\NormalFont\ShortTitle{उत्‍पत्ति}
{\MT उत्‍पत्तिया सफू

\par }{\IMT म्‍हसीका

\par }{\IP उत्‍पत्ति १:१ पदय् “दक्‍वसिबय् न्‍हापां” खँग्‍वः हिब्रू भाय्‌या “बेरेशीत” खँग्‍वलं भाय् हीकातःगु खः। थ्‍वयात “उत्‍पत्ति” धकाः नां तःगु दु, अथे धयागु “दक्‍व खँया शुरु” खः। थ्‍व सफुलिइ सृष्‍टियागु खँ जक मखु, व स्‍वयाः नं अजू चायापुगु खँ अब्राहाम पाखें इस्राएल जाति दःवःगु व व हे इस्राएल जातिया पाखें परमेश्‍वरं संसार न्‍यंक मुक्तिया ग्‍वसाः ग्‍वःगु खँ न्‍ह्यथनातःगु दु।

\par }{\IP परमेश्‍वरं अब्राहामनापं वपाखें छगू तःधंगु जाति दइ धकाः बाचा चिनादिल। अब्राहाम व सारा न्‍हापा हे यक्‍व बुराबुरी जुइ धुंकूगु खः अले इमि सन्‍तान मदु अय्‌नं अब्राहामं परमेश्‍वरं बियादीगु वचनय् विश्‍वास यात। निइन्‍यादँतक अब्राहामं छुं हे शंका मयात अथे जुयाः परमेश्‍वरं वयात आशीर्वाद बियादिल अले वयात छम्‍ह काय् इसहाक बियादिल। अब्राहाम व वया सन्‍तान कनानय् च्‍वनीगु खः। इपिं फैज्‍वया च्‍वनीगु खः। वं अन छगू वेदी दय्‌कल अले व व वया सन्‍तानतय्‌सं अब्राहामयात यूफ्रेटिस खुसिया उखेपाखें सःतादीम्‍ह परमेश्‍वरया आराधना यात। उत्‍पत्ति सफूया लिपांगु भागय् तसकं अनिकाल जूगुलिं याकूब व वया काय्‌पिं थःगु परिवार ज्‍वनाः मिश्रय् वन। उबलय् याकूबया काय्‌पिं मध्‍ये छम्‍ह योसेफ मिश्रया जुजुया तःधंम्‍ह हाकिम जुयाच्‍वंगु खः अले याकूबया परिवार नये मखनाः सीम्‍वालेमा धकाः योसेफं इमित अन्‍न बियाछ्वये फत। छम्‍ह इस्राएली योसेफ मिश्रयाम्‍ह हामा जुयाच्‍वंबलय् इस्राएलीत इमिगु थासय् अनिकाल जूगुलिं मिश्रय् वयाः च्‍वंवःगु खः।

\par }{\IP थ्‍व सफूयात “बाचाया सफू” धकाः नं धायेगु याः। विशेष यानाः थुकी परमेश्‍वर व प्रकृतियागु स्‍वापु, परमेश्‍वर व मनूया दथुइ बाचा व मनू मनूया दथुइया स्‍वापु थज्‍याःगु खँ च्‍वयातःगु दु।

\par }{\IB \par }
{\IOT धलः पौ

\par }{\IO सृष्‍टियागु खँ
{\IOR{१:१–२:२५}}

\par }{\IO न्‍हापांगु पाप व थुकिया सजाँय
{\IOR{३:१–४:२४}}

\par }{\IO आदमंनिसें नोआतक
{\IOR{५:१-३२}}

\par }{\IO नोआ व खुसिबाः वःगु
{\IOR{६:१–९:२८}}

\par }{\IO नोआया सन्‍तान व बाबेलया धरहरा
{\IOR{१०:१–११:३२}}

\par }{\IO परमप्रभुं अब्रामयात ल्‍ययादीगु
{\IOR{१२:१-२०}}

\par }{\IO अब्राम व लोत बायावंगु
{\IOR{१३:१–१४:२४}}

\par }{\IO परमप्रभुं अब्रामलिसे बाचा चिनादीगु
{\IOR{१५:१-२१}}

\par }{\IO अब्राम, हागार व इश्‍माएल
{\IOR{१६:१-१६}}

\par }{\IO अब्रामया नां अब्राहाम तयादीगु
{\IOR{१७:१-८}}

\par }{\IO अब्राहामयात काय् बीगु बाचा चिनादीगु
{\IOR{१७:९–१८:१५}}

\par }{\IO अब्राहाम, लोत, सदोम व गमोरा
{\IOR{१८:१६–१९:३८}}

\par }{\IO अब्राहाम, सारा व इसहाक
{\IOR{२०:१–२३:२०}}

\par }{\IO इसहाकयात भम्‍चा माःवंगु
{\IOR{२४:१-६७}}

\par }{\IO अब्राहाम सीगु
{\IOR{२५:१-१८}}

\par }{\IO इसहाक व वया परिवार
{\IOR{२५:१९–२८:९}}

\par }{\IO याकूब व वया परिवार
{\IOR{२८:१०–३५:२९}}

\par }{\IO एसाव व वया परिवार
{\IOR{३६:१-४३}}

\par }{\IO योसेफयात वया दाजुपिन्‍सं मियाछ्वःगु
{\IOR{३७:१-३६}}

\par }{\IO यहूदा व तामार
{\IOR{३८:१-३०}}

\par }{\IO योसेफ मिश्र देशय्
{\IOR{३९:१–४१:५७}}

\par }{\IO योसेफ व वया दाजुकिजापिं
{\IOR{४२:१–४५:२८}}

\par }{\IO याकूब व वया परिवार मिश्रय् वंगु
{\IOR{४६:१–४७:३१}}

\par }{\IO याकूबं थः काय्‌पिन्‍त आशिष ब्‍यूगु व सीगु
{\IOR{४८:१–५०:१४}}

\par }{\IO योसेफ सीगु
{\IOR{५०:१५-२६}}

\par }{\IB \par }
{\MT उत्‍पत्ति



\par }\ChapOne{1}{\SH सृष्‍टिया खँ
\par }
{\PP \VerseOne{1}दक्‍वसिबय् न्‍हापां परमेश्‍वरं आकाश व पृथ्‍वी सृष्‍टि यानादिल।

\VS{2}पृथ्‍वी बां मलू, अले शून्‍य। ततःजाःगु समुद्रया च्‍वय् न्‍यंकभनं खिउँसे च्‍वं। परमेश्‍वरया आत्‍मा समुद्रया च्‍वँच्‍वं जुयाच्‍वनी।


\par }{\PP \VS{3}परमेश्‍वरं धयादिल, “तुयुगु जः दयेमा।” अले तुयुगु जः दत।

\VS{4}परमेश्‍वरं व जःयात स्‍वःबलय् वय्‌कःयात व बांलाः ताल। अले वय्‌कलं जःयात खिउँथासं अलग तयादिल।

\VS{5}परमेश्‍वरं जःयात “दिं” अले खिउँयात “चा” धकाः नां तयादिल।

\par }{\PP चा फुनाः सुथ जुल। थुकथं – छन्‍हु जुल।


\par }{\PP \VS{6}परमेश्‍वरं धयादिल, “लः निब्‍व दयेत दथुइ जाः दयेमा।”

\VS{7}अले वय्‌कलं लःयात च्‍वय् व क्‍वय् यानाः निब्‍व दय्‌कादिल। अथे हे जुल।

\VS{8}परमेश्‍वरं च्‍वय्‌यागु ब्‍वयात “आकाश” धकाः नां तयादिल।

\par }{\PP चा फुनाः सुथ जुल। थुकथं – निन्‍हु जुल।


\par }{\PP \VS{9}अले परमेश्‍वरं धयादिल, “आकाशया क्‍वय् च्‍वंगु फुक्‍क लः छथाय् मुनेमा, अले गंगु बँ खनेदयेमा।” अथे हे जुल।

\VS{10}परमेश्‍वरं गंगु बँयात “पृथ्‍वी” धकाः नां तयादिल। अले मुंगु लःयात “समुद्र” धकाः नां तयादिल। वय्‌कःयात थ्‍व बांलाः ताल।

\VS{11}परमेश्‍वरं धयादिल, “पृथ्‍वीं फुक्‍क कथंयागु घाँय्‌मा, पुसा दइगु स्‍वांसिमा व थथःगु कथंयागु पु दइगु फलफुलमा थथःगु कथं बुइकेमा।” अले अथे हे जुल।

\VS{12}थुकथं पृथ्‍वीं फुक्‍क कथंयागु घाँय्, पुसा दुगु अन्‍नमा व फलफुल सइगु सिमात बुइकल। परमेश्‍वरयात थ्‍व बांलाः ताल।


\par }{\PP \VS{13}चा फुनाः सुथ जुल। थुकथं – स्‍वन्‍हु जुल।


\par }{\PP \VS{14}अले परमेश्‍वरं धयादिल, “न्‍हि व चा छुटे यायेत आकाशय् जः दयेमा। अले थ्‍व दिं, दँ व नखःचखः सीकेगु चिं जुइ।

\VS{15}पृथ्‍वीइ जः खय्‌केत आकाशय् जः दयेमा।” अथे हे जुल।

\VS{16}परमेश्‍वरं ततःधंगु निगू जः दय्‌कादिल – तःधंगु जः न्‍हिनय् थीत व चिधंगु जः चान्‍हय् थीत खः। वय्‌कलं नगुत नं दय्‌कादिल।

\VS{17}वय्‌कलं इमित पृथ्‍वीइ जः बीमा,

\VS{18}न्‍हिनय् नं चान्‍हय् नं थीमा, अले जःयात खिउँथासं छुटे यायेमा धकाः आकाशय् तयादिल। परमेश्‍वरयात थ्‍व बांलाः ताल।


\par }{\PP \VS{19}चा फुनाः सुथ जुल। थुकथं – प्‍यन्‍हु जुल।


\par }{\PP \VS{20}परमेश्‍वरं धयादिल, “लखय् थीथी जीवजन्‍तुत दयेमा, अले आकाशय् थीथी झंगःपंक्षीत ब्‍वयाजुइमा।”

\VS{21}अले परमेश्‍वरं लखय् च्‍वनीपिं ततःधिपिं जन्‍तुत, फुक्‍क किसिमया लखय् नं बँय् नं जुइपिं जन्‍तुत व फुक्‍क किसिमया झंगःपंक्षीत दय्‌कादिल। परमेश्‍वरयात थ्‍व बांलाः ताल।

\VS{22}परमेश्‍वरं इमित आशिष बियाः धयादिल, “मचाखाचा यक्‍व दयाः समुद्रय् जायेमा, अले झंगःपंक्षीत नं पृथ्‍वीइ यक्‍व दयेमा।”


\par }{\PP \VS{23}चा फुनाः सुथ जुल। थुकथं – न्‍यान्‍हु जुल।


\par }{\PP \VS{24}परमेश्‍वरं धयादिल, “पृथ्‍वीइ छेँय् लहीपिं, बँय् घिसय्‌ जुयाजुइपिं व जंगलय् च्‍वनीपिं फुक्‍क कथंया जन्‍तुत दयेमा।” अले अथे हे जुल।

\VS{25}अले परमेश्‍वरं थीथी कथंयापिं जंगलय् च्‍वनीपिं, छेँय् लहीपिं, व बँय् घिसय्‌ जुयाजुइपिं जन्‍तुत दय्‌कादिल। वय्‌कःयात थ्‍व बांलाः ताल।


\par }{\PP \VS{26}अले परमेश्‍वरं धयादिल, “मनूयात झीपिं थें हे च्‍वंक व झीगु हे ख्‍वाःलसि वयेक दय्‌के। अले इमित समुद्रय् च्‍वंपिं न्‍यातय्‌त, आकाशय् च्‍वंपिं झंगःपंक्षीतय्‌त, छेँय् लहीपिं फुक्‍क जीवजन्‍तुतय्‌त, फुक्‍क पृथ्‍वीयात व पृथ्‍वीइ घिसय्‌ जुयाजुइपिं जीवजन्‍तुतय्‌त अधिकार याकेब्‍यु।”


\par }{\Q \VS{27}थुकथं परमेश्‍वरं मनूयात थःगु हे ख्‍वाःलसि वयेक दय्‌कादिल।

\par }{\QB परमेश्‍वरयागु हे ख्‍वाःलसि वयेक वय्‌कलं इमित दय्‌कादिल।

\par }{\QB वय्‌कलं इमित मिजं व मिसा यानाः दय्‌कादिल।


\par }{\PP \VS{28}परमेश्‍वरं इमित आशिष बियाः धयादिल, “छिमि मचाखाचा यक्‍व दयाः पृथ्‍वी जायेमा, अले पृथ्‍वीइ अधिकार यायेमा। समुद्रय् च्‍वंपिं न्‍या, आकाशय् च्‍वंपिं झंगःपंक्षी व बँय् घिसय् जुइपिन्‍त अधिकार यायेमा।”


\par }{\PP \VS{29}परमेश्‍वरं धयादिल, “न्‍यँ, जिं छिमित फुक्‍क कथंयागु पुसा दुगु अन्‍नमा व फल सइगु सिमात पुसा नापं बी। थ्‍व हे छिमिगु नसा जुइ।

\VS{30}पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍क जीवजन्‍तु, आकाशय् च्‍वंपिं झंगःपंक्षी व बँय् घिसय्‌ जुयाजुइपिं फुक्‍क जीवजन्‍तुतय्‌त नयेत जिं घाँय्‌मा बी।” अले अथे हे जुल।


\par }{\PP \VS{31}परमेश्‍वरं थःम्‍हं दय्‌कूगु फुक्‍क स्‍वयादिल। वय्‌कःयात थ्‍व तसकं बांलाः ताल।

\par }{\PP चा फुनाः सुथ जुल। थुकथं – खुन्‍हु जुल।




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}थुकथं आकाश व पृथ्‍वी, अले थुकी च्‍वंगु फुक्‍कं दय्‌के क्‍वचाल।

\VS{2}परमेश्‍वरं थःगु फुक्‍क ज्‍या खुन्‍हुं सिधय्‌काः न्‍हय्‌न्‍हु दुखुन्‍हु आराम कयादिल।

\VS{3}परमेश्‍वरं न्‍हय्‌न्‍हु खुन्‍हुयात आशिष बियाः थ्‍व दिंयात पवित्र यानादिल। छाय्‌धाःसा थ्‍वखुन्‍हु परमेश्‍वरं सृष्‍टिया ज्‍या फुक्‍क क्‍वचाय्‌काः आराम कयादीगु खः।


\par }{\SH आदम व हव्‍वा
\par }
{\PP \VS{4}आकाश व पृथ्‍वी सृष्‍टि जूगु खँ थ्‍व हे खः।

\par }{\PP परमप्रभु परमेश्‍वरं आकाश व पृथ्‍वी सृष्‍टि यानादीगु दिंखुन्‍हु

\VS{5}पृथ्‍वीइ घाँय्‌मा छमा नं मदु, सिमा छमा नं मदु। छाय्‌धाःसा उबलय् परमप्रभु परमेश्‍वरं वा वय्‌कामदीनि, अले बुँ ज्‍याइपिं मनूत नं छम्‍ह हे मदुनि।

\VS{6}अथेसां बुंगाःचां लः पिहां वयाः फुक्‍क बँ प्‍याइगु खः।

\VS{7}अले परमप्रभु परमेश्‍वरं बँय् च्‍वंगु चा कयाः मनू दय्‌कादिल, अले वयागु न्‍हासय् जीवनया सासः थनादिल। थुकथं मनू जीवन दुम्‍ह जुल।


\par }{\PP \VS{8}परमप्रभु परमेश्‍वरं पुर्बपाखे अदन धाःथाय् छगू क्‍यब दय्‌कादिल। अले वय्‌कलं दय्‌कादीम्‍ह मनूयात अन तयादिल।

\VS{9}परमप्रभु परमेश्‍वरं अन स्‍वयेबलय् न्‍ह्याइपुसे च्‍वंगु व भिंगु भिंगु फल सइगु सिमात बुइकादिल। दथुइलाक जीवन बीगु सिमा व भिं व मभिंया ज्ञान बीगु सिमा नं दय्‌कादिल।


\par }{\PP \VS{10}क्‍यबयात प्‍याकेत अदनं लःया छगू खुसि पिहां वल। अले अनं व प्‍यंगू खुसि जुयाः बायावन।

\VS{11}न्‍हापांगु खुसिया नां पीशोन खः। थ्‍व खुसि हवीला धाःगु लुँ दइगु देश चाःहिलावनी।

\VS{12}थ्‍व देशया लुँ तसकं भिं। नापं थन तःजिगु धूप व तःजिगु ल्‍वहंत नं दु।

\VS{13}निगूगु खुसिया नां गीहोन खः। थ्‍व कूश धाःगु देश चाःहिलावनी।

\VS{14}स्‍वंगूगु खुसिया नां टाइग्रिस खः। थ्‍व अश्‍शूर धाःगु देशया पुर्बपाखे बाःवनी। प्‍यंगूगु खुसिया नां यूफ्रेटिस खः।


\par }{\PP \VS{15}अले परमप्रभु परमेश्‍वरं मनूयात बुँ ज्‍यायेत व थुकिया बिचाः यायेत अदन धाःगु क्‍यबय् यंकाः तयादिल।

\VS{16}परमप्रभु परमेश्‍वरं वयात धयादिल, “थ्‍व क्‍यबय् च्‍वंगु फुक्‍क सिमाया फल नःसां ज्‍यू।

\VS{17}भिं व मभिंया ज्ञान बीगु सिमाया फल छता धाःसा नये मज्‍यू। नल धाःसा छ उखुन्‍हु हे सी।”


\par }{\PP \VS{18}अले परमप्रभु परमेश्‍वरं धयादिल, “मनूयात याकःचा च्‍वनेगु बांलाः मजू। जिं वयात ग्‍वाहालि याइम्‍ह छम्‍ह पासा दय्‌काबी।”

\VS{19}परमप्रभु परमेश्‍वरं बँय् च्‍वंगु धू कयाः व हे धुलं फुक्‍क पशुत व झंगःपंक्षीत दय्‌कादिल। अले थुमित छु छु नां तइ धकाः स्‍वयेत वय्‌कलं थुपिं फुक्‍कसित मनूयाथाय् हल। मनुखं थुमित छु छु नां तल व हे व हे थुमिगु नां जुल।

\VS{20}थुकथं मनुखं फुक्‍क छेँय् लहीपिं पशुत, आकाशय् च्‍वंपिं झंगःपंक्षीत व जंगलय् च्‍वंपिं पशुतय्‌त नां तयाबिल। थुपिं मध्‍ये मनूयात ग्‍वाहालि यायेत ल्‍वःम्‍ह धाःसा छम्‍ह हे मदु।


\par }{\PP \VS{21}अले परमप्रभु परमेश्‍वरं मनूयात छुं हे मचाय्‌क न्‍ह्यः वय्‌काबिल। व न्‍ह्यः वय्‌काच्‍वंबलय् परमेश्‍वरं वयागु बपिक्‍वँय् छपु लिकयाः उकिया थासय् लां जाय्‌कादिल।

\VS{22}परमप्रभु परमेश्‍वरं व हे बपि क्‍वँचं मिसा मनू छम्‍ह दय्‌काः मनूयाथाय् हयादिल।


\par }{\PP \VS{23}अले मनुखं धाल,

\par }{\Q “थ्‍व ला जिगु हे क्‍वँचं दुगु क्‍वँय्

\par }{\QB व लां दुगु ला खः।

\par }{\Q थ्‍वयात मिसा धकाः धायेगु जुइ।

\par }{\QB छाय्‌धाःसा वयात मिजंया म्‍हं

\par }{\Q लिकयाः दय्‌कूगु खः।”


\par }{\PP \VS{24}अय्‌जूगुलिं मनू थः मां बौयात त्‍वःताः थः कलाःलिसे च्‍वंवनी। अले इपिं छम्‍ह हे जुइ।


\par }{\PP \VS{25}मिजं व वया कलाः निम्‍हं नांगा जूसां इमिके मछाः धयागु मदु।




\par }\Chap{3}{\SH न्‍हापांगु पाप व थुकिया सजाँय
\par }
{\PP \VerseOne{1}परमप्रभु परमेश्‍वरं दय्‌कादीपिं पशुत मध्‍ये सर्प दक्‍वसिबय् धूर्तम्‍ह खः। वं मिसायात धाल, “परमेश्‍वरं धात्‍थें हे क्‍यबय् च्‍वंगु गुगुं नं सिमाय् च्‍वंगु फल नये मते धाःगु खः ला?”


\par }{\PP \VS{2}मिसां सर्पयात धाल, “क्‍यबय् च्‍वंगु न्‍ह्यागु सिमाय् च्‍वंगु फल नःसां ज्‍यू,

\VS{3}तर परमेश्‍वरं ‘क्‍यबय् दथुइच्‍वंगु सिमाया फल छता नयेगु जक मखु, थी तक नं मते, मखुसा छिपिं सी धयादीगु दु।’ ”


\par }{\PP \VS{4}सर्पं धाल, “छिपिं सी मखु।

\VS{5}थ्‍व नल कि छिपिं नं परमेश्‍वर थें हे जुइ, छिमिगु मिखा चाली, अले छिमिसं छु भिं छु मभिं धयागु सी धकाः परमेश्‍वरं स्‍यूगुलिं हे अथे धाःगु खः।”


\par }{\PP \VS{6}मिसां व सिमाय् च्‍वंगु फल नये हे साइख्‍वाः वःगु व ल्‍वःवनापुसे च्‍वंगु खन। अले हाकनं ज्ञां दय्‌केगु लोभ नं मनय् वःगुलिं वं सिमाय् च्‍वंगु फल खानाः नल। अले थः भाःतयात नं बिल। वया भाःतं नं व फल नल।

\VS{7}व फल नयेवं इपिं निम्‍हय्‌सिगुं मिखा चाल। इमिसं थःपिं पचिनांगा धयागु वाःचाल। अले यःमरिमाया हःयागु लं सुयाः इमिसं थःपिनिगु म्‍ह त्‍वपुल।


\par }{\PP \VS{8}बहनी परमप्रभु परमेश्‍वर क्‍यबय् चाःह्यूवःगु सः इमिसं ताल। अले इमिसं परमेश्‍वरयापाखें थःपिन्‍त बिसिकेत सिमां किकाः च्‍वन।

\VS{9}तर परमप्रभु परमेश्‍वरं मनूयात सःतादिल, “छ गन दु?”


\par }{\PP \VS{10}वं लिसः बिल, “जिं क्‍यबय् छिगु सः ताःगु खः। पचिंनांगा जूगुलिं ग्‍यानाः जि सुपिलाच्‍वना।”


\par }{\PP \VS{11}परमेश्‍वरं धयादिल, “छ पचिनांगा धकाः सुनां धाल? छं जिं नये मते धयागु सिमाया फल नया ला?”


\par }{\PP \VS{12}मनुखं लिसः बिल, “छिं जिलिसें तयेहःम्‍ह मिसां व सिमाया फल जितः बी हल। अले जिं नयाबिया।”


\par }{\PP \VS{13}परमप्रभु परमेश्‍वरं व मिसायात धयादिल, “छं अथे छाय् यानागु?”

\par }{\PP वं लिसः बिल, “सर्पं जितः झंगः लानाः व फल नकल।”


\par }{\PP \VS{14}अले परमप्रभु परमेश्‍वरं सर्पयात धयादिल,

\par }{\Q “छं थथे याःगुलिं छेँय् लहीपिं

\par }{\QB व जंगलय् च्‍वनीपिं फुक्‍क पशु स्‍वयाः

\par }{\QB छं अप्‍वः सराः फयेमाली।

\par }{\Q प्‍वाथं चुयाः छ न्‍यासि वनेमाली।

\par }{\QB अले मसीतले चा नयेमाली।


\par }{\Q \VS{15}छंगु व मिसाया दथुइ

\par }{\QB अले छं मस्‍त व मिसाया मस्‍तय् दथुइ

\par }{\QB जिं ल्‍वापु थनाबी।

\par }{\Q वं छंगु छ्यं तछ्याइ,

\par }{\QB छं वयागु ग्‍वालिइ न्‍याइ।”


\par }{\PP \VS{16}अले वय्‌कलं मिसायात धयादिल,

\par }{\Q “जिं छन्‍त मचाबू ब्‍यथा अज्‍ज अप्‍वय्‌काबी।

\par }{\QB छं तसकं दुःख सियाः मचा बुइकी।

\par }{\Q अय्‌नं छंगु इच्‍छा भाःतपाखे हे क्‍वसालाच्‍वनी।

\par }{\QB अले वं छन्‍त अधीनय् तइ।”


\par }{\PP \VS{17}अले वय्‌कलं मनूयात धयादिल,

\par }{\Q “छं थः कलाःयागु खँ न्‍यनाः

\par }{\QB जिं नये मते धयागु सिमायागु फल नःगुलिं

\par }{\Q बुं सराः फयेमाली।

\par }{\QB छं मसीतले तसकं दुःखकष्‍ट यानाः

\par }{\Q थुकिं अन्‍न सय्‌काः नयेमाली।


\par }{\Q \VS{18}वं छंगु लागि कंमा व न्‍हाय्‌कं सय्‌की।

\par }{\QB अय्‌सां छं धाःसा अन्‍न व वाउँचा नयेखनी।


\par }{\Q \VS{19}चाय् तना मवंतले

\par }{\QB छं हिचःति हाय्‌काः नयेमाली।

\par }{\Q छाय्‌धाःसा छन्‍त चां हे दय्‌कूगु खः।

\par }{\QB छ चा खः, अले चा हे जुयावनी।”


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{20}अले आदमं थः कलाःयागु नां हव्‍वा
\FTNT{*}{{\FR 3:20 }{\FR{३:२०
}}{\FQ{हव्‍वा
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व खँग्‍वः म्‍वानाच्‍वंगु खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} तल। छाय्‌धाःसा व फुक्‍क मनूतय् मां खः।

\VS{21}अले परमप्रभु परमेश्‍वरं आदम व वया कलाःया लागि छेंगूया वसः दय्‌काः पुंकेबिल।


\par }{\PP \VS{22}अनंलि परमप्रभु परमेश्‍वरं धयादिल, “आः मनू नं झीपिं थें भिं व मभिं स्‍यूम्‍ह जुइ धुंकल। वं जीवनया सिमायागु फल नयेदइ मखु, अले सदां म्‍वानाच्‍वने नं दइ मखु।”

\VS{23}उकिं परमप्रभु परमेश्‍वरं मनूयात वयात दय्‌कूगु चाय् ज्‍या याकेत अदनया क्‍यबं पितिनाछ्वयादिल।

\VS{24}मनूयात पितिनाछ्वये धुंकाः परमेश्‍वरं जीवनया सिमायागु लँ पाखे पाः तयेत अदनया क्‍यबया पुर्बपाखे करूबत व प्‍यखें चाःहिलाच्‍वनीगु दनदन च्‍यानाच्‍वंगु तरवार तयादिल।




\par }\Chap{4}{\SH कयिन व हाबिल
\par }
{\PP \VerseOne{1}आदम व हव्‍वाया दथुइ लसपस जुल। अले हव्‍वाया प्‍वाथय् दयाः कयिनयात\FTNT{*}{{\FR 4:1 }{\FR{४:१
}}{\FQ{कयिन
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व खँग्‍वः लःल्‍हानाकाःगु खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} बुइकल। वं धाल “परमप्रभुया आशिर्वादं जिकाय् दत।”

\VS{2}अनं लिपा वं मेम्‍ह काय् हाबिल बुइकल।

\par }{\PP हाबिल फैजवाः जुल, कयिन बुँज्‍या याइम्‍ह जुल।

\VS{3}छुं ई लिपा कयिनं परमप्रभुयात थःगु बुँइ सय्‌कूगु छायेहल।

\VS{4}हाबिलं नं दक्‍वसिबय् न्‍हापां बूपिं फैतय्‌गु पुचलं दक्‍वसिबय् स्‍वयेज्‍यूम्‍ह फैचा ल्‍ययाः बलि बी हल। परमप्रभुं हाबिल व वयागु देछायात यय्‌कादिल।

\VS{5}कयिन व वयागु देछायात धाःसा यय्‌का मदिल। उकिं कयिन तसकं तंम्‍वल। वयागु ख्‍वाः खिउँसे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{6}अले परमप्रभुं वयात धयादिल, “छ छाय् तंम्‍वयागु? छंगु ख्‍वाः छाय् खिउँसे च्‍वंगु?”

\VS{7}छं भिंगु ज्‍या याःसा ला छन्‍त नं यय्‌कीगु खः नि। छं भिंगु ज्‍या मयात धाःसा पाप छंगु लुखाय् हे वयाच्‍वनी। वं छन्‍त ल्‍हातय् कायेत स्‍वइ, तर छं वयात बसय् काये हे माः।


\par }{\PP \VS{8}अले कयिनं थःकिजा हाबिलयात धाल, “बुँइ वनेनु।” बुँइ थ्‍यंकाः कयिनं थःकिजा हाबिलयात हय्‌काल, अले स्‍यानाबिल।


\par }{\PP \VS{9}अले परमप्रभुं कयिनयात धयादिल, “छिमि किजा हाबिल ग्‍व?”

\par }{\PP कयिनं लिसः बिल, “जिं मस्‍यू। जि जिमि किजाया जवाः खः ला?”


\par }{\PP \VS{10}परमप्रभुं धयादिल, “छं थ्‍व छु यानागु? छिमि किजायागु हिं जितः बँ दुनें सः बियाच्‍वंगु दु।

\VS{11}छं आः बँ स्‍वयाः अप्‍वः सराः फयेमाली। छाय्‌धाःसा थ्‍व बं छंगु ल्‍हातिं छिमि किजायागु हि फयेत म्‍हुतु वांखाःगु दु।

\VS{12}छं बुँज्‍या याःसां छन्‍त वं अन्‍न बी मखु। छ पृथ्‍वीइ थाय्‌बाय् मदय्‌का उखेंथुखें जुइमाली।”


\par }{\PP \VS{13}अले कयिनं परमप्रभुयात धाल, “थ्‍व ला जिं सह याये मफइगु सजाँय जुल।

\VS{14}स्‍वयादिसँ, थौं छिं जितः थ्‍व बं पितिनादिल। जि छिपाखें सुपिलाः जुइमाली। अले थाय्‌बाय् मदय्‌काः जुइमाली। अले जितः सुनानं स्‍याना नं बी फु।”


\par }{\PP \VS{15}परमप्रभुं धयादिल, “अथे मखु। कयिनयात स्‍याःम्‍हय्‌सित न्‍हय्‌दुगं अप्‍वः बदला काइ।” उकिं परमप्रभुं वयात सुनानं स्‍याये मफयेमा धकाः वयागु कपालय् छगू चिं तयाबियादिल।

\VS{16}अले व परमप्रभुया थासं पिहां वनाः अदनया पुर्बपाखे च्‍वंगु नोद धयागु देशय् च्‍वंवन।


\par }{\PP \VS{17}कयिनया थः कलाःलिसे लसपस जुल। अले वया प्‍वाथय् दयाः हनोकयात बुइकल। कयिनं छगू शहर दय्‌कल। अले उकियात थः काय्‌या नामं हनोक धकाः नां तयाबिल।

\VS{18}हनोकया पाखें ईराद बुल। ईरादया पाखें महूयाएल बुल। महूयाएलया पाखें मतूशाएल बुल। मतूशाएलया पाखें लेमेख बुल।


\par }{\PP \VS{19}लेमेखं निम्‍ह कलाः ब्‍याहा यात। छम्‍हय्‌सिगु नां आदा व मेम्‍हय्‌सिगु नां सिल्‍ला खः।

\VS{20}आदाया पाखें याबाल\FTNT{†}{{\FR 4:20 }{\FR{४:२०
}}{\FQ{याबाल
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व खँग्‍वः न्‍ह्यलुवाः खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} बुल। व पशु लहीपिं व पालय् च्‍वनीपिनि पुर्खा खः।

\VS{21}वया किजा यूबाल\FTNT{‡}{{\FR 4:21 }{\FR{४:२१
}}{\FQ{यूबाल
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व खँग्‍वः तुरही खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} खः। व वीणा थाइपिं व बाँसुरी पुइपिनि पुर्खा खः।

\VS{22}सिल्‍लां तूबल-कयिनयात बुइकल। व ली व नँया ज्‍याभः दय्‌कीपिनि पुर्खा खः। वया क्‍यहेँ नामा खः।


\par }{\PP \VS{23}लेमेखं तःधंछुयाः थः कलाःपिन्‍त धाल,

\par }{\Q “आदा व सिल्‍ला, जिगु खँ न्‍यँ,

\par }{\QB लेमेखया कलाःपिं, जिं धयागु खँ न्‍यँ,

\par }{\Q जिं छम्‍ह मनूयात जितः ल्‍हाः वाःगुलिं स्‍यानाबियागु दु।

\par }{\QB जितः घाः याःम्‍ह छम्‍ह ल्‍याय्‌म्‍हम्‍ह मनूयात।


\par }{\Q \VS{24}कयिनयात स्‍यात धाःसा वयागु न्‍हय्‌दुगं अप्‍वः बदला काइ सा,

\par }{\QB लेमेखयात स्‍यात धाःसा न्‍हयेन्‍हय्‌दुगं अप्‍वः बदला काइ।”


\par }{\PP \VS{25}आदमया थः कलाःलिसे हाकनं लसपस जुल। अले वं मेम्‍ह छम्‍ह काय् बुइकल। “परमेश्‍वरं जितः कयिनं स्‍यानाब्‍यूम्‍ह हाबिलया थासय् मेम्‍ह काय् बियादीगु दु” धकाः वं वयागु नां शेत\FTNT{§}{{\FR 4:25 }{\FR{४:२५
}}{\FQ{शेत
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व खँग्‍वः ब्‍यूगु खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} तयाबिल।

\VS{26}शेतया नं छम्‍ह काय् बुल। वं वयागु नां एनोश तल। उबलय्‌निसें मनूतय्‌सं परमप्रभुया नां कायेगु याना हल।




\par }\Chap{5}{\SH आदमंनिसें नोआतकया वंशावली
\par }
{\R १ इति १:१-४

\par }{\PP \VerseOne{1}आदमया सन्‍तानयागु धलः थुकथं दु, परमेश्‍वरं मनूया सृष्‍टि यानादीबलय् वय्‌कलं इमित थःगु हे ख्‍वाःलसि वयेक दय्‌कादिल।

\VS{2}वय्‌कलं इमित मिजं व मिसा दय्‌कादिल। अले आशिष बियादिल। वय्‌कलं इमित “मनू” धकाः नां तयादिल।


\par }{\PP \VS{3}सच्‍छि व स्‍विदँ दुबलय् आदमया थःथें तुं च्‍वंम्‍ह काय् बुल। वं वयागु नां शेत तल।

\VS{4}अनंलि आदम ८०० दँ तक म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।

\VS{5}थुकथं आदम ९३० दँ तक म्‍वानाः सित।


\par }{\PP \VS{6}शेत १०५ दँ दुबलय् वया एनोश धाःम्‍ह काय् बुल।

\VS{7}अनंलि शेत ८०७ दँ तक म्‍वात। थुलिया दुने वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।

\VS{8}थुकथं शेत ९१२ दँ तक म्‍वानाः सित।


\par }{\PP \VS{9}एनोश ९० दँ दुबलय् वया केनान धाःम्‍ह काय् बुल।

\VS{10}अनंलि व मेगु ८१५ दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।

\VS{11}थुकथं एनोश ९०५ दँ तक म्‍वानाः सित।


\par }{\PP \VS{12}केनान ७० दँ दुबलय् वया महलालेल धाःम्‍ह काय् बुल।

\VS{13}अनंलि व मेगु ८४० दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।

\VS{14}थुकथं केनान ९१० दँ म्‍वानाः सित।


\par }{\PP \VS{15}महलालेल ६५ दँ दुबलय् वया येरेद धाःम्‍ह काय् बुल।

\VS{16}अनंलि व मेगु ८३० दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।

\VS{17}थुकथं महलालेल ८९५ दँ म्‍वानाः सित।


\par }{\PP \VS{18}येरेद १६२ दँ दुबलय् वया हनोक धाःम्‍ह काय् बुल।

\VS{19}अनंलि व मेगु ८०० दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।

\VS{20}थुकथं येरेद ९६२ दँ म्‍वानाः सित।


\par }{\PP \VS{21}हनोक ६५ दँ दुबलय् वया मतूशेलह धाःम्‍ह काय् बुल।

\VS{22}अनंलि व ३०० दँ तक परमेश्‍वरं धाःथें जुइम्‍ह जुयाः जुल। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।

\VS{23}हनोक मुक्‍कं ३६५ दँ म्‍वात।

\VS{24}वं म्‍वातले परमेश्‍वरं धाःथें यानाः जुल। अले व तना वन छाय्‌धाःसा परमेश्‍वरं वयात थःनापं यंकादिल।


\par }{\PP \VS{25}मतूशेलह १८७ दँ दुबलय् वया लेमेक धाःम्‍ह काय् बुल।

\VS{26}लेमेक बुइधुंकाः मतूशेलह ७८२ दँ तक म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।

\VS{27}थुकथं मतूशेलह ९६९ दँ तक म्‍वानाः सित।


\par }{\PP \VS{28}लेमेक १८२ दँ दुबलय् वया काय् बुल।

\VS{29}वं वयागु नां “परमप्रभुं सराः ब्‍यूगु बँय् झीसं यानाच्‍वनागु ज्‍यापाखें थ्‍वं झीत छुत्‍कारा बी” धकाः नोआ\FTNT{*}{{\FR 5:29 }{\FR{५:२९
}}{\FQ{नोआ
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व खँग्‍वः नुगः याउँसे खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} तल।

\VS{30}लेमेक मेगु ५९५ दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।

\VS{31}थुकथं लेमेक ७७७ दँ म्‍वानाः सित।


\par }{\PP \VS{32}नोआ ५०० दँ दुबलय् वया शेम, हाम व येपेत\FTNT{†}{{\FR 5:32 }{\FR{५:३२
}}{\FQ{येपेत
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व खँग्‍वः यक्‍व दये खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} नांयापिं स्‍वम्‍ह काय् बुल।




\par }\Chap{6}{\SH नोआ व खुसिबाः वःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}पृथ्‍वीइ मनूत यक्‍व दयावल, अले इमि म्‍ह्याय्‌पिं नं बुल,

\VS{2}परमेश्‍वरया काय्‌पिन्‍सं मनूतय् बाबांलाःपिं म्‍ह्याय्‌पिं खनाः थःत यःयःपिं ल्‍ययाः ब्‍याहा यात।

\VS{3}अले परमप्रभुं धयादिल, “जिगु आत्‍मा मनूतय्‌गु नुगलय् सदां च्‍वनी मखु। छाय्‌धाःसा इपिं सदां दइपिं मखु। आवंलि इपिं १२० दँ स्‍वया अप्‍वः म्‍वाइ मखु।”


\par }{\PP \VS{4}उबलय् व वयां लिपा तक नं पृथ्‍वीइ नेफिलीमत दुगु खः। परमेश्‍वरया काय्‌पिं व मनूतय् म्‍ह्याय्‌पिनि पाखें मस्‍त दत। इपिं उबलय्‌या बल्‍लाःपिं व नांजाःपिं खः।


\par }{\PP \VS{5}पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं मनूत मभिनावःगु व इमिगु नुगलय् न्‍ह्याबलें मभिंगु खँ जक थानाच्‍वंगु खनाः परमप्रभुं थःम्‍हं

\VS{6}पृथ्‍वीइ मनूत सृष्‍टि यानागुलिं पस्‍ताय् चायादिल। वय्‌कलं तसकं नुगः मछिंकादिल।

\VS{7}अले परमप्रभुं धयादिल, “जिं सृष्‍टि यानापिं फुक्‍क मनूतय्‌त पृथ्‍वीं न्‍हंकाछ्वयाबी। अज्‍ज ला फुक्‍क पशु, बँय्‌ घिसय् जुयाजुइपिं जन्‍तुत व आकाशय् च्‍वंपिं पंक्षीतय्‌त तकं न्‍हंकाछ्वयाबी। छाय्‌धाःसा थुमित सृष्‍टि यानाः जि पस्‍ताय् चाये धुन।”

\VS{8}नोआ खनाः धाःसा परमप्रभु लय्‌तायादिल।


\par }{\SH नोआं परमेश्‍वरयात लय्‌ताय्‌कूगु
\par }
{\PP \VS{9}नोआ व वया परिवारया खँ थथे दु, नोआ उगु इलय्‌याम्‍ह धर्मीम्‍ह व छुं दोष मदुम्‍ह मनू खः। व परमेश्‍वरं धाःथें जुइम्‍ह खः।

\VS{10}वया स्‍वम्‍ह काय् दु – शेम, हाम व येपेत।


\par }{\PP \VS{11-12}परमेश्‍वरं पृथ्‍वीइ स्‍वयादीबलय् पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍क मनूत मभिंपिं जुयावःगु व न्‍ह्याथासं ल्‍वापुख्‍यापु जक खनादिल।

\VS{13}अले परमेश्‍वरं नोआयात धयादिल, “पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍क मनूतय्‌त जिं न्‍हंकाछ्वयेगु क्‍वःछीधुन। जिं इमित पृथ्‍वी नापं सुचुक न्‍हंकाछ्वये। छाय्‌धाःसा पृथ्‍वी इमिगु ल्‍वापुख्‍यापुं जाये धुंकल।


\par }{\PP \VS{14}“छं भिंगु सिँयागु जहाज छगू दय्‌कि। उकी दुने क्‍वथा दय्‌कि। अले उकिया दुनेपिने अलकत्रां पा।

\VS{15}छं उकियात १५० मिटर हाकः, २५ मिटर ब्‍या व १५ मिटर जाः यानाः दय्‌कि।

\VS{16}जः वय्‌केत जहाजया च्‍वय् छकु ति त्‍वःताः पौ दय्‌कि। जहाजयात स्‍वतँ जाः यानाः दय्‌कि। अले छखेपाखे लुखा दय्‌कि।


\par }{\PP \VS{17}“छाय्‌धाःसा जिं पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍कसित न्‍हंकेत खुसिबाः वय्‌के त्‍यनागु दु। पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍कं सी।

\VS{18}तर जिं छलिसे बाचा चिने। छ छिमि कलाः, काय्‌पिं व भौपिं ब्‍वनाः जहाजय् च्‍वंहुँ।

\VS{19}अले ज्‍यान दुपिं फुक्‍क जातयापिं छज्‍वः छज्‍वः यानाः जहाजय् ति। इपिं नं छलिसे हे म्‍वायेमाः। इपिं फुक्‍कं भाले-पोथी जुइमाः।

\VS{20}पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍क जातयापिं झंगः, फुक्‍क जातयापिं वस्‍तु व बँय् घिसय्‌ जुयाजुइपिं छज्‍वः छज्‍वः म्‍वानाच्‍वनेत छलिसे वइ।

\VS{21}छंगु व इमिगु लागि नयेत फुक्‍क कथंयागु नसा नं मुंकाः ति।”


\par }{\PP \VS{22}नोआं परमेश्‍वरं धाःथें फुक्‍कं यात।


\par }{\BB \par }


\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}अले परमप्रभुं नोआयात धयादिल, “छ व छिमि परिवार फुक्‍क जहाजय् च्‍वंहुँ। छाय्‌धाःसा जिं थ्‍व पुस्‍ताय् छ हे छम्‍ह जक धर्मीम्‍ह मनू खना।

\VS{2}शुद्धपिं फुक्‍क पशु भाले-पोथी यानाः न्‍हय्‌ज्‍वः न्‍हय्‌ज्‍वः व अशुद्धपिं पशु छज्‍वः छज्‍वः जक यंकि।

\VS{3}अथे हे फुक्‍क जातयापिं झंगः नं भाले-पोथी यानाः न्‍हय्‌ज्‍वः न्‍हय्‌ज्‍वः यंकि। थुकथं फुक्‍क जातयापिं झंगःयात पृथ्‍वीइ ल्‍यंकातयेत थुमित म्‍वाकातयेमाः।

\VS{4}थनिं न्‍हय्‌न्‍हु लिपा जिं पृथ्‍वीइ वा वय्‌के। थ्‍व वा पिइन्‍हु व पिइचा तक वइ। जिं दय्‌कापिं फुक्‍क प्राणीतय्‌त पृथ्‍वीं न्‍हंकाछ्वये।”


\par }{\PP \VS{5}नोआं परमप्रभुं धाःथें फुक्‍कं यात।


\par }{\PP \VS{6}पृथ्‍वीइ खुसिबाः वःबलय् नोआ ६०० दँ दुम्‍ह खः।

\VS{7}नोआ, वया कलाः, काय्‌पिं व भौपिं लखं बचय् जुइत जहाजय् दुहां वन।

\VS{8}शुद्धपिं व अशुद्धपिं पशु, झंगः, बँय् घिसय्‌ जुयाजुइपिं फुक्‍कं

\VS{9}परमेश्‍वरं धाःथें भाले-पोथी यानाः छज्‍वः छज्‍वः नोआलिसें जहाजय् वन।

\VS{10}न्‍हय्‌न्‍हु दुखुन्‍हु वा वल।


\par }{\PP \VS{11}पृथ्‍वीया तःलय् च्‍वंगु लःया फुक्‍क धाः बँ तछ्यानाः पिहां वःबलय् नोआ ६०० दँ क्‍यनाच्‍वंगु खः। आकाशया लुखात चालावन,

\VS{12}अले पिइन्‍हु व पिइचा तक पृथ्‍वीइ वा वयाच्‍वन। थ्‍व फुक्‍क उगु दँया निगूगु लाया झिंन्‍हय्‌न्‍हुखुन्‍हुनिसें शुरु जूगु खः।


\par }{\PP \VS{13}उखुन्‍हु हे नोआ व वया कलाः स्‍वम्‍ह काय्‌पिं शेम, हाम व येपेत व इमि कलाःपिन्‍त ज्‍वनाः जहाजय् दुहां वन।

\VS{14}इपिं लिसें फुक्‍क जातयापिं पशु, लहीपिं व जंगली फुक्‍क जातयापिं पशु, पृथ्‍वीइ घिसय्‌ जुयाजुइपिं प्राणीत व फुक्‍क जातयापिं झंगः पंक्षी नं दुहां वन।

