8
Kana tə, ba nə twá Zwezi kwa
(Marəkə 15.40-41)
1 Kʋ kwa nə, Zwezi vəli ʋ twá tɩan tə də tɩbii tə wa, ʋ kàrɩ̀ də ʋ swɩ̀n sʋywáŋʋ́ tə, ʋ bɩrɩ də, Yɩɩ də́ pàrɩ̀ ba yuu wa. Karbɩa fugə bələ tə yà wulə ʋ kwa. 2 Kʋ súrí kana duən nə, ba nə jon ba tɩ̀àn *zinə də yayɩran jɩɩn. Kʋ yɩ Mari tə, ba nə boŋə ‹Mari Madəlɛnə›, Zwezi nə lɩ zinə barpɛ ʋ yuu wa, 3 də Suza, ʋ nə ywàŋá *Erodə tʋtʋnan tə yuu, kan Zwanə, də Sɩzanə, də kana duən, ba nə dáá. Ba mʋ̀ kana təntə tì ba jɩjə, ba ma san Zwezi də ʋ karbɩa tə nə.
Wodùrú zwansɩsara
(Matiə 13.1-9; Marəkə 4.1-9)
4 Lɩ̀à tə naŋa tɩan də tɩan, ba twi Zwezi con. Lɩ̀à tə nə twi, ba kun duən nə ba dáá, máŋá tə wa, ʋ tì zwansɩsara kʋ tə ʋ sɩsarɩ ba, ʋ wʋ́: 5 «Wodùrú don nə nan, sə ʋ dù wodwii. Ʋ dàń nə wulə ʋ mɩ́ wodwii tə kárá tə wa nə, kʋ vàn don tʋa cwəŋə yuu. Ba nɩŋɩ kʋ yuu ba kɛ̀eń, yá zənbii dí kʋ. 6 Kʋ vàn don də tʋa kapataʋ tɩa wa. Yá wobɩa tə nə nan tə zwɛ̀e, tə kʋa, zuni nə wà tə yí yɩrɩ. 7 Wobɩa tə vàn don də tʋa casʋran tɩa wa, tə də casʋran tə mɛ twá duən, tə boru, yá casʋran tə dàń púə́ wobii tə yuu nə, tə dàń ga sɩ̀nɩ̀ tə tɩ. 8 Yá tə vàn don də tʋa tɩzəŋu wa, wobɩa tə zàn tə bori tə kə yun. Kʋ nədʋ mama zɩn bɩa bíí». Zwezi dàń ma swɩ̀n ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Lìù mama dàń mɛ, sə ʋ kə dɩ̀àn, ʋ súrí ʋ zɩan, ʋ cʋgʋ zəni!»
Yoo tə nə pɩn, Zwezi swɩ̀n də zwansɩsarɩ
(Matiə 13.10-17; Marəkə 4.10-12)
9 Zwezi karbɩa tə bwe wá, sə ʋ gwin zwansɩsara tə də̀ń, ʋ bɩrɩ ba. 10 Ʋ ma le ba, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ wàá Yɩɩ pàrɩ̀ yìə̀n tə, tə nə sə̀gə̀ tə də̀ń, á nì, á pɩn á tɩ̀àn nə. Lɩ̀à tə duən mʋ̀ con nə, kʋ yɩ zwansɩsarɩ nə, à wá swɩ̀n ba con, ba yɩ́á nə cə̀ lá, ba ga ba na, ba cʋga, yá ba ga ba kʋ də̀ń nə̀ń».
Zwezi gwin wodùrú tə zwansɩsara tə də̀ń
(Matiə 13.18-23; Marəkə 4.13-20)
11 Zwezi dàń swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Zwansɩsara tə də̀ń nə nətən: Wodwii tə yɩ ndə ya Yɩɩ sʋgʋ tə nə. 12 Lɩ̀à duən yɩ ndə cwəŋə vàn nə, wobɩa nə twɩ lá: Ba nə̀ń, yá *Sɩtana yàá bà, ʋ lɩ sʋgʋ tə ba waa wa, sə ʋ ma cɩ̀ ba nə, sə ba dàn ká kə ba waa Yɩɩ nə, sə ʋ ga jon ba ba cʋna wa. 13 Ba duən də yɩ ndə kapataʋ tɩa nə. Ba nə nì Yɩɩ sʋgʋ tə, ba yàá jon kʋ də pupwən. Yá ba ba kʋ yá, ba pɩn kʋ zwɩ ba pubʋŋa wa. Ba yàá ken ba waa Yɩɩ nə, máŋá kukuə wa, yá dədəŋu nə yí ba, máŋá don wa, ba yàá tʋ. 14 Wobɩa tə nə tʋa casʋran tə wa, yɩ ndə ba tə nə, ba nə nə̀ń, yá ba ga yá ba pa twara, də ka pɩ̀à jɩjə, də lʋʋ wiən fɩra jə ba, tə dàń ga pú Yɩɩ sʋgʋ tə yuu nə ba waa. Sʋgʋ tə ba bɩa keni, tə nə wá wànɩ́ tə bɩ. 15 Wobɩa tə nə tʋa tɩzəŋu tə wa, yɩ ndə ba tə nə, ba nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga twá kʋ nə zəni də ba cɩ́gá mama. Kʋ tɩ̀án tə yàá ja pɩ́nʋ́ wuuu, ba dàn ká pìí ba kə ba kwa, ba tʋŋa zəni, ndə wobɩa nə zɩŋa bɩa nətʋ».
