\NormalFont\ShortTitle{Hosea}

{\MTB De Beebaa go

\par }{\MT Hosea

\par }{\IMT Hanu dagodo o de beebaa nei

\par }{\IM Taane ne siia de beebaa nei go de pelaabisi go Hosea, tama daane a Beeri, i de valu
{\TL{century}}{\SC{b.c}}. Hosea ne hai ana hegau i de nohoanga hodooligi o Israel, i de bido gi ngaiho o de henua, i dua o de pelaabisi go Amos. De masavaa laa se masavaa hai ngadaa, gai go mua de hagadee kii ina o Samaria i 721
{\SC{b.c}}.

\par }{\IP Hosea ne daemaha ono lodo, i hiidinga de daumaha ange o dangada gi denga diinonga, gilaadeu tee hai hegau ange gi de Maadua i de muna abodonu. Hosea ne hagaago ange gi de gau Israel, dahi ada o de hai e hai hegau ai i de muna abodonu, i dono hai ne hai hegau ange ai gi dono bodu go Gomer, e dee galemu donu de hine laa ne hano ga dagodo haisala madali dahi daane gee. De gau Israel ne tili hogi
{\ND{Tagi Maolunga}}, bei de hai a Gomer ne tili ai laa Hosea. Deelaa ai, de Maadua e hagaduasala naa Israel. Aagai de lodo aloha o de Maadua e hai naa ga aahe mai dono huaahenua gi de ia, ga hagadanuaa ange gi de ia i muli mai. Gai de aloha o de Maadua i ono dangada e sula danuaa mai i muna nei: “Ephraim, e maua e au i de tili goe? Israel, e maua e au i de dugu goe gi hano? … Ogu lodo gu dee baba mmao, au gu dee maua i de golomagi dogu lodo aloha” (11.8).

\par }{\IOT Denga vaevaaenga

\par }{\IO De hai bodu o Hosea ma dono huaabodu
{\IOR{(1.1—3.5)
}}

\par }{\IO Muna pelaabisi ange gi Israel
{\IOR{(4.1—13.16)
}}

\par }{\IO Dagodo o de dahuli de lodo ma de hagatoo donu
{\IOR{(14.1-9)
}}



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}{\ND{Tagi Maolunga}} ne hagailoo ange ana muna gi
Hosea, tama daane a Beeri, i de masavaa o Uzziah, ma Jotham, ma Ahaz, aama
Hezekiah e hodooligi ai i
Judah, ma de masavaa o
Jeroboam, tama daane a Jehoash, e hodooligi ai i
Israel.\XREF{*}{{\XO 1:1 }{\XT{2 Ki 14.23—15.7; 15.32—16.20; 18.1—20.21; 2 Ch 26.1—27.8; 28.1—32.33}}}


\par }{\SH De bodu ma dama a Hosea
\par }
{\MM \VS{2}De masavaa a
{\ND{Tagi Maolunga}} ne daamada ai de tala ana muna i daho Hosea, gai ia ne hai ange gi Hosea, “Hannoo hai bodu ange gi dahi hahine hai be se manu, ma de hagadili hanu dama i ono daho, go hiidinga de gau de henua gu bei dagodo o de hine hai be se manu laa, gilaadeu gu huuhuli gee mai i
{\ND{Tagi Maolunga}}.”

\VS{3}Gai Hosea ne hano ga kave Gomer, tamaa hine a Diblaim, ga hai bodu ange aagena, gai de hine laa ne hai dama ga haanau dahi dama daane.


\par }{\PP \VS{4}Gai
{\ND{Tagi Maolunga}} ga hai ange gi Hosea, “Hagahia ange dono ingoo go Jezreel; go hiidinga e dee mmule naa donu, gai au ga hagaduasala de huaabodu o
Jehu i hiidinga o dangada alaadeu ne daa ga maakau i Jezreel, gai au e hai naa gi deai se nohoanga hodooligi o Israel.\XREF{*}{{\XO 1:4 }{\XT{2 Ki 10.11}}}

\VS{5}De laangi laa, gai au e hhadi naa de mee hholu a Israel i lo te geelonga go Jezreel.”


\par }{\PP \VS{6}Gai Gomer ne hai dama ange hogi ga haanau dahi damaa hine. Gai
{\ND{Tagi Maolunga}} ga hai ange gi Hosea, “Hagaagahi ange dono ingoo go Lo-Ruhamah,\FTNT{*}{{\FR 1:6 }{\FQ{Lo-Ruhamah
}}{\FT{i muna Hebrew e bei
}}{\FQA{e dee lodo aloha ange.}}} go hiidinga au e dee lodo aloha ange naa donu gi dangada o Israel, aabe e degi ange gi gilaadeu.

\VS{7}Aagai au e lodo aloha ange naa gi dangada o Judah; au e hagaola naa gilaadeu. Au e dee hagaola gilaadeu i de mee hholu, be go de gadilaasa, be go de hebagi, aabe go denga hoosa ma daane e saavini ai, aagai au e hagaola naa gilaadeu i ssauaa o
{\ND{Tagi Maolunga}} delaadeu Maadua.”


\par }{\PP \VS{8}Gai dua huu tee unuunu o Lo-Ruhamah, gai Gomer gu hai dama ange hogi ga haanau ange dahi dama daane.

\VS{9}Gai
{\ND{Tagi Maolunga}} ga hai ange, “Hagaagahi ina ange dono ingoo go Lo-Ammi,\FTNT{†}{{\FR 1:9 }{\FQ{Lo-Ammi
}}{\FT{i muna Hebrew e bei
}}{\FQA{e dee se huaadangada niiogu.}}} go hiidinga goodou e dee go dogu huaadangada, gai au e dee go doodou Maadua.”


\par }{\PP \VS{10}Aagai de soa o dangada o Israel e bei naa de lagolago o denga gelegele i gabugabu tai, e dee maua laa i de hagabau aabe go de dau. Gai de mommee gu tala ai laa olaadeu dagodo ma gu hai ange, “Goodou e dee go ogu dangada,” e sui naa ga hai ange, “Goodou go dama a de Maadua e mouli laa.” \XREF{*}{{\XO 1:10 }{\XT{Rom 9.26}}}

\VS{11}Dangada o Judah ma dangada o Israel e hagabuni naa ga hili dahi dagi gi dagina gilaadeu, gilaadeu e hagadagadaga age naa i honga de henua, gai de laangi o Jezreel\FTNT{‡}{{\FR 1:11 }{\FQ{Jezreel
}}{\FT{i muna Hebrew e bei go
}}{\FQA{de Maadua e doo.}}} e hai naa ga se laangi maolunga.




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Hai ange gi oodou daina daane, “Goodou go ogu dangada,” gai hai ange gi oodou daina haahine, “Goodou gu kave de lodo aloha.”


\par }{\SH De hagaduasala ma de hagaahe mai o Israel
\par }
{\Q \VS{2}“Hagaseegina doodou dinana, hagaseegina ia,

\par }{\Q go hiidinga ia e dee go dogu bodu,

\par }{\Q gai au e dee go dono bodu.

\par }{\Q Ia gi dugua gee ana dahulinga hai be se manu,

\par }{\Q aama ana hegau dagodo
haisala.


\par }{\Q \VS{3}Au kana hagaui ono malo gi gilisau ai ia

\par }{\Q bei de laangi oona ne haanau ai laa,

\par }{\Q ma de hai ia gi bei dagodo o de vao,

\par }{\Q ma de mommee e deai vai iai,

\par }{\Q aama de daa ia gi magau i dono hieunu.


\par }{\Q \VS{4}Au e dee lodo aloha ange naa hogi gi ana dama,

\par }{\Q go hiidinga gilaadeu ni dama ne hagadili i de dagodo haisala.


\par }{\Q \VS{5}Delaadeu dinana se hine hai be se manu,

\par }{\Q de hine ne hanaua gilaadeu e hagadookaa ana dahulinga.

\par }{\Q Ia ne hagadaba, ‘Au ga hano nei e ssala ogu dau soa,

\par }{\Q e gaamai laa agu gai ma vai e unu,

\par }{\Q ma agu
{\TL{wool}} ma
{\TL{flax}}, ma agu lolo aama agu mee e unu.’


\par }{\Q \VS{6}Deenei ai, au e pono naa dono haiava i denga manu daladala,

\par }{\Q ma de buibui ia gi dee gidee ai e ia dono haiava.


\par }{\Q \VS{7}Ia e doolohi saele naa ono dau soa, aagai e dee daea e ia gilaadeu;

\par }{\Q ia e ssala naa gilaadeu, aagai e dee gi gidee.

\par }{\Q Gai ia e hagadaba naa, ‘Au ga ahe nei

\par }{\Q e hano gi daho dogu bodu i mua,

\par }{\Q go hiidinga au e kii ange dogu danuaa i de masavaa laa.’


