11
Kàgàwà náadhɔ̀ nzá pbɨ̀ndà alɛ Pbàìsràyélí dòtsí dhu
1 Nɨ́rɔ̀, ma mɨ́ dhu ìvǔ matɨ: Kàgàwà náadhɔ̀ tɨ́ ɔ̀dhɔ pbɨ̀ndà alɛ? Ɨnzá akɛkpá màtɨ́! Obhó tɨ́, ɨmá na, ɨma nɨ́ Mʉ̀ìsràyelì, Àbràhamʉ̀ bhà mʉ̀dzʉkʉrʉ, Bɛ̀nyàmɨnɨ̀ bhà rʉ̀gànda. 2 Kàgàwà náadhɔ̀ nzá pbɨ̀ndà alɛ kǎkà angyinǎ rɔ̀ ndɨ̀ ndapɨ̀ fɨ̌ndà. Nyɨ̌ nyʉ̀nɨ tɨ́ nzá yà Ɨ̀lɨ̌lǎ Andítá náarʉ́nɔna nabì Ɛ̀lɨyà dɔ̌ dhu? Pbàìsràyélí ɔ̀bhʉ ndɨ̀ ndɨ́ Kàgàwà-ɔ̀nzɨ̌ rɔ̀, kʉ̌nɔ dhu ndàtɨ: 3 «Ádrʉ̀ngbǎlɛ́, abádhí ɔ́kyɛ̀ pbʉ̀kʉ̀ pbànábí, ’àdʉ̀ pbʉ̀kʉ̀ màzàbáhʉ́ núgolo. Nɨ́ ɨma, ma mɔ̀dɨ̀ atdí rɔ̀, ndɨrɔ̀ abádhí rɨ̌ mɔnɛ ndɨ́nɨ̌ ɨ̀ oho tɨ́ ma*.» 4 Nɨ́, ádhu Kàgàwà adʉ̀ àdunà kà tɔ̀? Kǎdù dhu kà tɔ̀, ndàtɨ: «Ma mɔ̀dɔ̀ wà àrʉ̀bhʉ̀ lʉfʉ̀ alɛ idù. Ɨ alɛ nɨ́ kǎkà ɨ̀ núvǒ ɨ̀nzɨ̌ ’ɔ̀kɔ̀ ɔtdyʉ̀ya-dɔ Bǎlɨ̀ tɨ́ kátɨna mʉ̌ngʉ̌-ngba-ɔ̀nzɨ̌ alɛ*.» 5 Ndɨ dhu bhěyi tɨ́, indo màtɨ́, ɨ̀ nʉ́bhà alɛ-go rɨ̌’ɨ̀ ìnè. Ɨ alɛ nɨ́, yà Kàgàwà ɔ́pɨ̀ fɨ̌ndà pbɨ̀ndà ídzìnga ɔ̌ àdhàdhɨ̀ afína nyʉ́ nózè ka dhu bhěyi alɛ. 6 Nɨ́, dhu apɛ́ ɨ̀’ɨ̀ Kàgàwà ɔ́pɨ̀ abádhí pbɨ̀ndà ídzìnga-otù ɔ̌ dhu tɨ́, nɨ́ kɔ̌pɨ̀ nzá abádhí ɔ́nzɨ̀ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀. Ndɨ dhu bhěyi kɨ̀’ɨ̀ rɔ̀, kàbhà ídzìnga nɨ́ nzɨ̌ àdʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ ídzìnga.