Cànʋ́ yuu wa zwansɩsara
(Marəkə 4.21-26; Likə 11.33-36)
16 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Lìù tə̀lə́, ʋ nə wá sʋrʋ cànʋ́, ʋ tì ʋ pú garwa də̀ń nə, nə à yə̀ə́ ʋ tì ʋ tún gədoo də̀ń. Kʋ yɩ ba yàá tì kʋ ba tún canzɩlʋ yuu, sə lɩ̀à tə mɛ nə zwɩ dìə̀ tə wá na poni. 17 Won tə mama nə sə̀gə̀ wá na, yá won tə mama yà nə wulə yikunu wa, wá nan poni nə. Yá lɩ̀à tə mama wá lwarɩ kʋ.
18 Á zurə á yɩra, də á cʋgʋ tə yiri tə, á nə cʋga: Ba wá pa ʋ tə nə, ʋ nə jə ba súrí, yá ba wá jon mancɩn tə tətə ʋ tə con, ʋ nə bʋŋa də, ʋ jə».
Zwezi nubɩa tə də ʋ nuu yoo
(Matiə 12.46-50; Marəkə 3.31-35)
19 Zwezi nubɩa tə də ʋ nuu twi ba na wá, yá ba ga wàrɩ̀ ʋ yɩra ba yí, lalʋʋ tə nə dáá tə yɩrɩ. 20 Ba ma swɩ̀n kʋ Zwezi con nə, ba wʋ́: «N nuu tə də n nubɩa tə zɩga kàrá wa, ba ga pɩ̀à, sə ba na mʋ́». 21 Yá Zwezi dàń swɩ̀n ba mɛ con, ʋ wʋ́: «À nuu də à nubɩa nə yɩ ba tə nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga twá kʋ nii nə».
Zwezi pɩn mʋnaa vʋʋ nəfarʋ zɩgɩ
(Matiə 8.23-27; Marəkə 4.33-41)
22 Dɩɩn don nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə vələ ba zʋa nɩ́á yuu bori wa. Ʋ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Nə vələ mʋnaa tə vàn tə don nə». Ba dàń ma vìí. 23 Máŋá tə, ba nə wulə nɩ́á tə yuu wa, ba vəli, Zwezi mʋ̀ tə́gə́ ʋ dwɛ̀e. Naa nədʋ, vʋʋ nəfarʋ zàn kʋ fuli mʋnaa tə yuu wa. Nɩ́á yuu bori tə ja kʋ swí. Kʋ dàń yà ga yɩ càn, kʋ pa ba pɩ̀à ba tɩ. 24 Karbɩa tə fàrʋ́ ba yí Zwezi yɩra ba zɩ̀n wá, ba ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Karnyɩna, karnyɩna! Nə wá tɩ!» Zwezi ma zàn, ʋ baa vʋʋ tə də nakulə tə nii nə, tə ma tʋ. Yá bwálɩ́ tə mɛ zùrì, siii.
25 Zwezi ma swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á ba á waa keni à nə wuuu, naaa?» Yá fən yà jə ba, də kʋ dɩ̀gà ba yuu wa. Ba dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Bɛɛ wà tə tà ndə lɩ̀à mɛ nə. Vʋʋ də nakulə mɛ zìlí ʋ nii!»