\VS{15}सासः ल्‍हाइपिं फुक्‍क प्राणीत भाले-पोथी यानाः जहाजय् नोआयाथाय् वल।

\VS{16}परमेश्‍वरं नोआयात धयादीथेंयापिं फुक्‍क प्राणी भाले-पोथी यानाः जहाजय् दुहां वल। अले परमप्रभुं जहाजया खापा तिनादिल।


\par }{\PP \VS{17}पिइन्‍हु तक वा व खुसिबाः वयाच्‍वन। अले लः तजाः जुयाः जहाजयात च्‍वय् च्‍वय् छ्वल।

\VS{18}लः तसकं तजाः जुयाः जहाज ल्‍यहें ल्‍यहें पुल।

\VS{19}पृथ्‍वी स्‍वयां च्‍वय् च्‍वय् थ्‍यंक लः तजाः जुल, अले ततःजाःगु पहाडत नापं त्‍वपुल।

\VS{20}लः तजाः जुयाः पहाडत स्‍वयाः झिंन्‍याकु च्‍वय् थ्‍यंक थाहां वन।

\VS{21}पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं झंगः, छेँय् लहीपिं, जंगलय् च्‍वनीपिं, बँय् घिसय्‌ जुयाजुइपिं पशु व मनूत, फुक्‍क प्राणी सित।

\VS{22}पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं सासः ल्‍हाइपिं फुक्‍क प्राणी सित।

\VS{23}परमप्रभुं पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍क मनू, छेँय् लहीपिं, बँय् घिसय्‌ जुयाजुइपिं प्राणीत व फुक्‍क झंगःपंक्षी न्‍हंकादिल। नोआ व नोआलिसे जहाजय् दुपिं प्राणीत जक ल्‍यन।

\VS{24}पृथ्‍वी सच्‍छि व नेय्‌न्‍हु तक लखं जायाच्‍वन।


\par }{\BB \par }


\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}अले परमेश्‍वरं नोआ व वलिसे जहाजय् दुपिं फुक्‍क जंगलय् च्‍वनीपिं व छेँय् लहीपिं पशुतय्‌त लुमंकादिल। वय्‌कलं पृथ्‍वीइ फय् वय्‌कादिल। अले लः बुलुहुं सुनावन।

\VS{2}वा वःगु पिइन्‍हु लिपा पृथ्‍वीया तःलय् च्‍वंगु फुक्‍क लःया धाः व आकाशय् च्‍वंगु ह्वः तित। वा वयेगु दित।

\VS{3}पृथ्‍वीइ च्‍वंगु लः बुलुहुं सुनावन। सच्‍छि व नेय्‌न्‍हु दुखुन्‍हु लः भचा पाः जुल।

\VS{4}थुकथं न्‍हय्‌गूगु लाया झिंन्‍हय्‌न्‍हु खुन्‍हु जहाज आरारातया पहाडय् जूवल।

\VS{5}झिगूगु ला तक लः सुनावनाच्‍वन। झिगूगु लाया न्‍हापांगु दिंखुन्‍हु पहाडया च्‍वका खनेदत।


\par }{\PP \VS{6}पिइन्‍हु लिपा नोआं थःम्‍हं जहाजय् दय्‌कूगु झ्‍याः चाय्‌कल।

\VS{7}अले क्‍वः छम्‍हय्‌सित ब्‍वय्‌काछ्वत। पृथ्‍वीइ लः मसुतले क्‍वः उखेंथुखें ब्‍वयाच्‍वन।

\VS{8}अनंलि नोआं जमिनय्‌ लः सुत ला मसूनि ला धकाः स्‍वयेत सुकुभत्तु छम्‍ह ब्‍वय्‌काछ्वत।

\VS{9}बँय् लःया लः जक जुयाच्‍वंगुलिं जुइगु थाय् तकं मदयाः सुकुभत्तु जहाजय् तुं लिहां वल। नोआं थःगु ल्‍हाः पित हयाः सुकुभत्तुयात ज्‍वनाः जहाजय् दूत काल।

\VS{10}वं हाकनं न्‍हय्‌न्‍हु तक पिल। अले हाकनं सुकुभत्तुयात जहाजं ब्‍वय्‌काछ्वत।

\VS{11}बहनिइ लिहां वःबलय् सुकुभत्तुया त्‍वाथय् नकतिनि त्‍वाथला हःगु जैतूनया हः छहः नं दु। अले नोआं पृथ्‍वीइ लः पाः जुइ धुंकल धकाः सीकाकाल।

\VS{12}वं हाकनं मेगु न्‍हय्‌न्‍हु पिल। अले हाकनं सुकुभत्तुयात ब्‍वय्‌काछ्वत। थुबलय् धाःसा सुकुभत्तु लिहां मवल।


\par }{\PP \VS{13}नोआ खुसः व दच्‍छि (६०१) दँ क्‍यंगु न्‍हापांगु लाया न्‍हापांगु दिं पृथ्‍वीइ च्‍वंगु लः सुत। नोआं जहाजया पौ चीकाः स्‍वःबलय् बँ गनावनाच्‍वंगु खन।

\VS{14}निगूगु लाया निइन्‍हय्‌न्‍हु खुन्‍हु बँ बांलाक गन।


\par }{\PP \VS{15}अले परमेश्‍वरं नोआयात धयादिल,

\VS{16}“छिमि कलाः, काय्‌पिं व भौपिं ब्‍वनाः जहाजं पिहां वा।

\VS{17}छलिसें फुक्‍क सासः दुपिं, झंगः, पशु, व घिसय् जुयाजुइपिं फुक्‍कसित पित हति। अले इपिं पृथ्‍वीइ अप्‍वयावने मा, यक्‍व दयावनेमा।”


\par }{\PP \VS{18}अले नोआ थःकाय्‌पिं, कलाः व भौपिंलिसे जहाजं पिहां वल।

\VS{19}फुक्‍क कथंया पशु, पृथ्‍वीइ घिसय्‌ जुयाजुइपिं व जात जातकथं झंगःपंक्षी नं छज्‍वः छज्‍वः यानाः जहाजं पिहां वल।


\par }{\PP \VS{20}नोआं परमप्रभुया लागि छगू बलि बीगु थाय् दय्‌कल। अले फुक्‍क कथंया शुद्धपिं पशु व पक्षी छम्‍ह छम्‍ह ल्‍ययाः होमबलि बिल।

\VS{21}उकिं लय्‌तायाः परमप्रभुं मनं मनं धयादिल, “मनूया नुगलय् मचांनिसें हे मभिंगु खँ बुयावःसां आः हाकनं जिं मनूया कारणं पृथ्‍वीयात सराः बी मखुत। अले न्‍हापा याना थें आः हाकनं ज्‍यान दुपिं फुक्‍कसितं नाश याये मखुत।


\par }{\Q \VS{22}पृथ्‍वी दतले सिनाज्‍या व सामाज्‍या चिकु व तांन्‍वः

\par }{\QB ताल्‍ला व चिकुला न्‍हि व चा दयांच्‍वनी।”




\par }\Chap{9}{\SH परमप्रभुं नोआलिसे बाचा चिनादीगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}अले परमेश्‍वरं नोआ व वया काय्‌पिन्‍त आशिष बियाः धयादिल, “छिमि सन्‍तान यक्‍व दयाः पृथ्‍वी जायेमा।

\VS{2}पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍क पशुत, आकाशय् च्‍वंपिं झंगःपंक्षीत, बँय् घिसय्‌ जुयाजुइपिं व समुद्रय् च्‍वंपिं न्‍यात छिपिं खनाः ग्‍यायेमा। इपिं फुक्‍कसित छिमिगु हे ल्‍हातय् त्‍वःताबियागु दु।

\VS{3}फुक्‍क पशु व पक्षीत छिमित नयेत बियागु दु। अन्‍नमा व वाउँचात बिया थें जिं छिमित फुक्‍कं बी।

\VS{4}तर म्‍वाः हि दुगु ला छता नये मते। छाय्‌धाःसा हिइ हे जीवन दइ।


\par }{\PP \VS{5}“जिं छिमिगु प्राण बीगु हिया ल्‍याःचाः काये। फुक्‍क पशुयाके व मनूतय्‌के जिं मनूया हिया ल्‍याःचाः काये।


\par }{\Q \VS{6}“सुनां मनूया हि बाः वय्‌की

\par }{\QB वयागु नं हि बाः वइ,

\par }{\Q छाय्‌धाःसा प रमेश्‍वरं मनूयात थःथें हे

\par }{\QB च्‍वंक दय्‌कादीगु दु।


\par }{\PP \VS{7}“आः छं थःपिनि सन्‍तान यक्‍व दय्‌काः पृथ्‍वी जाय्‌की।”


\par }{\PP \VS{8}परमेश्‍वरं नोआ व वया काय्‌पिन्‍त धयादिल,

\VS{9}“आः जिं छिमित, लिपा वइपिं छिमि सन्‍तानयात,

\VS{10}अले छिपिंलिसे जहाजं पिहांवःपिं फुक्‍क झंगःत, लहीपिं व जंगली पशुत व पृथ्‍वीइ दुपिं प्राणीतलिसे जिं बाचा चिने।

\VS{11}जिं छिपिंलिसे बाचा चिने, आः हाकनं खुसिबाः वयाः सुं हे प्राणी सी मखु, आः हाकनं खुसिबाः वयाः पृथ्‍वी नाश जुइ मखु।”


\par }{\PP \VS{12}परमेश्‍वरं धयादिल, “जिं छिमित व फुक्‍क प्राणीलिसे सदांया लागि चिनागु बाचाया चिंकथं

\VS{13}जिं सुपाँचय् थःगु इन्‍द्रेणी तयाबी। थ्‍व जिं संसारलिसे चिनागु बाचाया चिं जुइ।

\VS{14}गुबलय् जिं पृथ्‍वीया च्‍वय् सुपाँचं भुने, अले आकाशय् इन्‍द्रेणी खनेदइ,

\VS{15}उबलय् जिं छिमित व फुक्‍क प्राणीलिसे चिनागु बाचा लुमंके। पृथ्‍वीइ आः हाकनं खुसिबाः वयाः फुक्‍क प्राणीत सी मखु।

\VS{16}आकाशय् गुबलय् इन्‍द्रेणी खनेदइ, उकियात स्‍वयाः जिं पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍क प्राणीलिसे सदांया लागि चिनागु बाचा लुमंके।”

\VS{17}परमेश्‍वरं नोआयात हाकनं धयादिल, “पृथ्‍वीइ च्‍वंपिं फुक्‍क प्राणीलिसे चिनागु बाचाया चिं थ्‍व हे खः।”


\par }{\SH नोआ व वया काय्‌पिं
\par }
{\PP \VS{18}नोआलिसें जहाजं पिहांवःपिं वया काय्‌पिं शेम, हाम व येपेत खः। (हाम कनानया बौ खः।)

\VS{19}नोआया थुपिं स्‍वम्‍ह काय् पृथ्‍वीया फुक्‍क मनूतय् तापाःबाज्‍यापिं खः।


\par }{\PP \VS{20}नोआं बुँज्‍या यात। दक्‍वसिबय् न्‍हापां दाखमा प्‍यूम्‍ह नोआ खः।

\VS{21}छन्‍हु व दाखमद्य त्‍वनाः काय्‌काः पचिंनांगा थःगु पालय् द्यनाच्‍वन।

\VS{22}कनानया बौ हामं बौयात पचिनांगां खनाः पिने वयाः थः दाजुपिन्‍त कन।

\VS{23}अले शेम व येपेतं थःपिनिगु ब्‍वहलय् गा छपु पाछायाः लिखतं वनाः थः बौयात त्‍वपुयाबिल। फस्‍वयाच्‍वंगुलिं इमिसं बौम्‍हय्‌सिया पचिनांगागु म्‍ह मखं।


\par }{\PP \VS{24}दाखमद्यं त्‍वःतेवं नोआ दन अले दक्‍वसिबय् चीधीम्‍ह काय्‌नं थःत छु यात धयागु सीकल।

\VS{25}अले वं धाल,

\par }{\Q “कनानयात सराः लायेमा।

\par }{\QB व थः दाजुकिजाया दासया नं दास जुइ।”


\par }{\PP \VS{26}वं हानं धाल,

\par }{\Q “शेमया परमप्रभुयात धन्‍य धा।

\par }{\QB कनान शेमया दास जुइ।


\par }{\Q \VS{27}परमेश्‍वरं येपेतयात थकायेमा।

\par }{\QB वं शेमया पालय् बासं च्‍वनेदयेमा।

\par }{\Q कनान येपेतया दास जुइ।”


\par }{\PP \VS{28}खुसिबाः वयाः ३५० दँ तक नोआ म्‍वात।

\VS{29}अले गुसः व न्‍यय्‌दँय् (९५०) व सित।




\par }\Chap{10}{\SH नोआया सन्‍तान
\par }
{\R १ इति १०:१–११:३२

\par }{\PP \VerseOne{1}नोआया काय्‌पिं शेम, हाम व येपेतया सन्‍तानया खँ थथे दु। थुपिं खुसिबाः वःगुया लिपा बूगु खः।


\par }{\SH येपेतया सन्‍तान
\par }
{\PP \VS{2}येपेतया काय्‌पिं – गोमेर, मागोग, मादे, यावान, तूबल, मेशेक व तीरास।


\par }{\PP \VS{3}गोमेरया काय्‌पिं – अशकनज, रीपत व तोगर्मा।


\par }{\PP \VS{4}यावानया काय्‌पिं – एलीशाह, तर्शीश, कित्तीम व रोदानीम।

\VS{5}थुमिपाखें हे समुद्र सिथय् च्‍वनीपिं मनूत न्‍यनावन। थुकथं येपेतया सन्‍तान थीथी थाय्, भाय्, जात व जाति जुयाः न्‍यनावन।


\par }{\SH हामया सन्‍तान
\par }
{\PP \VS{6}हामया काय्‌पिं – कूश, मिश्रइम, पूत व कनान।


\par }{\PP \VS{7}कूशया काय्‌पिं – सेबा, हवीला, सब्‍ता, रामाह व सब्‍तका। रामाहया काय्‌पिं – शेबा व ददान।


\par }{\PP \VS{8}कूशया निम्रोद धाःम्‍ह काय् नं दु। पृथ्‍वीइ न्‍हापांम्‍ह बल्‍लाःम्‍ह मनू व हे खः।

\VS{9}परमप्रभुया मिखाय् व छम्‍ह तसकं बल्‍लाःम्‍ह शिकारी खः। धापू हे नं दु, “निम्रोद थें परमप्रभुया मिखाय् बल्‍लाःम्‍ह शिकारी” धकाः।

\VS{10}वं थःगु राज्‍ययात दक्‍वसिबय् न्‍हापां बेबिलोन, एरेक, अक्‍कद व कल्‍नेहंनिसें न्‍ह्याकल। थ्‍व फुक्‍क शिनार देशय् लाः।

\VS{11}अनं हे व अश्‍शूर धाःथाय् वन। अन वं निनवे, रहोबोत-इर व कालह शहर दय्‌कल।

\VS{12}अनंलि वं निनवे व तःधंगु शहर कालहया दथुइ रेसेन शहर दय्‌कल।


\par }{\PP \VS{13}मिश्रइमया काय्‌पिं – लूदी, अनामी, लहाबी, नप्‍तूही,

\VS{14}पत्रुसी, कस्‍लूही व कप्‍तोरी खः। कस्‍लूहीपाखें पलिश्‍तीत पिहां वल।


\par }{\PP \VS{15}कनानं सीदोनयात बुइकल।

\VS{16}कनान हित्ती, यबूसी, एमोरी, गिर्गशी

\VS{17}हिव्‍वी, अरकी, सिनी

\VS{18}अर्वादी, समारी व हमातीतय् तापाःबाज्‍या खः। अनंलि कनानया सन्‍तान न्‍ह्याथासं न्‍यनावन।

\VS{19}थुकथं कनान वंशयागु लागा सीदोनंनिसें दच्‍छिनपाखे गाजाया लिक्‍क च्‍वंगु गरार तक, पुर्बपाखे सदोम, गमोरा, अदमा व लाशाया लिक्‍क च्‍वंगु सबोयीम तक थ्‍यन।


\par }{\PP \VS{20}हामया सन्‍तान थथःगु थीथी जात, जाति, भाय् व थाय्‌कथं च्‍वनाच्‍वन।


\par }{\SH शेमया सन्‍तान
\par }
{\PP \VS{21}येपेतया तःधीम्‍ह दाजु शेमया नं काय्‌पिं बुल। शेम एबेरया फुक्‍क सन्‍तानया तापाःबाज्‍या खः।


\par }{\PP \VS{22}शेमया काय्‌पिं – एलाम, अश्‍शूर, अर्पक्षद, लूद व अराम खः।


\par }{\PP \VS{23}अरामया काय्‌पिं – ऊज, हुल, गेतेर व मेशेक खः।


\par }{\PP \VS{24}अर्पक्षदं शेलहयात बुइकल। शेलहं एबेरयात बुइकल।


\par }{\PP \VS{25}एबेरया निम्‍ह काय् दत। तःधीम्‍हसिया नां पेलेग\FTNT{*}{{\FR 10:25 }{\FR{१०:२५
}}{\FQ{पेलेग
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व खँग्‍वः ब्‍वथलेगु खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} खः। थ्‍वयागु हे इलय् पृथ्‍वीइ मनूत बायावंगु खः। वया किजाया नां योक्तान खः।


\par }{\PP \VS{26}योक्तानं अल्‍मोदद, शेलेप, हसर्मवित, येरह

\VS{27}हदोरम, ऊजाल, दिक्‍ला

\VS{28}ओबाल, अबमाएल, शेबा

\VS{29}ओपीर, हवीला व योबाबयात बुइकल। थुपिं फुक्‍कं योक्तानया काय्‌पिं खः।

\VS{30}इमिगु थाय्‌बाय् मेशांनिसें पुर्बया सपारा धाःगु पहाड तक थ्‍यंगु खः।


\par }{\PP \VS{31}शेमया थुपिं सन्‍तानत थथःगु जात जाति, थीथी भाय् व थाय्‌कथं च्‍वनाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{32}नोआया काय्‌पिनि सन्‍तान कथहं थुपिं हे खः। खुसिबाः वःगु लिपा थुपिं हे थीथी जात जातियापिं जुयाः पृथ्‍वीइ न्‍यनावन।




\par }\Chap{11}{\SH बाबेलया धरहरा
\par }
{\PP \VerseOne{1}उबलय् पृथ्‍वी न्‍यंक मनूतय्‌सं छगू हे भाय् व छगू हे कथंया खँग्‍वः छ्यलीगु खः।

\VS{2}पुर्बपाखे न्‍ह्यज्‍याज्‍यां वंबलय् इपिं शिनार देशया छगू मैदानय् थ्‍यन। अले अन हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{3}इमिसं थःथवय् खँ ल्‍हात, “आः झीसं अप्‍पा दय्‌काः मिइ छुये।” अले इमिसं ल्‍वहंया थासय् अप्‍पा व चाया थासय् अलकत्रा छ्यल।

\VS{4}अले इमिसं धाल, “आः छगू शहर दय्‌के, अले स्‍वर्ग तक थ्‍यनीगु धरहरा दय्‌काः झीगु नां तये। थुकथं झी पृथ्‍वी न्‍यंक छ्यालब्‍याल जुइ मखु।”


\par }{\PP \VS{5}परमप्रभु मनूतय्‌सं दय्‌काच्‍वंगु शहर व धरहरा स्‍वयेत कुहां झाल।

\VS{6}अले वय्‌कलं धयादिल, “थुपिं फुक्‍क छगू हे जातियापिं व छगू हे भाय् ल्‍हाइपिं जुयाच्‍वन। थ्‍व ला इमिसं यायेत्‍यंगु ज्‍याया शुरु जक खः। आवंलि थुमिसं मनंतुंगु न्‍ह्यागुं याये फइ।

\VS{7}कुहां वनेनु, अले झीसं इमिगु भाय्‌यात ल्‍वाकःबुकः याये। अले इमिसं थवंथवय् धाःगु खँ थुइ मखु।”


\par }{\PP \VS{8}थुकथं परमप्रभुं इमित पृथ्‍वी न्‍यंक छ्यालब्‍याल यानाबिल। अले इमिसं व शहर दय्‌केगु ज्‍या त्‍वःतल।

\VS{9}अथे जुयाः उगु शहरयागु नां बाबेल\FTNT{*}{{\FR 11:9 }{\FR{११:९
}}{\FQ{बाबेल
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व धयागु खँग्‍वः ल्‍वाकःबुकः खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} च्‍वन। छाय्‌धाःसा परमप्रभुं अन मनूतय्‌गु भाय्‌यात ल्‍वाकःबुकः यानादीगु खः, अले इमित पृथ्‍वी न्‍यंक छ्यालब्‍याल यानादीगु खः।


\par }{\SH शेमया सन्‍तान
\par }
{\PP \VS{10}शेमया सन्‍तानया खँ थथे दु –

\par }{\PP खुसिबाः वःगु निदँ लिपा सच्‍छिदँ दुबलय् शेमया अर्पक्षद धाःम्‍ह काय् बुल।

\VS{11}अनंलि व मेगु ५०० दँ म्‍वात। वया मेमेपिं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।


\par }{\PP \VS{12}अर्पक्षद स्‍विन्‍यादँ दुबलय् वया शेलह नांयाम्‍ह काय् बुल।

\VS{13}अनंलि व मेगु ४०३ दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।


\par }{\PP \VS{14}शेलह स्‍विदँ दुबलय् वया एबेर नांयाम्‍ह काय् बुल।

\VS{15}अनंलि व मेगु ४०३ दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।


\par }{\PP \VS{16}एबेर स्‍वीपेदँ दुबलय् वया पेलेग नांयाम्‍ह काय् बुल।

\VS{17}अनंलि व मेगु ४३० दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।


\par }{\PP \VS{18}पेलेग स्‍विदँ दुबलय् वया रऊ नांयाम्‍ह काय् बुल।

\VS{19}अनंलि व मेगु २०९ दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।


\par }{\PP \VS{20}रऊ स्‍विनिदँ दुबलय् वया सरूग नांयाम्‍ह काय् बुल।

\VS{21}अनंलि व मेगु २०७ दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।


\par }{\PP \VS{22}सरूग स्‍विदँ दुबलय् वया नाहोर नांयाम्‍ह काय् बुल।

\VS{23}अनंलि व २०० दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।


\par }{\PP \VS{24}नाहोर निइगुदँ दुबलय् वया तेरह नांयाम्‍ह काय् बुल।

\VS{25}अनंलि व मेगु ११९ दँ म्‍वात। वया मेमेपिं नं काय्‌पिं व म्‍ह्याय्‌पिं बुल।


\par }{\PP \VS{26}तेरह ७० दँ दुबलय् वया अब्राम, नाहोर व हारान नांयापिं काय्‌पिं बुल।


\par }{\SH तेरहया सन्‍तान
\par }
{\PP \VS{27}तेरहया खँ थथे दु – व अब्राम, नाहोर व हारानया बौ खः। हारानया काय् लोत खः।

\VS{28}हारान वया बौ तेरह म्‍वानाच्‍वंबलय् हे थः बूगु थाय् ऊरय् सित। थ्‍व थाय् कल्‍दीतय्‌गु खः।

\VS{29}अब्रामं साराईलिसे ब्‍याहा यात। नाहोरं हारानया म्‍ह्याय् मिल्‍कालिसे ब्‍याहा यात। हारान यिस्‍काया नं बौ खः।

\VS{30}साराई थारिम्‍ह मिसा खः। वया मस्‍त मदु।


\par }{\PP \VS{31}तेरह थःकाय् अब्राम, हारानया काय् थः छय् लोत, अब्रामया कलाः थः भौ साराईयात ज्‍वनाः कनानपाखे वनेत कल्‍दीतय्‌गु शहर ऊर त्‍वःतावन। तर इपिं हारान शहरय् थ्‍यनाः अन हे च्‍वन।

\VS{32}तेरह २०५ दँ दुबलय् अन हे मन्‍त।




\par }\Chap{12}{\SH परमप्रभुं अब्रामयात ल्‍ययादीगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}परमप्रभुं अब्रामयात धयादिल, “छ थः बूगु दे, थःथिति व थः बौया छेँ त्‍वःताः जिं क्‍यनेत्‍यनागु देशय् हुँ।


\par }{\Q \VS{2}“जिं छंगुपाखें तःधंगु जाति दय्‌के बी,

\par }{\QB जिं छन्‍त आशिष बी।

\par }{\Q जिं छन्‍त नांजाःम्‍ह मनू दय्‌के,

\par }{\QB अले छंगुपाखें मेपिन्‍त आशिष बीके।


\par }{\Q \VS{3}छन्‍त आशिष ब्‍यूपिन्‍त जिं नं आशिष बी,

\par }{\QB छन्‍त सराः ब्‍यूपिन्‍त जिं नं सराः बी।

\par }{\Q छपाखें हे संसारय् च्‍वंपिं

\par }{\QB दक्‍व जातितय्‌सं आशिष काइ।”


\par }{\PP \VS{4}परमप्रभुं हुँ धकाः धयादीगु थासय् अब्राम वन। लोत नं व नाप वन। अब्रामं हारान त्‍वःतूबलय् व ७५ दँ क्‍यनाच्‍वंम्‍ह खः।

\VS{5}अब्राम थः कलाः साराई, थः काय्‌चा लोत व हारानय् थःयाके दुगु दक्‍व सम्‍पत्ति, दास-दासीत ज्‍वनाः कनानपाखे वन।

\VS{6}अब्राम व देश जुयाः शकेमय् थ्‍यंकः वल। अन इपिं मोरे धाःगु थासय् सिमा क्‍वय् बाय् च्‍वन। अबलय् थ्‍व थाय् कनानीतय्‌गु खः।


\par }{\PP \VS{7}अले परमप्रभुं अब्रामयाथाय् झायाः धयादिल, “जिं थ्‍व देश छिमि सन्‍तानयात बी।” अले अब्रामं वयाथाय् झाःम्‍ह परमप्रभुया लागि अन छगू वेदी दय्‌कल।

\VS{8}अनंलि व छगू पहाडपाखे वनाः अन पाल ग्‍वयाः च्‍वन। थ्‍व पहाडया पच्‍छिमपाखे बेथेल व पुर्बपाखे ऐ धयागु थाय् लाः। अन वं परमप्रभुया निंतिं छगू वेदी दय्‌काः परमप्रभुयात प्रार्थना यात।

\VS{9}थुकथं व थाय् थासय् जुयाः नेगेव पाखे स्‍वयाः वनाच्‍वन।


\par }{\SH अब्राम व साराई मिश्र देशय्
\par }
{\PP \VS{10}अबलय् अन तसकं अनिकाल जूगुलिं अब्राम छुं ईया लागि मिश्र देशय् च्‍वंवन।

\VS{11}मिश्र देशय् थ्‍यनिथें च्‍वंकाः वं थः कलाः साराईयात धाल, “छ तसकं बांलाः।

\VS{12}मिश्र देशय् च्‍वंपिन्‍सं छन्‍त खन कि, ‘थ्‍व ला वया कलाः खनि’ धकाः धाइ। अले इमिसं जितः स्‍याइ, छन्‍त धाःसा स्‍याइ मखु।

\VS{13}उकिं छं छ जिमि केहेँ खः धकाः धा। अले इमिसं छंगु लागि जितः बांलाक व्‍यवहार याइ, जितः नं स्‍याइ मखु।”


\par }{\PP \VS{14}अब्राम मिश्र देशय् थ्‍यंबलय् अन च्‍वंपिन्‍सं वया कलाःयात तसकं बांलाःम्‍ह खन।

\VS{15}दरबारया मनूतय्‌सं वयात खनाः इमिसं फारोयाथाय् वनाः वयागु तारिफ यात। अले वयात दरबारय् यंकल।

\VS{16}फारों वयागु लागि अब्रामयात बांलाक व्‍यवहार यात। अब्रामयात सा, फै, गधा, ऊँट व दास-दासीत बिल।


\par }{\PP \VS{17}परमप्रभुं अब्रामया कलाः साराईया कारणं फारो व वया परिवारयात ततःधंगु ल्‍वय् छ्वयाहल।

\VS{18}अले फारों अब्रामयात सःताः ब्‍वःबिल, “छं जितः छु यानागु? छं व थः कलाः खः धकाः छाय् मधयागु?

\VS{19}छं छाय् वयात छिमि केहेँ धकाः धयागु? उकिं जिं वयात थः कलाः यायेत थन हयागु खः। थ्‍व छिमि कलाः खः, थ्‍वयात ज्‍वनाः हुँ।”

\VS{20}अनंलि फारों थः मनूतय्‌त वया बारे उजं बिल। अले इमिसं वयात, वया कलाः व वयाके दुगु फुक्‍कं सम्‍पत्तिनापं अनं छ्वल।




\par }\Chap{13}{\SH अब्राम व लोत बायावंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}अब्राम व वया कलाः थःपिन्‍के दुगु फुक्‍क ज्‍वनाः मिश्र देशं नेगेव पाखे वन। लोत नं इपिं नाप वन।

\VS{2}अब्राम तसकं तःमिम्‍ह खः। वयाके यक्‍व फै-च्‍वलय् व सा द्वहं, लुँ व वहः दु।

\VS{3}अब्राम नेगेवया थाय् थासय् जुयाः बेथेल व ऐया दथुइ लाःगु थासय् थ्‍यंकः वल।

\VS{4}न्‍हापा वं अन वेदी दय्‌का थकूगु खः। अन वं परमप्रभुयात प्रार्थना यात।


\par }{\PP \VS{5}इपिं नाप वंम्‍ह लोतयाके नं यक्‍व फै-च्‍वलय्, सा द्वहं व पाल दु।

\VS{6}थुकिं यानाः इपिं निम्‍हं नापं च्‍वनेत अन थाय् मगात। इपिं लिसे यक्‍व फै-च्‍वलय् दुगुलिं इमित अन नापं च्‍वनेत मछिन।

\VS{7}अब्राम व लोतया पशु जवाःतय् दथुइ ल्‍वापु नं जुल। अबलय् अन कनानीत व परिज्‍जीत नं च्‍वनाच्‍वंगु खः।


\par }{\PP \VS{8}उकिं अब्रामं लोतयात धाल, “थुकथं झी व झी जवाःतय् दथुइ ल्‍वापु जुइगु बांलाः मजू। झी ला थःलाःपिं खः।

\VS{9}छंगु लागि माक्‍व थाय् छंगु न्‍ह्यःने दु। उकिं झी आः बायाः वने। छ खव पाखे वंसा जि जवपाखे वने, छ जवपाखे वंसा जि खव पाखे वने।”


\par }{\PP \VS{10}लोतं प्‍यखें स्‍वल। वं यर्दनया ब्‍यासि सोअर शहर तक हे परमप्रभुया क्‍यब थें व मिश्र देश थें वाउँसे च्‍वंगु खन। थ्‍व परमप्रभुं सदोम व गमोरायात नाश याये न्‍ह्यःया खँ खः।

\VS{11}उकिं लोतं थःगु लागि यर्दन ब्‍यासि ल्‍यल। अले व पुर्बपाखे स्‍वयाः वन। थुकथं इपिं बाल।

\VS{12}अब्राम कनानय् हे च्‍वन। लोत जक यर्दन ब्‍यासिया थीथी शहरय् च्‍वंवन। व सदोम तक थःगु पाल ग्‍वयाः च्‍वंवन।

\VS{13}सदोमया मनूत तसकं दुष्‍ट व परमप्रभुया विरोधय् पाप यानाजुइपिं खः।


\par }{\PP \VS{14}अब्राम व लोत बाये धुंकाः परमप्रभुं अब्रामयात धयादिल, “पुर्ब, पच्‍छिम, उत्तर, दच्‍छिन प्‍यखें स्‍व।

\VS{15}जिं छन्‍त व छिमि सन्‍तानयात छं खँक्‍व जग्‍गा बी। थ्‍व सदां छंगु हे जुइ।

\VS{16}जिं छिमि सन्‍तानयात पृथ्‍वीया धू थें यक्‍व दय्‌काबी। पृथ्‍वीया धू ल्‍याः खाये फुम्‍हय्‌सिनं जक छिमि सन्‍तान ल्‍याः खाये फइ।

\VS{17}दँ, देया न्‍यंकभनं हुँ, छाय्‌धाःसा जिं छन्‍त थ्‍व फुक्‍क बीत्‍यनागु दु।”


\par }{\PP \VS{18}अब्रामं थःगु पाल ल्‍ह्ययाः हेब्रोनय् मम्रें पिनाथकूगु सिमा दुथाय् पाखे च्‍वंवन। अन वं परमप्रभुया लागि छगू वेदी दय्‌कल।




\par }\Chap{14}{\SH अब्रामं लोतयात त्‍वःतकाहःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}थुबलय् हे शिनारया जुजु अम्रापेल, एल्‍लासारया जुजु अर्योक, एलामया जुजु कदोर्लाओमेर व गोयीमया जुजु तिदालं

\VS{2}सदोमया जुजु बेरा, गमोराया जुजु बिर्शा, अदमाया जुजु शिनाब, सबोयीमया जुजु शेमेबेर व बेलाया (लिपाया सोअर) जुजुलिसें लडाइँ यात।

\VS{3}इपिं फुक्‍क सिद्दीम अर्थात मृत सागरया ब्‍यासिइ मुन।

\VS{4}झिंनिदँ तक जुजु कदोर्लाओमेरं क्‍वत्‍यलातःगु खः, झिंस्‍वदँय् इमिसं विद्रोह यात।


\par }{\PP \VS{5}झिंप्‍यदँय् कदोर्लाओमेर व नाप दुपिं जुजुपिन्‍सं वयाः अस्‍तेरोत कर्णेमया रपाईतय्‌त, हामया जुजीतय्‌त, शावेकिर्यातैमया एमीतय्‌त

\VS{6}अथवा होरीतय्‌त सेइरया पहाडंनिसें एल-पारानया मरुभूमि तक थःगु अधीनय् काल।

\VS{7}अनंलि इपिं लिहां वल। अले एन-मिशपातय् (लिपा कादेश) वनाः अमालेकीतय्‌गु फुक्‍क देश व हासेसोन-तामारया फुक्‍क एमोरीतय्‌त नं थःगु अधीनय् काल।


\par }{\PP \VS{8}सदोम, गमोरा, अदमा, सबोयीम व बेलाया (लिपाया सोअर) जुजुपिन्‍सं सिद्दीम ब्‍यासिइ वयाः

\VS{9}एलामया जुजु कदोर्लाओमेर, गोयीमया जुजु तिदाल, शिनारया जुजु अम्रापेल, एल्‍लासारया जुजु अर्योकया विरोधय् ल्‍वायेत मुन। प्‍यम्‍ह जुजुया विरोधय् न्‍याम्‍ह।

\VS{10}अन सिद्दीम ब्‍यासिइ थाय् थासय् अलकत्राया गाः दुगुलिं सदोम व गमोराया जुजुपिं बिस्‍युं वंबलय् इमि गुलिं मनूत अलकत्रा गालय् कुतुंवन, ल्‍यंदुपिं जक पहाडपाखे बिस्‍युं वन।

\VS{11}थुपिं प्‍यम्‍ह जुजुपिन्‍सं सदोम व गमोराया फुक्‍क सम्‍पत्ति व नसाज्‍वलं तकं लाकाः यंकल।

\VS{12}इमिसं सदोमय् च्‍वनाच्‍वंम्‍ह अब्रामया काय्‌चा लोत व वयागु सम्‍पत्तिनापं यंकल।


\par }{\PP \VS{13}लडाइँनं बिस्‍युं वःम्‍ह छम्‍हय्‌सिनं वयाः हिब्रू अब्रामयात थ्‍व खँ कन। उबलय् व एमोरी मम्रें पिनाथकूगु सिमात दुथाय् च्‍वनाच्‍वंगु खः। उबलय् व मम्रेया दाजु एश्‍कोल व आनेरलिसे मिले जुयाः च्‍वनाच्‍वंगु खः।


\par }{\PP \VS{14}अब्रामं थः काय्‌चा लोतयात ज्‍वना यंकूगु खँ न्‍यनाः थःथाय् हे बूपिं व ल्‍वायेगु सय्‌कातःपिं स्‍वसः व झिंच्‍याम्‍ह दासतय्‌त थःलिसें ब्‍वनाः शत्रुतय्‌त ख्‍याख्‍यां दान तक हे थ्‍यंकः वन।

\VS{15}अब्रामं थः मनूतय्‌त पुचः पुचः दय्‌काः चान्‍हय् प्‍यखेरं हमला यानाः इमित बुकाछ्वत। अले दमस्‍कसया उत्तर पाखे च्‍वंगु होबा तक्‍क लिनाछ्वत।

\VS{16}वं थः काय्‌चा लोत व वयागु सम्‍पत्ति लिसें शत्रुतय्‌सं त्‍याकाः यंकूपिं मिसात, मिजंत फुक्‍क लितहल।


\par }{\SH मल्‍कीसेदेकं अब्रामयात आशिष ब्‍यूगु
\par }
{\PP \VS{17}अब्राम कदोर्लाओमेर व व नाप दुपिं जुजुपिन्‍त त्‍याकाः वये धुंकाः सदोमया जुजु वयात नापलायेत शावेया ब्‍यासिइ वल। थ्‍व थाय्‌यात “जुजु बेसी” नं धाः।


\par }{\PP \VS{18}शालेमया जुजु मल्‍कीसेदेक मरि व दाखमद्य ज्‍वनाः वल। व दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरया पुजाहारी खः।

\VS{19}वं अब्रामयात थुकथं आशिष बिल,

\par }{\Q “जिं स्‍वर्ग व पृथ्‍वी दय्‌कादीम्‍ह

\par }{\QB दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरया नामं छन्‍त आशिष बी।


\par }{\Q \VS{20}दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरयात तःधंकी,

\par }{\QB गुम्‍हय्‌सिनं छिमि शत्रुतय्‌त छंगु ल्‍हातय् लःल्‍हानादिल।”

\par }{\PP अले अब्रामं थःम्‍हं हःगु फुक्‍क झिब्‍वय् छब्‍व वय्‌कःयात बिल।


\par }{\PP \VS{21}सदोमया जुजुं अब्रामयात धाल, “जितः मनूत जक ब्‍यु, धनसम्‍पत्ति छं थःम्‍हं हे ति।”


\par }{\PP \VS{22}अब्रामं सदोमया जुजुयात लिसः बिल, “स्‍वर्ग व पृथ्‍वी दय्‌कूम्‍ह दक्‍वसिबय् तःधंम्‍ह परमेश्‍वरयात जिं बचं बियागु दु,

\VS{23}जिं छिगु सुका बापु तकं काये मखु। मखुसा ला छिं, ‘अब्रामयात जिं तःमि यानाबिया’ धकाः धाइ।

\VS{24}जिमि मनूतय्‌सं नःगु बाहेक जितः छुं नं म्‍वाः। बरु जिनापं वःपिं आनेर, एश्‍कोल व मम्रेयागु भाग जक इमित बियादिसँ।”




\par }\Chap{15}{\SH परमेश्‍वरं अब्रामलिसे बाचा चिनादीगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}थथे जूगुयां छुं ई लिपा परमप्रभुं अब्रामयात दर्शन बियाः थथे धयादिल,

\par }{\Q “ग्‍याये मते अब्राम।

\par }{\QB जिं छन्‍त बचय् याये।

\par }{\QB जिं छन्‍त तःधंगु सिरपाः बी।”


\par }{\PP \VS{2}अब्रामं लिसः बिल, “हे परमप्रभु परमेश्‍वर, मचा हे मदय्‌क छिं जितः छु तःधंगु सिरपाः बियादी? जि सी धुंकाः जिगु फुक्‍क सम्‍पत्ति दमस्‍कसयाम्‍ह एलीएजरं काइ।

\VS{3}छिं जितः छम्‍ह हे मचा बियामदी। अले जिम्‍ह थ्‍व दासं जिगु फुक्‍क सम्‍पत्ति काइ।”


\par }{\PP \VS{4}अले परमप्रभुं वयात धयादिल, “एलीएजर छंगु सम्‍पत्ति काइम्‍ह मनू जुइ मखु। छं थः हे काय् दइ। अले छंगु फुक्‍क हक वं हे काइ।”

\VS{5}परमप्रभुं अब्रामयात पिने हयाः धयादिल, “आकाशय् स्‍व, अले नगुत ल्‍याः खाना स्‍व, छं ल्‍याः खाये फु ला?” वय्‌कलं हानं धयादिल, “छं सन्‍तान नं उलि हे दइ।”


\par }{\PP \VS{6}अले अब्रामं परमप्रभुयात विश्‍वास यात। परमप्रभुं वयात धर्मी मनूया ल्‍याखय् तयादिल।


\par }{\PP \VS{7}वय्‌कलं वयात धयादिल, “छन्‍त थ्‍व थाय् बीत कल्‍दीतय्‌गु ऊरं थन हयाम्‍ह परमप्रभु जि हे खः।”


\par }{\PP \VS{8}अब्रामं धाल, “परमप्रभु परमेश्‍वर, थ्‍व थाय् जिगु जुइ धकाः जिं गय् यानाः सीकेगु?”


\par }{\PP \VS{9}परमप्रभुं धयादिल, “जितः स्‍वदँ दुम्‍ह सा छम्‍ह, स्‍वदँ दुम्‍ह च्‍वलय् छम्‍ह, स्‍वदँ दुम्‍ह छम्‍ह फै, छम्‍ह सुकुभत्तु व छम्‍ह मचाम्‍ह बखुं हति।”

\VS{10}अब्रामं फुक्‍कं हल। अले वं इमित बाम्‍हय् लाक्‍क पालाः निकू निकू यानाः जवय् खवय् लाकाः तयाबिल। वं सुकुभत्तु व बखुंयात धाःसा निकू मयाः।

\VS{11}गिद्धत स्‍यानातःपिं पशुपंछिया ला नयेत कुहां वःबलय् अब्रामं इमित ख्‍यानाछ्वत।


\par }{\PP \VS{12}निभाः बीथे च्‍वंकाः अब्रामयात छुं हे मचाय्‌क न्‍ह्यः वय्‌काबिल। अले वयात तसकं ख्‍वातुगु व ग्‍यानापुगु खिउँनं त्‍वपुल।

\VS{13}अले परमप्रभुं अब्रामयात धयादिल, “थ्‍व खँ थुइकाति, छिमि सन्‍तान कर्पिनिगु देशय् परदेशी जुयाः च्‍वंवने माली, अले इपिं अन प्‍यसः दँ तक दास दासी जुयाः क्‍वत्‍यय्‌काः च्‍वनेमाली।

\VS{14}जिं इमित दास दासी याःपिं जातियात सजाँय बी। अले इपिं अनं यक्‍व धनसम्‍पत्ति ज्‍वनाः पिहां वइ।

\VS{15}छ जक छिमि तापाःबाज्‍यापिन्‍थाय् याउँक च्‍वंवनी। गाक्‍क बुरा जुइ धुंकाः छन्‍त थुनेयनी।

\VS{16}प्‍यंगू पुस्‍ता लिपा छिमि सन्‍तान थन लिहां वइ। उबलय्‌तक एमोरीतय्‌गु पाप जाइ मखुनि।”


\par }{\PP \VS{17}निभाः बिनाः खिउँसे च्‍वन। अबलय् अब्रामं निब्‍व थलाः तयातःगु लाया दथुं कुँ पिहां वयाच्‍वंगु छगः मकः व च्‍यानाच्‍वंगु मिप्‍वाः छप्‍वाः वंगु खन।

\VS{18}अबलय् हे परमप्रभुं अब्रामलिसे थुकथं बाचा चिनादिल, “जिं छिमि सन्‍तानयात मिश्र देशयागु खुसिंनिसें तःधंगु खुसि यूफ्रेटिसतकयागु थ्‍व देशत बियागु दु –

\VS{19}केनी, कनज्‍जी, कदमोनी,

\VS{20}हित्ती, परिज्‍जी, रपाई,

\VS{21}एमोरी, कनानी, गिर्गाशी व यबूसीतय्‌गु देश।”




\par }\Chap{16}{\SH अब्राम, हागार व इश्‍माएल
\par }
{\PP \VerseOne{1}अब्रामया कलाः साराईया पाखें मस्‍त मदु। वया छम्‍ह हागार धाःम्‍ह मिश्र देशयाम्‍ह दासी दु।

\VS{2}साराईनं अब्रामयात धाल, “परमप्रभुं जितः छम्‍ह हे मचा बियामदी। उकिं जिम्‍ह दासीयाथाय् वनाः व नाप द्यँ। वयापाखें सां जितः सन्‍तान दइ ला।” अब्रामं साराईनं धाःगु खँ न्‍यन।

\VS{3}साराईनं मिश्र देशयाम्‍ह थः दासी हागारयात हयाः थः भाःत अब्रामयात कलाः यायेत लःल्‍हाना बिल। अब्राम कनानय् वयाच्‍वंगु झिदँ लिपा थ्‍व जूगु खः।


\par }{\PP \VS{4}अब्राम हागारयाथाय् वन। अले हागारया प्‍वाथय् दत। हागारं थः प्‍वाथय् दुगु सीवं थः मालिकनी साराईयात क्‍वह्यंकाहल।

\VS{5}अले साराईनं अब्रामयात धाल, “जितः जूगु दुःख फुक्‍क छिं यानाः जूगु खः। जिं हे छितः थः दासी लःल्‍हाना बियागु खः। आः वं थः प्‍वाथय् दत धयागु सिसांनिसें जितः क्‍वह्यंकाहल। आः परमप्रभुं हे छिगु व जिगु न्‍याय यानादी।”


\par }{\PP \VS{6}अब्रामं धाल, “छंम्‍ह दासी छंगु हे ल्‍हातिइ दु। छं छु याये मास्‍तेवः वयात अथे हे या।” अले साराईनं हागारयात दुःख बीगु यात। थुकिं यानाः हागार अनं बिस्‍युं वन।


\par }{\PP \VS{7}परमप्रभुया दूतं वयात मरुभूमिइ शूरपाखे वनेगु लँय् लाःगु लःया मुहान दुथाय् नापलात।

\VS{8}अले वयात न्‍यनादिल, “साराईया दासी हागार, छ गनं वयागु, अले गन वनेत्‍यनागु?”