7 Nɨ́, ádhu olu? Pbàìsràyélí náabà tɨ́ nzá yà ɨ̀ arɔ́nɛna Kàgàwà bhà ídzìnga? Ngúfe alɛ kɛ̀lɛ̌ yà Kàgàwà ɔ́pɨ̀ fɨ̌ndà nɨ́ ɨ ka nabà. Pbɛ́tʉ̀ ngʉ̌kpà, kǎkà ɔ̀dɔ̀dɨ̀, nábhʉ kǎdʉ̀ ròngò dɔ̀ya ɨ́dzɔ̀ alɛ tɨ́. 8 Obhó tɨ́, Ɨ̀lɨ̌lǎ Andítá ɔ̀ ka kandí dhu katɨ: «Kàgàwà abhʉ̀ abádhí-afí ròngò odú, ɨ̀nzɨ̌ abádhí-nyɨ̀kpɔ́ ala tɨ́ nga, ɨ̀nzɨ̌ abádhí-bɨ̀ ràdʉ̀ ɨnga ɨ̀rɨ̀. Nɨ́ abádhí náarɨ́’ɨ̀ ìnè ndɨ dhu bhěyi tɨ́ indo màtɨ́.» 9 Ádrʉ̀ngbǎ kamà Dàwudì rǎtɨna átɔ̀:
«Abádhí tɔ́ mʉ̀hɛndʉ̀ àkǎ ndʉ̀gɛ̀rɛ̀ ndɨ̀ abádhí rɔ̌, ndòngò abádhí ɔ̀tsɨ rɨ́ àdà tɨ́,
ndɨ́nɨ̌ abádhí awá tɨ́ ɨ̀, ’àdʉ̀ fɨ̀yɔ́ nzɛ́rɛnga tɔ́ pɛrɛ̀ nábà.
10 Abádhí-nyɨ̌nga àkǎ ndʉ̀tɨ̀, ɨ̀nzɨ̌ ràla nga,
ndɨrɔ̀ abádhí-adzíkpa àkǎ rʉ̀tdɔ̀ ɨ̀ bìlǐnganà*.»
Pbàìsràyélí náadhɔ̀ Krɨ́stɔ̀ dhu
náabhʉ̀ ídzìnga yà adzɨ ɔ̌ ngʉ̌kpà alɛ tɔ̀ dhu
11 Nɨ́rɔ̀, ma mɨ́ dhu ìvǔ matɨ: Pbàìsràyélí-pfɔ̀ dhu ʉbɛ́ tɨ́, ràrà àhʉ abádhí rɨ̌ ’àwà dòtsí dhu ɔ̀? Ɨnzá akɛkpá màtɨ́! Pbɛ́tʉ̀, Pbàìsràyélí ɔ́dhɔ̀ Krɨ́stɔ̀ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀, ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí náabà ɨ̀ ʉ́gʉ ɔ̀ná otu, ndɨ́nɨ̌ ɨ Pbàìsràyélí ambɛ̀ tɨ́ adhàya ɔ̀nzɨ̀ dɔ̌. 12 Nɨ́, dhu apɛ́ ɨ̀’ɨ̀ Pbàìsràyélí tɔ́ afátá mà abádhí tɔ́ ivívínga mànà náabhʉ̀ ídzìnga yà adzɨ ɔ̌ ngʉ̌kpà alɛ tɔ̀ dhu tɨ́, nɨ́ yà Kàgàwà únzì Pbàìsràyélí rɨ̌ ɔ̀gʉ̀ tɔ́ otu nʉ́ngʉ̌ atdídɔ̌ rɔ̀, ndɨ ídzìnga náadʉ̀ya tɨ́ mbǎ ɨ̀’ɨ̀ abhɔ nyʉ́ ròsè?
13 Kòmbí ma mɨ́ dhu ʉ̀nɔ fʉ̌kʉ̀ ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí tɨ́rɔ̀. Ɨma nyʉ́, ɨma nɨ́ ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí tɔ́ uvitatálɛ. Nɨ́ ma mɨ́ milè ndɨ pbàkà kasʉ-okú dɔ̀ rɔ̀. 14 Nɨ́rɔ̀, ma mɨ́’ɨ̀ ìnè mabhʉ fàká pbìrì ɔ̌ bhà nyʉ́ rɔ̀nzɨ̀ ngʉ̌kpà pbìrì ɔ̌ alɛ-adhà, ɨngɔ́ ma maraya tɨ́ abádhí nzínzì ɔ̌ atdídhená alɛ mà nɨ́gʉ. 15 Obhó tɨ́, dhu apɛ́ ɨ̀’ɨ̀ Kàgàwà ɔ́dhɔ̀ Pbàìsràyélí dhu níbhò ungbòta Kàgàwà mà nzínzì ɔ̌ yà adzɨ ɔ̌ ngʉ̌kpà alɛ mànà dhu tɨ́, nɨ́ Kàgàwà à’ù Pbàìsràyélí tdɨ́tdɔ̌ dhu tɨ́ mbǎ àdʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ àdhàdhɨ̀ abádhí, kǎkà ɨwà ʉvɛ̀ alɛ bhěyi ɨ’ɨ̀ alɛ, nábà ípìrɔ̌nga tdɨ́tdɔ̌ dhu bhěyi?
