमप्रभुया निंतिं विश्‍वास याये बहःम्‍ह जुयाच्‍वन।

\VS{18}वं थःम्‍हं व थः अबुं देछाःगु लुँ, वहः व पवित्र थलबल परमेश्‍वरया देगलय् हल।


\par }{\PP \VS{19}आसा जुजु जूगु स्‍विन्‍यागूगु दँ तक मेगु लडाइँ मजू।




\par }\Chap{16}{\SH इस्राएलनापं लडाइँ
\par }
{\PP \VerseOne{1}आसा यहूदायाम्‍ह जुजु जूगु स्‍विखुगूगु दँय् उत्तरी इस्राएलयाम्‍ह जुजु बाशां यहूदाय् हमला यात। अले वं यहूदायाम्‍ह जुजु आसाया लागाय् सुं वये वने मफयेमा धकाः रामायात बल्‍लाकल।


\par }{\PP \VS{2}अले आसां परमप्रभुया देगलं व लाय्‌कूया धुकुतिं लुँ, वहः लिकयाः दूतनापं दमस्‍कसय् राज्‍य याइम्‍ह अरामया जुजु बेन-हददयाथाय् छ्वयाः थथे धाल,


\par }{\PP \VS{3}“छिकपिनि अबु व जिमि अबुं सन्‍धि याःगु थें छिं व जिं नं सन्‍धि यायेनु। जिं छिथाय् लुँ व वहः छ्वया हयाच्‍वनागु दु। आः छिं उत्तरी इस्राएलयाम्‍ह जुजु बाशालिसें थःगु सन्‍धि त्‍वाथुलादिसँ। वं जिगु देशं थः सेना लित यंके मालेमा।”


\par }{\PP \VS{4}बेन-हददं आसा जुजुया खँ स्‍वीकार यात। वं थः सेनानापं थः सेनापतितय्‌त इस्राएलया शहरय् हमला यायेत छ्वल। इमिसं इयोन, दान, हाबिल-मैस व नप्‍तालीया कुल फुक्‍क धुकू शहरत त्‍याका काल।

\VS{5}थ्‍व खँ न्‍यनाः बाशां रामायात बल्‍लाकेगु ज्‍या त्‍वःताबिल, वं अन जुयाच्‍वंगु फुक्‍क ज्‍या दिकल।

\VS{6}जुजु आसां यहूदाया फुक्‍क थासं मनूत मुंकल, अले बाशा जुजुं रामा बल्‍लाकेत छ्यलाच्‍वंगु ल्‍वहं व सिँ इमिसं ज्‍वनावन। वं उपिं सामानं गेबा व मिस्‍पायात बल्‍लाकल।


\par }{\SH हनानी अगमवक्ता
\par }
{\PP \VS{7}अबलय् हनानी अगमवक्तां यहूदायाम्‍ह जुजु आसायाथाय् वनाः थथे धाल, “छिं अरामया जुजुयागु भरोसा कयादिल। तर परमप्रभु झी परमेश्‍वरयागु भरोसा कयामदी। अथे जुयाः छिं अरामया जुजुया सिपाइँतय्‌त नाश यायेगु मौका त्‍वःफिकल।

\VS{8}छु कूशीत व लिबियालीतय् सेना तःधंगु सेना मखु ला? इमिगु सेनाय् यक्‍व रथ व रथ गइपिं सिपाइँत दुगु मखु ला? तर छिं परमप्रभुयागु भरोसा कयादीगुलिं वय्‌कलं इमित छिगु ल्‍हातय् लःल्‍हानादिल।

\VS{9}छाय्‌धाःसा गुम्‍हय्‌सिगु नुगः परमप्रभुया निंतिं विश्‍वास यायेबहः जू, इमिगु निंतिं थःत बल्‍लाःम्‍ह क्‍यनेत वय्‌कलं थःगु मिखा पृथ्‍वीया फुक्‍क थासय् थुखे उखे ब्‍वय्‌का च्‍वनादी। थुकी छिं मूर्ख ज्‍या यानादिल। उकिं आवंलि छिगु निंतिं लडाइँ हे लडाइँ जुइ।”


\par }{\PP \VS{10}थ्‍व खं यानाः आसा उम्‍ह अगमवक्ता खनाः तंचाल, तम्‍वय् आसां वयात झ्‍यालखानाय् कुनाबिल। उबलय्‌निसें वं छुं मनूतय्‌त तसकं क्‍वतेलेगु याना हल।


\par }{\SH आसा जुजुया लिपांगु खँ
\par }
{\PP \VS{11}आसा जुजुं शुरुंनिसें लिपाथ्‍यंक याःगु ज्‍या इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{12}आसा जुजु जूगु स्‍विगुंगूगु दँय् वयात तुति ध्‍वाग्‍गिना वनीगु ल्‍वचं काल। वयात तसकं बांमलाःगु ल्‍वचं काःगु खः अय्‌नं वं परमप्रभुयात ममासे वैद्यतय्‌गु शरण काल।

\VS{13}थः जुजु जूगु पिइछगूगु दँय् जुजु आसा सिनाः थः पुर्खातलिसें मिलय् जूवन।

\VS{14}दाऊदया शहरय् वयात वं थःम्‍हं थःगु निंतिं ल्‍वहं कियाः दय्‌कातःगु चिहानय् थुनाबिल। इमिसं वयात थीथी कथंयागु नस्‍वाःगु मसलां जाःगु खाताय् तयाबिल। व मसला अत्तर दय्‌कीपिन्‍सं बांलाक तयार याःगु खः। अले इमिसं वयागु लुमन्‍तिइ ह्वाना ह्वाना मि च्‍याकल।




\par }\Chap{17}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु यहोशापात
\par }
{\PP \VerseOne{1}आसाया थासय् वया काय् यहोशापात यहूदायाम्‍ह जुजु जुल। उत्तरी इस्राएलपाखें बचय् जुइत वं थःत बल्‍लाकल।

\VS{2}वं यहूदाया पखालं घेरय्‌ यानातःगु फुक्‍क शहरय् सिपाइँत तल। अले यहूदा न्‍यंकं व वया अबु आसां त्‍याकाकाःगु एफ्राइमया शहरय् सुरक्षाया लागि छाउनीत तल।


\par }{\PP \VS{3}परमप्रभु यहोशापातनापं दी, छाय्‌धाःसा व थः पुर्खा दाऊदया पुलांगु पहःकथं जुल, वं बालयात मालेगु मयाः।

\VS{4}तर थः अबुया परमेश्‍वरयात माल, वय्‌कःया आज्ञा पालन यात। वं इस्राएलयापिं मनूतय्‌सं याःगु थें मभिंगु ज्‍या मया।

\VS{5}परमप्रभुं वयागु अधीनय् यहूदा राज्‍ययात बल्‍लाकादिल। यहूदायापिं फुक्‍कसितं वयाथाय् देछा हल। वयाके यक्‍व धन-सम्‍पत्ति दत। व नांजाःम्‍ह जुजु जुल।

\VS{6}यहोशापात परमप्रभुया लँपुइ वनेगुलिइ लय्‌ताः। अले वं यहूदाया पुजा यायेगुथाय् व अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत स्‍यंकाबिल।


\par }{\PP \VS{7}थः जुजु जूगु स्‍वंगूगु दँय् वं थः हाकिमत बेन-हेल, ओबदियाह, जकरिया, नतनेल व मीकायायात यहूदाया शहर शहरय् मनूतय्‌त स्‍यनेत छ्वल।

\VS{8}अले इपिंनापं वं गुम्‍ह लेवीत- शमायाह, नतन्‍याह, जबदियाह, असाहेल, शमीरामोत, यहोनातान, अदोनियाह, तोबियाह, तोब-अदोनियाह व निम्‍ह पुजाहारीत- एलीशामा व यहोरामयात नं छ्वल।

\VS{9}परमप्रभुया व्‍यवस्‍थाया सफू ज्‍वनावनाः इमिसं यहूदायापिं मनूतय्‌त स्‍यना जुल। इमिसं फुक्‍कं शहरय् वनाः मनूतय्‌त स्‍यन।


\par }{\SH यहोशापातया तःधंसू
\par }
{\PP \VS{10}यहूदाया जःखः च्‍वंगु फुक्‍क देश परमप्रभुलिसें ग्‍यात। उकिं इमिसं यहोशापात जुजुलिसें लडाइँ मयाः।

\VS{11}छुं पलिश्‍तीतय्‌सं ला यहोशापातयाथाय् कोस्‍यालि व करकथं वहः नं हल। अले अरबीतय्‌सं वयाथाय् न्‍हय्‌द्वः व न्‍हय्‌सःम्‍ह (७,७००) भ्‍याःचा व न्‍हय्‌द्वः व न्‍हय्‌सःम्‍ह (७,७००) दुगुचा हल।


\par }{\PP \VS{12}थुकथं यहोशापात झन बल्‍लानावन। यहूदा देश न्‍यंकं वं किल्‍ला व धुकू शहरत दय्‌कल।

\VS{13}अले यहूदाया शहर शहरय् यक्‍व सामान मुंकातल। वं यरूशलेमय् तालिम कयातःपिं बहादुर सिपाइँत नं तल।

\VS{14}इपिं थथःगु परिवारकथं थुकथं भर्ना जूगु खः –

\par }{\PP यहूदापाखें – द्वःछिम्‍ह द्वःछिम्‍ह सिपाइँतय् कप्‍तानत थुपिं खः,

\par }{\PP कप्‍तान अदनाह, थ्‍वयाके तालिम कयातःपिं स्‍वंगू लाखम्‍ह सिपाइँ दु।


\par }{\PP \VS{15}वया लिपा कप्‍तान येहोहानान, थ्‍वयाके निगू लाख व चयद्वःम्‍ह सिपाइँ दु।


\par }{\PP \VS{16}वया लिपा जिक्रीया काय् अमसिया, थ्‍वं थःत थःगु हे इच्‍छां परमप्रभुया निंतिं देछाःगु। थ्‍वयाके निगू लाखम्‍ह बहादुर सिपाइँ दु।


\par }{\PP \VS{17}बेन्‍यामीनपाखें – छम्‍ह बहादुर सिपाइँ एल्‍यादा, थ्‍वयाके धनुष वाण व ढाल घानातःपिं निगू लाखम्‍ह सिपाइँ दु।


\par }{\PP \VS{18}वया लिपा यहोजाबाद, थ्‍वयाके ल्‍वाभः घानातःपिं छगू लाख व चय्‌द्वःम्‍ह सिपाइँ दु।


\par }{\PP \VS{19}थुपिं सिपाइँतय्‌सं यरूशलेमय् जुजुया सेवा याइगु खः। थुपिं यहूदा न्‍यंकं दुगु पखालं घेरय्‌ यानातःगु शहरय् तयातःपिं बाहेक खः।




\par }\Chap{18}{\SH आहाबया विरोधय्‌ मीकायां अगमवाणी याःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}यहूदायाम्‍ह यहोशापात तसकं तःमिम्‍ह व नांजाःम्‍ह जुल। अले वं उत्तरी इस्राएलयाम्‍ह जुजु आहाबया परिवारनापं ब्‍याहाया स्‍वापु तल।\XREF{✡}{{\XO 18:1 }{\XO{१८:१
}}{\XT{१ इति २१:६}}}

\VS{2}छुं दँ लिपा यहोशापात आहाबयात नापलायेत सामरियाय् वन। आहाबं यहोशापात व वनापं वंपिं मनूतय्‌त भ्‍वय् नकेत यक्‍व फै, द्वहंत स्‍यात। आहाबं यहोशापातयात रामोत-गिलादय् हमला यायेत ग्‍वाकल।


\par }{\PP \VS{3}इस्राएलयाम्‍ह जुजु आहाबं यहूदायाम्‍ह जुजु यहोशापातयात धाल, “रामोत-गिलादय् हमला यायेत छु छि जिनापं झायादी ला?”

\par }{\PP यहोशापातं लिसः बिल, “जिं छितः बलं फत्तले ग्‍वाहालि याये, जिमि मनूतय्‌सं नं छितः बलं फतले ग्‍वाहालि याइ।”

\VS{4}हानं यहोशापातं इस्राएलयाम्‍ह जुजुयात थथे धाल, “न्‍हापा परमप्रभुयाके नि न्‍यनादिसँ।”


\par }{\PP \VS{5}उकिं इस्राएलयाम्‍ह जुजुं प्‍यसःम्‍ह अगमवक्तातय्‌त मुंकाः इमित न्‍यन, “जिं रामोत-गिलादय् हमला याये ला कि मयाये?”

\par }{\PP इमिसं लिसः बिल, “हमला यानादिसँ, छाय्‌धाःसा परमेश्‍वरं व छिगु ल्‍हातय् तयादी।”


\par }{\PP \VS{6}तर यहोशापातं न्‍यन, “छु न्‍यनेत थन मेम्‍ह छम्‍ह नं परमप्रभुया अगमवक्ता मदु ला?”


\par }{\PP \VS{7}इस्राएलयाम्‍ह जुजुं यहोशापातयात धाल, “परमप्रभुयाके न्‍यनेत मेम्‍ह छम्‍ह मनू दु, तर जितः व तसकं मयः, छाय्‌धाःसा वं जिगु बारे भिंगु अगमवाणी कनी मखु। वं मभिंगु खँ जक धाइगु। व यिम्‍लाया काय् मीकाया खः।”

\par }{\PP यहोशापातं लिसः बिल, “आहाब जुजु, छिं थथे धयादी मज्‍यू।”


\par }{\PP \VS{8}अले इस्राएलयाम्‍ह जुजुं छम्‍ह हाकिमयात सःताः धाल, “यिम्‍लाया काय् मीकायायात थत्‍थें थन हजि।”


\par }{\PP \VS{9}इस्राएलयाम्‍ह जुजु व यहूदायाम्‍ह जुजु यहोशापात जुजुया वसः फिनाः सामरियाया ध्‍वाखाया लिक्‍क च्‍वंगु खलाय् थथःगु सिंहासनय् च्‍वनाच्‍वन। अले फुक्‍क अगमवक्तातय्‌सं इमिगु न्‍ह्यःने अगमवाणी धयाच्‍वन।

\VS{10}केनानया काय् सिदकियाहं नयागु नेकू दय्‌काः थथे धाल, “परमप्रभुं थथे धयादी, ‘थुपिं नेकुलिं छिमिसं अरामीतय्‌त च्‍वयाः नाश यानाबी।’ ”


\par }{\PP \VS{11}अले फुक्‍कं अगमवक्तातय्‌सं अज्‍याःगु हे अगमवाणी धाल। “रामोत-गिलादय् हमला यानादिसँ। छिकपिं त्‍याइ। परमप्रभुं व छिकपिनिगु ल्‍हातय् तयादी।”


\par }{\PP \VS{12}मीकायायात सःताहःम्‍ह दूतं वयात धाल, “स्‍वयादिसँ, फुक्‍क अगमवक्तातय्‌सं छसलं जुजु ताःलाइगु नवानाच्‍वंगु दु। उकिं छिगु वचन नं इमिगु वचन थें जुइमाः।”


\par }{\PP \VS{13}तर मीकायां धाल, “म्‍वाःम्‍ह परमप्रभुया नामय् जिं पाफयाः धाये, जिमि परमेश्‍वरं जितः छु धयादी व हे जक जिं नवाये।”


\par }{\PP \VS{14}व थ्‍यंकः वःबलय् जुजु आहाबं वयात न्‍यन, “मीकाया, जिमिसं रामोत-गिलादय् हमला याये ला कि मयाये?”

\par }{\PP वं धाल, “हमला यानादिसँ धात्‍थें हे छिकपिं त्‍याइ”, “छाय्‌धाःसा इमित छिकपिनिगु ल्‍हातय् बिइगु जुइ।”


\par }{\PP \VS{15}तर आहाबं वयात धाल, “परमप्रभुया नामय् छु सत्‍य खः, व जक जितः धाः धकाः जिं छन्‍त ग्‍वकः पाफय्‌केगु?”


\par }{\PP \VS{16}अले मीकायां धाल, “जिं ला इस्राएलयापिं फुक्‍कं मनूतय्‌त जवाः मदुपिं फैत थें डाँडाय् डाँडाय् उखेलाः थुखेलाः जुयाच्‍वंगु खना। अले परमप्रभुं थथे धयादी, ‘थुपिं मनूतय् मालिक मदु। उकिं थुपिं सकलें थथःगु याउँक छेँय् लिहां वनेमा।’ ”


\par }{\PP \VS{17}इस्राएलया जुजुं यहोशापातयात धाल, “जिगु बारे वं भिंगु मखु मभिंगु जक अगमवाणी धाइ धकाः जिं छितः न्‍हापा हे धयागु मखु ला?”


\par }{\PP \VS{18}मीकायां हानं धाल, “उकिं आः परमप्रभुया थ्‍व वचन न्‍यनांदिसँ। जिं परमप्रभुयात थःगु सिंहासनय् च्‍वनादीगु व स्‍वर्गया फुक्‍क सेना वय्‌कःया जवय् व खवय् दनाच्‍वंगु खना।

\VS{19}परमप्रभुं धयादिल, ‘रामोत-गिलादय् हमला यानाः अन स्‍यायेत आहाब जुजुयात सुनां ग्‍वाकी?’

\par }{\PP “छम्‍हय्‌सिनं छगू खँ धाल, मेम्‍हय्‌सिनं मेगु हे खँ धाल।

\VS{20}दकलय् लिपा छगू आत्‍मा न्‍ह्यःने वयाः परमप्रभुया लिक्‍क दनाः धाल,

\par }{\PP “जिं वयात ग्‍वाके।”


\par }{\PP \VS{21}परमप्रभुं न्‍यनादिल, “गथे याना?”

\par }{\PP आत्‍मां लिसः बिल, “जि वनाः वया फुक्‍क अगमवक्तातय्‌त मखुगु खँ ल्‍हाकेबी।”

\par }{\PP परमप्रभुं धयादिल, “वयात धोंलायेत छ ताःलाइ। हुँ वनाः अथे हे या।”


\par }{\PP \VS{22}“उकिं आः परमप्रभुं छिकपिनि थुपिं फुक्‍कं अगमवक्तातय्‌गु म्‍हुतुइ मखुगु खँ ल्‍हाइगु आत्‍मा तयादीगु दु। अय्‌नं परमप्रभुं छि नाश जुइ धकाः धयादीगु दु।”


\par }{\PP \VS{23}अले केनानया काय् सिदकियाहं मीकायाया लिक्‍क वयाः वयागु नेतालय् ल्‍हातं चाराक्‍क दायाः न्‍यन, “धात्‍थें परमप्रभुया आत्‍मां जिनापं खँ मल्‍हासे छनापं जक खँ ल्‍हाःगु धकाः मतिइ तया ला?”


