11
Zwezi bɩrɩ yɩjʋnɩ ʋ karbɩa tə nə
(Matiə 6.9-13; 7.7-11; Likə 18.1-8; Zwakə 1.5-7; 1 Zwan 5.14-15)
1 Dɩɩn don nə, Zwezi jʋn Yɩɩ bwálɩ́ don nə. Máŋá tə wa, ʋ nə jʋn ʋ zwɛ̀e, ʋ karbiu tə don bwe wá, ʋ wʋ́: «*Yuu-Tiu, bɩrɩ nəba nə nə wá jʋn Yɩɩ nətʋ, ndə *Zwan* nə bɩrɩ kʋ ʋ karbɩa tə nə nətʋ». 2 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Máŋá tə nə, á nə jʋ̀nɩ̀ Yɩɩ, sə á swɩ̀n ndə:
‹Nə Nyɩna Yɩɩ! N yɩrɩ mɛ də dun! Bàá, n də́ n pàrɩ̀ tə tɩa yuu wa. 3 Pa nəba nə nii wodiu tə, kʋ nə mɛ nəba, dɩɩn mama. 4 Kwɛn nə cʋna n lɩ nə mʋ̀ də n mʋ̀ pwərə wa, ndə nə də nə kwɛn lwanɩ tə, lɩ̀à nə tʋn nə yɩra, nə lɩ nə mʋ̀ də ba pwərə wa. N dàn ká pa yoo yí nəba, kʋ nə wá yigu nəba, kʋ kə yokʋkwɩʋn wa›.»
5-6 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n ba con nə, ʋ wʋ́: «Də á wa lìù nə ja ʋ dabɛɛ, ʋ ma zàn ʋ va ʋ con tɩtɩn kwɩʋn nə, ʋ swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: ‹À dabɛɛ don nan cwəŋə ʋ bà, ʋ dɩ̀ à yuu, à ga ba won ja à pɩn wá. Kʋ mʋ̀ nə yɩrɩ nə, à dabɛɛ, jɩŋa nə dipɛn batwa!› 7 Də ʋ də nə zɩgɩ ʋ dìə̀ tə wa, ʋ le, ʋ wʋ́: ‹Yá nə sənbwen! Mimii taŋʋ kʋ zwɛ̀e, à də à bɩa tə́gə́ nə zwɛ̀e. À kʋ́ʋ̀ wàrɩ̀ à zaŋa à pɩn mʋ́ dipɛn.› 8 Kʋ nətʋ tə! À mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə də, ʋ wá zàn ʋ pa tə wá. Kʋ nə tà ʋ nə yɩ ʋ dabɛɛ tə cɩcɩ yɩrɩ. Kʋ yɩ ʋ nə ba vìí, ʋ tə nə wá zɩŋɩ lá, ʋ mà mimii tə nə yɩrɩ. Mə kʋ mʋ̀ yɩrɩ ʋ wá zàn, ʋ pa wá kʋ tə mama, ʋ nə pɩ̀à. 9 À mʋ̀ ga nə swɩ̀n á con, à wʋ́: Á lorə, yá ba wá pa aba! Á pɩ̀à, á ga wá na! Á mà mimii nə, yá ba wá súrí ba pa á zʋ. 10 Lìù mama nə lòrì, ba wá pa wá. Lìù mama nə pɩ̀à, ʋ wá na. Yá ba ga ba wá súrí ba pa lìù tə nə, ʋ nə mà mimii nə. 11 Də á wa lìù nə ya nyɩna, ʋ nə wà sɛ̀e, ʋ pa dən ʋ bìú tə nə, də ʋ bìú nə lòrì wá fəli, naaa? 12 Nə à yə̀ə́, ʋ wá pa wá nə̀n, də ʋ nə lòrì wá cacalɩ? 13 Á mʋ̀ ləzwənwʋlʋnyɩna-ba, á nə yə̀ə́ ka pa wozəŋə á bɩa nə. Kʋ dàń wá yà nətə, kʋ pa á nyɩna Yɩɩ tə nə, ʋ nə wulə Yɩɩ *sàń nə, də á nə lòrì wá won. Ʋ mʋ̀ dàń wá pa aba ʋ *Siŋu tə».