Pɔlɔ̀ rɨ̌ ɔ́yɔ̌ ɔ́fɔ̀ ìbho Pbàìsràyélí mà abhúya-nzɨ̀nzɨ̀ mànà dɔ̌ dhu
16 Ɔ̀bhɔlɔ ka kɔ̀bhɔ̀lɔ̀ mʉ̀gatì-dɔ̀kpa* nábhʉ̌ ka kapɛ́ pɛrɛ̀ tɨ́ Kàgàwà tɔ̀, nɨ́ ndɨ̀ nʉ̀bhà gòna nádʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ kàbhà átɔ̀. Ndɨrɔ̀, Pbàìsràyélí rɨ̌’ɨ̀ àdhàdhɨ̀ òzò tɨ́ Kàgàwà azò mìzèyìtunì-kpa bhěyi. Nɨ́, ndɨ mìzèyìtunì-kpa-vɛ́ náapɛ́ ɨ̀’ɨ̀ kàbhà dhu tɨ́, nɨ́ ndɨ mìzèyìtunì-kpa-ɔpbɨ́ nádʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ kàbhà átɔ̀. 17 Nɨ́, Kàgàwà ʉ́’a ndɨ mìzèyìtunì-kpa-ɔpbɨ́-rɔrɔ̀, ndàdʉ̀ nyɨ̌, ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí, yà ɨrɨ́ ɔ̌ arɨ́ ɨ̀nga mìzèyìtunì-kpa-ɔpbɨ́ nʉ́pba ndʉ̀tsɨ̀ kɔ̌kɔ̀ ʉ̀’ǎ ndɨ̀ ndʉ̀’a mìzèyìtunì-kpa-ɔpbɨ́ tɔ́ ngari ɔ̌. Nɨ́ kòmbí nyɨ̌, ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí tɨ́rɔ̀, nyɨ̌ nyarɨ́ Pbàìsràyélí náabà ídzìnga àbà átɔ̀, àdhàdhɨ̀ ɨrɨ́ ɔ̌ mìzèyìtunì-ɔpbɨ́ náarɨ́ yà òzò tɨ́ Kàgàwà azò mìzèyìtunì-kpa-vɛ́ ɔ̀ rɔ̀ ráhʉ ɨdha nɔ́mvʉ̀ átɔ̀ dhu bhěyi. 18 Nɨ́rɔ̀, nyɨ̌ nyàkǎ nzá nyɔ̌nzɨ̀ kǎkà ʉ̀’ǎ Kàgàwà ʉ́’a mìzèyìtunì-ɔpbɨ́ gàyà. Nyɨ̌ nyɨ́ mbǎ nyɨ̌ nyɨ́ nyɔyɔ̀ okúna dɔ̀ rɔ̀ dhu nà. Obhó tɨ́, ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ nyɨ̌ ndɨ nyɨ̌ nyarɨ́ ɔbɨ àbhʉ̌ ndɨ mìzèyìtunɨ̌-vɛ́* tɔ̀, pbɛ́tʉ̀ kǎ-vɛ́ náarɨ́ ndɨ ɔbɨ àbhʉ̌ fʉ̌kʉ̀.