\par }{\PP \VS{24}मीकायां लिसः बिल, “व ला छ छगू दुनेया कोथाय् सुलेत वंगु दिनय् छं सी।”


\par }{\PP \VS{25}अले इस्राएलयाम्‍ह जुजुं धाल, “मीकायायात ज्‍वनाः शहरयाम्‍ह शासक अमोन व राजकुमार योआशयाथाय् यंकि।

\VS{26}इमित धा, ‘जुजुं धयादी, वयात झ्‍यालखानाय् कुँ अले जि याउँक लिहां मवतले मरि व लः जक नके त्‍वंके याकि।’ ”


\par }{\PP \VS{27}मीकायां धाल, “छि याउँक लिहां झाल धाःसा परमप्रभु जिपाखें नवानादीगु मखु धकाः सीकादिसँ।” हानं वं थथे धाल, “जिं धयागु खँ सकसिनं न्‍यँ।”


\par }{\SH रामोत-गिलादय् आहाबयात स्‍याःगु
\par }
{\PP \VS{28}अनंलि इस्राएलयाम्‍ह जुजु आहाब व यहूदायाम्‍ह जुजु यहोशापात रामोत-गिलादय् हमला यायेत वन।

\VS{29}आहाबं यहोशापातयात धाल, “झीपिं लडाइँलय् वनीबलय् जि म्‍हमसीक मेम्‍ह थें च्‍वंक वने। छिं थःगु जुजुया वसः हे फिनादिसँ।” थुकथं इस्राएलयाम्‍ह जुजुं थःत म्‍हमसीक मेम्‍ह थें च्‍वंकल अले इपिं लडाइँ याः वन।


\par }{\PP \VS{30}अरामया जुजुं थः रथ सेनाया कप्‍तानतय्‌त इस्राएलयाम्‍ह जुजु त्‍वःताः मेपिं सुयातं हमला याये मते धकाः आज्ञा ब्‍यूगु खः।

\VS{31}रथया कप्‍तानतय्‌सं यहोशापातयात खनाः व हे इस्राएलयाम्‍ह जुजु आहाब खः धकाः मतिइ तल। उकिं हमला यायेत व पाखे फस्‍वल। तर यहोशापात चिल्‍लाय् दनाः हाल अले परमप्रभुं वयात बचय् यानादिल। परमेश्‍वरं रथतय् कप्‍तानतय्‌त वपाखें मेखेपाखे यंकादिल।

\VS{32}व इस्राएलयाम्‍ह जुजु मखु धकाः सीकाः रथ सेनाया कप्‍तानत वयात ल्‍यू मवंसें लिहां वल।


\par }{\PP \VS{33}तर छम्‍ह सिपाइँनं थःगु धनुष सालाः लाः लाः थें वाण कय्‌का छ्वल। उगु वाणं इस्राएलया जुजुया छातिपाताया खालिगु थासय् लात। अथे जुयाः जुजुं थःगु रथ चलय् याइम्‍हय्‌सित धाल, “जितः घाःपा जुल। रथ चाःहिकाः जितः थनं पित यंकि।”

\VS{34}न्‍हिछि तसकं लडाइँ जुल। इस्राएलयाम्‍ह जुजु थःगु रथय् तिबः कयाः अरामीतय्‌गु न्‍ह्यःने सन्‍ध्‍या तक दनाच्‍वन, अले सूर्य बिनावंबलय् व सित।




\par }\Chap{19}{\SH छम्‍ह अगमवक्तां यहोशापातयात ब्‍वःब्‍यूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}यहूदायाम्‍ह जुजु यहोशापात याउँक यरूशलेमय् थःगु लाय्‌कुलिइ लिहां वल।

\VS{2}हनानीया काय् अगमवक्ता येहूं वयात नापलाः वन। येहूं यहोशापातयात थथे धाल, “छिं मभिंपिं मनूतय्‌त छाय् ग्‍वाहालि यानादियागु? छिं परमप्रभुयात मयय्‌कीपिन्‍त छाय् माया यानादियागु? छिं थथे यानादीगु खनाः परमप्रभु तंचायादीगु दु।

\VS{3}अय्‌नं छिके छुं भिंगु खँ दु। छिं अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत देशं चीकाछ्वल। छिं परमेश्‍वरयात मालेगु कुतः यानादीगु दु।”


\par }{\SH यहोशापातं न्‍यायाधीसत ल्‍यःगु
\par }
{\PP \VS{4}यहोशापात यरूशलेमय् च्‍वनाच्‍वन, अनं व दच्‍छिन बेर्शेबांनिसें कयाः उत्तरय् एफ्राइमया पहाडी देशयापिं थः प्रजायाथाय् वनाः इमित परमप्रभु इमि पुर्खातय् परमेश्‍वरयाथाय् लितहल।

\VS{5}हानं यहूदाया पखालं घेरय्‌ यानातःगु फुक्‍क शहरय् वं न्‍यायाधीशत तल।

\VS{6}अले वं न्‍यायाधीशतय्‌त थथे आज्ञा बिल, “छिमिसं न्‍ह्याःगु हे याःसां उकी होसियार जु, छाय्‌धाःसा छिमिसं मनूतय्‌गु निंतिं मखु तर परमप्रभुया निंतिं न्‍याय याइ। फैसला याइबलय् वय्‌कः छिपिंनापं च्‍वनादी।

\VS{7}उकिं आः छिमिसं परमप्रभुया भय कायेमा। होसियार जुयाः थ्‍व ज्‍या या, छाय्‌धाःसा परमप्रभु छिमि परमेश्‍वरं अन्‍याय, सुयागुं पं काःगु व घुस नःगु सह यानादी मखु।”


\par }{\PP \VS{8}यरूशलेमया लागिं नं यहोशापातं परमप्रभुयापाखें न्‍याय यायेत व यरूशलेमय् च्‍वंपिं मनूतय्‌गु मुद्दा मिलय् यायेत छुं लेवीत, पुजाहारीत व इस्राएली वंशया नायःतय्‌त ल्‍यल। इपिं यरूशलेमय् च्‍वना ज्‍या याइगु खः।

\VS{9}वं इमित थ्‍व आज्ञा बिल, “परमप्रभुया भय कयाः विश्‍वास यायेबहः जुयाः व दुनुगलंनिसें थःगु ज्‍या या।

\VS{10}छिमिथाय् थःगु शहरय् च्‍वंपिं दाजुकिजापिनिपाखें छुं मुद्दा वल धाःसा – व मनू स्‍याःगु मुद्दा जूसां व व्‍यवस्‍था, आज्ञा, विधि वा नियमया बारेया छुं नं कथंयागु मुद्दा जूसां, छिमिसं इमित परमप्रभुया विरोधय् अपराध याये मते धकाः ख्‍याच्‍वः ब्‍यु। मखुसा उकिया निंतिं छिमिसं व छिमि थःथितिपिन्‍सं नं परमप्रभुया तं फये मालि। थथे यात धाःसा छिमित दोष लाइ मखु।


\par }{\PP \VS{11}“परमप्रभुनापं स्‍वापु दुगु फुक्‍क मुद्दाय्\FTNT{*}{{\FR 19:11 }{\FR{१९:११
}}{\FQA{फुक्‍क मुद्दाय्
}}{\FT{थ्‍व मुद्दा धार्मिक मुद्दा खः
}}} दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी अजर्याह छिमि अधिकारी जुइ। अले जुजुनापं स्‍वापु दुगु छुं नं खँय् यहूदाया कुलनायः इश्‍माएलया काय् जबदियाह अधिकारी जुइ। लेवीतय्‌सं नं छिमिगु न्‍ह्यःने हाकिम जुयाः सेवा याइ। साहसी जुयाः ज्‍या या, भिं याइपिंनापं परमप्रभु दयेमा।”




\par }\Chap{20}{\SH एदोमनापं जूगु लडाइँ
\par }
{\PP \VerseOne{1}छुं ई लिपा मोआबीत व अम्‍मोनीत छुं सेनाया कप्‍तानतनापं मिलय् जुयाः यहोशापातलिसें लडाइँ यायेत वल।

\VS{2}मनूत वयाः यहोशापातयात थथे धाल, “छिलिसें लडाइँ यायेत छगू तःधंगु सेना मृत सागरया उखे एदोमं वयाच्‍वंगु दु। इपिं हासेसोन-तामारय् थ्‍यंकः वये धुंकूगु दु।” (हासेसोन-तामारयात एन-गदी नं धाः।)


\par }{\PP \VS{3}थ्‍व खँ न्‍यनाः यहोशापात ग्‍यात। अले वं आः छु यायेगु धकाः परमप्रभुयात मालेगु क्‍वःछित। वं यहूदायापिं सकसितं अपसं च्‍वँ धकाः नं धाल।

\VS{4}उकिं यहूदायापिं मनूत परमप्रभुयात मालेत छकलं यरूशलेमय् मुन, देशया फुक्‍कं शहरं इपिं परमप्रभुयात मालेत वल।


\par }{\PP \VS{5}अले यहोशापातं परमप्रभुया देगलय् न्‍हूगु चुकया न्‍ह्यःने यहूदा व यरूशलेमया सभाय् दनाः

\VS{6}थथे धाल,

\par }{\PP “हे जिमि पुर्खातय् परमप्रभु परमेश्‍वर, छि हे जक स्‍वर्गय् च्‍वनादीम्‍ह परमेश्‍वर खः, छि पृथ्‍वीया फुक्‍क देशयाम्‍ह शासक खः। छि शक्ति दुम्‍ह व बल दुम्‍ह खः। सुनानं छितः बुके फइ मखु।

\VS{7}हे जिमि परमेश्‍वर, छिकपिनि थः जाति इस्राएलया न्‍ह्यःने छु छिं थ्‍व देशयापिं मनूतय्‌त पितिना थुकियात छिकपिनि पासा अब्राहामया सन्‍तानतय्‌त न्‍ह्याबलेंया लागि बियादियागु मखु ला?

\VS{8}इपिं थन च्‍वन अले छिगु नांया लागि छगः देगः दय्‌काः थथे धाल,

\VS{9}‘जिमिथाय् विपत्ति वल धाःसा, न्‍यायया तरवार वा महामारी वा अनिकाल वल धाःसा जिपिं छिगु नां दुगु थ्‍व देगःया न्‍ह्यःने छिगु न्‍ह्यःने दने। अले जिमिसं दुःखया इलय् छितः प्रार्थना याये। छिं जिमिगु बिन्‍ति न्‍यनाः जिमित बचय् यानादी।’


\par }{\PP \VS{10}“मिश्र देशं वःबलय् छिं इस्राएलीतय्‌त अम्‍मोनी, मोआबी व सेइर पर्वतयापिं मनूतय्‌गु देशय् दुहां वने मब्‍यू, इस्राएलीतय्‌सं इमित नाश मयासें अथें त्‍वःताबिल। आः ला थुपिं देशयापिं जिमित हमला यायेत वःगु दु।

\VS{11}स्‍व, उकिया सिरपाःकथं इपिं जिमित छिं बियादीगु देशं पितिनाछ्वयेत वयाच्‍वंगु दु।

\VS{12}हे जिमि परमेश्‍वर, इमित सजाँय बियादिसँ। छाय्‌धाःसा जिमित हमला यायेत वःगु थ्‍व तःधंगु सेनानापं ल्‍वायेगु शक्ति जिमिके मदु। जिमिसं छु यायेमाः धकाः मस्‍यू, तर जिमिसं ग्‍वाहालिया लागि छिपाखे मिखा ब्‍वये।”


\par }{\PP \VS{13}यहूदायापिं फुक्‍कं मिजंत थः कलाःपिं व मचाखाचातनापं अन परमप्रभुया न्‍ह्यःने दन।


\par }{\PP \VS{14}अबलय् सभाय् दुम्‍ह आसापया वंशयाम्‍ह छम्‍ह लेवी यहासेलयाके परमप्रभुया आत्‍मा दुबिनादिल। यहासेल जकरियाया काय् खः। जकरिया मत्तन्‍याहया काय् खः। मत्तन्‍याह यहीएलया काय् खः। यहीएल बनायाहया काय् खः।


\par }{\PP \VS{15}यहासेलं धाल, “अय् जुजु यहोशापात, यहूदा व यरूशलेमय् च्‍वनिपिं फुक्‍कं मनूत, न्‍यनादिसँ। परमप्रभुं थथे धयादी, ‘ग्‍याये मते, थ्‍व तःधंगु सेना खनाः नुगः क्‍वतुंके मते। छाय्‌धाःसा थ्‍व लडाइँ छिमिगु मखु परमेश्‍वरयागु खः।

\VS{16}कन्‍हय् इपिंनापं ल्‍वायेत कुहां हुँ। इपिं जीजया पाःचा जुया वइ। छिमिसं इमित यरूएलया मरुभूमिइ दुगु न्‍हसिकाप क्‍वचाइगु थासय् नापलाइ।

\VS{17}थ्‍व लडाइँ छिमिसं ल्‍वायेमाली मखु। थथःगु थासय् धिसिं लाःक्‍क दनाच्‍वँ। परमप्रभुं छिमित बचय् यानादीगु छिमिसं खनी, हे यहूदा व यरूशलेम। ग्‍याये मते, नुगः क्‍वतुंके मते। कन्‍हय् इपिंलिसें ल्‍वायेत हुँ। परमप्रभु छिपिंनापं दइ।’ ”


\par }{\PP \VS{18}यहोशापात बँय् भ्‍वसुल, अले यहूदा व यरूशलेमयापिं फुक्‍कं मनूतय्‌सं भ्‍वसुलाः परमप्रभुयात आराधना यात।

\VS{19}कहात व कोरह वंशयापिं लेवीतय्‌सं दनाः तस्‍सलं परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरया प्रशंसा यात।


\par }{\PP \VS{20}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां दनाः यहूदाया सिपाइँत तकोया मरुभूमिइ वन। इपिं पिहां वनाच्‍वंबलय् यहोशापातं दनाः इमित थथे धाल, “अय् यहूदा व यरूशलेमयापिं मनूत न्‍यँ! छिमिसं परमप्रभु परमेश्‍वरयात विश्‍वास या, अले छिपिं बल्‍लाक दनाच्‍वने फइ। छिमिसं वय्‌कःया अगमवक्तातय्‌त विश्‍वास या, अले छिमिगु भिं जुइ।”


\par }{\PP \VS{21}मनूतय्‌के सल्‍लाह काये धुंकाः यहोशापातं परमप्रभुया भजन हालेत व वय्‌कःया पवित्रताया गौरवया प्रशंसा यायेत छुं मनूतय्‌त ल्‍यल। अले इमिसं सेनाया न्‍ह्यःने वनाः थथे धकाः म्‍ये हाल,

\par }{\Q “परमप्रभुयात सुभाय् ब्‍यु,

\par }{\QB वय्‌कःया दयामाया न्‍ह्याबलें दयाच्‍वनी।”


\par }{\PP \VS{22}इमिसं तःसलं म्‍ये हालाः परमप्रभुया प्रशंसा यायेवं परमप्रभुं यहूदाय् हमला याःवःपिं अम्‍मोनीत, मोआबीत व सेइर पर्वतयापिं मनूतय् विरोधय्‌ सुलाः हमला याइपिं तयादिल। अले इपिं बुत।

\VS{23}अम्‍मोनीत व मोआबीतय्‌सं सेइर पर्वतयापिं मनूतय्‌त हमला यानाः इमित भज्‍यंक नाश यानाबिल। सेइरयापिं मनूतय्‌त स्‍यायेधुंकाः इमिसं थःथवय् हे छम्‍हय्‌सिनं मेम्‍हय्‌सित हमला यात।


\par }{\PP \VS{24}यहूदायापिं सिपाइँत मरुभूमि खनेदइगु तःजाःगु थासय् वयाः शत्रुया तःधंगु सेनायात स्‍वःबलय् इमिसं इपिं बँय् सिनाच्‍वंगु खंकल। इपिं छम्‍ह नं बचय् जूगु मदु।

\VS{25}उकिं यहोशापात व वया सेना शत्रुतय्‌गु म्‍हय् दुगु मू वंगु सामान कायेत वल, इमिसं यक्‍व सामान, वसः व मू वंगु चिज क्‍वबी हे मफय्‌क ल्‍हातय् लाकल। लुटपाटया सामान यक्‍व दुगुलिं व मुनेत इमिसं स्‍वन्‍हु बीकल।

\VS{26}प्‍यंगूगु दिनय् इपिं बराकाहया ब्‍यासिइ मुनाः परमप्रभुंयात प्रशंसा यात। उकिं उगु ब्‍यासियात “बराकाह”\FTNT{*}{{\FR 20:26 }{\FR{२०:२६}}{\FQ{बराकाह
}}{\FT{बराकाह धाःगु प्रशंसा खः}}} धकाः धाइ।


\par }{\PP \VS{27}अनंलि यहूदा व यरूशलेमयापिं फुक्‍क सिपाइँ यहोशापातयात न्‍ह्यःने तयाः लय्‌लय्‌तातां शहरय् लिहां वल, छाय्‌धाःसा परमप्रभुं इमि शत्रुतय्‌त बुकादीगु दु।

\VS{28}शहरय् थ्‍यने धुंकाः इपिं वीणा व सारंगी थाथां अले तुरही पुपुं परमप्रभुया देगलय् वन।


\par }{\PP \VS{29}परमप्रभुं हे इस्राएलया शत्रुतलिसें लडाइँ यानादिल धयागु खँ न्‍यनाः देश देशया फुक्‍क जातियापिं मनूत परमेश्‍वर खनाः ग्‍यात।

\VS{30}उकिं यहोशापातया देशय् शान्‍ति जुयाच्‍वन। परमेश्‍वरं वयात प्‍यखेरं आराम बियादिल।


\par }{\SH यहोशापातया शासनया अन्‍त
\par }
{\PP \VS{31}थुकथं यहोशापातं यहूदाय् राज्‍य यात। व स्‍विन्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं निइन्‍यादँ यरूशलेमय् राज्‍य यात। वया मांया नां अजूबा खः, अजूबा शिल्‍हीया म्‍ह्याय् खः।


\par }{\PP \VS{32}यहोशापातं थः अबु आसां थें परमप्रभुया मिखाय् भिंगु ज्‍या यात। उकिं व थुखे उखे मवं।

\VS{33}अय्‌नं पुजा यायेगु थाय्‌त धाःसा चिकामछ्वः। उकिं वया प्रजां दुनुगलंनिसें थःगु मन थः पुर्खाया परमेश्‍वरपाखे मब्‍यू।


\par }{\PP \VS{34}यहोशापात जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, शुरुंनिसें लिपाथ्‍यंक हनानीया काय् येहूया इतिहासय् च्‍वयातःगु दु। उगु सफू इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया छगू ब्‍वः खः।


\par }{\PP \VS{35}लिपा यहोशापात जुजु इस्राएलयाम्‍ह दुष्‍ट जुजु अहज्‍याहनापं मिलय् जुल।

\VS{36}बनेज्‍या यायेगु लागिं जहाजत दय्‌केत व अहज्‍याहनापं मिलय् जूगु खः। थुपिं जहाजत एस्‍योन-गेबेरय् दय्‌के धुंकाः

\VS{37}मारेशाया दोदाबाहुया काय् एलीएजरं यहोशापातया विरोधय् थ्‍व अगमवाणी धाल, “छि अहज्‍याहनापं मिलय् जूगुलिं परमप्रभुं थुपिं जहाजत स्‍यंकादी।” उकिं जहाजत भज्‍यंक स्‍यन, अले जहाजत बनेज्‍याया लागि न्‍ह्याके मफुत।




\par }\Chap{21}{\PP \VerseOne{1}यहोशापात सित। वयात वया पुर्खात थुंगु थाय् दाऊदया शहरय् थुनाबिल। वयागु थासय् वया काय् यहोराम जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{2}यहोरामया किजापिं अजर्याह, यहीएल, जकरिया, अजर्याह, मिखाएल व शपत्‍याह खः। थुपिं सकलें यहूदायाम्‍ह जुजु यहोशापातया काय्‌पिं खः।

\VS{3}इमि अबुं इपिं सकसितं लुँ, वहः व मू वंगु थलबल अले यहूदाय् पखालं घेरय्‌ यानातःगु शहरत देछाःकथं बिल। यहोराम तःधिकःम्‍ह काय् जूगुलिं यहोशापातं राज्‍य धाःसा वयात हे बिल।


\par }{\SH यहूदाया जुजु यहोराम
\par }
{\PP \VS{4}यहोरामयात थः अबुया राज्‍य दत, अले वं थःत बल्‍लाकल। अले वं थः सकलें किजापिन्‍त व यहूदाया सुं सुं शासकतय्‌त नं तरवारं स्‍यात।


\par }{\PP \VS{5}यहोराम स्‍विनिदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् च्‍यादँ राज्‍य यात।

\VS{6}व उत्तरी इस्राएलयापिं जुजुपिं जूगु थें जुल। व आहाबया घराना जूगु थें जुल। छाय्‌धाःसा वं आहाबया म्‍ह्याय्‌नापं ब्‍याहा यात। वं परमप्रभुया मिखाय् मभिंगु ज्‍या यात।

\VS{7}तर परमप्रभुं दाऊदलिसें बाचा चिनादीगुलिं परमप्रभुया दाऊदया घरानायात नाश याये मास्‍ति मवः। दाऊद व वया काय्‌पिन्‍त न्‍ह्याबलें जः बियाच्‍वनीगु छप्‍वाः मत बी धकाः वय्‌कलं बचं बियादीगु खः।


\par }{\PP \VS{8}यहोरामया इलय् एदोमीतय्‌सं यहूदाया विरोधय् विद्रोह यानाः थःगु लागि छम्‍ह जुजु ल्‍यल।

\VS{9}उकिं यहोराम थः फुक्‍कं सेनाया कप्‍तानत व रथत ज्‍वनाः एदोमय् वन। एदोमी सेनां यहोराम व वया रथया कप्‍तानतय्‌त घेरय्‌ यात। तर चान्‍हय् इपिं एदोमीतलिसें ल्‍वानाः घेरां पिहां वल।

\VS{10}थौं तक नं एदोमं यहूदापाखें विद्रोह यानाच्‍वंगु दु। उबलय् हे लिब्‍नां नं विद्रोह यात। यहोरामं परमप्रभु थः पुर्खातय् परमेश्‍वरयात त्‍वःतूगुलिं थथे जूगु खः।

\VS{11}वं यहूदाया डाँडा डाँडाय् पुजा याइगु थाय्‌त दय्‌कल। अले यहूदा व यरूशलेमयापिं मनूतय्‌त परमप्रभुया विरोधय् पाप याकेबिल।


\par }{\PP \VS{12}एलिया अगमवक्तां यहोरामयात छगू पौ छ्वल। उकी थ्‍व च्‍वयातःगु दु,

\par }{\PP “छिमि पुर्खा दाऊदया परमप्रभु परमेश्‍वरं थथे धयादी, ‘छिमि अबु यहोशापात व यहूदायाम्‍ह जुजु आसा गथे जूगु खः छ अथे मजू।

\VS{13}तर छ आहाबया घराना थें जुल। छ उत्तरी इस्राएलया जुजुपिं थें जुल। छं यहूदा व यरूशलेमयापिं मनूतय्‌त मूर्ति पुजा याके बियाः परमप्रभुया विरोधय् पाप याकेबिल। छं थःगु हे परिवारयापिं किजापिन्‍त नं स्‍यात, इपिं छ स्‍वयाः भिंपिं मनूत खः।

\VS{14}उकिं परमेश्‍वरं छिमि प्रजा, काय्‌पिन्‍त व कलाःपिन्‍त बांमलाक सजाँय बियादी। अले छंगु धन-सम्‍पत्ति नाश यानादी।

\VS{15}छन्‍त आतापुति पिहांवइगु ग्‍यानापुगु ल्‍वचं काइ। ल्‍वय् न्‍हियान्‍हिथं तच्‍वयावनी।’ ”


