2
Yesu gwañgwa indañguk
1 Nain wolonda Sisa Augustos Roma kwet gɨtɨk kiup ka-dɨkñeñguk endɨ kwet tuop kot sambat tɨmbektok nandɨmbi, wolok tuop endɨkñe manda no kɨmɨlɨm ñañguk. 2 (Kwiliniuslɨ Sisalok kapmainan Silia provinslok kandɨkñe ama kuñguk nain wolonda kot sambat walɨ indañguk. Damañgan wandin no nɨm tɨndɨn.) 3 Wɨndɨñda amatam gɨtɨktɨ kosɨ kɨmɨtnepi bep pañ kasatsɨlok isɨ kuseinan ñañgɨlɨñ.
4 Joseptɨ wɨndɨñgangot tɨñguk. Endɨ ama wapmañ damañgan kuñguk koi Devit endok sambatta tɨmbi, Nasalet it kwet Galili kwelan patak wɨn bimbi, Judia kwelan ñambi, Devittok il kusei koi Betleem wolok ñaupi ñañguk. 5 Ñambi, Malia gɨñgɨt wɨlɨmɨum papi, gwañgwa mɨnjɨp tɨñguk en nañgɨlɨmbi, yakan koset kɨmɨttepi ñañgɨmɨk. 6 Ña tom palɨñɨlɨmbi, gwañgwa tɨketɨkelok nain indaumbi, 7 Malialɨ gwañgwa telak dama tɨkeñguk. Tɨkembi, sandumdɨ tɨmɨp imbi, makauttok jawañ gɨnañ kɨmɨkuk. Wɨn it kiyau tokñeñgukta tɨmbi makauktok ilan lo pakɨmɨk.
8 Tɨmbi wandɨñ kandañ sipsip kandɨkñe ama dɨwɨn endɨ Betleem it kwet pawan pa kumbi, sipsip kaulɨ-dɨkñe kena tim tɨ-pakɨlɨñ. Tɨ-palɨñɨlɨmbi, 9 Wopumdɨ eñalo no nɨ-mulɨm endoñ bɨ indaumbi, Wopumdok kolsalen walalan bien endok plon youlɨm kañbi, kolan mɨsɨñgɨlɨñ. 10 Gan eñalolɨ enguk, “Sɨndɨ nɨm mɨsɨnelɨñ! Nak gɨñgɨt manda kɨndem no sɨndoñ tɨke bɨlet, tɨmbi manda walɨ amatam gɨtɨk gɨnañjɨ youlɨmbi, sɨlɨsɨlɨ tɨnekalɨñ. Manda wɨn ñɨndɨñ: 11 ama ñɨn Yambat en amatamñii sepmektok nɨ-mutak, wɨn Mesia Wopumnɨ, endɨ man tim ñolondañgan Devittok il kwel Betleem wolok inda-samlak. 12 Nak manda biañgan elet wɨn sɨndɨ ñɨndɨñ ka-nandɨnetañ: sɨndɨ gwañgwa gɨmɨn wakan tɨmbɨ indaumbi, sandumdɨ tɨmɨp imbi, makauktok jawañ gɨnañ kɨmɨlɨm palɨm kanetañ.” 13 Eñalolɨ wɨndɨñ eumbi, platik sɨnɨk eñalo kɨmɨn wopumdɨ kunum gɨnañ nanin pɨ indambi, Yambat nɨ-kɨndem dambi, ñɨndɨñ eñgɨlɨñ,
14 “Kunum loloñen gɨnañ Yambattok koi nɨ-ta-lowɨt,
tɨmbi kwelan amatam gɨnañ kɨndem tɨ-semlak endok kandañ busuk pat-semekak.”
15 Tɨmbi eñalolɨ yambimbi, kunum gɨnañ undane ña-taleumbi, sipsip kandɨkñe amalɨ nɨsɨñgan e-nandɨ tɨmbi eñgɨlɨñ, “Yakñe! Nepek indalak wɨn Wopum en nɨnɨ-daklelak, wala tɨmbi Betleem ñambi kana!” 16 Wɨndɨñ embi, platik sɨnɨk ñambi, Malia gɨt Josep ep tɨmbɨ indaumbi, gwañgwa wɨn wakan makauktok jawañ gɨnañ palɨm kañgɨlɨñ. 17 Kañbi, eñalolɨ gwañgwa wolok plon manda enguk wɨn kasat tɨ-semgɨlɨñ. 18 Tɨmbi amatam sipsip kandɨkñe amalok kasat wɨn nandɨñgɨlɨñ endɨ gɨtɨk nanandɨ kena tɨñgɨlɨñ. 19 Gan Malia endɨla manda wɨn gɨtɨkgan gɨnan gɨnañ dasimbi, nandɨ-kwɨnakwɨnalembi pa kulɨñguk.
20 Tɨmbi sipsip kandɨkñe amalɨ undanem kenanjɨnan pɨ ñañgɨlɨñ. Ñañɨpi, nepek gɨtɨk eñalolɨ enguk wolok tuop indañgukta tɨmbi endɨ nepek gɨtɨk nandɨmbi kañgɨlɨñ wolok Yambat nɨ-kɨndekɨndem embi, koi nɨ-ta-loñgɨlɨñ.