19 Nyɨ̌ nyɨ́’ɨ̀ ìnè nyǎtɨ ma nɨ̌: kɔ̀rɨ́ mìzèyìtunì-kpa-ɔpbɨ́ ka kʉ’a, ndɨ́nɨ̌ mǎ, mǎ mabá tɨ́ ngari arìya dɔ̌. 20 Nɨ́, nyɨ̌ nyʉ̀nɔ̀ obhó dhu. Ka kʉ’a abádhí, abádhí uvó ɨ̀ ɨ̀nzɨ̌ ɨ̀ a’u tɨ́ dhu dhu-okú dɔ̀ rɔ̀. Ndɨrɔ̀ nyɨ̌, nyɨ̌ nyɨ́’ɨ̀ ìnè pɔ́tsɔ́ nyɨ̌ nyʉ̀pbǎ nyɨ̌ ndɨ itsu rɔ̌ rɔ́, a’uta nà nyɨ̌ nyɨ́’ɨ̀ dhu-okú dɔ̀ rɔ̀. Nɨ́ kòmbí, nyɨ̌ nyàkǎ nzá nyɔ̌yɔ̀ nyɨ̌, pbɛ́tʉ̀ nyɨ̌ nyàkǎ nyǎndà nga mběyi! 21 Obhó tɨ́, dhu apɛ́ ɨ̀’ɨ̀ ɨnzá Kàgàwà ʉbhà kɔ̀rɨ́ itsu-ɔpbɨ́-ayɨ́, ròngò àmbɛ ɔ̀’ɔ̀ dɔ̌ dhu tɨ́, nɨ́ kǎdʉ̀ya nyʉ̌bhà ɨ̀ngbà dhu bhěyi? 22 Nɨ́rɔ̀, nyɨ̀rɛ̀ pɛ́ nga Kàgàwà bhà ídzìnga dɔ̌, ndɨrɔ̀ nyɨ̀rɛ̀ pɛ́ nga kàbhà nàwí dɔ̌ átɔ̀. Àbadhi nɨ́ pbɨ̀ndà nàwí ɨ̀tɛ̀ arɨ́ kǎkà ɨ̀ núvǒ ɨ̀nzɨ̌ ’à’ù ndɨ̀ alɛ-okú dɔ̀ rɔ̀ alɛ. Pbɛ́tʉ̀, ka nádʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ ídzì alɛ fʉ̌kʉ̀, kàbhà ídzìnga ɔ̌ nyɨ̌ nyòkò rɔ̀. Ɨ̀mbǎ kɨ̀’ɨ̀ ndɨ dhu bhěyi rɔ̀, nɨ́ nyɨ̌ nyʉ́ mà kʉ̌’àya nyɨ̌ átɔ̀. 23 Ndɨrɔ̀, Pbàìsràyélí na náapɛ́ ’ʉ̀gɛ̀rɛ̀, ’à’ù Kàgàwà tdɨ́tdɔ̌, nɨ́ kà rɨ̌ ìnè ndʉ̀pbǎ abádhí tdɨ́tdɔ̌, ndʉ̀tsɨ̀ yà abádhí ɨ’ɨ̀ ɔ̀yá fɨ̀yɔ́ ngari ɔ̌. Obhó tɨ́, Kàgàwà rɨ̌’ɨ̀ ìnè ndʉ̀pbǎ abádhí, ndʉ̀tsɨ̀ tdɨ́tdɔ̌. 24 Nyɨ̌, ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí tɨ́rɔ̀, nyɨ̌ nyɨ́’ɨ̀ àdhàdhɨ̀ ɨrɨ́ ɔ̌ mìzèyìtunì-ɔpbɨ́, yà Kàgàwà ʉ́’à ndàdʉ̀ àpbanà, ndʉ̀tsɨ̀ yà òzò tɨ́ ndɨ̀ ndazò mìzèyìtunì-kpa rɔ̌ bhěyi, ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ yà mʉ̀hàngʉ́ ɔ̀ rɔ̀ ka karɨ́ kòzò ɔ̀ná ɔ́fɔ̀ ɔ̌. Pbɛ́tʉ̀, Pbàìsràyélí rɨ̌’ɨ̀ àdhàdhɨ̀ wɔ̀ ndɨ òzò tɨ́ Kàgàwà azò mìzèyìtunì-kpa bhěyi. Nɨ́ dhu rɨ̌ ɨ̀mbǎ ɨ̀’ɨ̀ odú Kàgàwà tɔ̀, ndʉ̀pbǎ yà ʉ̀’ǎ ndɨ̀ ndʉ́’a ndɨ mìzèyìtunì rɔ̌ rɔ̀ ɔpbɨ́na, ndàdʉ̀ ʉ̀tsɨ̀nà kà-rɔ̌ tdɨ́tdɔ̌.