\par }{\PP \VS{16}परमप्रभुं यहोरामलिसें लडाइँ यायेत कूशीतय् लिक्‍क च्‍वनिपिं पलिश्‍तीत व अरबीतय्‌त ग्‍वाकादिल।

\VS{17}इमिसं यहूदाय् हमला यात, अले इपिं उकिया दुने तक दुहां वन। इमिसं जुजुया लाय्‌कुलिइ दुगु फुक्‍क धन-सम्‍पत्ति लुतय् यात। अले वया चिधिकःम्‍ह काय् अहज्‍याह बाहयेक वया मेपिं फुक्‍कं काय्‌पिं व कलाःपिन्‍त ज्‍वना यंकल।


\par }{\PP \VS{18}थ्‍व फुक्‍क जुइ धुंकाः परमप्रभुं यहोरामयात मलनीगु आतापुति-भ्‍वरिया ल्‍वचं काय्‌कादिल।

\VS{19}निदँ लिपा ल्‍वय्‌या कारणं यहोरामया आतापुति पिने पिहां वल। व तसकं दुःखसिया सित। वया प्रजां वया पुर्खातय्‌गु लुमन्‍तिइ ह्वानाह्वाना मि च्‍याकूगु थें वयागु निंतिं मच्‍याकू।


\par }{\PP \VS{20}व स्‍विनिदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् च्‍यादँ राज्‍य यात। व सीबलय् सुनानं दुःख मता। इमिसं वयागु सीम्‍हयात दाऊदया शहरय् ला थुनाबिल, अय्‌नं जुजुपिं थुनिगु चिहानय् मतः।




\par }\Chap{22}{\SH यहूदाया जुजु अहज्‍याह
\par }
{\R २ राज ८:२५-२९; ९:२१-२८

\par }{\PP \VerseOne{1}यरूशलेमयापिं मनूतय्‌सं यहोरामया थासय् वया दकलय् चिधिकःम्‍ह काय् अहज्‍याहयात जुजु जुइत ल्‍यल। अरबीतनापं छाउनीइ वःपिन्‍सं वया सकलें तःधिकःपिं काय्‌पिन्‍त स्‍याःगु खः। उकिं यहोरामया काय् अहज्‍याह यहूदायाम्‍ह न्‍हूम्‍ह जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{2}अहज्‍याह निइनिदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् दच्‍छि राज्‍य यात। वया मांया नां अतल्‍याह खः। व ओम्रीया छय् खः।

\VS{3}आहाबया घराना गथे जुजु जूगु खः, व नं अथे हे जुल। छाय्‌धाःसा वया मांनं वयात मभिंगु ज्‍या यायेत सल्‍लाह बीगु खः।

\VS{4}वं आहाबया घरानां थें परमप्रभुया मिखाय् मभिंगु ज्‍या यात। छाय्‌धाःसा वया अबु सीधुंकाः वया मां व वया थःथितिपिं वयात सल्‍लाहबीपिं जुल, अले इमिसं हे वयात सल्‍लाह बिल। उगु मभिंगु सल्‍लाहं व नाश जुल।


\par }{\PP \VS{5}व इमिगु सल्‍लाहकथं जुल, अले व अरामयाम्‍ह जुजु हजाएललिसें लडाइँ यायेत इस्राएलयाम्‍ह जुजु आहाबया काय् योरामनापं रामोत-गिलादय् वन। तर लडाइँलय् अरामीतय्‌सं योरामयात घाःपाः यानाबिल।

\VS{6}अरामया जुजु हजाएलनापं लडाइँ जूबलय् रामोतय् जूगु घाः लंकेत व यिजरेलय् लिहां वल। अले वयात नापलायेत यहूदाया जुजु यहोरामया काय् अहज्‍याह अन वन। छाय्‌धाःसा व घाःपा जूगु खः।


\par }{\PP \VS{7}अहज्‍याह योरामयाथाय् वंगु हे वयागु लागि परमेश्‍वरपाखें नाशया कारण जुल। व अन थ्‍यंबलय् अहज्‍याह योरामनापं निम्‍शीया काय् येहूयात नापलाः वन। आहाबया घरानायात नाश यायेत परमप्रभुं येहूयात हे ल्‍ययादीगु खः।


\par }{\PP \VS{8}येहूं आहाबया घरानायात सजाँय बियाच्‍वंबलय् वं अहज्‍याहया सेवा यानाच्‍वंपिं यहूदाया राजकुमारत व अहज्‍याहया काय्‌चापिन्‍त लुइकाः स्‍यानाबिल।

\VS{9}अनंलि वं अहज्‍याहयात माल। येहूया मनूतय्‌सं वयात सामरियाय् सुलाच्‍वंबलय् लुइकल। इमिसं अहज्‍याहयात येहूयाथाय् हयाः स्‍यात। इमिसं वयात थुनाः थथे धाल, “व परमप्रभुयात दुनगलंनिसें मालीम्‍ह यहोशापातया छय् खः।” थुकथं अहज्‍याहया घरानाय् राज्‍य याये फुम्‍ह सुं नं मन्‍त।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह रानी अतल्‍याह
\par }
{\R २ राज ११:१-३

\par }{\PP \VS{10}अहज्‍याह जुजुया मां अतल्‍याहं थःकाय् सीगु खनेवं यहूदाया फुक्‍क घरानायात स्‍यायेगु आज्ञा बिल।

\VS{11}थ्‍व खँ न्‍यनेवं जुजुया तता यहोशेबां ह्याउँ मचा थः भिंचा योआश व वया दुरुमांयात स्‍याये त्‍यंपिं जुजुया काय्‌पिनिगु दथुं बचय् यायेत यंकल। जुजु यहोरामया म्‍ह्याय् यहोशेबा पुजाहारी यहोयादाया कलाः जूगुलिं व अहज्‍याहया केँहे जूगुलिं वं इमित देगःया छगू कोथाय् सुचुकातःगु दु।

\VS{12}अतल्‍याहं देशय् राज्‍य याःबलय् योआश खुदँ तक इपिंनापं हे परमेश्‍वरया देगलय् सुलाच्‍वन।




\par }\Chap{23}{\SH यहोयादां विद्रोह याःगु
\par }
{\R २ राज ११:४-१६

\par }{\PP \VerseOne{1}न्‍हय्‌गूगु दँय्, यहोयादा पुजाहारीं थःगु शक्ति क्‍यन। वं सेनाया न्‍याम्‍ह कप्‍ताननापं सन्‍धि यात। सेनाया थुपिं सछिमय् कप्‍तानत- यहोरामया काय् अजर्याह, यहोहानानया काय् इश्‍माएल, ओबेदया काय् अजर्याह, अदायाहया काय् मासेयाह व जिक्रीया काय् एलीशापात खः।

\VS{2}इपिं यहूदा न्‍यंक वन, अले लेवीतय्‌त व इस्राएली परिवार परिवारया नायःतय्‌त फुक्‍कं शहरं मुंकाः यरूशलेमय् ब्‍वनाहल।

\VS{3}इपिं देगलय् मुन, अले इमिसं जुजुया काय् योआशनापं छगू बाचा चित।

\par }{\PP यहोयादां इमित धाल, “जुजुया काय् थन दु, वं शासन याइगु ई वल! परमप्रभुं दाऊदया सन्‍तानया बारे बचं बियादीगु थें जुजुया काय्‌नं हे शासन याइ।”

\VS{4}आः छिमिसं थथे यायेमाः– विश्रामबार खुन्‍हु वइपिं छिपिं पुजाहारीत व लेवीत मध्‍ये स्‍वब्‍वय् छब्‍व ध्‍वाखाय् पाः च्‍वनेमाः।

\VS{5}मेपिं स्‍वब्‍वय् छब्‍व लाय्‌कुलिइ व स्‍वब्‍वय् छब्‍व जगया ध्‍वाखाय् पाः च्‍वनेमाः। मेपिं सकलें मनूत धाःसा परमप्रभुया देगःया चुक चुकय् च्‍वनेमाः।

\VS{6}सेवा याइपिं पुजाहारीत व लेवीत बाहेक मेपिं सुयातं परमप्रभुया देगः दुने दुहां वनेबी मते। इमित पवित्र याःगुलिं इपिं देगः दुने दुहां वने फु। मेपिं सकसिनं परमप्रभुं इमित लःल्‍हानादीगु ज्‍या यायेमाः। मेपिं सकलें मनूत धाःसा परमप्रभुं धयादीगु थें देगः पिने च्‍वनेमाः।

\VS{7}लेवीत थथःगु ल्‍वाभः ज्‍वनाः जुजुया छचाःखेरं पाः च्‍वनेमाः। सुं देगः दुने दुहां वल धाःसा वयात स्‍याना छ्वयेमाः। जुजु न्‍ह्याथाय् वंसां इपिं वनापं हे दयेमाः।


\par }{\PP \VS{8}लेवीत व यहूदायापिं फुक्‍कं मनूतय्‌सं पुजाहारी यहोयादां धाःथें यात। इमिसं विश्रामबार खुन्‍हु वइपिं व विश्रामबार खुन्‍हु वनीपिं निगुलिं पुचःयापिं थःथः मनूतय्‌त थःनापं काल। छाय्‌धाःसा पुजाहारी यहोयादां गुगुं नं पुचःयापिं लेवीतय्‌त बिदा मब्‍यू।

\VS{9}अले पुजाहारी यहोयादां सेनाया सछिम्‍हय्‌सिया कप्‍तानतय्‌त परमेश्‍वरया देगलय् दुगु जुजु दाऊदया भालात, ततःधंगु ढालत व चिचीधंगु ढालत लःल्‍हाना बिल।

\VS{10}वं थथःगु ल्‍हातय् ल्‍वाभः ज्‍वनातःपिं फुक्‍कं मनूतय्‌त देगःया दच्‍छिनंनिसें कयाः देगःया उत्तरपाखे तक वेदी व देगःया लिक्‍क जुजुया छचाःखेरं तल।


\par }{\PP \VS{11}यहोयादां जुजुया काय्‌यात पिने हयाः श्रीपेच पुइकाबिल। अले वयात साक्षी पौ बियाः जुजु दय्‌कल। अले यहोयादा व वया काय्‌पिन्‍सं वयात अभिषेक यात। थ्‍व खनाः मनूत ततःसलं हाला हल, “जुजु न्‍ह्याबलें म्‍वानाच्‍वनेमा।”


\par }{\PP \VS{12}अतल्‍याहं मनूत ब्‍वाँय् जूगु व जुजुया प्रशंसा यानाच्‍वंगु सः तायाः व परमप्रभुया देगः दुने उपिं मनूतय्‌थाय् वन।

\VS{13}अन वं जुजुयात ध्‍वाखाय् थःगु थांया लिक्‍क दनाच्‍वंगु खन। सछिम्‍हय्‌सिया कप्‍तानत व तुरही पुइपिं जुजुया लिक्‍क दनाच्‍वंगु दु, देशयापिं फुक्‍कं मनूत लय्‌लय्‌तातां तुरही पुयाच्‍वन। म्‍ये हालीपिन्‍सं बाजं थानाः प्रशंसा यानाच्‍वंगु खनाः अतल्‍याहं थःगु माहारीनीया वसः खुनाः थथे हाला हल, “छिमिसं जितः धोखा बिल, छिपिं राजद्रोही खः।”


\par }{\PP \VS{14}पुजाहारी यहोयादां सछिम्‍हय्‌सिया कप्‍तानतय्‌त पिने यंकाः थथे धाल, “अतल्‍याहयात ज्‍वनाः सिपाइँतय् दथुं दरबारं पिने यंकि, अले वयात सिपाइँतय्‌त लःल्‍हानाब्‍यु। वयात परमप्रभुया देगलय् स्‍याये मते, वया ल्‍युने वंक्‍वसित स्‍यानाब्‍यु।”

\VS{15}उकिं व लाय्‌कूया सल ध्‍वाखाय् थ्‍यंबलय् इमिसं वयात ज्‍वनाः अन हे स्‍यानाबिल।


\par }{\SH यहोयादां भिंके ज्‍या याःगु
\par }
{\R २ राज ११:१७-२०

\par }{\PP \VS{16}अले यहोयादां थः प्रजा व जुजुया दथुइ जिपिं परमप्रभुया प्रजा जुया हे च्‍वने धकाः छगू बाचा चित।

\VS{17}फुक्‍क मनूतय्‌सं वनाः बालया देगःयात थुनाबिल। इमिसं उकिया वेदीत व उकी दुगु मूर्तित कुचा कुचा यानाबिल। अले बालया पुजाहारी मत्तानयात वेदीतय्‌गु न्‍ह्यःने हे स्‍यात।


\par }{\PP \VS{18}यहोयादां पुजाहारीतय्‌त व लेवीतय्‌त दाऊदं इमित आज्ञा ब्‍यु थें देगः स्‍वयेगु जिम्‍मा बिल। थःगु इलंनिसें हे प्रशंसा यायां लय्‌लय्‌तातां मोशाया व्‍यवस्‍थाय् क्‍वःछिनातःथें परमप्रभुया निंतिं होमबलि छायेत व परमप्रभुया देगलय् ज्‍या यायेत दाऊदं इमित ज्‍या ब्‍वःगु खः।

\VS{19}सुं अशुद्धम्‍ह मनू देगलय् दुने दुहां वने मदयेमा धकाः वं परमप्रभुया देगःया ध्‍वाखा ध्‍वाखाय् पाः च्‍वनीपिं लेवीत नं तल।


\par }{\PP \VS{20}अले वं सछिम्‍हय्‌सिया कप्‍तानत, भारदारत, मनूतय् शासकत व देशयापिं फुक्‍क मनूतय्‌त थःनापं कयाः जुजुयात परमप्रभुया देगलं क्‍वय् पिने हल। इपिं च्‍वय्‌यागु ध्‍वाखा जुयाः लाय्‌कुलिइ दुहां वन, अले इमिसं जुजुयात सिंहासनय् तल।

\VS{21}फुक्‍कं मनूत लय्‌ताल। हाकनं यरूशलेमय् शान्‍ति जुल। छाय्‌धाःसा अतल्‍याहयात तरवारं स्‍याःगु खः।




\par }\Chap{24}{\SH योआशं देगः ल्‍ह्वंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}योआश न्‍हय्‌दँ दुबलय् यहूदायाम्‍ह जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् पिइदँ तक राज्‍य यात। वया मांया नां बेर्शेबा शहरयाम्‍ह सिब्‍या खः।

\VS{2}यहोयादा पुजाहारी म्‍वातले योआशं परमप्रभुया मिखाय् भिंगु ज्‍या यात।

\VS{3}योआश जुजुया निंतिं यहोयादां निम्‍ह कलाःपिं ल्‍यल, इपिंपाखें वया काय्‌म्‍ह्याय्‌पिं बुल।


\par }{\PP \VS{4}थुकिया छुं ई लिपा योआशं परमप्रभुया देगः ल्‍ह्वनेगु बिचाः यात।

\VS{5}उकिं वं पुजाहारीत व लेवीतय्‌त मुंकाः थथे धाल, “यहूदाया शहर शहरय् वनाः फुक्‍क इस्राएलीतपाखें परमप्रभुया देगः ल्‍ह्वनेत दँय्‌दसं बीगु धिबा मुँ। थ्‍व ज्‍या थत्‍थें या।” तर लेवीतय्‌सं थ्‍व ज्‍या यायेत लिबाकाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{6}उकिं जुजुं दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी यहोयादायात सःताः थथे धाल, “परमप्रभुया दास मोशा व इस्राएलया खलकं नापलायेगु पालया निंतिं पुलेत क्‍वःछिनातःगु भेटी यहूदा व यरूशलेमं हयेत छाय् लेवीतय्‌त कर यानामदियागु?”


\par }{\PP \VS{7}योआशं थथे यात छाय्‌धाःसा दुष्‍ट मिसा अतल्‍याहया काय्‌पिन्‍सं परमेश्‍वरया देगः दुने जबरजस्‍ती दुहां वनाः अनयागु पवित्र यानातःगु सकतां बालद्यःया पुजाय् छ्यःगु खः।


\par }{\PP \VS{8}जुजुं लेवीतय्‌त छगः सनू दय्‌काः देगःया मू लुखाय् पिने तयेगु आज्ञा बिल।

\VS{9}परमेश्‍वरया दास मोशां मरुभूमिइ इस्राएलीतय्‌गु निंतिं क्‍वःछिनाथकूगु भेटी मनूतय्‌सं परमप्रभुयाथाय् हयेमाः धकाः यहूदा व यरूशलेम न्‍यंकं घोषणा यात।

\VS{10}अले सकल कुलनायःत व मनूतय्‌सं खुशी जुयाः थथःगु कर हयाः सनू जाय्‌काबिल।


\par }{\PP \VS{11}उगु सनू जाइबलय् लेवीतय्‌सं जुजुया हाकिमतय्‌थाय् क्‍वबिया यंकिगु अले जुजुया छ्यान्‍जे व दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारीया छम्‍ह हाकिम वयाः उकी दुगु धिबा लिकाइगु। अले हाकनं उगु सनूयात न्‍हापाया थासय् हे तयाबीगु। थुकथं इमिसं न्‍हियान्‍हिथं अथे हे यानाः यक्‍व धिबा मुंकल।

\VS{12}जुजु व यहोयादां देगः ल्‍ह्वनेगु जिम्‍मा काःपिं मनूतय्‌त धिबा बीगु, इमिसं धाःसा देगः ल्‍ह्वनेत ज्‍याय् तःपिं दकःमित व सिँकःमितय्‌त अले देगः ल्‍ह्वनेत न व कँय्‌या ज्‍या याइपिं कारीगरतय्‌त बीगु।


\par }{\PP \VS{13}ज्‍या याइपिन्‍सं बांलाक ज्‍या यात, इमिसं परमप्रभुया देगः न्‍हापा गथे खः अथे हे च्‍वंक दय्‌कल, अथे हे बल्‍लाकल।

\VS{14}इमिसं व ज्‍या सिधय्‌काः ल्‍यं दुगु लुँ व वहः जुजु व यहोयादायाथाय् यंकल। अले इमिसं ल्‍यं दुगु लुँ व वहलं देगलय् होमबलिया निंतिं ख्‍वल्‍चा व मेमेगु थलबल दय्‌केबिल।

\par }{\PP यहोयादा पुजाहारी म्‍वातले इमिसं देगलय् मदिक्‍क होमबलित छायाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{15}यक्‍व बुरा जुइधुंकाः सछि व स्‍विदँ दुबलय् यहोयादा सित।

\VS{16}वं इस्राएलय् परमेश्‍वर व वय्‌कःया देगःया निंतिं भिंगु ज्‍या याःगुलिं वयात दाऊदया शहरय् जुजुपिनिगु चिहानय् थुन।


\par }{\SH यहोयादां ध्‍वखा ब्‍यूगु
\par }
{\PP \VS{17}तर यहोयादा सीधुंकाः यहूदायापिं हाकिमत वयाः जुजुयात भागि यात। अले जुजुं इमिगु खँ न्‍यन।

\VS{18}इमिसं परमप्रभु थः पुर्खातय् परमेश्‍वरया देगःयात त्‍वःताः अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत व मेमेगु मूर्तिया पुजा यात। इमिगु अपराधया कारणं यहूदा व यरूशलेमय् परमेश्‍वरया तं लात।

\VS{19}तर इमित थःथाय् हे लित हयेत परमप्रभुं अगमवक्तात छ्वयादिल। उपिं अगमवक्तातय्‌सं इमिगु दोष क्‍यनाबिल अय्‌नं इमिसं अगमवक्तातय्‌गु खँ मन्‍यं।


\par }{\PP \VS{20}अले परमप्रभुया आत्‍मा पुजाहारी यहोयादाया काय् जकरियायाके कुहां झाल। वं मनूतय् न्‍ह्यःने दनाः थथे धाल, “परमेश्‍वरं थथे धयादी, ‘छिमिसं छाय् परमप्रभुया आज्ञात पालन मयानागु? छिपिं ताःलाइ मखु। छिमिसं परमप्रभुयात त्‍वःतूगुलिं वय्‌कलं नं छिमित त्‍वःतादीगु दु।’ ”


\par }{\PP \VS{21}तर इमिसं जकरियाया विरोधय् ग्‍वसाः ग्‍वल, अले जुजुया आज्ञा कथं इमिसं परमप्रभुया देगःया चुकय् ल्‍वहँतं कय्‌काः वयात स्‍यात।

\VS{22}जुजु योआशं जकरियाया बाः यहोयादां थःत याःगु दया ल्‍वःमंकाः वया काय् जकरियायात स्‍याकेबिल। सीगु इलय् वं थथे धाल, “छिमिसं छु यानाच्‍वंगु खः, व परमप्रभुं खनेमा अले छन्‍त सजाँय बियादी।”


\par }{\PP \VS{23}व हे दँया लिपाया इलय् अरामी सेना योआशलिसें ल्‍वाः वल। इमिसं यहूदा व यरूशलेमय् हमला यानाः मनूतय् फुक्‍क नायःतय्‌त स्‍यानाबिल। इमिसं अन लुतय् याःगु फुक्‍क सामान दमस्‍कसय् इमि जुजुयाथाय् छ्वयाबिल।