\par }{\Q \VS{8}Gai ia tee iloo donu bolo go au ne gaavange laa

\par }{\Q ana hua
{\TL{grain}}, ma ana uvaini aama ana lolo,

\par }{\Q go au ne hagadanuaa ina ia i selevaa ma goolo,

\par }{\Q alaadeu ne gaavange laa gi
Baal.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Deenei ai, au e kave gee naa agu hua
{\TL{grain}} i de masavaa e maatua ai,

\par }{\Q ma agu uvaini i de masavaa gu hagailonga ange laa;

\par }{\Q au e kave gee naa hogi agu
{\TL{wool}} ma agu
{\TL{flax}},

\par }{\Q ne hakahu ai laa ia gi dee gilisau.


\par }{\Q \VS{10}Iainei gai au ga hagaui nei gi deai ono malo

\par }{\Q gi dogaa ai ia i ono dau soa,

\par }{\Q gai e deai naa donu e maua i de hagaola ia mai i de au.


\par }{\Q \VS{11}Au e tuu naa gi dee hai ana daonga alodahi:

\par }{\Q go ana daonga gu hagailonga, ma ana daonga i de duu de maasina i dai,

\par }{\Q ma laangi o
Sabbath, aama ana daonga alodahi gu hagailonga.


\par }{\Q \VS{12}Au e sele iho naa ana
{\TL{grapevine}} ma ana
{\TL{fig}}

\par }{\Q go mee aana e hagadaba laa

\par }{\Q bolo go dono hagaoanga mai i daho ono dau soa.

\par }{\Q Au e hai naa mommee laa gi se lodo henua,

\par }{\Q gai denga manu lodo henua e gai naa mee iai.


\par }{\Q \VS{13}Au e hagaduasala naa ia i hiidinga laangi

\par }{\Q aana nogo dudu ai mee maanongi ange gi denga Baal;

\par }{\Q ia ne hagalaagii ia i denga buulei ma hadu hagamogomogo,

\par }{\Q ga doolohi saele ai ono dau soa,

\par }{\Q aagai ia gu ngalo donu au,


\par }{\QR go
{\ND{Tagi Maolunga}} e hagadaba.

\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Deenei ai, tilo, au e hagaaneane naa ia,

\par }{\Q ga kave ia gi de vao

\par }{\Q ga basa maamaane ange gi de ia.


\par }{\Q \VS{15}Gai au e gaavange naa gi de ia hanu veelengaa
{\TL{grape}} i kilaa,

\par }{\Q ga hai de geelonga o Achor\FTNT{*}{{\FR 2:15 }{\FQ{Achor
}}{\FT{i muna Hebrew e bei go
}}{\FQA{de hai ngadaa.}}}

\par }{\Q gi se haitoga ange gi de tali hagalodolodo.

\par }{\Q Gai ia e daahili naa bei dono daahili i de masavaa oona e damaa hine ai,

\par }{\Q aama de masavaa oona ne sao mai ai i
Egypt.\XREF{*}{{\XO 2:15 }{\XT{Josh 7.24-26}}}


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}De laangi laa, go
{\ND{Tagi Maolunga}} e hagadaba,

\par }{\Q gai koe e hagahi mai naa ‘Dogu bodu’ gi de au,

\par }{\Q koe gu dee hai mai ‘Dogu Baal’.\FTNT{†}{{\FR 2:16 }{\FQ{dogu Baal,
}}{\FT{aabe go
}}{\FQA{dogu dangada aamua.}}}


\par }{\Q \VS{17}Au e hai naa ia gi dee dagudagu ina ingoo o denga Baal,

\par }{\Q gai gi dee ahe ange ia gi manadua olaadeu ingoo.


\par }{\Q \VS{18}De laangi laa, gai au e hai naa dahi
hagatoo donu hagaheloongoi ange gi gilaadeu

\par }{\Q madali denga manu dolodolo o lodo henua ma manu llele,

\par }{\Q ma manu e tolo i honga de gelegele.

\par }{\Q Au e hai naa gi deai mee hholu,

\par }{\Q ma gadilaasa, ma hebagi i honga de henua,

\par }{\Q gai dangada alodahi e nnoho paba ma tee maatagu.


\par }{\Q \VS{19}Gai au e hai naa goe go dogu bodu ga hano ai;

\par }{\Q Au e hai naa goe go dogu bodu i de heohi, ma de hagamodu heohi,

\par }{\Q ma de abodonu aama de lodo aloha.


\par }{\Q \VS{20}Au e hai bodu adu naa gi de goe i de muna abodonu,

\par }{\Q gai koe e iloo naa bolo go au donu go
Iahweh.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}De laangi laa, gai au e basa ange naa,

\par }{\QR go
{\ND{Tagi Maolunga}} e hagadaba,

\par }{\Q au e basa ange naa gi de langi,

\par }{\Q gai de langi e hai naa ga pala iho de langi gi honga de henua;


\par }{\Q \VS{22}gai de henua e basa ange naa gi denga
{\TL{grain}}

\par }{\Q ma denga uvaini hoou aama lolo,

\par }{\Q gai gilaadeu e pasa ange naa gi Jezreel,\FTNT{‡}{{\FR 2:22 }{\FQ{Jezreel
}}{\FT{i muna Hebrew e bei go
}}{\FQA{de Maadua e doo.}}}


\par }{\Q \VS{23}gai au e doo naa ia e hai ai dagu manu i de henua.

\par }{\Q Au e lodo aloha ange naa gi Lo-Ruhamah,\FTNT{§}{{\FR 2:23 }{\FQ{Lo-Ruhamah
}}{\FT{i muna Hebrew e bei
}}{\FQA{e dee lodo aloha ange.}}}

\par }{\Q gai au e hai ange naa gi Lo-Ammi,\FTNT{*}{{\FR 2:23 }{\FQ{Lo-Ammi
}}{\FT{i muna Hebrew e bei
}}{\FQA{e dee se huaadangada niiogu.}}}

\par }{\Q ‘Goodou go ogu dangada’;

\par }{\Q gai ia e hai mai naa gi de au,

\par }{\Q ‘Go koe dogu Maadua.’ ” \XREF{*}{{\XO 2:23 }{\XT{Rom 9.25; 1 Pe 2.10}}}




\par }\Chap{3}{\SH De hagadanuaa o Hosea ma dono bodu
\par }
{\MM \VerseOne{1}Gai
{\ND{Tagi Maolunga}} ne hai mai gi de au, “Hannoo ahe ange aloha i de hine gu aloha laa i dahi daane gee, gai se hine dagodo
haisala, bei de hai a
{\ND{Tagi Maolunga}} e aloha ai laa i de gau Israel, e dee galemu donu delaadeu aaloha i denga diinonga ma de llodo i denga duudangaa
{\TL{raisin}}.”


\par }{\PP \VS{2}Gai au ne hagao de hine laa i e madaangahulu ma lima
{\TL{shekel}}\FTNT{*}{{\FR 3:2 }{\FQ{15
{\TL{shekel}}}}{\FT{e bei se 6
{\TL{ounce}}.}}} selevaa ma dahi
{\TL{homer}} ma dahi
{\TL{lethek}}\FTNT{†}{{\FR 3:2 }{\FQA{dahi
{\TL{homer}} ma dahi
{\TL{lethek}}}}{\FT{e bei se 450 pauni.}}}{\TL{barley}}.

\VS{3}Gai au ne hai ange gi de ia, “Koe e noho i ogu daha i hanu laangi lagolago; koe e dee dahulinga bei de hine hai be se manu, koe e dee hano hogi gi daho dahi daane gee, gai au ga noho ai naa hogi i oo daha.”


\par }{\PP \VS{4}De gau Israel e daulooloa naa teai selaadeu hodooligi aabe se dagi i de henua, gu deai alaadeu
sigidaumaha be ni duludulu dabu, e deai hogi olaadeu
{\TL{ephod}}\FTNT{‡}{{\FR 3:4 }{\FQ{{\TL{ephod}}}}{\FT{se malo hagalaagii e kahu ai de gau haimeedabu.}}} aabe ni diinonga i lodo olaadeu hale.

\VS{5}Muli mai naa huu gai de gau Israel e aahe ange naa ga ssala
{\ND{Tagi Maolunga}} delaadeu Maadua ma delaadeu hodooligi go
David. Gilaadeu e aahe mai naa gi
{\ND{Tagi Maolunga}} i de maatagu ga kave dono abodonu i denga laangi hagaodi.




\par }\Chap{4}{\SH De hagabaubau ina o Israel
\par }
{\Q \VerseOne{1}De gau Israel, nnoho mai hagalaangona muna a
{\ND{Tagi Maolunga}};

\par }{\Q go hiidinga
{\ND{Tagi Maolunga}} e dahi ana mee

\par }{\Q e hai baasi ange ai gi dangada e nnoho i de henua.

\par }{\Q Gu deai dangada e hai hegau i de mee abodonu, aabe se aloha,

\par }{\Q gai dangada i honga de henua gu dee iloo de Maadua.


\par }{\Q \VS{2}Gilaadeu e hagatoo donu i de hagasenga,

\par }{\Q e hadu muna, ma de daa gi maakau dangada, e gaiaa ma de dagodo
haisala.