Kàgàwà rɨ̌’ɨ̀ ɨzʉ tɔ́ afína nà
Pbàìsràyélí mà ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí mànà dɔ̌ dhu
25 Àbanɨ̌nzó, ma mòzè nzá nyǒkò ɨ̀nzɨ̌ nyʉ̌nɨ yà órù ɔ̀ ongónà àdɨ dhu, akyɛ nyɨ̌ nyɔzʉ́na nyɨ̌ atdídɔ̌ ɨnga nʉ́nɨ alɛ tɨ́ nɨ̌. Ndɨ dhu yà órù ɔ̀ ongónà àdɨ nɨ́ yàrɨ́: atdídhená Pbàìsràyélí nóokoya afíya ròngò ɔ̀’ɔ odú, ràrà àhʉ yà Kàgàwà únzì ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí rɨ̌ ɔ̀gʉ̀-otù ʉ̀ngʉ̌ atdídɔ̌ dhu ɔ̀. 26 Nɨ́rɔ̀ nɨ́ ndɨ Ìsràyelì tɔ́ pbìrì ɔ̌ ábhɔ̌ alɛ nʉ́ʉgʉ̀ya àdhàdhɨ̀ yà Ɨ̀lɨ̌lǎ Andítá ɔ̀ Kàgàwà rɔ̌vɔna dhu bhěyi, ndàtɨ:
«Ʉwʉtaba rɨ̌ ndɨ̀tɔ Sàyunì tɔ́ pbìrì dɔ̌.
Kàrɨ̌ nzɛ́rɛ dhu ɨ̀tɔ Yàkɔbhɔ̀ bhà pbàdzʉkʉrʉ nzínzì ɔ̌ rɔ̀.
27 Wɔ̀rɨ́ nɨ́ ndɨ yà abádhí mànà mǎ mungbòya mǎ nɨ̌ ungbòta,
abádhí tɔ́ nzɛ́rɛnga nʉ́ba ma mɨ́ abádhí tɔ̀ ɔ̀ná kàsʉmɨ̀ ɔ̌*.»
28 Ídzì Màkʉ̌rʉ̀ Pbàìsràyélí ɔ́dhɔ̀ dhu ka kàndà rɔ̀, abádhí nɨ́ Kàgàwà rɔ̌ òmvǔ, ndɨ dhu ràdʉ̀ ɨ̀’ɨ̀ mʉ̀gàsʉ̀ tɨ́ fʉ̌kʉ̀. Pbɛ́tʉ̀, Kàgàwà avò abádhí fɨ̌ndà dhu ka kàndà rɔ̀, abádhí nɨ́ atdídɔ̌ Kàgàwà ózè abhúya-okú dɔ̀ rɔ̀ alɛ. 29 Obhó tɨ́, Kàgàwà náarɨ́ nzɨ̌ ìndrǔ tɔ̀ ndɨ̀ ndàbhʉ pɛrɛ̀ àkɔ̌ ndɨ alɛ-fɔ́ rɔ̀. Ndɨrɔ̀, kǎrɨ́ nzɨ̌ fɨ̌ndà ndɨ̀ ndóvò alɛ ɔ̀dhɔ. 30 Angyi nyɨ̌, ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí tɨ́rɔ̀, nyɨ̌ nyuvó nyɨ̌ ɨ̀nzɨ̌ nyɨ̌rɨ̀ Kàgàwà-tsʉ̌ dhu, pbɛ́tʉ̀ kòmbí, kʉ̌bà dhu fʉ̌kʉ̀ Pbàìsràyélí úvǒ ɨ̀ ɨ̀nzɨ̌ ’ɨ̀rɨ̀ kà-tsʉ̌ dhu dhu-okú dɔ̀ rɔ̀. 