\VS{24}अरामी सेनां कम मनूत ज्‍वनावःगु जूसां परमप्रभुं यहूदाया छगू तःधंगु सेनायात इमिगु ल्‍हातय् लःल्‍हानादिल। छाय्‌धाःसा यहूदायापिं मनूतय्‌सं परमप्रभु थः पुर्खातय् परमेश्‍वरयात त्‍वःतूगु खः। थुकथं योआशयात इमिसं सजाँय बिल।


\par }{\PP \VS{25}व तसकं बांमलाक घाःपा जुल। शत्रुत लिहां वनेधुंकाः थः हे निम्‍ह भारदारतय्‌सं वयागु विरोधय् ग्‍वःसा ग्‍वल अले द्यनाच्‍वंगु थासय् हे वयात स्‍यात। इमिसं पुजाहारी यहोयादाया काय् स्‍याःगुया बदला कायेत वयात स्‍याःगु खः। वयात दाऊदया शहरय् थुनाबिल, तर जुजुपिनिगु चिहानय् धाःसा मखु।

\VS{26}वयागु विरोधय् ग्‍वसाः ग्‍वःपिं अम्‍मोनी मिसा शिम्‍मतया काय् जाबाद व मोआबी मिसा शिम्रितया काय् यहोजाबाद खः।


\par }{\PP \VS{27}योआशया काय्‌पिनिगु ईश्‍वरवाणीया खँ, वयागु विरोधय् याःगु यक्‍व ईश्‍वरवाणी, अले परमेश्‍वरया देगः वं हाकनं दय्‌कूगु खँ जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु। वया लिपा वया काय् अमस्‍याह जुजु जुल।




\par }\Chap{25}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याह
\par }
{\PP \VerseOne{1}अमस्‍याह निइन्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः, वं यरूशलेमय् निइगुदँ राज्‍य यात। वया मांया नां यरूशलेमयाम्‍ह यहोअदीन खः।

\VS{2}वं परमप्रभुया मिखाय् भिंगु ज्‍या यात, दुनुगलंनिसें धाःसा मखु।


\par }{\PP \VS{3}देशया शासन थःगु ल्‍हातय् वयेधुंकाः वं थः बौयात मृत्‍यु दण्‍ड ब्‍यूपिं भारदारतय्‌त स्‍यानाबिल।

\VS{4}तर वं मोशाया व्‍यवस्‍थाया सफुलिइ थथे धकाः च्‍वयातःगु परमप्रभुया आज्ञायात पालन यानाः इमि काय्‌पिन्‍त धाःसा मस्‍याः, “बौपिन्‍त काय् म्‍ह्याय्‌पिनिगु निंतिं अले काय् म्‍ह्याय्‌पिन्‍त बौपिनिगु निंतिं स्‍याये मते। छम्‍ह छम्‍ह मनू थःम्‍हं याःगु पापया निंतिं जक सिनावनेमाः।”\XREF{✡}{{\XO 25:4 }{\XO{२५:४
}}{\XT{व्‍य २४:१६}}}


\par }{\SH एदोमया विरोधय् लडाइँ
\par }
{\R २ राज १४:७

\par }{\PP \VS{5}जुजु अमस्‍याहं यहूदायापिं मनूतय्‌त मुंकाः इमि परिवार परिवारकथं फुक्‍क यहूदा व बेन्‍यामीनया निंतिं द्वःछि द्वःछि व सछि-सछिम्‍ह सिपाइँया कप्‍तानतय्‌गु अधीनय् तयाबिल। अले वं निइदँ व व स्‍वयाः च्‍वय्‌यापिं मनूत मुंकल। इपिं स्‍वंगू लाखम्‍ह दु, उपिं सकलें लडाइँ यायेफुपिं, भाला व ढाल चले याये सःपिं खः।

\VS{6}वं उत्तरी इस्राएलं ३,४०० किलोग्राम ति वहः पुलाः छगू लाख सिपाइँ काल।


\par }{\PP \VS{7}तर छम्‍ह परमेश्‍वरया मनू वयाः जुजुयात थथे धाल, “हे जिमि जुजु! थुपिं सिपाइँतय्‌त थःनापं यंकादी मते। थुपिं इस्राएल अर्थात एफ्राइमया मनूतनापं परमेश्‍वर मदु।

\VS{8}छि वनाः साहस पिकयाः ल्‍वानादिल धाःसां परमेश्‍वरं छितः शत्रुया न्‍ह्यःने बुकादी, छाय्‌धाःसा ग्‍वाहालि यायेगु व बुकेगु अधिकार परमेश्‍वरयाके दु।”


\par }{\PP \VS{9}अमस्‍याहं परमेश्‍वरया मनूयात न्‍यन, “इस्राएली सेनाया निंतिं जिं पुलागु व ३,४०० किलोग्राम वहः छु यायेगु लय्?”

\par }{\PP अगमवक्तां धाल, “परमप्रभुं छितः व स्‍वयाः यक्‍व अप्‍वः बियादी फु।”

\VS{10}उकिं अमस्‍याहं ज्‍याला बियाः एफ्राइमं हःपिं सेनाया पुचःयात छेँ लिहां वनेगु आज्ञा बिल। अथे जूबलय् इपिं यहूदायापिं मनूत खनाः तसकं तंचाल। इपिं तंचायाः छेँ लिहां वन।


\par }{\PP \VS{11}अले अमस्‍याहं साहस पिकयाः थःगु सेनायात चि ब्‍यासिइ यंकल, अले अन वं लडाइँ यानाः झिद्वः सेइरया सिपाइँतय्‌त स्‍यानाबिल।

\VS{12}यहूदाया सिपाइँतय्‌सं मेपिं झिद्वः सिपाइँतय्‌त ज्‍वन। इमित छगः तःग्‍वःगु भीरया च्‍वकाय् यंकाः अनं क्‍वय् क्‍वफानाबिल। इपिं फुक्‍क अन ल्‍वहँतय् न्‍यानाः सित।


\par }{\PP \VS{13}थुबलय् हे अमस्‍याहं लडाइँलय् वने मब्‍यूपिं इस्राएली सिपाइँतय्‌सं यहूदां कब्‍जा यानातःगु सामरिया व बेथ-होरोनया दथुइ लाःगु शहर शहरय् हमला यात, स्‍वद्वः मनूयात स्‍यानाबिल। अले यक्‍व सामान लुतय् यात।


\par }{\PP \VS{14}एदोमीतय्‌त त्‍याकाः अमस्‍याह लिहां वःबलय् वं थःनापं सेइरया मनूतय् द्यःयागु मूर्तित हयाः थः द्यः दय्‌कल। वं इमित पुजा यानाः इमिगु निंतिं होमबलि छाल।

\VS{15}उकिं यानाः परमप्रभु तंचायादिल, अले वय्‌कलं छम्‍ह अगमवक्तायात अमस्‍याहयाथाय् छ्वयादिल। उम्‍ह अगमवक्तां न्‍यन, “छिं छाय् थः हे मनूतय्‌त छिगु ल्‍हातं बचय् याये मफुपिं द्यःतय्‌त माला जुयागु?”

\VS{16}वं थथे धयाच्‍वंबलय् हे अमस्‍याहं वयात धाल, “गुबलय्‌निसें जिमिसं छन्‍त जुजुयात सल्‍लाह बीम्‍ह दय्‌कागु? सुम्‍क च्‍वँ, मखुसा जिमिसं छन्‍त स्‍याके बी।”

\par }{\PP अगमवक्ता थुलि धयाः सुम्‍क च्‍वन, “परमेश्‍वरं छितः नाश यायेगु पक्‍का बिचाः यानादिल धयागु खँ जिं सिल। छाय्‌धाःसा छिं थ्‍व फुक्‍क यानादिल अले जिगु सल्‍लाहयात वास्‍ता याना मदिल।”


\par }{\SH इस्राएल व यहूदाया दथुइ जूगु लडाइँ
\par }
{\PP \VS{17}यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याहं थः भारदारतनापं सल्‍लाह यात अले इस्राएलया जुजु येहूया छय्, यहोआहाजया काय् येहोआशयाथाय् थथे धाय्‌के छ्वल, “वा, जिनापं ल्‍वाःवा।”


\par }{\PP \VS{18}अले इस्राएलयाम्‍ह जुजु यहोआशं यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याहयात थथे लिसः बिल, “छकः लेबनान डाँडाया छमा कंमां छमा देवदारुया सिमायात थ्‍व खबर छ्वल, ‘छिमि म्‍ह्याय्‌यात जिमि काय्‌लिसें ब्‍याहा यानाब्‍यु।’ छम्‍ह गुँपशुं व कंमायात तुतिं न्‍हुल।


\par }{\PP \VS{19}“आः अमस्‍याह, छ जिं एदोमीतय्‌त बुका धकाः तःधंछुयाः जुइगु, तर स्‍व, जिं छन्‍त छेँय् हे च्‍वँ धकाः सल्‍लाह बी। थःत व यहूदाया मनूतय्‌त छाय् आपतय् लाकेगु?”


\par }{\PP \VS{20}तर अमस्‍याहं वयागु खँ मन्‍यं। अमस्‍याह व वया मनूत बुइमा धइगु परमेश्‍वरया हे इच्‍छा खः। छाय्‌धाःसा इमिसं एदोमी द्यःया मूर्तितय्‌त मालाजुल।

\VS{21}उकिं इस्राएलयाम्‍ह जुजु येहोआश यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याहनापं ल्‍वाः वन। इपिं यहूदाया बेथ-शेमेशय् ल्‍वात।

\VS{22}यहूदायापिं मनूत इस्राएलीतपाखें बुत अले इपिं सकलें थथःगु छेँपाखें बिस्‍युं वन।

\VS{23}तर इस्राएलयाम्‍ह जुजु येहोआशं अहज्‍याहया छय् योआशया काय् यहूदायाम्‍ह जुजु अमस्‍याहयात बेथ-शेमेशय् ज्‍वनाः यरूशलेमय् हल। वं एफ्राइम ध्‍वाखांनिसें ध्‍याकुन्‍चा ध्‍वाखा तक सछि व चयगू (१८०) मिटर ति ताहाःकगु शहरया पखाः थुनाबिल।

\VS{24}व ओबेद-एदोमया जिम्‍माय् दुगु परमेश्‍वरया देगःया फुक्‍क लुँ वहः, देगःया थलबल, दरबारया धुकुतिइ च्‍वंगु ध्‍यबा व कैदीतय्‌त ज्‍वनाः सामरियाय् लिहां वल।


\par }{\PP \VS{25}यहूदायाम्‍ह जुजु योआशया काय् अमस्‍याह इस्राएलयाम्‍ह जुजु येहोआश स्‍वयाः झिंन्‍यादँ अप्‍वः म्‍वात।

\VS{26}अमस्‍याह जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, शुरुंनिसें लिपा तक यहूदा व इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।


\par }{\PP \VS{27}अमस्‍याह परमप्रभुपाखें फस्‍वयावंगु इलंनिसें वयागु विरोधय् यरूशलेमय् जाः ग्‍वःगु खः। अले व लाकीशय् बिस्‍युं वन अय्‌नं इमिसं अन नं मनूत छ्वल अले वयात अन हेस्‍यात।

\VS{28}अनंलि सलया म्‍हय् तयाः वयागु सीम्‍ह यरूशलेमय् हल, वयात यहूदाया शहरया जुजुपिं थुनीगु चिहानय् थुन।




\par }\Chap{26}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु उज्‍जियाह
\par }
{\PP \VerseOne{1}अले यहूदायापिं फुक्‍कं मनूतय्‌सं झिंखुदँ दुम्‍ह उज्‍जियाहयात वया अबु अमस्‍याहया थासय् जुजु दय्‌कल।

\VS{2}जुजु अमस्‍याह सीधुंकाः उज्‍जियाहं एलात शहरयात हाकनं दय्‌काः यहूदायात लित बिल।


\par }{\PP \VS{3}उज्‍जियाह झिंखुदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् नेय्‌निदँ (५२) राज्‍य यात। वया मांया नां यरूशलेमयाम्‍ह यकोल्‍याह खः।

\VS{4}वं थः अबुनं याःगु थें परमप्रभुया मिखाय् भिंगु यात।

\VS{5}वं थःत परमेश्‍वरयागु भय कायेगु स्‍यनेकने याइम्‍ह जकरिया म्‍वातले परमेश्‍वरयात मालाजुल। परमप्रभुयात माला च्‍वंतले परमेश्‍वरं वयात ताःलाकादिल।


\par }{\PP \VS{6}व पलिश्‍तीतलिसें लडाइँ याः वन। वं गात, यब्‍ने व अश्‍दोद शहरया पःखाः थुनाबिल। वं अश्‍दोदया लिक्‍क व पलिश्‍तीतय् दथुइ शहरत दय्‌कल।

\VS{7}परमेश्‍वरं वयात पलिश्‍तीत, गूर-बालय् च्‍वंपिं अरबीत व मोनीतय्‌त बुकेत ग्‍वाहालि यानादिल।

\VS{8}अम्‍मोनीतय्‌सं उज्‍जियाहयाथाय् दँय्‌दसं कर पुले हल। व तसकं बल्‍लात अले मिश्रय् च्‍वंपिन्‍सं तकं वयागु नां न्‍यन।


\par }{\PP \VS{9}उज्‍जियाहं कुन्‍चा ध्‍वाखा, ब्‍यासि ध्‍वाखा व पखाःया ध्‍याकुन्‍चा दुथाय् धरहरात दय्‌काः यरूशलेमयात अज्‍ज बल्‍लाकल।

\VS{10}वयाके क्‍वय् लाःगु इलाकाय् व चक्‍कंगु ख्‍यलय् यक्‍व सा द्वहं दुगुलिं वं मरुभूमिइ नं धरहरात दय्‌कल, अले लः मुंका तयेगु यक्‍व गाः म्‍हुल। वयात बुँज्‍या यः, अले वं मनूतय्‌त डाँडा डाँडाय् दाखक्‍यब दय्‌केत व यक्‍वः सइगु बुँइ बुँज्‍या यायेत हपाः बीगु।


\par }{\PP \VS{11}वयाके लडाइँ यायेत तयार जुयाच्‍वंपिं बांलाक तालिम कयातःपिं सिपाइँतय् छगू सेना नं दु। इमित ल्‍याःकथं पुचः पुचः यानाः छ्यान्‍जे यहीएल व कप्‍तान मासेयाहं छम्‍ह भारदार हनन्‍याहया अधीनय् तःगु खः।

\VS{12}वंश वंशकथं बहादुर सिपाइँतय् नायःतय्‌गु मुक्‍कं ल्‍याः २,६०० म्‍ह दु।

\VS{13}इमिगु अधीनय् जुजुयात ग्‍वाहालि यायेत शत्रुतलिसें मग्‍यासे ल्‍वायेफुपिं ३,०७,५०० म्‍ह सिपाइँतय्‌गु छगू बल्‍लाःगु सेना दु।


\par }{\PP \VS{14}फुक्‍क सेनाया निंतिं उज्‍जियाहं ढाल, भाला, तपुलि, छातिपाता, धनु व न्‍यातिइ तइगु ल्‍वहंचा तयार यात।

\VS{15}वाण व ततःग्‍वःगु ल्‍वहं कय्‌केत वं सःपिं कारीगरतय्‌सं दय्‌कूगु मेशिनत यरूशलेमया धरहराय् व पखाःया ध्‍याकुन्‍चाय् ध्‍याकुन्‍चाय् तल। उकिं वयागु नां तातापाक तक थ्‍यन। वयाके थज्‍याःगु अजू चाइपुगु सामान दुगुलिं वयागु नां प्‍यखेरं न्‍यनावन। परमेश्‍वरपाखें ग्‍वाहालि दुगुलिं व यक्‍व बल्‍लात।


\par }{\SH घमण्‍डी जूगुलिं उज्‍जियाहयात सजाँय ब्‍यूगु
\par }
{\PP \VS{16}तर उज्‍जियाह बल्‍लायेधुंकाः वयागु घमण्‍डं वयात नाश यात। वं गुँगू थनेगु वेदीइ गुँगू थनेत परमप्रभुया देगलय् दुहां वनाः परमप्रभु थः परमेश्‍वरया विरोधय् अपराध यात।

\VS{17}तर दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी अजर्याह व परमप्रभुया चयम्‍ह मेपिं मग्‍याःपिं पुजाहारीत जुजु उज्‍जियाहया ल्‍यूल्‍यू देगलय् दुहां वन।

\VS{18}अले इमिसं उज्‍जियाह जुजुया विरोध यानाः वयात थथे धाल, “हे उज्‍जियाह जुजु, परमप्रभुया निंतिं गुँगू थनेगु ज्‍या छिगु मखु। थ्‍व ज्‍या ला गुँगू थनेत अर्पण यानातःपिं हारून वंशया पुजाहारीतय्‌गु खः। पवित्र थासं पिहां झासँ, छाय्‌धाःसा छिं विश्‍वासघात यानादीगु दु। छन्‍त परमप्रभु परमेश्‍वरपाखें इज्‍जत दइ मखु।”


\par }{\PP \VS{19}अले उज्‍जियाह तसकं तंचाल। उज्‍जियाह ल्‍हातय् छगः गुँगू थनेगु मकः ज्‍वनाः देगः दुने धुपाँय् च्‍याकेगु वेदीया लिक्‍क दनाच्‍वन। व तंचाया च्‍वंबलय् हे वयागु कपालय् छेंगूया ल्‍वय् पिहां वल।

\VS{20}दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी अजर्याह व मेपिं पुजाहारीतय्‌सं छक्‍क जुयाः जुजुयाः कपालय् त्‍वालां स्‍वयाच्‍वन, अले वयात देगलं पिहां वनेत करं काकल। व हथाय् चाचां पिहां वन, छाय्‌धाःसा परमप्रभुं वयात सजाँय बियादीगु दु।

\VS{21}जुजु उज्‍जियाह सी न्‍ह्यः तक हे छेंगूया ल्‍वय् जुयाच्‍वन। छेंगूया ल्‍वचं यानाः व अलग्‍ग मेगु हे छेँय् च्‍वन। व परमप्रभुया देगलं पिने हे च्‍वनेमाल। दरबारया फुक्‍क जिम्‍मा वया काय् योतामयात बिल। वं देशया मनूतय्‌त शासन यात।


\par }{\PP \VS{22}उज्‍जियाह जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, आमोजया काय् यशैया अगमवक्तां च्‍वःगु दु।

\VS{23}उज्‍जियाह सित अले जुजुपिं थुनीगु जमिनय् वयात थुन। तर वयागु ल्‍वचं यानाः वयागु सीम्‍हयात जुजुपिं थुनीगु चिहानय् मतः। अनंलि वया काय् योताम जुजु जुल।




\par }\Chap{27}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु योताम
\par }
{\PP \VerseOne{1}योताम निइन्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः, वं यरूशलेमय् झिंखुदँ राज्‍य यात। वया मांया नां यरूशा, सादोकया म्‍ह्याय् खः।


\par }{\PP \VS{2}वं थः अबु उज्‍जियाहं थें परमप्रभुया मिखाय् भिंगु ज्‍या यात। तर व उज्‍जियाह थें परमप्रभुया देगः दुने धाःसा दुहां मवं। अय्‌नं मनूतय्‌सं पाप याना हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{3}योतामं परमप्रभुया देगःया उत्तरया लुखा ल्‍ह्वन अले ओफेल डाँडाय् दुगु पखालय् यक्‍व ज्‍या यात।

\VS{4}वं यहूदाया डाँडा डाँडाय् शहरत दय्‌कल अले गुँदुगु थाय् थासय् किल्‍ला व धरहरा दय्‌कल।

\VS{5}योतामं अम्‍मोनीतय् जुजुलिसें लडाइँ यानाः वयात बुकल। उगु दँय् अम्‍मोनीतय्‌सं ३,४०० किलोग्राम वहः, १,३०० मेट्रिक टन छ्व व १,३०० मेट्रिक टन तछ्व पुलेमाल। इमिसं निगूगु व स्‍वंगूगु दँय् नं उलि हे कर पुल।


\par }{\PP \VS{6}परमप्रभु थः परमेश्‍वरया आज्ञा पालन यायेत विश्‍वास याये बहःम्‍ह जूगुलिं योताम झन झन बल्‍लानावन।


\par }{\PP \VS{7}योताम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क लडाइँ व मेमेगु ज्‍या इस्राएल व यहूदाया जुजुपिनिगु सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{8}व निइन्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् झिंखुदँ राज्‍य यात।

\VS{9}व सित अले वयात दाऊदया शहरय् थुन। वया लिपा वया काय् आहाज जुजु जुल।




\par }\Chap{28}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु आहाज
\par }
{\PP \VerseOne{1}आहाज निइदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् झिंखुदँ राज्‍य यात। वया पुर्खा दाऊदं परमेश्‍वरया मिखाय् भिंगु ज्‍या याःगु खःसां आहाजं अथे मयाः।

\VS{2}व उत्तरी इस्राएलया जुजुपिं जूगु थें जुल अले बाल-द्यःतय्‌त पुजा यायेत ढलोटया मूर्तित नं दय्‌कल।

\VS{3}वं बेन-हिन्‍नोमया ब्‍यासिइ बलि बिल। इस्राएलीतय्‌त न्‍ह्यःनं गुगु जातियात परमप्रभुं देशं पितिनाछ्वःगु खः वं व हे जातियापिन्‍सं याइगु थें यानाः थः काय्‌पिन्‍त मिइ छ्वय्‌काः बलि बिल।

\VS{4}पुजा यायेगुथाय्, डाँडा डाँडाय् व फुक्‍क वाउँगु सिमा क्‍वय् बलि बिल, अले धुपाँय् च्‍याकल।


\par }{\SH अराम व इस्राएललिसें लडाइँ
\par }
{\R २ राज १६:५

\par }{\PP \VS{5}उकिं परमप्रभु वया परमेश्‍वरं वयात अरामयाम्‍ह जुजुया ल्‍हातय् लाकादिल। अरामीतय्‌सं वयात बुकाः वया यक्‍व मनूतय्‌त ज्‍वनाः दमस्‍कसय् हल। पेकह उत्तरी इस्राएलयाम्‍ह जुजुया ल्‍हातय् नं लात। उम्‍ह जुजुं वयात बांमलाक बुकल।

\VS{6}यहूदां परमप्रभु थः पुर्खातय् परमेश्‍वरयात त्‍वःतूगुलिं इस्राएलयाम्‍ह जुजु रमल्‍याहया काय् पेकहं छन्‍हुं हे यहूदायापिं छगू लाख व निइद्वःम्‍ह बहादुर सिपाइँतय्‌त स्‍यात।

\VS{7}छम्‍ह बहादुर एफ्राइमी सिपाइँ जिक्रीं जुजुया काय् मासेयाह व जुजुया दरबारयाम्‍ह मू भारदार अज्रीकाम व जुजुया मूम्‍ह मन्‍त्री एल्‍कानायात स्‍यात।

\VS{8}दच्‍छिन यहूदाय् च्‍वंपिं थःगु हे जातियापिं खःसां उत्तरी इस्राएलीतय्‌सं निगू लाख मिसात व मस्‍तय्‌त ज्‍वनाः यंकल। इमिसं यक्‍व सामान नं लुतय् यानाः सामरियाय् यंकल।


\par }{\SH ओदेद अगमवक्ता
\par }
{\PP \VS{9}तर अन ओदेद धाःम्‍ह परमप्रभुया छम्‍ह अगमवक्ता दु। सिपाइँत सामरियाय् लिहां वयाच्‍वंबलय् व इमित नापलाः वन। वं इमित धाल, “परमप्रभु छिमि पुर्खातय् परमेश्‍वर यहूदा खनाः तंचायादीगुलिं वय्‌कलं इमित छिमिगु ल्‍हातय् बियादिल। तर छिमिसं तसकं तंम्‍वयाः इमित स्‍याःगु खँ स्‍वर्गय् तक थ्‍यंगु दु।

\VS{10}आः छिमि यहूदा व यरूशलेमयापिं मिजंत व मिस्‍तय्‌त थः दास दासी दय्‌के मास्‍ति वः। अथे याःसा छु छिपिं नं परमप्रभु छिमि परमेश्‍वरया न्‍ह्यःने दोषी मजुइ ला?