\par }{\PP वं लिसः बिल, “जि थः मालिकनी साराईपाखें बिस्‍युं वनाच्‍वनागु खः।”


\par }{\PP \VS{9}अले परमप्रभुया दूतं वयात धाल, “छ थः मालिकनीयाथाय् हे लिहां हुँ, अले वयागु हे अधीनय् च्‍वँ।”

\VS{10}परमप्रभुया दूतं हाकनं धाल,

\par }{\Q “जिं छिमि सन्‍तानयात

\par }{\QB ल्‍याः खाये मफयेक यक्‍व दय्‌काबी।”


\par }{\PP \VS{11}वं धाल,

\par }{\Q “छं आः प्‍वाथय् दु।

\par }{\QB छं छम्‍ह काय् बुइकी।

\par }{\Q अले वयागु नां इश्‍माएल\FTNT{*}{{\FR 16:11 }{\FR{१६:११
}}{\FQ{इश्‍माएल
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थ्‍व खँग्‍वः परमेश्‍वरं न्‍यनादी खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} तइ।

\par }{\QB छाय्‌धाःसा परमप्रभुं छ ख्‍वःगु न्‍यनादीगु दु।


\par }{\Q \VS{12}मनूतय्‌गु दथुइ व जंगली गधा थें जुइ।

\par }{\QB व सकसिगुं विरोधय् दनी।

\par }{\Q अले सकलें वयागु विरोधय् दनी।

\par }{\QB व वया थःथितिपिं फुक्‍कलिसे अलग जुइ।”


\par }{\PP \VS{13}हागारं धाल, “जिं धात्‍थें हे परमप्रभुयात खना। अले वय्‌कःयात खनेधुंकाः नं जि म्‍वाना हे च्‍वना।” अले वं परमप्रभुयात थथे धकाः नां तल, “जितः स्‍वइम्‍ह परमप्रभु।”

\VS{14}उकिं मनूतय्‌सं कादेश व बेरेदया दथुइ लाःगु बुंगाःचायात बेअर-लहै-रोइ\FTNT{†}{{\FR 16:14 }{\FR{१६:१४
}}{\FQ{बेअर-लहै-रोइ
}}{\FT{थुकिया अर्थ खः जितः स्‍वइम्‍ह म्‍वानाच्‍वंम्‍हय्‌सिया बुंगाःचा।}}} धकाः नां तल।


\par }{\PP \VS{15}हागारं काय् बुइकल। अब्रामं हागारया पाखें दुम्‍ह थः काय्‌या नां इश्‍माएल तल।

\VS{16}उबलय् अब्राम चयखुदँ (८६) दुम्‍ह खः।




\par }\Chap{17}{\SH अब्रामया नां अब्राहाम तयादीगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}अब्राम गुइगुदँ दुबलय् परमप्रभु अब्रामयाथाय् खनेदय्‌कः झाल। अले वयात धयादिल, “जि दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमेश्‍वर खः। जिं धाःथें या, अले दोष मदय्‌क जु।

\VS{2}जिं छलिसे छगू बाचा ची। जिं छिमि सन्‍तानयात ल्‍याः खाये मफयेक यक्‍व दय्‌काबी।”


\par }{\PP \VS{3}अब्राम बँय् भ्‍वपुल। परमेश्‍वरं धयादिल,

\VS{4}“जिं छलिसे थ्‍व बाचा चिनागु जुल, छ यक्‍व जातितय् अबु जुइ।

\VS{5}छंगु नां आः अब्राम मखु, अब्राहाम जुइ। छाय्‌धाःसा जिं छन्‍त यक्‍व जातितय् अबु यानाबियागु दु।

\VS{6}जिं छन्‍त यक्‍व सन्‍तान बी। लिपा इपिं ततःधंगु जाति जुइ। गुलिं ला जुजु नं जुइ।

\VS{7}जिं छ व छिमि सन्‍तानलिसे चिनागु बाचा सदांया लागि म्‍वाकातये, छाय्‌धाःसा जि छं व इमि परमेश्‍वर खः।

\VS{8}जिं छन्‍त व इमित छ आः च्‍वंवयाच्‍वंगु कनानया फुक्‍क बँ सदां सदांया लागि बी। अले जि इमि परमेश्‍वर जुइ।”


\par }{\SH म्‍हय् चिं तःगुया बाचा
\par }
{\PP \VS{9}परमेश्‍वरं अब्राहामयात हानं धयादिल, “छं व छिमि सन्‍तानं जिगु बाचायात सदां मानय् यानाच्‍वनेमाः।

\VS{10}छं व छिमि सन्‍तानं मानय् यायेमाःगु जिगु बाचा छु धाल धाःसा, छिमि काय्‌मचा धाक्‍वसिनं म्‍हय् चिं तयेमाः।

\VS{11}आवंनिसें छिमि मिजंमस्‍त फुक्‍कसिनं म्‍हय् चिं तयेमाः। थ्‍व हे छंगु व जिगु दथुइ चिनागु बाचाया चिं जुइ।

\VS{12}आवंनिसें छिमि मिजंमस्‍तय्‌सं च्‍यान्‍हु दुखुन्‍हु म्‍हय् चिं तयेमाः। थथे छिमिगु छेँय् बूपिं थः मस्‍तय्‌त जक मखु, पिनें न्‍यानाहःपिन्‍त नं यायेमाः।

\VS{13}फुक्‍कसिनं म्‍हय् चिं तयेमाः। थुकथं जिगु बाचा छिमिगु म्‍हय् सदांया लागि दयाच्‍वनी।

\VS{14}सुं नं मिजंनं म्‍हय् चिं मतल धाःसा व जिम्‍ह मनू जुइ मखु, छाय्‌धाःसा वं जिलिसें बाचा च्‍यूगु दइ मखु।”


\par }{\SH अब्राहामयात काय् बीगु बाचा चिनादीगु
\par }
{\PP \VS{15}परमेश्‍वरं अब्राहामयात हानं धयादिल, “आवंनिसें छं छिमि कलाःयात साराई धकाः धाये मते, आवंलि वयागु नां सारा जुल।

\VS{16}जिं वयात आशिष बी। जिं वयापाखें छन्‍त काय् छम्‍ह बी। जिं वयात आशिष बी। अले व यक्‍वः जातितय् मां जुइ। वया गुलिखे सन्‍तान जुजु जुइ।”


\par }{\PP \VS{17}अब्राहाम बँय् भ्‍वपुल। अले मनं मनं थथे धयाः न्‍हिल, “सच्‍छिदँ (१००) दुम्‍ह मनूपाखें नं सन्‍तान दइ ला? गुइदँ दये धुंकाः नं सारां मचा बुइकी ला?”

\VS{18}वं परमेश्‍वरयात धाल, “इश्‍माएलयात हे छिगु आशिष बियादीसां ज्‍यूनि।”

\VS{19}परमेश्‍वरं धयादिल, “मखु, छिमि कलाः सारां काय् बुइकी। अले वयागु नां इसहाक ति। जिं जिगु बाचा व अले वया सन्‍तानलिसे चिने। थ्‍व बाचा सदांया लागि जुइ।

\VS{20}छं इश्‍माएलया खँ न्‍ह्यथंगु जिं न्‍यनेधुन। उकिं जिं वयात नं आशिष बी। अले वयात यक्‍व मस्‍त व सन्‍तान बी। व झिंनिम्‍ह शासकतय् अबु जुइ। जिं वया सन्‍तानयागु छगू तःधंगु जाति दय्‌काबी।

\VS{21}जिगु बाचा धाःसा इसहाकलिसे जुइ। वयात सारां दच्‍छि लिपा थ्‍व हे इलय् बुइकी।”

\VS{22}वलिसे खँ ल्‍हाये सिधय्‌काः परमेश्‍वर अब्राहामयात त्‍वःताः झाल।


\par }{\PP \VS{23}उखुन्‍हु हे अब्राहामं थःकाय् इश्‍माएल, थःगु छेँय् बूपिं व न्‍यानाहःपिं फुक्‍क दासत व थःगु छेँय् च्‍वंपिं फुक्‍क मिजंपिन्‍त यंकाः परमेश्‍वरं धयादी थें म्‍हय् चिं तय्‌कल।


\par }{\PP \VS{24}म्‍हय् चिं तःबलय् अब्राहाम गुइगुदँ दुम्‍ह खः।

\VS{25}अले वया काय् इश्‍माएल झिंस्‍वदँ दुम्‍ह खः।

\VS{26}अब्राहाम व वया काय् इश्‍माएल निम्‍हसिनं छन्‍हुं हे म्‍हय् चिं तल।

\VS{27}अले वया छेँय् च्‍वंपिं फुक्‍क मिजंत, वयागु छेँय् बूपिं दास व न्‍यानाहःपिं दासत फुक्‍कसिनं इपिं नापं म्‍हय् चिं तल।




\par }\Chap{18}{\SH स्‍वम्‍ह पाहां
\par }
{\PP \VerseOne{1}छन्‍हु न्‍हिनय् तांन्‍वःबलय् अब्राहाम मम्रेया सिमा क्‍वय् च्‍वंगु थःगु पालया लुखाय् च्‍वना च्‍वंबलय् परमप्रभु वयाथाय् खनेदय्‌कः झाल।

\VS{2}अब्राहामं थस्‍वःबलय् स्‍वम्‍ह मनू थःगु न्‍ह्यःने दनाच्‍वंगु खन। वं काचा काचां दनाः इमित नापलाः वन। अले बँय् थ्‍यंक क्‍वछुनाः भ्‍वपुल।


\par }{\PP \VS{3}अले वं धाल, “हे जिमि प्रभु, कृपा तयाः छिकपिनि थ्‍व दासयाथाय् दुमस्‍वसे झाये मते।

\VS{4}जिं लः हये, छिकपिनि तुति सिलादिसँ। अले सिमा क्‍वय् झासु लनादिसँ।

\VS{5}छिकपिन्‍सं जिथाय् झायाः जितः तःधंकादिल। जिं मरि हये। नयाः त्‍यानु लंकादिसँ। अले बुलुहुं झासँ।”

\par }{\PP इमिसं धाल, “ज्‍यू, छं स्‍वयाः या।”


\par }{\PP \VS{6}अब्राहामं पालय् दुने ब्‍वाँय् वनाः सारायात धाल, “याकनं न्‍याफा भिंगु छ्वचुं न्‍हायाः मरि छु।”

\VS{7}अले वं द्वहंतय्‌गु पुचलय् दुहां वनाः छम्‍ह द्वहंचा ल्‍ययाः च्‍यःयात बिल। वं याकनं वयागु ला दय्‌काः हल।

\VS{8}अनंलि अब्राहामं ला नापं धौ व दुरु हयाः इमिगु न्‍ह्यःने न्‍ह्यच्‍याकल। इमि नयाच्‍वंबलय् व इमिगु नापं सिमा क्‍वय् दनाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{9}इमिसं न्‍यन, “छिमि कलाः सारा ग्‍व?”

\par }{\PP वं लिसः बिल, “दुने पालय्।”


\par }{\PP \VS{10}अले परमप्रभुं धयादिल, “जि दच्‍छि लिपा थ्‍व हे इलय् थन लिहां वये। उबलय् छिमि कलाः साराया मचा दये धुंकी।”

\par }{\PP सारां वय्‌कःया लिउने पालया लुखाय् च्‍वनाः न्‍यनाच्‍वन।

\VS{11}अब्राहाम व सारा तसकं बुराबुरी जुइ धुंकल। साराया मचाबुइकेगु ई नं पुलेधुंकल।

\VS{12}उकिं सारां मनमनं न्‍हिलाः मतिइ तल, “जि नं बुरी जुइ धुंकल, अले जिमि भाःत नं बुरा जुइ धुंकल। जिं आः थ्‍व सुख कायेफइ तिनि ला?”


\par }{\PP \VS{13}अले परमप्रभुं अब्राहामयात धयादिल, “सारां छाय् न्‍हिलाः ‘जि थथे बुरी जुइ धुंकाः नं मचा दइतिनि ला’ धकाः धाःगु?

\VS{14}परमप्रभुया लागि थाकुगु धयागु छु दु? जि दच्‍छि लिपा जिं धयागु इलय् छन्‍थाय् लिहां वये। उबलय् साराया काय् दये धुंकी।”


\par }{\PP \VS{15}सारा ग्‍यात। अले वं धाल, “मखु, जि मन्‍हिला।”

\par }{\PP अले वय्‌कलं धयादिल, “मखु, छ न्‍हिउगु हे खः।”


\par }{\SH अब्राहामं सदोमया लागि बिन्‍ति याःगु
\par }
{\PP \VS{16}पाहांत वनेत दन। अले सदोमपाखे स्‍वयाः वन। अब्राहाम नं इमित लँय् तक तःवन।


\par }{\PP \VS{17}अले परमप्रभुं मतिइ तयादिल, “जिं यायेत्‍यनागु ज्‍या अब्राहामयात मसीक याये ला?

\VS{18}अब्राहाम छगू तःधंगु व बल्‍लाःगु जाति जुइ। अले पृथ्‍वीया फुक्‍क जातिं वयापाखें हे आशिष काइ।

\VS{19}जिं वयात ल्‍ययागुलिं वं थः मस्‍तय्‌त व सन्‍तानयात खःगु व भिंगु ज्‍या यानाः परमप्रभुया लँय् जुइत उजं बिइ। थुकिं हे परमप्रभुं अब्राहामलिसे चिनादीगु बाचा पूवंके फइ।”


\par }{\PP \VS{20}अले परमप्रभुं धयादिल, “सदोम व गमोराया विरोधय् यक्‍व सः थ्‍वयेधुंकल। इमिगु पाप तसकं तःधनेधुंकल।

\VS{21}उकिं इमित पाः याःथें इमिसं यानाच्‍वंगु खः कि मखु स्‍वयेत जि कुहां वने।”


\par }{\PP \VS{22}निम्‍ह मनू सदोमपाखे स्‍वयाः वन, अब्राहाम धाःसा परमप्रभुया न्‍ह्यःने दनाच्‍वन।

\VS{23}अले अब्राहामं परमप्रभुया लिक्‍क वनाः धाल, “छिं मभिंपिं मनूतय्‌त नाश यायेबलय् भिंपिं मनूतय्‌त नं नाश यानादी ला?

\VS{24}गनं नेय्‌म्‍ह भिंपिं मनूत दुसा व नेय्‌म्‍ह भिंपिं मनूतय्‌गु बिचाः मयासें व थाय्‌यात नं नाश यानादी ला?

\VS{25}छिं मभिंपिं मनूतलिसें भिंपिं मनूतय्‌त नं स्‍यानादी मखु। थथे जुल धाःसा ला भिंपिन्‍सं नं मभिंपिन्‍सं थें हे सजाँय फये मालिगु जुल। संसारया न्‍याय याइम्‍हय्‌सिनं खःकथं न्‍याय यानामदी ला?”


\par }{\PP \VS{26}परमप्रभुं धयादिल, “सदोम शहरय् नेय्‌म्‍ह जक भिंपिं मनूत दुसां जिं इमिगु लागि फुक्‍कसित त्‍वःताबी।”


\par }{\PP \VS{27}अब्राहामं हानं धाल, “जि ला थ्‍व पृथ्‍वीया धू व नौ जक जूसां जिं प्रभुलिसे थुकथं खँ ल्‍हायेफुगु दु।

\VS{28}छुं जुयाः सदोमय् पिइन्‍याम्‍ह जक भिंपिं मनूत दुसा छिं शहर छगुलिं नाश यानादी ला?”

\par }{\PP परमप्रभुं धयादिल, “पिइन्‍याम्‍ह जक भिंपिं मनूत दत धाःसां जिं शहरयात नाश याये मखु।”


\par }{\PP \VS{29}अब्राहामं धाल, “पिइम्‍ह जक भिंपिं मनूत दत धाःसा लय्?”

\par }{\PP परमप्रभुं धयादिल, “पिइम्‍हया लागि जक जूसां जिं शहरयात नाश याये मखु।”


\par }{\PP \VS{30}अब्राहामं धाल, “जिं हाकनं न्‍ह्यसः यात धकाः तंचायादी मते प्रभु, व शहरय् स्‍विम्‍ह जक भिंपिं मनूत दत धाःसा छिं छु यानादी?”

\par }{\PP वय्‌कलं धयादिल, “स्‍विम्‍ह जक दत धाःसां जिं नाश याये मखु।”


\par }{\PP \VS{31}अब्राहामं हानं धाल, “जिं प्रभुयाके हाकनं न्‍यनेगु आँट याये फइ ला? निइम्‍ह जक भिंपिं मनूत दत धाःसा छिं छु यानादी?”

\par }{\PP परमप्रभुं धयादिल, “निइम्‍ह जक दत धाःसां जिं शहरयात नाश याये मखु।”


\par }{\PP \VS{32}दक्‍वसिबय् लिपा अब्राहामं हाकनं धाल, “जिं हाकनं छकः न्‍यने प्रभु, तंम्‍वयादी मते। अन झिम्‍ह जक भिंपिं मनूत दत धाःसा लय्?”

\par }{\PP वय्‌कलं धयादिल, “झिम्‍ह जक भिंपिं मनू दत धाःसां जिं शहरयात नाश याये मखु।”


\par }{\PP \VS{33}अब्राहामलिसे खँ ल्‍हाये धुंकाः परमप्रभु अनं झाल। अले अब्राहाम नं थःगु थासय् लिहां वन।




\par }\Chap{19}{\SH पापया शहर सदोम
\par }
{\PP \VerseOne{1}उखुन्‍हु हे बहनिइ लोत सदोम शहरया ध्‍वाखाय् फ्‍यतुनाच्‍वंबलय् उपिं हे निम्‍ह स्‍वर्गदूतत सदोमय् वल। इमित खनाः लोतं दना वनाः बँय् थ्‍यंक क्‍वछुनाः धाल –

\VS{2}“दया यानाः छिकपिनि दासया छेँय् झासँ। अन हे तुति सिलादिसँ। अले चा च्‍वनादिसँ। अले कन्‍हय् सुथय् दनाः झासँ।”

\par }{\PP इमिसं वयात धाल, “मखु, थौं चच्‍छि जिपिं सतलय् हे च्‍वने।”


\par }{\PP \VS{3}लोतं इमिसं ज्‍यू मधातले कर यानां च्‍वन। अले इपिं व नापं छेँय् वन। वं मरि व भ्‍वय् ज्‍वरय् यात। अले इमिसं नल।

\VS{4}इपिं द्यों वने न्‍ह्यः सदोमया फुक्‍क मनूत, ल्‍याय्‌म्‍ह व बुरा, फुक्‍क मिजंत वयाः लोतया छेँ घेरय् यात।

\VS{5}अले लोतया नां कयाः ततःसलं हाल, “बहनिइ छन्‍थाय् वःपिं मनूत ग्‍व? इमित पिने हजि। जिमित इपिं नाप द्यनेब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{6}लोत पिने वन, अले खापा तित।

\VS{7}अले वं धाल, “पासापिं, थज्‍याःगु मभिंगु ज्‍या याये मते।

\VS{8}जि ब्‍याहा मजूनिपिं निम्‍ह म्‍ह्याय्‌पिं दु। जिं इमित पिने हयाबी, अले छिमि यत्‍थे या। थुपिं मनूतय्‌त छता छुं याये मते। इपिं जिगु छेँय् वःपिं पाहांत खः।”


\par }{\PP \VS{9}इमिसं धाल, “जिमिगु लँ त्‍वःति। पिनें वःम्‍ह मनू जुयाः नं जिमित उजं बीम्‍ह का थ्‍व! आः जिमिसं इमित स्‍वयाः छन्‍त बांमलाःगु ज्‍या यानाबी।” थथे धयाः हुलं लोतयात घ्‍वानाः खापा तछ्याः वन।


\par }{\PP \VS{10}दुने च्‍वंपिं निम्‍ह मनूतय्‌सं ल्‍हाः पित हयाः लोतयात दुने सालाः काल। अले खापा तिनाबिल।

\VS{11}इमिसं लुखा पिने च्‍वंपिं ल्‍याय्‌म्‍ह, बुरा, फुक्‍कसित कां यानाबिल। थुकिं यानाः इमिसं लुखा लुइके मफुत।


\par }{\SH सदोम व गमोरा नाश जूगु
\par }
{\PP \VS{12}उपिं निम्‍ह मनूतय्‌सं लोतयात धाल, “थन छिमि सुं नं थः मनू काय्‌म्‍ह्याय्, जिलाजं व मेपिं दुसा इमित ब्‍वनाः थ्‍व शहरं बिस्‍युं हुँ।

\VS{13}छाय्‌धाःसा जिमिसं थ्‍व शहरयात नाश यायेत्‍यनागु दु। थनच्‍वंपिं मनूतय्‌गु बारे परमप्रभुं यक्‍व हे मभिंगु खँ न्‍यने धुंकल। उकिं वय्‌कलं जिमित थ्‍व शहरयात नाश यायेत छ्वयाहयादीगु खः।”


\par }{\PP \VS{14}अले लोतं पिने वनाः थः म्‍ह्याय्‌पिंलिसे ब्‍याहा याइपिं मनूतय्‌त धाल, “याकनं थ्‍व थाय् त्‍वःताः पिहां हुँ। परमप्रभुं थ्‍व शहरयात नाश यानादीत्‍यंगु दु।” वया जिलाजं जुइपिन्‍सं धाःसा वं ख्‍याः याःगु जुइ धकाः च्‍वन।


\par }{\PP \VS{15}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां निम्‍ह दूतं वयाः लोतयात थथे धयाः हथाय् चाय्‌कल, “थः कलाः व निम्‍ह म्‍ह्याय्‌पिं ज्‍वनाः याकनं पिहां हुँ। मखुसा परमप्रभुं थ्‍व शहर नाश यानादीबलय् छिपिं नं सी।”


\par }{\PP \VS{16}लोत धाःसा अथें च्‍वनाच्‍वन। उकिं निम्‍ह मनुखं लोत, वया कलाः व निम्‍ह म्‍ह्याय्‌पिनिगु ल्‍हाः ज्‍वनाः शहर पिने ब्‍वनाहल। छाय्‌धाःसा परमप्रभुं इमित दया यानादीगु दु।

\VS{17}शहरं पिने थ्‍यंकाः दूतं धाल, “थःगु ज्‍यान बचय् यायेत थनं बिस्‍युं हुँ, लिफः स्‍वये मते, थन गनं नं दी मते। पहाडपाखे बिस्‍युं हुँ। अले छिपिं बचय् जुइ।”


\par }{\PP \VS{18}लोतं धाल, “अथे धयादी मते, प्रभु।

\VS{19}छिकपिन्‍सं जिगु लागि तःधंगु ज्‍या यानादिल। जितः बचय् यानादिल। जि पहाडय् थ्‍यंक बिस्‍युं वने मफु। अन थ्‍यने न्‍ह्यः थ्‍व शहर नाश जुइ लाइ। अले जिपिं नं सी।

\VS{20}थनं नापसं छगू शहर दु। व शहर चिधं। जि व जिगु परिवार अन बचय् जुइ फइ। जितः अन हे छ्वयादिसँ।”


\par }{\PP \VS{21}इमिसं धाल, “ज्‍यू हुँ। जिं व शहरयात नाश याये मखु।

\VS{22}याकनं हुँ। छिपिं अन मथ्‍यंतले जिमिसं छुं याये मखु।” (लिपा थ्‍व शहरयागु नां सोअर च्‍वन।)


\par }{\PP \VS{23}लोत सोअरय् थ्‍यंबलय् निभाः त्‍वयेधुंकल।

\VS{24}अले परमप्रभुं सदोम व गमोरा शहरय् मि व गन्‍धकयागु वा गाय्‌कादिल।

\VS{25}वय्‌कलं उकिया जःखः च्‍वंगु गांतय्‌त व अन सःगु फुक्‍कं नाश यानादिल।

\VS{26}लँय् वँवं लोतया कलातं लिफः स्‍वःगुलिं व चियागु थां जुल।


\par }{\PP \VS{27}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां दनाः अब्राहाम थः परमप्रभुया न्‍ह्यःने दनाः खँ ल्‍हाथाय् वन।

\VS{28}वं सदोम व गमोराया फुक्‍क थासय् स्‍वल। अले वं अगलं कुँत्‍याः पिहां वयाच्‍वं थें व थासं कुँ पिहां वयाच्‍वंगु खन।


\par }{\PP \VS{29}थुकथं परमेश्‍वरं लोत च्‍वनाच्‍वंगु ब्‍यासीइ च्‍वंगु शहरयात नाश यानादीबलय् अब्राहामयात लुमंकादिल। अले लोतयात अनं बचय् यानाः हयादिल।


\par }{\SH मोआबी व अम्‍मोनीतय् पुर्खा
\par }
{\PP \VS{30}सोअरय् च्‍वने ग्‍याःगुलिं लोत थः निम्‍हं म्‍ह्याय्‌पिं ब्‍वनाः पहाडय् वनाः छगू गुफाय् च्‍वन।

\VS{31}छन्‍हु तःधीम्‍ह म्‍ह्याय्‌म्‍हं थः केहेंयात धाल, “झी बाः बुरा जुइ धुंकल। झीत ब्‍याहा याइपिं थ्‍व संसारय् सुं हे मिजंत मदु।

\VS{32}झी बाःयात दाखमद्य त्‍वंकाः वय्‌कः नापं द्यने नु। अले थः हे बौया पाखें मचा दय्‌के।”


\par }{\PP \VS{33}उखुन्‍हु चान्‍हय् इमिसं थः बौयात दाखमद्य त्‍वंकल। अले तःधीम्‍ह म्‍ह्याय् व नापं द्यन। दाखमद्यं तसकं काःगुलिं लोतं व द्योंवःगु व दनावंगु छुं हे मचाः।


\par }{\PP \VS{34}कन्‍हय् खुन्‍हु तताम्‍हय्‌सिनं केहेंम्‍हय्‌सित धाल, “म्‍हिगः बहनी जि बाःलिसे द्यना। थौं हाकनं दाखमद्य त्‍वंके नु। अले छ वय्‌कः नापं द्यँ। अले झी निम्‍हस्‍यां बाःपाखें मचा दइ।”

\VS{35}उखुन्‍हु चान्‍हय् नं इमिसं बौम्‍हय्‌सित दाखमद्य त्‍वंकल। अले चिधीम्‍ह म्‍ह्याय् वनाः बौम्‍हलिसे द्यन। दाखमद्य यक्‍व त्‍वंगुलिं लोतं व द्योंवःगु व दनावंगु छुं हे मचाः।


\par }{\PP \VS{36}थुकथं लोतया म्‍ह्याय्‌पिं निम्‍हस्‍यां थः हे बौया पाखें प्‍वाथय् दत।

\VS{37}तःधीम्‍ह म्‍ह्याय्‌या काय् बुल। वं वयागु नां मोआब तल। व थौंकन्‍हय्‌यापिं मोआबीतय् पुर्खा खः।

\VS{38}चिधीम्‍ह म्‍ह्याय्‌या नं काय् बुल। वं वयागु नां बेन-अमी तल। व थौंकन्‍हय्‌यापिं अम्‍मोनीतय् पुर्खा खः।




\par }\Chap{20}{\SH अब्राहाम, सारा व इसहाक
\par }
{\PP \VerseOne{1}अब्राहाम मम्रें नेगेव पाखे वनाः कादेश व शूरया दथुइ च्‍वन। अनंलि व गरारय् वनाः च्‍वन।

\VS{2}अन वं सकसितं थः कलाः सारायात थः केहेँ धकाः धाल। उकिं गरारया जुजु अबीमेलेकं सारायात थःथाय् यंकल।


\par }{\PP \VS{3}छन्‍हु चान्‍हय् म्‍हगसय् वयाः परमेश्‍वरं अबीमेलेकयात धयादिल, “छ आः याकनं सी, छाय्‌धाःसा छं हःम्‍ह मिसा ब्‍याहा जुइ धुंकूम्‍ह खः।”


\par }{\PP \VS{4}अबीमेलेकं सारायात थी तक नं मथ्‍यूनि। वं परमेश्‍वरयात धाल, “प्रभु! छिं निर्दोषपिं जातियात नं नाश यानादी ला? जिं छुं नं मस्‍यू।

\VS{5}अब्राहामं थःम्‍हं हे वयात ‘जिमि केहेँ’ धकाः धाल। अले वं नं ‘जिमि दाजु’ धकाः धाल। जिगु मतिइ मभिंगु छुं हे मदु, अले छुं द्वंकागु मदु।”


\par }{\PP \VS{6}परमेश्‍वरं वयात म्‍हगसय् धयादिल, “छं मभिंगु नुगलं थथे याःगु मखु धकाः जिं स्‍यू। उकिं जिं छन्‍त जिगु विरोधय् पाप यायेगुपाखें बचय् यानातयागु खः। उकिं हे जिं छन्‍त वयात थीके मबियागु खः।

\VS{7}आः छं व मिसायात वया भाःतयाथाय् लित यंकि। वया भाःत अगमवक्ता खः। वं छंगु लागि प्रार्थना यानाबी। अले छ सी मखु। छं वयात लित मयंकल धाःसा छ व छिमि मनूत फुक्‍कं सी।”


\par }{\PP \VS{8}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां अबीमेलेकं थः भारदारत फुक्‍कसित सःताः जूगु फुक्‍क खँ कन। थ्‍व न्‍यनाः इपिं फुक्‍कं ग्‍यात।

\VS{9}अले अबीमेलेकं अब्राहामयात सःताः न्‍यन, “छं जिमित छु यानागु? जिं छंगु छु स्‍यंकागु दु धकाः जितः व जिगु देशयात थपाय्‌धंगु द्वपं बीत्‍यनागु? छं जितः याये मज्‍यूगु ज्‍या यात।

\VS{10}छं छाय् थथे यानागु?”


\par }{\PP \VS{11}अब्राहामं धाल, “जिगु मतिइ थन च्‍वंपिन्‍सं परमेश्‍वरयात मानय् याइ मखु। अले जिमि कलाःयात यंकेत जितः स्‍याइ धकाः जिं थथे यानागु खः।

\VS{12}व जिमि केहेँ नं खः। व जिमि बाःया म्‍ह्याय् खःसां जिमि मांया धाःसा मखु। जिं वयात ब्‍याहा याना।

\VS{13}परमेश्‍वरं जितः जिमि बौया छेँ त्‍वःताः उखेंथुखें जुइम्‍ह यानादिसेंलि जिं सारायात ‘न्‍ह्याथाय् वंसां छं जितः दया यानाः जि छं दाजु खः धकाः धा’ धयागु खः।”


\par }{\PP \VS{14}अले अबीमेलेकं अब्राहामयात फैच्‍वलय्‌, साद्वहं व दासदासीत बिल। वया कलाः सारायात नं लित बिल।

\VS{15}वं अब्राहामयात धाल, “थ्‍व फुक्‍क जिगु दे खः। छ मंदुथाय् च्‍वँ।”

\VS{16}वं सारायात धाल, “छिमिसं छुं नं द्वंकूगु मदु धकाः सकसिनं सीमा धकाः जिं छिमि दाजुयात द्वःछि वहःया धिबा बियागु दु।”


\par }{\PP \VS{17}अब्राहामं परमेश्‍वरयात प्रार्थना यात। अले परमेश्‍वरं अबीमेलेक, वया कलाः व दासीतय्‌त नं लाय्‌कादिल। आः इपिं हानं मचा बुइकेफइपिं जुल।

\VS{18}छाय्‌धाःसा परमेश्‍वरं अब्राहामया कलाः साराया हुनिं यानाः अबीमेलेकया कलाः व वया दासीपिन्‍त मचा बुइके मफइपिं यानादीगु खः।




\par }\Chap{21}{\SH इसहाक बूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}परमप्रभुं सारायात थःम्‍हं बचं बियादी थें दया यानादिल, अले थःम्‍हं धया थें यानादिल।

\VS{2}अब्राहाम बुरा जुइ धुंकूसां परमेश्‍वरं धयादीगु हे इलय् सारां काय् बुइकल।

\VS{3}अब्राहामं वयागु नां इसहाक तल।

\VS{4}इसहाक च्‍यान्‍हु दुबलय् अब्राहामं परमेश्‍वरं धयादी थें वयात म्‍हय् चिं तय्‌कल।

\VS{5}इसहाक बूबलय् अब्राहाम सच्‍छिदँ दये धुंकूम्‍ह खः।


\par }{\PP \VS{6}अले सारां धाल, “परमेश्‍वरं जितः लसताः बियादिल। थ्‍व खँ न्‍यनीपिं सकलें जि नाप लय्‌ताइ।

\VS{7}आः तक अब्राहामयात सुनां जिं मचायात दुरु त्‍वंकी धकाः धायेफु। अय्‌नं जिं व बुरा जुइ धुंकाः वयापाखें काय् बुइका।”


\par }{\SH हागार व इश्‍माएलयात पितिनाछ्वःगु
\par }
{\PP \VS{8}मचा तःधिकः जुयावल। मचायात दुरुं छीखुन्‍हु अब्राहामं तःधंगु भ्‍वय् न्‍याय्‌कल।

\VS{9}छन्‍हु सारां हागारया काय् इश्‍माएलं थःकाय् इसहाकयात हाय्‌काच्‍वंगु खनाः

\VS{10}अब्राहामयात धाल, “व मिश्री दासी व वया काय्‌यात थनं पितिनाछ्व। व दासीया काय्‌नं जिकाय् इसहाकं थें छंगु सम्‍पत्ति कायेखनि मखु।”


\par }{\PP \VS{11}थ्‍व खं अब्राहामया नुगः मछिन। छाय्‌धाःसा इश्‍माएल नं वया थः हे काय् खः।

\VS{12}तर परमेश्‍वरं वयात धयादिल, “छं छिमि दासी कलाः व काय्‌या खँय् नुगः मछिंके मते। सारां धाःथें या। इसहाकया पाखें हे छिमि सन्‍तान न्‍ह्याइ।

\VS{13}अथेसां व दासी मिसाया मचा नं छं हे काय् जूगुलिं वयापाखें नं जिं छगू तःधंगु जाति दय्‌काबी।”


\par }{\PP \VS{14}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां अब्राहामं लः दुगु छेंगूया छगः थल व मरि हयाः हागारया ब्‍वहलय् तयाबिल। अले काय्‌म्‍हनापं वयात अनं छ्वयाबिल। इपिं बेर्शेबाया मरुभूमिइ उखेंथुखें जुयाः जुल।


\par }{\PP \VS{15}थलय् च्‍वंगु लः फुसेंलि हागारं काय्‌म्‍हय्‌सित छथाय् झालय् त्‍वःताः

\VS{16}थः तापाक्‍क वनाः फेतुत। थः काय्‌यात सीगु स्‍वये मफयाः वं थथे याःगु खः। अले व अन च्‍वनाः ह्वाँय्‌ह्वाँय् ख्‍वल।


\par }{\PP \VS{17}परमेश्‍वरं काय्‌म्‍ह ख्‍वःगु सः ताल। अले परमेश्‍वरया दूतं स्‍वर्गं हागारयात धयाहल, “छन्‍त छु दुःख जुल, हागार? ग्‍याये मते। परमेश्‍वरं छिमि काय् ख्‍वःगु ताये धुंकल।

\VS{18}दँ, वनाः छिमि काय्‌यात ल्‍हाः ज्‍वनाः थँ, अले वयात बल्‍लाक ज्‍वनाति। छाय्‌धाःसा जिं वयापाखें छगू तःधंगु जाति दय्‌के।”


\par }{\PP \VS{19}अले परमेश्‍वरं वयात छगू बुंगाःचा क्‍यनादिल। वं वनाः छेंगूया म्‍हिचाय् लः तयाः थःकाय्‌यात त्‍वंकल।


\par }{\PP \VS{20}परमेश्‍वर वया काय्‌म्‍हलिसे हे च्‍वनादिल। व मरुभूमिइ हे च्‍वनाः तःधि जुल। अले धनुष वाण कय्‌केगुलिइ जाःम्‍ह जुल।

\VS{21}व पारान धाःगु मरुभूमिइ च्‍वनीगु खः। वया मामं वयात छम्‍ह मिश्रयाम्‍ह मिसा ब्‍याहा यानाबिल।


\par }{\SH अब्राहाम व अबीमेलेकया दथुइ जूगु सन्‍धि
\par }
{\PP \VS{22}थुबलय् हे अबीमेलेक व वया सेनापति पीकोलं अब्राहामयात धाल, “छिं यानादीगु न्‍ह्यागु ज्‍याय् नं छितः परमेश्‍वरं आशिष बियादिल।

\VS{23}छिं आः जितः परमेश्‍वरया न्‍ह्यःने जितः व जिमि काय्‌म्‍ह्याय्‌पिं व छय्‌छुइपिन्‍त गुबलें हे धोखा बी मखु धकाः पाफयादिसँ। जिं छिगु लागि गथे व्‍यवहार यानागु दु, छिं नं अथे हे जि व थः च्‍वनाच्‍वनागु देशलिसे व्‍यवहार यानादिसँ।”


\par }{\PP \VS{24}अब्राहामं धाल, “जिं पाफये।”

\VS{25}अले अब्राहामं अबीमेलेकया दासतय्‌सं लाकाकाःगु तुंयागु खँ न्‍ह्यथन।


\par }{\PP \VS{26}अले अबीमेलेकं धाल, “थ्‍व खँ जिं थौं हे तिनि न्‍यना। छिं थ्‍व खँ न्‍हापा हे छाय् धयामदिया? जिं मस्‍यू थथे सुनां यात।”


\par }{\PP \VS{27}अले अब्राहामं अबीमेलेकयात सा द्वहं व फै हयाबिल। थुकथं इपिं निम्‍हसिया दथुइ छगू सन्‍धि जुल।

\VS{28}अब्राहामं थःगु फैतय्‌गु पुचलं न्‍हय्‌म्‍ह भ्‍याःचात चीकल।

\VS{29}अले अबीमेलेकं धाल, “छिं छुकिया निंतिं थुपिं फैचात अलग्‍ग तयादियागु?”


\par }{\PP \VS{30}अब्राहामं लिसः बियाः धाल, “थ्‍व न्‍हय्‌म्‍ह भ्‍याःचात कयादिसँ। थुकिं थ्‍व तुं जिं म्‍हुयागु खः धकाः साक्षी बी।”

\VS{31}थुकथं व थाय्‌यागु नां बेर्शेबा जुल। छाय्‌धाःसा इमिसं अन सन्‍धि याःगु खः।


\par }{\PP \VS{32}बेर्शेबाय् सन्‍धि याये धुंकाः अबीमेलेक व वया सेनापति पीकोल पलिश्‍तीतय्‌गु देशय् लिहां वन।

\VS{33}अब्राहामं बेर्शेबाय् तितिसिमा छमा पित। अले परमप्रभु सदां दयाच्‍वनीम्‍ह परमेश्‍वरया नां कयाच्‍वन।

\VS{34}अब्राहाम तःन्‍हु तक पलिश्‍तीतय्‌गु देशय् च्‍वन।




\par }\Chap{22}{\SH अब्राहामयात जाँचय् याःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}छुं ई लिपा परमेश्‍वरं अब्राहामयात जाँचय् यायेत सःतादिल, “अब्राहाम!”

\par }{\PP वं लिसः बिल, “प्रभु, जि थन हे दु।”


\par }{\PP \VS{2}परमेश्‍वरं धयादिल, “छिमि काय्, छं तसकं माया यानातःम्‍ह याकः काय् इसहाकयात ज्‍वनाः मोरीयाहया देशय् हुँ। जिं अन छगू पहाड क्‍यने, अन हे छं जिगु लागिं छिमि काय्‌यात होमबलि ब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{3}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां दनाः अब्राहामं मि च्‍याकेत सिँ फाल, गधाया म्‍हय् काठी चित। अले थःकाय् इसहाक व निम्‍ह दासयात ज्‍वनाः परमेश्‍वरं धयादी पाखे वन।

\VS{4}स्‍वन्‍हु दुखुन्‍हु अब्राहामं तापाक्‍कं व थाय् खन।

\VS{5}वं थः दासतय्‌त धाल, “छिपिं थन हे गधालिसे च्‍वँ। जि व जिमि काय् हुंकन वनाः प्रार्थना यानाः वये।”


\par }{\PP \VS{6}अब्राहामं इसहाकया ब्‍वहलय् होमबलि बीगु सिँ पाछाय्‌कल, थःम्‍हं मि व चुपि ज्‍वन। अले इपिं निम्‍हं नापं वन।

\VS{7}इसहाकं थः बौ अब्राहामयात धाल, “बाः”।

\par }{\PP अब्राहामं धाल, “छु जुल, पुता?”

\par }{\PP “झीके मि व सिँ ला दु, होमबलि बीत भ्‍याःचा ग्‍व लय्?”


\par }{\PP \VS{8}अब्राहामं धाल, “पुता, परमेश्‍वरं हे झीत होमबलि बीगु लागिं भ्‍याःचा बी।” थुकथं इपिं नापं वनाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{9}परमेश्‍वरं वयात धयादीगु थासय् थ्‍यंकाः अब्राहामं छगू वेदी दय्‌काः उकी सिँ पँचित। अले थःकाय्‌यात न्‍याक्‍क चिनाः वेदी दुगु सिँपँय् थ्‍यन।

\VS{10}वं थःकाय्‌यात स्‍यायेत चुपि पिकाल।

\VS{11}उबलय् हे स्‍वर्गं परमप्रभुया दूतं वयात सःतल, “अब्राहाम, अब्राहाम!”

\par }{\PP वं धाल, “जि थन दु।”


\par }{\PP \VS{12}दूतं धयाहल, “छं छिमि काय्‌यात ल्‍हाः ल्‍ह्वने मते, अले वयात छुं हे याये मते। जिं सिल, छ धात्‍थें हे परमेश्‍वरं धाःथे याइम्‍ह खः। छाय्‌धाःसा छं थः याकः काय्‌यात तकं वय्‌कःया लागि होमबलि बीत स्‍वल।”


\par }{\PP \VS{13}अब्राहामं उखेंथुखें स्‍वल। वं झालय् न्‍यकू तक्‍यनाच्‍वंम्‍ह भ्‍याःचा छम्‍ह खन। वं वयात ज्‍वनाहयाः थः काय्‌या पलेसा होमबलि बिल।

\VS{14}अब्राहामं व थाय्‌या नां “परमप्रभुं बियादी” तल। थौं तक नं मनूतय्‌सं “परमप्रभुं पर्वतय् बियादी” धकाः धायेगु याः।


\par }{\PP \VS{15}परमप्रभुया दूतं अब्राहामयात निकः खुसी स्‍वर्गं धयाहल –

\VS{16}“परमप्रभुं धयादीगु दु, जिं थःगु हे नामय् बाचा चिने। छं थथे जिगु लागिं थः याकः काय्‌यात तकं मधाःगुलिं जिं छन्‍त तःधंगु आशिष बी।

\VS{17}जिं छन्‍त आकाशय् च्‍वंगु नगु व फिसलय् च्‍वंगु फि थें यक्‍व सन्‍तान दय्‌काबी। इमिसं थः शत्रुतय्‌त बुकाः इमिगु शहर त्‍याकाकाइ।

\VS{18}छं जिं धाःथें याःगुलिं छिमि सन्‍तानपाखें संसारय् च्‍वंपिं फुक्‍कसिनं आशिष कायेखनि।”


\par }{\PP \VS{19}अब्राहाम व इसहाक थःपिनि दासत दुथाय् लिहां वन। इपिं अनं बेर्शेबाय् वन। अले अब्राहाम अन हे च्‍वनाछ्वत।


\par }{\SH नाहोरया सन्‍तान
\par }
{\PP \VS{20}छन्‍हु अब्राहामं वया किजा नाहोरया नं मिल्‍काया पाखें च्‍याम्‍ह मस्‍त दये धुंकल धकाः सिल।

\VS{21}दक्‍वसिबय् तःधीम्‍ह ऊज, अनंलि बूज, आरामया बौ कमूएल,

\VS{22}केसेद, हजो, पिलदाश, यिदलाप व बतूएल।

\VS{23}थ्‍व बतूएल रिबेकाया बौ खः। थुपिं च्‍याम्‍ह काय्‌पिं अब्राहामया किजा नाहोरं मिल्‍काया पाखें बुइकूगु खः।

\VS{24}नाहोरया मथ्‍याःम्‍ह कलाः रूमा पाखें नं प्‍यम्‍ह मस्‍त दु – तेबह, गहम, तहस व माका।




\par }\Chap{23}{\SH सारा सीगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}सारा सच्‍छि व निइन्‍हय्‌दँ दुबलय्

\VS{2}कनानया किर्यत-अर्बा धाःथाय् सित (थौंकन्‍हय् हेब्रोन धाइ)। अब्राहाम व सीगुया दुःखं च्‍वन।


\par }{\PP \VS{3}वं हित्तीतय्‌थाय् वनाः धाल,

\VS{4}“जि छिकपिन्‍थाय् पिनें वयाः च्‍वनाच्‍वनागु खः। जिमि कलाःयात थुनेत जिके छकू नं बुँ मदु। उकिं जितः छकू बुँ मियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{5}इमिसं धाल,

\VS{6}“हे प्रभु, न्‍यनादिसँ, छि छम्‍ह तःधंम्‍ह मनू खः। छिं थः कलाःयात थुनेत दक्‍वसिबय् बांलाःगु बुँ ल्‍ययादिसँ। जिपिं सुनानं मज्‍यू धाये मखु।”


\par }{\PP \VS{7}अले अब्राहामं दनाः इमिगु न्‍ह्यःने क्‍वछुनाः धाल,

\VS{8}“छिकपिन्‍सं जितः जिमि कलाःयात थन हे थुनेबीगु खःसा सोहोरया काय् एप्रोनयात

\VS{9}वयागु बुँनापं च्‍वंगु मक्‍पेला धाःगु गुफा जितः म्‍यु धयाबियादिसँ। जिं तूगु धिबा पुलाबी, अले छिकपिं फुक्‍कं साक्षी जुइ।”


\par }{\PP \VS{10}एप्रोन अन हे हित्तीतलिसे शहरया ध्‍वाखाय् च्‍वनाच्‍वंगु खः। वं अन च्‍वनाच्‍वंपिं फुक्‍कसिनं तायेक धाल,

\VS{11}“मखु, जिमि प्रभु, जिं छितः व गुफा जक मखु, फुक्‍क बुँ हे बी। थः मनूतय् न्‍ह्यःने हे व फुक्‍कं जिं छितः सीम्‍ह थुनेत सितिकं बी।”


\par }{\PP \VS{12}अब्राहाम हाकनं छकः हित्तीतय् न्‍ह्यःने क्‍वछुत।

\VS{13}अले फुक्‍कसिनं तायेक एप्रोनयात धाल, “जिं व फुक्‍क बुँ धिबा पुलाः न्‍याये। जिं पुलागु धिबा कयादिसँ। अले जिं थः कलाःयात अन थुने।”


\par }{\PP \VS{14}एप्रोनं अब्राहामयात धाल –

\VS{15}“प्रभु, बुँया मू ला प्‍यसःकू वहःया म्‍वहः जक खः। थुलिचिया लागि झी छु हालाच्‍वनेगु? सीम्‍ह थुनादिसँ।”


\par }{\PP \VS{16}अब्राहामं एप्रोनया खँ न्‍यन। अले वं अन दुपिं फुक्‍कसिया न्‍ह्यःने वयात प्‍यसः वहःया म्‍वहः बिल।


\par }{\PP \VS{17}थुकथं एप्रोनं मक्‍पेलाया मम्रे लिक्‍क च्‍वंगु थःगु बुँ व अन च्‍वंगु गुफा व सिमात फुक्‍कं

\VS{18}शहरया ध्‍वाखाय् मुं वयाच्‍वंपिं हित्तीत फुक्‍कसिया न्‍ह्यःने अब्राहामयात मिल।

\VS{19}अले अब्राहामं थः कलाः सारायात मम्रेया लिक्‍क च्‍वंगु कनान देशया मक्‍पेला गुफाय् थुन।

\VS{20}थुकथं हित्तीतय्‌गु बुँ व अन च्‍वंगु गुफा अब्राहामं सी थुनेगु थाय्‌कथं थःगु यानाः काल।




\par }\Chap{24}{\SH इसहाकयात भम्‍चा माःजूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}अब्राहाम तसकं बुरा जुइ धुंकल। वं याःगु दक्‍व ज्‍याय् परमप्रभुं आशिष बियादीगु दु।

\VS{2}अब्राहामं थः दक्‍वसिबय् पुलांम्‍ह व छेँय् फुक्‍क ज्‍या स्‍वइम्‍ह च्‍यःयात सःताः धाल –

\VS{3}“स्‍वर्ग व पृथ्‍वीया परमप्रभुया नामय् छं जिमि काय्‌यात थन कनानय् च्‍वंपिं मिस्‍त ब्‍याहा यानाबी मखु धकाः बचं ब्‍यु।

\VS{4}जिगु थःगु हे देशय् थः हे मनूतय्‌थाय् वनाः जिम्‍ह काय् इसहाकयागु लागि भम्‍चा हयाब्‍यु।”


\par }{\PP \VS{5}अले व च्‍यलं अब्राहामयात धाल, “जिं ल्‍ययाम्‍ह मिसा जि लिसे थन वये मखु धाःसा छु छिं थःकाय्‌यात छि गनं झायागु खः, व हे देशय् जिलिसें लित छ्वयादीगु खः ला?”