31 Àdhàdhɨ̀ abádhí úvǒ ɨ̀ kòmbí ɨ̀nzɨ̌ ’ɨ̀rɨ̀ Kàgàwà-tsʉ̌ dhu dhu nábhʉ Kàgàwà rɨ̀’ɨ̀ ɨzʉ tɔ́ alɛ-afí nà dʉ̀kʉ́ dhu bhěyi, nɨ́ kɨ̌’ɨya ìnè ɨzʉ tɔ́ afína nà átɔ̀ abádhí dɔ̌, abádhí rɨ̌ ’ʉ̀gɛ̀rɛ̀ ’ìngò tɨna ɔ̀ rɔ̀. 32 Obhó tɨ́, Kàgàwà ábhʉ Pbàìsràyélí mà ɨ̀nzɨ̌ nɨ́ Pbàìsràyélí mànà rɨ̀’ɨ̀ ɨ̀nzɨ̌ rɨ́ tsʉ̀ná dhu ɨ̀rɨ alɛ tɨ́, ndɨ́nɨ̌ ndɨ̀ ndɨ’ɨ tɨ́ ɨzʉ tɔ́ afína nà abádhí dɔ̌ kɔ́rɔ́.
33 Ándà pɛ́ Kàgàwà bhà ídzìnga náarɨ́’ɨ̀ ádrʉ̀ngbǎ tɨ́ dhu! Kǎrɨ́ dhu-ɔ̌nga òvò tɨ́ dhu mà, kàbhà ɨnga t’ʉ́nɨta mànà rɨ̌’ɨ̀ abhàbhɔ́ nyʉ́ ròsè! Ádhɨ pbá alɛ ndɨ kàbhà ɨrɛ̀ta àwɛ rádʉ̀? Ádhɨ pbá alɛ ndɨ kùdhě ndɨ̀ ndɔnzɨ tɨ́ dhu rǎdʉ̀ dɔ̀na àlʉ? 34 Àdhàdhɨ̀ yà Ɨ̀lɨ̌lǎ Andítá rɔ̌vɔna dhu bhěyi:
«Ádhɨ pbá alɛ ndɨ Ádrʉ̀ngbǎlɛ Kàgàwà bhà ɨrɛ̀ta nʉ́nɨ?
Ádhɨ pbá alɛ ndɨ kà tɔ̀ rádʉ̀ sedzà àbhʉ*?»
35 «Ádhɨ pbá alɛ ndɨ dhu nábhʉ angyi Kàgàwà tɔ̀,
ndɨ́nɨ̌ kǎdʉ̀ tɨ́ ndɨ dhu-arì ɔ̌ dhu àdu fɨ̌ndà*?» 36 Obhó tɨ́, kɔ́rɔ́ dhu náaráhʉ kà-fɔ́ rɔ̀, kɔ́rɔ́ dhu kǎbhɔ̀lɔ̀ ndɨ, ndɨrɔ̀ kɔ́rɔ́ dhu rɨ̌’ɨ̀ kà tɔ̀. Nɨ́, kàkǎ ilèta nà dhòdhódhónga nà! Àmɨ̀nà.
* 11:3 1Ká 19.10,14 * 11:4 1Ká 19.18 * 11:10 Zàb 69.23-24 * 11:16 Ɔzt 15.19-21 * 11:18 Mìzèyìtunì-kpa-vɛ́ tɨ́ ka kátɨna ɨrɔ́ nɨ́ Pbàìsràyélí t’ábhúna-nzɨ̀nzɨ̀. * 11:27 Ìsa 59.20-21 * 11:34 Ìsa 40.13-14 * 11:35 Yǒb 41.3