\VS{11}आः जिगु खँ न्‍यँ! छिमिसं ज्‍वनाहःपिं थुपिं छिमि थःलाःपि खः। थुमित त्‍वःताब्‍यु! छाय्‌धाःसा परमप्रभुया तं छिमिके लाःगु दु।”


\par }{\PP \VS{12}एफ्राइमयापिं प्‍यम्‍ह नायःत यहोहानानया काय् अजर्याह, मशिल्‍लेमोतया काय् बेरेक्‍याह, शल्‍लूमया काय् येहिजक्‍याह व हदलैया काय् अमासां सेनाया ज्‍याया नं विरोध यात।

\VS{13}थुमिसं धाल, “थुपिं कैदीतय्‌त थन हये मते! झीसं परमप्रभुया विरोधय् पाप यानाः परमेश्‍वरया तःधंगु तं इस्राएलयाके लाःगु दु। आः झीगु अपराध अज्‍ज अप्‍वय्‌के मास्‍ति वः ला?”


\par }{\PP \VS{14}उकिं सिपाइँतय्‌सं कैदीत व लुतय् यानाहःगु सामान हाकिमत व फुक्‍क खलःया न्‍ह्यःने त्‍वःताबिल।

\VS{15}इमिसं कैदीतय्‌त व हे ज्‍याया निंतिं ल्‍ययातःपिं मनूतय्‌गु जिम्‍माय् त्‍वःताबिल। अले इपिं प्‍यम्‍ह मनूतय्‌सं लुतय् यानाहःगु सामानं फुक्‍क नांगांपिं मनूतय्‌त वसः बिल। इमिसं इमित वसः व लाकां बिल, अले नकाः त्‍वंकाः घालय् चिकं नं तयाबिल। अले तसकं त्‍यानुचाःपिं व न्‍यासि वने मफुपिन्‍त इमिसं गधा गय्‌काः इमि थःथितितय्‌थाय् ताय्‌गः सिमातय्‌गु शहर अर्थात यरीहो तक हयाबिल। अनंलि इपिं प्‍यम्‍ह मनूत सामरियाय् लिहां वन।


\par }{\SH आहाजं अश्‍शूरयाके ग्‍वाहालि फ्‍वंगु
\par }
{\PP \VS{16}उबलय् यहूदायाम्‍ह जुजु आहाजं अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयाथाय् दूत छ्वयाः ग्‍वाहालि फ्‍वन।

\VS{17}छाय्‌धाःसा एदोमीतय्‌सं हाकनं यहूदाय् हमला याःगु खः, अले मनूतय्‌त ज्‍वना यंकूगु खः।

\VS{18}पलिश्‍तीतय्‌सं नं डाँडाया शहरत व यहूदाया नेगेवया शहरत लुतय् यात। इमिसं बेथशेमेश, अय्‌यालोन व गदेरोत अले सोखो, तिम्‍ना व गिम्‍जोयात उमिगु वस्‍तितनापं त्‍याका काल।

\VS{19}इस्राएलयाम्‍ह जुजु आहाजं यानाः हे परमप्रभुं यहूदायात क्‍वमिलु यानादीगु खः, छाय्‌धाःसा यहूदाय् वं मभिंगु ज्‍या अप्‍वय्‌काः व परमप्रभु प्रति यक्‍व हे अविश्‍वासी जूगु खः।


\par }{\PP \VS{20}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु तिग्‍लत-पिलेसेर वयाथाय् वल, वं वयात ग्‍वाहालि यायेगु पलेसा दुःख बिल।

\VS{21}आहाजं परमप्रभुया देगः, जुजुया दरबार व थः भारदारतय्‌गु छेँनं मुं वंगु सामान कयाः अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयात बिल। तर फुक्‍क सितिकं वन।


\par }{\SH आहाजया पाप
\par }
{\PP \VS{22}थ्‍व हे जुजु आहाज थःगु दुःखया इलय् परमप्रभु प्रति अज्‍ज अप्‍वः अविश्‍वासी जुल।

\VS{23}वं थःत बुकूपिं दमस्‍कसयापिं द्यःतय्‌त बलि छाल, छाय्‌धाःसा वं थथे बिचाः यात, “अरामया जुजुपिनि द्यःतय्‌सं इमित ग्‍वाहालि यात। उकिं इमिसं जितः नं ग्‍वाहालि यायेमा धकाः जिं नं इमित बलि छाये।” तर इपिं वयागु व फुक्‍क इस्राएलया नाशया कारण जुल।


\par }{\PP \VS{24}अनंलि आहाजं परमप्रभुया देगःया थलबल मुंकाः उपिं थलबलयात कुचा कुचा यानाबिल। वं परमप्रभुया देगःया लुखात नं तिनाबिल अले यरूशलेमया कुन्‍चा कुन्‍चाय् थःगु निंतिं वेदीत दय्‌कल।

\VS{25}वं यहूदाया फुक्‍क शहरय् मेपिं द्यःतय्‌त बलि छायेत पुजा यायेगुथाय् दय्‌काः थः पुर्खातय् परमप्रभु परमेश्‍वरयात तंचाय्‌कल।


\par }{\PP \VS{26}आहाज जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु फुक्‍क ज्‍या शुरुंनिसें लिपाथ्‍यंक यहूदा व इस्राएलया जुजुपिनिगु सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{27}आहाज सित वयात यरूशलेम शहरय् थुन, तर इमिसं वयात इस्राएलया जुजुपिनिगु चिहानय् मथूं। वया लिपा वया काय् हिजकिया जुजु जुल।




\par }\Chap{29}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु हिजकिया
\par }
{\PP \VerseOne{1}हिजकिया निइन्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् निइगुदँ राज्‍य यात। वया मांया नां अबिया, जकरियाया म्‍ह्याय् खः।

\VS{2}थः पुर्खा दाऊद थें जुयाः वं परमप्रभुया मिखाय् भिंगु ज्‍या यात।


\par }{\PP \VS{3}थःगु शासनया न्‍हापांगु दँया न्‍हापांगु लाय् वं परमप्रभुया देगःया लुखात चाय्‌काः उमित ल्‍ह्वन।

\VS{4}वं पुजाहारीत व लेवीतय्‌त देगःया पुर्बपाखेया चुकय् मुंकल।

\VS{5}अले इमित थथे धाल, “हे लेवीत, जिगु खँ न्‍यँ! आः थःपिन्‍त शुद्ध या, अले परमप्रभु छिमि पुर्खातय् परमेश्‍वरयागु देगःयात शुद्ध या। देगः दुने दुगु अशुद्ध सकतां परमप्रभुया देगलं पिने चीकाछ्व।

\VS{6}झी पुर्खातय्‌सं विश्‍वासघात यानाः परमप्रभु झी परमेश्‍वरया मिखाय् मभिंगु ज्‍या यात। इमिसं वय्‌कःयात त्‍वःतल अले वय्‌कः च्‍वनादीगु थाय्‌या छुं वास्‍ता मया। इपिं वय्‌कःपाखें फस्‍वल।

\VS{7}इमिसं देगःया लुखात तिनाबिल, मत च्‍याकेगु नं त्‍वःताबिल। इमिसं इस्राएलया परमेश्‍वरयागु पवित्र थासय् गुँगू थनेगु व होमबलि छायेगु त्‍वःतल।


\par }{\PP \VS{8}“उकिं परमप्रभु यहूदा व यरूशलेमलिसें तंचायादिल। अले वय्‌कलं अन छु जुइके बियादिल, व खनाः फुक्‍कं ग्‍यात, वातां जुल अले हिस्‍यात। थ्‍व खँ छिमिसं बांलाक स्‍यू।

\VS{9}उकिं यानाः हे झी पुर्खातय्‌त तरवारं स्‍यात, झी काय्‌म्‍ह्याय्‌पिं व कलाःपिन्‍त ज्‍वना यंकूगु दु।

\VS{10}आः वय्‌कःया तं चीकाछ्वयेत जितः परमप्रभु झी परमेश्‍वरलिसें छगू बाचा चिने मास्‍ति वःगु दु।

\VS{11}जिमि काय्‌पिं, आः ई सितिकं छ्वये मते। छाय्‌धाःसा परमप्रभुं वय्‌कःया न्‍ह्यःने दनाः वय्‌कःया सेवा यायेत, वय्‌कःया न्‍ह्यःने ज्‍या यायेत व गुँगू थनेत छिमित ल्‍ययादीगु दु।”


\par }{\PP \VS{12}अले थुपिं लेवीत ज्‍या यायेत न्‍ह्यचिल –

\par }{\PP कहातीतपाखें – अमासैया काय् महत व अजर्याहया काय् योएल।

\par }{\PP मरारीतपाखें – अब्‍दीया काय् कीश व यहललेलया काय् अजर्याह।

\par }{\PP गेर्शोनीतपाखें – जिम्‍माहया काय् योआ व योआया काय् अदन।


\par }{\PP \VS{13}एलीजापानया सन्‍तानपाखें – शिम्री व यहीएल।

\par }{\PP आसापया सन्‍तानपाखें- जकरिया व मत्तन्‍याह।


\par }{\PP \VS{14}हेमानया सन्‍तानपाखें – यहीएल व शिमी।

\par }{\PP यदूतूनया सन्‍तानपाखें – शमायाह व उज्‍जीएल।


\par }{\PP \VS{15}इमिसं थःपिनि लेवी थःथितितय्‌त मुंकाः थःपिन्‍त अर्पण यात। अले परमप्रभुया व्‍यवस्‍थाकथं जुजुं आज्ञा ब्‍यू थें इपिं परमप्रभुया देगः पवित्र यायेत दुने दुहां वन।

\VS{16}पुजाहारीत पवित्र थाय्‌यात शुद्ध यायेत उकिया दुने दुहां वन। इमिसं परमप्रभुया देगः दुने दुगु फुक्‍क अशुद्ध चिज परमप्रभुया देगलं पिने चुकय् हल। लेवीतय्‌सं उपिं अशुद्ध चिजयात किद्रोनया बेंसीइ यंकाः वांछ्वयाबिल।


\par }{\PP \VS{17}न्‍हापांगु लाया न्‍हापांगु दिनय् इमिसं पवित्र यायेगु ज्‍या न्‍ह्याकल, अले च्‍यागूगु दिंखुन्‍हु इपिं दलान तक थ्‍यंगु खः। अनंलि इमिसं परमप्रभुया देगः पवित्र यायेत मेगु च्‍यान्‍हु बीकल। न्‍हापांगु लाया झिंखुगूगु दिंखुन्‍हु इमिसं व ज्‍या सिधय्‌कल।


\par }{\PP \VS{18}अले इमिसं जुजु हिजकियायाथाय् वनाः थथे धाल, “जिमिसं देगः छगलं होमबलिया वेदी व उकिया फुक्‍क थलबल अले देछाःगु मरि तयेगु तेबिल व उकिया फुक्‍क सामान शुद्ध यानागु दु।

\VS{19}थः जुजु जूबलय् आहाजं विश्‍वासघात यानाः वान्‍छ्वया तःगु फुक्‍कं सामान नं जिमिसं अर्पण यानागु दु। आः उपिं फुक्‍क सामान परमप्रभुया वेदीया न्‍ह्यःने दु।”


\par }{\PP \VS{20}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथं न्‍हापां हिजकिया जुजु शहरया हाकिमतय्‌त मुंकाः परमप्रभुया देगलय् वन।

\VS{21}इमिसं राज्‍य, पवित्रथाय् व यहूदाया निंतिं शुद्ध जुइगु बलिकथं न्‍हय्‌म्‍ह द्वहं, न्‍हय्‌म्‍ह भ्‍याःचा, न्‍हय्‌म्‍ह फै व न्‍हय्‌म्‍ह दुगुचा हल। जुजुं हारूनया सन्‍तान पुजाहारीतय्‌त थुपिं फुक्‍कं परमप्रभुया वेदीइ छायेगु आज्ञा बिल।


\par }{\PP \VS{22}उकिं इमिसं न्‍हापा द्वहंत स्‍यात, अले उमिगु हि कयाः वेदीइ छ्वाकल, अनं लिपा भ्‍याःचात स्‍यात, अले उमिगु हि कयाः वेदीइ छ्वाकल, अनं लिपा फैचात स्‍यात अले उमिगु हि कयाः वेदीइ छ्वाकल।

\VS{23}शुद्ध जुइगु बलिया दुगुत धाःसा जुजु व खलःया न्‍ह्यःने हल, अले इमिसं दुगुतय् छेनय् थथःगु ल्‍हाः तल।

\VS{24}अनंलि पुजाहारीतय्‌सं उपिं दुगुचात स्‍यात, अले इस्राएलया फुक्‍क मनूतय्‌गु निंतिं प्रायश्‍चित यायेत उकिया हि शुद्ध जुइगु बलिकथं वेदीइ प्‍वंकल। छाय्‌धाःसा जुजुं इस्राएलया फुक्‍क मनूतय्‌गु निंतिं होमबलि व शुद्ध जुइगु बलि छायेगु आज्ञा ब्‍यूगु खः।


\par }{\PP \VS{25}जुजुं लेवीतय्‌त दाऊदं व जुजुया अगमवक्ता गाद व नातान अगमवक्तां क्‍वःछिनातःगु नियमकथं भुस्‍याः वीणा व सारंगीनापं परमप्रभुया देगलय् थथःगु ज्‍याय् तल। थ्‍व नियम परमप्रभुं थः अगमवक्तापाखें बियादीगु खः।

\VS{26}उकिं लेवीत दाऊदं न्‍हापा छ्यःगु थें ज्‍याःगु बाजं व पुजाहारीत थथःगु तुरहीनापं दन।


\par }{\PP \VS{27}उकिं हिजकियां होमबलि वेदीइ छायेगु आज्ञा बिल। होमबलि छायेगु ज्‍या शुरु जूबलय् मनूतय्‌सं परमप्रभुयात प्रशंसा यायां म्‍ये हाल, अले तुरही पुइपिन्‍सं तुरही, बाजं थाइपिन्‍सं दाऊद जुजुं न्‍हापा छ्यःगु थें ज्‍याःगु बाजंत थात।

\VS{28}खलःयापिं सकल मनूतय्‌सं परमप्रभुयात आराधना यात, म्‍ये हालीपिन्‍सं म्‍ये हाल अले तुरही पुइपिन्‍सं तुरही पुल। होमबलि छायेगु ज्‍या सिमधःतले थथे जुया तुं च्‍वन।


\par }{\PP \VS{29}अनंलि हिजकिया जुजु अले वनापं दुपिं सकल मनूतय्‌सं छ्यं क्‍वछुकाः परमप्रभुयात आराधना यात।

\VS{30}जुजु व वया हाकिमतय्‌सं लेवीतय्‌त दाऊद जुजु व अगमवक्ता आसापं च्‍वःगु भजन हालाः परमप्रभुया प्रशंसा यायेगु आज्ञा बिल। उकिं इमिसं लय्‌लय्‌तातां प्रशंसाया म्‍ये हाल अले थःगु छ्यं क्‍वछुकाः परमेश्‍वरयात आराधना यात।


\par }{\PP \VS{31}हिजकियां थः प्रजायात थथे धाल, “आः छिमिसं परमप्रभुया निंतिं थःपिन्‍त देछाःगु दु। छिपिं छिमिगु बलि व सुभाय्‌या बलि ज्‍वनाः परमप्रभुया देगलय् वा।” उकिं खलःयापिं मनूतय्‌सं बलि व सुभाय्‌या बलि हल, अले थःगु इच्‍छां बी मास्‍तिवय्‌कूपिं सकसिनं थथःगु होमबलि हल।

\VS{32}खलःयापिं मनूतय्‌सं परमप्रभुयात होमबलि छायेत न्‍हयेम्‍ह द्वहं, सछिम्‍ह (१००) भ्‍याःचा व निसःम्‍ह (२००) मिजंम्‍ह फै हल।

\VS{33}मेलबलि बीत फ्‍यायातःपिं पशुत खुसःम्‍ह (६००) द्वहं व स्‍वद्वःम्‍ह (३,०००) फै व दुगु दु।


\par }{\PP \VS{34}थुपिं दक्‍व पशुतय्‌गु छेंगू तुला कायेत पुजाहारीतय् ल्‍याः कम जूगुलिं लेवीतय्‌सं उगु ज्‍या सिमधतले इमित ग्‍वाहालि बिल। मेपिं पुजाहारीतय्‌सं थःपिन्‍त पवित्र मयातले इमित ग्‍वाहालि याना हे च्‍वन। लेवीत थःत पवित्र यायेत पुजाहारीत स्‍वयाः होशियार जू।

\VS{35}होमबलि यक्‍व दु, अले मेलबलिया दाः, होमबलिनापं छाइगु त्‍वँसाबलि नं दु।

\par }{\PP थुकथं देगलय् आराधनाया सेवा हाकनं शुरु जुल।

\VS{36}परमेश्‍वरं थःमनूतय्‌गु निंतिं यानादीगु ज्‍यां यानाः हिजकिया व फुक्‍क मनूत लय्‌ताल। छाय्‌धाःसा थ्‍व याकनं हे सिधःगु खः।




\par }\Chap{30}{\SH हिजकियां छुत्‍काराया नखः हनेत सःतूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरया निंतिं छुत्‍काराया नखः हनेत यरूशलेमय् परमप्रभुया देगलय् वा धकाः हिजकियां इस्राएल व यहूदाया फुक्‍क मनूतय्‌थाय् खबर छ्वल। अले एफ्राइम व मनश्‍शेया मनूतय्‌त नं पौ छ्वल।

\VS{2}जुजु, वया भारदारत व यरूशलेमयापिं फुक्‍क खलकं निगूगु लाय् छुत्‍काराया नखः हनेगु क्‍वःछित।

\VS{3}गाक्‍क पुजाहारीतय्‌सं थःपिन्‍त शुद्ध मयाःगु जुयाः अले मनूत नं यरूशलेमय् मुं मवःगु जुयाः इमिसं पाय्‌छिगु इलय् नखः हने मफुगु खः।


\par }{\PP \VS{4}थ्‍व खँ जुजु व फुक्‍क मनूतय्‌त यल।

\VS{5}अले इमिसं बेर्शेबांनिसें दान तक हे इस्राएलया फुक्‍क थासं मनूत परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरया निंतिं छुत्‍काराया नखः हनेत यरूशलेमय् वये हे माः धकाः घोषणा यायेगु क्‍वःछित। थ्‍व स्‍वयां न्‍ह्यः व्‍यवस्‍थाय् च्‍वया तः थें यक्‍व मनूत वयाः थ्‍व नखः हंगु मदुनि।