\par }{\Q Gilaadeu gu oha hainga alodahi,

\par }{\Q ma de duudagi de daa ga maakau dangada.


\par }{\Q \VS{3}Deenei ai, de henua gu ngadi dagodo,

\par }{\Q gai alodahi e nnoho i kilaa gu deai olaadeu mahi,

\par }{\Q denga manu dolodolo o lodo henua ma manu llele

\par }{\Q ma mamu i lausedi gu maakau.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Aagai gi deai se dangada e hagadau hebagi,

\par }{\Q gai gi deai dangada e hagadau hagabaubau

\par }{\Q i olaadeu magavaa,

\par }{\Q tangada haimeedabu, go koe aagu e hagabaubau.


\par }{\Q \VS{5}Goodou e baakuu i de laangi ma de boo,

\par }{\Q gai denga
pelaabisi e baakuu hogi madali goodou.

\par }{\Q Gai au e oha naa doo dinana.


\par }{\Q \VS{6}Ogu dangada gu maakau i hiidinga teai selaadeu iloo mee.

\par }{\Q Go hiidinga koe ne tili de iloo mee,

\par }{\Q au e tili gee naa hogi goe

\par }{\Q i tuulanga o dogu dangada haimeedabu;

\par }{\Q go hiidinga koe tee anga ange gi hainga a doo Maadua,

\par }{\Q au e dee anga ange naa hogi au dama.


\par }{\Q \VS{7}Gu kii ange de soa de gau haimeedabu,

\par }{\Q gai gu kii ange hogi delaadeu haisala mai gi de au;

\par }{\Q au e hai naa delaadeu mahamaha gi se dookaa.


\par }{\Q \VS{8}Gilaadeu e gaimee i mee e maua i haisala o ogu dangada,

\par }{\Q ma de llodo i alaadeu hegau baubau.


\par }{\Q \VS{9}Dangada ma de gau haimeedabu gu dagodo daudahi donu huu;

\par }{\Q au e hagaduasala naa gilaadeu i hiidinga o alaadeu hegau,

\par }{\Q ma de hagao ange alaadeu hegau baubau.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Gilaadeu e gaimee naa

\par }{\Q aagai e dee maua gi boobosu;

\par }{\Q gilaadeu e hai be se manu naa,

\par }{\Q aagai e dee maua i de hagadili;

\par }{\Q go hiidinga gilaadeu gu daahuli gee i
{\ND{Tagi Maolunga}}

\par }{\Q gai ga dugu ange gilaadeu

\VS{11}gi de hai be se manu,

\par }{\Q ma denga uvaini duai ma uvaini hoou,

\par }{\Q e haia laa ga dee tonu ange

\VS{12}o ogu dangada.

\par }{\Q Gilaadeu e ssili ange naa gi dahi diinonga laagau,

\par }{\Q gai go dahi bido laagau e basa ange.

\par }{\Q Gai de
hagasaalunga o de hai be se manu gu dagi gee gilaadeu;

\par }{\Q gilaadeu gu dee hai hegau ange gi delaadeu Maadua i de mee abodonu.


\par }{\Q \VS{13}Gilaadeu e hai alaadeu
sigidaumaha i ulu mounga,

\par }{\Q ma de dudu alaadeu sigidaumaha i honga duuduu,

\par }{\Q ma lalo denga
{\TL{oak}}, ma
{\TL{poplar}} aama
{\TL{terebinth}},

\par }{\Q go de mommee e lilo danuaa.

\par }{\Q Deelaa ai, oodou damaa hine gu hai ma gu ni haahine hai be ni manu,

\par }{\Q gai oodou saulaba gu dagodo haisala.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Au e dee hagaduasala naa donu oodou damaa hine

\par }{\Q i delaadeu hai be ni manu;

\par }{\Q aabe hagaduasala oodou saulaba

\par }{\Q i delaadeu dagodo haisala,

\par }{\Q go hiidinga denga daane e hulo hogi

\par }{\Q gi daho denga haahine hai be ni manu,

\par }{\Q ma de hai alaadeu sigidaumaha

\par }{\Q madali denga haahine hai be ni manu;

\par }{\Q de huaadangada e dee hai laa gi tonu ange

\par }{\Q e hagaduasala naa donu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Israel, e dee galemu donu doo dagodo haisala,

\par }{\Q gai
Judah gi dee dagodo haisala bei oo dagodo.

\par }{\BB \par }
{\Q Goodou aude hulo gi Gilgal, be go Beth Aven.\FTNT{*}{{\FR 4:15 }{\FQ{Beth Aven
}}{\FT{i muna Hebrew e bei go
}}{\FQA{de hale o de baubau. Beth Aven
}}{\FT{i muna Hebrew e hagasengasenga ange gi
}}{\FQA{Bethel,
}}{\FT{e bei go
}}{\FQA{hale o de Maadua.}}}

\par }{\Q Gai gi dee hagatoo donu gi hagataba,

\par }{\Q “Au e hagatoo donu i de mouli o
{\ND{Tagi Maolunga}}.”


\par }{\Q \VS{16}De gau Israel e hagamakaga olaadeu lodo,

\par }{\Q bei dagodo o de kaau hahine;

\par }{\Q gai e maua ai naa e
{\ND{Tagi Maolunga}} i de hagaloosi gilaadeu

\par }{\Q bei denga
ssiibi i de mommee laumalie iai helii?


\par }{\Q \VS{17}Ephraim gu hagabuni ange gi denga diinonga,

\par }{\Q dugua donu huu ia.


\par }{\Q \VS{18}De masavaa naa huu e odi ai alaadeu mee unu,

\par }{\Q gai gilaadeu ga hai denga dahulinga dagodo haisala;

\par }{\Q olaadeu dagi e malangilangi hogi

\par }{\Q i denga dahulinga hagadookaa.


\par }{\Q \VS{19}De madangi gu haoli gilaadeu i luoono bakau,

\par }{\Q gilaadeu e dookaa naa i hiidinga o alaadeu sigidaumaha.




\par }\Chap{5}{\SH De hagaduasala gu baba ange gi Israel
\par }
{\Q \VerseOne{1}De
gau haimeedabu, nnoho mai hagalaangona muna nei!

\par }{\Q Dangada o Israel, goodou nnoho mai hagalaangona!

\par }{\Q Huaabodu o denga hodooligi, nnoho mai hagalaangona!

\par }{\Q De hagaduasala nei e hai adu donu gi goodou;

\par }{\Q go hiidinga goodou ne hagasengalia i Mizpah,

\par }{\Q gai dahi sele gu doha i honga de mounga go Tabor.


\par }{\Q \VS{2}Gilaadeu e hai dahi geelonga gelo i Shittim;

\par }{\Q gai au e haele naa gilaadeu alodahi.


\par }{\Q \VS{3}Au e iloo dagodo o
Ephraim,

\par }{\Q gai dagodo o Israel e dee maua i de hagammuni i de au.

\par }{\Q Ephraim, koe gu hai hegau bei de hine hai be se manu,

\par }{\Q gai Israel gu dee
gilimalali.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Alaadeu hegau hakino gee gu daohi gilaadeu

\par }{\Q gi dee aahe mai gi delaadeu Maadua.

\par }{\Q Go hiidinga gilaadeu e llodo mmao i de hai be se manu,

\par }{\Q gai gilaadeu gu dee iloo
{\ND{Tagi Maolunga}}.


\par }{\Q \VS{5}De hagamaolunga o Israel gu hagabaubau donu huu gilaadeu;

\par }{\Q Dangada o Israel ma Ephraim gu baakuu i lodo olaau
haisala;

\par }{\Q Judah gu baakuu hogi madali gilaadeu.


\par }{\Q \VS{6}Gilaadeu e kave naa alaadeu hagabuulingaa
ssiibi ma kaau

\par }{\Q ga hulo ai e ssala
{\ND{Tagi Maolunga}},

\par }{\Q aagai gilaadeu e dee gidee naa donu ia;

\par }{\Q ia gu hano gee mai i olaadeu daha.


\par }{\Q \VS{7}Gilaadeu tee hai hegau ange gi
{\ND{Tagi Maolunga}} i de muna abodonu;

\par }{\Q gilaadeu ne hagadili denga dama gaiaa.

\par }{\Q Gai taonga i de duu de maasina i dai,

\par }{\Q e oha naa gilaadeu ma alaadeu veelenga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ilihia de
hanga manu i Gibeah,

\par }{\Q gai ilihia de
{\TL{trumpet}} i Ramah.

\par }{\Q Hagailoo ina de masavaa o de hebagi i Beth Aven;

\par }{\Q denga daane hebagi o
Benjamin, go goodou e dagi!\XREF{*}{{\XO 5:8 }{\XT{Hos 4.15}}}


\par }{\Q \VS{9}Ephraim e hai naa ga se mommee ngadi dagodo

\par }{\Q i de laangi o de hagaduasala.

\par }{\Q Au e hagailoo naa mee gu hagamodu e hai

\par }{\Q ange gi denga
aamuli o Israel.