\par }{\PP \VS{6}अब्राहामं धाल, “छं जिमि काय्‌यात न्‍ह्याथे जूसां अन लित यंके मते।

\VS{7}जितः जिमि अबुया छेँ व जि बूगु देशं थन हयादीम्‍ह स्‍वर्गया परमप्रभु परमेश्‍वरं जिलिसें, ‘थ्‍व दे जिमि सन्‍तानयात बी’ धकाः बचं बियादीगु दु। वय्‌कलं छंगु न्‍ह्यः न्‍ह्यः थःम्‍ह छम्‍ह दूत छ्वयाहयादी। अले छं जिमि काय्‌या लागि भम्‍चा माले फइ।

\VS{8}छुं जुयाः व मिसां छलिसे वये मखु धकाः धाःसा छं थ्‍व बचं पूमवंकूसां ज्‍यू। जिमि काय्‌यात जक छं अन यंके मते।”

\VS{9}अले व च्‍यलं अब्राहामयात वं “छु छु धाःगु खः, फुक्‍क याये” धकाः बचं बिल।


\par }{\PP \VS{10}अनंलि व थः मालिकया झिम्‍ह ऊँट व थिकय् थिकय्‌गु कोसेलि ज्‍वनाः अब्राहामया किजा नाहोर च्‍वनाच्‍वंगु शहर अराम-नहरैमपाखे वन।

\VS{11}अन थ्‍यंकाः वं शहरं पिनेया छगः तुं लिक्‍क उँटतय्‌त झासु लंकेत त्‍वःतल। थुबलय् सन्‍ध्‍याकाः ई जुइ धुंकल। अले मिसामस्‍त लः काःवइगु ई नं जुइ धुंकल।


\par }{\PP \VS{12}वं मनमनं प्रार्थना यात, “हे जिमि मालिक अब्राहामया परमप्रभु परमेश्‍वर! दया यानाः थौं, जिगु ज्‍या तालाकादिसँ अले जिमि मालिक अब्राहामयात थःगु दया क्‍यनादिसँ।

\VS{13}शहरया मिसामस्‍त थन तुंथिइ लः काः वइन।

\VS{14}जिं इपिं मध्‍ये छम्‍हसित ‘जितः लः त्‍वनेत छंगु घःचा भचा क्‍वःछुकि’ धकाः धाये। वं जितः ‘भपि, जिं छिकपिनि उँटतय्‌त नं लः त्‍वंके’ धकाः धाल धाःसा छिं थः दास इसहाकयात ल्‍ययादीम्‍ह मिसा व हे खः धकाः सीकाकाये। अले छिं जिमि मालिकयात जिं बियागु बचं पूवंकादिल धकाः नं सीकाकाये।”

\VS{15-16}वं प्रार्थना याये सिमधय्‌वं हे छम्‍ह ब्‍याहा मजूनिम्‍ह बांलाःम्‍ह मिसा लः कायेत घः ज्‍वनाः वल। व मिसा अब्राहामया किजा नाहोरया काय् बतूएलया म्‍ह्याय् रिबेका खः। नाहोरया कलाः मिल्‍का खः। रिबेका वया न्‍ह्यःने जुयाः तुंथिइ वन। अले लः सालाः लिहां वनेत्‍यन।

\VS{17}वं ब्‍वाँय् वनाः वयात धाल, “जितः लः भचा त्‍वंकि लय्।”


\par }{\PP \VS{18}अले वं “ज्‍यू प्रभु, भपि” धकाः वयात घलं लः त्‍वंकल।

\VS{19}अले वं लः त्‍वने धुंकाः व मिसामचां धाल, “छिकपिनि उँटतय्‌त नं जिं लः त्‍वंके।”

\VS{20}वं याकनं याकनं फुक्‍क लः उँटतय् लः त्‍वनीगु थलय् प्‍वंकाबिल। अले इमि त्‍वने मगाःतले लः हयाबिल।


\par }{\PP \VS{21}परमप्रभुं ल्‍यःम्‍ह मिसामचा व हे खः कि मखु धकाः सीकेत वं नमवासे रिबेकां छु छु यात फुक्‍क स्‍वयाच्‍वन।

\VS{22}रिबेकां उँटतय्‌त लः त्‍वंकेधुंकाः वं थःम्‍हं ज्‍वनावःगु बच्‍छि शेकेल ति दुगु लुँयागु चाःचा व झिगू शेकेल ति दुगु निपा लुँयागु चुरि लिकयाः वयात बिल।


\par }{\PP \VS{23}अले वं धाल, “छ सुया म्‍ह्याय् खः? छिमिगु छेँय् जि व जिमि मनूतय्‌त चा च्‍वनेत थाय् दइ ला?”


\par }{\PP \VS{24}वं लिसः बिल, “जिमि बाः नाहोर व मिल्‍काया काय् बतूएल खः।

\VS{25}जिमिगु छेँय् छि व छिकपिनि मनूत च्‍वनेत थाय् दु। अले छिकपिनि उँटतय्‌त तयेत नं यक्‍व सु व नसा दु।”


\par }{\PP \VS{26}अले वं छ्यं क्‍वःछुकाः परमप्रभुयात प्रार्थना यात,

\VS{27}“जिमि मालिक अब्राहामया परमप्रभु धन्‍यम्‍ह खः। वय्‌कलं जिमि मालिकयात बियागु बचं पूवंकादिल। अले वय्‌कलं जितः तप्‍यंक हे जिमि मालिकया थःथितियाथाय् हयादिल।”


\par }{\PP \VS{28}रिबेकां थःगु छेँय् वनाः मां बौयात फुक्‍क खँ कन।

\VS{29-30}रिबेकाया दाजु लाबानं थः केहेँनं धाःगु खँ न्‍यनाः अले केहेँनं न्‍ह्यानातःगु चुरि व न्‍हाय्‌पनय् चाःचा खनाः याकनं पिने ब्‍वाँय् वनाः तुं लिक्‍क ऊँटत नाप दनाच्‍वंम्‍ह अब्राहामया च्‍यःयाथाय् थ्‍यंकः वन।

\VS{31}अले धाल, “परमप्रभुं आशिष बियातःम्‍ह छि जिगु छेँय् झासँ। थन पिने छाय् च्‍वनाच्‍वनादिया? जिं छिकपिन्‍त च्‍वनेत क्‍वथा अले उँटतय्‌त तयेत थाय् नं दय्‌कातयेधुन।”


\par }{\PP \VS{32}अब्राहामया च्‍यः लाबानलिसे वयागु छेँय् वन। लाबानं उँटतय्‌गु म्‍हय् च्‍वंगु कु क्‍वकाय्‌केबियाः इमित सु व नसा तयाबिल। अले अब्राहामया च्‍यः व वया मनूतय्‌त तुति सिलेत लः हयाबिल।

\VS{33}अनंलि इमित नसा हयाबिल। अब्राहामया च्‍यलं धाल, “जि थन छाय् वयागु धयागु खँ मकंतले जिं नये मखु।”

\par }{\PP लाबानं धाल, “धयादिसँ।”


\par }{\PP \VS{34}वं धाल, “जि अब्राहामया छम्‍ह च्‍यः खः।

\VS{35}परमप्रभुं जिमि मालिकयात तःधंगु आशिष बियादीगु दु। अले वय्‌कःयात तःमि नं यानादीगु दु। परमप्रभुं वय्‌कःयात ग्‍वाः ग्‍वाः फै-च्‍वलय्, सा द्वहं, ऊँट, गधाया नापं लुँ, वहः व दास-दासीत बियादीगु दु।


\par }{\PP \VS{36}“जिमि मालिकया कलाः साराया बुरी जुइ धुंकाः तकं मचा मबू। बुरी जुइ धुंकाः तिनि काय् छम्‍ह बुल। जिमि मालिकं वयात थःगु फुक्‍क सर्बय् बिल।

\VS{37}जिमि मालिकं जितः थःम्‍हं धाःथें यायेत पाःफय्‌कादिल। अले धयादिल, ‘छं जिमि काय्‌यात जि आः च्‍वनाच्‍वनागु कनान देशया सुं नं मिसा ब्‍याहा यानाबी मते।

\VS{38}बरु जिमि बाःया छेँ, जिमि थःथितितय् हे म्‍ह्याय्‌मचा छम्‍ह ल्‍ययाः हजि।’


\par }{\PP \VS{39}“अले जिं जिमि मालिकयाके न्‍यना, ‘जिं ल्‍ययाम्‍ह मिसां जिलिसें वये मखु धाःसा छु यायेगु लय्?’

\VS{40}वय्‌कलं धयादिल, ‘जिं न्‍ह्याबलें परमप्रभुं धयादी थें यानागु दु। वय्‌कलं जिमि बाःपाखेंया थःथितितय् दथुइ जिमि काय्‌या लागि भम्‍चा मालेत थः दूत छलिसे छ्वयादी।

\VS{41}इमिसं थः थःथितियात छलिसे छ्वयामहल धाःसा छं थःगु बचं पूमवंकूसां ज्‍यू।’


\par }{\PP \VS{42}“थौं जिं थन तुंथिइ थ्‍यंकाः मनमनं प्रार्थना याना, ‘परमप्रभु, जिमि मालिक अब्राहामया परमेश्‍वर, जि छु ज्‍या यायेत थन वयागु खः, व ज्‍या पूवंकाबियादिसँ।

\VS{43}जि थन तुंथिइ दनाच्‍वनागु दु। थन सु मिसामचा लः काःवइ, जिं वयात “छंगु घलं जितः लः भचा त्‍वंके ब्‍यु” धकाः धाये।

\VS{44}वं जितः “भपि, जिं छिकपिनि उँटतय्‌त नं लः त्‍वंके” धकाः धाइ। अले व हे मिसा परमप्रभुं जिमि मालिकया काय्‌यात ल्‍ययादीगु जुइ।’


\par }{\PP \VS{45}“जिं प्रार्थना याये सिमधय्‌वं रिबेका घः ज्‍वनाः तुंपाखे वल। वं तुंथिं लः साल। जिं वयात धया, ‘जितः त्‍वनेत लः भचा ब्‍यु।’

\VS{46}वं याकनं थःगु घः क्‍वकयाः ‘भपियादिसँ, जिं छिकपिनि उँटतय्‌त नं लः त्‍वंके’ धाल। अले जिं लः त्‍वना। वं उँटतय्‌त नं लः तयाबिल।


\par }{\PP \VS{47}“जिं वयाके न्‍यना, ‘छ सुया म्‍ह्याय् खः?’

\par }{\PP “वं धाल, ‘जिमि बाः नाहोर व मिल्‍काया काय् बतूएल खः।’

\par }{\PP “अले जिं वयागु न्‍हाय्‌पनय् चाःचा व ल्‍हातिइ चुरि न्‍ह्याकाबिया।”


\par }{\PP \VS{48}“जिं परमप्रभुया न्‍ह्यःने छ्यं क्‍वःछुकाः, अले जिमि मालिक अब्राहामया परमप्रभु परमेश्‍वरयात तःधंका। वय्‌कलं जिमि मालिकया किजाया छय् वय्‌कःया काय्‌यात चूलाकाबीत जितः तप्‍यंक छ्वयादिल।

\VS{49}आः छिं जिमि मालिकयात धात्‍थें हे माया यानादीगु खःसा, खः धयादिसँ, मखुसा, मखु धयादिसँ। जि गन वनेमाःगु खः अन हे वने।”


\par }{\PP \VS{50}लाबान व बतूएलं धाल, “थ्‍व फुक्‍क परमप्रभुं हे यानादीगु खः। जिमिसं गथे यानाः ‘मज्‍यू’ धायेगु?

\VS{51}रिबेकायात यंकादिसँ। अले परमप्रभुं धयादी थें छिकपिनि मालिकया काय्‌लिसें ब्‍याहा यानाबियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{52}थ्‍व न्‍यनाः अब्राहामया च्‍यलं छ्यं क्‍वःछुकाः परमप्रभुयात सुभाय् बिल।

\VS{53}अले वं वसः, लुँ वहःया तिसा पिकयाः रिबेकायात बिल। वं वया मां व दाजुयात नं थिकय् थिकय्‌गु कोसेलि देछात।

\VS{54}अनंलि अब्राहामया च्‍यः अले व नापं वःपिं फुक्‍कसिनं नयेत्‍वने यात। अले अन हे चा च्‍वन।

\par }{\PP सुथय् दनाः वं रिबेकाया मां व दाजुयात धाल, “आः जिमि मालिकयाथाय् वनेत जितः बिदा बियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{55}इमिसं धाल, “रिबेकायात जिपिंलिसें च्‍यान्‍हु झिन्‍हु थन हे तयादिसँ। अले यंकादिसँ।”


\par }{\PP \VS{56}वं धाल, “जिमित थन च्‍वनेत धयादी मते। परमप्रभुं जिपिं थन वयागु ज्‍या पूवंकाबियादीगु दु। आः जिपिं जिमि मालिकयाथाय् लिहां वने।”


\par }{\PP \VS{57}इमिसं धाल, “रिबेकायात हे न्‍यनास्‍वये, वं छु धाइ।”

\VS{58}अले इमिसं रिबेकायात सःताः न्‍यन, “छ वय्‌कःलिसे वनेगु खः ला?”

\par }{\PP वं धाल, “ज्‍यू, जि वने।”


\par }{\PP \VS{59}अले इमिसं रिबेका व वयात मचाबलय् दुरु त्‍वंकूम्‍ह मिसायात अब्राहामया च्‍यः व वया मनूतलिसे छ्वयाबिल।

\VS{60}इमिसं रिबेकायात आशिष बियाः धाल –

\par }{\Q “परमेश्‍वरं छन्‍त यक्‍व सन्‍तान बियादीमा,

\par }{\QB अले छिमि सन्‍तानं

\par }{\Q थः शत्रुतय्‌त त्‍याकावने फयेमा।”


\par }{\PP \VS{61}अले रिबेका व वया दासीत अब्राहामया च्‍यःलिसे वनेत तयार जुयाः उँटय् च्‍वन। थुकथं इपिं अनं वन।


\par }{\PP \VS{62}इसहाक उबलय् बेअर-लहै-रोइपाखें व जक वःगु खः। छाय्‌धाःसा व नेगेवय् च्‍वनाच्‍वंम्‍ह खः।

\VS{63}छन्‍हु सन्‍ध्‍याकाः ई पाखे इसहाक ध्‍यान यायेत ख्‍यलय् पाखे वनाच्‍वंबलय् वं ऊँटत वयाच्‍वंगु खन।

\VS{64}रिबेकां इसहाकयात खनाः ऊँटं कुहां वल।

\VS{65}अले वं अब्राहामया च्‍यःयाके न्‍यन, “हुं वयाच्‍वंम्‍ह मनू सु खः?”

\par }{\PP “व जिमि मालिक खः” च्‍यलं लिसः बिल। अले रिबेकां थःगु ख्‍वाः गां त्‍वपुल।

\VS{66}च्‍यलं इसहाकयात थःम्‍हं यानागु फुक्‍क खँ कन।


\par }{\PP \VS{67}इसहाकं रिबेकायात थः मां च्‍वनेगु पालय् हल। अले व इसहाकया कलाः जुल। वं रिबेकायात तसकं माया याः। थुकथं वं थः मां मदुगु दुःख तंकल।




\par }\Chap{25}{\SH अब्राहामया कतूरा पाखें दुपिं सन्‍तान
\par }
{\R १ इति २५:१-६

\par }{\PP \VerseOne{1}अब्राहामं मेम्‍ह छम्‍ह मिसालिसे ब्‍याहा यात। वयागु नां कतूरा खः।

\VS{2}वयापाखें जिम्रान, योक्षान, मदान, मिद्यान, यिशबाक व शूह बुल।

\VS{3}योक्षान शेबा व ददानया अबु खः। ददानया सन्‍तान अश्‍शूरी, लतूशी व लऊम्‍मीत खः।

\VS{4}मिद्यानया काय्‌पिं एपा, एपेर, हानोक, अबीदा व एल्‍दा खः। थुपिं फुक्‍कं कतूराया सन्‍तान खः।


\par }{\PP \VS{5}अब्राहामं थःके दुगु फुक्‍कं इसहाकयात त्‍वःताथकल।

\VS{6}थः मसिवं हे अब्राहामं मेपिं कलाःपिनि पाखें दुपिं काय्‌पिन्‍त कोसेलि बियाः थःकाय् इसहाकया पाखें अलग यानाः पुर्बपाखे छ्वयाब्‍यूगु खः।


\par }{\SH अब्राहाम सीगु
\par }
{\PP \VS{7}अब्राहाम मुक्‍कं १७५ दँ तक म्‍वात।

\VS{8}व ताः आयु म्‍वानाः यक्‍व बुरा जुयाः सित। अले थः पुर्खापिंलिसे मिलय् जूवन।

\VS{9}वया काय्‌पिं इसहाक व इश्‍माएलं वयात सोहोर धाःम्‍ह हित्तीया काय् एप्रोनयागु बुँइ च्‍वंगु मम्रेया लिक्‍कसं च्‍वंगु मक्‍पेलाया गुफाय् थुनाबिल।

\VS{10}थ्‍व बुँ अब्राहामं हित्तीतय्‌के न्‍यानाकाःगु खः। अब्राहाम व वया कलाः सारा निम्‍हय्‌सितं थन हे थुंगु खः।

\VS{11}अब्राहाम सी धुंकाः परमेश्‍वरं वया काय् इसहाकयात आशिष बियादिल। उबलय् इसहाक बेअर-लहै-रोइ लिक्‍कसं च्‍वनाच्‍वंगु खः।


\par }{\SH इश्‍माएलया सन्‍तान
\par }
{\PP \VS{12}साराया मिश्र देशयाम्‍ह दासी हागारया पाखें दुम्‍ह अब्राहामया काय् इश्‍माएलया सन्‍तानया खँ थथे दु –

\VS{13}न्‍हापां बूकथं इमिगु नां थथे दु, नबायोत, केदार, अदबेल, मिब्‍साम,

\VS{14}मिश्‍मा, दुमा, मस्‍सा,

\VS{15}हदद, तेमा, यतूर, नापीश व केदमा।

\VS{16}इश्‍माएलया काय्‌पिं थुपिं हे खः। थुपिं हे झिंनिगू कुलया नायः जुल। इमिगु हे नामं गांया नां च्‍वन।

\VS{17}इश्‍माएल १३७ दँ दुबलय् सित।

\VS{18}इश्‍माएलया काय्‌पिं मिश्रया पुर्बपाखे अश्‍शूर वनेगु लँय्, हबीलांनिसें शूर तक च्‍वनाच्‍वंगु खः। इपिं अब्राहामया मेपिं सन्‍तानलिसे मिले मजुसे अलग्‍ग च्‍वनाच्‍वंगु खः।


\par }{\SH इसहाक व वया परिवार
\par }
{\PP \VS{19}अब्राहामया काय् इसहाकया खँ थथे दु, अब्राहामया काय् इसहाक बुल।

\VS{20}इसहाकं पिइदँ दुबलय् अरामी बतूएलया म्‍ह्याय् व लाबानया केहें रिबेकालिसे ब्‍याहा यात। इपिं पद्दन-आरामयापिं खः।


\par }{\PP \VS{21}रिबेका थारिम्‍ह मिसा जूगुलिं इसहाकं परमप्रभुयात वयापाखें मचा दय्‌काबीत प्रार्थना यात। परमप्रभुं वयागु प्रार्थना न्‍यनादिल। अले रिबेकाया प्‍वाथय् दत।

\VS{22}रिबेकाया प्‍वाथय् निम्‍ह मचा दुगु जुयाच्‍वन। अले इपिं प्‍वाथय् दुने हे थवंथवय् ल्‍वायेगु यानाच्‍वन। उकिं वं थथे मतिइ तल, “जितः थथे छाय् जुल?” अले वं परमप्रभुयाके न्‍यन।


\par }{\PP \VS{23}परमप्रभुं वयात लिसः बियादिल,

\par }{\Q “छंगु प्‍वाथय् निगू जाति दु।

\par }{\QB इपिं बूसांनिसें हे अलग जुयाः बुइ।

\par }{\Q चीधीम्‍ह तःधीम्‍ह स्‍वयाः बल्‍लाइ।

\par }{\QB तःधीम्‍हय्‌स्‍यां चीधीम्‍हय्‌सिगु सेवा याइ।”


\par }{\PP \VS{24}मचाबुइगु ई जुल। रिबेकाया प्‍वाथय् धात्‍थें हे निम्‍ह मचा दयाच्‍वन।

\VS{25}न्‍हापांम्‍ह मचा ह्याउँसे च्‍वंम्‍ह बुल। वयागु म्‍ह छम्‍हं सँया सं भुनातःगु दु। उकिं वयागु नां एसाव तल।

\VS{26}वयां लिपा बूम्‍ह मचा थः दाजु एसावयागु ग्‍वालि ज्‍वनाः बुल। उकिं इमिसं वयागु नां याकूब\FTNT{*}{{\FR 25:26 }{\FR{२५:२६
}}{\FQ{याकूब
}}{\FT{थुकिया अर्थ खः ग्‍वालि ज्‍वनीम्‍ह}}} तल। इपिं बूबलय् इसहाक खुइदँ दये धुंकल।


\par }{\PP \VS{27}इपिं तःधि जुसेंलिं एसाव छम्‍ह बांलाःम्‍ह शिकारी व पिने जुयाः जुइम्‍ह जुल। याकूब धाःसा सोझाम्‍ह व छेँज्‍या जक याइम्‍ह जुल।

\VS{28}एसावं शिकार यानाः ला हयाबीगुलिं इसहाकं वयात अप्‍वः माया याः। रिबेकां धाःसा याकूबयात अप्‍वः माया याः।


\par }{\SH एसावं थःगु अधिकार म्‍यूगु
\par }
{\PP \VS{29}छन्‍हु याकूबं मुसूति दाय्‌का च्‍वंबलय् एसाव नयेपित्‍याकाः पिनें लिहां वल।

\VS{30}वं धाल, “जि नये पित्‍यानाः सीन, उकिं जितः व ह्याउँगु सूप भचा ति।” (अय्‌जूगुलिं वयात एदोम नं धायेगु याः)।


\par }{\PP \VS{31}याकूबं धाल, “न्‍हापां जितः छिगु तःधीम्‍ह काय्‌या अधिकार निं बियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{32}एसावं धाल, “जि नयेपित्‍यानाः सीन, उकिं जितः थ्‍व अधिकार छु यायेत?”


\par }{\PP \VS{33}याकूबं धाल, “दक्‍वसिबय् न्‍हापां पा निं फयादिसँ।” अले वं पाफल। थुकथं वं थःम्‍ह तःधीम्‍ह काय्‌या अधिकार मियाबिल।


\par }{\PP \VS{34}याकूबं एसावयात मरि व ह्याउँगु सूप बिल। नयेनी यानाः एसाव थःगु लँ लिनावन।

\par }{\PP थुकथं एसाव थःगु तःधीम्‍ह काय्‌या अधिकारया च्‍यूताः मतसे वन।




\par }\Chap{26}{\SH इसहाक व रिबेका गरारय्
\par }
{\PP \VerseOne{1}अब्राहामया पालय् जूगु अनिकाल लिपा हाकनं छकः अन अनिकाल जुल। उकिं इसहाक गरारय् पलिश्‍तीतय् जुजु अबीमेलेकयाथाय् वन।


\par }{\PP \VS{2}परमप्रभुं वयाथाय् खनेदय्‌कः वयाः धयादिल, “मिश्र देशय् वने मते। जिं धयाथाय् हे च्‍वँ।

\VS{3}छ परदेशी जुयाः अन हे च्‍वँ। जि छलिसें हे दइ, अले जिं छन्‍त आशिष बी। छाय्‌धाःसा जिं छिमि बाः अब्राहामलिसे छन्‍त व छिमि सन्‍तानयात थ्‍व हे देश बी धकाः बाचा चिनागु खः।

\VS{4}जिं छन्‍त आकाशय् च्‍वंगु नगु थें यक्‍व सन्‍तान बियाः इमित थ्‍व फुक्‍क देश बी। छिमि हे सन्‍तानपाखें संसारय् च्‍वंपिं फुक्‍कसिनं आशिष कायेखनि।

\VS{5}छाय्‌धाःसा अब्राहामं जिं धाःथें फुक्‍क यात। वं जिं बियागु आज्ञा, नियम व स्‍यनाकना मानय् यात।”

\VS{6}उकिं इसहाक गरारय् हे च्‍वन।


\par }{\PP \VS{7}इसहाकं थः कलाः रिबेका तसकं बांलाःगुलिं अन च्‍वंपिं मनूतय्‌सं वयात स्‍यानाः रिबेकायात यंकी धकाः ग्‍यानाः सुनानं वया कलाःया बारे न्‍यन कि “जिमि केहेँ” धकाः धायेगु यात।

\VS{8}इसहाक अन च्‍वनाच्‍वंगु तःन्‍हु लिपा छन्‍हु जुजु अबीमेलेकं झ्‍यालं स्‍वःबलय् इसहाकं थः कलाःयात माया यानाच्‍वंगु खन।


\par }{\PP \VS{9}अबीमेलेकं इसहाकयात दुने सःताः धाल, “रिबेका छंम्‍ह कलाः खः, छाय् वयात केहेँ धकाः धयागु?”

\par }{\PP इसहाकं धाल, “वयागु लागि थनच्‍वंपिं मनूतय्‌सं जितः स्‍याइ धकाः।”


\par }{\PP \VS{10}अबीमेलेकं धाल, “छं जिमित थ्‍व छु यानागु? सुनानं छिमि कलाःयात बांमलाःगु ज्‍या याःगु जूसा छं जिपिं फुक्‍कसित दोषी यानाबीगु, मखु ला?”


\par }{\PP \VS{11}अले अबीमेलेकं दक्‍वसित थथे धकाः उजं बिल, “सुनानं थ्‍व मनूयात व थ्‍वया कलाःयात थिल जक धाःसां वयात स्‍याइ।”


\par }{\PP \VS{12}इसहाकं अन बुँ ज्‍यात। अले उगु दँय् वं सच्‍छिब्‍व अप्‍वः सय्‌काः बाली लल, छाय्‌धाःसा परमप्रभुं वयात आशिष बियादीगु खः।

\VS{13}इसहाकया बुँज्‍या झन झन बांलानावन। अले थुकथं व तसकं तःमि जुल।

\VS{14}वयाके यक्‍व फै-च्‍वलय् व दास-दासीत दयावःगुलिं पलिश्‍तीतय् व खनाः नुगः मुल।

\VS{15}अले इमिसं वया बौ अब्राहामया दास-दासीतय्‌सं अब्राहाम म्‍वानाच्‍वंबलय् हे म्‍हुयातःगु तुं ल्‍वहं व चा क्‍वफानाः ल्‍हानाबिल।


\par }{\PP \VS{16}अबीमेलेकं नं इसहाकयात धाल, “छ जिमिगु देश त्‍वःताः हुँ, छाय्‌धाःसा छ जिपिं स्‍वयाः नं बल्‍लाये धुंकल।”


\par }{\PP \VS{17}उकिं इसहाक शहरं पिहां वनाः गरारया पिने गंगु खुसि दुगु थासय् लिक्‍कसं पाल ग्‍वयाः च्‍वन।

\VS{18}इसहाकं अन थः बौ अब्राहामया पालय् म्‍हूगु व पलिश्‍तीतय्‌सं अब्राहाम सी धुंकाः ल्‍हानाब्‍यूगु तुं हाकनं म्‍हुइकेबिल। अले वं तुंतय्‌गु नां अब्राहामं तयातःगु हे तयाबिल।


\par }{\PP \VS{19}इसहाकया दासतय्‌सं गंगु खुसिइ गाः म्‍हूबलय् अन बुंगाःचा लुयावल।

\VS{20}अले गरारय् च्‍वंपिं फैजवाःत इसहाकया जवाःतलिसें, “थ्‍व जिमिगु लः खः” धकाः ल्‍वाः वल। उकिं व बुंगाःचिगु नां “ल्‍वापु” धकाः च्‍वन।

\VS{21}इसहाकया दासतय्‌सं मेगु तुं म्‍हुल। अन नं इपिं ल्‍वाः वल। उकिं उकियागु नां “शत्रु” च्‍वन।

\VS{22}अनंलि इमिसं मेथाय् वनाः हाकनं मेगु तुं म्‍हुल। थुगुसी धाःसा सुं ल्‍वाः मवल। उकिं वं व तुंयागु नां थथे धकाः “रहोबोत” तयाबिल, “आः धाःसा परमप्रभुं झीत च्‍वनेत व अझ अप्‍वयावनेत थाय् बियादीगु दु।”


\par }{\PP \VS{23}व अनं बेर्शेबाय् वन।

\VS{24}उखुन्‍हु हे चान्‍हय् परमप्रभुं वयाथाय् खनेदय्‌कः झायाः वयात धयादिल, “जि छिमि बौ अब्राहामया परमेश्‍वर खः। ग्‍याये मते, छाय्‌धाःसा जि छलिसें दु। जिं जिमि च्‍यः अब्राहामलिसे बाचा चिना थें छन्‍त आशिष बी, अले छं यक्‍व सन्‍तान दइ।”

\VS{25}इसहाकं अन छगू वेदी दय्‌काः परमप्रभुयात प्रार्थना यात। वं थःगु पाल नं अन हे ग्‍वल। वया दासतय्‌सं अन तुं म्‍हुइगु ज्‍या छुत।


\par }{\SH इसहाक व अबीमेलेकया दथुइ जूगु सन्‍धि
\par }
{\PP \VS{26}छन्‍हु अबीमेलेक थःत सल्‍लाह बीम्‍ह अहुज्‍जत व सेनापति पीकोलयात ब्‍वनाः गरारं इसहाकयाथाय् वल।

\VS{27}इसहाकं इमित धाल, “छिकपिं थन छाय् झायागु? न्‍हापा ला छिकपिन्‍सं जितः क्‍वह्यंकाः थःपिनिगु देशं पितिना हयादिल।”


\par }{\PP \VS{28}इमिसं धाल, “जिमिसं सिल, परमप्रभु छिलिसे दी। उकिं आः झी दथुइ छगू सन्‍धि याये। झीसं पाफयाः छगू थज्‍याःगु सन्‍धि याये।

\VS{29}छिं जिमित छुं यानादी मखु। न्‍हापा जिमिसं नं छितः मभिंगु छुं मयाना, बरु बांलाक हे व्‍यवहार याना। अले छुं मयासें याउँक छ्वयाहया। अथे हे छिसं नं जिमित छुं यानादी मते। आः छितः परमप्रभुं आशिष बियादिल।”


\par }{\PP \VS{30}अले इसहाकं इमित तःधंक भ्‍वय् नकल। इपिं फुक्‍कसिनं नयेत्‍वने यात।

\VS{31}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां इसहाक व इमिसं छगू सन्‍धि यात। अले इसहाकं इमित याउँक बिदा बियाछ्वत। इपिं इसहाकलिसे लय्‌तायाः बायावन।


\par }{\PP \VS{32}उखुन्‍हु हे इसहाकया दासतय्‌सं वयाः वयात धाल, “जिमिसं लः लुइका।”

\VS{33}वं उकियागु नां शिबा तल। उकिं व शहरयागु नां आः तक नं बेर्शेबा हे जुयाच्‍वंगु दु।


\par }{\SH एसावया कलाःपिं
\par }
{\PP \VS{34}एसावं पिइदँ दुबलय् हित्ती बेरीया म्‍ह्याय् यहूदीत व हित्ती एलोनया म्‍ह्याय् बासमतयात ब्‍याहा यात।

\VS{35}इपिं मिसातय्‌सं यानाः इसहाक व रिबेकायात म्‍वाये हे थाकुकाबिल।




\par }\Chap{27}{\SH इसहाकं एसावयात आशिष बीगु मनंतुंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}इसहाक तसकं बुरा जुयाः मिखां हे मछुयावसेंलि वं थः दक्‍वसिबय् तःधीम्‍ह काय् एसावयात सःतल।

\par }{\PP वं वयाः धाल, “जिं छु याये माल?”


\par }{\PP \VS{2}इसहाकं धाल, “जि आः बुरा जुइ धुन, अले न्‍ह्यागु इलय् नं सी फु।

\VS{3}उकिं छ थःगु धनुष ज्‍वनाः शिकारय् हुँ। अले जिगु लागिं पशु स्‍यानाः हजि।

\VS{4}अले जितः साक्‍क दय्‌काः नके हजि। जिं छन्‍त सी न्‍ह्यः आशिष बिया थके।”


\par }{\PP \VS{5}इसहाकं एसावयात थथे धाःगु रिबेकां न्‍यनाच्‍वन। एसाव शिकार यायेत पिहां वने धुंकाः

\VS{6}वं थःकाय् याकूबयात धाल, “जिं छिमि बाःनं छिमि दाजु एसावयात थथे धयाच्‍वंगु ताया –

\VS{7}‘जि सी न्‍ह्यः छं शिकार यानाहयाः जितः साक्‍क नकि। अले जिं परमप्रभुया न्‍ह्यःने छन्‍त आशिष बी।’

\VS{8}उकिं, आः जिगु खँ न्‍यँ, अले जिं धाःथें या।

\VS{9}वनाः बांलाःपिं निम्‍ह भ्‍याःचा ज्‍वनाः वा, जिं छिमि बाःनं धाःथें साक्‍क इमिगु ला दय्‌काबी।

\VS{10}छं व यंकाः छिमि बाःयात नकि। अले छिमि बाःनं सी न्‍ह्यः छन्‍त हे आशिष बी।”


\par }{\PP \VS{11}याकूबं धाल, “एसावया ला म्‍ह छम्‍हं सँ दु। जिके धाःसा सँ मदु।

\VS{12}छुं जुयाः बाःनं जितः थियास्‍वल धाःसा जिं वय्‌कःयात झंगःलाःगु थें जुइ। अले जितः आशिषया थासय् सराः बियादी।”


\par }{\PP \VS{13}रिबेकां वयात धाल, “छन्‍त ब्‍यूगु सराः जितः लायेमा। छं जिं धाःथे जक भ्‍याःचा ज्‍वनाः वा।”


\par }{\PP \VS{14}उकिं याकूबं वनाः मांम्‍हय्‌सिनं धाःथें भ्‍याःचा ज्‍वनाः वल। रिबेकां याकूबया बौयात यःथें साक्‍क ला दय्‌काबिल।

\VS{15}अले वं छेँय् दुगु एसावया भिंगु भिंगु लं हयाः याकूबयात फिकल।

\VS{16}याकूबया ल्‍हाः व गःपतय् सँ मदुथाय् भ्‍याःचिया छेंगू तिकाबिल।

\VS{17}अले थःम्‍हं साक्‍क दय्‌कूगु ला व मरि याकूबया ल्‍हातिइ तयाबिल।


\par }{\SH याकूबं झंगः लानाः आशिष काःगु
\par }
{\PP \VS{18}याकूबं थः बौयाथाय् वनाः धाल, “बाः, जि वये धुन।”

\par }{\PP बौम्‍हं न्‍यन, “छ जिमि गुम्‍ह काय् खः?”


\par }{\PP \VS{19}याकूबं धाल, “जि एसाव खः, छिम्‍ह दक्‍वसिबय् तःधीम्‍ह काय्। जिं छिं धाःथे यानाः हये धुन। दनाः ला भपियादिसँ। अले जितः आशिष बियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{20}इसहाकं न्‍यन, “छं गय् यानाः थुलि याकनं लुइका, पुता?”

\par }{\PP याकूबं लिसः बिल, “छिकपिनि परमप्रभु परमेश्‍वरं जितः लुइकेत ग्‍वाहालि यानादिल।”


\par }{\PP \VS{21}इसहाकं याकूबयात धाल, “जिगु लिक्‍क वा, छन्‍त थियाः छ जिमि काय् एसाव खः ला कि मखु स्‍वये।”

\VS{22}याकूब इसहाकया लिक्‍क वन। इसहाकं वयात थियाः धाल, “छंगु सः याकूबयागु थें च्‍वं। छंगु ल्‍हाः धाःसा एसावया थें च्‍वं।”

\VS{23}याकूबया ल्‍हातिइ एसावया थें सँ दुगुलिं वं याकूबयात म्‍हसीके मफुत। वं आशिष बीत हाकनं छकः न्‍यन –

\VS{24}“छ धात्‍थें एसाव खः ला?”

\par }{\PP “खः” वं लिसः बिल।


\par }{\PP \VS{25}इसहाकं धाल, “जितः ला भचा हजि। जिं थ्‍व नये धुंकाः छन्‍त आशिष बी।” याकूबं हयाबिल। वं व नल। याकूबं दाखमद्य नं हयाबिल। वं व नं त्‍वन।

\VS{26}अले इसहाकं धाल, “जिगु लिक्‍क वा, पुता, अले जितः चुप्‍पा न।”


\par }{\PP \VS{27}याकूबं चुप्‍पा नयाच्‍वंबलय् इसहाकं वयागु वसःया बास कयाः म्‍हसीकल, अले धाल –

\par }{\Q “जिमि काय्‌या वसःया बास,

\par }{\QB परमप्रभुं आशिष बियादीगु बँयागु बास थें च्‍वं।


\par }{\Q \VS{28}परमेश्‍वरं छन्‍त आकाशं सुति गाय्‌काः

\par }{\QB बुँइ यक्‍व सय्‌काः आशिष बियादीमा।

\par }{\Q अले यक्‍व अन्‍न व दाखमद्य बियादीमा।


\par }{\QB \VS{29}थीथी जातिं छंगु सेवा यायेमा,

\par }{\Q मनूतय्‌सं छन्‍त भागि यायेमा,

\par }{\QB छं दाजुकिजाया छ मालिक जुइमा,

\par }{\Q छं किजापिन्‍सं छन्‍त भागि यायेमा,

\par }{\QB छन्‍त सराः बीपिं फुक्‍कसित सराः लायेमा,

\par }{\Q छन्‍त आशिष बीपिं फुक्‍कसिनं आशिष कायेमा।”


\par }{\PP \VS{30}इसहाकं आशिष बीधुंकाः अले याकूब अनं पिहां वने धुंकाः वया दाजु एसाव शिकारं लिहां वल।

\VS{31}वं नं साक्‍क नसाज्‍वलं दय्‌कल, अले थः बौयाथाय् यंकाः धाल, “बाः, दनादिसँ, जिं शिकारं हयागु ला भपियादिसँ, अले जितः आशिष बियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{32}इसहाकं न्‍यन, “छ सु?”

\par }{\PP वं लिसः बिल, “छिम्‍ह दक्‍वसिबय् तःधीम्‍ह काय् एसाव।”


\par }{\PP \VS{33}थ्‍व न्‍यनाः इसहाक तसकं खात। अले धाल, “अय्‌जूसा छ वये न्‍ह्यः शिकार यानाः जितः ला नकेहःम्‍ह सु लय्? जिं वयात आशिष बी धुन। आः व आशिष वयागु हे जुइ।”


\par }{\PP \VS{34}बौया थ्‍व खँ न्‍यनाः एसाव ततःसलं हालाः ख्‍वल, अले धाल, “बाः, जितः नं छिगु आशिष बियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{35}इसहाकं धाल, “छिमि किजां जितः वयाः झंगः लात। वं छन्‍त बीगु आशिष लाकाः यंकल।”


\par }{\PP \VS{36}एसावं धाल, “वयागु नां याकूब तःगु पाय्‌छि हे जुल। वं निकः निकः जितः झंगः लाये धुंकल। वं जिगु तःधीम्‍ह काय्‌यागु अधिकार लाकाः काल, आः जिं कायेगु आशिष नं लाकाः यंकल। छिके आः जितः बीगु छुं हे आशिष ल्‍यं मन्‍त ला?”


\par }{\PP \VS{37}इसहाकं लिसः बिल, “जिं वयात छं मालिक यानाबी धुन। फुक्‍क किजापिन्‍त वया च्‍यः यानाबी धुन। जिं वयात फुक्‍क अन्‍न व दाखमद्य नं बी धुन। आः छन्‍त बीत जिके छुं हे मदये धुंकल, पुता।”


\par }{\PP \VS{38}एसावं हाकनं धाल, “छिके छगुलिं अप्‍वः मेगु आशिष मदु ला, बाः? जितः नं आशिष बियादिसँ।” अले व ततःसलं ख्‍वल।


\par }{\PP \VS{39}इसहाकं वयात धाल,

\par }{\Q “छ च्‍वनीगु बँ अन्‍न सयेगु पाखें

\par }{\QB व आकाशं गाइगु सुति लः पाखें तापाइ।


\par }{\Q \VS{40}छ थःगु तरवारया बलं म्‍वाना च्‍वनेमाली।

\par }{\QB छं थः किजाया सेवा यायेमाली।

\par }{\Q गुबलय् छ थ्‍व पाखें हीचाइ

\par }{\QB उबलय् छं थःगु गःपतं

\par }{\Q वयागु ककुसिँ लिकयाः वांछ्वइ।”


\par }{\PP \VS{41}थः बौनं याकूबयात आशिष ब्‍यूगुलिं एसाव व खनाः तंम्‍वल। अले मनमनं धाल, “जिमि बौ सीवं जिं वयात स्‍यानाबी।”


\par }{\PP \VS{42}रिबेकां एसावया थ्‍व ग्‍वसाः सीकाः थःकाय् याकूबयात सःताः धाल, “छिमि दाजुं छन्‍त स्‍यानाः बदला कायेगु बिचाः यानाच्‍वंगु दु।

\VS{43}उकिं जिं धयागु खँ न्‍यँ। छ याकनं हे हारानय् जिमि दाजु लाबानयाथाय् बिस्‍युं हुँ।

\VS{44}अले छिमि दाजुया तं क्‍वमलाःतले अन हे च्‍वँ।

\VS{45}छं याःगु खँ ल्‍वःमनाः छिमि दाजुया तं क्‍वलासेंलि जिं छन्‍त काय्‌के छ्वयाहये। छन्‍हुं हे जि छाय् छिपिं निम्‍हंलिसे बायाच्‍वनेगु?”