\par }{\PP \VS{6}उकिं जुजु व वया भारदारतपाखें पौत कयाः अले जुजुया आज्ञा कथं खबर ब्‍यूवंपिं मनूत इस्राएल व यहूदाया फुक्‍क थासय् थथे धाधां चाचाःहिलाः जुल,

\par }{\PP “हे इस्राएलया मनूत! छिमिगु देश अश्‍शूरीतय्‌सं त्‍याकाकाःसां छिपिं इमिगु ल्‍हातं बचय् जुल।
\XREF{✡}{{\XO 30:6 }{\XO{३०:६
}}{\XT{उत ३५:१०}}}अब्राहाम, इसहाक व इस्राएलया परमप्रभु परमेश्‍वरपाखे छिपिं लिहां वा, अले वय्‌कः बचय्‌जूपिं छिमिथाय् लिहां झाइ।

\VS{7}छिपिं थः पुर्खा व छिमि थःथितिपिं थें जुइ मते। इमिसं ला परमप्रभु इमि पुर्खातलिसे विश्‍वासघात याःगु खः। परमेश्‍वरं इमित ग्‍याइगु कारण दय्‌कादिल। व छिमिसं थःपिन्‍सं हे खंगु दु।

\VS{8}थः पुर्खातय्‌सं थें छिमिसं जिद्दी याये मते। बरु परमप्रभुया न्‍ह्यःने क्‍वमिलु जुयाः वय्‌कलं न्‍ह्याबलेंया निंतिं शुद्ध यानादीगु वय्‌कःया पवित्र थासय् दुहां हुँ। परमप्रभु छिमि परमेश्‍वरया सेवा या, अले वय्‌कःया तं छिमिगुपाखें चिलावनी।


\par }{\PP \VS{9}“छिपिं परमप्रभुयाथाय् लिहां वल धाःसा छिमि थःथितिपिं व छिमि काय् म्‍ह्याय्‌पिन्‍त ज्‍वनायंकूपिन्‍सं इमित दया माया याइ। अले इपिं थ्‍व देशय् लिहां वयेखनी। छाय्‌धाःसा परमप्रभु छिमि परमेश्‍वर दया माया दुम्‍ह खः। छिपिं वय्‌कःपाखे लिहां वल धाःसा वय्‌कलं थःगु ख्‍वाः छिमिगुपाखें फस्‍वय्‌कादी मखु।”


\par }{\PP \VS{10}खबर ब्‍यूवंपिं मनूत एफ्राइम व मनश्‍शे कुलया इलाकाया शहर शहरय् वन, इपिं जबूलून कुलया इलाका तक हे वन। तर मनूत इपिं खनाः न्‍हिल, अले इमित लाय्‌बुल।

\VS{11}अय्‌नं आशेर, मनश्‍शे व जबूलूनया छुं मनूत क्‍वमिलु जुयाः यरूशलेमय् वन।


\par }{\PP \VS{12}जुजु व वया भारदारतय्‌सं परमप्रभुया वचनकथं ब्‍यूगु आज्ञा मानय् यायेत परमेश्‍वरया ल्‍हातं यहूदाया मनूतय्‌त छगू हे मन बियादिल।


\par }{\SH छुत्‍काराया नखः हंगु
\par }
{\PP \VS{13}निगूगु लाय् सोडा मतःगु मरिया नखः हनेत यक्‍व मनूत यरूशलेमय् मुंवल।

\VS{14}इमिसं यरूशलेमय् मेपिं द्यःतय्‌गु वेदीत चीकाबिल, अले थाय् थासय् दुगु धुपाँय् च्‍याकीगु वेदीत नं लिकयाः किद्रोनया बेंसीइ वांछ्वयाबिल।


\par }{\PP \VS{15}उगु लाया झिंप्‍यंगूगु दिंखुन्‍हु इमिसं छुत्‍काराया नखःया निंतिं मचाम्‍ह भ्‍याःचात स्‍यात। पुजाहारीत व लेवीत लज्‍या चाल अले थःपिन्‍त शुद्ध यानाः होमबलित परमप्रभुया देगलय् हल।

\VS{16}परमेश्‍वरया मनू मोशाया व्‍यवस्‍थाकथं इमिसं देगलय् थथःगु थाय् काल। पुजाहारीतय्‌सं लेवीतय्‌गु ल्‍हातं हि कयाः वेदीइ छ्वाकल।


\par }{\PP \VS{17}यक्‍व मनूतय्‌सं थःत शुद्ध याःगु मदु। उकिं परमप्रभुया न्‍ह्यःने थथःम्‍ह मचाम्‍ह भ्‍याःचा शुद्ध याये मफुपिं थुपिं अशुद्ध जूपिं सकसिगुं निंतिं लेवीतय्‌सं छुत्‍काराया नखःया मचापिं भ्‍याःचात स्‍याये माल।

\VS{18}एफ्राइम, मनश्‍शे, इस्‍साखार व जबूलून कुलं वःपिं मध्‍ये यक्‍वसिनं थःत शुद्ध याःगु मदुनि। अय्‌नं इमिसं विधि स्‍वयाः अःखः वनाः छुत्‍काराया नखः हन। तर हिजकियां थथे धकाः इमिगु निंतिं प्रार्थना यात, “हे भिंम्‍ह परमप्रभु,

\VS{19}सुनां सुनां थः पुर्खाया परमप्रभु परमेश्‍वरयात दुनुगलंनिसें मालाच्‍वंगु दु इपिं विधिकथं शुद्ध मजूसां इपिं सकसितं क्षमा यानादिसँ।”

\VS{20}परमप्रभुं हिजकियाया प्रार्थनाया लिसः बियादिल। वय्‌कलं मनूतय्‌त क्षमा यानादिल अले मनूतय्‌त लंकादिल।


\par }{\PP \VS{21}यरूशलेमय् मुंवःपिं इस्राएली मनूतय्‌सं न्‍हय्‌न्‍हु तक लय्‌लय्‌तातां सोडा मतःगु मरिया नखः हन। अले पुजाहारी व लेवीतय्‌सं परमप्रभुया निंतिं तसकं न्‍ह्यइपुक बाजं थानाः न्‍हियान्‍हिथं परमप्रभुया प्रशंसा यात।

\VS{22}परमप्रभुया सेवा गथे यानाः यायेगु धकाः थुइके धुकूपिं लेवीतय्‌त हिजकियां प्रशंसा यात। थुकथं इमिसं मेलबलि छाछां परमप्रभु इमि पुर्खातय् परमेश्‍वरया प्रशंसा यायां न्‍हय्‌न्‍हु तक इमिसं नया हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{23}मनूत सकलें मेगु न्‍हय्‌न्‍हु तक अन च्‍वनेत मानय् जुल। उकिं इमिसं लय्‌लय्‌तातां मेगु न्‍हय्‌न्‍हु तक नखः हन।

\VS{24}यहूदाया जुजु हिजकियां मनूतय्‌गु निंतिं द्वःछिम्‍ह द्वहं व न्‍हय्‌द्वःम्‍ह फै-च्‍वलय् अले भारदारतय्‌सं मनूतय्‌गु निंतिं द्वःछिम्‍ह द्वहं व झिद्वःम्‍ह फै-च्‍वलय् बिल। अले यक्‍व पुजाहारीतय्‌सं थःत शुद्ध यात।


\par }{\PP \VS{25}यहूदाया फुक्‍क खलः, पुजाहारीत व लेवीत अले इस्राएलं वःपिं फुक्‍क मनूतनापं उत्तरी इस्राएल व यहूदाय् च्‍वनाच्‍वंपिं इस्राएलया विदेशीत अले यहूदायापिं मनूत सकसिनं लसता हन।

\VS{26}यरूशलेमय् तसकं लसतां जाल। छाय्‌धाःसा इस्राएलया जुजु दाऊदया काय् सोलोमनया इलंनिसें थुखे यरूशलेम थथे गुबलें जूगु मदुनि।

\VS{27}अले पुजाहारीत व लेवीत दनाः मनूतय्‌त सुवाः बिल, परमेश्‍वरं इमिगु खँ न्‍यनादिल छाय्‌धाःसा इमिगु प्रार्थना स्‍वर्गय् वय्‌कः च्‍वनादीगु पवित्र थासय् थ्‍यन।




\par }\Chap{31}{\PP \VerseOne{1}छुत्‍काराया नखः सिधय्‌धुंकाः अन दुपिं इस्राएलीत यहूदाया शहर शहरय् वन। इमिसं पुजा याइगु ल्‍वहंत तछ्यानाबिल अले अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत त्‍वाल्‍हानाबिल। इमिसं यहूदा न्‍यंक अले बेन्‍यामीन, एफ्राइम व मनश्‍शेया थः द्यःतय्‌त पुजा याइगु थाय् थासय् वेदीत स्‍यंकाबिल। उलि यायेधुंकाः इस्राएलीत सकलें थथःगु शहरय् व छेँय् लिहां वन।


\par }{\SH आराधनाया निंतिं देछा
\par }
{\PP \VS{2}अनंलि हिजकियां पुजाहारीत व लेवीतय्‌त इमिगु पुचः पुचःकथं व छम्‍ह छम्‍ह मनूयात वयागु सेवाकथं परमप्रभुया देगलय् यायेगु ज्‍याया जिम्‍मा बिल, होमबलि व मेलबलि छायेगु व देगःया लुखा लुखाय् सुभाय् व प्रशंसा बीगु।


\par }{\PP \VS{3}जुजुं थःगु हे सम्‍पत्तिं परमप्रभुया व्‍यवस्‍थाय् च्‍वया तः थें सुथय् व बहनिया होमबलिया निंतिं, अले विश्रामबार, अमाइ व क्‍वःछिनातःगु नखःचखःया निंतिं पशुत दान बिल।

\VS{4}पुजाहारीत व लेवीतय्‌सं परमप्रभुया व्‍यवस्‍थाया ज्‍या मन बियाः याये फयेमा धकाः जुजुं यरूशलेमय् च्‍वंपिं मनूतय्‌त पुजाहारीत व लेवीतय्‌त ल्‍यं दुगु भाग ब्‍यु धकाः आज्ञा बिल।


\par }{\PP \VS{5}अथे आज्ञा जुइवं इस्राएलयापिं मनूतय्‌सं थःगु अन्‍न, न्‍हूगु दाखमद्य, जैतूनया चिकं, कस्‍ति व बुँइया फुक्‍क कथंया न्‍हापां सःगु बिल। इमिसं थःके दुगु फुक्‍क खँया झिब्‍वय् छब्‍व नं हल।

\VS{6}यहूदाया शहर शहरय् च्‍वंपिं मनूत सकसिनं थथःगु सा द्वहं व फैच्‍वलय्‌या झिब्‍वय् छब्‍व अले परमप्रभु इमि परमेश्‍वरयात देछाःगु फुक्‍क झिब्‍वय् छब्‍व हयाः द्वँचिन।

\VS{7}इमिसं स्‍वंगूगु लाय् मुंकेगु शुरु यात, अले न्‍हय्‌गूगु लाय् सिधय्‌कल।

\VS{8}हिजकिया व वया भारदारत अन वःबलय् इमिसं मुंकातःगु द्वँ खन। अले इमिसं परमप्रभुयात व वय्‌कःया प्रजा इस्राएलया मनूतय्‌त धन्‍य धाल।


\par }{\PP \VS{9}हिजकियां द्वँ चिनातःगु देछाया बारे पुजाहारीत व लेवीतय्‌त न्‍यन।


\par }{\PP \VS{10}सादोकया परिवारयाम्‍ह तःधंम्‍ह पुजाहारी अजर्याहं लिसः बिल, “मनूतय्‌सं थःगु देछा देगलय् छाये हःबलय् निसें जिमित नयेत गाक्‍क दत अले ल्‍यंगु नं दु। परमप्रभु थः प्रजायात सुवाः बियादीगुलिं थुलिमछि ल्‍यंगु नं दु।”


\par }{\PP \VS{11}अले हिजकियां परमप्रभुया देगलय् धुकूत दय्‌केत आज्ञा बिल। अनंलि उपिं धुकूत दय्‌के सिधय्‌कल।

\VS{12}मनूतय्‌सं विश्‍वास यायेबहः जुयाः थथःगु भेटी व झिब्‍वय् छब्‍व शुद्ध याःगु देछा हल, उपिं फुक्‍क धुकूया हामा लेवी कोनन्‍याह खः, अले वया किजा शिमी वयात ग्‍वाहालि याइम्‍ह खः।

\VS{13}जुजु हिजकिया व परमेश्‍वरया देगःया मू हाकिम अजर्याहं कोनन्‍याह व किजा शिमीयात ग्‍वाहालि यायेत यहीएल, अजज्‍याह, नहत, असाहेल, यरीमोत, योजाबाद, एलीएल, यिस्‍मक्‍याह, महत व बनायाहयात ल्‍यःगु खः।


\par }{\PP \VS{14}परमप्रभुयात छाय्‌हःगु भेटी शुद्धयागु देछा इनाबीत परमेश्‍वरया निंतिं हःगु थःयसें देछा लेवी यिम्‍नाया काय् पुर्बया लुखाया पालय् कोरेया जिम्‍माय् खः।

\VS{15}पुचः पुचःकथं बुरापिं व ल्‍याय्‌म्‍हपिं पुजाहारीतय्‌त बराबर यानाः इनाबीत पुजाहारीतय्‌गु शहर शहरय् अदन, मिन्‍यामीन, येशूअ, शमायाह, अमर्याह व शकन्‍याहं कोरेयात विश्‍वास यायेबहः जुयाः ग्‍वाहालि यात।

\VS{16}वंशावलीइ नां च्‍वयातःपिं परमप्रभुया देगलय् न्‍हियान्‍हिथंया ज्‍या यायेत वनीपिं स्‍विदँ स्‍वयां च्‍वय्‌यापिं मिजंत सकसितं इमिगु थथःगु पुचः व इमिगु जिम्‍माय् दुगु ज्‍या स्‍वयाः इमिसं भाग इनाबिल।

\VS{17}वंशावलीइ थथःगु परिवारकथं नां च्‍वयातःपिं पुजाहारीत अले निइदँ व व स्‍वयां च्‍वय्‌यापिं लेवीत सकसितं नं इमिसं इमिगु पुचः व इमिगु जिम्‍माय् दुगु ज्‍या स्‍वयाः भाग इनाबिल।

\VS{18}थुपिं वंशावलीया सफुलिइ नां च्‍वयातःपिं फुक्‍क खलः, इमि कलाःपिं व काय्‌म्‍ह्याय्‌पिंनापं सकसितं भाग इनाब्‍यूगु खः। छाय्‌धाःसा इमिसं नं थःपिन्‍त विधिकथं शुद्ध याःगु खः।


\par }{\PP \VS{19}भाग बीत हारून वंशयापिं मनूत नं नांकथं ल्‍यल, लेवीतय्‌गु वंशावलीइ नां च्‍वयातःपिं वया परिवारयापिं मिजंपिं व मिजंमस्‍त नं ल्‍यल। थुपिं पुजाहारीत व इमि सन्‍तानतय्‌सं थ्‍व भाग इमिगु थथःगु शहरय् व उपिं शहरया जःखः च्‍वंगु ख्‍यलय् काल।


\par }{\PP \VS{20}हिजकियां यहूदाय् न्‍यंक हे थथे ज्‍या यात। वं परमप्रभु थः परमेश्‍वरया मिखाय् छु भिंगु, खःगु व विश्‍वास याये बहःगु खः व हे ज्‍या यात।

\VS{21}परमप्रभुया देगःया सेवाय् व छु छु ज्‍या वं परमेश्‍वरया देगःया सेवाय् अले व्‍यवस्‍था व आज्ञाया खँय् थः परमेश्‍वरयात मालेत यात, व वं दुनुगलंनिसें यात अले व ताःलात।




\par }\Chap{32}{\SH यरूशलेमयात अश्‍शूरीतय्‌गु ख्‍याच्‍वः
\par }
{\R २ इति ३२:१-१९; यशै ३६:१-२२

\par }{\PP \VerseOne{1}थ्‍व फुक्‍क खँय् हिजकिया जुजुं विश्‍वास यायेबहः जुयाः ज्‍या यायेधुंकाः अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु सनहेरीबं यहूदाय् हमला यात। वं यहूदाया छचाःखेरं पखाः ग्‍वयातःगु शहरत थःम्‍हं हे त्‍याकेगु बिचाः यानाः उपिं शहरतय्‌त घेरय्‌ यात।

\VS{2}सनहेरीब यरूशलेमय् हमला यायेत वये धुंकूगु दु धइगु खँ हिजकियां सीवं

\VS{3}वं शहर पिनेया बुँगाःचाया लः पनाबीत थः भारदारत व सेनाया नायःतलिसें सल्‍लाह काल। इमिसं वयात थुकी ग्‍वाहालि बिल।

\VS{4}इमिसं यक्‍व मनूत मुंकाः लःया मुहान व देशया दथुं न्‍ह्याइगु खुसिचात पनाबिल। इमिसं धाल, “अश्‍शूरयाम्‍ह जुजुयात थन वइबलय् गाक्‍क लः दइ मखु।”


\par }{\PP \VS{5}जुजुं साहस पिकयाः शहरया पखाः गन गन दुंगु खः, अन अन ल्‍ह्वन, अले उकी धरहरात दय्‌कल। पखाःया पिनेपाखे वं मेगु पखाः दय्‌कल। अले दाऊदया शहरया तिबः बीगु तगिंत बल्‍लाकल। वं यक्‍व ल्‍वाभःत व ढालत नं दय्‌कल।

\VS{6}वं शहरयापिं मनूतय्‌त सेना नायःतय् अधीनय् तल, अले मनूतय्‌त शहरया ध्‍वाखाया लिक्‍क चुकय् मुंकाः थथे धकाः इमित हपाः बिल,

\VS{7}“साहस पिका अले थःत बल्‍लाकि। अश्‍शूरया जुजु व वनापं वइपिं ग्‍वाः ग्‍वाः मनूत खनाः ग्‍याये मते, नुगः क्‍वतुंके मते इमिगुपाखे स्‍वयाः झीगुपाखे यक्‍व शक्ति दु।

\VS{8}वयाके मनूया शक्ति दु तर झीके परमप्रभु झी परमेश्‍वर दी। वय्‌कलं झीत ग्‍वाहालि यानादी, अले झीगु लडाइँ ल्‍वानादी।” मनूतय्‌सं हिजकिया जुजुया खँ पत्‍याः यात।


\par }{\PP \VS{9}थुकिया लिपा थः सेनानापं लाकीशयात घेरय्‌ यानाच्‍वंबलय् अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु सनहेरीबं यहूदायाम्‍ह जुजु हिजकिया व यरूशलेमयापिं फुक्‍क यहूदीतय्‌त थ्‍व खबर बीत थः हाकिमत छ्वल –


\par }{\PP \VS{10}अश्‍शूरयाम्‍ह जुजु सनहेरीबं थथे धाइ, “छिपिं सुयागु भर कयाः घेरय्‌ यानातःगु यरूशलेमय् च्‍वंच्‍वनागु?

\VS{11}‘परमप्रभु झी परमेश्‍वरं अश्‍शूरया जुजुया ल्‍हातं झीत बचय् यानादी’ धकाः धयाः हिजकिया जुजुं छु छिमित नयेत्‍वने मखंकाः स्‍यायेत ध्‍वंलानाच्‍वंगु मदु ला?

\VS{12}छु हिजकिया थःम्‍हं हे छिमि पुजा यायेगुथाय् व वेदीत स्‍यंकाः यहूदा व यरूशलेमयापिं मनूतय्‌त ‘छगू हे जक वेदीइ पुजा या! अले अन जक बलि ब्‍यु’ धकाः धाःगु मखु ला?


\par }{\PP \VS{13}“जि व जिमि पुर्खातय्‌सं देश देशयापिं सकल मनूतय्‌त छु छु यात व छिमिसं मस्‍यू ला? छु थुपिं जातितय् द्यःतय्‌सं जिगु ल्‍हातं थुमिगु देशत बचय् याये फत ला?

\VS{14}जिमि पुर्खातय्‌सं नाश याःगु जातितय् द्यःत मध्‍ये सुनां जिगु ल्‍हातं थः मनूतय्‌त बचय् याये फत? अथे जुयाः गथे यानाः छिमि ईश्‍वरं छिमित बचय् याये फइ?

\VS{15}आः छिमिसं थुकथं हिजकियायात ध्‍वंलाके बी मते अले झंग लाके बी मते। छिमिसं वयात विश्‍वास याये मते, छाय्‌धाःसा सुं नं द्यवं थः मनूतय्‌त जिगु वा जिमि पुर्खातय्‌गु ल्‍हातं बचय् याये मफुनि धाःसा छिमि ईश्‍वरं छिमित जिगु ल्‍हातं गुलि बचय् याये फइ?”