\par }{\Q \VS{10}Denga dagi o Judah e bei dangada

\par }{\Q e uea laa goinga o dangada.

\par }{\Q Au e hagaduasala naa gilaadeu

\par }{\Q i dogu bole bei dagodo o tolona.


\par }{\Q \VS{11}Ephraim gu hagahai ngadaa ina,

\par }{\Q ma de maoha i de hagaduasala,

\par }{\Q ia gu hagammahi e daudali i denga diinonga.


\par }{\Q \VS{12}Au e bei dagodo o dahi lengisi i daho Ephraim,

\par }{\Q gai e bei de mee bobo i daho dangada o Judah.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Gai de masavaa a Ephraim ne gidee ai dono magi,

\par }{\Q gai Judah ne gidee hogi dono maanuga,

\par }{\Q gai Ephraim ne hano gi
Assyria e ssala ai dahi bale,

\par }{\Q ia ne hai hanu gi hulo gi de hodooligi maolunga laa.

\par }{\Q Aagai ia tee maua i de hagaieiangi ia,

\par }{\Q aabe go de hai gi mmahu ono maanuga.


\par }{\Q \VS{14}Au e hebagi ange naa gi Ephraim bei dahi
laiono,

\par }{\Q gai e hebagi ange gi Judah bei dahi laiono mmahi.

\par }{\Q Au e hagalagolagohia naa gilaadeu ga tili gilaadeu gai au ga hano.

\par }{\Q Au e kave gee naa gilaadeu,

\par }{\Q gai e deai donu e maua i de hagaola gilaadeu.


\par }{\Q \VS{15}Gai au e ahe naa gi dogu mommee,

\par }{\Q ga dae ai gi delaadeu tala olaadeu haisala.

\par }{\Q Gai gilaadeu ga ssala ai au i delaadeu duasala.




\par }\Chap{6}{\SH De makaga lodo o Israel ma Judah
\par }
{\Q \VerseOne{1}“Loomai, gidaadeu ga ahe ange gi
{\ND{Tagi Maolunga}};

\par }{\Q ia gu hagammae gidaadeu, aagai ia e hagaieiangi naa gidaadeu;

\par }{\Q ia gu hagalagolagohia gidaadeu,

\par }{\Q aagai ia e saabini naa odaadeu maanuga.


\par }{\Q \VS{2}Dua e lua laangi, gai ia e hagamouli age naa gidaadeu;

\par }{\Q gai de hagadolu laangi, ia e hagahiihidi age naa gidaadeu,

\par }{\Q gi maua ai e gidaadeu i de nnoho i mada luoono mada.


\par }{\Q \VS{3}Gidaadeu gi iloo
{\ND{Tagi Maolunga}},

\par }{\Q gai gi hagaduu ngae gi iloo e gidaadeu
{\ND{Tagi Maolunga}}.

\par }{\Q Gai ia e hanage naa donu bei de sula age o de laa i taiao;

\par }{\Q ia e humai naa gi odaadeu daha bei de langi i de masavaa hagamagalili,

\par }{\Q ma de langi i taamada o de ngadau e hagamaluulu ina honga de henua.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Ephraim, dee hee dagu hai e hai ai goe?

\par }{\Q Judah, dee hee dagu hai e hai ai goe?

\par }{\Q Doo aloha e bei de mama o de maluulu i taiao,

\par }{\Q ma de mee suungia o taiao e moolau laa teai.


\par }{\Q \VS{5}Deenei ai, au e hai naa denga
pelaabisi gi duuduudia gilaadeu,

\par }{\Q au gu daa gilaadeu gi maakau i agu muna,

\par }{\Q gai dagu hagamodu e moolau naa donu

\par }{\Q bei de gemo o de maalama.


\par }{\Q \VS{6}Go hiidinga au e lodo i de lodo aloha,

\par }{\Q e dee go ssigidaumaha;

\par }{\Q au e lodo i de iloo mee o de Maadua,

\par }{\Q e dee go denga
sigidaumaha dudu.\XREF{*}{{\XO 6:6 }{\XT{Mat 9.13; 12.7}}}


\par }{\Q \VS{7}Gilaadeu gu oha de
hagatoo donu hagaheloongoi,

\par }{\Q bei hegau a
Adam ne hai;

\par }{\Q gilaadeu tee hai hegau mai gi de au i de mee abodonu.


\par }{\Q \VS{8}Gilead se aduhale iai de gau baubau,

\par }{\Q gai e daakodo ai duulangaa dabuvae iai dodo.


\par }{\Q \VS{9}De
gau haimeedabu soa

\par }{\Q gu bei de gau daa dangada e mmuni laa ma e tali,

\par }{\Q e daa gi magau tangada i honga

\par }{\Q de haiava e hano laa gi Shechem,

\par }{\Q gilaadeu se hagabau donu e hai hegau baubau nei.


\par }{\Q \VS{10}Au gu gidee dahi mee hakino gee i daho de gau Israel;

\par }{\Q Ephraim gu hai be se manu hogi;

\par }{\Q Israel gu dee
gilimalali.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Gai e bei hogi goe, Judah,

\par }{\Q dahi laangi hagihagi gu hagamodu adu gi de goe.

\par }{\BB \par }
{\Q I de masavaa aagu e hagaahe ange ai de manuuia o dogu huaadangada,




\par }\PoetryChap{7}{\Q \VerseOne{1}de masavaa aagu e lodo ai e hagaieiangi Israel,

\par }{\Q gai gu gidee mai baubau a
Ephraim,

\par }{\Q ma hegau dee heohi a
Samaria.

\par }{\Q Gilaau ne hai hegau i de hagasenga,

\par }{\Q de gau gaiaa e ulu gi lodo hale e gaiaa ai,

\par }{\Q denga hagabuulinga e gaiaa mee o dangada i honga denga haiava;


\par }{\Q \VS{2}aagai gilaadeu e tee tonu iho donu

\par }{\Q bolo au e manadua alaadeu hegau baubau alodahi.

\par }{\Q Alaadeu hegau baubau gu duuli gilaadeu,

\par }{\Q gai e daakodo donu i mada luoogu mada i masavaa alodahi.


\par }{\Q \VS{3}Gilaadeu e hagamalangilangi denga hodooligi i alaadeu dahulinga baubau,

\par }{\Q gai e hagamalangilangi denga dagi i alaadeu muna hhadu.


\par }{\Q \VS{4}Gilaadeu alodahi ni dangada dagodo
haisala;

\par }{\Q gai e bei dagodo o de umu mmahi

\par }{\Q a tangada e dee ulu laa

\par }{\Q ga dae ai gi de hhua danuaa denga pelaoaa.


\par }{\Q \VS{5}De laangi o taonga a de hodooligi gu hagailonga,

\par }{\Q gai denga dagi e ssenga i de unu uvaini;

\par }{\Q gai de hodooligi gu unu hogi madali gilaadeu.


\par }{\Q \VS{6}Olaadeu lodo e vvela bei dahi mommee dao mee;

\par }{\Q gilaadeu e loomai ma alaadeu hagatau hagasenga.

\par }{\Q Gilaadeu e golomagi olaadeu llili i de boo;

\par }{\Q gai e bei de ahi ula i taiao age.


\par }{\Q \VS{7}Gilaadeu alodahi e vvela bei de mommee dao mee;

\par }{\Q gilaadeu e daa gi maakau olaadeu dagi.

\par }{\Q Olaadeu hodooligi alodahi gu odi i de maakau;

\par }{\Q gai gu deai se gilaadeu e dangidangi mai i de bale.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ephraim gu hilo ma denga huaahenua;

\par }{\Q gai gu bei de keege tee huli laa.


\par }{\Q \VS{9}De gau henua gee gu hai gi deai ono mahi,

\par }{\Q aagai ia e dee gidee iho donu.

\par }{\Q Ia gu sinasinaa dono biho

\par }{\Q aagai ia e dee iloo donu.


\par }{\Q \VS{10}De lodo maolunga o Israel gu hagabaubau donu huu ia;

\par }{\Q aagai mee nei alodahi tee maua i de hai ia

\par }{\Q gi ahe gi daho
{\ND{Tagi Maolunga}} dono Maadua,

\par }{\Q aabe ne hai ia gi saalaa ia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ephraim gu bei dahi manu kono

\par }{\Q e lodo senga laa ma teai ana maanadu danuaa;

\par }{\Q ia e hagahi ange
Egypt

\par }{\Q ma de hano gi
Assyria.


\par }{\Q \VS{12}Au e maga naa gilaadeu i dagu galauna,

\par }{\Q i de masavaa olaadeu e hulo ai;

\par }{\Q au e dada iho naa gilaadeu bei denga manu llele i lo te moana.

\par }{\Q Au e haele naa gilaadeu bei dagodo muna gu tala ange

\par }{\Q gi delaadeu hagabuulingaa dangada.


\par }{\Q \VS{13}E vakaa naa gilaadeu,

\par }{\Q go hiidinga gilaadeu gu daahuli gee i de au!