Zwezi le ʋ dʋŋa tə
(Matiə 9.32-34; 12.22-30; Marəkə 3.22-27)
14 Dɩɩn don nə, Zwezi wulə ʋ lɩ *zini bɛɛ don yuu wa, kʋ nə pɩn bɛɛ tə nii ba swɩ̀n. Máŋá tə, zinə tə nə nan, bəru tə zàn, ʋ wulə ʋ swɩ̀n. Kʋ dàń gwárɩ́ lalʋʋ tə zənzən. 15 Ba wa lɩ̀à swɩ̀n, ba wʋ́: «Kʋ ya Beləzebilə, zinə tə mama pɩ̀ʋ́ tə, nə pɩn wá dɩ̀àn, ʋ ma lɩ zinə lɩ̀à yuu wa».
16 Ba duən yà pɩ̀à ba ja ʋ də̀ń nə. Ba ma wʋ́, ʋ fwa yomɩlʋ ʋ bɩrɩ ba, sə ba ma yəni də, ʋ dɩ̀àn tə naŋa Yɩɩ. 17 Zwezi yə̀ə́ ba pubʋŋɩ tə, ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Payuu lɩ̀à nə zɩgɩ duən nə, kʋ payuu tə wá cʋ̀gʋ̀, kʋ dii wá tʋ duən yuu nə. 18 Də *Sɩtana nə pwɛ̀e ʋ zɩga ʋ tətə nə, ʋ payuu tə bá wànɩ́ kʋ yà lá. Á wʋ́ Beləzebilə nə pɩn nə dɩ̀àn, à ma lɩ zinə tə. 19 Kʋ nə yɩ Beləzebilə nə pɩn nə dɩ̀àn tə, kʋ mʋ̀ nə pɩn, à wàá zinə à lɩ lɩ̀à yuu wa. Sə á bɩa tə də yɩ wàà dɩ̀àn nə, ba ma lɩ zinə tə? Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, á bɩa tə tətə nə wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà. 20 Cɩ́gá, kʋ yɩ də Yɩɩ dɩ̀àn nə, à ma lɩ zini tə, kʋ nətʋ tə bɩrɩ də, Yɩɩ də́ ʋ pàrɩ̀ lɩ̀à yuu wa á tətəŋi wa.
21 Ladɩa nə cɩ̀ ʋ sàń nə də ʋ kwatara wiən, ʋ jɩjə wiən tə́gə́ tə bwálɩ́ nə, fən ga tə̀lə́. 22 Kʋ wàá kʋ yí də lìù don, ʋ də nə kʋ́ʋ̀ yɩ ladɩa, ʋ doni twi. Kʋ tíú wá ja dìə̀ tə tíú də dɩ̀àn, ʋ jon ʋ kwatara wiən tə, ʋ yà nə jə tə dɩ̀àn. Yá ʋ dàń wá wànɩ́ ʋ pɛ̀e ʋ wiən tə ʋ tàrɩ̀. 23 Lìù tə, ʋ nə tə̀lə́ à kwa, zɩga à nə. Yá lìù tə, ʋ nə ba nə saŋa, ʋ keni duən nə, kʋ tíú yɩ ʋ làgà».
Zini nə vìí, kʋ ga pìí kʋ bà yoo
(Matiə 12.43-45)
24 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Máŋá tə wa, *zini nə nan kʋ yá lìù, kʋ yàá jijiri kasɔɔ lanworu wa, kʋ ma pɩ̀à bwálɩ́, sə kʋ kə kʋ yuu lá. Kʋ nə wà yizwɩa bwálɩ́ nɩ, kʋ yàá swɩ̀n, kʋ wʋ́: ‹À wá pìí, à va à dìə̀ tə wa, à nə nan, à yá.› 25 Kʋ pìí kʋ bɩ̀àn, də dìə̀ tə zwarɩ, kʋ kwɛn zəni zəni kʋ tún lá. 26 Kʋ dàń wá va, kʋ ja zinə barpɛ duən, tə waa nə lɩŋa tə doni kʋ, kʋ súrí kʋ tɩ̀àn nə, kʋ ja bà kʋ tíú tə nə. Tə dàń wá zʋ tə jə̀ə́, yá ʋ mʋ̀ lìù təntə dí yáá wá kʋkwanɩ ʋ sɩ́ʋ́n».
Cɩ́gá pupwən yoo
27 Zwezi swɩ̀n nətʋ, ʋ va ʋ zwɛ̀e, máŋá tə wa, kan don swɩ̀n ʋ con lɩ̀à tə tətəŋi wa, ʋ wʋ́: «Pupwən wulə kan tə nə, ʋ nə lʋrɩ mʋ́, n nə ŋwà ʋ yɩlɩ!» 28 Yá Zwezi dàń le, ʋ wʋ́: «Pupwən wa ba tə nə, ba nə cʋga Yɩɩ sʋgʋ tə, ba ga sɛ̀e kʋ nii!»
Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ yoo
(Matiə 12.38-42; 16.1-4)
29 Lalʋʋ tə nə púə́ Zwezi yuu nə, máŋá tə wa, ʋ zàn ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Á mʋ̀ zə̀n lɩ̀à ba tə á nə yɩ lakʋkwɩnan, á lòrì Yɩɩ dɩ̀àn mɩmɩnʋ. Yá á bá na mɩmɩnʋ nədʋ də tətə, də kʋ nə tà mɩmɩnʋ tə, Yɩɩ nə twá də ʋ nii *sʋ̀sʋ̀nʋ̀ Zwʋnasə ʋ bɩrɩ. 30 Kʋ tə Zwʋnasə nə fwa, kʋ yɩ mɩmɩnʋ kʋ pa lɩ̀à nə, ba nə wulə Ninivə† tə wa. Mə nətʋ nə *Ləzwənə-Biu‡ tə də wá yà mɩmɩnʋ, ʋ pa zə̀n lɩ̀à tə nə. 31 Bʋ̀rɩ̀ tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Etiyopi pakan tə wá zàn ʋ zɩgɩ zə̀n lɩ̀à ba tə nə. Ʋ wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ aba, ʋ mʋ̀ nə nan bwálɩ́ kʋ nə ŋʋ́ná ʋ bà, sə ʋ cʋgʋ pɩ̀ʋ́ *Salʋmʋn yənu sʋ̀ràn tə yɩrɩ. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Salʋmʋn! 32 Bʋ̀rà tə bʋ̀rʋ̀ dɩɩn nə, Ninivə tɩ̀án wá zàn ba zɩgɩ zə̀n lɩ̀à ba tə nə. Ba wá bʋ̀rɩ̀ á bʋ̀rà, sə ba cʋ̀gʋ̀ aba, ba mʋ̀ nə sɛ̀e ba vəvəri ba kwa, ba ma sá ba cʋna, Zwʋnasə nə swɩ̀n Yɩɩ sʋgʋ tə ba con nə yɩrɩ. Yá lìù ga wulə yəbə, ʋ nə dwə Zwʋnasə!»
Ləzwənə yɩ́á nə yɩ ʋ cànʋ́
(Matiə 5.15; 6.22-23; Likə 8.16-18)
33 Zwezi kʋ́ʋ̀ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Ləzwənə bá sɛ̀e ʋ sʋrʋ cànʋ́ ʋ tì ʋ sə̀gə̀, nə à yə̀ə́ ʋ tì ʋ pú garwa də̀ń. Də kʋ nə tà, sə ʋ tì ʋ tún canzɩlʋ yuu, sə ba tə, ba nə zwɩ, sə ba na poni. 34 Ləzwənə yɩ́á tə ya ndə n yɩra tə cànʋ́ nə. Də n yɩ́á tə nə zurə, n yɩra tə mama yàá pɩ̀rɩ̀ də poni. Yá də n yɩ́á tə nə ba ziən, n yɩra tə mama ya yikunu wa. 35 N dàń nə zùrì n yɩra, sə poni tə nə wulə n yɩra tə dàn ká jì yikunu. 36 Də n yɩra tə mama nə wulə poni wa, n bwálɩ́ ga wà gɛ, kʋ nə wulə yikunu wa kʋ mama pɩan wá yà poni wa, ndə cànʋ́ nə pɩ̀rɩ̀ mʋ́ də kʋ poni mɛ pɩan».
Zwezi swɩ̀n ʋ zɩgɩ Farɩzɩan-ba də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə nə
(Matiə 23.1-36; Marəkə 7.1-16)
37 Zwezi nə swɩ̀n ʋ zwɛ̀e, máŋá tə nə, *Farɩzɩan don bon wá, sə ʋ də́ ʋ bwálɩ́ nə. Zwezi ma zʋ ʋ jə̀ə́, sə ʋ də́. 38 Kʋ gwárɩ́ Farɩzɩan tə də, ʋ nə nɩ Zwezi, ʋ də́ ʋ ga wà ʋ jɩ̀àn§ sɩ̀n. 39 *Yuu-Tiu dàń ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Nə̀ń, á nə ya nətʋ á mʋ̀ Farɩzɩan-ba tə. Á yàá sɩn wùrú zʋŋa tə də zʋŋa tə kwa, yá á waa con súə́ də ŋwɩ̀ràn pubʋŋɩ də wʋlʋŋʋ. 40 Á mʋ̀ ləyigi-ba! Yɩɩ tə, ʋ nə fwa kwa tə, ʋ mʋ̀ nə fwa waa tə də. 41 Á pɩan zʋra nə mʋ̀, kʋ tə nə wulə á wùrú zʋŋɩ wa də á zʋŋɩ wa. Kʋ máŋá təntə wa, á bɩcanɩ yɩ nəpon Yɩɩ yáá con.