\par }{\SH सनहेरीबं परमेश्‍वरयात क्‍वह्यंकूगु
\par }
{\PP \VS{16}सनहेरीबया हाकिमतय्‌सं परमप्रभु परमेश्‍वर व वय्‌कःया दास हिजकियायात मभिंकाः मेमेगु खँ नं ल्‍हात।

\VS{17}जुजु सनहेरीब थःम्‍हं हे थथे धकाः परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरयात क्‍वह्यंकाः छगू पौ च्‍वल, “गथे मेमेगु देशयापिं मनूतय् द्यःतय्‌सं थः मनूतय्‌त जिगु ल्‍हातं बचय् याये मफुत अथे हे हिजकियाया ईश्‍वरं नं थः मनूतय्‌त जिगु ल्‍हातं बचय् याये फइ मखु।”

\VS{18}यरूशलेम शहर त्‍याका कायेगु निंतिं शहरया पखालय् दनाच्‍वंपिं मनूतय्‌त ख्‍यायेत व उमिगु नुगः क्‍वतुंकाबीत उपिं हाकिमतय्‌सं थ्‍व खँ हिब्रू भाषां ततःसलं हालाः न्‍यंकल।

\VS{19}इमिसं मनूतय्‌गु ल्‍हातं दय्‌कूगु मेमेगु जातितय् द्यःतय्‌गु बारे धाइगु थें हे यरूशलेमया परमेश्‍वरया बारे नं धाल।


\par }{\PP \VS{20}थज्‍याःबलय् हिजकिया जुजु व आमोजया काय् यशैया अगमवक्तां स्‍वर्गपाखे स्‍वयाः तःसलं प्रार्थना यात।

\VS{21}परमप्रभुं छम्‍ह स्‍वर्गदूत छ्वयाहयादिल, वं अश्‍शूरी सेनाया सिपाइँत व नायःतय्‌त स्‍यात। उकिं जुजु सनहेरीब लज्‍या चायाः थःगु हे देशय् लिहां वन। अले व थः द्यःया देगलय् दुहां वंबलय् वया थः हे काय्‌पिन्‍सं वयात तरवारं स्‍यानाबिल।


\par }{\PP \VS{22}थुकथं परमप्रभुं हिजकिया व यरूशलेमय् च्‍वंपिन्‍त अश्‍शूरया जुजु सनहेरीबया ल्‍हातं व मेपिं सकसिगुं ल्‍हातं बचय् यानादिल। वय्‌कलं इमित प्‍यखेरं शान्‍ति बियादिल।

\VS{23}यक्‍व मनूतय्‌सं यरूशलेमय् परमप्रभुया निंतिं देछा व जुजु हिजकियाया निंतिं मू वंगु कोस्‍यालि हल। अबलय् निसें फुक्‍क जातितय्‌सं हिजकियायात इज्‍जत यात।


\par }{\SH हिजकिया उसाँय् मदुगु व तःधंछु जूगु
\par }
{\R २ राज २०:१-३,१२-१९; यशै ३८:१-३; ३९:१-८

\par }{\PP \VS{24}उबलय्‌पाखे हिजकिया जुजु उसाँय् मदयाः सी थें च्‍वन। वं परमप्रभुयात प्रार्थना यात अले परमप्रभुं वनापं खँ ल्‍हानाः वयात छगू अजू चायापुगु चिं बियादिल।

\VS{25}तर हिजकिया तसकं तःधंछु जुल। परमप्रभुं थःगु निंतिं गुलि नं यानादीगु खः, उकिया निंतिं वं परमप्रभुयात सुभाय् मब्‍यू। उकिं वं अले यहूदा व यरूशलेमं परमप्रभुया तं फये माल।

\VS{26}अय्‌नं लिपातय् हिजकिया व यरूशलेमयापिं मनूतय्‌सं थःगु नुगःया घमण्‍डया निंतिं पश्‍चाताप यात। उकिं हिजकिया मसीतले परमप्रभुया तं इमिके मलाः।


\par }{\PP \VS{27}हिजकिया जुजु तसकं तःमि जुल। अले सकसिनं वयात इज्‍जत याइगु। वं थःगु लुँ, वहः, मू वंगु ल्‍वहंत, मसला, ढालत व मू वंगु ज्‍वलं तयेत धुकूत दय्‌केबिल।

\VS{28}हानं वं अन्‍न, न्‍हूगु दाखमद्य, जैतूनया चिकं तयेगु धुकूत अले सा द्वहं व फैच्‍वलय्‌तय्‌गु गः नं दय्‌कल।

\VS{29}वं यक्‍व शहर नं दय्‌कल अले वयात यक्‍व सा द्वहं व फै-च्‍वलय् नं दत। छाय्‌धाःसा परमेश्‍वरं वयात यक्‍व धन-सम्‍पत्ति बियादीगु खः।

\VS{30}गीहोन बुँगाःचाया च्‍वय्‌यागु मुहान तिनाः क्‍वय्‌पाखे दाऊदया शहरया पच्‍छिमपाखे लः यंकूम्‍ह थ्‍व हे हिजकिया जुजु खः। वं याःगु फुक्‍क ज्‍याय् धात्‍थें हे व ताःलात।


\par }{\PP \VS{31}तर बेबिलोनयापिं शासकतय्‌सं छ्वयाहःपिं दूतत देशय् खनेदुगु अजू चायापुगु चिंया बारे न्‍यंवःबलय् परमेश्‍वरं वयात जाँच यायेत व वयागु मनय् च्‍वंगु फुक्‍क खँ क्‍यनेत वयात त्‍वःतादिल।


\par }{\SH हिजकिया जुजु सीगु
\par }
{\PP \VS{32}हिजकिया जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ व वयागु भक्तिया ज्‍यात आमोजया काय् यशैया अगमवक्ताया दर्शनया सफुलिइ अले यहूदा व इस्राएलया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{33}हिजकिया सित, वयात दाऊदया सन्‍तानतय्‌गु चिहानया च्‍वय् थुन। व सीबलय् यहूदा व यरूशलेमयापिं सकल मनूतय्‌सं वयात तसकं हनाबना तल। वया लिपा वया काय् मनश्‍शे जुजु जुल।




\par }\Chap{33}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु मनश्‍शे
\par }
{\PP \VerseOne{1}मनश्‍शे झिंनिदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं नेय्‌न्‍यादँ (५५) यरूशलेमय् राज्‍य यात।

\VS{2}परमप्रभुं इस्राएलीतय्‌गु न्‍ह्यःनं लिनाछ्वःपिं जातितय्‌सं याःथें घच्‍चाइपुगु ज्‍याखं मनश्‍शें परमप्रभुया मिखाय् मभिंगु ज्‍या यात।

\VS{3}थः अबु हिजकियां नाश याःगु पुजा यायेगुथाय् वं हाकनं दय्‌कल। वं बालद्यःतय्‌त पुजा यायेत वेदीत व अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत दय्‌कल, वं आकाशया सूर्य, तिमिला, नगु व ग्रहयात क्‍वछुनाः पुजा यात।


\par }{\PP \VS{4}मूर्ति पुजा याइपिनिगु निंतिं वं देगलय् वेदीत दय्‌कल। उगु देगःया बारे यरूशलेमय् न्‍ह्याबलें जिगु नां दइ धकाः परमप्रभुं धयादीगु खः।

\VS{5}देगःया निगुलिं चुकय् वं आकाशया सूर्य, तिमिला, नगु व ग्रहयात पुजा याइगु वेदीत दय्‌कल।

\VS{6}वं थः काय्‌पिन्‍त बेन-हिन्‍नोमया ब्‍यासिइ मिइ बलि बिल। वं जादु यात अले भिं मभिं स्‍वल। वं तन्‍त्रमन्‍त्र यात अले भुतप्रेत व आत्‍मातनापं स्‍वापु तइपिनिगु व झाक्रिततय्‌गु सल्‍लाह काल। वं परमप्रभुया मिखाय् तसकं मभिंगु ज्‍या यानाः वय्‌कःयात तंचाय्‌कल।


\par }{\PP \VS{7}वं देगलय् छगू मूर्ति तल, उगु देगःया बारे परमप्रभुं दाऊद व वया काय् सोलोमनयात थथे धयादीगु खः, “जिं इस्राएलया फुक्‍क कुलपाखें ल्‍ययागु थ्‍व देगः व यरूशलेमय् जिं न्‍ह्याबलेंया निंतिं जिगु नां तये।

\VS{8}इमिसं जिगु फुक्‍क आज्ञा मानय् यानाः जिम्‍ह दास मोशां इमित ब्‍यूगु व्‍यवस्‍था, विधि व नियम होश यानाः पालन यात धाःसा जिं इमि पुर्खातय्‌त बियागु देशं इस्राएलीतय्‌त हाकनं पितिनाछ्वये मखु।”

\VS{9}अथेजूसां मनश्‍शें यहूदायापिं मनूतय्‌त ततःधंगु पाप याकल। उपिं पाप परमप्रभुं इस्राएलीतय् न्‍ह्यःनं लिनाछ्वःपिं जातितय्‌गु पाप स्‍वयाः तःधं।


\par }{\SH मनश्‍शे पस्‍ताय् चाःगु
\par }
{\PP \VS{10}मनश्‍शे व वया मनूतलिसें परमप्रभु न्‍ववानादिल, तर इमिसं वास्‍ता मयाः।

\VS{11}उकिं इमित हमला यायेत परमप्रभुं अश्‍शूरया जुजुया सेनापतित हयादिल। इमिसं मनश्‍शेयात ज्‍वन, वयागु न्‍हासय् हुक तयाबिल। इमिसं वयात कँय्‌यागु सिखलं चिनाः बेबिलोनय् यंकल।

\VS{12}तर आपत जूबलय् वं परमप्रभु थः परमेश्‍वरयाके ग्‍वाहालि फ्‍वन, अले व वया पुर्खातय् परमेश्‍वरया न्‍ह्यःने क्‍वमिलु जुल।

\VS{13}वं प्रार्थना यात। परमेश्‍वरं मनश्‍शेया प्रार्थना न्‍यनादिल। वय्‌कलं मनश्‍शेयात यरूशलेमय् हाकनं लितहयादिल। अले वयात राजगद्दीइ तयादिल। थुकथं मनश्‍शें परमप्रभु हे परमेश्‍वर खः धकाः सीकल।


\par }{\PP \VS{14}अनंलि मनश्‍शें दाऊदया शहरया पुर्बपाखे च्‍वंगु पिनेयागु पखाः अज्‍ज तःजाय्‌कल। गीहोन बुँगाःचाया दच्‍छिनंनिसें न्‍या ध्‍वाखा तक वं पःखाः अज्‍ज तःजाय्‌कल। ओफेल डाँडायात पखालं घेरय् यात। अले यहूदियाय् फुक्‍क पःखाः ग्‍वयातःगु शहरय् वं छम्‍ह छम्‍ह सेना नायःया अधीनय् छपुचः छपुचः सिपाइँत तल।

\VS{15}वं परमप्रभुया देगलय् थःम्‍हं तःगु विदेशी द्यःतय्‌गु मूर्ति देगलं चीकाछ्वल। अले देगःया डाँडा व यरूशलेमया थीथी थासय् वं थःम्‍हं हे दय्‌कूगु वेदीत चीकल। अले उपिं फुक्‍कयात वं शहरं पिने यंकाः वांछ्वयाबिल।

\VS{16}वं परमप्रभुया वेदी ल्‍ह्वनाः उकी मेलबलि व सुभाय् बलि छाल। परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरया सेवा यायेत वं यहूदायापिं फुक्‍क मनूतय्‌त आज्ञा बिल।

\VS{17}अय्‌नं मनूतय्‌सं आराधना यायेगु थासय् बलि बिया हे च्‍वन, तर परमप्रभु इमि परमेश्‍वरया लागि जक खः।


\par }{\SH मनश्‍शे जुजु सीगु
\par }
{\PP \VS{18}मनश्‍शे जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ अले थः परमेश्‍वरयात वं याःगु प्रार्थना व परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरया नामय् वयात अगमवक्तातय्‌सं धाःगु खँत इस्राएलया जुजुपिनिगु सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{19}जुजुया प्रार्थना व परमप्रभुया लिसः, पश्‍चाताप याये न्‍ह्यः वं याःगु पाप, वयागु विश्‍वासघात, वं दय्‌कूगु मूर्ति पुजा याइगु थाय् व अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत व पुजा याःपिं द्यःतय्‌गु खँ अगमवक्तातय्‌गु सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।

\VS{20}मनश्‍शे सित, वयात वयागु हे दरबारया लिक्‍क थुन। वया लिपा वया काय् आमोन जुजु जुल।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु आमोन
\par }
{\PP \VS{21}आमोन निइनिदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् निदँ राज्‍य यात।

\VS{22}वं थः अबुनं याःथें हे परमप्रभुया मिखाय् मभिंगु ज्‍या यात। अले थः अबु मनश्‍शें दय्‌कूगु फुक्‍क मूर्तितय्‌त बलि बिल अले पुजा यात।

\VS{23}तर थः अबु थें व परमप्रभुया न्‍ह्यःने क्‍वमिलु मजू। व थः अबु स्‍वयाः झन पापी जुल।


\par }{\PP \VS{24}आमोनया भारदारतय्‌सं वयागु विरोधय् ग्‍वसाः ग्‍वल, अले वयात वयागु हे दरबारय् स्‍यानाबिल।

\VS{25}अले इस्राएलया मनूतय्‌सं जुजु अमोनयात स्‍याःपिं सकसितं स्‍यात। इमिसं वया काय् योशियाहयात वयागु थासय् जुजु दय्‌कल।




\par }\Chap{34}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु योशियाह
\par }
{\PP \VerseOne{1}योशियाह च्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् स्‍विछदँ राज्‍य यात।

\VS{2}वं परमप्रभुया मिखाय् भिंगु ज्‍या यात। व थुखे उखे मवंसें थः पुर्खा दाऊदया लँपुइ वन।


\par }{\PP \VS{3}योशियाह जुजु जूगु च्‍यागूगु दँय्, व ल्‍याय्‌म्‍हबलय् वं थः पुर्खा दाऊदया परमेश्‍वरयात माल। अले झिंनिगूगु दँय् यहूदा व यरूशलेमय् दुगु पुजा याइगु थाय् व अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत अले कियाः दय्‌कातःगु व ढलोटया मूर्तित चीकल।

\VS{4}जुजुया आज्ञा कथं वया मनूतय्‌सं बालद्यःया वेदीत थुनाबिल। इमिसं अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत व मेपिं द्यःतय्‌गु मूर्तित धू यानाः उपिं द्यःतय्‌त बलि बीपिं मनूतय्‌गु चिहानय् ह्वलाबिल

\VS{5}वं इमि पुजाहारीतय्‌गु क्‍वँय् नं इमिगु हे वेदीइ छ्वय्‌काबिल। थुकथं वं यहूदा व यरूशलेमयात शुद्ध यात।


\par }{\PP \VS{6}वं मनश्‍शे, एफ्राइम, शिमियोन व नप्‍तालीत कयाः शहर शहर व जःखः च्‍वंगु तहसनहस जूगु गांगामय् च्‍वंगु वेदीत व अशेरा द्यःमय्‌जुया थां स्‍यंकाबिल।

\VS{7}अशेरा द्यःमय्‌जुया थांत व वेदीत वं चुंचुं यानाः धू दय्‌कल। इस्राएल न्‍यंक दुगु धुपाँय् च्‍याकेगु वेदीत वं नाश यात। अनंलि व यरूशलेमय् लिहां वल।


\par }{\PP \VS{8}योशियाह थः जुजु जूगु झिंच्‍यागूगु दँय् देश व देगःयात शुद्ध यायेधुंकाः वं असल्‍याहया काय् शापान व यरूशलेमया वडा-हाकिम मासेयाह व योआहाजया काय् सरकारया ल्‍याःचाः तइम्‍ह योआयात परमप्रभु वया परमेश्‍वरया देगः ल्‍ह्वनेत छ्वल।

\VS{9}इपिं दकलय् तःधंम्‍ह पुजाहारी हिल्‍कियाहथाय् वनाः परमप्रभुया देगलय् हःगु धिबा वयात लःल्‍हाना बिल। थ्‍व धिबा लुखा पिवाःया ज्‍या याइपिं लेवीतय्‌सं मनश्‍शे, एफ्राइम, यहूदा, व बेन्‍यामीन कुलयापिन्‍सं व फुक्‍क इस्राएलय् ल्‍यंदुपिं मनूतय्‌सं व यरूशलेमय् च्‍वंपिं मनूतपाखें मुंकातःगु खः।


\par }{\PP \VS{10}वं व ध्‍यबा परमप्रभुया देगः ल्‍ह्वनेगु ज्‍या स्‍वइपिं मनूतय्‌गु जिम्‍माय् बिल। इमिसं व धिबा देगः ल्‍ह्वनेगु व भिंकेगु ज्‍या याइपिं ज्‍याकःमितय्‌त बिल।

\VS{11}इमिसं यहूदाया जुजुपिन्‍सं वास्‍ता मयासें त्‍वःतातःगु छेँत ल्‍ह्वनेत, चानातःगु ल्‍वहं, धलिं व निनाः न्‍यायेत नं सिकःमि व दकःमितय्‌त नं धिबा बिल।


\par }{\PP \VS{12}थुपिं मनूतय्‌सं विश्‍वास यायेबहः जुयाः ज्‍या यात। इमिसं मरारी वंशया लेवीत यहत व ओबदिया अले कहातया वंशया जकरिया व मशुल्‍लामया अधीनय् ज्‍या यात। थुपिं लेवीत बांलाक बाजं थाये सःपिं खः।

\VS{13}ज्‍यामित नं थुमिगु अधीनय् खः। थुमिसं हे फुक्‍क कथंया ज्‍या याइपिनिगु ज्‍या स्‍वइगु खः, गुलिं गुलिं लेवीतय्‌सं धाःसा छ्यान्‍जे, कसजु व लुखा पिवाःया ज्‍या याइगु।


\par }{\SH व्‍यवस्‍थाया सफू लुयावःगु
\par }
{\PP \VS{14}परमप्रभुया देगलय् हःगु धिबा इमिसं लिकयाच्‍वंबलय् पुजाहारी हिल्‍कियाहं परमप्रभुं मोशापाखें बियादीगु परमेश्‍वरया व्‍यवस्‍थाया सफू लुइकल।

\VS{15}हिल्‍कियाहं छ्यान्‍जे शापानयात धाल, “जिं परमप्रभुया देगलय् व्‍यवस्‍थाया सफू लुइकागु दु।” अले हिल्‍कियाहं व सफू शापानयात बिल।


\par }{\PP \VS{16}शापानं व सफू जुजुयाथाय् हयाः थथे धाल, “छःपिन्‍सं बियादीगु फुक्‍क ज्‍या छःपिंया हाकिमतय्‌सं यानाच्‍वंगु दु।

\VS{17}इमिसं परमप्रभुया देगलय् दुगु धिबा कयाः ज्‍या स्‍वइपिं व ज्‍याकःमितय्‌त ब्‍यूगु दु।”

\VS{18}पुजाहारी हिल्‍कियाहं वयात छगू सफू ब्‍यूगु खँ नं छ्यान्‍जे शापानं जुजुयात कनाबिल। वं जुजुया न्‍ह्यःने व सफू ब्‍वनाः न्‍यंकल।

\VS{19}व्‍यवस्‍थाया सफुलिइ च्‍वयातःगु खँ न्‍यनाः जुजुं नुगः मछिंकाः थःगु वसः खुत।

\VS{20}वं हिल्‍कियाह, शापानया काय् अहीकाम, मीकाया काय् अब्‍दोन, छ्यान्‍जे शापान व जुजुयात सल्‍लाह बीम्‍ह असायाहयात थथे धाल,

\VS{21}“अन वनाः परमप्रभुयाके बिन्‍ति यायां जुजु, इस्राएल व यहूदाय् च्‍वनाच्‍वंपिनिगु निंतिं उगु सफुलिइ छु छु च्‍वयातःगु दु न्‍यनादिसँ। छाय्‌धाःसा झी पुर्खातय्‌सं परमप्रभुया खँ मन्‍यंगुलिं व थ्‍व सफुलिइ च्‍वयातःगु फुक्‍क खँ मानय् मयाःगुलिं झीसं परमप्रभुया तःधंगु तं फयेमाःगु दु।”


\par }{\PP \VS{22}हिल्‍कियाह व जुजुं आज्ञा ब्‍यूपिं मनूत देगःया वसः स्‍वइम्‍ह हसराया छय् तोखतया काय् शल्‍लूमया कलाः अगमवादिनी हुल्‍दायाथाय् वन। इमिसं वनापं उकियागु बारे खँ ल्‍हात। व यरूशलेमया न्‍हूगु त्‍वालय् च्‍वनीम्‍ह खः।


\par }{\PP \VS{23}वं इमित धाल, “परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरं थथे धयादी, छिमित जिथाय् छ्वयाहःम्‍ह मनूयात धा,

\VS{24}परमप्रभुं थथे धयादी, ‘यहूदायाम्‍ह जुजुया न्‍ह्यःने ब्‍वंगु सफुलिइ च्‍वयातःगु फुक्‍क सरापं जिं थ्‍व थाय् व थनयापिं सकलें मनूतय्‌त सजाँय बी।

\VS{25}इमिसं जितः त्‍वःतूगु दु, मेपिं द्यःतय्‌गु निंतिं धुपाँय् च्‍याकल, इमिसं थःगु हे ल्‍हातं दय्‌कूगु मूर्तितपाखें जितः तंचाय्‌कूगु दु। उकिं जिं थ्‍व थासय् जिगु तं प्‍वंके। व क्‍वलाइ मखु।’ ”