\par }{\Q Daia gilaadeu gi maakau,

\par }{\Q go hiidinga gilaadeu gu hai baasi mai gi de au!

\par }{\Q Au ne lodo mmao e hagaola gilaadeu,

\par }{\Q aagai gilaadeu e hadu muna i de au.


\par }{\Q \VS{14}Gilaadeu tee dalodalo mai i de lodo abodonu,

\par }{\Q aagai e tangi see i honga olaadeu moenga.

\par }{\Q Gilaadeu ne hagalagolagohia gilaadeu i hiidinga denga
{\TL{grain}} ma uvaini hoou;

\par }{\Q aagai gilaadeu ne daahuli gee mai i de au.


\par }{\Q \VS{15}Au ne agoago ange gilaadeu ma de hagammahi ange gilaadeu,

\par }{\Q aagai gilaadeu ne hai denga hagatau e hai baasi mai ai gi de au.


\par }{\Q \VS{16}Gilaadeu e aahe mai, aagai tee aahe mai gi de au,

\par }{\Q de Ia Maolunga Mmao laa:

\par }{\Q gilaadeu e bei de mee hholu e deai mee e kii ange ai.

\par }{\Q Olaadeu dagi e maakau naa i de gadilaasa

\par }{\Q i hiidinga o alaadeu muna hagamaolunga.

\par }{\Q Gilaadeu e hagadookaa ina naa

\par }{\Q i de henua go Egypt i hiidinga o de mee nei.




\par }\Chap{8}{\SH Israel e hagihagi donu hua o ana hegau
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ilihia de
hanga manu i doo ngudu!

\par }{\Q Dahi igele gu hano iho gi honga de hale o
{\ND{Tagi Maolunga}},

\par }{\Q go hiidinga gilaadeu gu oha dagu
hagatoo donu hagaheloongoi,

\par }{\Q ma de hai baasi ange gi agu hainga.


\par }{\Q \VS{2}Israel e dangi mai gi de au,

\par }{\Q “Dogu Maadua, gimaadeu e iloo goe.”


\par }{\Q \VS{3}Aagai Israel ne hagangadi mee de mee danuaa;

\par }{\Q dahi hagadaumee e doolohi naa ia.


\par }{\Q \VS{4}Gilaadeu gu hili hanu hodooligi, gai au tee iloo;

\par }{\Q gilaadeu ne hili hanu dagi o de henua, aagai au tee malangilangi ai.

\par }{\Q Gilaadeu ne hai olaadeu diinonga i alaadeu selevaa ma goolo,

\par }{\Q ga hidi mai ai delaadeu hagaduasala.


\par }{\Q \VS{5}Samaria, dilia doo ⌊diinonga e hagadulagi ange laa gi de⌋ kaau!

\par }{\Q Au e kona mmao de lili i gilaadeu.

\par }{\Q Dee hee maa taulooloa delaadeu dee maua

\par }{\Q i de hai gi
gilimalali gilaadeu?


\par }{\Q \VS{6}Gilaadeu ni dangada mai i Israel!

\par }{\Q Tiinonga nei — go de labagau ne haia;

\par }{\Q gai e dee go de Maadua abodonu.

\par }{\Q De kaau o Samaria

\par }{\Q e oha naa ga too dagidahi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Gilaadeu ne doo de madangi,

\par }{\Q gai e hagihagi naa hua o ssio.

\par }{\Q Alaadeu
{\TL{grain}} e deai olaadeu hua,

\par }{\Q gai e dee maua i de hai ai pelaoaa.

\par }{\Q Gai noo e hanu olaadeu hua
{\TL{grain}},

\par }{\Q gai de gau henua gee e loomai naa ga kave.


\par }{\Q \VS{8}Israel gu oohaa ma gu maoha;

\par }{\Q ono dangada gu nnoho i denga huaahenua,

\par }{\Q gilaadeu gu bei de goloa gu deai laa ono haigamaiana.


\par }{\Q \VS{9}Gilaadeu gu hulo gi
Assyria,

\par }{\Q bei dahi
{\TL{donkey}} aada e silivaahea saele laa.

\par }{\Q Ephraim gu hagao ange ia gi ono dau soa.


\par }{\Q \VS{10}Gai e dee galemu donu delaadeu hagao ange gilaadeu gi denga huaahenua,

\par }{\Q gai au gu dai hagabuni mai naa gilaadeu.

\par }{\Q Gilaadeu gu hagadaga ange naa de sogoisi

\par }{\Q i delaadeu hagaduasala ina i daho denga hodooligi ma dagi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ephraim ne hagatuu mommee o ssigidaumaha lagolago ange gi de
haisala,

\par }{\Q aagai mommee nei gu ni mommee o ssigidaumaha e hagahaisala ina ia.


\par }{\Q \VS{12}Au ne sisi ange gi gilaadeu mee lagolago i dagodo agu hainga,

\par }{\Q aagai gilaadeu ne hai hainga nei bei ni mee gee.


\par }{\Q \VS{13}Gilaadeu e hai denga sigidaumaha mai gi de au,

\par }{\Q ma de gai kano o manu e hai ai;

\par }{\Q aagai
{\ND{Tagi Maolunga}} e dee malangilangi i gilaadeu.

\par }{\Q Gai ia e dee ngalo naa donu olaadeu baubau,

\par }{\Q ma de hagaduasala gilaadeu i hiidinga olaadeu haisala;

\par }{\Q gilaadeu e aahe naa ga hulo gi
Egypt.


\par }{\Q \VS{14}Israel gu ngalo de ia ne haia ia,

\par }{\Q gai gu hagatuu denga hale danuaa;

\par }{\Q Judah gu hagalagolago ono aduhale buibui.

\par }{\Q Aagai au e gaamai naa de ahi gi duungia ono aduhale,

\par }{\Q gai de ahi e dudu naa ga odi denga mommee buibui makaga.




\par }\Chap{9}{\SH De hagaduasala ange gi Israel
\par }
{\Q \VerseOne{1}Israel, koe gi dee malangilangi;

\par }{\Q koe gi dee lodo danuaa bei denga huaadangada ange laa.

\par }{\Q Go hiidinga koe tee hai hegau ange gi doo Maadua i de mee abodonu;

\par }{\Q koe e llodo mmao i hagaoanga a de hine hai be se manu

\par }{\Q i denga mommee
hili huamanu alodahi.


\par }{\Q \VS{2}Denga mommee hili huamanu ma
mommee kumi uvaini

\par }{\Q e dee maua i de haangai gilaadeu,

\par }{\Q gai e deai naa alaadeu uvaini hoou.


\par }{\Q \VS{3}Gilaadeu e dee nnoho naa donu i de henua o
{\ND{Tagi Maolunga}};

\par }{\Q Ephraim e ahe naa gi
Egypt,

\par }{\Q ma de gai mee dee
gilimalali i
Assyria.


\par }{\Q \VS{4}Gilaadeu e dee hai ange naa
sigidaumaha o uvaini gi
{\ND{Tagi Maolunga}};

\par }{\Q gai alaadeu sigidaumaha e dee hagamalangilangi donu ia.

\par }{\Q Alaadeu sigidaumaha e bei gai a de gau hinangalosaa e gai:

\par }{\Q dangada alodahi e gaina e dee gilimalali.

\par }{\Q Gai nei ni mee ange donu huu gi gilaadeu;

\par }{\Q e dee maua donu i de kave gi lo te hale o
{\ND{Tagi Maolunga}}.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Ni aha naa oodou e hai i de laangi o oodou daonga,

\par }{\Q ma laangi o taonga a
{\ND{Tagi Maolunga}}?


\par }{\Q \VS{6}Tilo, ga ola naa donu gilaadeu i de hebagi,

\par }{\Q gai Egypt e hagabuni naa gilaadeu,

\par }{\Q gai Memphis e danu naa gilaadeu.

\par }{\Q Denga manu duiduia e haoli naa olaadeu goloa selevaa;

\par }{\Q denga manu daladala e ssomo age naa i lodo olaadeu hale malo.


\par }{\Q \VS{7}Denga laangi o de hagaduasala gu tae mai donu,

\par }{\Q laangi e hagao ange ai hegau a dangada gu paa mai.

\par }{\Q Haia gi iloo e Israel de mee nei.

\par }{\Q De
pelaabisi gu bei tangada lodo senga;

\par }{\Q gai taane iai de
hagasaalunga gu senga ange,

\par }{\Q go hiidinga oodou baubau gu lagolago mmao

\par }{\Q gai goodou gu kona mmao de hagadau kino.\XREF{*}{{\XO 9:7 }{\XT{Luke 21.22}}}


\par }{\Q \VS{8}De pelaabisi, go de ia dagitilo o Ephraim

\par }{\Q madali dogu Maadua,

\par }{\Q gai sele e dada ai ia gu dugu i honga ono haiava alodahi,

\par }{\Q gai de hagadau kino gu dagodo

\par }{\Q i lo te hale o dono Maadua.


\par }{\Q \VS{9}Dangada gu kona donu de baubau,

\par }{\Q bei denga laangi i Gibeah.