\par }{\PP \VS{46}अले रिबेकां इसहाकयात धाल, “थनच्‍वंपिं हित्ती मिसातय्‌सं यानाः जि हीमी चायेधुन। याकूबं नं हित्ती मिसा हे ब्‍याहा यात धाःसा ला जि सीसां जिल।”




\par }\Chap{28}{\SH इसहाकं याकूबयात लाबानयाथाय् छ्वःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}इसहाकं याकूबयात सःताः आशिष बियाः धाल, “छं सुं हे कनानी मिसालिसे ब्‍याहा याये मते।

\VS{2}पद्दन-आरामय् छिमि मांया बौ बतूएलया छेँय् वनाः छिमि पाजु लाबानया म्‍ह्याय्‌पिं मध्‍ये छम्‍हय्‌सित ब्‍याहा या।

\VS{3}दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमेश्‍वरं छन्‍त आशिष बीमा। अले छं यक्‍व सन्‍तान दयाः छंपाखें यक्‍व जाति दयेमा।

\VS{4}परमेश्‍वरं छन्‍त व छिमि सन्‍तानयात अब्राहामयात ब्‍यूगु आशिष बियादीमा। अले परमेश्‍वरं अब्राहामयात बी धाःगु व झी आः च्‍वनाच्‍वनागु देश नं परमेश्‍वरं छन्‍त बियादीमा।”

\VS{5}अले इसहाकं याकूबयात पद्दन-आरामय् एसाव व याकूबया मां रिबेकाया दाजु, अरामी बतूएलया काय् लाबानयाथाय् छ्वत।


\par }{\PP \VS{6}एसावं थः बौ इसहाकं याकूबयात आशिष बियाः सुं नं कनानी मिसायात ब्‍याहा याये मते धकाः भम्‍चा मालेत पद्दन-आरामय् छ्वःगु खँ सिल।

\VS{7}वं याकूब थः मांबौया खँ न्‍यनाः पद्दन-आरामय् वंगु खँ नं सिल।

\VS{8}अले वं थः बौ इसहाकयात कनानी मिस्‍त गुलि तक मयः धयागु खँ वाः चाय्‌कल।

\VS{9}उकिं वं थः कका अब्राहामया काय् इश्‍माएलयाथाय् वनाः वया म्‍ह्याय्, नबायोतया क्‍यहेँ महलतयात थः कलाःपिं दय्‌क दय्‌कं ब्‍याहा याना हल।


\par }{\SH बेथेलय् याकूबया दर्शन
\par }
{\PP \VS{10}बेर्शेबा त्‍वःताः याकूब हारानपाखे वन।

\VS{11}खिउँयावसेंलि व छथाय् बासं च्‍वनेत दित। व ल्‍वहंया फुंग तयाः अन हे ग्‍वारातुल।

\VS{12}वं म्‍हगसय् स्‍वर्ग पृथ्‍वी छस्‍वागु छपु स्‍वाहानेय् परमेश्‍वरया दूतत थाहां क्‍वहां जुयाच्‍वंगु खन।


\par }{\PP \VS{13}परमप्रभुं वया लिक्‍क वयाः धयादिल, “जि परमप्रभु खः, छं तापाःबाज्‍या अब्राहामया परमेश्‍वर, अले इसहाकया परमेश्‍वर। जिं छन्‍त व छिमि सन्‍तानयात छ च्‍वनाच्‍वंगु देश बी।

\VS{14}छिमि सन्‍तान पृथ्‍वीया धू थें जुइ। इपिं पुर्ब व पच्‍छिम, उत्तर व दच्‍छिन न्‍यनावनी। पृथ्‍वीया फुक्‍क मनूतय्‌सं छ व छिमि सन्‍तानपाखें आशिष काइ।

\VS{15}जि छलिसें दु। छ न्‍ह्याथाय् वंसां जिं छन्‍त स्‍वयाच्‍वने। अले जिं छन्‍त थन हे लित हये। जिं छन्‍त बाचा चिनागु ज्‍या पूमवंतले त्‍वःते मखु।”


\par }{\PP \VS{16}याकूबया न्‍ह्यलं चासेंलि वं बिचाः यात, “परमप्रभु थन हे दी, जिं सीके मफुत।”

\VS{17}अले वं ग्‍यानाः धाल, “थ्‍व थाय् ला मेगु मखुसे परमेश्‍वरया छेँ हे जुइमाः। थ्‍व थाय् ला स्‍वर्गया लुखा जुइमाः।”


\par }{\PP \VS{18}सुथ न्‍हापां याकूबं दनाः थःम्‍हं छ्यं दिकाः द्यनागु ल्‍वहंयात लुमन्‍तिया चिं थें धंकल। अले उकी च्‍वंनिसें चिकं लुत।

\VS{19}वं व थाय्‌या नां बेथेल तल। न्‍हापा व थाय्‌या नां लुजः खः।


\par }{\PP \VS{20}अले याकूबं थथे धयाः भाकल यात, “परमेश्‍वर जिलिसें दु धयागु खःसा, अले जितः जि वँवंथाय् बचय् यानादी, नके, त्‍वंके व पुंके यानादी धयागु खःसा,

\VS{21}जि हाकनं जिमि बाःयाथाय् याउँक लिहां वने फत धाःसा परमप्रभु हे जिम्‍ह परमेश्‍वर जुइ।

\VS{22}अले जिं धंकागु थ्‍व ल्‍वहं परमेश्‍वरया छेँ जुइ। अले वय्‌कलं बियादीगु न्‍ह्यागुं झिब्‍वय् छब्‍व वय्‌कःयात देछाये।”




\par }\Chap{29}{\SH याकूब लाबानया छेँय् थ्‍यंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}याकूब थःगु लँ लिनाः वन। व पुर्बया देशय् थ्‍यन।

\VS{2}अन वं छथाय् छगः तुं खन। तुंया लिक्‍कसं स्‍वबथां फैत च्‍वनाच्‍वंगु दु। व फैचातय्‌त व हे तुंयागु लः त्‍वंकीगु जुयाच्‍वन। तुंया म्‍हुतु तीगु छगः तग्‍वःगु ल्‍वहं दु।


\par }{\PP \VS{3}फैत फुक्‍क अन मुंवयेधुंकाः फैजवाःतय्‌सं तुंया म्‍हुतुं ल्‍वहं चीकाः लः त्‍वंकीगु व अले हाकनं व ल्‍वहँतं तुंया म्‍हुतु तिनाबीगु जुयाच्‍वन।

\VS{4}याकूबं फैजवाःतय्‌के न्‍यन, “पासापिं, छिपिं गनं वयागु?”

\par }{\PP इमिसं लिसः बिल, “जिपिं हारानं वयापिं खः।”


\par }{\PP \VS{5}वं इमित धाल, “छिमिसं नाहोरया छय् लाबानयात म्‍हस्‍यू ला?”

\par }{\PP इमिसं लिसः बिल, “स्‍यू, जिमिसं म्‍हस्‍यू।”


\par }{\PP \VS{6}याकूबं इमित हाकनं धाल, “वय्‌कः म्‍हं फु ला?”

\par }{\PP इमिसं धाल, “वय्‌कः म्‍हं हे फु। वय्‌कःया म्‍ह्याय् राहेल फैत ज्‍वयाः थन हे वइतिनि।”


\par }{\PP \VS{7}वं धाल, “छिपिं थन छाय् मुनाच्‍वनागु? निभाः बीगु ई मजूनि। फैत मुंकेगु ई नं मजूनि। उकिं लः त्‍वंकाः फैतय्‌त हाकनं ज्‍वयेयंकि।”


\par }{\PP \VS{8}इमिसं धाल, “फुक्‍क फैत ममुंकं अले तुंया म्‍हुतुं ल्‍वहं मचीकं जिमिसं अथे याये फइ मखु। अथे जुइ धुंकाः तिनि जिमिसं फैतय्‌त लः त्‍वंके फइ।”


\par }{\PP \VS{9}याकूब इपिं लिसे खँ ल्‍हाना च्‍वंबलय् हे राहेल थः बौया फैत ज्‍वयाः अन थ्‍यंकः वल। वया बौया फैत वं हे जइगु जुयाच्‍वन।

\VS{10}याकूबं थः पाजु लाबानया म्‍ह्याय् राहेल व वया फैत खनेवं वनाः तुंया म्‍हुतुइ च्‍वंगु ल्‍वहं चीकाः थः पाजुया फैतय्‌त लः त्‍वंकल।

\VS{11}अले वं राहेलयात चुप्‍पा नल, अले लय्‌तायाः मिखां ख्‍वबि हाय्‌कल।

\VS{12}वं राहेलयात “जि छिमि बाःया थःलाःम्‍ह रिबेकाया काय् खः” धकाः कन। थ्‍व न्‍यनाः राहेलं ब्‍वाँय् वनाः थः बौयात धाल।


\par }{\PP \VS{13}थः भिंचा याकूबया थ्‍व खँ न्‍यनाः लाबान हथाय् पथासं ब्‍वाँय् वयाः नापलाः वल। वं याकूबयात घय्‌पुयाः चुप्‍पा नल। अले थःगु छेँय् हल। याकूबं जूगु फुक्‍क खँ कन।

\VS{14}अले लाबानं धाल, “छ जिगु हे ला व हि खः।”

\par }{\PP याकूब वलिसे च्‍वंगु लच्‍छि दये धुंकाः छन्‍हु

\VS{15}लाबानं वयात धाल, “छ जिमि थः लायेवं छं सितिकं जिगु ज्‍या यायेगु ला? छन्‍त गुलि ज्‍याला माः, धा।”


\par }{\SH याकूबं लेआ व राहेललिसे ब्‍याहा याःगु
\par }
{\PP \VS{16}लाबानया निम्‍ह म्‍ह्याय्‌पिं दु। तःधीम्‍हय्‌सिगु नां लेआ व चीधीम्‍हय्‌सिगु नां राहेल खः।

\VS{17}लेआया बांलाक मिखां मछू। राहेल धाःसा बांलानाः स्‍वये जिउ।

\VS{18}याकूबं राहेलयात यय्‌कल। उकिं धाल, “जिं छिम्‍ह चिधीम्‍ह म्‍ह्याय्‌या लागि न्‍हय्‌दँ तक छिगु ज्‍या याये।”


\par }{\PP \VS{19}लाबानं धाल, “वयागु ब्‍याहा मेपिंलिसे यानाबीगु स्‍वयाः ला छन्‍त बीगु हे बांलाः। उकिं छ जिलिसें हे च्‍वँ।

\VS{20}अले राहेलया निंतिं याकूबं न्‍हय्‌दँ तक अन हे ज्‍या यानाः च्‍वन। वं राहेलयात तसकं यय्‌कूगुलिं थ्‍व ई वयात चिहाकः थें ताल।”


\par }{\PP \VS{21}अले वं लाबानयात धाल, “जिगु ई पूवन। आः जितः छिकपिनि म्‍ह्याय् बियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{22}लाबानं अन च्‍वंपिं फुक्‍क मनूतय्‌त सःताः भ्‍वय् नकल।

\VS{23}बहनिइ धाःसा लाबानं थः म्‍ह्याय् लेआयात याकूबयाथाय् हयाबिल। याकूब वलिसें द्यन।

\VS{24}लाबानं थः दासी जिल्‍पा थः म्‍ह्याय् लेआयात दासी कथं बिल।


\par }{\PP \VS{25}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथय् याकूबं थःनापं लेआयात खन। अले वं लाबानयात धाल, “छिं जितः थथे छाय् यानादियागु? जिं राहेलया निंतिं छिथाय् ज्‍या यानागु, मखु ला? छिं जितः छाय् झंगः लानागु?”


\par }{\PP \VS{26}लाबानं धाल, “जिमि तःधीम्‍ह म्‍ह्याय् ब्‍याहा मजुइकं चिधीम्‍ह म्‍ह्याय्‌या ब्‍याहा यायेगु चलन मदु।

\VS{27}उकिं न्‍हय्‌न्‍हु तक लेआलिसे हनाच्‍वँ। अले हाकनं राहेललिसे ब्‍याहा या। थुकिया पलेसा छं मेगु न्‍हय्‌दँ जिथाय् ज्‍या यायेमाः।”


\par }{\PP \VS{28}वं अथे हे यात। न्‍हय्‌न्‍हु लिपा लाबानं थः म्‍ह्याय् राहेलयागु ब्‍याहा याकूब नाप यानाबिल।

\VS{29}लाबानं थः दासी बिल्‍हा थः म्‍ह्याय् राहेलयात दासी कथं बिल।

\VS{30}याकूबं राहेलयात नं ब्‍याहा यात। वं लेआयात स्‍वयाः अप्‍वः राहेलयात माया याः। अले वं मेगु न्‍हय्‌दँ तक लाबानयाथाय् ज्‍या यात।


\par }{\SH याकूबया लेआपाखें मस्‍त दुगु
\par }
{\PP \VS{31}लेआयात माया मयाःगु खनाः परमप्रभुं वयात प्‍वाथय् दय्‌काबिल। राहेलयात धाःसा थारि हे याना तल।

\VS{32}लेआया प्‍वाथय् दत, अले वं काय् बुइकल। वं व मचायागु नां थथे मतिइ तयाः रूबेन तल, “परमप्रभुं धात्‍थें हे जिगु दुःख खनादीगु दु। आः ला जितः जिमि भाःतं माया याइ।”


\par }{\PP \VS{33}वया हाकनं प्‍वाथय् दत, अले हानं मेम्‍ह काय् बुल। वं धाल, “जितः माया मयाः धकाः सीकाः हे परमप्रभुं जितः थ्‍व काय्‌नं बियादीगु खः।” उकिं वं वयागु नां शिमियोन तल।


\par }{\PP \VS{34}वया हाकनं प्‍वाथय् दयाः काय् बुल। अले वं धाल, “थुगुसी ला जिमि भाःतं जितः स्‍वइ, छाय्‌धाःसा वय्‌कःया लागि जिं स्‍वम्‍ह काय् बुइकेधुन।” उकिं वं वयागु नां लेवी तल।


\par }{\PP \VS{35}वया हाकनं प्‍वाथय् दयाः काय् बुल। वं धाल, “थुगुसी ला जिं परमप्रभुयात तःधंके।” उकिं वयागु नां यहूदा तल। अनंलि वया मचाबुइगु दित।




\par }\Chap{30}{\SH बिल्‍हा व जिल्‍पापाखें मस्‍त दुगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}राहेलं याकूबयात मचा बुइकाबी मफुगुलिं वया थः ततालिसे नुगः मुल। अले वं याकूबयात धाल, “जितः नं मस्‍त दय्‌काब्‍यु। मखुसा जि सिनावने।”


\par }{\PP \VS{2}याकूब व खनाः तंम्‍वल, अले धाल, “जि परमेश्‍वर खः ला छन्‍त मचा दय्‌काबीत?”


\par }{\PP \VS{3}“जिम्‍ह दासी बिल्‍हा थन हे दु। वयापाखें मचा दय्‌कादिसँ। अले जि वयापाखें मां जुइ दइ।”

\VS{4}उकिं राहेलं याकूबलिसे थः दासी बिल्‍हायागु ब्‍याहा यानाबिल।

\VS{5}बिल्‍हाया प्‍वाथय् दयाः काय् बुल।

\VS{6}अले राहेलं धाल, “परमेश्‍वरं जिगु पँ लिनादिल। वय्‌कलं जिगु प्रार्थना न्‍यनाः जितः काय् बियादिल।” उकिं वं वयागु नां दान तल।

\VS{7}राहेलया दासी बिल्‍हाया हाकनं प्‍वाथय् दयाः मेम्‍ह काय् बुल।

\VS{8}अले राहेलं धाल, “जिं जिमि ततालिसे तसकं थाकुक ल्‍वानाः त्‍याकागु दु।” उकिं वं वयागु नां नप्‍ताली तल।


\par }{\PP \VS{9}थःपाखें मचाबुइगु द्यूगुलिं लेआं थः दासी जिल्‍पायात याकूबलिसे ब्‍याहा यानाबिल।

\VS{10}लेआया दासी जिल्‍पाया पाखें काय् छम्‍ह बुल।

\VS{11}लेआं धाल, “जि गुलि भाग्‍यमानी।” अले वं वयागु नां गाद तल।

\VS{12}लेआया दासी जिल्‍पां याकूबयापाखें हाकनं मेम्‍ह काय् बुइकल।

\VS{13}अले लेआं धाल, “जि गुलि सुखी। मिसातय्‌सं जितः सुखीम्‍ह धकाः धाइ।” उकिं वं वयागु नां आशेर तल।


\par }{\PP \VS{14}छ्व लयेगु इलय् छन्‍हु रूबेन बुँइ वन। वं अन विशाखमूल लुइकाः थः मां लेआयाथाय् हल। राहेलं लेआयात धाल, “जितः नं छिमि काय्‌नं हःगु विशाखमूल भचा ब्‍यु लय्?”


\par }{\PP \VS{15}लेआं वयात धाल, “जिमि भाःतयात जक कयां मगाः ला? जिमि काय्‌या विशाखमूल नं कायेमाल ला?”

\par }{\PP राहेलं धाल, “अय्‌सा छिमि काय्‌या विशाखमूलया पलेसा थौं वय्‌कः छलिसे द्यनी।”


\par }{\PP \VS{16}उखुन्‍हु याकूब सन्‍ध्‍याकाः इलय् बुं लिहां वःबलय् लेआं वनाः वयात धाल, “छि थौं जिलिसें द्यनेमाः। जिं छितः जिमि काय्‌या विशाखमूलमालिसे त्‍याय्‌कयागु दु।” उकिं याकूब उखुन्‍हु वलिसे हे द्यन।

\VS{17}परमेश्‍वरं लेआयागु प्रार्थना न्‍यनादिल। अले वया प्‍वाथय् दयाः न्‍याम्‍हम्‍ह काय् बुल।

\VS{18}लेआं धाल, “जिं जिमि भाःतयात थः दासी लःल्‍हाना बियागुलिं परमेश्‍वरं जितः सिरपाः बियादिल।” उकिं वं वयागु नां इस्‍साखार तल।


\par }{\PP \VS{19}लेआया हानं प्‍वाथय् दयाः खुम्‍हम्‍ह काय् बुल।

\VS{20}अले लेआं धाल, “परमेश्‍वरं जितः तःधंगु सिरपाः बियादीगु दु। आः जितः जिमि भाःतं हनाबना तइ, छाय्‌धाःसा जिं वय्‌कःयात खुम्‍ह काय् बुइकाबियागु दु।” उकिं वं वयागु नां जबूलून तल।

\VS{21}छुं ई लिपा वं छम्‍ह म्‍ह्याय् बुइकल। वं वयागु नां दीना तल।


\par }{\PP \VS{22}अले परमेश्‍वरं राहेलयात लुमंकादिल। वयागु प्रार्थना न्‍यनाः वय्‌कलं वयात प्‍वाथय् दय्‌काबिल।

\VS{23}वं काय् बुइकल। अले वं धाल, “परमेश्‍वरं जिगु बदनामी चीकादिल।”

\VS{24}वं वयागु नां योसेफ तल। अले वं हाकनं, परमप्रभुं जितः मेम्‍ह काय् नं बियादीमा धकाः प्रार्थना यात।


\par }{\SH याकूबया सम्‍पत्ति अप्‍वः दयावःगु
\par }
{\PP \VS{25}योसेफ बुइधुंकाः याकूबं लाबानयात धाल, “जितः वनेबियादिसँ। जि थःगु हे देशय् वने।

\VS{26}जिं छिथाय् ज्‍या यानाः दुपिं जिमि कलाःपिं व मस्‍त जितः यंके बियादिसँ। जिं छिथाय् गुलि बांलाक ज्‍या यानाः छिं सि हे स्‍यू।”


\par }{\PP \VS{27}लाबानं वयात धाल, “छं जितः माया वं धयागु खःसा थन हे च्‍वँ। परमप्रभुं जितः छंगुपाखें आशिष बियादीगु दु धकाः जिं सीके धुन।

\VS{28}छन्‍त गुलि ज्‍याला माः धा। जिं उलि हे बी।”


\par }{\PP \VS{29}याकूबं वयात धाल, “जिं थन गुकथं ज्‍या याना धकाः छिं सि हे स्‍यू, अले जिगु सुसाःकुसाः दयाः छिगु सा द्वहं व फै-च्‍वलय् नं गुलि यक्‍व दये धुंकल छिं सि हे स्‍यू।

\VS{30}जि वये न्‍ह्यः छिके यक्‍व मदु। आः छिके यक्‍व दये धुंकल। जिं ल्‍हाः तःथाय् तक्‍क परमप्रभुं छितः आशिष बियादीगु दु। आः धाःसा जिं थःगु हे परिवारया लागि छुं व्‍यवस्‍था यायेमाः।”


\par }{\PP \VS{31}लाबानं धाल, “जिं छन्‍त छु बी लय्?”

\par }{\PP याकूबं धाल, “छिं जितः छुं नं बियादीम्‍वाः। छिं जितः छिगु पशुया बथांया सुसाःकुसाः यानाः ज्‍वय्‌केबियादिसँ।


\par }{\PP \VS{32}“थौं जितः छिगु पशुया बथां मध्‍ये च्‍याःथाःपिं च्‍वलय्‌चात व हाकुपिं भ्‍याःचात ल्‍यय्‌के बियादिसँ। व हे जिगु ज्‍याला जुइ।

\VS{33}जि गुलि इमानजमान दुम्‍ह धकाः छिं लिपा नं सीकाकाये फइ। छिं जितः ज्‍याला ब्‍यूगु फैचात व च्‍वलय्‌चात स्‍वः झासँ, उकी छम्‍ह हे जक च्‍याःमथाःम्‍ह च्‍वलय् व हाकु मजूम्‍ह फैचा लुल धाःसा जिं खुयाहःगु जुइ।”


\par }{\PP \VS{34}लाबानं धाल, “ज्‍यू। छं धाःथें हे जुइ।”

\VS{35}तर लाबानं धाःसा उखुन्‍हु हे च्‍याःथाःपिं दुगु व च्‍वलय्‌चात अले हाकुपिं भ्‍याःचात धाक्‍व थःम्‍हं हे ल्‍ययाः थः काय्‌पिन्‍त बियाछ्वत।

\VS{36}अले लाबानया काय्‌पिं याकूब च्‍वनाच्‍वंगु थासं स्‍वन्‍हु तापाःगु थासय् वन। लाबानया ल्‍यंदुपिं फैच्‍वलय्‌या बथां स्‍वयेगु ज्‍या याकूबं यात।


\par }{\PP \VS{37}याकूबं लहरे पीपल, मर्स्‍याबरां व स्‍यांगुलिमाया कचा ध्‍यनाः उकियात तुइक बाला चिंक फायाः

\VS{38}फै व च्‍वलय्‌तय्‌सं लः त्‍वंवइबलय् खने दइकथं लः त्‍वनीगु थलय् तयाबीगु यात। छाय्‌धाःसा फैच्‍वलय्‌या बथां अन वयाः पासा थ्‍वःवइगु वं स्‍यू।

\VS{39}कचाबालाया न्‍ह्यःने वयाः पासा थ्‍वःवःपिनि मचात च्‍याःथाःपिं जुयाः बुल।

\VS{40}याकूबं फैचातय्‌त च्‍वलय्‌चात पाखें अलग तयाः इमित हाकुपिं व च्‍याःथाःपिं फै-च्‍वलय् चूलाइकथं तयाबिल। थुकथं वं थः फै-च्‍वलय् लाबानया फैच्‍वलय्‌लिसे ल्‍वाकमछ्यासे अलग्‍ग तयाः लहिनाः यक्‍व दय्‌कायंकल।


\par }{\PP \VS{41}स्‍वयेज्‍यूपिं व बल्‍लाःपिं फैच्‍वलय्‌या बथां पासा थ्‍वःवइबलय् वं कचा बालात इमिगु न्‍ह्यःने लः त्‍वनेगु थलया लिक्‍क तयाबीगु।

\VS{42}बमलाःपिनिगु न्‍ह्यःने धाःसा अथे कचा बाला तया मब्‍यू। थुकथं बल्‍लाःपिं फै-च्‍वलय् धाक्‍व याकूबयागु जुल, अले बमलाःपिं फै-च्‍वलय् धाक्‍व लाबानया जुल।

\VS{43}थथे याकूब तसकं तःमि जुल। वया यक्‍व फै-च्‍वलय्, दास-दासीत, ऊँट व गधा दत।




\par }\Chap{31}{\SH याकूबं लाबानया छेँ त्‍वःता वंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}याकूबं लाबानया काय्‌पिन्‍सं थथे धयाच्‍वंगु ताल, “याकूबं जिमि बाःयागु फुक्‍कं काये धुंकल। वं जिमि बाःयागु सम्‍पत्तिं हे थ्‍व फुक्‍क दय्‌कूगु खः।”

\VS{2}वं लाबान न्‍हापा थें मजुइधुंकूगु नं वाः चाय्‌कल।


\par }{\PP \VS{3}उबलय् हे परमप्रभुं याकूबयात धयादिल, “छिमि बाः व थःथितिपिनिगु थासय् हे लिहां हुँ। जि छलिसें हे दइ।”


\par }{\PP \VS{4}उकिं वं राहेल व लेआयात थः पशुतय् बथां दुथाय् सःतके छ्वत।

\VS{5}वं इमित धाल, “छिमि बाः आः न्‍हापा थें मजुइ धुंकल। अय्‌सां जिमि बाःया परमेश्‍वर धाःसा जिलिसें हे दी।

\VS{6}जिं थःम्‍हं फु थे छिमि बाःयागु सेवा यानागु ला छिमिसं सि हे स्‍यू।

\VS{7}अय्‌नं छिमि बाःनं जितः झंगः लानाः झिकः तक जिगु ज्‍याला हिलाब्‍यूगु दु। परमेश्‍वरं धाःसा जितः वयापाखें छुं कथं मभिंके मब्‍यू।

\VS{8}छिमि बाःनं च्‍याःथाःपिं धाक्‍व छंगु ज्‍याला जुल धाल, फुक्‍क फैच्‍वलय्‌या बथांनं च्‍याःथाःपिं हे बुइकल। वं ध्‍वःथाःपिं धाक्‍व छंगु ज्‍याला जुल धाल, फुक्‍क फैच्‍वलय्‌या बथांनं ध्‍वःथाःपिं हे बुइकल।

\VS{9}परमेश्‍वरं छिमि बाःया पाखें फुक्‍क फैच्‍वलय्‌या बथां लाकाकाल, अले जितः बियादिल।


\par }{\PP \VS{10}“छकः जिं फैच्‍वलय्‌या पासा थ्‍वइगु इलय् म्‍हगसय् दुगुचातय्‌सं च्‍याःथाःपिं व ध्‍वःध्‍वःथाःपिं च्‍वलय्‌चात पासा थ्‍वयाच्‍वंगु खन।

\VS{11}परमेश्‍वरया दूतं जितः म्‍हगसय् धयादिल, ‘याकूब!’ जिं ‘हजुर’ धया।


\par }{\PP \VS{12}“वय्‌कलं धयादिल, ‘स्‍व, पासा थ्‍वयाच्‍वंपिं फुक्‍क दुगुचात च्‍याःथाःपिं व ध्‍वःथाःपिं जक दु। छाय्‌धाःसा जिं लाबानं छन्‍त याःगु फुक्‍कं खनागु दु।

\VS{13}छं ल्‍वहं धंकाः चिकं लुनाः पाःफय्‌कूगु थाय् बेथेलया परमेश्‍वर जि हे खः। आः थ्‍व थाय् त्‍वःताः छ थः बूगु थासय् लिहां हुँ।’ ”


\par }{\PP \VS{14}अले राहेल व लेआं धाल, “आः जिमि बाःया छेँय् जिमिगु छुं हे हक मदये धुंकल।

\VS{15}वय्‌कलं जिमित मेपिन्‍त थें व्‍यवहार मयाः ला? वय्‌कलं जिमित म्‍यूगु जक मखु, जिमिगु लागि पूगु धिबा नं छ्यलाबिल।

\VS{16}परमेश्‍वरं वय्‌कःया पाखें लाकाकाःगु फुक्‍क सम्‍पत्ति जिमिगु व जिमि मस्‍तय्‌गु खः। छिं परमेश्‍वरं धयादी थें यानादिसँ।”


\par }{\PP \VS{17}उकिं याकूबं थः मस्‍तय्‌त व कलाःपिन्‍त उँटय् गय्‌कल।

\VS{18}अले थःम्‍हं पद्दन-आरामय् मुंकूगु फुक्‍क फैच्‍वलय्‌या बथां व सम्‍पत्ति ज्‍वनाः थः बौ इसहाकयाथाय् कनान देशय् वनेत पिहां वल।

\VS{19}उबलय् लाबान फैतय्‌त सँ चाकःवनाच्‍वंगु खः। थः बौ मदुबलय् राहेलं थः बौया छेँय् च्‍वंगु मूर्तित खुयाहल।

\VS{20}याकूबं अरामी लाबानयात थःछेँ त्‍वःतावनेगु खँ मकंसे झंगः लात।

\VS{21}व थःम्‍हं मुंकूगु दक्‍वं ज्‍वनाः हथाय् पथासं अनं बिस्‍युं वन। अले यूफ्रेटिस खुसि छिनाः गिलाद पहाडपाखे वन।


\par }{\SH लाबानं याकूबयात ल्‍यूगु
\par }
{\PP \VS{22}स्‍वन्‍हु लिपा लाबानं याकूब बिस्‍युं वंगु खँ सिल।

\VS{23}अले वं थः थःथितिपिं ज्‍वनाः न्‍हय्‌न्‍हु तक याकूबयात माः वन, अले गिलादया पहाडय् वं वयात लुइकल।

\VS{24}उखुन्‍हु हे चान्‍हय् परमेश्‍वरं म्‍हगसय् वयाः लाबानयात धयादिल, “होश या, छं याकूबयात छुं कथं ख्‍याये मते।”


\par }{\PP \VS{25}लाबानं याकूबयात लुइकूबलय् व गिलादया गुँइ पाल ग्‍वयाः च्‍वनाच्‍वंगु खः। लाबान व वया थःथितिपिन्‍सं नं अन हे थःपिनिगु पाल ग्‍वल।

\VS{26}लाबानं याकूबयात धाल, “छं जितः झंगः लानाः जिमि म्‍ह्याय्‌पिन्‍त छाय् लडाइँलय् ज्‍वनाहःपिन्‍त थें हयागु?

\VS{27}छं जितः छाय् छुं मधासे बिस्‍युं वयाः झंगः लानागु? छं जितः धाःगु जूसा जिं छन्‍त लय्‌तातां दम्‍फु व वीणा थाथां म्‍ये हालाः छ्वयाहयेगु खः नि।

\VS{28}छं जितः जिमि छय्‌पिन्‍त माया यायेगु व म्‍ह्याय्‌पिन्‍त चुप्‍पा तक हे नके मबिल। छं मूर्ख ज्‍या यात।

\VS{29}जिं छन्‍त स्‍यंके नं फु। तर म्‍हिगः चान्‍हय् छिमि बाःया परमेश्‍वरं जितः धयादिल, ‘होश या, छं याकूबयात छुं कथं ख्‍याये मते।’

\VS{30}जिं स्‍यू छ थः बौया छेँय् वनेत आय्‌बूगुलिं थथे पिहां वःगु खःसां छं छाय् जिगु छेँया मूर्तित खुयाहयागु?”


\par }{\PP \VS{31}याकूबं लाबानयात धाल, “छिं थः म्‍ह्याय्‌पिन्‍त जिपाखें लिगनायनी धकाः जि ग्‍यात।

\VS{32}छिगु मूर्ति सुयाके दु, व मनू सी माली। छिं झी थःथितिपिनिगु न्‍ह्यःने थःगु छु छु जिके दु मालाः कयादिसँ।” याकूबं राहेलं मूर्ति खुयाहःगु खँ मस्‍यू।


\par }{\PP \VS{33}अले लाबान याकूब, लेआ, व निम्‍ह दासीपिनिगु पाल दुने दुहां वन। अन वं छुं लुइके मफुत। व लेआया पालं पिहां वयाः राहेलया पाल दुने वन।

\VS{34}राहेल धाःसा छेँया मूर्तित ऊँटया फ्‍यतुसाय् तयाः थः उकी द्यःने फ्‍यतुनाच्‍वन। लाबानं पाल दुने गुलि मालं नं लुइके मफु।

\VS{35}राहेलं थः बौयात धाल, “जिमि प्रभु, जि खनाः तंम्‍वयादी मते, बाः। जि थीमज्‍यू जूगुलिं जि छिगु न्‍ह्यःने दने मछिं।” उकिं वं न्‍ह्याक्‍व माःसां छेँया मूर्ति लुइके मफुत।


\par }{\PP \VS{36}याकूब तंम्‍वल। अले वं लाबानयात हक्‍काः धाल, “जिं छु मभिंगु ज्‍या यानागु दु? जिं छु पाप यानागु दु धकाः छिं जितः थथे लिनादियागु?

\VS{37}छिं जिगु फुक्‍क सामान स्‍वयादीधुंकल। छिं थःगु छेँया छु सामान लुइकादिया? व जिगु व छिकपिनि थःथितिया न्‍ह्यःने तयादिसँ। इमिसं हे छिगु व जिगु न्‍याय याइ।


\par }{\PP \VS{38}“जि निइदँ तक छिलिसे च्‍वना। छिकपिनि छम्‍ह फै व च्‍वलय्‌चिया नं मत्‍यवं मचा कुहां वः धयागु मजू! न त जिं छिम्‍ह छम्‍ह हे फै-च्‍वलय् हे नया।

\VS{39}जंगलया पशुतय्‌सं स्‍याःपिं फै-च्‍वलय् तकं जिं छिथाय् महसे थःम्‍हं हे उकिया मू पुलाबिया। न्‍हिनय् तंपिं जुइमा कि चान्‍हय् तंपिं जुइमा फुक्‍क फैच्‍वलय्‌या पलेसा नं छिं जिके कयादिल।


\par }{\PP \VS{40}“न्‍हिनय्‌सिया निभालं व चान्‍हय्‌सिया चिकुं जिगु म्‍ह गुलि न्‍यल। जिगु मिखाय् न्‍ह्यः धयागु हे मवः।

\VS{41}निइदँ जि थुकथं छिगु छेँय् च्‍वना। जिं झिंप्‍यदँ छिकपिनि निम्‍ह म्‍ह्याय्‌पिनिगु लागि छिथाय् ज्‍या याना, अले खुदँ छिकपिनि फैच्‍वलय्‌या लागि ज्‍या याना। छिं जिगु ज्‍याला झिकः तक हिलादिल।

\VS{42}अब्राहामया परमेश्‍वर गुम्‍हय्‌सिया न्‍ह्यःने जिमि बाः इसहाक ग्‍यानादी जिलिसें मदुगु जूसा छिं जितः धात्‍थें हे खालि ल्‍हातिं लिछ्वयाहइगु खः। परमेश्‍वरं जिगु दुःख व ज्‍या खनादिल, उकिं म्‍हिगः चान्‍हय् छितः ब्‍वःबियादिल।”


\par }{\SH याकूब व लाबानया दथुइ जूगु सन्‍धि
\par }
{\PP \VS{43}लाबानं याकूबयात धाल, “थुपिं मिस्‍त जिमि म्‍ह्याय्‌पिं खः, थुमि मस्‍त नं जिमि मस्‍त खः। अले थ्‍व फैबथां नं जिगु हे खः। थन गुलि नं छं खनाच्‍वन, व फुक्‍क जिगु हे खः। अय्‌नं जिं थौं थःम्‍ह्याय्‌पिं व इमि मस्‍तय्‌त छु याये फु धकाः?

\VS{44}उकिं आः छंगु व जिगु दथुइ सन्‍धि याये वा। अले थुकिया लुमन्‍ति कथं झीसं थन ल्‍वहं थनाथके।”


\par }{\PP \VS{45}अले याकूबं ल्‍वहं हयाः थां थें धंकल।

\VS{46}वं थः थःथितिपिन्‍त नं ल्‍वहं मुंकाहयेत धाल। इमिसं ल्‍वहं हयाः अन ल्‍वहं द्वँ दय्‌कल। अले अन हे इमिसं सन्‍धिया भ्‍वय् नल।

\VS{47}लाबानं उकियात यगर-सहदूता नां तल, याकूबं गलेद धकाः नां तल।


\par }{\PP \VS{48}लाबानं धाल, “थौं थ्‍व ल्‍वहं द्वँ छंगु व जिगु दथुइ साक्षी जुयाः दनाच्‍वंगु दु।” उकिं थुकियागु नां गलेद च्‍वन।

\VS{49}वं हानं धाल, “झी थःथवय् बायावनेधुंकाः नं परमेश्‍वरं झीत स्‍वयादीमा।” उकिं थ्‍व ल्‍वहं थांयात मिज्‍पा नं धाल।

\VS{50}लाबानं हाकनं धाल, “छं जिमि म्‍ह्याय्‌पिन्‍त मभिंकल, अले मेपिं मिसात ब्‍याहा याना हल धाःसां झीगु दथुइ सुं मदुसां होश या, परमेश्‍वर छंगु व जिगु साक्षी दु।”


\par }{\PP \VS{51}वं धाल, “जिं थन छंगु व जिगु दथुइ ल्‍वहंया थां व ल्‍वहंया द्वँ तयागु दु।

\VS{52}जिं थ्‍व ल्‍वहंया द्वँ व थां पुलाः छन्‍त स्‍यंकः वये मखु, अले छं थ्‍व ल्‍वहंया द्वँ व थां पुलाः जितः स्‍यंकः वइ मखु धयागुया साक्षी खः।

\VS{53}जिमि बाज्‍या नाहोर व छिमि बाज्‍या अब्राहामया परमेश्‍वरं झी दथुइ न्‍याय यानादीमा।”

\par }{\PP उकिं याकूबं परमेश्‍वरयागु नामय्, गुम्‍ह खनाः वया बाः इसहाक ग्‍याइगु खः, ल्‍वहंया लागा मानय् याये धकाः पाफय्‌कल।

\VS{54}याकूबं अन गुँच्‍वकाय् हे बलि बियाः थः थःथितिपिन्‍त भ्‍वय् नकल। नयेत्‍वने यानाः इपिं अन हे द्यन।


\par }{\PP \VS{55}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथ न्‍हापां दनाः लाबानं थः छय्‌पिन्‍त व म्‍ह्याय्‌पिन्‍त चुप्‍पा नयाः आशिष बिल। अले व अनं बिदा कयाः थःगु छेँपाखे वन।




\par }\Chap{32}{\SH याकूबं एसावयात नापलायेत स्‍वःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}याकूब नं अनं थःगु लँ लिनाः वन। लँय् परमेश्‍वरया दूततय्‌सं वयात नापलात।

\VS{2}याकूबं इमित खनाः धाल, “थ्‍व ला परमेश्‍वरयाथाय् खः!” उकिं वं व थाय्‌यागु नां महनोम तल।


\par }{\PP \VS{3}याकूबं एदोम देशया सेइर धाःगु थासय् थः दाजु एसावयाथाय् थः मनूत छ्वत।

\VS{4}वं इमित धयाः छ्वत, “छिमिसं वनाः जिमि मालिक एसावयात थथे धा, ‘छिम्‍ह दास याकूबं थथे धयाहःगु दु, आः तक जि लाबानयाथाय् च्‍वनाच्‍वनागु खः।

\VS{5}जिके सा, च्‍वलय्, गधा, फै व यक्‍व दास-दासीत दु। आः जितः छिं स्‍वइ ला धकाः धाय्‌के छ्वयाहयागु खः।’ ”


\par }{\PP \VS{6}वं छ्वःपिं मनूतय्‌सं लिहां वयाः वयात धाल, “जिपिं छिकपिनि दाजु एसावयाथाय् वनाः वया। वय्‌कः आः छितः नापलायेत प्‍यसः मनू ज्‍वनाः वयाच्‍वंगु दु।”

\VS{7}याकूब तसकं ग्‍यात। वं थः मनूत, सा, फै, च्‍वलय्, गधा, ऊँट फुक्‍कसित निथ्‍वः यानाः ब्‍वथल।

\VS{8}“छुं जुयाः एसावं छपुचःयात हय्‌क्‍काःसां मेगु पुचः बिस्‍युं वने फयेमा” धकाः मतिइ तयाः वं थथे याःगु खः।


\par }{\PP \VS{9}अले याकूबं प्रार्थना यात, “जिमि तापाःबाज्‍या अब्राहाम व जिमि बाः इसहाकया परमेश्‍वर! परमप्रभु, छिं जितः थःगु हे छेँय् लिहां वनेत धयादिल। छिं जितः छि जिलिसें हे दइ, अले फुक्‍कं बांलाइ धकाः धयादीगु खः।

\VS{10}छिं थः दासयात क्‍यनादीगु दया माया व विश्‍वासया निंतिं जि मल्‍वः। छाय्‌धाःसा यर्दन खुसि छिनाबलय् जिके कथि छपु जक दुगु खः, आः जिके मनूतय्‌गु व पशुतय्‌गु निगू ततःधंगु पुचः दु।

\VS{11}आः जितः जिमि दाजु एसावपाखें बचय् यानादिसँ। वं जितः जक मखु जिमि कलाःपिन्‍त व मस्‍तय्‌त तकं हय्‌क्‍काः वइ धकाः जि ग्‍याः।

\VS{12}छिं जितः धयादीगु दु, ‘जिं छन्‍त धात्‍थें हे भिंगु याये। अले छं सन्‍तान समुद्रया फि थें ल्‍याः खाये मफय्‌क यक्‍व दय्‌काबी।’ ”


\par }{\PP \VS{13}उखुन्‍हु चान्‍हय् व अन हे च्‍वन। वं थः दाजु एसावया लागि धकाः थःके दुगु सम्‍पत्तिं थुकथं ल्‍यल –

\VS{14}निसःम्‍ह च्‍वलय्, निइम्‍ह दुगु, निसःम्‍ह फै, निइम्‍ह भ्‍याःचा,

\VS{15}स्‍विम्‍ह मांउँट् व इमि मचा, पिइम्‍ह सा, झिम्‍ह द्वहं, अले निइम्‍ह मांगधा व झिम्‍ह गधा।

\VS{16}वं इमित थः दासतय्‌त जिम्‍मा बियाः धाल, “छिपिं जिगु न्‍ह्यः न्‍ह्यः हुँ। अले छथ्‍वः व मेगु थ्‍वया दथुइ थाय् पाकाः हुँ।”


\par }{\PP \VS{17}वं दक्‍वसिबय् न्‍ह्यःने वनीम्‍ह दासयात स्‍यन, “जिमि दाजु एसावं नापलानाः छन्‍त, ‘छ सुया मनू, गन वनेत्‍यनागु, छंगु न्‍ह्यः न्‍ह्यः वनाच्‍वंगु बथां सुयागु’ धकाः न्‍यन धाःसा

\VS{18}छं थथे धकाः धा, ‘थ्‍व छिम्‍ह दास याकूबयागु खः। थ्‍व फुक्‍क वया मालिक एसावया लागि कोसेलि छ्वयाहःगु खः। व जिमिगु लिउने वयाच्‍वंगु दु।’ ”


\par }{\PP \VS{19}वं वयां ल्‍यू वनीम्‍ह निम्‍हम्‍ह व स्‍वम्‍हम्‍ह दासयात व बथांया ल्‍यूल्‍यू वनीपिं फुक्‍कसित नं अथे हे धकाः स्‍यन, “एसावयात नापलाइबलय् छिमिसं नं अथे हे धा।”

\VS{20}थथे धायेगु धाःसा ल्‍वःमंके मते, “छिम्‍ह दास याकूब जिमिगु लिउने वयाच्‍वंगु दु।”

\par }{\PP थःगु न्‍ह्यःने न्‍ह्यःने छ्वःगु कोसेलिं वयागु तं क्‍वलाके फइ, अले थः वयागु न्‍ह्यःने वनेबलय् वं लसकुस यानाः काइ धकाः मतिइ तयाः वं अथे याःगु खः।

\VS{21}थुकथं याकूबया कोसेलि न्‍हापा न्‍हापा वन। व थः धाःसा उखुन्‍हु चान्‍हय् पालय् च्‍वन।


\par }{\SH याकूब व स्‍वर्गदूतया कुश्‍ती
\par }
{\PP \VS{22}उखुन्‍हु हे चान्‍हय् याकूबं दनाः थः निम्‍हं कलाः, निम्‍ह दासी व झिंछम्‍ह काय्‌पिन्‍त यंकाः यब्‍बोक खुसि छिकल।

\VS{23}वं इमित खुसि छिके धुंकाः थःम्‍हं ज्‍वनावःगु फुक्‍क सम्‍पत्ति नं छ्वत।


\par }{\PP \VS{24}थुकथं याकूब याकःचा जुल। उबलय् छम्‍ह मनू वयाः सुथ मजुतले वलिसे कुश्‍ती ल्‍वानाच्‍वन।

\VS{25}व मनुखं याकूबयात बुके मफुगुलिं याकूबया प्‍यंपाय् लाक दाल। उकिं यानाः वया प्‍यंपाया साहा ब्‍यन।

\VS{26}व मनुखं धाल, “सुथ जुइन, आः जितः वनेब्‍यु।”

\par }{\PP याकूबं धाल, “जितः आशिष मब्‍युतले जिं छितः छ्वये मखु।”


\par }{\PP \VS{27}अले व मनुखं न्‍यन, “छंगु नां छु?”

\par }{\PP वं धाल, “याकूब।”


\par }{\PP \VS{28}व मनुखं धाल, “आवंलि छंगु नां याकूब मखु, इस्राएल जुल। छाय्‌धाःसा छं परमेश्‍वर व मनूतलिसे कुश्‍ती ल्‍वानाः त्‍याकल।”


\par }{\PP \VS{29}याकूबं धाल, “छिगु नां छु?”

\par }{\PP वं धाल, “जिगु नां छाय् न्‍यने माल?” अले वं वयात आशिष बिल।


\par }{\PP \VS{30}उकिं याकूबं व थाय्‌यागु नां पनीएल तल। छाय्‌धाःसा वं मतिइ तल, “परमेश्‍वरलिसे चुलिंचू लानाः नं जि म्‍वाना हे च्‍वना।”

\VS{31}वयागु प्‍यंपाया साहा ब्‍यंगुलिं व खू काकां न्‍यासि वनाः पनीएल पुले धुंकाः सूर्य लुल।

\VS{32}याकूबया प्‍यंपाय् घाःपाः लाःगुलिं इस्राएलया मनूतय्‌सं आः तक नं सुं नं पशुयागु प्‍यंपाया सँय्‌प्वाँच नःगु मदु।




\par }\Chap{33}{\SH याकूब व एसाव नापलाःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}याकूबं एसाव प्‍यसःम्‍ह मनूलिसे वयाच्‍वंगु खन। अले वं थः मस्‍तय्‌त लेआ, राहेल व निम्‍ह दासीतय् जिम्‍मा बियाः इमित अलग अलग छ्वत।

\VS{2}दक्‍वसिबय् न्‍ह्यःने निम्‍ह दासी व इमि मस्‍त छ्वत। अनंलि लेआ व वया मस्‍त छ्वत। राहेल व योसेफयात दक्‍वसिबय् लिपा छ्वत।

\VS{3}याकूब थः धाःसा इपिं स्‍वयाः न्‍ह्यःने वन। व थः दाजुया न्‍ह्यःने मथ्‍यंतले न्‍हय्‌कः तक बँय् भ्‍वसुलाः वन।

\VS{4}एसावं ब्‍वाँय् वयाः वयात घय्‌पुयाः चुप्‍पा नल। अले इपिं निम्‍हं ख्‍वल।


\par }{\PP \VS{5}एसावं मिस्‍त व मस्‍त खनाः न्‍यन, “छलिसे वःपिं थुपिं सु खः?”

\par }{\PP याकूबं धाल, “परमेश्‍वरं छिम्‍ह दासयात दयामाया यानाः ब्‍यूगु जिमि मस्‍त खः।”

\VS{6}अले निम्‍ह दासी व इमि मस्‍तय्‌सं न्‍ह्यःने वयाः एसावयात भागि यात।

\VS{7}अनंलि लेआ व वया मस्‍तय्‌सं वयाः भागि यात। दक्‍वसिबय् लिपा योसेफ व राहेलं वयाः भागि यात।


\par }{\PP \VS{8}एसावं याकूबयाके न्‍यन, “जिं लँय् नापलानागु बथां छु खः?”