\par }{\PP \VS{26}परमप्रभुयाके न्‍यनेत छिमित छ्वयाहःम्‍ह यहूदायाम्‍ह जुजुयात थ्‍व हे खँ धयाब्‍यु, “छिं न्‍यनादीगु खँया बारे परमप्रभु इस्राएलयाम्‍ह परमेश्‍वरं थथे धयादी,

\VS{27}छं जिगु खँ न्‍यनाः पश्‍चाताप यात अले थ्‍व थाय् व थनयापिं मनूतय्‌गु बारे जिं धयागु खँ न्‍यनाः परमेश्‍वरया न्‍ह्यःने छ क्‍वमिलु जुल, छं थःगु वसः खुत अले जिगु न्‍ह्यःने ख्‍वल। उकिं जिं छंगु प्रार्थना न्‍यनागु दु, परमप्रभुं धयादी,

\VS{28}उकिं जिं छन्‍त छिमि पुर्खातनापं हे मुंके, छन्‍त थःगु चिहानय् याउँक थुनी।”

\par }{\PP “थ्‍व थाय् व थनच्‍वंपिं मनूतय्‌के जिं हयेगु विपत्ति स्‍वयेत छ म्‍वानाच्‍वनी मखु।” अथे जुयाः इमिसं थ्‍व लिसः जुजुयाथाय् हल।


\par }{\SH योशियाहं परमप्रभुया आज्ञा पालन यायेगु बाचा च्‍यूगु
\par }
{\PP \VS{29}अनंलि जुजुं यहूदा व यरूशलेमयापिं फुक्‍क थकालितय्‌त सःतके छ्वल।

\VS{30}व यहूदायापिं मनूत, यरूशलेमयापिं मनूत, पुजाहारीत व लेवीत अले चिधंपिं व तःधंपिं फुक्‍क मनूतनापं परमप्रभुया देगलय् थाहां वन। परमप्रभुया देगलय् लुइकूगु बाचाया सफूया फुक्‍क वचन इमिसं ताय्‌कः वं ब्‍वन।

\VS{31}जुजु थःगु थांया लिक्‍क दन। अले वं परमप्रभुया न्‍ह्यःने परमप्रभुया ल्‍यू वनेगु अले वय्‌कःया बिधि, आज्ञा व नियम तनमन बियाः पालन यायेगु, अले उगु सफुलिइ च्‍वयातःगु फुक्‍क बाचा पालन यायेगु बाचायात न्‍हूकथं चित।

\VS{32}अनंलि वं यरूशलेम व बेन्‍यामीनय् दुपिं सकसितं व बाचा पूवंकेत पाःफय्‌कल। अले यरूशलेमयापिं मनूतय्‌सं परमेश्‍वर, इमि पुर्खातय् परमेश्‍वरया बाचाकथं थ्‍वयात।


\par }{\PP \VS{33}अले योशियाहं इस्राएलीतय् फुक्‍क इलाकां फुक्‍क घच्‍चाइपुगु खँ चीकाछ्वल, अले इस्राएलय् च्‍वंपिं सकसितं परमप्रभु इमि परमेश्‍वरया सेवा याकेबिल। व म्‍वातले इपिं गुबलें नं परमप्रभु इमि पुर्खातय् परमेश्‍वरया ल्‍यू वनेगु त्‍वःमतू।




\par }\Chap{35}{\SH योशियाहं छुत्‍काराया नखः हंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}योशियाह जुजुं परमप्रभुया निंतिं यरूशलेमय् छुत्‍काराया नखः हन। न्‍हापांगु लाया झिंप्‍यन्‍हु दुखुन्‍हु\FTNT{*}{{\FR 35:1 }{\FR{३५:१
}}{\FQ{न्‍हापांगु लाया झिंप्‍यन्‍हु दुखुन्‍हु
}}{\FT{थ्‍व यहूदी क्‍यालेन्‍दरकथं मार्च व अप्रिलय् लाः}}} इमिसं छुत्‍काराया चिधीम्‍ह भ्‍याःचा स्‍यात।

\VS{2}वं पुजाहारीतय्‌त थथःगु ज्‍याय् तल, अले परमप्रभुया देगलय् सेवा यायेत इमित हःपाः बिल।

\VS{3}वं फुक्‍क इस्राएलयात स्‍यनीपिं व परमप्रभुयात शुद्ध यानातःपिं लेवीतय्‌त आज्ञा बिल, “इस्राएलया जुजु दाऊदया काय् सोलोमनं दय्‌कूगु देगलय् बाचा चिनादीगु सनू ति। छिमिसं हानं सनू क्‍वबिया जुइ म्‍वाल। अथे जुयाः थः परमप्रभु परमेश्‍वर व वय्‌कःया प्रजा इस्राएलया सेवा या।

\VS{4}इस्राएलयाम्‍ह जुजु दाऊद व वया काय् सोलोमनं च्‍वःगु विधिकथं थथःगु परिवारकथं थथःगु पुचलय् तयार जु।


\par }{\PP \VS{5}“अले पवित्र थासय् लेवीत पुचः पुचः यानाः दँ। थुकिं यानाः छिमिसं थःनापं ज्‍या याइपिं चिचीधंगु पुचःया निंतिं ग्‍वाहालि याये फइ।

\VS{6}छुत्‍काराया नखःया चिधीपिं भ्‍याःचात स्‍या। अले मोशापाखें बियादीगु परमप्रभुया वचनकथं थःपिन्‍त शुद्ध यानाः थःनापं ज्‍या याइपिं इस्राएलीतय्‌गु निंतिं मेपिं चिधीम्‍ह भ्‍याःचात तयार या।”


\par }{\PP \VS{7}योशियाहं अन दुपिं फुक्‍क मनूतय्‌त छुत्‍काराया फुक्‍क बलिया निंतिं ३०,००० म्‍ह चिधीम्‍ह भ्‍याःचा व दुगुचा बिल। अले वं व हे इलय् मेगु बलिया निंतिं ३,००० म्‍ह द्वहं नं बिल। व फुक्‍कं वं थःगु सम्‍पत्तिं ब्‍यूगु खः।

\VS{8}वया हाकिमतय्‌सं नं मनूत, पुजाहारीत व लेवीतय्‌त थःगु इच्‍छां पशुत बिल। परमप्रभुया देगःया नायःत हिल्‍कियाह, जकरिया व यहीएलं पुजाहारीतय्‌त नखःबलय् बलि बीत २,६०० म्‍ह चिधीम्‍ह भ्‍याःचा व दुगुचा बिल। अले मेगु बलिया निंतिं स्‍वसःम्‍ह द्वहंत नं बिल।

\VS{9}लेवीतय् नायःत कोनन्‍याह व वया किजापिं शमायाह व नतनेल, अले मेपिं लेवीतय् नायःत हशब्‍याह, यहीएल व योजाबादं लेवीतय्‌त ५,००० म्‍ह चिधीम्‍ह भ्‍याःचा व दुगुचा बिल। अले मेगु बलिया निंतिं न्‍यासःम्‍ह द्वहं नं बिल।


\par }{\PP \VS{10}थुकथं सेवा शुरु यायेत फुक्‍क तयार जुल, अले जुजुया आज्ञा कथं पुजाहारीत थथःगु थासय् व लेवीत थथःगु पुचलय् दन।

\VS{11}इमिसं छुत्‍काराया चिधीम्‍ह भ्‍याःचात स्‍यात। पुजाहारीतय्‌सं वेदीइ हि हा हा यात। लेवीतय्‌सं धाःसा उपिं पशुतय्‌गु छेंगू तुल।

\VS{12}अनंलि इमिसं मोशाया सफुलिइ च्‍वया तः थें मनूतय् परिवार परिवारया पुचः पुचःयात परमप्रभुयात छायेगु निंतिं बीत होमबलित अलग्‍ग तल। अले द्वहंतय्‌त नं अथे हे यात।

\VS{13}इमिसं विधिकथं छुत्‍काराया पशुया ला मिइ छुल, अले पवित्र देछात धाःसा थल, कित्‍ली व तापेसय् मन, अले व फुक्‍क मनूतय्‌त हथासं इन।


\par }{\PP \VS{14}अनंलि हारूनया वंशयापिं पुजाहारीतय्‌सं बहनि तक हे होमबलि व पवित्र बलिं दाः इमिसं थःगु निंतिं व हारूनया वंशयापिं पुजाहारीतय्‌गु निंतिं तयारी यात।


\par }{\PP \VS{15}आसापया सन्‍तान अर्थात म्‍ये हालीपिन्‍सं धाःसा दाऊद, आसाप, हेमान व जुजुया अगमवक्ता यदूतूनं क्‍वःछिनातःगु नियमकथं थथःगु थाय् काल। फुक्‍क लुखा पिवाःत थथःगु मू लुखाय् दनाच्‍वन। इमि थःथिति लेवीतय्‌सं इमिगु निंतिं तयारी याःगु जुयाः ध्‍वाखा पिवाःतय्‌सं थथःगु ज्‍या त्‍वःताः वये म्‍वाल।


\par }{\PP \VS{16}थुकथं उखुन्‍हु हे योशियाह जुजुयागु आज्ञा कथं छुत्‍काराया नखः हनेत व परमप्रभुया वेदीइ होमबलि छायेत परमप्रभुया आराधनाया फुक्‍क तयारी यात।

\VS{17}अन दुपिं इस्राएलीतय्‌सं अबलय् छुत्‍काराया नखः हन, अले न्‍हय्‌न्‍हु तक सोडा मतःगु मरिया नखः हन।

\VS{18}अगमवक्ता शमूएलया इलंनिसें इस्राएलय् थुकथंयागु छुत्‍काराया नखः गुबलें हंगु मदुनि। योशियाह जुजुं पुजाहारीत, लेवीत, यरूशलेमयापिं मनूत अले यहूदा व इस्राएलया फुक्‍क थासं अन वःपिं मनूतनापं हंगु थें ज्‍याःगु छुत्‍काराया नखः न्‍हापा गुबलें इस्राएलया मेपिं जुजुपिन्‍सं हंगु मदुनि।

\VS{19}योशियाह जुजु जूगु झिंच्‍यागूगु दँय् थ्‍व छुत्‍काराया नखः हंगु खः।


\par }{\SH योशियाह लडाइँलय् सीगु
\par }
{\PP \VS{20}योशियाह जुजुं देगःया निंतिं थ्‍व फुक्‍क यायेधुंकाः मिश्र देशया जुजु नेको थः सेना ज्‍वनाः लडाइँ यायेत यूफ्रेटिस खुसि सिथय् च्‍वंगु कर्कमीश शहरय् वल। अले योशियाह वनापं लडाइँ यायेत पिहां वन।

\VS{21}तर नेकोनं वयाथाय् थ्‍व खबर छ्वल,

\par }{\PP “हे यहूदायाम्‍ह जुजु, छिगु व जिगु दथुइ छु ल्‍वापु दु धकाः? जि छिलिसे ल्‍वाः वयागु मदु। तर जिमि शत्रुतलिसें ल्‍वाः वयागु दु। परमेश्‍वरं जितः थ्‍व ज्‍या याकनं याः धकाः धयादीगु दु। परमेश्‍वर जिलिसें दी, उकिं जिनापं ल्‍वाये मते, मखुसा वय्‌कलं छितः नाश यानादी।”


\par }{\PP \VS{22}तर योशियाह लिमच्‍यू, तर नेकोलिसें ल्‍वायेत वं थःत म्‍हमसीक मेम्‍ह थें च्‍वंकल। अले लडाइँ याः वन। वं नेकोपाखें वःगु परमेश्‍वरया वचनयात वास्‍ता मयाः। तर मगिद्दोया ब्‍यासिइ वलिसें ल्‍वाः वन।

\VS{23}वाण कय्‌कीपिन्‍सं योशियाह जुजुयात वाणं कय्‌कल। अले वं थः मनूतय्‌त धाल, “जितः थनं तापाक यंकि, जि बांमलाक घाःपाः जूगु दु।”


\par }{\PP \VS{24}उकिं इमिसं योशियाहयात रथं क्‍वकाल। अले वयात वयागु हे मेगु रथय् तयाः यरूशलेमय् हल। व अन हे सित, अले वयात वया पुर्खातय्‌गु चिहानय् थुन। व सीगुलिं यहूदा व यरूशलेमयापिं फुक्‍क मनूतय्‌सं नुगः मछिंकल।

\VS{25}अगमवक्ता यर्मियां नं योशियाहया निंतिं सीम्‍येत च्‍वल। म्‍ये हालीपिं फुक्‍क मिजं व मिस्‍तय्‌सं थौं तक नं थुपिं सीम्‍येलय् योशियाहयात लुमंकी। थुपिं सीम्‍येत इस्राएलय् छगू परम्‍परा जूगु दु। थुपिं सीम्‍येत बिलापया म्‍येलय् नं च्‍वयातःगु दु।


\par }{\PP \VS{26}योशियाह जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, अले परमप्रभुया व्‍यवस्‍थाय् च्‍वयातःगु थें,

\VS{27}वं याःगु भक्तिया ज्‍यात, शुरुंनिसें लिपा थ्‍यंकया फुक्‍क खँ इस्राएल व यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु।




\par }\Chap{36}{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु यहोआहाज
\par }
{\PP \VerseOne{1}यहूदा देशय् च्‍वंपिं मनूतय्‌सं योशियाहया काय् यहोआहाजयात वया अबुया थासय् जुजु दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{2}यहोआहाज निइस्‍वदँ दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् स्‍वला राज्‍य यात।


\par }{\PP \VS{3}मिश्रयाम्‍ह जुजु निकों वयात ज्‍वनः अले यहूदायात ३,४०० किलोग्राम वहः व ३४ किलोग्राम लुँ कर पुइकल।


\par }{\PP \VS{4}मिश्र देशयाम्‍ह जुजुं यहोआहाजया किजा एल्‍याकीमयात यरूशलेम व यहूदाया फुक्‍क थासय् याःम्‍ह जुजु दय्‌कल। जुजु निकों वयागु नां हिलाः यहोयाकीम तल। वया दाजु यहोआहाजयात धाःसा जुजु नेकों मिश्र देशय् यंकल।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु यहोयाकीम
\par }
{\PP \VS{5}यहोयाकीम निइन्‍यादँ दुबलय् जुजु जूगु खः, वं यरूशलेमय् झिंछदँ राज्‍य यात। वं परमप्रभु थः परमेश्‍वरया मिखाय् मभिंगु ज्‍या यात।


\par }{\PP \VS{6}बेबिलोनयाम्‍ह जुजु नबूकदनेसरं यहूदाय् हमला यात। वं यहोयाकीमयात ज्‍वनाः कँय्‌यागु सिखलं चिनाः बेबिलोनय् यंकल।

\VS{7}नबूकदनेसरं परमप्रभुया देगलं छुं थलबल यंकाः बेबिलोनय् वयागु थःगु हे देगलय् तल।


\par }{\PP \VS{8}यहोयाकीम जुजु जुयाच्‍वंबलय् जूगु फुक्‍क खँ, वं याःगु घच्‍चायापुगु खँ अले वयाके दुगु मभिंगु खँ फुक्‍क इस्राएल व यहूदाया जुजुपिनिगु इतिहासया सफुलिइ च्‍वयातःगु दु। वया लिपा वया काय् यहोयाकीन जुजु जुल।


\par }{\SH यहूदाया जुजु यहोयाकीन
\par }
{\PP \VS{9}यहोयाकीन झिंच्‍यादँ\FTNT{*}{{\FR 36:9 }{\FR{३६:९}}{\FT{हिब्रू भाषाय् च्‍यादँ, स्‍वयादिसँ-
}}{\XT{२ राज २४:८}}} दुबलय् जुजु जूगु खः। वं यरूशलेमय् स्‍वला व झिन्‍हु राज्‍य यात। वं परमप्रभुया मिखाय् मभिंगु ज्‍या यात।


\par }{\PP \VS{10}बसन्‍तया इलय् नबूकदनेसर जुजुं यहोयाकीनयात ज्‍वनाः देगःया मू वंगु सामाननापं बेबिलोनय् यंकल। अले नबूकदनेसरं वया कका सिदकियाहयात यरूशलेमया व यहूदाया मेगु फुक्‍क थाय्‌या जुजु दय्‌कल।


\par }{\SH यहूदायाम्‍ह जुजु सिदकियाह
\par }
{\PP \VS{11}सिदकिया निइछदँ दुबलय् जुजु जूगु खः, वं यरूशलेमय् झिंछदँ राज्‍य यात।

\VS{12}वं परमप्रभु थः परमेश्‍वरया मिखाय् मभिंगु ज्‍या यात। परमप्रभुया वचन न्‍वंवाइम्‍ह यर्मिया अगमवक्ताया न्‍ह्यःने वं थःत क्‍वमिलु मयाः।


\par }{\SH बेबिलोनया जुजुं यरूशलेम कब्‍जा याःगु
\par }
{\PP \VS{13}परमेश्‍वरया नामय् वयात पाफय्‌कूम्‍ह जुजु नबूकदनेसरया विरोधय् जुजु सिदकियां विद्रोह यात। व जिद्दी जुयाः व नुगः छाकाः परमप्रभु इस्राएलया परमेश्‍वरयाथाय् लिहां मवः।


\par }{\PP \VS{14}पुजाहारीतय् फुक्‍क नायःत व मनूतय्‌सं नं मेमेगु जातिं याःगु थें घच्‍चायापुगु ज्‍या यानाः झन विश्‍वासघात यात। इमिसं परमप्रभुं थःम्‍हं हे यरूशलेमय् शुद्ध यानादीगु देगःयात अशुद्ध यात।

\VS{15}परमप्रभु इमि पुर्खाया परमेश्‍वरं थः मनूतय्‌त ख्‍याच्‍वः बीत दूतय्‌त तःक्‍वः मछि छ्वयाहयादिल। छाय्‌धाःसा वय्‌कःया इमित व थः च्‍वनेगु थाय्‌यात बचय् याये मास्‍ति वः।

\VS{16}तर इमिसं परमेश्‍वरया दूततय्‌त हिस्‍यात, वय्‌कःया वचनयात च्‍यूताः मतः। वय्‌कःया अगमवक्तातय्‌त हिस्‍यायेगु त्‍वःमतू। लिपतय्, परमप्रभु थः मनूत खनाः तसकं तंचायादिल। उकिं बचय् जुइगु छुं हे लँ मन्‍त।


\par }{\PP \VS{17}अथे जुयाः परमप्रभुं इमित हमला यायेत बेबिलोनयाम्‍ह जुजुयात हयादिल। व जुजुं यहूदाया ल्‍याय्‌म्‍हपिं मिजंतय्‌त देगः दुने तरवारं स्‍यात। वं ल्‍याय्‌म्‍हपिं, ल्‍यास्‍यपिं, बुरापिं, मिसा मिजं, कमजोरपिं सुयातं नं बाकि मतः। इपिं सकसितं परमेश्‍वरं वयागु ल्‍हातय् बियादिल।

\VS{18}बेबिलोनयाम्‍ह जुजुं देगःया चिग्‍वःगु व तग्‍वःगु फुक्‍क थलबल, परमप्रभुया देगःया धन-सम्‍पत्ति, जुजु व भारदारतय्‌गु धन-सम्‍पत्ति फुक्‍कं लुतय् यानाः बेबिलोनय् यंकल।

\VS{19}इमिसं परमेश्‍वरया देगलय् मि छ्वय्‌काबिल, अले यरूशलेमया पखाः थुनाबिल, बेबिलोनया सिपाइँतय्‌सं अन दुगु फुक्‍क छेँ मि छ्वय्‌काबिल। अले यरूशलेमय् दुगु फुक्‍क मू वंगु सामान नाश यानाबिल।

\VS{20}तरवारं बचय् जूपिन्‍त वं बेबिलोनय् यंकल। अन इपिं फारस देश बमल्‍लातले जुजु व वया सन्‍तानया च्‍यः जुयाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{21}यर्मियाया म्‍हुतुं पिहां वःगु परमप्रभुया वचन पूवनेत न्‍हयेदँ (७०) पुला मवंतले, झिजांमिजां दनाच्‍वंतले देशं थःगु विश्राम दँत\FTNT{†}{{\FR 36:21 }{\FR{३६:२१
}}{\FT{विश्रामया दँ, स्‍वयादिसँ-
}}{\XT{लेवी २५:१-७}}} हनाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{22}फारसया जुजु कोरेसया न्‍हापांगु दँय् यर्मियापाखें वःगु परमप्रभुया वचन पूरा जुइत परमप्रभुं फारस जुजुया नुगःयात ग्‍वाकादिल। अले वं थ्‍व आज्ञा च्‍वयाः देशन्‍यंक छ्वल –


\par }{\PP \VS{23}“फारसया महाराज कोरेसं थथे धाइ,

\par }{\PP “ ‘परमप्रभु स्‍वर्गय् च्‍वंम्‍ह परमेश्‍वरं पृथ्‍वीयागु फुक्‍क राज्‍य जितः बियादीगु दु। अले वय्‌कलं हे जितः यहूदाया यरूशलेमय् वय्‌कःया निंतिं छगः देगः दय्‌केगु आज्ञा बियादीगु दु। छिमिगु दथुइ दुम्‍ह सुं नं परमप्रभुया मनू च्‍वय् अन वनेमा। अले परमप्रभु छिमि परमेश्‍वर छिपिंनापं दयेमा।’ ”

\par }