\par }{\Q De Maadua e hagamaanadu naa donu olaadeu baubau,

\par }{\Q ma de hagaduasala gilaadeu i hiidinga olaadeu
haisala.\XREF{*}{{\XO 9:9 }{\XT{Jdg 19.1-30}}}


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Au ne gidee Israel

\par }{\Q bei de hai a dahi e gidee ai laa hanu
{\TL{grape}} i de vao;

\par }{\Q Au ne gidee oodou dubuna madagidagi

\par }{\Q bei de gidee a dahi hanu hua o de
{\TL{fig}} i taamada.

\par }{\Q Aagai de masavaa olaadeu ne tae mai ai gi Baal o Peor,

\par }{\Q gai gilaadeu ne gaavange gilaadeu

\par }{\Q gi dahi diinonga hagadookaa,

\par }{\Q ma de hai ga hakino gee gilaadeu

\par }{\Q bei dahi diinonga olaadeu e llodo ai laa.\XREF{*}{{\XO 9:10 }{\XT{Num 25.1-5}}}


\par }{\Q \VS{11}De mahamaha o Ephraim gu bei de manu lele e lele laa ga hano,

\par }{\Q gu deai donu dama e haanau, gu deai e hai tama, aabe e hagadili!


\par }{\Q \VS{12}Gai e dee galemu naa donu delaadeu haele age alaadeu dama,

\par }{\Q gai au e kave gee naa gilaadeu, ga dae ai gi teai se gilaadeu e doe.

\par }{\Q E vakaa naa gilaadeu,

\par }{\Q i de masavaa oogu e hano gee mai ai i olaadeu daha!


\par }{\Q \VS{13}De masavaa aagu ne gidee ai Ephraim,

\par }{\Q gai ia e bei de manu se goodo somo age laa i de mommee malaelae;

\par }{\Q aagai Ephraim e dagi mai donu ana dama

\par }{\Q gi de mommee olaadeu e daa ai gi magau.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}{\ND{Tagi Maolunga}}, gaavange gi gilaadeu —

\par }{\Q be ni aha aau e gaavange gi gilaadeu?

\par }{\Q Haia gi ssege alaadeu dama

\par }{\Q gai gi deai olaadeu vai uu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Alaadeu hegau baubau alodahi i Gilgal

\par }{\Q ne hai au ga kino i gilaadeu i kilaa.

\par }{\Q Go hiidinga de baubau alaadeu hegau

\par }{\Q au e alualu naa gilaadeu gi hulo gee mai i dogu hale.

\par }{\Q Au e dee aloha naa donu i gilaadeu;

\par }{\Q olaadeu dagi alodahi i de henua gu hai baasi mai.


\par }{\Q \VS{16}Ephraim gu bei manu somo gu hagailia laa,

\par }{\Q olaadeu aga gu mmae,

\par }{\Q gai gu dee maua gi hhua.

\par }{\Q Gai ga hagadili naa donu gilaadeu,

\par }{\Q gai au ga daa gi maakau alaadeu dama hagamogomogo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Dogu Maadua e tili naa gilaadeu,

\par }{\Q go hiidinga gilaadeu tee hagallongo ange gi de ia;

\par }{\Q gilaadeu e silivaahea saele naa i magavaa o dangada i denga huaahenua.




\par }\PoetryChap{10}{\Q \VerseOne{1}Israel e bei dagodo o dahi
{\TL{grapevine}} lau kohu,

\par }{\Q gu loage laa ono hua.

\par }{\Q Gai ga hagadaga ange huu de lagolago ono hua

\par }{\Q gai ia ga hagaduu gu kii ange de lagolago ono mommee o ssigidaumaha.

\par }{\Q Gai ga hagadagadaga age huu dono lava,

\par }{\Q gai ia ne hagalaagii ono duludulu hadu dabu.


\par }{\Q \VS{2}Gilaadeu gu llodo lagolago,

\par }{\Q gai gilaadeu e hagaduasala naa donu i hiidinga olaadeu baubau.

\par }{\Q {\ND{Tagi Maolunga}} e oha naa olaadeu mommee o ssigidaumaha,

\par }{\Q ma duludulu o olaadeu diinonga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Gai gilaadeu e hagataba naa: “Gimaadeu e deai donu semaadeu hodooligi,

\par }{\Q go hiidinga gimaadeu tee maatagu i
{\ND{Tagi Maolunga}}.

\par }{\Q Aagai ga dahi naa donu omaadeu hodooligi,

\par }{\Q gai ni aha naa aana e hai mai gi gimaadeu?”


\par }{\Q \VS{4}Gilaadeu e tala hanu ngadi muna,

\par }{\Q ma de hai denga ngadi
hagatoo donu hagaheloongoi;

\par }{\Q deelaa ai, de hagaduasala gu sula age

\par }{\Q bei dagodo o denga helii hagammau

\par }{\Q e ssomo age laa i de mommee gu hagabalabala.


\par }{\Q \VS{5}Dangada e nnoho i
Samaria gu maatagu

\par }{\Q i hiidinga o dahi ⌊diinonga e hagadulagi ange laa gi de⌋ kaau i Beth Aven.\FTNT{*}{{\FR 10:5 }{\FQ{Beth Aven
}}{\FT{i muna Hebrew e bei go
}}{\FQA{de hale o de baubau.
}}{\FT{Gai e hagasengasenga ange gi
}}{\FQA{Bethel,
}}{\FT{e bei go
}}{\FQA{hale o de Maadua.}}}

\par }{\Q Dono huaadangada e tangi naa i hiidinga o delaadeu diinonga,

\par }{\Q ono
dangada haimeedabu e tangi naa hogi,

\par }{\Q aama dangada ne malangilangi i de mahamaha o tiinonga laa,

\par }{\Q go hiidinga gu gaavee gee mai i olaadeu daha.\XREF{*}{{\XO 10:5 }{\XT{Hos 4.15}}}


\par }{\Q \VS{6}Tiinonga laa e gaavee naa gi
Assyria,

\par }{\Q ga gaavange gi de hodooligi maolunga laa.

\par }{\Q Ephraim e dogaa naa,

\par }{\Q Israel e dogaa naa hogi i dono diinonga.


\par }{\Q \VS{7}Samaria ma dono hodooligi e daahea naa

\par }{\Q bei de laa manu damaa mee i honga denga vai.


\par }{\Q \VS{8}Denga mommee daumaha o Aven\FTNT{†}{{\FR 10:8 }{\FQ{Aven
}}{\FT{e bei go
}}{\FQA{Beth Aven,
}}{\FT{diiloo hogi de gubu e 5.}}} e oha naa,

\par }{\Q go de mommee o Israel ne
haisala ai.

\par }{\Q Manu daladala ma manu duiduia e ssomo age naa

\par }{\Q i honga olaadeu mommee o ssigidaumaha.

\par }{\Q Gai gilaadeu e hai ange naa gi denga mounga, “Haolia gimaadeu!”

\par }{\Q gai e hai ange naa gi denga duuduu, “Baakuu mai haolia gimaadeu!” \XREF{*}{{\XO 10:8 }{\XT{Luke 23.30; Rev 6.16}}}


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}De gau Israel, goodou ne haisala mai huu i de masavaa o Gibeah,

\par }{\Q gai gilaadeu goi duudagi donu huu de haisala.

\par }{\Q E aha, e dee dae mai naa de hebagi ga hagaduasala gilaadeu i Gibeah?\XREF{*}{{\XO 10:9 }{\XT{Jdg 19.1-30}}}


\par }{\Q \VS{10}De masavaa naa huu oogu e lodo ai, gai au e hagaduasala naa gilaadeu;

\par }{\Q denga huaahenua e hagabuni naa ga hebagi ange gi gilaadeu

\par }{\Q ga noonooa gilaadeu i hiidinga olaadeu haisala gu lagolago.


\par }{\Q \VS{11}Ephraim e bei de kaau gu agoagona laa,

\par }{\Q ia e malangilangi i de duuduu
{\TL{grain}};

\par }{\Q gai au e hagauda ange naa gi honga dono ua mahamaha laa

\par }{\Q de
laagau hagahai hegau.

\par }{\Q Au e hai naa Ephraim gi daangia de laagau hagahai hegau,

\par }{\Q Judah gi hagabalabala ina de gelegele,

\par }{\Q gai
Jacob gi oohaa age de gelegele.


\par }{\Q \VS{12}Goodou dooa ange de heohi gi oodou lodo,

\par }{\Q gai goodou ga hagihagi ai hua o de abodonu;

\par }{\Q hagabalabala ina de gelegele makaga i oodou lodo,

\par }{\Q go hiidinga gu dae mai de masavaa

\par }{\Q oodou e ssala ai
{\ND{Tagi Maolunga}},

\par }{\Q ga dae ai gi dono humai

\par }{\Q ga hai gi hano iho de heohi gi oodou elunga.\XREF{*}{{\XO 10:12 }{\XT{Jer 4.3}}}


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Goodou ne doo de baubau,

\par }{\Q gai goodou gu hagihagi hua o de baubau,

\par }{\Q goodou ne gai hogi hua o de hadu muna.