\par }{\PP याकूबं धाल, “छिं जितः दुनुगलं लसकुस यानादीमा धकाः खः।”


\par }{\PP \VS{9}एसावं धाल, “जिगु थःगु हे यक्‍व दु, जि किजा! थुपिं फुक्‍क छं हे ति।”


\par }{\PP \VS{10}याकूबं धाल, “मखु! छिं जितः माया यानादियागु खःसा थ्‍व कोसेलि लःल्‍हानाकयादिसँ। छिं जितः दुनुगलंनिसें लसकुस यानादीबलय् जितः ला छितः नापलाःगु परमेश्‍वरयात नापलानागु थें हे जुल।

\VS{11}आः जिं छिगु लागि धकाः हयागु थ्‍व कोसेलि कयादिसँ। परमेश्‍वरं दया यानाः जितः माक्‍व बियादीगु दु।” थुकथं याकूबं एसावं मकातले कर यानाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{12}अले एसावं धाल, “आः वनाछ्वये नु, जि नं छनापं वने।”


\par }{\PP \VS{13}याकूबं धाल, “छिं सि हे स्‍यू, थ्‍व मस्‍त क्‍यातुसे हे च्‍वं नि। अले हानं जि थ्‍व दुरु त्‍वंपिं पशुया बथां नं बिचाः यायेमाः। थुमित न्‍हिच्‍छि न्‍यासिकल धाःसा थुपिं सी।

\VS{14}उकिं छि न्‍हापा झासँ। जि बुलुहुं थ्‍व मस्‍त व सा द्वहं, फै-च्‍वलय् नापं छितः सेइरय् नाप लाये।”


\par }{\PP \VS{15}एसावं धाल, “अय्‌सा जिं जिमि मनूतय्‌त छलिसे त्‍वःताथके।”

\par }{\PP याकूबं धाल, “अथे छाय् याये माल? जितः छिगु माया जक दःसा गाः।”


\par }{\PP \VS{16}उकिं एसाव उखुन्‍हु हे सेइर लिहां वन।

\VS{17}याकूब धाःसा सुक्‍कोतपाखे वन। वं अन थःगु लागि छेँ छखा दन, अले पशुतय्‌गु निंतिं बल्‍चात दय्‌कल। उकिं व थाय्‌यागु नां सुक्‍कोत धाल।


\par }{\PP \VS{18}पद्दन-आरामं वयाः याकूब कनानया शकेम धाःगु शहरया लिक्‍क याउँक हे थ्‍यन। वं अन शहरं पिने थःगु पाल ग्‍वल।

\VS{19}वं व थाय् शकेमया बौ हमोरया काय्‌पिन्‍के सच्‍छिकू वहः बियाः न्‍यानाकाल।

\VS{20}वं अन छगू वेदी दय्‌कल। अले उकियात एल-एलोह-इस्राएल धकाः नां तल।




\par }\Chap{34}{\SH दीनायात स्‍यंकाब्‍यूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}छन्‍हु याकूब व लेआया म्‍ह्याय् दीना अन च्‍वंपिं मिसातय्‌त नापलाः वन।

\VS{2}व थाय्‌या जुजु हिव्‍वी हमोरया काय् शकेमं वयात खन। अले वं वयात ज्‍वनायनाः स्‍यंकाबिल।

\VS{3}याकूबया म्‍ह्याय् दीनायात वं तसकं यय्‌कल। उकिं वं वयागु नुगः साला कायेत कुतः यात।

\VS{4}वं थः बौयात वलिसे ब्‍याहा यानाब्‍यु धकाः धाल।


\par }{\PP \VS{5}याकूबं थः म्‍ह्याय् दीनायात शकेमं स्‍यंकाब्‍यूगु खँ सिल। उबलय् वया काय्‌पिं फुक्‍कं फै ज्‍वःवनाच्‍वंगुलिं व सुम्‍क च्‍वन।

\VS{6}उबलय् हे शकेमया बौ हमोर खँ ल्‍हायेत याकूबयाथाय् थ्‍यंकः वल।

\VS{7}याकूबया काय्‌पिं नं जूगु खँ न्‍यनाः नुगः मछिंकाः तमं मि जुयाः छेँय् लिहां वल। छाय्‌धाःसा याकूबया म्‍ह्याय्‌यात स्‍यंकाः शकेमं याये मज्‍यूगु ज्‍या याःगु व इस्राएलयात हे बेइज्‍जत याःगु खः।


\par }{\PP \VS{8}हमोरं इमित थथे धकाः धाल, “जिमि काय् शकेमया नुगः छिकपिनि म्‍ह्याय्‌पाखे क्‍वसाःगुलिं वलिसे दीनायागु ब्‍याहा यानाबियादिसँ।

\VS{9}झी आः थवंथवय् ब्‍याहाया कालबिल याये। छिकपिनि म्‍ह्याय्‌मस्‍त जिमित बियादिसँ, जिमि म्‍ह्याय्‌मस्‍त छिकपिन्‍सं यंकादिसँ।

\VS{10}छिकपिं जिपिंलिसें हे च्‍वनादिसँ। थ्‍व थासय् छिकपिं च्‍वनादीफु, अले न्‍ह्याथाय् नं वनेफु। थन हे बनेज्‍या यानादिसँ, अले सम्‍पत्ति मुंकादिसँ।”


\par }{\PP \VS{11}अले शकेमं दीनाया बौ व दाजुपिन्‍त धाल, “छिकपिन्‍सं जितः दया यानादिसँ, छिकपिन्‍सं धाःगु जिं बी।

\VS{12}भम्‍चाया मू व कोसेलि गुलि माः धयादिसँ, जिं छिकपिन्‍सं धाक्‍व बी। जितः छिकपिनि म्‍ह्याय्‌मचालिसे जक ब्‍याहा यानाबियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{13}शकेमं थः क्‍यहेँ दीनायात स्‍यंका ब्‍यूगुलिं याकूबया काय्‌पिन्‍सं शकेम व हमोरयात जाः ग्‍वयाः लिसः बिल।

\VS{14}इमिसं इमित धाल, “म्‍हय् चिं मतःम्‍ह मनूयात जिमिसं थः क्‍यहेँ बी फइ मखु। थथे यात कि जिमिगु इज्‍जत वनी।

\VS{15}उकिं छिकपिनि मिजंत फुक्‍कसिनं जिमिसं थें म्‍हय् चिं तयेगु ज्‍या यात धाःसा जक जिमिसं छिकपिन्‍सं धाःथे याये फइ।

\VS{16}अले तिनि जक जिमि म्‍ह्याय्‌मस्‍त छिकपिन्‍सं यंके फइ, छिकपिनि म्‍ह्याय्‌मस्‍त जिमिसं काये फइ। अले जिमिसं छिकपिं नापं च्‍वनाः छगू हे जातियापिं थें जुयाः च्‍वने फइ।

\VS{17}छिकपिन्‍सं म्‍हय् चिं तयेत माने जुयामदिल धाःसा जिपिं थः क्‍यहेँ ज्‍वनाः थनं वने।”


\par }{\PP \VS{18}हमोर व वया काय् शकेमयात इमिगु खँ यल।

\VS{19}शकेम छेँजःपिं मध्‍ये दक्‍वसिबय् अप्‍वः हनातःम्‍ह मनू खः। व याकूबया म्‍ह्याय्‌या मतिनाय् लायेधुंकूगुलिं वं थ्‍व ज्‍या यायेत लिबाका मच्‍वन।

\VS{20}उकिं हमोर व वया काय् शकेमं शहरया मू ध्‍वाखाय् वनाः शहरय् च्‍वंपिन्‍त धाल,


\par }{\PP \VS{21}“थुपिं भिंपिं मनूत खः। थुमित थन हे तयाः बनेज्‍या याकेबी। थुमित च्‍वनेत झीथाय् थाय् नं यक्‍व दु। अले झीसं थुमि म्‍ह्याय्‌मस्‍त ब्‍याहा याये नं फइ, झी म्‍ह्याय्‌मस्‍त नं थुमित बी फइ।

\VS{22}झीथाय् च्‍वंपिं फुक्‍क मिजंतय्‌सं इमि मिजंतय्‌सं थें म्‍हय् चिं तयेगु ज्‍या यात धाःसा जक इपिं झीपिंलिसे च्‍वनाः छगू हे जातियापिं थें जुयाः च्‍वने फइ हं।

\VS{23}थथे जुल धाःसा इमिगु फुक्‍क सा, फै, सम्‍पत्ति झीगु मजुइ ला? उकिं झीसं इमिसं धाःगु खँ न्‍यने, अले इमित थन हे तये।”


\par }{\PP \VS{24}शहरय् च्‍वंपिं फुक्‍कसिनं हमोर व वया काय् शकेमं धाःगु खँ न्‍यन। अले मिजंत धाक्‍वसिनं म्‍हय् चिं तय्‌कल।

\VS{25}स्‍वन्‍हु लिपा, म्‍हय् चिं तःगु स्‍याःगु हे मतंनिबलय् याकूबया निम्‍ह काय्‌पिं दीनाया दाजुपिं शिमियोन व लेवी थथःगु तरवार ज्‍वनाः सुनानं मसीक शहरय् दुहां वनाः फुक्‍क मिजंतय्‌त स्‍यानाबिल।

\VS{26}इमिसं हमोर व वया काय् शकेमयात नं तरवारं पालाः स्‍यानाबिल। अले दीनायात शकेमया छेँनं लिगनाः यंकल।


\par }{\PP \VS{27}याकूबया मेपिं काय्‌पिन्‍सं वयाः शहरय् लुटे यात। थुकथं इमिसं थः केहेँयात बेइज्‍जत याःगुया बदला काल।

\VS{28}इमिसं इमिगु फुक्‍क फै, सा, गधा, अले शहरय् दुने व पिने च्‍वंगु फुक्‍क वस्‍तु नं यंकल।

\VS{29}इमिसं इमिगु फुक्‍क सम्‍पत्ति, मस्‍त, मिस्‍त व छेँय् च्‍वंगु फुक्‍क ज्‍वनाः वन।


\par }{\PP \VS{30}याकूबं शिमियोन व लेवीयात धाल, “छिमिसं जितः आपतय् लाकाबिल। आः जितः कनानी, परिज्‍जी व थनच्‍वंपिं फुक्‍कसिनं मही। झी ल्‍याखं आपाः मदु। इपिं फुक्‍क जानाः झीपिंलिसे ल्‍वाः वल धाःसा झीपिं फुक्‍कं सी।”


\par }{\PP \VS{31}इमिसं लिसलय् धाल, “वं जिमि केहेँयात वेश्‍यायात थें याये ज्‍यू ला लय्?”




\par }\Chap{35}{\SH याकूबं बेथेलय् वेदी दय्‌कूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}परमेश्‍वरं याकूबयात धयादिल, “दँ, बेथेलय् वनाः अन हे च्‍वँ। अले छ थः दाजु एसावलिसे ग्‍यानाः बिस्‍युं वंबलय् छन्‍थाय् खनेदय्‌कः वःम्‍ह परमेश्‍वरया लागि छगू वेदी दय्‌कि।”


\par }{\PP \VS{2}उकिं याकूबं थः छेँजःपिन्‍त व थःलिसे दुपिं सकसितं धाल, “छिपिंलिसे दुगु कर्पिनिगु मूर्तियात वांछ्वयाब्‍यु, अले थःपिन्‍त शुद्ध यानाः मेगु लं फ्‍यु।

\VS{3}झी आः थ्‍व थाय् त्‍वःताः बेथेलय् वनेत्‍यना। अन जिं जितः आपतय् ग्‍वाहालि यानादीम्‍ह व जि न्‍ह्याथाय् वंसां जिलिसें दीम्‍ह परमेश्‍वरया लागि छगू वेदी दय्‌के।”


\par }{\PP \VS{4}अले फुक्‍कसिनं याकूबयात थःपिन्‍के दुगु फुक्‍क मूर्ति व न्‍हाय्‌पनय् च्‍वंगु तिसा बिल। वं व फुक्‍क शकेमया नापसं च्‍वंगु स्‍वंसिमा क्‍वय् थुनाबिल।

\VS{5}इपिं अनं वँसेंलि परमेश्‍वरं इमिगु जवंखवं च्‍वंगु शहरयात ग्‍याःचिकुं भुनाबिल। अले सुनानं याकूब व वया मनूतय्‌त लीमफुत।


\par }{\PP \VS{6}याकूब थः मनूतलिसे कनान देशया लुजः धाःथाय् थ्‍यंकः वल। थौंकन्‍हय् थ्‍व थाय्‌यात बेथेल धाइ।

\VS{7}वं अन छगू वेदी दय्‌कल। वं व थाय्‌यागु नां एल-बेथेल धकाः तल। छाय्‌धाःसा व थः दाजुलिसे ग्‍यानाः बिस्‍युं वःबलय् परमेश्‍वरं वयात अन हे झायाः नापलानादीगु खः।


\par }{\PP \VS{8}अन रिबेकाया तुतुमां दबोरा सित। वयात बेथेलया क्‍वसं च्‍वंगु छमा स्‍वसिमाया क्‍वय् थुनाबिल। उकिं व थाय्‌यागु नां अल्‍लोन-बकुत तल।


\par }{\PP \VS{9}याकूब पद्दन-आरामं वये धुंकाः परमेश्‍वरं हाकनं वयाथाय् खनेदय्‌कः झायाः वयात आशिष बियादिल।

\VS{10}परमेश्‍वरं वयात धयादिल, “छंगु नां याकूब खः। आः थनिंनिसें छंगु नां याकूब मखु, इस्राएल जुइ।” थुकथं वय्‌कलं वयागु नां इस्राएल तयादिल।


\par }{\PP \VS{11}वय्‌कलं वयात हाकनं धयादिल, “जि दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमेश्‍वर खः। छं यक्‍व सन्‍तान दयेमा। छंगुपाखें यक्‍व जात जाति दयावइ। छंगुपाखें यक्‍व जुजुपिं नं दयावइ।

\VS{12}जिं अब्राहाम व इसहाकयात बी धयागु देश छन्‍त बी, अले थ्‍व सदांया लागि छिमि सन्‍तानयागु जुइ।”

\VS{13}अले परमेश्‍वर अनं झाल।


\par }{\PP \VS{14}याकूबं अन ल्‍वहं छगः धंकाः उकी दाखमद्य व चिकं लुनाबिल।

\VS{15}अले वं परमेश्‍वरं वलिसे नवाःगु व थाय्‌यागु नां बेथेल तल।


\par }{\SH बेन्‍यामीन बूगु व राहेल सीगु
\par }
{\PP \VS{16}इपिं बेथेलं वन। एप्रात थ्‍यनी थें च्‍वंकाः राहेलयात मचाबुइ ब्‍यथा जुल।

\VS{17}वयात तसकं ब्‍यथा जुयाच्‍वंबलय् दिरिअजिं वयात धाल, “ग्‍याये मते, हाकनं काय् हे बुल।”

\VS{18}राहेलं थः सीगु सीकाः सी न्‍ह्यः वं मचायागु नां बेन-ओनी\FTNT{*}{{\FR 35:18 }{\FR{३५:१८
}}{\FQ{बेन-ओनी
}}{\FT{थुकिया अर्थ खः दुःखया काय्}}} तल। बौम्‍हं धाःसा वयागु नां बेन्‍यामीन\FTNT{†}{{\FR 35:18 }{\FR{३५:१८
}}{\FQ{बेन्‍यामीन
}}{\FT{थुकिया अर्थ खः जव ल्‍हाःया काय्}}} तयाबिल।

\VS{19}राहेल सित। वयात एप्रात वनेगु लँसिथय् थुनाबिल। थ्‍व थाय्‌यात थौंकन्‍हय् बेथलेहेम धाइ।

\VS{20}याकूबं वयात थुंगु थासय् ल्‍वहं छगः धंकाबिल। थ्‍व आः तकं राहेलयात थुंगु थां कथं दनि।


\par }{\PP \VS{21}व अनं वन। वं मिग्‍दल-एदेरया मेखेपाखे थःगु पाल ग्‍वल।

\VS{22}याकूब अन हे च्‍वनाच्‍वंबलय् रूबेन थः बौया मथ्‍याःम्‍ह कलाः बिल्‍हालिसे द्यन। याकूबं थ्‍व खँ सिल।

\par }{\SH याकूबया काय्‌पिं
\par }
{\PP याकूबया झिंनिम्‍ह काय् दु –


\par }{\PP \VS{23}लेआया पाखें, दक्‍वसिबय् तःधीम्‍ह रूबेन, अले शिमियोन, लेवी, यहूदा, इस्‍साखार व जबूलून।


\par }{\PP \VS{24}राहेलया पाखें, योसेफ व बेन्‍यामीन।


\par }{\PP \VS{25}राहेलया दासी बिल्‍हापाखें, दान व नप्‍ताली।


\par }{\PP \VS{26}लेआया दासी जिल्‍पापाखें – गाद व आशेर।

\par }{\PP थुपिं फुक्‍क याकूब पद्दन-आरामय् च्‍वनाच्‍वंबलय् हे बूपिं खः।


\par }{\PP \VS{27}याकूब मम्रेय् थः बौ इसहाकयाथाय् लिहां वल। थ्‍वयात किर्यत-अर्बा व हेब्रोन नं धाः। अब्राहाम व इसहाक पिनें वयाः थन हे च्‍वंगु खः।

\VS{28}इसहाक १८० दँ दुबलय् सित।

\VS{29}व तसकं बुरा जुयाः सित अले थः बौ तापाःबाज्‍यापिं नापं मिलय् जूवन। वयात वया काय्‌पिं एसाव व याकूबं थुन।




\par }\Chap{36}{\SH एसाव व वया परिवार
\par }
{\R १ इति १:३४-३७

\par }{\PP \VerseOne{1}एदोम धाःम्‍ह एसावया सन्‍तानया खँ थथे दु –

\VS{2}एसावं कनानया मिसात हित्ती एलोनया म्‍ह्याय् आदा, हिव्‍वी सिबोनया छय् व अनाया म्‍ह्याय् ओहोलीबामा,

\VS{3}अले इश्‍माएलया म्‍ह्याय् व नबायोतया क्‍यहेँ बासमतयात ब्‍याहा यात।

\VS{4}आदाया पाखें एलीपज व बासमतया पाखें रुएल बुल।

\VS{5}अले ओहोलीबामा पाखें येऊश, यालाम व कोरह बुल। थुपिं एसावया कनान देशय् बूपिं काय्‌पिं खः।


\par }{\PP \VS{6}एसाव थः कलाःपिं, काय्‌म्‍ह्याय्‌पिं व थःगु छेँया फुक्‍क छेँजःपिं, सा द्वहं, फै-च्‍वलय् व मेमेगु फुक्‍क वस्‍तु, अले कनान देशय् थःम्‍हं मुंकूगु फुक्‍क सम्‍पत्ति ज्‍वनाः थःकिजा याकूबलिसे अलग जुयाः मेगु देशय् वन।

\VS{7}इमिके यक्‍व सा द्वहं, फै-च्‍वलय् व मेमेगु यक्‍व वस्‍तुत दुगुलिं ज्‍वयेत थाय् मगानाः इपिं नापं च्‍वने मफुत।

\VS{8}उकिं एदोम धाःम्‍ह एसाव पहाडय् लाःगु सेइर देशय् वनाः च्‍वन।


\par }{\PP \VS{9}पहाडय् लाःगु सेइर देशय् च्‍वंपिं एदोमीतय् तापाःबाज्‍या एसावया सन्‍तानया खँ थथे दु –


\par }{\PP \VS{10}एसावया काय्‌पिं थुकथं दु – आदाया पाखें दुम्‍ह एलीपज, बासमतया पाखें दुम्‍ह रुएल।


\par }{\PP \VS{11}एलीपजया काय्‌पिं तेमान, ओमार, सपो, गाताम व कनज।

\VS{12}एसावया काय् एलीपजया तीम्‍न धाःम्‍ह मथ्‍याःम्‍ह कलाः दु। वयापाखें नं वया अमालेक नांयाम्‍ह काय् छम्‍ह दु। एसावया आदाया पाखें दुपिं छय्‌पिं थुपिं हे खः।


\par }{\PP \VS{13}रूएलया काय्‌पिं – नहत, जेरह, शम्‍मा व मिज्‍जा। एसावया बासमतया पाखें दुपिं छय्‌पिं थुपिं हे खः।


\par }{\PP \VS{14}सिबोनया छय् व अनाया म्‍ह्याय् ओहोलीबामाया पाखें दुपिं एसावया काय्‌पिं थुकथं दु – येऊश, यालाम व कोरह।


\par }{\PP \VS{15}एसावया सन्‍तान मध्‍ये मू मूंपिं कुलया नायः थुपिं हे खः –

\par }{\PP एसावया तःधीम्‍ह काय् एलीपजया काय्‌पिं – तेमान, ओमार, सपो, कनज

\VS{16}कोरह, गाताम व अमालेक कुलया नायःत। एदोम देशय् एलीपजया पाखें नायः जूपिं थुपिं हे खः। थुपिं आदाया छय्‌पिं खः।


\par }{\PP \VS{17}एसावया काय् रूएलया काय्‌पिं – नहत, जेरह, शम्‍मा व मिज्‍जा कुलया नायःत। एदोम देशय् रूएलया पाखें नायः जूपिं थुपिं हे खः। थुपिं एसावया कलाः बासमतया पाखेंया छय्‌पिं खः।


\par }{\PP \VS{18}एसावया कलाः अनाया म्‍ह्याय् ओहोलीबामाया काय्‌पिं – येऊश, यालाम व कोरह कुलया नायःत।


\par }{\PP \VS{19}थुपिं फुक्‍क कुल व थुमि नायःत एसावया सन्‍तान खः। थुमित एदोमी धाइ।


\par }{\SH होरी सेइरया सन्‍तान
\par }
{\PP \VS{20}सेइर देशय् हे च्‍वंम्‍ह होरी सेइरया काय्‌पिं थुकथं दु – लोतान, शोबाल, सिबोन, अना,

\VS{21}दीशोन, एसेर व दीशान। सेइरया थुपिं काय्‌पिं एदोम देशया होरी नायःत खः।


\par }{\PP \VS{22}लोतानया काय्‌पिं – होरी व हेमान। तीम्‍न लोतानया क्‍यहेँ खः।


\par }{\PP \VS{23}शोबालया काय्‌पिं – अल्‍बान, मानहत, एबाल, शपो व ओनाम।


\par }{\PP \VS{24}सिबोनया काय्‌पिं – अय्‌या व अना। थ्‍व हे अनां थः बौ सिबोनया गधात जःवंबलय् मरुभूमिइ क्‍वाःगु लःया धाः लुइकूगु खः।


\par }{\PP \VS{25}अनाया काय्‌म्‍ह्याय्‌पिं – काय् दीशोन व म्‍ह्याय् ओहोलीबामा।


\par }{\PP \VS{26}दीशोनया काय्‌पिं – हेमदान, एश्‍बान, यित्रान व करान।


\par }{\PP \VS{27}एसेरया काय्‌पिं – बिल्‍हान, जावान व अकान।


\par }{\PP \VS{28}दीशानया काय्‌पिं – ऊज व आरान।


\par }{\PP \VS{29}होरीतय् नायःत थुपिं हे खः – लोतान, शोबाल, सिबोन, अना,

\VS{30}दीशोन, एसेर व दीशान। सेइर देशय् इमिगु खलकं होरी नायः जूपिं थुपिं हे खः।


\par }{\SH एदोमया जुजुपिं
\par }
{\PP \VS{31}इस्राएलय् जुजु दये न्‍ह्यः एदोम देशय् राज्‍य याःपिं जुजुपिं थुकथं दु –


\par }{\PP \VS{32}बओरया काय् बेला एदोमया जुजु जूबलय् वयागु राजधानी दिन्‍हावा खः।


\par }{\PP \VS{33}बेला सी धुंकाः वयागु थासय् बोज्राय् च्‍वंम्‍ह जेरहया काय् योबाब अनयाम्‍ह जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{34}योबाब सी धुंकाः तेमानीतय्‌गु देशय् च्‍वंम्‍ह हूशाम अनयाम्‍ह जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{35}हूशाम सी धुंकाः मोआबय् मिद्यानयात बुकूम्‍ह बददया काय् हदद अनयाम्‍ह जुजु जुल। वयागु राजधानी अवीत खः।


\par }{\PP \VS{36}हदद सी धुंकाः मास्रेकाय् च्‍वंम्‍ह सम्‍ला वयागु थासय् जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{37}सम्‍ला सी धुंकाः खुसि सिथय् च्‍वंगु रहोबोत शहरयाम्‍ह शौल अनयाम्‍ह जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{38}शौल सी धुंकाः अक्‍बोरया काय् बाल-हानान अनयाम्‍ह जुजु जुल।


\par }{\PP \VS{39}अक्‍बोरया काय् बाल-हानान सी धुंकाः हदद वयागु थासय् जुजु जुल। वयागु राजधानीया नां पाऊ खः। वया कलाः महेतबेल खः। व मत्रेदया म्‍ह्याय् व मे-जाहाबया छय् खः।


\par }{\PP \VS{40}एदोमीतय् तापाःबाज्‍या एसावया सन्‍तानपाखें दुपिं कुलया नायःत थुकथं दु – तीम्‍न, अल्‍वा, यतेत,

\VS{41}ओहोलीबामा, एलाह, पीनोन,

\VS{42}कनज, तेमान, मिब्‍सार,

\VS{43}मग्‍दीएल व ईराम। थुपिं एदोम देशया थीथी थासय् च्‍वंपिं खः।

\par }{\PP एदोमीतय् तापाःबाज्‍या एसावया खँ थ्‍व हे खः।




\par }\Chap{37}{\SH योसेफयात वया दाजुपिन्‍सं मियाछ्वःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}याकूब थः बौ च्‍वनाच्‍वंगु कनान देशय् हे च्‍वनाच्‍वन।


\par }{\PP \VS{2}याकूबया खँ थथे दु – योसेफ झिंन्‍हय्‌दँ दुबलय् थः दाजुपिं लिसें फै-च्‍वलय् ज्‍वःवनीगु खः, उपिं थः चिरिमांपिं बिल्‍हा व जिल्‍पाया काय्‌पिं खः। छन्‍हु वं थः दाजुपिनिगु मभिंगु बानी थः बौयात कं वल।


\par }{\PP \VS{3}बुरा जुइ धुंकाः बूम्‍ह जूगुलिं इस्राएलं मेपिं काय्‌पिन्‍त स्‍वयाः योसेफयात अप्‍वः माया याः। वं योसेफयात छपाः बांलाःगु बुत्ता दुगु भान्‍तां लं सुयाबिल।

\VS{4}वया दाजुपिन्‍सं थः बौनं थःपिन्‍त स्‍वयाः अप्‍वः वयात मायायाःगुलिं वयात महिल। इमिसं वलिसे बांलाक न नं मवाः।


\par }{\PP \VS{5}छकः योसेफया म्‍हगसय् म्‍हन। वं थःम्‍हं म्‍हंगु खँ दाजुपिन्‍त कन। वया दाजुपिन्‍सं वयात झन महिल।

\VS{6}वं थः दाजुपिन्‍त धाल – “जि म्‍हगसय् म्‍हंगु खँ न्‍यनादिसँ।

\VS{7}झीपिं फुक्‍क बुँइ छ्वमा लयाः चिनाच्‍वनागु। जिगु छ्वमा धस्‍वानावल, अले छिकपिनिगु छ्वमा चाःतुलाः जिगु छ्वमायात भागि यात।”


\par }{\PP \VS{8}वया दाजुपिन्‍सं वयात धाल, “छ छु धात्‍थें हे जिमि जुजु जुइ धयागु ला? अले छं जिमित शासन यायेगु धयागु ला?” अनंलि इमिसं वयागु म्‍हगसय्‌या खं यानाः वयात अज्‍ज अप्‍वः महिल।


\par }{\PP \VS{9}वया हाकनं मेगु म्‍हगसय् म्‍हन। अले थः दाजुपिन्‍त कन, “स्‍व, जिं हाकनं मेगु म्‍हगसय् खना। सूर्य, तिमिला व झिंछगः नगुं जितः भागि यानाच्‍वंगु।”


\par }{\PP \VS{10}वं थः बौयात नं थ्‍व खँ कन। वया बौनं वयात तमं हक्‍काः धाल, “छं छु धायेत्‍यनागु? छु आः जि, छिमि मां व छिमि दाजुपिं वयाः छन्‍त भागि यायेमाल धयागु ला?”

\VS{11}वया दाजुपिनि व खनाः नुगः मुल। वया बौया धाःसा थ्‍व खँ नुगलय् वालाच्‍वन।


\par }{\SH योसेफयात म्‍यूगु व मिश्रय् यंकूगु
\par }
{\PP \VS{12}छन्‍हु योसेफया दाजुपिं थः बौया फै ज्‍वयेत शकेम वनाच्‍वंबलय्

\VS{13}इस्राएलं वयात धाल, “छं दाजुपिं शकेमय् फै ज्‍वःवनाच्‍वंगु दु। छ अन हुँ।”

\par }{\PP योसेफं धाल, “ज्‍यू, जि वने।”


\par }{\PP \VS{14}इस्राएलं धाल, “वनाः छं दाजुपिं व फैत छु यानाच्‍वन स्‍व, अले जितः कंवा।” अले वं वयात हेब्रोन बेँसीं शकेमय् छ्वत।

\par }{\PP योसेफ शकेमय् थ्‍यंबलय्

\VS{15}छम्‍ह मनुखं वयात उखेंथुखें जुयाच्‍वंगु खनाः न्‍यन, “छं छु माला च्‍वनागु?”


\par }{\PP \VS{16}वं धाल, “जिं जिमि दाजुपिं माला च्‍वनागु। छिं स्‍यू ला इपिं गन फै ज्‍वयाच्‍वंगु?”


\par }{\PP \VS{17}व मनुखं धाल, “इपिं थनं वने धुंकल। जिं इमित दोतानपाखे वनेगु धकाः हालाच्‍वंगु तायागु खः।” योसेफ नं थः दाजुपिन्‍त मामां दोतानय् वन। वं अन इमित लुइकल।


\par }{\PP \VS{18}इमिसं वयात तापाकंनिसें खन। अले इमिसं वयात स्‍यायेगु ग्‍वसाः ग्‍वल।

\VS{19}इमिसं थःथवय् खँ ल्‍हात, “वल का, म्‍हगसय् म्‍हंका जुइम्‍ह।

\VS{20}वयात स्‍यानाः थन छगः तुंथिइ कुर्काथके। अले जंगली पशुं स्‍यानाः नल धाये। अले स्‍वये का वयागु म्‍हगस छु जुइ थें।”


\par }{\PP \VS{21}थ्‍व न्‍यनाः रूबेनं वयात इमिगु ल्‍हातिं बचय् यायेत स्‍वल। वं धाल, “स्‍याये हे ला मज्‍यू।

\VS{22}हि हाय्‌केगु खँ ल्‍हाये मते। बरु वयात थन हे मरुभूमिइ लः मदुगु तुंथिइ कुर्काथके। ल्‍हाः छता वाये मते।” रूबेनं वयात इमिगु ल्‍हातिं बचय् यानाः लिपा थः बौयाथाय् यंकेगु मतिइ तयाः थथे धाःगु खः।


\par }{\PP \VS{23}योसेफ इमिथाय् थ्‍यनेवं इमिसं वयात ज्‍वनाः वं फिनातःगु तःजिगु भान्‍तां लं त्‍वकाः काल।

\VS{24}अले वयात लः मदुगु तुंथिइ वांछ्वयाबिल।

\VS{25}इपिं नयेत फ्‍यतूबलय् तापाक गिलादं वयाच्‍वंपिं इश्‍माएलीतय्‌त खन। इमिगु ऊँटं नस्‍वाः वःगु मसला, पाय्‌गु वासः व मूर्र क्‍वबियातःगु दु। इपिं मिश्रपाखे वनेत्‍यंपिं खः।


\par }{\PP \VS{26}अले यहूदां थः दाजुकिजापिन्‍त धाल, “झीसं थः किजायात स्‍यानाः अले वयागु हि त्‍वपुयां झीत छु दइ धकाः?

\VS{27}बरु वयात इश्‍माएलीतय्‌गु ल्‍हातिइ मियाछ्वये। वयात ल्‍हाः धाःसा मवाये। न्‍ह्यागु जूसां व झी किजा खः, झीगु हे ला हि खः।” फुक्‍कसिनं वयागु खँ न्‍यन।

\VS{28}उकिं इमिसं व व्‍यापारीत व लँ जुयाः थ्‍यंकः वसेंलि योसेफयात तुंथिं थकाल। अले वयात इमिगु ल्‍हातिइ निइकू वहलं मियाछ्वत। इमिसं वयात मिश्र यंकल।


\par }{\PP \VS{29}रूबेनं लिहां वयाः तुंथिइ स्‍वःबलय् योसेफयात अन मखनाः वं थःगु लं खुत।

\VS{30}वं थः किजापिन्‍थाय् वनाः धाल, “मचा ला अन मदुनि। आः जिं छु यायेगु?”


\par }{\PP \VS{31}इमिसं छम्‍ह भ्‍याःचा स्‍यानाः वयागु हि योसेफया भान्‍तां लनय् बुलाबिल।

\VS{32}अले इमिसं व भान्‍तां लं थः बौयाथाय् यंकाः धाल, “जिमिसं थ्‍व लुइका। थ्‍व छि काय्‌यागु खः ला कि मखु?”


\par }{\PP \VS{33}वं व लं म्‍हसीकल, अले धाल, “थ्‍व जिमि काय्‌यागु लं खः। जंगली पशुतय्‌सं वयात स्‍यानाः कुचा कुचा यानाः नल जुइमाः।”

\VS{34}वं थःगु लं खुत। वं थःगु म्‍हय् भांग्रां भुन। व थः काय्‌या लागि थुकथं तःन्‍हु तक दुःखं च्‍वन।

\VS{35}वया फुक्‍क काय् म्‍ह्याय्‌पिन्‍सं वयाः वयात ह्यय्‌केत स्‍वत, व मानय् मजू। वं धाल, “जि थः काय्‌या दुःखं च्‍वँच्‍वं हे जिमि काय्‌या थासय् वने।” थुकथं वं थः काय्‌या लागि तसकं नुगः मछिंकल।


\par }{\PP \VS{36}थ्‍व हे इलय् योसेफयात न्‍याना यंकूपिं व्‍यापारीतय्‌सं वयात फारोया दरबारया पिवाःतय् नायः पोतीफरया ल्‍हातिइ मियाबिल।




\par }\Chap{38}{\SH यहूदा व तामार
\par }
{\PP \VerseOne{1}उबलय् यहूदा थः दाजु-किजापिन्‍त त्‍वःताः क्‍वय् अदुल्‍लामय् च्‍वंम्‍ह हिरा नांयाम्‍ह छम्‍ह मनूयाथाय् च्‍वंवन।

\VS{2}वं अन शूआ नांयाम्‍ह छम्‍ह कनानीया म्‍ह्याय्‌यात नापलात। वं व मिसायात ब्‍याहा यात।

\VS{3}वया प्‍वाथय् दयाः काय् बुल। वयागु नां एर् तल।

\VS{4}वया हानं प्‍वाथय् दयाः मेम्‍ह काय् बुल। वं वयागु नां ओनान तल।

\VS{5}वं हाकनं मेम्‍ह काय् बुइकल। वयागु नां शेलह तल। वं वयात बुइकूबलय् यहूदा कजीबय् च्‍वनाच्‍वंगु खः।


\par }{\PP \VS{6}यहूदां दक्‍वसिबय् तःधीम्‍ह काय् एरया लागि कलाः छम्‍ह हयाबिल। वयागु नां तामार खः।

\VS{7}यहूदाया तःधीम्‍ह काय् एर् धाःसा परमप्रभुया मिखाय् मभिंम्‍ह मनू खः। उकिं वय्‌कलं वयात स्‍यानादिल।

\VS{8}अले यहूदां ओनानयात धाल, “छं छिमि तताःजुयात ब्‍याहा या। अले छम्‍ह किजाभतं यायेमाःगु ज्‍या पूवंकि। थुकथं थः दाजुया लागि सन्‍तान दय्‌कि।”


\par }{\PP \VS{9}उकथं दइम्‍ह मचा थः सन्‍तान मजुइगु जूगुलिं ओनानं न्‍ह्याबलें थः तताःजुलिसे द्योंवनिबलय् थः दाजुया सन्‍तान मदयेमा धकाः वीर्य बँय् लाकाथकीगु।

\VS{10}वयागु थ्‍व ज्‍या परमप्रभुया मिखाय् मभिंगु जुल। उकिं वय्‌कलं वयात नं स्‍यानादिल।


\par }{\PP \VS{11}थः मेम्‍ह काय् शेलह नं वया दाजुपिं थें सी ला धकाः ग्‍यानाः यहूदां थः भौ तामारयात धाल, “जिमि काय् शेलह तःधि मजुतले छ ब्‍याहा मयासें थःछेँय् हे वनाः च्‍वंहुँ।” उकिं तामार थःछेँय् हे वनाः च्‍वन।


\par }{\PP \VS{12}वयां तःन्‍हु लिपा, छन्‍हु शूआया म्‍ह्याय् यहूदाया कलाः सित। दुःखं च्‍वने क्‍वचायेवं यहूदा अदुल्‍लामय् च्‍वंम्‍ह थः पासा हीरायात ब्‍वनाः तिम्‍नाय् थः फैतय्‌गु सँ चाःगु स्‍वःवन।


\par }{\PP \VS{13}तामारं थः ससःबौ फैतय् सँ चाकेत तिम्‍नाय् वनेत्‍यन धयागु खँ सीकाः

\VS{14}विधवाया वसः त्‍वःताः थःत म्‍हमसीक गां ख्‍वाः त्‍वपुयाः तिम्‍ना वनेगु लँय् लाःगु एनैमया लँय् वनाः च्‍वंच्‍वन। छाय्‌धाःसा शेलह तःधि जुइ धुंकाः नं थः वया कलाः जुइ मखंनिगु वं स्‍यू।


\par }{\PP \VS{15}यहूदां वयात खनाः ख्‍वाः त्‍वपुयातःगुलिं वेश्‍या जुइ धकाः च्‍वन।

\VS{16}वं व थः हे भौ धकाः म्‍हमस्‍यूगुलिं वयागु लिक्‍क वनाः थःनाप द्यनेत धाल।

\par }{\PP वं धाल, “छिं जितः छु बियादी?”


\par }{\PP \VS{17}यहूदां धाल, “जिं छन्‍त छम्‍ह फैचा बी।”

\par }{\PP वं धाल, “छिं व छ्वयामहतले न्‍ह्यागु सां छता दि तयाथका दिसँ।”


\par }{\PP \VS{18}यहूदां धाल, “छु बिया थके?”

\par }{\PP वं धाल, “छिगु गःपतय् च्‍वंगु चिं व उकियागु का, अले छिं ज्‍वनाच्‍वंगु कथि।” वं व फुक्‍क वयात बियाः व नाप द्यन। अले वया प्‍वाथय् दत।

\VS{19}छेँय् लिहां वयाः तामारं हाकनं विधवाया वसः पुन।


\par }{\PP \VS{20}यहूदां अदुल्‍लामय् च्‍वंम्‍ह थः पासा हीरायात फैचा छम्‍ह बियाः थःम्‍हं मिसायात त्‍वःताथकूगु दि लित कयाः हति धकाः छ्वत। हीरां व मिसायात लुइके मफुत।

\VS{21}वं एनैमय् च्‍वंपिं मनूतय्‌के, “एनैमया लँसिथय् च्‍वनीम्‍ह वेश्‍या गन दु?” धकाः न्‍यन।

\par }{\PP इमिसं, “थन सुं हे वेश्‍या मदु” धकाः धाल।


\par }{\PP \VS{22}हीरां लिहां वनाः यहूदायात धाल, “जिं व मिसायात लुइके मफुत। एनैमय् च्‍वंपिं मनूतय्‌सं अन सुं हे वेश्‍या मदु धकाः धाल।”


\par }{\PP \VS{23}यहूदां धाल, “व सामान वयात हे तय्‌के ब्‍यु। मखुसा झीत तसकं मछालापुसे च्‍वनी। जिं थ्‍व फैचा छ्वयागु हे खः। छं वयात लुइके मफुत।”


\par }{\PP \VS{24}स्‍वला लिपा यहूदां थः भौ तामार वेश्‍या थें जुयाजूगु व प्‍वाथय् दुगु खँ न्‍यन।

\par }{\PP अले वं, “वयात थन हयाः च्‍याकाः स्‍यानाब्‍यु” धकाः धाल।


\par }{\PP \VS{25}थःत लुयाहयाच्‍वंबलय् तामारं थः ससःबौयाथाय् थथे धकाः खबर छ्वत, “थ्‍व सुयागु खः, वयापाखें हे जि प्‍वाथय् दुगु खः। थ्‍व चिं, थ्‍व का व थ्‍व कथि सुयागु खः, स्‍यू ला?”


\par }{\PP \VS{26}यहूदां व फुक्‍क थःगु हे खः धकाः धाल। अले वं धाल, “व ला जि स्‍वयाः नं धर्मी खनी। छाय्‌धाःसा जिं थःकाय् शेलह नाप वयागु ब्‍याहा यानाबी धकाः याना मबिया।” अनंलि व वलिसे हाकनं मद्यन।


\par }{\PP \VS{27}मचाबुइगु ई जुसेंलि वया प्‍वाथय् निम्‍ह मस्‍त दुगु खँ सीदत।

\VS{28}मचाबू ई ब्‍यथा जुसेंलि छम्‍हसिनं ल्‍हाः पिछ्वयाहल। दिरिअजिं वयागु ल्‍हातिइ ह्याउँगु का चिनाः धाल, “थ्‍व न्‍हापां बूम्‍ह खः।”

\VS{29}याकनं व ल्‍हाः दुहां वन। अले मेम्‍ह न्‍हापां बुल। दिरिअजिं धाल, “छ गथे यानाः न्‍हापां बुया?” उकिं वयागु नां फारेस\FTNT{*}{{\FR 38:29 }{\FR{३८:२९
}}{\FQ{फारेस
}}{\FT{हिब्रू भाषाय् थुकिया अर्थ पिहां वयेगु खः
}}} तल।

\VS{30}ल्‍हातिइ ह्याउँगु का चिनातःम्‍ह लिपा बुल। वयागु नां जेरह\FTNT{†}{{\FR 38:30 }{\FR{३८:३०
}}{\FQ{ह्याउँगु
}}{\FT{थुकिया अर्थ खः हिब्रू भाषाय् जेरह}}} तल।




\par }\Chap{39}{\SH योसेफ मिश्र देशय्
\par }
{\PP \VerseOne{1}योसेफयात मिश्रय् यंकल। मिश्रया फारोया दरबारया पिवाःतय् नायः पोतीफरं वयात इश्‍माएलीतय्‌गु ल्‍हातिं न्‍यानाकाल।


\par }{\PP \VS{2}परमप्रभु योसेफलिसे दीगुलिं वं याक्‍व ज्‍या भिनावल। व थः मिश्री मालिकया छेँय् च्‍वनीगु खः।

\VS{3}वया मालिकं परमप्रभु व नापं दीगु व वं याःगु न्‍ह्यागुं ज्‍या परमप्रभुं पूवंकादीगु खँ सीकल।

\VS{4}उकिं व खनाः व लय्‌ताल। अले वं वयात थःगु छेँय् ज्‍या याइपिनि नायः यानाबिल। वं थःगु छेँया फुक्‍क जिम्‍मा नं वयात हे बिल।

\VS{5}वं थःगु छेँया फुक्‍क जिम्‍मा वयात ब्‍युसांनिसें योसेफया हुनिं परमप्रभुं व मिश्रीया छेँय् आशिष बियादिल। परमप्रभुया आशिष वयागु छेँय् दुनेपिने न्‍ह्याथासं लात।

\VS{6}उकिं वं फुक्‍कं योसेफया जिम्‍माय् त्‍वःताबिल। थःम्‍हं नयेगु त्‍वनेगुलिइ बाहेक वं आः छुकी हे च्‍यूताः मतल।

\par }{\PP योसेफ बांलानाः यइपुसे च्‍वं।

\VS{7}छुं ई लिपा वया मालिकया कलातं मिखा तयाः वयात धाल, “जि नाप द्यं वा।”


\par }{\PP \VS{8}वं थ्‍व खँ मन्‍यं, अले धाल, “जि थ्‍व छेँय् दुगुलिं जिमि मालिकं छुं खँय् हे च्‍यूताः मतः, वय्‌कलं थःके दुगु फुक्‍क जिगु जिम्‍माय् त्‍वःतादीगु दु।

\VS{9}थ्‍व छेँय् जि स्‍वयाः च्‍वय् सुं मदु। वय्‌कलं छि छम्‍ह बाहेक जितः फुक्‍क बियादीगु दु। छाय्‌धाःसा छि वय्‌कःया कलाः खः। उकिं जिं गथे यानाः थज्‍याःगु मभिंगु ज्‍या यानाः परमेश्‍वरया विरोधय् पाप याये फइ?”