Zwezi lɩ zinə bɛɛ don yuu wa
(Matiə 8.28-34; Marəkə 5.1-20)
26 Ba yɩ də nɩ́á yuu bori, ba va ba yí Zwerazenɩan-ba nagwanaa wa, kʋ nə wulə mʋnaa tə vàn tə don nə, Galile nagwanaa yáá nə. 27 Zwezi nə cúə́ tɩa ʋ zwɛ̀e, tɩʋ tə bɛɛ don twi, ʋ jə́rí wá. *Zinə yà nə vəvəri kʋ bɛɛ təntə yuu. Kʋ nə ba yigə, kʋ bɛɛ təntə yà kʋ́ʋ̀ ba gànʋ̀ zwɩ, ʋ ga ba dìə̀ də zwɩ, ʋ yà yɩ ʋ wulə pɩ̀ràn* bʋran wa, ba nə kʋa, ba ma keni tɩga. 28 Kʋ máŋá təntə, bɛɛ təntə nɩ Zwezi, ʋ mà bubwiə, ʋ tʋ ʋ yáá con, ʋ ga zɩ̀n ʋ kori ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Zwezi, Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, bìú, bɛ̀eɛ̀e nə n pɩ̀à à con nə? À lòrì mʋ́, dàn ká kə nə càn wa!»
29 Ʋ swɩ̀n kʋ nətʋ, Zwezi nə baa zini tə nii nə, sə kʋ nan kʋ yá wá yɩrɩ. Kʋ zinə tə yàá dɩ̀ wá nɛɛ kapʋpʋ. Ba dàń yà yàá vwa bɛɛ tə jɩ̀àn də ʋ nɛɛ də banzala də lugu ŋoni, sə ba ma wànɩ́ ba ja wá ba tún. Yá ʋ yàá karʋ banzala tə, zinə tə ga yàá van wá, kʋ ja va kasɔɔ lanworu wa. 30 Zwezi ma bwe kʋ, ʋ wʋ́: «N yɩrɩ nə ya bɛ̀eɛ̀e?» Kʋ ma le wá, kʋ wʋ́: «À yɩrɩ nə ya ‹buruburu›.» Kʋ yɩ cɩ́gá, zinə zənzən yà dáá ʋ yuu wa. 31 Yá tə zinə təntə yà lòrì Zwezi, sə ʋ dàn ká dɩŋa tə, ʋ kə bʋʋ tə, kʋ də̀ń nə lù zənzən.
32 Twərən zənzən yà wulə kʋ bwálɩ́ tə nə, tə pɩ̀à wodiu paan don yuu wa. Zinə tə lòrì Zwezi, sə ʋ pa cwəŋə tə, sə tə va tə zʋ twərən tə yɩra. Ʋ ma pa tə cwəŋə. 33 Zinə tə dàń ma nan bɛɛ tə con, tə va tə zʋ twərən tə. Twərən tə mama ma bəbəri tə cú, tə tʋ mʋnaa tə wa, tə gʋ tə tɩ̀àn.
34 Máŋá tə wa, lɩ̀à tə, ba nə cɩ̀ twərən tə nə, nə nɩ kʋ mʋ̀ təntə kʋ tʋn, ba dəri ba ja kʋ ŋwɛn təntə, ba va ba swɩ̀n tɩʋ tə də tɩbii tə wa. 35 Lɩ̀à tə nan, sə ba jə́n won tə nə fwa. Ba yí Zwezi nii, ba nɩ bɛɛ tə, zinə tə nə nan tə yá. Ʋ jə̀ə́ Zwezi səpuni nə, ʋ zʋ ganan, ʋ ga yə̀ə́ ʋ yáá zəni. Fən ma zʋ ba. 36 Ba tə, ba nə nɩ tə mɛ tə, swɩ̀n ba bɩrɩ, kʋ nə fwa nətʋ, zinə tə ma nan bɛɛ tə yuu wa. 37 Kʋ nagwanaa tə lɩ̀à tə mama dàń ma lòrì Zwezi, sə ʋ vìí, fən zʋa ba zənzən yɩrɩ. Zwezi ma zʋ nɩ́á yuu bori tə wa, sə ʋ vìí. 38 Yá bɛɛ tə, zinə tə nə nan tə yá, twi ʋ lòrì Zwezi, sə ʋ yá ʋ pa ʋ twá ʋ nə. Yá Zwezi pìí wá, ʋ ga wʋ́: 39 «Pìí, n va n dìə̀, sə n ga swɩ̀n n bɩrɩ kʋ tə, Yɩɩ nə fwa n yɩra». Bɛɛ tə dàń ma pìí ʋ va, ʋ swɩ̀n tɩʋ tə mɛ wa kʋ tə, Zwezi nə fwa ʋ pa wá.