\par }{\Q Gai go hiidinga goodou ne kai ange gi oodou mahi donu

\par }{\Q ma oodou daane hebagi soa,


\par }{\Q \VS{14}deenei ai, de hagalongaa o de hebagi e dae mai naa gi oo dangada,

\par }{\Q gai oo mommee buibui makaga alodahi e oha naa —

\par }{\Q bei de hai a Shalman ne oha ai laa Beth Arbel

\par }{\Q i de masavaa o de hebagi,

\par }{\Q ma de masavaa o denga dinana ma alaadeu dama

\par }{\Q ne dagadagahia ai gi lo te gelegele.


\par }{\Q \VS{15}Bethel, mee nei e hai adu naa gi de goe,

\par }{\Q go hiidinga de kona de lagolago oodou baubau.

\par }{\Q De hodooligi o Israel e daia naa ga magau

\par }{\Q i de dae mai de laangi laa.




\par }\Chap{11}{\SH De aloha o de Maadua i Israel
\par }
{\Q \VerseOne{1}“De masavaa o Israel e gauligi ai, gai au ne aloha i de ia;

\par }{\Q au ne hagahi dagu dama ga hagasao mai ia i
Egypt.\XREF{*}{{\XO 11:1 }{\XT{Exo 4.22; Mat 2.15}}}


\par }{\Q \VS{2}Aagai ga dee modu huu dagu hagaagahi gilaadeu,

\par }{\Q gai gu kii ange donu delaadeu hulo ga hagammao gee i de au.

\par }{\Q Gilaadeu ne
sigidaumaha ange gi denga
Baal,

\par }{\Q ma de dudu mee maanongi ange gi denga diinonga.


\par }{\Q \VS{3}Gai go au ne agoagona ange
Ephraim gi seesee,

\par }{\Q go au ne boogia olaadeu lima;

\par }{\Q aagai gilaadeu tee iloo donu

\par }{\Q bolo go au ne hagaieiangi ina gilaadeu.


\par }{\Q \VS{4}Au ne dagi gilaadeu i de abodonu

\par }{\Q ma de lodo aloha ange gi gilaadeu.

\par }{\Q Au ne aau de
laagau hagahai hegau i honga olaadeu ua,

\par }{\Q ma de ino iho ga haangai ange gilaadeu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}E aha, gilaadeu e dee aahe naa gi Egypt,

\par }{\Q gai
Assyria e dee dagi naa gilaadeu,

\par }{\Q i hiidinga delaadeu dee llodo e daahuli olaadeu lodo?


\par }{\Q \VS{6}De gadilaasa e hano naa laa lodo olaadeu aduhale,

\par }{\Q ga oha mee hagamakaga o denga haitoga,

\par }{\Q ma de hai gi dee ssula alaadeu hagatau.


\par }{\Q \VS{7}Ogu dangada e nnoho huu e daahuli gee i de au,

\par }{\Q gai ga hagahia naa donu e gilaadeu de Ia Maolunga Mmao laa,

\par }{\Q aagai ia e dee hagahiihidi age donu gilaadeu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Ephraim, e maua e au i de tili goe?

\par }{\Q Israel, e maua e au i de dugu goe gi hano?

\par }{\Q E maua e au i de hai goe bei dagodo o Admah?

\par }{\Q E maua e au i de hai goe bei dagodo o Zeboiim?

\par }{\Q Ogu lodo gu dee baba mmao,

\par }{\Q au gu dee maua i de golomagi dogu lodo aloha.\XREF{*}{{\XO 11:8 }{\XT{Deut 29.23}}}


\par }{\Q \VS{9}Au e dee hagasula naa donu i dogu lili,

\par }{\Q aabe e huli ange ga oha Ephraim.

\par }{\Q Go hiidinga au go de Maadua, au e dee se dangada,

\par }{\Q go de Ia Dabu e noho laa i oodou magavaa.

\par }{\Q Au e dee hanadu naa donu ma dogu bole.


\par }{\Q \VS{10}Gilaadeu e daudali ange naa i
{\ND{Tagi Maolunga}},

\par }{\Q ia e oo naa bei de
laiono e goo laa;

\par }{\Q uaa, ia e oo naa bei de laiono e goo laa,

\par }{\Q gai ono dangada e bolebole naa ga loomai ai i dai.


\par }{\Q \VS{11}Gilaadeu e bolebole naa ga loomai ai

\par }{\Q bei denga manu llele mai i Egypt

\par }{\Q ma denga manu kono mai i de henua go Assyria.

\par }{\Q Gai au e hagaahe mai naa gilaadeu gi delaadeu mommee,”


\par }{\QR go
{\ND{Tagi Maolunga}} e hagadaba.

\par }{\SH Haisala o Israel
\par }
{\Q \VS{12}Ephraim gu duuli au i denga muna hhadu,

\par }{\Q de gau Israel gu daahanga mai au;

\par }{\Q gai a
Judah goi hai baasi ange huu gi de Maadua,

\par }{\Q de Ia Dabu e hai hegau laa i de mee abodonu.




\par }\PoetryChap{12}{\Q \VerseOne{1}Ephraim e gai de madangi,

\par }{\Q ma de doolohi de madangi mai i dua i taiao ga boo ai.

\par }{\Q Gilaadeu e dee modu de hadu muna ma de vaivai hai dangada;

\par }{\Q gilaadeu e hai dahi
hagatoo donu hagaheloongoi madali
Assyria,

\par }{\Q ma de kave denga lolo gi
Egypt.


\par }{\Q \VS{2}{\ND{Tagi Maolunga}} e dahi ana mee e hagabaubau ai
Judah,

\par }{\Q ia e hagaduasala naa
Jacob gi bei dagodo o ana haingaa mee,

\par }{\Q ma de hagao ange ia gi bei dagodo o ana hegau.


\par }{\Q \VS{3}Ia ne poo de gubu vae o dono daina daane

\par }{\Q i de masavaa oona i lo te dinae ai o dono dinana,

\par }{\Q gai ia ne hebagi ange gi de Maadua

\par }{\Q i de masavaa oona ne madua ai.\XREF{*}{{\XO 12:3 }{\XT{Gen 25.26; 28.10-22; 32.24-26}}}


\par }{\Q \VS{4}Ia ne hai baasi ange gi
tangada de langi,

\par }{\Q ia ne dangi ma de dangidangi ange i dana
hagamanuuia.

\par }{\Q Ia ne gidee de Maadua i Bethel,

\par }{\Q gai de Maadua ne basa ange gi de ia —


\par }{\Q \VS{5}{\ND{Tagi Maolunga}}, de Maadua o denga hagabuulinga hebagi,

\par }{\Q gai dono ingoo hagamaanadu go
Iahweh!


\par }{\Q \VS{6}Deenei ai, koe gi aahe mai gi doo Maadua;

\par }{\Q hai hegau i de abodonu ma de hagamodu heohi,

\par }{\Q ma de tali hagalodolodo ange gi doo Maadua i masavaa alodahi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Tangada hagao mee e hai hegau i de mee hagahidi hagasenga,

\par }{\Q e lodo i de vaivai hai dangada.


\par }{\Q \VS{8}Ephraim e hagadaba, “Au gu kona mmao dogu lava,

\par }{\Q au gu lagolago mmao ogu goloa.

\par }{\Q Gai gilaadeu e dee gidee naa donu

\par }{\Q dahi baubau daudahi aabe se
haisala i agu hegau.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Go au donu go Iahweh doo Maadua

\par }{\Q ne hagassao ina mai goe i de henua go Egypt.

\par }{\Q Au e ahe ange naa e hai goe gi nnoho i lodo hale malo

\par }{\Q bei laangi o denga daonga gu hagailonga laa.\XREF{*}{{\XO 12:9 }{\XT{Lev 23.42-43}}}


\par }{\Q \VS{10}Au ne basa ange gi denga
pelaabisi,

\par }{\Q ga gaavange gi gilaadeu denga midi hagaago ange lagolago,

\par }{\Q ma de hai gilaadeu gi daalaa denga
mee hagasengasenga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}E aha, e dee dagodo de baubau i
Gilead?

\par }{\Q Ono dangada gu deai olaadeu haigamaiana!

\par }{\Q E aha, gilaadeu e dee hai
ssigidaumaha o denga kaau i Gilgal?

\par }{\Q Olaadeu
mommee o ssigidaumaha e bei naa denga hagabuudungaa hadu

\par }{\Q i lodo veelenga gu hagabalabala laa.


\par }{\Q \VS{12}Jacob ne savini ga hano gi de henua go
Syria;

\par }{\Q Israel ne hai hegau gi maua ai dono bodu,

\par }{\Q ma de hagaloosi denga
ssiibi e hagao ai dono bodu.