\par }{\PP \VS{10}वं न्‍हियान्‍हिथं धाःसां योसेफ व नाप द्यनेत व नापं च्‍वनेत तकं मानय् मजू।


\par }{\PP \VS{11}छन्‍हु योसेफ थःगु ज्‍या यायेत छेँय् दुहां वन। उबलय् छेँय् ज्‍या याइपिं छम्‍ह हे मदु।

\VS{12}वं योसेफयागु गा ज्‍वनाः धाल, “जि नाप द्यँ।” योसेफ थःगु गा वयागु ल्‍हातिइ हे त्‍वःताः अनं बिस्‍युं वन।


\par }{\PP \VS{13}योसेफ थःगु गा वयागु हे ल्‍हातिइ त्‍वःताः बिस्‍युं वंगु खनाः

\VS{14}वं छेँय् ज्‍या याइपिन्‍त सःताः धाल, “स्‍व, व हिब्रूयात ला थन झीत बेइज्‍जत याकेत धकाः हःगु जुयाच्‍वन। व जिलिसें द्यनेत थन दुहां वल। जि तसकं हालाबिया।

\VS{15}जि तसकं हालागुलिं व थःगु गा थन हे त्‍वःताः बिस्‍युं वन।”


\par }{\PP \VS{16}वं थः भाःत छेँय् दुहां मवतले व गा थःम्‍हं हे कयातल।

\VS{17}भाःतम्‍ह दुहां वयेवं वं व हे खँ वयात कन, “छिं हयादीम्‍ह व हिब्रू च्‍यः जितः बेइज्‍जत यायेत थन दुहां वल।

\VS{18}जि तसकं हालाबिसेंलि व थःगु गा त्‍वःताः बिस्‍युं वन।”


\par }{\PP \VS{19}“छिम्‍ह च्‍यलं थथे यात” धकाः कलाःया पाखें थथे न्‍यँसेंलि योसेफया मालिक तमं मि जुल।

\VS{20}वं योसेफयात ज्‍वंकाः फारोया कैदीत कुनीगु झ्‍यालखानाय् कुंकेबिल। योसेफ झ्‍यालखानाय् लाःबलय् नं

\VS{21}परमप्रभु व नाप हे दी। वय्‌कलं वयात दया यानाः झ्‍यालखानाया हाकिमयात वयात माया याइम्‍ह यानादिल।

\VS{22}उकिं वं योसेफयात अन कुना तःपिं फुक्‍कसिया नायः यानाबिल। अले अन न्‍ह्यागु यायेमाःसां योसेफयागु जिम्‍माय् त्‍वःताबिल।

\VS{23}योसेफया जिम्‍माय् लाःगु छुं ज्‍याय् हे वं च्‍यूताः मकाल। छाय्‌धाःसा परमप्रभु योसेफ नाप दी। अले वं याःगु न्‍ह्यागुं ज्‍या पूवंकादी।




\par }\Chap{40}{\SH फारोया च्‍यःतय् म्‍हगस
\par }
{\PP \VerseOne{1}छुं ई लिपा फारोया दाखमद्य त्‍वंकीम्‍ह नायः व मरि छुइम्‍ह नायलं थः मालिकया विरोधय् मभिंगु ज्‍या यात।

\VS{2}फारो इपिं निम्‍ह खनाः तसकं तंम्‍वल।

\VS{3}अले वं इमित पिवाःतय् कप्‍तानया छेँय् दुगु झ्‍यालखानाय् कुनाबिल। योसेफयात नं अन हे कुनातःगु खः।

\VS{4}पिवाःतय् कप्‍तानं इमित योसेफया जिम्‍माय् तयाबिल।

\par }{\PP छुं ई लिपा झ्‍यालखानाय् च्‍वना च्‍वंबलय् हे

\VS{5}इपिं निम्‍हय्‌सिनं नं थीथी अर्थ दुगु म्‍हगस खन।

\VS{6}सुथय् योसेफ अन वःबलय् इपिं भुगुलुं च्‍वनाच्‍वंगु खन।

\VS{7}उकिं वं इमिके न्‍यन, “थौं छिकपिं छाय् भुगुलुं च्‍वनाच्‍वनागु?”


\par }{\PP \VS{8}इमिसं धाल, “जिपिं निम्‍हय्‌सिनं नं म्‍हगसय् खना। उकिया अर्थ कनिपिं धाःसा थन सुं हे मदु।”

\par }{\PP अले योसेफं इमित धाल, “फुक्‍क म्‍हगसया अर्थ परमेश्‍वरयाके मदु ला? जितः छिकपिनिगु म्‍हगसया खँ कनादिसँ।”


\par }{\PP \VS{9}अले दाखमद्य त्‍वंकीपिनि नायलं थःगु म्‍हगसया खँ योसेफयात थुकथं कन, “जिं म्‍हगसय् जिगु न्‍ह्यःने दाखमा छमा खना।

\VS{10}व दाखमाय् स्‍वकचा दु। उकी बुँ ह्वयेवं स्‍वां नं ह्वयावल, अले ज्‍वाँय्‌ज्‍वाँय् दाख सयाः पाकय् नं जुल।

\VS{11}जिगु ल्‍हातिइ फारोया ख्‍वला दु, जिं दाख तिस्‍सिनाः व ख्‍वलाय् तयाः फारोयाथाय् यंकाः बिया।”


\par }{\PP \VS{12}योसेफं वयात धाल, “छिं म्‍हगसय् खंगु स्‍वकचाया अर्थ स्‍वन्‍हु खः।

\VS{13}स्‍वन्‍हुया दुने हे फारों छितः छिगु ज्‍या लित बियाः छिगु छ्यं धस्‍वाकाबी। अले न्‍हापा याना थें छिं फारोया ख्‍वला वय्‌कःया ल्‍हातिइ तयादी खनी।

\VS{14}छिगु भिं जुइ धुंकाः धाःसा छिं जितः लुमंकादिसँ। फारोयात जिगु खँ बिन्‍ति यानाः जितः थ्‍व झ्‍यालखानां पिकयादिसँ।

\VS{15}छाय्‌धाःसा धात्‍थें धायेमाल धाःसा जितः हिब्रूतय्‌गु देशं खुयाहःगु खः। अले जिं थन झ्‍यालखानाय् लाइगु ज्‍या नं छुं यानागु मदु।”


\par }{\PP \VS{16}योसेफं म्‍हगसया अर्थ भिंगु कथं कंगुलिं मरि छुइम्‍ह नायलं नं वयात धाल, “जिं नं म्‍हगस छगू खनागु दु। म्‍हगसय् जिं मरि दुगु स्‍वंगः धकि छेनय् क्‍वबिया तयागु दु।

\VS{17}दक्‍वसिबय् च्‍वय्‌यागु धकिइ फारोया लागि थीथी कथंया मरिचरि दु। झंगःपंक्षीतय्‌सं वयाः जिगु छ्यं च्‍वय्‌च्‍वंगु धकिइ मरि नयाच्‍वन।”


\par }{\PP \VS{18}योसेफं धाल, “थुकिया अर्थ खः, ‘स्‍वंगः धकि धयागु स्‍वन्‍हु खः।

\VS{19}स्‍वन्‍हुया दुने हे फारों छिगु छ्यं ध्‍यनाबी, अले छितः थामय् यख्‍खाइ। झंगःपंक्षीतय्‌सं छिगु ला त्‍वाथं क्‍वात्तु क्‍वानाः नइ।’ ”


\par }{\PP \VS{20}स्‍वन्‍हु खुन्‍हु फारो बूगु दिं खः। उखुन्‍हु थःथाय् ज्‍या याइपिं फुक्‍क हाकिमतय्‌त भ्‍वय् सःतल। उपिं फुक्‍कसिया न्‍ह्यःने वं दाखमद्य त्‍वंकीम्‍ह नायः व मरि छुइम्‍ह नायःयात थने हल।

\VS{21}दाखमद्य त्‍वंकीम्‍ह नायःयात वयागु ज्‍याय् हाकनं तल,

\VS{22}मरि छुइम्‍ह नायःयात धाःसा यख्‍खानाः स्‍यात। थ्‍व फुक्‍क योसेफं धाःथें जुल।

\VS{23}दाखमद्य त्‍वंकीम्‍ह नायलं धाःसा योसेफयात लुममंकू। वं वयात ल्‍वःमंकल।




\par }\Chap{41}{\SH योसेफं फारोया म्‍हगसया अर्थ कंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}निदँ लिपा फारों छगू म्‍हगस खन। म्‍हगसय् व नील खुसिया सिथय् दनाच्‍वंगु।

\VS{2}खुसिं न्‍हय्‌म्‍ह तसकं स्‍वय्‌ज्‍यूपिं व ल्‍ह्वंपिं सा पिहां वयाः तिंकथिया घाँय् नः वन।

\VS{3}अनं लिपा मेपिं न्‍हय्‌म्‍ह बांमलाःपिं व क्‍वँय् खनेदुपिं गंसिपिं सा पिहां वयाः न्‍हापायापिं लिसें दंवन।

\VS{4}अले छेंगू व क्‍वँय् जक दुपिं गंसिपिं सातय्‌सं ल्‍ह्वंपिं सातय्‌त नयाबिल। उबलय् हे फारोया न्‍ह्यलं चाल।


\par }{\PP \VS{5}व हाकनं द्यन, अले मेगु म्‍हगस खन। वं म्‍हगसय् छगू हे दंलय् बांलाःगु व दुकुलुगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँ सयाच्‍वंगु खन।

\VS{6}अनंलि वं सालुसे च्‍वंगु व पुर्बया फसं झ्‍वाः जूगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँ लुयावःगु खन।

\VS{7}अले व सालुसे च्‍वंगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँ दुकुलुगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँयात नुनाछ्वत। अले फारोया न्‍ह्यलं चाल। वं थ्‍व म्‍हगसय् म्‍हंगु धकाः सिल।


\par }{\PP \VS{8}कन्‍हय् खुन्‍हु सुथय् फारोया मन मच्‍वनाः देशय् दक्‍व ज्‍योतिषतय्‌त व सःस्‍यूपिन्‍त सःतके छ्वत। वं इमित थःम्‍हं म्‍हगसय् खंगु खँ कन। इपिं सुनानं फारोया म्‍हगसया अर्थ धाःसा कने मफुत।


\par }{\PP \VS{9}अबलय् हे दाखमद्य त्‍वंकीम्‍ह नायलं धाल, “थौं जिं थःम्‍हं द्वंकागु खँ लुमन।”

\VS{10}वं फारोयात धाल, “छकः महाराजं जि व मूम्‍ह मरि छुइम्‍हलिसे तंम्‍वयाः जिमित झ्‍यालखानाय् कुनाबिल।

\VS{11}अबलय् अन जिपिं निम्‍हय्‌सिनं नं छन्‍हु हे चान्‍हय् थीथी अर्थ दुगु म्‍हगसय् खना।

\VS{12}अन झ्‍यालखानाया हाकिमया छम्‍ह ल्‍याय्‌म्‍हम्‍ह हिब्रू च्‍यः नं जिपिंनापं दुगु खः। जिमिसं वयात थःपिनिगु म्‍हगसया खँ कना। वं जिपिं निम्‍हय्‌सिगुं म्‍हगसया अर्थ कनाबिल।

\VS{13}अले वं गथे धाल अथे हे जुल। जि थःगु ज्‍याय् हाकनं लिहां वया, अले मरि छुइम्‍हय्‌सित यख्‍खाल।”


\par }{\PP \VS{14}थ्‍व न्‍यनाः फारों याकनं योसेफयात काय्‌के छ्वत। वयात झ्‍यालखानां पितहल। अले व सँ व दाह्रि खानाः मेगु वसः फिनाः फारोया न्‍ह्यःने दं वल।

\VS{15}फारों वयात धाल, “जिं छगू म्‍हगस खना। उकियागु अर्थ सुनानं कने मफुत। छं म्‍हगसयागु अर्थ कनेफु धकाः जिं न्‍यना।”


\par }{\PP \VS{16}योसेफं धाल, “महाराज! जि थःम्‍हं ला अथे याये मफु। परमेश्‍वरं धाःसा महाराजयात मनंतुंगु लिसः बियादी।”


\par }{\PP \VS{17}फारों योसेफयात धाल, “जिं म्‍हगसय् जि नील खुसिया सिथय् दनाच्‍वनागु खना।

\VS{18}अले न्‍हय्‌म्‍ह स्‍वय्‌ज्‍यूपिं व ल्‍ह्वंपिं सा खुसिं पिहां वयाः तिंकथिया घाँय् नः वन।

\VS{19}अनंलि न्‍हय्‌म्‍ह छेंगू व क्‍वँय् जक दुपिं गंसिपिं सा खुसिं पिहां वल। जिं अज्‍याःपिं सा मिश्रय् गुबलें हे मखनानि।

\VS{20}व क्‍वँय् खनेदुपिं गंसिपिं सातय्‌सं न्‍हापायापिं स्‍वयेज्‍यूपिं व ल्‍ह्वंपिं सातय्‌त नयाबिल।

\VS{21}इमिसं अथे नःसां इमिसं नःगु धकाः सुनानं धाये फइ मखु। छाय्‌धाःसा इपिं न्‍हापा गथे अथे हे गंसिया गंसि तुं। अबलय् हे जि न्‍ह्यलं चाल।


\par }{\PP \VS{22}“जिं हाकनं मेगु म्‍हगसय् छगू हे दंलय् बांलाःगु व दुकुलुगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँ सयाच्‍वंगु खना।

\VS{23}अले हानं सालुसे च्‍वंगु व पुर्बया फसं झ्‍वाः जूगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँ सल।

\VS{24}व सालुगु व झ्‍वाः जूगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँनं बांलाःगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँयात नुनाछ्वत। जिं थ्‍व फुक्‍क ज्‍योतिषतय्‌त कना। सुनानं हे थुकिया अर्थ कने मफुत।”


\par }{\PP \VS{25}योसेफं फारोयात धाल, “महाराजया निगू म्‍हगसयागु नं अर्थ छगू हे खः। परमेश्‍वरं थःम्‍हं यायेत्‍यनागु खँ महाराजयात क्‍यनादीगु खः।

\VS{26}न्‍हय्‌म्‍ह स्‍वयेज्‍यूपिं साया अर्थ न्‍हय्‌दँ खः, अले बांलाःगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँया अर्थ नं न्‍हय्‌दँ हे खः। निगुलिं म्‍हगसया अर्थ व हे खः।

\VS{27}लिपा पिहांवःपिं न्‍हय्‌म्‍ह छेंगू व क्‍वँय् जक खनेदुपिं गंसिपिं साया अर्थ नं न्‍हय्‌दँ हे खः। अले सालुसे च्‍वंगु व पुर्बया फसं कयाः झ्‍वाः जूगु अन्‍नया न्‍हय्‌गुँइँया अर्थ नं न्‍हय्‌दँ हे खः। थुकिं न्‍हय्‌दँ अनिकाल जुइ धाःगु खः।


\par }{\PP \VS{28}“जिं महाराजयात धयागु थ्‍व खँ परमेश्‍वरं थःम्‍हं यानादीत्‍यंगु खँ महाराजयात क्‍यनादीगु खः।

\VS{29}मिश्र देशया न्‍यंकभनं न्‍हय्‌दँ तक तसकं बाली सइ।

\VS{30}अनंलि मेगु न्‍हय्‌दँ अनिकाल जुइ। अले अनिकालं देशय् हाहाकार जुइ। थुकिं न्‍हापायागु भिंगु ईया खँ ल्‍वःमंकाबी।

\VS{31}लिपा वइगु अनिकालं यानाः न्‍हापायागु भिंगु खँ ल्‍वःमनी, छाय्‌धाःसा थ्‍व अनिकाल तसकं ग्‍यानापुइ।

\VS{32}महाराजया थथे लिसा कयाः म्‍हंगुया अर्थ परमेश्‍वरं थ्‍व क्‍वःछिनादी धुंकल, अले थथे याकनं जुइ धयागु खः।


\par }{\PP \VS{33}“उकिं आः महाराजं छम्‍ह ज्ञां दुम्‍ह व छु यायेमाः धकाः स्‍यूम्‍ह मनूयात ल्‍ययाः मिश्र देशयागु जिम्‍मा बियादिसँ।

\VS{34}अले हानं महाराजं न्‍हय्‌दँ बाली यक्‍व सइबलय् नं न्‍याब्‍वय् छब्‍व बाली मुंकेत मनूत ल्‍ययादिसँ।

\VS{35}इमित याकनं वयेत्‍यंगु न्‍हय्‌दँया ई दुने बाली मुंकाः हयाः शहरया धुकुतिइ स्‍वथनेगु व पिवाः च्‍वनेगु अधिकार बियादिसँ।

\VS{36}थ्‍व बाली मिश्रय् जुइत्‍यंगु न्‍हय्‌दँया अनिकालय् छ्यलेत मुंकातये फइ। थुकिं यानाः अनिकालया इलय् नं मनूतय् नये मखं धयागु दइ मखु।”


\par }{\PP \VS{37}फारो व भारदारत फुक्‍कसित थ्‍व ग्‍वसाः यल।

\VS{38}वय्‌कलं इमित धाल, “थ्‍व थें ज्‍याःम्‍ह परमेश्‍वरया आत्‍मा दुम्‍ह मनू झीसं गनं लुइके फइ ला?”

\VS{39}अले फारों योसेफयात धाल, “परमेश्‍वरं छन्‍त फुक्‍क खँ क्‍यनादीगु दु। छ थें ज्‍याःम्‍ह ज्ञां दुम्‍ह व सःस्‍यूम्‍ह मनू सु दइ?

\VS{40}उकिं आः जिं छन्‍त हे मिश्र देशया हामा यानाबिया। फुक्‍क मनूतय्‌सं छंगु उजं न्‍यनी। थ्‍व सिंहासनं यानाः जक जि छ स्‍वयाः च्‍वय् लाइ।”


\par }{\SH योसेफ मिश्रया हामा जूगु
\par }
{\PP \VS{41}फारों हानं धयादिल, “छ आः मिश्र देशया हामा जुल।”

\VS{42}वं थःम्‍हं न्‍ह्यानातःगु अंगू त्‍वयाः योसेफया पतिनय् न्‍ह्याकाबिल। अले वयात भिंगु कापःया भान्‍तां लं फिकाः गःपतय् लुँयागु सिखः क्‍वखाय्‌कल।

\VS{43}वं वयात गयेत थःगु स्‍वयाः क्‍वय्‌यागु बग्‍गी बिल। अले व गन गन वन मनूतय्‌सं न्‍ह्यःने न्‍ह्यःने वनाः “पुलिं चु, पुलिं चु” धकाः हालावन। थुकथं योसेफ मिश्र देशया हामा जुल।

\VS{44}अले वं वयात धाल, “जि फारो खःसां छंगु उजं मदय्‌कं मिश्र देशय् सुनानं छुं यायेदइ मखु।”


\par }{\PP \VS{45}फारों वयागु नां सापनत-पानेह तयाबिल। वयागु ब्‍याहा ओनय् च्‍वंम्‍ह पुजाहारी पोतीपेराया म्‍ह्याय् आसनतलिसे यानाबिल। अनंलि योसेफ मिश्र देशन्‍यंक चाःहिल।

\VS{46}मिश्र देशया हामा जूबलय् योसेफ स्‍विदँ दुम्‍ह खः। फारोयाथासं पिहां वयाः व मिश्र देशय् न्‍यंक चाःहिल।


\par }{\PP \VS{47}न्‍हय्‌दँ तक अन तसकं अन्‍न सल।

\VS{48}योसेफं व न्‍हय्‌दँया दुने अप्‍वः दुगु फुक्‍क अन्‍न मुंकाः शहरय् शहरय् स्‍वथना तल। वं फुक्‍क शहरय् अनया जःखः च्‍वंगु थाय्‌या अन्‍न मुंकाः तया तल।

\VS{49}अन अन्‍न फिसःया फि थें च्‍वंक ल्‍याः खानां ल्‍याः खाये मफयेक मुंवःगुलिं योसेफं उकिया ल्‍याःचाः तयेगु तकं त्‍वःताबिल।


\par }{\PP \VS{50}अनिकाल वये न्‍ह्यः ओनया पुजाहारी पोटिपेराया म्‍ह्याय् आसनत पाखें योसेफया निम्‍ह काय् दये धुंकल।

\VS{51}योसेफं “परमेश्‍वर जितः जिगु फुक्‍क दुःख ल्‍वःमंके बियादिल, अले जिमि बाःया छेँयागु फुक्‍क खँ नं ल्‍वःमंके बियादिल” धकाः थः न्‍हापांम्‍ह काय्‌यागु नां मनश्‍शे\FTNT{*}{{\FR 41:51 }{\FR{४१:५१
}}{\FQ{मनश्‍शे
}}{\FT{थ्‍व खँग्‍वः हिब्रू भाषाय् ल्‍वःमंकेगु खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} तल।

\VS{52}अले वं निम्‍हम्‍ह काय्‌यागु नां “परमेश्‍वरं जितः जिं दुःखसियागु देशय् मस्‍त बियादिल” धकाः एफ्राइम\FTNT{†}{{\FR 41:52 }{\FR{४१:५२
}}{\FQ{एफ्राइम
}}{\FT{खँग्‍वः हिब्रू भाषाय् मस्‍त बिये खँग्‍वः लिसे ज्‍वः लाः।}}} तल।


\par }{\SH मिश्रय् अनिकाल जूगु
\par }
{\PP \VS{53}मिश्रया न्‍हय्‌दँया तसकं अन्‍न सइगु ई फुत।

\VS{54}अले योसेफं धाःथें न्‍हय्‌दँया अनिकाल शुरु जुल। फुक्‍क थासय् अनिकाल जुल। मिश्रय् धाःसा फुक्‍क थासय् अन्‍न दु।

\VS{55}मिश्रय् च्‍वंपिन्‍सं नं अनिकालं यानाः नयेमखँसेंलि फारोयाथाय् वनाः अन्‍नया लागि बिन्‍ति यात। वं इमित धाल, “योसेफयाथाय् हुँ, वं छु धाइ, अथे हे या।”

\VS{56}देशन्‍यंक अनिकाल न्‍यँसेंलि योसेफं फुक्‍क अन्‍नया धुकू चाय्‌काबिल। अले मिश्रय् च्‍वंपिन्‍त अन्‍न मिल। छाय्‌धाःसा मिश्रय् न्‍यंकभनं तसकं अनिकाल जूगु खः

\VS{57}फुक्‍क देशय् हे अनिकाल जूगुलिं मेमेगु देशय् च्‍वंपिं नं योसेफयाथाय् अन्‍न न्‍याःवल।




\par }\Chap{42}{\SH योसेफ व वया दाजुकिजापिं
\par }
{\PP \VerseOne{1}मिश्रय् अन्‍न दु धकाः सिसेंलि याकूबं थः काय्‌पिन्‍त धाल, “छिपिं छाय् छुं मयासें ल्‍हाः प्‍वःचिनाच्‍वनागु?

\VS{2}मिश्र देशय् अन्‍न दु धकाः जिं न्‍यना। म्‍वानाच्‍वनेगु खःसा अन वनाः अन्‍न न्‍याना हजि।”


\par }{\PP \VS{3}उकिं योसेफया झिम्‍ह दाजुपिं अन्‍न न्‍यायेत मिश्रय् वन।

\VS{4}याकूबं योसेफया किजा बेन्‍यामीनयात धाःसा वयात नं छुं जुइ ला धकाः ग्‍यानाः वया दाजुपिंलिसे मछ्वः।

\VS{5}थुकथं इस्राएलया काय्‌पिं मेपिंलिसे अन्‍न न्‍यायेत मिश्रय् वन। छाय्‌धाःसा कनान देशय् नं अनिकाल जूगु खः।


\par }{\PP \VS{6}उबलय् योसेफ मिश्र देशया हामा जुयाच्‍वंगु व वं हे अन्‍न मियाच्‍वंगुलिं वया दाजुपिन्‍सं वयात बँय् भ्‍वपुयाः भागि यात।

\VS{7}वं थः दाजुपिन्‍त खनेवं म्‍हसिल। अय्‌नं म्‍हमस्‍यू पहः यानाः वं इमित तस्‍सलं न्‍यन, “छिपिं गनं वयापिं?”

\par }{\PP इमिसं धाल, “कनान देशं अन्‍न न्‍यायेत वयागु।”


\par }{\PP \VS{8}योसेफं इमित म्‍हसीकूसां इमिसं वयात म्‍हसीके मफुत।

\VS{9}वं इमिगु बारे खंगु म्‍हगस लुमंकल, अले धाल, “छिपिं थन चेवा याःवःपिं खः। छिपिं जिमिगु देशया कमजोरी सीकःवःपिं खः।”


\par }{\PP \VS{10}इमिसं धाल, “मखु, प्रभु, अथे मखु। छिकपिनि दासत, जिपिं अन्‍न न्‍याः वयापिं खः।

\VS{11}जिपिं सकले दाजुकिजापिं खः। जिपिं भिंपिं मनूत खः, चेवा याःवयापिं मखु।”


\par }{\PP \VS{12}योसेफं धाल, “मखु, छिपिं थ्‍व देशया कमजोरी सीकेत हे वःपिं खः।”


\par }{\PP \VS{13}इमिसं धाल, “जिपिं फुक्‍कं झिंनिम्‍ह दाजुकिजापिं दु। कनानय् च्‍वंपिं जिपिं छम्‍ह हे मनूया काय्‌पिं खः। दक्‍वसिबय् चिधीम्‍ह धाःसा जिमि बाःलिसे दु, छम्‍ह जक मदये धुंकल।”


\par }{\PP \VS{14}योसेफं इमित धाल, “जिं धया थें छिपिं चेवा याःवःपिं हे खः।

\VS{15}आः जिं छिपिं धात्‍थें सु खः धकाः जाँचय् याये। जिं छिमित धाये, छिमि दक्‍वसिबय् चिधीम्‍ह किजा मवतले छिपिं थनं वने दइ मखु।

\VS{16}छिपिं मध्‍ये छम्‍हसिनं वनाः वयात ब्‍वना हजि। मेपिं थन हे झ्‍यालखानाय् च्‍वँ। थुकथं छिमिसं धाःगु खँ खः कि मखु धकाः सी दइ। छिमिसं धाःगु मखुगु जुल धाःसा जिं धाये, छिपिं चेवा याःवःपिं हे खः।”

\VS{17}योसेफं इपिं फुक्‍कसित स्‍वन्‍हु तक झ्‍यालखानाय् कुनातल।


\par }{\PP \VS{18}स्‍वन्‍हु दुखुन्‍हु वं इमित धाल, “जि परमेश्‍वरलिसे ग्‍याइम्‍ह मनू खः। छिमिसं थथे यात धाःसा छिपिं बचय् जुइ फइ।

\VS{19}छिपिं धात्‍थें हे भिंपिं मनूत खःसा छिपिं मध्‍ये छम्‍ह थन हे झ्‍यालखानाय् च्‍वनाच्‍वँ, मेपिं फुक्‍क नये मखनाच्‍वंपिं थः मनूतय्‌त नकेत अन्‍न ज्‍वनाः थनं हुँ।

\VS{20}छिमिसं छिमि दक्‍वसिबय् चिधीम्‍ह किजायात धाःसा महये मते। अले तिनि जिं छिमिसं धाःगु खँ खः कि मखु धकाः सीके फइ। अले छिपिं नं बचय् जुइ।” इमिसं “ज्‍यू” धाल।


\par }{\PP \VS{21}अले थःथवय् खँ ल्‍हात, “झीसं झी किजायात यानागु ज्‍यां झीसं थथे दुःख फये माल। वयात दुःख जूबलय् वं ग्‍वाहालि फ्‍वनं नं झीसं वास्‍ता मयाना। उकिं हे झीत आः थथे दुःख वःगु खः।”


\par }{\PP \VS{22}रूबेनं धाल, “जिं वयात छुं याये मते धयागु मखु ला? छिमिसं जिगु खँ न्‍यँ हे मन्‍यं। आः झीसं वयागु हिया मू पुलेमाल, मखु ला?”


\par }{\PP \VS{23}योसेफं इमि खँ ल्‍हानाच्‍वंगु थू। इमि दथुइ भाय् हिलीम्‍ह मनू तयातःगुलिं इमिसं थःपिनिगु खँ वं थुइ मखु धकाः च्‍वनाच्‍वन।

\VS{24}योसेफ फहिलाः ख्‍वल। अले हाकनं लिफः स्‍वयाः इपिं लिसे खँ ल्‍हात। वं शिमियोनयात यंकाः इमिगु न्‍ह्यःने हे चिनाबिल।


\par }{\SH योसेफया दाजुपिं कनानय् लिहां वंगु
\par }
{\PP \VS{25}योसेफं इमिगु बोरा जाय्‌क अन्‍न तयाबीत व इमिगु वहःयागु धिबा इमिगु हे बोराय् तयाबीत उजं बिल। वं इमित लँय् नयेत नं नसात्‍वँसा तयाब्‍यु धकाः उजं बिल। अथे यानाबी धुंकाः

\VS{26}इपिं थःपिनिगु गधाया म्‍हय् अन्‍न क्‍वबिकाः अनं वन।


\par }{\PP \VS{27}बहनी बाय् च्‍वंथाय् इपिं मध्‍ये छम्‍हसिनं गधायात अन्‍न नकेत धकाः थःगु बोरा चाय्‌कूबलय् द्यःनेसं वहःयागु धिबा नं खन।

\VS{28}वं मेपिन्‍त धाल, “जिगु वहः धिबा ला जितः हे लित बियाहल। थन बोराय् हे तया तल।”

\par }{\PP इमिगु नुगः भाराभारा मिन। इमिसं थवंथवय् ख्‍वाः स्‍वयाः धाल, “परमेश्‍वरं झीत थ्‍व छु यानादीगु?”


\par }{\PP \VS{29}कनान देशय् थः बौ याकूबयाथाय् थ्‍यने धुंकाः इमिसं वयात जूगु फुक्‍क खँ कन। इमिसं धाल,

\VS{30}“मिश्रया हामां जिपिंलिसें ततःसलं नवात, अले जिमित चेवा याःवःपिं धकाः व्‍यवहार यात।

\VS{31}जिमिसं वयात ‘जिपिं भिंपिं मनूत खः, चेवा याःवयापिं मखु।’

\VS{32}जिपिं छम्‍ह हे बौया झिंनिम्‍ह दाजुकिजा दु। छम्‍ह मदये धुंकल, दक्‍वसिबय् चिधीम्‍ह कनानय् हे जिमि बौलिसे दु” धकाः धया।


\par }{\PP \VS{33}अले मिश्रया हामां जिमित धाल, “छिपिं धात्‍थें भिंपिं खः कि मखु धकाः जिं जाँचय् याये। छिमिसं थःपिं मध्‍ये छम्‍हय्‌सित थन हे त्‍वःताथकि, अले मेपिं नये मखनाच्‍वंपिं थःमनूतय्‌गु लागि अन्‍न ज्‍वनाः हुँ।

\VS{34}छिमिसं थःपिनि चिधीम्‍हकिजायात धाःसा थन महये मते। अले जक जिं छिपिं भिंपिं मनूत खः, चेवा याःवःपिं मखु धकाः पत्‍याः याये फइ। अले छिमि दाजुयात नं त्‍वःताबी, छिमिसं थन व्‍यापार नं याये फइ।”


\par }{\PP \VS{35}इमिसं थथःगु बोरा फ्‍यनाः चाय्‌काः स्‍वःबलय् इमिगु वहःयागु धिबाप्‍वः नं उकी तयातःगु लुल। थ्‍व खनाः इपिं फुक्‍क व इमि बौ याकूब नं ग्‍यात।

\VS{36}इमि बौ याकूबं धाल, “छिमिसं जिमि काय्‌पिं योसेफ व शिमियोनयात ला फाया यंके हे धुंकल। आः हाकनं बेन्‍यामीन नं यंकेत्‍यनागु ला? थ्‍व फुक्‍क जितः हे जुइमाःगु ला?”


\par }{\PP \VS{37}रूबेनं धाल, “बाः, जिं बेन्‍यामीनयात लित हये मफुत धाःसा जिमि निम्‍हं काय्‌या प्राण कयादिसँ। जितः विश्‍वास यानादिसँ। जिं वयात लित हये।”


\par }{\PP \VS{38}याकूबं धाल, “जिं बेन्‍यामीनयात छिपिंलिसे मिश्रय् छ्वये मखु। थ्‍वया दाजु ला मदये हे धुंकल। आः थ्‍व हे छम्‍ह जक दनि। जि आः बुरा जुइ धुन। थ्‍वयात लँय् छुं जुल धाःसा ला जि पीरं हे सिनावनी।”




\par }\Chap{43}{\SH बेन्‍यामीनयात ज्‍वनाः योसेफया दाजुपिं मिश्रय् लिहां वंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}कनानय् अनिकाल अज्‍ज अप्‍वयावल।

\VS{2}मिश्रं हःगु अन्‍न फुक्‍क फुसेंलि याकूबं थः काय्‌पिन्‍त धाल, “वनाः हाकनं अन्‍न न्‍याना हजि।”


\par }{\PP \VS{3}यहूदां धाल, “मिश्रया हामां जिमित थःकिजा ज्‍वनामवयेकं वये मते धकाः ख्‍याच्‍वः ब्‍यूगु दु।

\VS{4}छिं जिमित बेन्‍यामीनयात नं नापं ब्‍वनायंकेबीगु खःसा जिपिं वने,

\VS{5}मखुसा वने मखु। छाय्‌धाःसा हामां ‘छिमि किजा ज्‍वनाः मवयेकं जिथाय् वये मते’ धकाः धयाहःगु दु।”


\par }{\PP \VS{6}इस्राएलं धाल, “छिमिसं वयात मेम्‍ह नं किजा दु धकाः जितः छाय् थ्‍व दुःख बियागु?”


\par }{\PP \VS{7}इमिसं धाल, “व मनुखं जिमित ‘छिमि बाः म्‍वानाच्‍वंगु दनि ला, छिमि मेपिं नं दाजुकिजा दु ला’ धकाः दुवालाः न्‍यन। जिमिसं नं वयागु न्‍ह्यसःया लिसः बिया। वं अथे ‘छिमि किजायात थन हजि’ धाइ धकाः जिमिसं छु स्‍यू?”


\par }{\PP \VS{8}अले यहूदां थः बौ इस्राएलयात धाल, “बेन्‍यामीनयात जिगु जिम्‍माय् छ्वयादिसँ। जिपिं थनं थत्‍थें हे वनाछ्वये। थुकथं छि, जि व झी फुक्‍कं म्‍वाये फइ सी माली मखु।

\VS{9}वयागु जिम्‍मा जि जुल। जिं वयात लित हये मफुत धाःसा जि छिगु न्‍ह्यःने सदांया लागि दोषी जुयाच्‍वने।

\VS{10}छिसं थन म्‍वाःसां म्‍वाःसां लिबाका मच्‍वंगु जूसा जिपिं अन निकः वनावयेधुन जुइ।”


\par }{\PP \VS{11}अले इमि बौ इस्राएलं धाल, “अथे हे यायेमाः धयागु खःसा अथे हे या। व मनूयात थनया पायेगु वासः, भिंगु भिंगु कस्‍ति, मसला, मूर्र, पेस्‍ता व स्‍यांगुलि नं भचा भचा कोसेलि यंकि।

\VS{12}अले निदुगं अप्‍वः वहः नं यंकि, छाय्‌धाःसा छिमिगु बोराय् लितवःगु धिबा नं लित पुले मानि। थथे द्वनाः जूगु नं जुइफु।

\VS{13}छिमि किजायात नं यंकि। छिपिं थत्‍थें हे व मनूयाथाय् हुँ।

\VS{14}दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमेश्‍वरं छिमित व मनूया न्‍ह्यःने दया यानादीमा। अले व मनुखं छिमि दाजु व बेन्‍यामीनयात नं छिपिंलिसें छ्वयाहयेमा। जि सन्‍तान मदयेक च्‍वनेमाःसां थजुइमा।”


\par }{\PP \VS{15}इपिं कोसेलि, निदुगं वहः व बेन्‍यामीनयात नं ज्‍वनाः हथाय् पथासं मिश्रय् योसेफयाथाय् वन।

\VS{16}बेन्‍यामीनयात खनाः योसेफं छेँय् ज्‍या याइपिनि नायःयात धाल, “थुमित जिगु छेँय् यंकि। अले भ्‍वय् ज्‍वरय् या। थौं न्‍हिनय् थुमिसं जिलिसें नइ।”

\VS{17}व मनुखं योसेफं धाःथें इमित योसेफया छेँय् यंकल।


\par }{\PP \VS{18}योसेफया छेँय् यंकूगुलिं इपिं ग्‍यात। इमिसं मतिइ तल, “न्‍हापा बोराय् लित बियाहःगु वहःया हुनिं थथे छेँय् हयाः झीत कुनाः दास याइगु जुइ। अले झीगु गधात नं काइगु जुइ।”


\par }{\PP \VS{19}उकिं इमिसं छेँया लुखाय् थ्‍यंकाः योसेफया छेँय् ज्‍या याइपिनि नायःयात धाल –

\VS{20}“हे जिमि प्रभु, जिपिं थन न्‍हापा अन्‍न न्‍यानाः लिहां वनाबलय्

\VS{21}बहनी बाय् च्‍वनाथाय् जिमिसं थःपिनिगु बोरा चाय्‌काः स्‍वयाबलय् बोराया म्‍हुतुइ हे वहः लुल। उकिं जिमिसं व लित हयागु दु।

\VS{22}जिमिसं अन्‍न न्‍यायेत मेगु वहः नं हयागु दु। जिमिगु बोराय् सुनां वहः तयाबिल जिमिसं मस्‍यू।”


\par }{\PP \VS{23}वं धाल, “ग्‍याये मते। छिमि व छिमि बौया परमेश्‍वरं छिमिगु बोराय् वहः तयाब्‍यूगु जुइ। छिमिसं ब्‍यूगु वहः ला जिं कयागु हे खः।” अले वं शिमियोनयात इमिथाय् हल।


\par }{\PP \VS{24}व मनुखं इमित योसेफया छेँय् यंकल। अले तुति सिलेत इमित लः बिल। इमिगु गधातय्‌त नसा नं बिल।

\VS{25}इमिसं न्‍हिनय् योसेफयात बीगु कोसेलि ठीक यात। छाय्‌धाःसा इमित अन हे नयेत धाःगु खः।


\par }{\PP \VS{26}योसेफ छेँय् वःबलय् इमिसं थःपिन्‍सं ज्‍वनावःगु कोसेलि वयात बिल। अले पुलिं चुयाः भागि यात।

\VS{27}योसेफं इमिके म्‍हंफु मफु न्‍यने धुंकाः धाल, “छिमिसं जितः थः बुराम्‍ह अबुयागु खँ कंगु खः। आः व गय् च्‍वं? आः तकं म्‍हं फु ला?”


\par }{\PP \VS{28}इमिसं धाल, “छिम्‍ह दास, जिमि बौ आः तकं म्‍हं फु।” अले हाकनं इमिसं वयात पुलिं चुयाः भागि यात।


\par }{\PP \VS{29}योसेफं थःकिजा, थः हे मांया काय् बेन्‍यामीनयात स्‍वयाः धाल, “छिमिसं धयाम्‍ह छिमि दक्‍वसिबय् चिधीम्‍ह किजा थ्‍व हे खः ला? ‘परमेश्‍वरं छन्‍त आशिष बियादीमा, बाबु।’ ”

\VS{30}थःकिजा खनाः नुगः मछिना वःगुलिं व अनं फहिलाः थःगु क्‍वथाय् वनाः ख्‍वल।


\par }{\PP \VS{31}ख्‍वाः सिलाः व क्‍वथां पिहां वल। अले थःत कःघाना धाल, “नयेगु हजि।”

\VS{32}योसेफ, वया दाजुकिजापिं व अन भ्‍वय् वःपिं मिश्रीतय्‌त अलग अलग तयाः नकल। छाय्‌धाःसा मिश्रीतय्‌सं हिब्रूतलिसे नापं च्‍वनाः मनः। हिब्रूतलिसे च्‍वनाः नल कि थःपिं क्‍वह्यनी धकाः मिश्रीतय्‌सं ताय्‌कीगु खः।

\VS{33}योसेफं इमित थकालिंनिसें क्‍वकालि तक झ्‍वःछुकाः फ्‍यतुकल। थ्‍व खनाः तसकं अजू चायाः इमिसं थवंथवय् ख्‍वाः स्‍वल।

\VS{34}इमिगु ब्‍व योसेफयागु हे टेबिलं लिकया यंकूगु खः। बेन्‍यामीनयागु ब्‍व इमिगु स्‍वयाः न्‍यादुगं अप्‍वः तब्‍व। थुकथं इमिसं योसेफलिसे लय्‌तातां नयेत्‍वने यात।




\par }\Chap{44}{\SH योसेफं थः दाजुकिजापिन्‍त जाँचय् याःगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}योसेफं थःगु छेँय् ज्‍या याइपिनि नायःयात उजं बिल, “थुपिं फुक्‍कसिगु बोराय् थुमिसं ज्‍वनावने फक्‍व अन्‍न तयाब्‍यु, अले फुक्‍कसिगु बोराया म्‍हुतुइ इमिगु वहः तयाब्‍यु।

\VS{2}जिगु वहःयागु ख्‍वला दक्‍वसिबय् चीधीम्‍हय्‌सिगु बोराय् वयागु वहःलिसें तयाब्‍यु।” वं योसेफं धाःथें यात।


\par }{\PP \VS{3}सुथ न्‍हापां हे इमित इमिगु गधालिसें इमिगु लँ लिकाः छ्वत।

\VS{4}इपिं शहरं भचा पुलाः वनेवं योसेफं छेँय् ज्‍या याइपिनि नायःयात धाल, “ब्‍वाँय् वनाः इमित नापलाकः हुँ। इमित नाप लानाः थथे धा, ‘भिंया बदला छिमिसं छाय् मभिं यानागु?

\VS{5}जिमि मालिकया त्‍वनेत छ्यलिगु व भिं मभिं स्‍वइगु ख्‍वला छिमिसं छाय् खुयाहयागु? छिमिसं थ्‍व तसकं बांमलाःगु ज्‍या यात।’ ”


\par }{\PP \VS{6}वं वनाः इमित नाप लानाः अथे हे धाल।


\par }{\PP \VS{7}इमिसं वयात धाल, “थ्‍व छु धयादियागु, प्रभु! छि दासतय्‌सं ला अथे याये हे फइ मखु।

\VS{8}जिमिसं ला अज्‍ज कनान देशंनिसें थःपिनिगु बोराय् लुयावःगु वहः तकं लित हयाबिया। जिमिसं छाय् छिकपिनि मालिकया छेँनं लुँ वहः खुयाहयेगु?

\VS{9}छिकपिनि दास मध्‍ये सुयाकें व लुयावल धाःसा वयात स्‍यानाछ्वयादिसँ, अले जिपिं नं फुक्‍कं छिकपिनि मालिकया दास जुयाः च्‍वने।”


\par }{\PP \VS{10}वं धाल, “ज्‍यू, छिमिसं धाःथे हे जुइ। बरु व सुयाके दइ, व हे जक जिम्‍ह दास जुइ, मेपिं फुक्‍कं वने फइ।”


\par }{\PP \VS{11}फुक्‍कसिनं थथःगु बोरा बँय् क्‍वकयाः फ्‍यन।

\VS{12}व मनुखं थकालिंनिसें क्‍वकालि तक छम्‍ह छम्‍ह यानाः माल। अले बेन्‍यामीनया बोराय् व ख्‍वला लुयावल।

\VS{13}थ्‍व खनाः इमिसं थःपिनिगु लं खुत। अले गधायात बोरा क्‍वबिकाः शहरय् लिहां वल।


\par }{\PP \VS{14}यहूदा व वया दाजुकिजापिं वःबलय् योसेफ छेँय् हे दु। इमिसं वयाः वयागु न्‍ह्यःने बँय् भ्‍वसुलाबिल।

\VS{15}योसेफं इमित धाल, “छिमिसं थ्‍व छु यानागु? जिं खः मखु लुइके फु धकाः मस्‍यू ला?”


\par }{\PP \VS{16}यहूदां धाल, “जिमिसं छु धाये, प्रभु! जिमिसं गय् यानाः जिपिं निर्दोषपिं धकाः क्‍यने? परमेश्‍वरं जिमित दोषी धकाः क्‍यनादिल। आः जिपिं फुक्‍क छिकपिनि दास जुल, अज्‍ज अप्‍वः यानाः ला ख्‍वला दुम्‍ह जुल।”


\par }{\PP \VS{17}योसेफं धाल, “जिगुपाखें अथे जुइ मखु। ख्‍वला सुयाके लुयावःगु खः व हे जक जिम्‍ह दास जुइ। छिपिं फुक्‍क थः बौयाथाय् याउँक लिहां हुँ।”


\par }{\SH यहूदां बेन्‍यामीनया लागि बिन्‍ति याःगु
\par }
{\PP \VS{18}यहूदां न्‍ह्यःने वनाः धाल, “प्रभु, छि जुजु थें हे खः। जिं छुं खँ धाये, जिलिसें तंम्‍वयादी मते।


\par }{\PP \VS{19}“प्रभुं जिमिके थथे धकाः न्‍यनादीगु खः, ‘छिमि बौ व किजा दु ला?’

\VS{20}जिमिसं थः मालिकयात थथे लिसः बियागु खः, ‘जिमि बुराम्‍ह बौ दु। अले वय्‌कः बुरा जुइ धुंकाः जिमि दक्‍वसिबय् चिधीम्‍ह किजा बूगु खः। वया दाजु सी धुंकल, अले वया मांयापाखें व हे छम्‍ह जक दनि। जिमि बौनं वयात तसकं माया याः।’


\par }{\PP \VS{21}“अले छिं जिमित, ‘वयात जिथाय् हिँ, जिं वयात स्‍वये’ धयादिल।

\VS{22}जिमिसं छितः, ‘व थः बौयात त्‍वःताः वये फइ मखु। वं अथे यात कि वया बौ सी’ धकाः धयागु खः।

\VS{23}अले छिं जिमित, ‘छिमि चिधीम्‍हकिजा ज्‍वनाः मवतले जिगु ख्‍वाः स्‍वये फइ मखु’ धकाः धयादिल।


\par }{\PP \VS{24}“जिमिसं जिमि बौयाथाय् वनाः छिं धयादीगु खँ कना।

\VS{25}अले जिमि बाःनं धयादिल, ‘लिहां वनाः हाकनं भचा अन्‍न न्‍याना हजि।’

\VS{26}जिमिसं वय्‌कःयात, ‘जिपिं वने फइ मखु, जिमि दक्‍वसिबय् चिधीम्‍ह किजायात जिपिंलिसें छ्वयेगु खःसा जक जिपिं वने। छाय्‌धाःसा चिधीम्‍हकिजायात ज्‍वनामवंकं जिमित हामायात नापलाके बी मखु’ धकाः धाल।


\par }{\PP \VS{27}“अले जिमि बाःनं जिमित, ‘छिमिसं सि हे स्‍यू, वया मांयापाखें जि निम्‍ह काय्‌पिं दु।

\VS{28}छम्‍ह ला न्‍हापा हे मदये धुंकल। वयात कुचा कुचा थले धुंकल जुइमाः। वं जितः त्‍वःतावँसांनिसें जिं वयात मखनानि।

\VS{29}आः छिमिसं थ्‍वयात नं यंकाः छुं जुल धाःसा जि ला पीरं सिना हे वनी’ धकाः धयादिल।


\par }{\PP \VS{30}“उकिं आः जिपिं लिहां वनेबलय् वयात नं ब्‍वनायंके हे माः। जिमि बाःयागु प्राण हे वयाके थाना च्‍वंगुलिं

\VS{31}वयात मखन कि ला वय्‌कः सिना हे वनी। थुकथं वय्‌कः सीगुया दोषी जिपिं हे ठहरय् जुइ।

\VS{32}वयागु जिम्‍मा जिं कयावयागु दु। जिं जिमि बौयात, ‘जिं वयात लित हये मफुत धाःसा थुकिया दोष जिं मसीतले फयाच्‍वने’ धकाः धयावयागु दु।


\par }{\PP \VS{33}“उकिं जिगु बिन्‍ति दु, वयागु थासय् जितः हे थः दास यानाः तयादिसँ, वयात वया दाजुपिंलिसे लित छ्वयादिसँ।

\VS{34}वयात ब्‍वना मयंसे जि गथे यानाः जिमि बाःया न्‍ह्यःने वने? जिमि बाःयात जूगु दुःख जिं गथे यानाः स्‍वये?”