Zwayirisə bʋ̀á tə də kan tə nə dwen Zwezi gànʋ̀ tə nə yoo
(Matiə 9.18-26; Marəkə 5.21-43; Likə 7.11-17)
40 Máŋá tə nə, Zwezi nə pìí ʋ naŋa mʋnaa tə bəbəru tə don nə, ʋ bɩ̀àn, lalʋʋ tə jə́rí wá, ba yà dànɩ̀ wá yɩrɩ. 41 Kʋ bwálɩ́ tə nə, bɛɛ don, ba nə boŋə Zwayirisə, ʋ yà nə yɩ *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ yuu tíú, twi ʋ bà ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə. Ʋ lòrì Zwezi, sə ʋ bà ʋ sàń nə, 42 ʋ yà nə ja bʋ̀á nədʋ, ʋ bɩna nə yí ndə fugə bələ nə, ʋ yà nə wulə ʋ tɩ yɩrɩ.
Zwezi vələ lá máŋá tə wa, lalʋʋ tə púə́ ʋ yuu nə, də ba nɩŋɩ ʋ nɛɛ nə. 43 Yá kan don yà wulə ba wa, ʋ tàŋá nə twi ka ba zɩga, kʋ nə yí bɩna fugə bələ. Ʋ yà cʋ̀gʋ̀ ʋ wiən mama dɩmʋtʋra con. Yá lìù mama wà wànɩ́, sə ʋ zwɛ̀e ʋ yayɩgʋ tə. 44 Ʋ ma twá Zwezi kwa con, ʋ fàrʋ́ ʋ yí ʋ yɩra, ʋ ga dwen ʋ gànʋ̀ nii nə. Naa nədʋ, də ʋ jana tə lwagʋ tə zɩga. 45 Zwezi ma bwe, ʋ wʋ́: «Wàà nə dwen à yɩra?» Ba mama tə wà sɛ̀e də, ba fwa yoo, Piyɛrə dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, lalʋʋ tə nə púə́ n yuu nə, ba ga nɩŋɩ n nɛɛ nə». 46 Yá Zwezi le, ʋ wʋ́: «À nɩ də, dɩ̀àn nan à yɩra. Kʋ mʋ̀ nə pɩn, à yə̀ə́ də, lìù dwen à yɩra». 47 Kan tə nə nɩ də, ba jɩn ʋ də̀ń nə, ʋ twi ʋ bà ʋ tʋ Zwezi nɛɛ nə, də ʋ vɩvaga. Ʋ dàń ma tún lɩ̀à tə mɛ yáá con won tə, kʋ nə pɩn, ʋ ma dwen Zwezi yɩra, də kʋ nə twá nətʋ, ʋ yayɩgʋ tə ma zwɛ̀e naa nədʋ. 48 Zwezi ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «À nakʋa, n nə keni n waa à mʋ̀ nə tə yɩrɩ, Yɩɩ jon mʋ́. Vəli də bɩcan sìə́!»
49 Máŋá tə wa, Zwezi nə wulə ʋ swɩ̀n nətʋ, lìù don nan jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə sàń, ʋ bà ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N bʋ̀á tə mɩɩ zwɛ̀e. N kʋ́ʋ̀ dàn ká wʋwalɩ karnyɩna tʋtʋ». 50 Zwezi nə nì kʋ tə, ʋ swɩ̀n jə́rə́ dìə̀ yuu tíú tə con, ʋ wʋ́: «Dàn ká pa fən ja mʋ́! N ya kə waa cɩcɩ à mʋ̀ nə wuuu, yá ʋ wá na yazurə».
51 Máŋá tə wa, ba nə yí sàń, Zwezi wà sɛ̀e, sə ʋ pa lɩ̀à tə mama twá ʋ nə ʋ bá zʋ, də kʋ nə tà Piyɛrə də Zwan də Zwakə, də bisɩmaa tə nuu də ʋ nyɩna. 52 Ba mama tə kwi, də ba zɩra bisɩmaa tə yɩrɩ. Zwezi dàń ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á dànà ká kwi. Ʋ wà tɩ, kʋ yɩ ʋ dwɛ̀e!»
53 Ba wulə ba mʋŋa Zwezi, ba nə yə̀ə́ də, bʋ̀á tə yɩ ʋ tɩga yɩrɩ. 54 Yá Zwezi jɩn ʋ jɩɩn nə, ʋ ga swɩ̀n ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «Bisɩmaa, zàn yɩɩ nə!» 55 Ʋ pìí ʋ bwin, ʋ ga zàn naa nədʋ. Zwezi ma pa nii, sə ba pa wá wodiu. 56 Kʋ dɩ̀gà ʋ nyɩna-ba yuu zənzən, yá Zwezi swɩ̀n ba con də, ba dàn ká swɩ̀n kʋ tə, kʋ nə tʋn lìù mama con.
* 8:27 Yɩzərayɛlə lʋʋ nii wa, tɩʋ mama jə kʋ kwɩ̀ ləbərə bwálɩ́. Ba kwɩ̀ tə yɩ ba tə pɩ̀ràn wa.