21 Sande noñgan taleñɨlɨmbi, gwañgwa gɨmɨn pɨñgɨu dɨp dombɨndombɨlok nain indaumbi, meñ beulɨ koi Yesu kɨtɨñgɨmɨk. Endɨ gama meñ sɨmbai gɨnañ nɨm palɨñɨlɨmbi, eñalolɨ koi wakan ikan kɨtɨñguk.
Simeon gɨta Analɨ tapma ilan Yesu gwañgwa Mesia en wakan ka-dakleñgɨmɨk
22 Moselɨ endɨkñe manda dɨwɨn kɨmɨkuk walɨ ñɨndɨñ elak: tam gwañgwa ikan tɨketɨken endɨ nɨtek tɨmbi, bɨndambo Yambattok dainan tɨ-jamilambi, gumañ enloñ ñauk. Endɨkñe manda wɨn kɨmɨt-klendemɨktok nain indaumbi, Malia gɨta Josep endɨ gwañgwa tɨkembi, Wopum enlok bi-ñɨmɨndepi Jelusalem ñañgɨmɨk. 23 Endɨ Wopumdok endɨkñe manda ñɨn tañgonendemɨktok wɨndɨñ tɨñgɨmɨk, “Sɨndɨ ama ba ilalok gaut wapai telak dama indañ gɨtɨk Wopum enlok bi-ñɨmɨnekalɨñ.” 24 Tɨmbi Wopumdok endɨkñe mandalɨ elak wolok tuop endɨ “mambaip sim tɨpet ba monɨk no mambaip wandin tɨpet” tapma tɨndemɨktok nandɨm ñañgɨmɨk.✡
25 Nain wolonda ama no Jelusalem kuñguk koi Simeon. Endɨ ama dɨndɨm, Yambattok endɨkñe manda kɨmɨt-klembi, ama nin Yambattɨ nɨ-mulɨmbi Islael amatam enɨ-busuk tɨ-semekak en mandɨmbi kuñguk. Tɨmbi Dɨndɨm Woñdɨ en gɨta papi, 26 ñɨndɨñ nɨ-dakle-taleñguk: endɨ gama kuñɨpi, Wopumdɨ Mesia nɨ-mulektok e-kwambɨñ dañguk wɨn kaukak. 27 Tɨmbi Dɨndɨm Woñdɨ Simeon tapma it sañ jimba gɨnañ nɨ-mulɨmbi lo pakuk. Palɨmbi, Yesu meñ beulɨ endɨkñe mandalɨ elak wolok tuop tɨ-ñɨmɨndemɨktok en wandɨñ tɨke ñaumbi, 28 Simeondɨ gwañgwa wɨn kañbi tɨke apmbi, Yambat we ñɨmɨmbi nɨñguk, 29 “Molom, dɨk manda nanguñ wolok tuop inda-talelak, wala tɨmbi man ñɨndɨñgɨt kena gwañgwañga nandɨ-namumbi, busukñenengan semba. 30 Nak ama nindɨ gamanda amatamgai nɨpmekak en ip dautnalɨ kalet. 31 Dɨk en ikan nɨmbɨ taleumbi nɨ-mulɨm amatam gɨtɨktɨ en kanekalɨñ. 32 Tɨmbi Islael amatamgai nɨnda kot gɨñgɨt nɨmekak, ba amatam dɨwɨndok telaka kolɨ sale-semekak.”
33 Simeondɨ gwañgwala wɨndɨñ eumbi, meñ beulɨ wɨn nandɨmbi, nanandɨ kena tɨñgɨmɨk. 34 Tɨmbi Simeondɨ gwɨlam tɨ-sembi, Yesu meñ Maliala ñɨndɨñ nɨñguk, “Nandɨlañ. Yambattɨ gwañgwa ñɨn nɨmbɨ taleumbi, Islael amatam asup endɨ en kɨmɨt-kleañ ba nɨm wolok tuopgan Yambattok dainan pi pɨnekalɨñ ba it-kwambɨñ danekalɨñ. Gwañgwa walɨ kɨmɨsalen no wandin Yambat en kɨmɨkuk, gan amatam asuptɨ siñgi wɨlɨmnekalɨñ. 35 Enda tɨmbi amatam gɨnañ nanandɨnjɨ sembɨn wɨn tɨmbɨ dakle-taleukak. Tɨmbi nepek nɨñañgala inda-ñɨmekak kusei wala tɨmbi sɨmba gawattɨ kakit man pɨsɨkñat nomɨk waleñga bo youlekak.” Simeondɨ wɨndɨñ eñguk.