\par }{\Q \VS{13}{\ND{Tagi Maolunga}} ne hai dahi pelaabisi

\par }{\Q gi dagina mai de gau Israel i Egypt,

\par }{\Q ma de hagaloosi gilaadeu i daho de pelaabisi laa.\XREF{*}{{\XO 12:13 }{\XT{Exo 12.50-51}}}


\par }{\Q \VS{14}Aagai Ephraim ne hai ga kona dono lili;

\par }{\Q gai dono Ia Aamua e hagabaubau naa ia

\par }{\Q dana daa dangada ga maakau,

\par }{\Q ma de hagao ange ia i dana hagangadi mee dono Ia Aamua.




\par }\Chap{13}{\SH De lili o
{\ND{Tagi Maolunga}} i Israel
\par }
{\Q \VerseOne{1}De masavaa o
Ephraim ne basa ai, gai dangada gu maatagu;

\par }{\Q gai ia ne hagaamua ina i Israel.

\par }{\Q Aagai ia ne
haisala i dono daumaha ange gi
Baal, gai ia gu magau.


\par }{\Q \VS{2}Gai iainei gilaadeu gu dee modu de haisala:

\par }{\Q gilaadeu e hai olaadeu diinonga baalanga,

\par }{\Q gilaadeu e labagau i de hai olaadeu diinonga selevaa.

\par }{\Q Gai dangada gu hagataba i olaadeu dagodo,

\par }{\Q “Gilaadeu e hai
sigidaumaha i dangada

\par }{\Q ma de oso denga kaau gauligi.”


\par }{\Q \VS{3}Deelaa ai, gilaadeu e bei naa de mama o de maluulu i taiao,

\par }{\Q be go ssuungia o taiao e moolau laa teai,

\par }{\Q ma gili o denga
{\TL{grain}} i de mommee
hili huamanu e ilihia laa ga dee maaleva,

\par }{\Q ma de useahi e hanage laa i tua de hale.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Aagai go au donu go
Iahweh doo Maadua

\par }{\Q mai loo i de henua go
Egypt.

\par }{\Q Gai e deai ange donu soo Maadua, go au donu huu;

\par }{\Q e deai ange hogi soo Ia Hagaola, go au donu huu.


\par }{\Q \VS{5}Go au ne diiloo adu goe i de vao,

\par }{\Q go de henua e deai vai iai.\XREF{*}{{\XO 13:5 }{\XT{Deut 8.11-17}}}


\par }{\Q \VS{6}De masavaa aagu ne haangai ai gilaadeu,

\par }{\Q gai gilaadeu ne boobosu danuaa;

\par }{\Q de masavaa olaadeu ne boobosu ai,

\par }{\Q gai gilaadeu gu hagamaolunga; gilaadeu gu ngalo donu au.


\par }{\Q \VS{7}Deelaa ai, au e hebagi ange naa gi gilaadeu

\par }{\Q bei dagodo o de
laiono,

\par }{\Q au e dagitilo naa gilaadeu i gaogao de haiava

\par }{\Q bei dagodo o dahi
{\TL{leopard}}.


\par }{\Q \VS{8}Au e lele ange naa ga gadigadi gilaadeu

\par }{\Q bei hegau a de bea gu gaavee laa ana dama.

\par }{\Q Au e gai naa gilaadeu bei hegau a de laiono;

\par }{\Q gai dahi manu alasala e hangahanga naa gilaadeu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Israel, au e oha naa goe;

\par }{\Q gai goai naa donu e maua i de bale adu goe?


\par }{\Q \VS{10}I hee iai doo hodooligi, gai ia ga hagaola ai goe?

\par }{\Q I hee ai oo dagi i lodo oo aduhale alodahi,

\par }{\Q go gilaadeu aau ne hai mai laa,

\par }{\Q “Gaamai gi de au dahi hodooligi ma hanu dagi o de henua”?\XREF{*}{{\XO 13:10 }{\XT{1 Sa 8.5-6}}}


\par }{\Q \VS{11}Gai au ne gaavadu gi goodou dahi hodooligi i dogu lili,

\par }{\Q au ne kave gee hogi ia i dogu bole.\XREF{*}{{\XO 13:11 }{\XT{1 Sa 10.17-24; 15.26}}}


\par }{\Q \VS{12}Baubau o Ephraim gu hagabudu,

\par }{\Q gai ono haisala gu sisi ma gu daohi.


\par }{\Q \VS{13}De mmae o de hine gu dai haanau gu tae mai gi Ephraim,

\par }{\Q aagai ia se dama e deai sono heiangi;

\par }{\Q de masavaa oona e haanau ai,

\par }{\Q aagai ia e dee doo mai i de haonga o de mommee o denga dama.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Au e hagao mai naa gilaadeu i ssauaa o taanunga;

\par }{\Q au e hagaola mai naa gilaadeu i de magau.

\par }{\Q De magau, i hee iai au mee hagamaakau?

\par }{\Q Taanunga, i hee iai doo sauaa e daa ai gi maakau?\XREF{*}{{\XO 13:14 }{\XT{1 Co 15.55}}}

\par }{\BB \par }
{\Q Au e dee lodo aloha naa donu,


\par }{\Q \VS{15}e dee galemu donu dono hagadagadaga age

\par }{\Q i magavaa o ono daina.

\par }{\Q Gai de madangi i dua mai i daho
{\ND{Tagi Maolunga}}

\par }{\Q e ssau mai naa i de vao;

\par }{\Q ono vai e deai naa vai iai,

\par }{\Q gai ono vai geli e maamasa naa.

\par }{\Q Goloa hagamogomogo alodahi

\par }{\Q i lodo ono mommee doange e gaiaadia naa.


\par }{\Q \VS{16}Dangada o
Samaria e hagaduasala donu i hiidinga olaadeu haisala,

\par }{\Q go hiidinga gilaadeu ne hai baasi ange gi delaadeu Maadua.

\par }{\Q Gilaadeu e daa naa ga maakau i de gadilaasa;

\par }{\Q alaadeu gauligi e dagadagahia naa gi lo te gelegele,

\par }{\Q alaadeu haahine hai tama e hangahanga ina naa olaadeu dinae.




\par }\Chap{14}{\SH Tangidangi a Hosea ange gi Israel
\par }
{\Q \VerseOne{1}Israel, ahe mai gi
{\ND{Tagi Maolunga}} doo Maadua,

\par }{\Q oo baubau gu hagahaisala goe.


\par }{\Q \VS{2}Goodou gaavee muna nei madali goodou

\par }{\Q gai aahe mai gi
{\ND{Tagi Maolunga}},

\par }{\Q ga hai ange gi de ia:

\par }{\Q “Degi mai gi omaadeu baubau alodahi,

\par }{\Q ma de abodonu mai gi gimaadeu i doo lodo aloha,

\par }{\Q gai gimaadeu ga tuhi goe i omaadeu ngudu

\par }{\Q bei demaadeu hai gu hagatoo donu ai.


\par }{\Q \VS{3}Assyria e dee maua i de hagaola gimaadeu;

\par }{\Q gimaadeu e dee kage donu i honga denga hoosa hebagi.

\par }{\Q Gimaadeu e dee aahe ange naa donu e hagahi ange, ‘Omaadeu maadua’

\par }{\Q gi denga diinonga amaadeu ne hagatuu,

\par }{\Q i hiidinga koe e lodo aloha ange

\par }{\Q gi denga gauligi gu deai olaadeu damana.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Au e hagaieiangi naa gilaadeu mai i delaadeu hulo gee i de au

\par }{\Q ma de aloha ange gi gilaadeu,

\par }{\Q i hiidinga gu helui dogu lili i gilaadeu.


\par }{\Q \VS{5}Au e bei naa de maluulu o taiao ange gi Israel;

\par }{\Q gai ono huaala e bei naa bei de lilii.

\par }{\Q Ono aga e bei naa aga o
{\TL{cedar}} o
Lebanon,


\par }{\Q \VS{6}ono uli e matili age naa.

\par }{\Q Ia e mahamaha naa bei de
{\TL{olive}},

\par }{\Q gai e manongi naa bei Lebanon.


\par }{\Q \VS{7}Dangada e aahe mai naa ga nnoho i lalo dono malu.

\par }{\Q Ia e bei naa dagodo o dahi veelenga ssomo danuaa.

\par }{\Q Ono huaala e loage naa bei de
{\TL{grapevine}},

\par }{\Q ono longo e bei naa uvaini mai i Lebanon.


\par }{\Q \VS{8}Ephraim, ni aha naa donu aagu e hai i denga diinonga?

\par }{\Q Au e basa ange naa ma de aloha ange gi de ia.

\par }{\Q Au e bei dahi
{\TL{cypress}} lau kohu,

\par }{\Q go au e haia goe ga hua lagolago.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Be goai e heiangi, gai ia e donu ange gi mee nei.

\par }{\Q Be goai e iloo mee, gai ia e iloo mee nei.

\par }{\Q Haiava o
{\ND{Tagi Maolunga}} e heohi;

\par }{\Q gai go gilaadeu e heohi e seesee ai,

\par }{\Q aagai de gau hagamaanege e laavea ga baakuu ai.

\par }