42 Càn wulə də aba, á mʋ̀ Farɩzɩan-ba! Á pɩn wiən tə, á nə nɩ fugə nii nyiən, də davʋran yiri tətə mama fugə nii nyiən. Yá á ga ba cɩ́gá də sonu nə keni ndə Yɩɩ nə pɩ̀à nətʋ. Kʋ ga ya mə kʋ mʋ̀ nə á mɛ, sə á fwa, á yà wà mɛ, sə á dʋgʋ kʋ kwa.
43 Càn wulə də aba Farɩzɩan-ba! Á swə, sə á jə̀ń yáá gwələ yuu *Zwifə-ba *jə́rə́ dìə̀ wa, á ga swə, sə ba jʋn aba, ba zìlí ba jə́rə́ bwálá wa. 44 Càn wulə də aba! Á ya ndə ləbərə nə, ba nə ba na, ba nə yə̀rì ba ga vəli tə yuu».
45 Yɩɩ nii *yənu tíú tə don ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna, n nə swɩ̀n nətʋ, kʋ ya nə də nə n twɩn!» 46 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «Càn wulə á də Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə yuu wa, á nə zɩŋa lɩ̀à də zɩla, tə nə wàrɩ̀ tə zɩŋa, yá á tətə ba tə yɩra janɩ də á jɩfʋa nədʋ tətə yɩrɩ. 47 Càn wulə də aba, á nə wulə á lwè ləbərə nəzəŋə, á pɩn Yɩɩ nii *sʋ̀sʋ̀nà tə nə. Ba mʋ̀ Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà təntə yɩ á nɩbara ba nə gʋa! 48 Á twá nətʋ á ma bɩrɩ də, á də swə kʋ tə, á nɩbara-ba tə nə fwa tə, də pupwən. Ba gʋa Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə, yá á də wulə á lwè ba ləbərə. 49 Mə kʋ mʋ̀ nə pɩn, Yɩɩ ma twá ʋ wʋbʋŋa tə nə, ʋ ma swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À wá tʋn Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà də Yɩɩ *tʋntʋna ba nə. Ba wá gʋ ba wa lɩ̀à duən, ba ga wá wʋwalɩ ba duən də.› 50 Kʋ mʋ̀ tə yɩrɩ nə, ba wá bʋ̀rɩ̀ zə̀n lɩ̀à bʋ̀rà Yɩɩ nii sʋ̀sʋ̀nà tə mɛ gʋrɩ tə də̀ń nə ba nə gʋa, də jɩjʋ mama. 51 Kʋ nə zɩgɩ Abɛlə gʋrɩ nə, kʋ ja va Zakari gʋrɩ tə nə, ba nə gʋa Yɩɩ dəyaa tə də *joŋi kurə tə pwərə wa. Cɩ́gá, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con nə: Ba wá bʋ̀rɩ̀ zə̀n lɩ̀à bʋ̀rà tə mʋ̀ lagʋrɩ təntə mɛ yɩrɩ!
52 Càn wulə də aba, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə. Á lɩ borbiu tə, kʋ nə wàá kʋ pɩn cwəŋə aba, sə á ma súrí yənu mimii. Á tətə ba zwɩ, á ga kʋ cɩ̀gà lɩ̀à tə nə, ba nə pɩ̀à, sə ba zʋ».
53 Máŋá tə nə, Zwezi nə vìí kʋ bwálɩ́ tə nə, Yɩɩ nii yənu tɩ̀án tə də Farɩzɩan-ba tə lɩŋa yɩn tə zàn Zwezi yuu wa. Ba dàń zàn, ba bwe wá bwiə mama yoyirə yirə yuu wa, 54 sə ba ma kə cɩ́gá, ba twá ʋ nii sʋ̀ràn nə, ba ma ja wá.
* 11:1 Kʋ mʋ̀ Zwan təntə nə yɩ *Zwan-Batisə, ʋ nə li lɩ̀à nɩ́á wa, kʋ twá də Yɩɩ yɩrɩ. † 11:30 Ninivə yɩ tɩfarʋ, kʋ wa lɩ̀à tə yà yɩ cʋna lɩ̀à zənzən Yɩɩ yáá con. ‡ 11:30 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. § 11:38 Kʋ yɩ Zwifə-ba Yɩɩ nii, sə ba ba jɩ̀àn sɩ̀n, ba ga də́ wodiu.