36 Tɨmbi plofet tam gɨlɨk no kuñguk koi Ana endɨ bo tapma ilan pakuk. Endɨ Asellok sambat, Fanuellok wemban. Tam sim pakuk wolonda wapat tɨmbɨmbi, gwɨlat kɨt tombon tɨpetgot yakan kuñgɨmɨk. Kukap, 37 wapai sembumbi, slak tam kanjak pat-ta-bɨkap, gwɨlat 84 gɨtɨk ombɨñguk. Endɨ tapma ilan pat-kuñɨpi, tim sandap Yambat nɨ-wowoñ tɨñɨpi, nanañ kɨmɨsipbi, nɨmolo pa tɨlɨñguk. 38 Nain wolondañgan endɨ Yesu meñ beu gɨta Simeon yambɨmbi, endoñ bɨmbi, wolongan gwañgwa wala tɨmbi Yambat we ñɨmɨñguk. Tɨmbi amatam gɨtɨk Mesia Jelusalem nasi mɨlap gɨnañ nanin epmektok indaukak endok mandɨmandɨ kuñgɨlɨñ enda Analɨ gwañgwa wolok indaindanla gɨñgɨt enɨ-ta-ñañguk.*
39 Yesu meñ beulɨ Wopumdok endɨkñe mandalɨ elak wolok tuop tɨ-talembi, iset kwesetnan Nasalet Galili kwelan undane ñañgɨlɨñ. 40 Tɨmbi gwañgwa wɨn nanandɨn kɨndemlɨ gɨnan tokñeumbi, bendɨ kwambɨñ daumbi, Yambattɨ gɨnañ kɨndem tɨ-ñɨmɨñguk.
Yesu gwañgwalɨ Beulok ilan palektok nandɨñguk
41 Gwɨlat tuop kamaikamai nain† indalɨñgukta, Yesulok meñ beulɨ Jelusalem pa ñayañgɨmɨk. 42 Tɨmbi Yesulok gwɨlat 12‡ tɨmbɨmbi, tañgɨmɨk tuop klembi, Jelusalem londepi Yesu gɨta ñañgɨmɨk. 43 Ña pakap, gwɨlat taleumbi, ilan undane ñandepi, Yesu gwañgwa en Jelusalem kandañ sakñelam pakuk wɨn nɨm ka-nandɨmbi kañɨp ñañgɨmɨk. 44 Endɨ “Tua en amatam asup telak ñañ endok boñgɨpsɨnan ñalak” wɨndɨñ nandɨñɨpi, sandap noñgan nandɨ-bendɨ nɨmnat telak ñañgɨmɨk. Ñambi, kusei kɨmɨpi, sambatsettok ba nosettok boñgɨpsɨnan lonjɨñgɨmɨk. 45 Lonjɨ nɨm kañbi, undane Jelusalem ñañɨpi lonjɨñgɨmɨk.
46 Tim sandap tɨpet gɨt no lonjɨlonjɨ kena tɨ-ñambi, gwañgwa tapma it sañ jimba gɨnañ tɨmbɨ indaumbi, kañgɨmɨk wɨn: endɨ endaut ama endok boñgɨpsɨnan pipapi, mandanjɨ nandɨmbi, wolok kuseila enɨ-nandɨ pa tɨñguk. 47 Endɨ mandanjɨ nandɨ-daklembi, kɨndem tambane-semgukta tɨmbi ama endok mandan nandɨñgɨlɨñ endɨ gɨtɨkgandɨ nandɨ-sɨlɨkñembi, nanandɨ kena tɨñgɨlɨñ. 48 Tɨmbi meñ beulɨ en kañbi ka-sɨlɨkñembi, meñlɨ nɨñguk, “Gwañgwa kambak, nekta ñɨndɨñ sɨnɨk nɨlamɨtañ? Nandɨlañ, beka nɨtɨ gep lonjɨ kuñɨpi, nandɨ-bendɨ wopum tɨ-gamamɨk.” 49 Eumbi enguk, “Nɨtek tɨmbi nep lonjɨm kuamɨk? Nak Bepnalok ilnan ñolok palettok een wɨn sɨtɨ nɨm nandɨñgɨmɨk ba?” 50 Wɨndɨñ eumbi, manda wolok kusei nɨm nandɨ-dakleñgɨmɨk. 51 Tɨmbi walinin meñ beu gɨta pɨmbi, Nasalet it kwelan undane ñambi, endok kapmainjetnan kuñguk. Tɨmbi meñlɨ nepek gɨtɨk gwañgwalok plon indañguk wɨn gɨnan gɨnañ nandɨ-dasimbi kɨmɨt-nandɨ-kuñguk.
52 Tɨmbi Yesulok pɨñgɨulɨ bendɨ wopum daumbi, nanandɨn bo wɨndɨñgangot tɨñgukta Yambat ba amalɨ bo wɨndɨñgot nandɨ-koñgom tɨ-ñɨmɨñgɨlɨñ.
✡ 2:24 Kisim Bek 22:29, 34:19, Wok Pris 12:6-8 * 2:38 Jelusalem wɨn Islael amatam gɨtɨk endok plon e-yout tɨlak. † 2:41 Gwɨlat wolonda Islael amatamdɨ Yambattɨ Isip kwelan epmɨñguk wɨn nandɨ-pakañ. ‡ 2:42 Juda amatamdɨ ñɨndɨñ nandɨñgɨlɨñ: gwañgwa no gwɨlat 12 ombɨlak en ip amalok jimba plon tomlak.