\par }\Chap{45}{\SH योसेफं थः सु खः धकाः कंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}योसेफं थःगु मन चीमफुसेंलि वं ज्‍या याइपिं फुक्‍कसित अनं पितिनाछ्वत। थः दाजुपिं जक ल्‍यं दसेंलि वं थः सु खः धकाः थः दाजुपिन्‍त कन।

\VS{2}अले व ह्वाँय्‌ह्वाँय् ख्‍वल। व ख्‍वःगु अन च्‍वंपिं मिश्रीतय्‌सं नं ताल, अले थ्‍व खँ फारोया छेँय् नं सिल।


\par }{\PP \VS{3}योसेफं थः दाजुपिन्‍त धाल, “जि योसेफ खः, जिमि बाः आः तकं म्‍वानाच्‍वंगु दनि ला?” वया दाजुपिन्‍सं धाःसा ग्‍यानाः छुं हे लिसः बी मफुत।


\par }{\PP \VS{4}वं थः दाजुपिन्‍त धाल, “जिगु लिक्‍क वा।” इपिं वयागु लिक्‍क वँसेंलि वं धाल, “जि छिमिसं मिश्र देशय् मियाछ्वःम्‍ह छिमि किजा योसेफ खः।

\VS{5}जितः थन मियाहःगुलिइ आः छिमिसं दुःख ताये मते, थः खनाः तं नं म्‍वये मते। जितः थन फुक्‍क मनूतय्‌त बचय् यायेत परमेश्‍वरं हे छ्वयाहयादीगु खः।

\VS{6}निदँ न्‍ह्यवंनिसें देशय् अनिकाल जुयाच्‍वंगु दु, अले न्‍यादँ तक छुं नं पीगु व लयेगु ज्‍या जुइमखुनि।

\VS{7}परमेश्‍वरं थुकथं छिमित व छिमि सन्‍तानयात म्‍वाकातयेत जितः थन छिपिं स्‍वयाः न्‍ह्यः छ्वयाहयादिल।

\VS{8}उकिं जितः थन छ्वयाहःगु छिमिसं मखु, परमेश्‍वरं खः। वय्‌कलं हे जितः फारोया दरबारय् तःधंम्‍ह मनू यानादिल, अले मिश्र देशया हामा यानादिल।


\par }{\PP \VS{9}“आः याकनं जिमि बाःयाथाय् वनाः वय्‌कःया काय् योसेफं धयाहःगु धकाः थथे धयाब्‍यु, परमेश्‍वरं जितः मिश्र देशया हामा यानादीगु दु। पलख हे लिमबाकुसे जिथाय् याकनं झासँ।

\VS{10}छि थः मचाखाचा, छय्‌पिं व थःलिसे दुगु फुक्‍क वस्‍तु व सामान ज्‍वनाः गोशेनय् जिगु सत्तीक च्‍वं झासँ।

\VS{11}अन जूसा जिं छिकपिन्‍त स्‍वये फइ। छाय्‌धाःसा अनिकालया न्‍यादँ अज्‍ज नं ल्‍यंदनि। मखुसा ला छिकपिं फुक्‍कं हाःनाः मदयावनी।


\par }{\PP \VS{12}“आः छिपिं फुक्‍कसिनं अले बेन्‍यामीनं नं जि योसेफ हे खः धकाः सी हे धुंकल।

\VS{13}मिश्र देशय् जि तःधंम्‍ह मनू जूगु अले छिमिसं थन खंगु फुक्‍क खँ जिमि बाःयात कँ। अले वय्‌कःयात थन याकनं हजि।”


\par }{\PP \VS{14}थथे धयाः व थःकिजा बेन्‍यामीनयात घय्‌पुयाः ख्‍वल। बेन्‍यामीन नं वयात घय्‌पुयाः ख्‍वल।

\VS{15}व थः दाजुपिं फुक्‍कसित चुप्‍पा नयाः ख्‍वल। अले तिनि वया दाजुपिन्‍सं नं वलिसे खँ ल्‍हाये फत।


\par }{\PP \VS{16}योसेफया दाजुकिजापिं वःगु दु धयागु खँ फारोया दरबारय् थ्‍यंसेंलि फारो व वया भारदारत फुक्‍क लय्‌ताल।


\par }{\PP \VS{17}फारों योसेफयात धाल, “थः दाजुकिजापिन्‍त थथःगु गधायात कु क्‍वबिकाः कनानय् लिहां हुँ धयाब्‍यु।

\VS{18}अले थः बौ व परिवारयात ज्‍वनाः थन लिहां वा। जिं इमित मिश्रया दक्‍वसिबय् भिंगु बुँ बी। अले अन सःगु अन्‍न नयाः आनन्‍दं च्‍वने फइ।”


\par }{\PP \VS{19}इमित थथे नं धयाब्‍यु, “थः मस्‍तय्‌त व कलाःपिन्‍त तयाः हयेत थनं गाडा नं यंकि। अले थः बौयात नं ब्‍वनाः थन वा।

\VS{20}थःपिनिगु सामानया छुं नं च्‍यूताः तये मते। छाय्‌धाःसा मिश्रय् छु छु भिंगु दु व छिमिगु हे खः।”


\par }{\PP \VS{21}इस्राएलया काय्‌पिन्‍सं फारों धाःथें हे यात। योसेफं इमित गाडा व लँय् नयेत नसात्‍वँसा नं बियाछ्वत।

\VS{22}इपिं फुक्‍कसित वं न्‍हू न्‍हूगु लं बिल, बेन्‍यामीनयात धाःसा वहःया स्‍वसः शेकेल\FTNT{*}{{\FR 45:22 }{\FR{४५:२२
}}{\FQ{स्‍वसः शेकेल
}}{\FT{धयागु ३.५ किलोग्राम ति}}} व न्‍याजु वसः नं बिल।

\VS{23}वं थः बौया लागि झिम्‍ह गधाया म्‍हय् मिश्रया भिंगु भिंगु सामान, झिम्‍ह गधाया म्‍हय् अन्‍न व मरि, अले लँय् नयेत मेमेगु नसात्‍वँसा नं तयाः छ्वत।

\VS{24}थुकथं योसेफं थः दाजुकिजापिन्‍त अनं छ्वत। वने न्‍ह्यः वं इमित धाल, “लँय् ल्‍वाये मते।”


\par }{\PP \VS{25}थुकथं इपिं मिश्र देशं वनाः कनान देशय् थः बौ याकूबयाथाय् थ्‍यंकः वल।


\par }{\PP \VS{26}इमिसं वयात धाल, “योसेफ मसीनि। व ला मिश्र देशया हामा जुयाच्‍वन।” थ्‍व न्‍यनाः याकूबं छुं हे धाये मफुत। वं थ्‍व खँ पत्‍याः हे याये मफुत।

\VS{27}योसेफं इमित धयाहःगु फुक्‍क खँ न्‍यनाः, अले थःत हयेत धकाः छ्वयाहःगु गाडा खँसेंलि याकूबया होश वल।


\par }{\PP \VS{28}अले वं धाल, “आः जि छिमिसं धाःगु खँय् पत्‍याः जुल, जिमि काय् योसेफ मसीनि। जिं वनाः वयात नाप लाये, अले सी न्‍ह्यः वयागु ख्‍वाः स्‍वये।”




\par }\Chap{46}{\SH याकूब व वया परिवार मिश्रय् वंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}थःगु फुक्‍क सामान प्‍वःचिनाः इस्राएल मिश्रय् वन। बेर्शेबाय् थ्‍यंकाः वं थः बौ इसहाकया परमेश्‍वरयात बलि बिल।

\VS{2}चान्‍हय् परमेश्‍वरं वयात दर्शन बियाः धयादिल, “याकूब, याकूब।”

\par }{\PP अले वं धाल, “जि थन दु।”


\par }{\PP \VS{3}परमेश्‍वरं धयादिल, “जि परमेश्‍वर खः, छिमि बाःया परमेश्‍वर, मिश्रय् वनेत छ ग्‍याये मते। जिं अन छंगुपाखें छगू तःधंगु जाति दय्‌के।

\VS{4}जि छनापं मिश्रय् वने। जिं हे छिमि सन्‍तानयात अनं लित ब्‍वना हये। छ सीबलय् छिमि काय् योसेफ छनापं दइ।”


\par }{\PP \VS{5}अनंलि याकूब बेर्शेबां वन। वया काय्‌पिन्‍सं वयात, वया मस्‍तय्‌त व कलाःपिन्‍त फारों छ्वयाहःगु गाडाय् तयाः यन।

\VS{6}इपिं थःपिनिगु फुक्‍क वस्‍तु, कनानय् मुंकातःगु फुक्‍क सामान व फुक्‍क सन्‍तान ज्‍वनाः मिश्र देशय् वन।

\VS{7}थुकथं याकूब थःकाय्‌पिं, म्‍ह्याय्‌पिं, छय्‌पिं, फुक्‍क सन्‍तान ज्‍वनाः मिश्रय् वन।


\par }{\SH इस्राएलया परिवार
\par }
{\PP \VS{8}मिश्रय् वंपिं इस्राएलया काय्‌पिं अर्थात याकूबया सन्‍तान थथे दु –

\par }{\PP याकूबया तःधीम्‍ह काय् रूबेन।

\VS{9}रूबेनया काय्‌पिं – हानोक, पल्‍लु, हेस्रोन व कर्मी।


\par }{\PP \VS{10}शिमियोनया काय्‌पिं – यमूएल, यामीन, ओहद, याकीन, सोहोर व कनानी कलाःपाखें दुम्‍ह काय् शौल।


\par }{\PP \VS{11}लेवीया काय्‌पिं – गेर्शोन, कहात व मरारी।


\par }{\PP \VS{12}यहूदाया काय्‌पिं – शेलह, फारेस व जेरह। यहूदाया तःधिपिं निम्‍ह काय् एर् व ओनान कनानय् हे सीगु खः। फारेसया काय्‌पिं – हेस्रोन व हामूल।


\par }{\PP \VS{13}इस्‍साखारया काय्‌पिं – तोला, पुवा, याशूब व शिम्रोन।


\par }{\PP \VS{14}जबूलूनया काय्‌पिं – सेरेद, एलोन व यहलेल।


\par }{\PP \VS{15}थुपिं पद्दन-आरामय् लेआपाखें बूपिं याकूबया काय्‌पिं खः। वयापाखें छम्‍ह म्‍ह्याय् दीना नं दु। लेआया पाखें याकूबया मुक्‍कं स्‍विस्‍वम्‍ह सन्‍तान दु।


\par }{\PP \VS{16}गादया काय्‌पिं – सेफोन, हाग्‍यी, शूनी, यसबोन, एरी, अरोदी व अरेली।


\par }{\PP \VS{17}आशेरया काय्‌पिं – यिम्‍ना, यिश्‍वा, यिश्‍वी व बरीआ। इमि क्‍यहेँ सेरह खः। बरीआया काय्‌पिं – हेबेर व मल्‍कीएल।


\par }{\PP \VS{18}थुपिं लाबानं थः म्‍ह्याय् लेआयात बियाहःम्‍ह दासी जिल्‍पाया पाखें दुपिं याकूबया सन्‍तान खः। थुपिं मुक्‍कं झिंखुम्‍ह दु।


\par }{\PP \VS{19}याकूबया कलाः राहेलया काय्‌पिं – योसेफ व बेन्‍यामीन।


\par }{\PP \VS{20}ओनयाम्‍ह पुजाहारी पोतीपेराया म्‍ह्याय् आसनतया पाखें मिश्रय् बूपिं योसेफया काय्‌पिं मनश्‍शे व एफ्राइम खः।


\par }{\PP \VS{21}बेन्‍यामीनया काय्‌पिं – बेला, बेकेर, अश्‍बेल, गेरा, नामान, एही, रोश, मुप्‍पीम, हुप्‍पीम व आर्द।


\par }{\PP \VS{22}राहेलया पाखें बूपिं याकूबया सन्‍तान थुपिं हे खः। थुपिं मुक्‍कं झिंप्‍यम्‍ह दु।


\par }{\PP \VS{23}दानया काय् – हुशीम।


\par }{\PP \VS{24}नप्‍तालीया काय्‌पिं – यहसेल, गुनी, येसेर व शिल्‍लेम।


\par }{\PP \VS{25}थुपिं लाबानं थः म्‍ह्याय् राहेलयात बियाहःम्‍ह दासी बिल्‍हापाखें दुपिं याकूबया सन्‍तान खः। थुपिं मुक्‍कं न्‍हय्‌म्‍ह दु।


\par }{\PP \VS{26}भौपिं त्‍वःताः याकूबलिसें मिश्रय् वंपिं वया सन्‍तान जक मुक्‍कं खुइखुम्‍ह दु।

\VS{27}मिश्रय् बूपिं योसेफया निम्‍ह काय् दु। थुकथं आः मिश्रय् याकूबया मुक्‍कं न्‍हयेम्‍ह सन्‍तान दत।


\par }{\SH याकूब व योसेफ नापलाःगु
\par }
{\PP \VS{28}याकूबं योसेफयात थःत नापलायेत गोशेनय् वा धकाः धाय्‌के छ्वयेत यहूदायात थः स्‍वयां न्‍हापा छ्वत। इपिं अन थ्‍यंबलय्

\VS{29}योसेफ थःगु रथ तयार यानाः थः बौ इस्राएलयात गोशेनय् नापलायेत पिहां वल। वं थः बौयात नापलायेवं घय्‌पुयाः ताःईतक ख्‍वयाच्‍वन।

\VS{30}इस्राएलं योसेफयात धाल – “जिं छन्‍त नाप लानाः ख्‍वाः स्‍वये खन, छ मसीनि धकाः सिल। आः जि याउँक सीदत।”


\par }{\PP \VS{31}योसेफं थः दाजुकिजा व इपिं लिसे वःपिं फुक्‍कसित धाल – “आः जिं वनाः जुजुयात कनानय् च्‍वंपिं जिमि बाः, दाजुकिजापिं व छेँजःपिं थन वःगु दु धकाः कने।

\VS{32}जिं जुजुयात छिकपिं फैजवाःत खः, उकिं थःपिन्‍के दुगु सा फै फुक्‍क वस्‍तु व सामान नं ज्‍वनावःगु दु धकाः धयाबी।


\par }{\PP \VS{33}“फारों छिकपिन्‍त, ‘छिपिं छु ज्‍या याइपिं?’ धकाः न्‍यन धाःसा

\VS{34}‘जिपिं फैजवाःत खः, जिपिं न्‍हापांनिसें फै ज्‍वयावयाच्‍वनापिं खः’ धकाः धयादिसँ। अले वय्‌कलं छिकपिन्‍त गोशेनय् च्‍वनेत थाय् बी। मिश्रय् च्‍वंपिनि फै ज्‍वइपिं मनूत मयःगुलिं योसेफं अथे धाय्‌कूगु खः।”


\par }{\BB \par }


\Chap{47}{\PP \VerseOne{1}योसेफं थः न्‍याम्‍ह दाजु-किजापिन्‍त नापं ब्‍वना यंकाः फारोयाथाय् वनाः धाल, “जिमि बाः व दाजुकिजापिं थःपिनिगु सा, फै व थःपिन्‍के दुगु फुक्‍क वस्‍तु ज्‍वनाः कनानं थन वःगु दु। आः इपिं गोशेनय् च्‍वनाच्‍वंगु दु।”


\par }{\PP \VS{2}अले वं थः न्‍याम्‍ह दाजुकिजापिन्‍त म्‍हसीका बिल।

\VS{3}फारों इमिके न्‍यन, “छिपिं छु ज्‍या याइपिं?”

\par }{\PP इमिसं धाल, “महाराज, जिपिं जिमिगु पुर्खानिसें हे फैजवाःत खः।

\VS{4}कनान देशय् तसकं अनिकाल जुयाः फै ज्‍वयेत तकं थाय् मदयाः जिपिं थन च्‍वं वयागु खः। उकिं सरकारं जिमित थन गोशेनय् च्‍वनेबियादिसँ।”


\par }{\PP \VS{5}अले फारों योसेफयात धाल, “छिमि बाः व दाजुकिजापिं छन्‍थाय् वःगु दु।

\VS{6}मिश्र देश छंगु न्‍ह्यःने दु। देशय् दुने दक्‍वसिबय् भिंगु थासय् छिमि बाः व दाजुकिजापिन्‍त ति। इमित गोशेनय् हे च्‍वनेब्‍यु। इपिं मध्‍ये सुं ल्‍वःपिं व सःपिं दुसा इमित जिगु वस्‍तुया जिम्‍मा बियाब्‍यूसां ज्‍यू।”


\par }{\PP \VS{7}अले योसेफं थः बौ याकूबयात फारोया न्‍ह्यःने हल। याकूबं फारोयात आशीर्वाद बिल।


\par }{\PP \VS{8}फारों याकूबयात न्‍यन, “छि ग्‍वःदँ दत?”


\par }{\PP \VS{9}याकूबं धाल, “जि आः उखेंथुखें जुयागु सच्‍छि व स्‍विदँ दत। जिगु थ्‍व उमेर आपाः मदुसां तसकं दुःखं जाः। जिमि बाः बाज्‍यापिं म्‍वानावंगु ति ला जिगु उमेर थ्‍यं हे मथ्‍यंनि।”

\VS{10}याकूबं हाकनं छकः फारोयात आशीर्वाद बिल, अले फारोयाथासं पिहां वन।


\par }{\PP \VS{11}योसेफं फारों धाःथें थः बौ व दाजुकिजापिन्‍त रामसेस धाःथाय् च्‍वंगु मिश्रया दक्‍वसिबय् भिंगु व बांलाःगु थाय् बियाः तल।

\VS{12}योसेफं थः बौ, दाजुकिजा व फुक्‍कसित नसाज्‍वलं नं हयाबिल।


\par }{\SH तसकं अनिकाल जूगु
\par }
{\PP \VS{13}तसकं अनिकाल जूगुलिं गनं हे अन्‍न मदु। मिश्र व कनान देशय् नं तसकं अनिकाल जूगुलिं अनयापिं मनूत नये मखनाः बमलात।

\VS{14}मिश्र व कनान देशयापिं मनूतय्‌सं अन्‍न न्‍यानाः पूगु धिबा फुक्‍क मुंकाः योसेफं फारोया छेँय् तयेहयातल।

\VS{15}मिश्र व कनान देशय् च्‍वंपिनि धिबा फुसेंलि मिश्रय् च्‍वंपिन्‍सं वयाः योसेफयात धाल, “जिमित अन्‍न बियादिसँ। मखुसा जिपिं छिगु न्‍ह्यःने हे सी। जिमिके दुगु धिबा फुक्‍कं फुइधुंकल।”


\par }{\PP \VS{16}योसेफं इमित धाल, “छिमिके दुगु धिबा फुइधुंकल सा वस्‍तु हिँ। छिमिगु वस्‍तुया पलेसा जिं छिमित अन्‍न बी।”

\VS{17}उकिं इमिसं थःपिन्‍के दुगु छेँय् लहीपिं वस्‍तु हल। योसेफं अन्‍नया पलेसा इमिसं हःगु सल, फै, च्‍वलय्, सा व गधा काल। थुकथं उगु दँय् योसेफं अन्‍नया पलेसा इमिगु छेँय् लहीपिं वस्‍तु काल।


\par }{\PP \VS{18}मेगु दँय् इपिं हाकनं वयाः हाल, “जिमिसं थःपिनिगु खँ छिगु न्‍ह्यःने सुचुके मखु। जिमिगु फुक्‍क धिबा नं फुइधुंकल, वस्‍तु नं फुक्‍क छिगु जुइ धुंकल। आः जिमिके जिमिगु म्‍ह व बुँ बाहेक मेगु छुं हे मदये धुंकल।

\VS{19}जिमित व जिमिगु बुँयात नाश यानादी मते। जिमित अन्‍न बियाः जिमित व जिमिगु बुँ कयादिसँ। थुकथं जिपिं जिमिगु बुँनापं फारोया दास दासी जुइ। जिमित पुसा बियादिसँ। अले जिपिं सी माली मखु, जिमिगु बुँ नं बाझः जुइ मखु।”


\par }{\PP \VS{20}थुकथं योसेफं मिश्रया फुक्‍क बुँ छकू छकू यानाः फारोया निंतिं न्‍यानाकाल। अन तसकं अनिकाल जूगुलिं फुक्‍क मिश्रीतय्‌सं थःपिनिगु बुँ मीमाल। थुकथं मिश्रया फुक्‍क बुँ फारोयागु जुल।

\VS{21}अले मिश्रया फुक्‍क मनूत फारोया दास दासी जुल।

\VS{22}अन च्‍वंपिं पुजाहारीतय्‌सं जक थःपिनिगु बुँ मीम्‍वाःल। छाय्‌धाःसा जुजुं हे इमित न्‍हियान्‍हिथं अन्‍न इनाबियातःगु दु।


\par }{\PP \VS{23}अले योसेफं फुक्‍कसित धाल, “आः छिपिं व छिमिगु बुँ फुक्‍क जुजुयागु जुइ धुंकल। जिं आः छिमित बुँइ पीत पुसा बी।

\VS{24}लयेगु इलय् छिमिसं बुँइ सःगु न्‍याब्‍वय् छब्‍व जुजुयात बीहयेमाः, अले प्‍यब्‍व धाःसा छिमिसं पुसाया निंतिं व थथःगु परिवार व थः मस्‍तय्‌गु नसाया निंतिं तये फइ।”


\par }{\PP \VS{25}इमिसं धाल, “छिं जिमित बचय् यानादिल। जिमि प्रभुया दया जिमिके दयाच्‍वनेमा। जिपिं आः जुजुया दास जुयाच्‍वने।”

\VS{26}उकिं मिश्र देशय् योसेफं बुँयागु छगू कानून हे दय्‌काबिल। मिश्रय् थ्‍व कानून आः तक नं दनि। थ्‍व कानूनकथं बुँयागु न्‍याब्‍वय् छब्‍व अन्‍न जुजुयागु जुइ। पुजाहारीतय्‌गु बुँ जक जुजुयागु मजुल।


\par }{\PP \VS{27}थुकथं मिश्रया गोशेनय् इस्राएलीतय्‌सं थःपिनिगु थाय्‌बाय् दय्‌कल। इमिसं अन यक्‍व सम्‍पत्ति दय्‌कल। इमि सन्‍तान नं यक्‍व दयावल।

\VS{28}याकूब मिश्रय् झिंन्‍हय्‌दँ म्‍वात, मुक्‍कं सच्‍छि व पिइन्‍हय्‌दँय् क्‍यन।


\par }{\PP \VS{29}इस्राएलं थः सीत्‍यय्‌काः थःकाय् योसेफयात सःताः धाल, “छं जितः धात्‍थें हे माया यानागु खःसा जितः थन मिश्रय् थुने मखु धकाः बचं ब्‍यु।

\VS{30}जि सी धुंकाः जितः थनं यंकाः जिमि बौ बाज्‍यापिं थुनातःथाय् हे थुनाब्‍यु।”

\par }{\PP वं धाल, “जिं छिं धाःथें हे याये।”


\par }{\PP \VS{31}इस्राएलं हाकनं धाल, “अथे याये धकाः पाफ।” अले योसेफं पाफल। अले इस्राएल थःगु लासाया छ्यंफुसय् भ्‍वपुल।




\par }\Chap{48}{\SH याकूबं एफ्राइम व मनश्‍शेयात आशिष ब्‍यूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}छुं ई लिपा योसेफयात सुनानं वया बौ याकूब तसकं म्‍हंमफय्‌का च्‍वन धकाः कं वल। योसेफ थः निम्‍ह काय् मनश्‍शे व एफ्राइमयात ब्‍वनाः याकूबयात स्‍वःवन।


\par }{\PP \VS{2}याकूबयात सुनानं वया काय् योसेफ वयात नापलाः वःगु दु धकाः कन। व मफु मफु थः हे दनाः लासाय् फ्‍यतुत।


\par }{\PP \VS{3}याकूबं योसेफयात धाल, “दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमेश्‍वरं जितः कनान देशय् लुजःय् झायाः आशिष बियाः धयादिल –

\VS{4}‘जिं छन्‍त यक्‍व सन्‍तान बी। छंपाखें जिं थीथी जाति दय्‌के। जिं छन्‍त थ्‍व थाय् बियाच्‍वना, अले सदां सदांया लागि थ्‍व छंगु व छिमि सन्‍तानयागु जुइ।’


\par }{\PP \VS{5}“जि थन मिश्रय् वये न्‍ह्यः थन हे बूपिं छं निम्‍ह काय् मनश्‍शे व एफ्राइम नं रूबेन व शिमियोन थें जिम्‍ह हे खः।

\VS{6}वयां लिपा बूपिं धाःसा जिम्‍ह जुइ मखु, छंम्‍ह हे जुइ। इमिसं वया दाजुपिं मनश्‍शे व एफ्राइमपाखें अंश काइ।


\par }{\PP \VS{7}“जिं थथे छाय् यानागु धाःसा पद्दन-आरामं लिहां वयाच्‍वनाबलय् एप्रात (बेथलेहेम) थ्‍यने न्‍ह्यः हे कनान देशय् छिमि मां राहेल मन्‍त। जिं वयात अन हे लँसिथय् थुनेमाल।”


\par }{\PP \VS{8}योसेफया काय्‌पिन्‍त खनाः इस्राएलं न्‍यन, “थुपिं सु?”


\par }{\PP \VS{9}योसेफं धाल, “थुपिं जिमि काय्‌पिं खः। थुमित परमेश्‍वरं जितः थन हे मिश्रय् ब्‍यूगु खः।”

\par }{\PP वं धाल, “इमित जिगु लिक्‍क छ्वयाहिँ। जिं इमित आशिष बी।”


\par }{\PP \VS{10}इस्राएल तसकं बुरा जुइ धुंकूगुलिं वं बांलाक मिखां मछू। उकिं योसेफं थः काय्‌पिन्‍त वयागु लिक्‍क यंकाबिल। अले वं इमित चुप्‍पा नयाः घय्‌पुल।

\VS{11}इस्राएलं योसेफयात धाल, “तःदँ तक ला जिं छ सी धुंकल धयाच्‍वनागु। अले छंगु ख्‍वाः स्‍वये खनी मखुत धयाच्‍वनागु। परमेश्‍वरं थौं जितः छिमि काय्‌पिन्‍त नापं स्‍वये दय्‌काबिल।”


\par }{\PP \VS{12}योसेफं थः काय्‌पिन्‍त इस्राएलया पुलिं क्‍वकाल, अले बँय् भ्‍वपुलाः इस्राएलयात भागि यात।

\VS{13}योसेफं दनाः थःकाय्‌पिं एफ्राइमयात इस्राएलया खवय् व मनश्‍शेयात जवय्‌पाखे लाकाः न्‍ह्यःने यंकल।

\VS{14}तर इस्राएलं थःगु जवगु ल्‍हाः यंकाः एफ्राइमया छेनय् तयाबिल, अले तःधीम्‍ह जूसां मनश्‍शेया छेनय् खव ल्‍हाः तयाबिल।


\par }{\PP \VS{15}इस्राएलं योसेफयात आशिष बियाः धाल –

\par }{\Q “जिमि बाज्‍या अब्राहाम व जिमि बाः इसहाकं

\par }{\QB सेवा याःम्‍ह परमेश्‍वर,

\par }{\Q अले जिगु जिवंकाछि जिम्‍ह जवाः जुयादीम्‍ह

\par }{\QB परमेश्‍वरं थ्‍व मस्‍तय्‌त आशिष बियादीमा।


\par }{\Q \VS{16}जितः दुःखय् ग्‍वाहालि यानादीम्‍ह स्‍वर्गदूतं

\par }{\QB थ्‍व मस्‍तय्‌त आशिष बियादीमा।

\par }{\Q अले थुमिपाखें हे जिगु नां, जिमि बाज्‍या अब्राहाम व

\par }{\QB बाः इसहाकयागु नां ल्‍यनाच्‍वने मा।

\par }{\Q पृथ्‍वीइ थुमि सन्‍तान यक्‍व दयाः न्‍यनावनेमा।”


\par }{\PP \VS{17}थः बौनं जवगु ल्‍हाः एफ्राइमयागु छेनय् तःगु योसेफयात मयल। उकिं वं एफ्राइमयागु छेनं थः बौया ल्‍हाः चीकाः मनश्‍शेया छेनय् तयाबीत स्‍वल।

\VS{18}वं थः बौयात धाल, “थथे मखु बाः, थ्‍व न्‍हापां बूम्‍ह खः, थ्‍वयागु छेनय् जवगु ल्‍हाः तयादिसँ।”


\par }{\PP \VS{19}वया बौनं वयागु खँ मन्‍यंसे धाल, “जिं स्‍यू पुता, जिं बांलाक स्‍यू। थ्‍वया सन्‍तान नं यक्‍व दयाः तःधनी तिनि। अय्‌नं थ्‍वया किजा थ्‍व स्‍वयां यक्‍व तःधनी, अले वया सन्‍तान थीथी जातिया पुचः जुइ।”


\par }{\PP \VS{20}उखुन्‍हु इस्राएलं इमित थथे धकाः आशिष बिल,

\par }{\Q “इस्राएलय् च्‍वंपिन्‍सं छिमिगु नां कयाः

\par }{\QB थथे धकाः आशिष बी,

\par }{\Q ‘परमेश्‍वरं छन्‍त एफ्राइम व मनश्‍शे थें दय्‌केमा।’ ”

\par }{\PP थुकथं वं एफ्राइमयात मनश्‍शे स्‍वयाः न्‍ह्यःने तल।


\par }{\PP \VS{21}अले वं योसेफयात धाल, “छं खँ हे खन, जि आः यक्‍व म्‍वाइ मखुत। परमेश्‍वर छिपिंनापं दी। अले वय्‌कलं छिमित छिमि तापाःबाज्‍यापिनिगु देशय् हे लित यंकी।

\VS{22}जिं छन्‍त छिमि दाजुकिजापिन्‍त स्‍वयाः अप्‍वः गुँइच्‍वंगु छकू बुँ बियागु दु। व बुँ जिं थःगु तरवार व धनुषया बलं एमोरीतय्‌पाखें त्‍याकाकयागु खः।”




\par }\Chap{49}{\SH याकूबं थः काय्‌पिन्‍त आशिष ब्‍यूगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}याकूबं थःकाय्‌पिं फुक्‍कसित सःताः धाल, “छिपिं फुक्‍क थन वा, छिमित लिपा छु छु जुइतिनि धकाः जिं छिमित धाये।


\par }{\Q \VS{2}“सकसिनं न्‍यँ, याकूबया काय्‌पिं

\par }{\QB छिमि बाः इस्राएलं धाःगु खँ न्‍यँ।


\par }{\Q \VS{3}रूबेन, छ जिम्‍ह न्‍हापांम्‍ह काय् खः,

\par }{\QB छ जिगु बल खः,

\par }{\Q जिगु ल्‍याय्‌म्‍हसूया न्‍हापांम्‍ह काय् खः,

\par }{\QB जिगु दक्‍वसिबय् तःधंगु गौरव खः।


\par }{\Q \VS{4}छ थातं मच्‍वंगु लः थें खः,

\par }{\QB छ न्‍हापांम्‍ह जुयाच्‍वनी मखु,

\par }{\Q छाय्‌धाःसा छ थः बौया लासाय् द्यन,

\par }{\QB अले जिगु लासायात क्‍वह्यंकल।


\par }{\Q \VS{5}शिमियोन व लेवी निम्‍ह दाजुकिजां

\par }{\QB छगू हे कथंयापिं खः,

\par }{\QB थुमिगु तरवार ल्‍वापुख्‍यापुया ज्‍याभः खः।


\par }{\Q \VS{6}जिं गुबलें नं इमिगु ज्‍या

\par }{\QB व बिचालय् ब्‍वति मकया

\par }{\Q छाय्‌धाःसा इमिसं तमय् मनूत स्‍याःगु दु।

\par }{\QB अले थःयत्‍थें द्वहंतय्‌त पाःगु दु।


\par }{\Q \VS{7}इमिगु तंयात सराः लायेमा

\par }{\QB छाय्‌धाःसा व तसकं ग्‍यानापु।

\par }{\Q इमिगु तंयात सराः लायेमा

\par }{\QB छाय्‌धाःसा व तसकं छाः।

\par }{\Q जिं इमित ब्‍वथलाबी

\par }{\QB जिं इमित इस्राएलय् छ्यालब्‍याल यानाबी।


\par }{\Q \VS{8}यहूदा, छन्‍त छिमि दाजुकिजापिन्‍सं तःधंकी,

\par }{\QB छं थः शत्रुतय्‌त बुकाछ्वःगु दु

\par }{\QB छिमि बौया काय्‌पिन्‍सं छन्‍त भागि याइ।


\par }{\Q \VS{9}यहूदा सिंहया मचा खः,

\par }{\QB व शिकारय् हे ब्‍वलन,

\par }{\Q सिंह थें व घ्‍वंस्‍यानाः ग्‍वारातुली।

\par }{\QB सुनां वयात थनेगु आँट याइ?


\par }{\Q \VS{10}यहूदाया ल्‍हातिइ न्‍ह्याबलें राजदण्‍ड दइ,

\par }{\QB वया सन्‍तानं न्‍ह्याबलें शासन याइ।

\par }{\Q जाति जातितय्‌सं वयात कोसेलि हइ

\par }{\QB अले इमिसं वयाः वयात भागि याइ।


\par }{\Q \VS{11}वं थः गधायात भिंगु दाखमाय् ची

\par }{\QB अले गधाया मचायात भिंगु कचाय् ची।

\par }{\Q वं थःगु वसः दाखमद्यय् ही

\par }{\QB अले भान्‍तां लंयात दाखया रसय् ही।


\par }{\Q \VS{12}वयागु मिखा दाखमद्य स्‍वयाः प्‍वालाप्‍वाला थी

\par }{\QB वयागु वा दुरु स्‍वयाः तुयुसे च्‍वनी।


\par }{\Q \VS{13}जबूलून समुद्रया सिथय् च्‍वंवनी

\par }{\QB व जहाज दिकेत ल्‍वःगु थाय् जुइ

\par }{\QB वयागु लागा सीदोन तक न्‍यनी।


\par }{\Q \VS{14}इस्‍साखार बल्‍लाःम्‍ह गधा खः,

\par }{\QB व पशुतय्‌गु बारया दथुइ ग्‍वतुलाच्‍वनी।


\par }{\Q \VS{15}झासु लनेत बांलाःगु थाय् लुयेवं,

\par }{\QB अले झःझः धाःगु देश खनेवं,

\par }{\Q वं कु क्‍वबीत थःगु ब्‍वह क्‍वछुकी

\par }{\QB अले दास थें ज्‍या याइपिं ज्‍यामि जुइ।


\par }{\Q \VS{16}दानं इस्राएलया मेमेगु कुलं थें

\par }{\QB थः मनूतय्‌त शासन याइ।


\par }{\Q \VS{17}दान लँसिथय् च्‍वंम्‍ह सर्प खः,

\par }{\QB व लँय् च्‍वंम्‍ह बिख दुम्‍ह सर्प खः।

\par }{\Q वं सलया ग्‍वालिइ न्‍याइ,

\par }{\QB अले सलया म्‍हय् च्‍वंम्‍ह कुतुं वनी।


\par }{\Q \VS{18}परमप्रभु! जि छिं उद्धार याइगु

\par }{\QB पियाच्‍वनागु दु।


\par }{\Q \VS{19}गादयात छथ्‍वःसिनं हय्‌क्‍काः वइ

\par }{\QB तर अःखतं वं इमित हय्‌क्‍कयाः लिनाछ्वइ।


\par }{\Q \VS{20}आशेरया यक्‍व अन्‍न सइ,

\par }{\QB वं जुजुयात माःगु भिंगु अन्‍न बी।


\par }{\Q \VS{21}नप्‍ताली जंगलय् च्‍वंम्‍ह चल्‍ला खः

\par }{\QB वं बाबांलाःपिं मस्‍त बुइकी।


\par }{\Q \VS{22}योसेफ बुंगाःचा नापं च्‍वंम्‍ह

\par }{\QB गधाया मचा थें खः,

\par }{\Q गुँच्‍वय् च्‍वंम्‍ह गधाया मचा थें।


\par }{\Q \VS{23}शत्रुतय्‌सं वयात वाणं कय्‌कःवइ

\par }{\QB इमिसं वयात थःपिनिगु धनुष वाण ज्‍वनाः लित्तुली।


\par }{\Q \VS{24}तर याकूबया दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमेश्‍वरया ग्‍वाहालिं,

\par }{\QB फैजवाः व इस्राएलया ल्‍वहँधीया ग्‍वाहालिं

\par }{\Q वयागु धनुष वाण तप्‍यना हे च्‍वनी,

\par }{\QB अले वयागु लप्‍पा नं बल्‍लाना च्‍वनी।


\par }{\Q \VS{25}छन्‍त थ्‍व ग्‍वाहालि छिमि बाःया

\par }{\QB दक्‍व शक्ति दुम्‍ह परमेश्‍वरपाखें वइ।

\par }{\Q परमेश्‍वरं छन्‍त स्‍वर्गं वा वय्‌काः

\par }{\QB पृथ्‍वीया तःलं लःधाः पिकयाः

\par }{\QB अले यक्‍व सन्‍तान बियाः आशिष बियादी।


\par }{\Q \VS{26}छिमि बाःयागु आशिष पहाड स्‍वयाः तःधं,

\par }{\QB यक्‍व पहाड स्‍वयाः तःधं।

\par }{\Q थ्‍व फुक्‍क आशिष छंगु छेनय् लायेमा

\par }{\QB छाय्‌धाःसा छ छिमि फुक्‍क दाजुकिजापिनि नायः खः।


\par }{\Q \VS{27}बेन्‍यामीन ग्‍यानापुम्‍ह फ्‍याकाध्‍वं खः।

\par }{\QB सुथय् वं शिकार यानाहःगु नइ,

\par }{\QB अले बहनी लुटे यानाहःगु इनी।”


\par }{\PP \VS{28}थुपिं इस्राएलया झिंनिगू कुल खः। इमि बौनं इमित ल्‍वयेक ब्‍यूगु आशिष थ्‍व हे खः।


\par }{\SH याकूब सीगु
\par }
{\PP \VS{29}अले याकूबं इमित उजं बिल, “जि आः याकनं हे सिनाः जिमि तापाबाज्‍यापिंनाप मिलय् जू वने। जितः जिमि बौबाज्‍यापिंलिसें हित्ती एप्रोनया बुँइ च्‍वंगु गुफाय् थुनाब्‍यु।

\VS{30}थ्‍व गुफा कनान देशय् च्‍वंगु मम्रे लिक्‍क च्‍वंगु मक्‍पेलाया बुँइ च्‍वंगु गुफा खः। अब्राहामं थ्‍व गुफा सी थुनेत धकाः बुँनापं हित्ती एप्रोनया ल्‍हातिं न्‍यानाकाःगु खः।

\VS{31}अन हे अब्राहाम व वया कलाः सारायात थुंगु खः। अन हे इसहाक व वया कलाः रिबेकायात नं थुंगु खः। अले अन हे जिं लेआयात नं थुनागु खः।

\VS{32}व बुँ व अन च्‍वंगु गुफा हित्तीतय्‌पाखें न्‍यानाकयातःगु खः।”


\par }{\PP \VS{33}थः काय्‌पिन्‍त थुकथं उजं बीधुंकाः याकूब लासाय् ग्‍वारातुल अले सित।




\par }\Chap{50}{\SH याकूबयात थुंगु
\par }
{\PP \VerseOne{1}योसेफ थः बौया म्‍हय् भ्‍वसुलाः चुप्‍पा नयाः ख्‍वल।

\VS{2}अले वं थःथाय् च्‍वंपिं वैद्यतय्‌त थः बौया सीम्‍हय् नस्‍वाः वःगु मलम पाकेबिल।

\VS{3}थ्‍व पिइन्‍हुया ज्‍या खः। मिश्रीत नं न्‍हयेन्‍हु तक दुःखं च्‍वन।


\par }{\PP \VS{4}दुःखं च्‍वनेगु न्‍हि क्‍वचायेवं योसेफं भारदारतय्‌त थथे धाल, “जिगु थुलि खँ फारोयाथाय् यंकाब्‍यु।

\VS{5}जिमि बाःनं जितः थथे धकाः पाफय्‌काथकल, ‘जि सीत्‍यनागु दु। कनान देशय् जि थःम्‍हं हे म्‍हुयाथकागु चिहानय् जितः थुनाब्‍यु।’ उकिं जितः फारों वनेगु उजं बियादीसा जि वनाः वये।”


\par }{\PP \VS{6}फारों धाल, “छिमि बाःनं पाफय्‌कू थें कनानय् वनाः थुनाः वा।”

\VS{7}उकिं योसेफ थः बौयात थुनेत वन। व नापं फुक्‍क भारदारत, ततःधंपिं मनूत व मूमूपिं मनूत फुक्‍कं वन।

\VS{8}योसेफया छेँजः सकलें, वया दाजुकिजापिं व वया बौया थःथितिपिं नं फुक्‍कं वन। थः मस्‍त, सा फै व वस्‍तु जक अन हे गोशेनय् त्‍वःताथकल।

\VS{9}मनूत रथय् च्‍वनाः व सल गयाः नं व नापं वन। थ्‍व तसकं तःधंगु हुल खः।


\par }{\PP \VS{10}यर्दन लिक्‍क च्‍वंगु आतादया छ्व पाइगु ख्‍यलय् थ्‍यंसेंलि इमिसं तसकं दुःख यानाः ख्‍वल। योसेफ अन थः बौया न्‍हय्‌न्‍हुया दुःखं च्‍वन।

\VS{11}अन च्‍वनीपिं कनानीतय्‌सं आतादया छ्व पाइगु ख्‍यलय् तसकं नुगः मछिंकाः ख्‍वःगु खनाः थथे धाल, “थ्‍व ला मिश्रीतय् सी हःगु जुयाच्‍वन खनी।” उकिं यर्दन लिक्‍कया व थाय्‌यात हाबिल मिश्रइम धायेगु यात।


\par }{\PP \VS{12}थुकथं याकूबं धाःथें वया काय्‌पिन्‍सं यात।

\VS{13}इमिसं वयागु सीम्‍हयात कनान देशय् थ्‍यंक हे यंकाः अब्राहामं हित्ती एप्रोनपाखें न्‍यानाकयातःगु मम्रेया लिक्‍क च्‍वंगु मक्‍पेलाया बुँइ च्‍वंगु गुफाय् थुनाबिल।

\VS{14}थः बौयात थुने धुंकाः योसेफ, थः दाजुकिजापिं अले व नापं वःपिं फुक्‍कलिसें मिश्रय् लिहां वल।


\par }{\SH योसेफं थः दाजुपिन्‍त हपाः ब्‍यूगु
\par }
{\PP \VS{15}थःपिनि बौ सीगु खनाः योसेफया दाजुपिनि थवंथवय् थथे खँ ल्‍हात, “योसेफं आः तक नं ईख तयाः झीसं वयात यानागुया बदला काःसा छु यायेगु?”


\par }{\PP \VS{16}उकिं इमिसं योसेफयाथाय् थथे धाय्‌के छ्वत, “सी न्‍ह्यः छिकपिनि बाःनं छितः थथे धायेत जिमित धयाथकूगु खः –

\VS{17}‘छन्‍त मभिंकूगुलिइ छं छिमि दाजुपिन्‍त क्षमा या।’ उकिं आः छिकपिनि बाःया परमेश्‍वरया दासतय्‌त इमिसं याःगु द्वंबिद्वंया लागि क्षमा बियादिसँ।” थ्‍व न्‍यनाः योसेफ ख्‍वल।

\VS{18}वया दाजुपिन्‍सं वयाः वयागु न्‍ह्यःने भ्‍वसुलाः धाल, “जिपिं छिकपिनि दास खः।”


\par }{\PP \VS{19}योसेफं इमित धाल, “ग्‍याये मते, जि छु परमेश्‍वर खः ला?

\VS{20}छिमिसं जितः स्‍यंकेत स्‍वल, परमेश्‍वरं थुकिया पलेसा भिं यानादिल। थौं झी फुक्‍कं गुकथं बचय् जुयाच्‍वना, व उकिया हे लिच्‍वः खः।

\VS{21}उकिं ग्‍याये मते। जिं छिमित व छिमि मचाखाचायात लही।” थुकथं वं थः दाजुपिन्‍त हपाः बिल।


\par }{\SH योसेफ सीगु
\par }
{\PP \VS{22}योसेफ थः दाजुकिजापिंलिसे मिश्रय् हे च्‍वन। योसेफ सच्‍छि व झिदँ तक म्‍वात।

\VS{23}योसेफं एफ्राइमया पाखें छुइ तकं खन। वं मनश्‍शेया काय् माकीरया नकतिनि बूपिं मस्‍त तकं थःगु मुलय् तये खन।


\par }{\PP \VS{24}सी न्‍ह्यः योसेफं थः दाजुकिजापिन्‍त धाल, “जि आः यक्‍व म्‍वाइ मखुत। परमेश्‍वरं छिमिगु बिचाः यानादी। अले छिमित थनं अब्राहाम, इसहाक व याकूबयात बचं बियादीगु देशय् यंकादी।”


\par }{\PP \VS{25}अले योसेफं इमित पाफय्‌केबिल, “परमेश्‍वरं छिमित यंकादीगु देशय् जिगु अस्‍थि यंके धकाः जितः बचं ब्‍यु।”

\VS{26}थुकथं योसेफ सच्‍छि व झिदँ दय्‌काः मिश्रय् हे सित। वयागु म्‍हयात नस्‍वाः वःगु मलम पानाः बाकसय् तया तल।

\par }