14
Lɩ̀à vʋrʋ, sə ba gʋ Zwezi
(Matiə 26.1-5; Likə 22.1-2; Zwan 11.47-53)
1 Kʋ ga dɩan bələ, sə *Pakə cànà tə də́. Kʋ máŋá tə wa nə, *Zwifə-ba tə yàá də́ dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni. *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án yà pɩ̀à, sə ba tʋn yɩ́á swɩan, ba ja Zwezi ba gʋ. 2 Ba yà swɩ̀n də duən, ba wʋ́: «Nə wà mɛ, sə nə ja wá cànà tə máŋá wa, sə gurəgurə dàn ká zàn lalʋʋ tə tətəŋi wa».
Kan don lwá tɩralɩ nʋga Zwezi yuu wa
(Matiə 26.6-13; Likə 7.36-50; Zwan 12.1-8)
3 Zwezi yà wulə Betani nə, Simon tə, ʋ yà nə yɩ dayarʋ, dìə̀ wa. Máŋá tə wa, ʋ wulə ʋ də́, kan don zʋa. Ʋ yà jə pɩ̀ʋ̀ kapan kunkoli, ba nə boŋə ‹alɩbatɩrɩ›. Tɩralɩ nʋga yà wulə kʋ wa, kʋ yɩ ba fwa narədə paa tətə, yá kʋ kwənə də ga dáá. Ʋ lwə kunkoli tə, ʋ tì tɩralɩ nʋga tə ʋ lwá Zwezi yuu wa. 4 Kʋ wà ywánɩ́ yɩ kʋ pa lɩ̀à tə duən yà nə jə̀ə́ lá, yá ba dàń swɩ̀n duən con, ba wʋ́: «Tɩralɩ nʋga kʋ tə ka cʋ̀gʋ̀ tə ba də̀ń jə. 5 Ba yà wàá kʋ ba tì ba yə̀ cɩnɩa səbikʋlan* biətwa, ba pɩn səbiu tə zʋra nə». Ba lɩŋa dàń zàn zəni kan tə yuu wa. 6 Yá Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á yaga wá sənbwen. Bɛ̀eɛ̀e yɩrɩ nə á ma cʋ̀gà ʋ pùə́ nə? Kʋ tə, ʋ nə fwa ʋ pa nə, tə ziən. 7 Zʋra wulə də aba máŋá mama. Á wàá ba zəni á fwa máŋá tə, á nə swə. Yá à mʋ̀ ga bá ya də aba máŋá mama. 8 Ʋ fwa ʋ dɩ̀àn maŋa. Ʋ manwarɩ ʋ lwə́ tɩralɩ nʋga à yɩra nə, sə ʋ ma kwɛn tə, tə nə wá zʋ ləbəri wa yɩrɩ. 9 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Bwálɩ́ tə mama wa, ba nə wá swɩ̀n Yɩɩ sʋywáŋʋ́ tə lʋʋ mama wa, ba wá man kʋ tə, kan wà tə nə tʋn, sə ba ma lìí ʋ nə».
Zwidasə ken sírí, sə ʋ ja Zwezi ʋ pa ʋ dʋŋa nə
(Matiə 26.14-16; Likə 22.3-6)
10 Yisəkariyɔtə Zwidasə, Zwezi karbɩa fugə bələ tə wa lìù don, dàń vəli ʋ swɩ̀n *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə con də, ʋ mʋ̀ pɩ̀à, sə ʋ kə Zwezi ba jɩ̀àn wa. 11 Ba nə nì kʋ nətʋ, kʋ poli ba pùə́. Ba dàń ga swɩ̀n də, ba wá pa wá səbiu. Zwidasə dàń yà wulə ʋ pɩ̀à cwəŋə nəzəŋu, sə ʋ ma kə Zwezi ba jɩ̀àn wa.
Zwezi də ʋ karbɩa tə də́ Pakə cànà wodiu
(Matiə 26.17-25; Likə 22.7-13, 21-23; Zwan 13.21-30)
12 Kʋ yɩ cànà tə təntən dɩɩn tə nə, *Zwifə-ba nə də́ dipɛn tə, kʋ nə ba sabwarɩ kəni. Kʋ dɩɩn tə nə, ba yàá gʋ pabii, sə ba ma fwa *Pakə cànà wodiu.
Kʋ máŋá tə wa, Zwezi karbɩa tə bwe wá, ba wʋ́: «Yə̀n nə n pɩ̀à, sə nə va nə tanɩ Pakə cànà wodiu?» 13 Zwezi dàń ma tʋn ʋ karbɩa bələ, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á vələ *Zwerizalɛmə wa. Á wá jə́rí bɛɛ də ʋ zɩŋa nɩ́á kwàrá, sə á pú kʋ bɛɛ tə kwa. 14 Bwálɩ́ tə, ʋ nə zʋa, sə á swɩ̀n dìə̀ tə tíú con, á wʋ́: ‹Karnyɩna bwe, sə ʋ jə́n dìə̀ tə, ʋ də ʋ karbɩa tə nə wá də́ Pakə cànà wodiu ka wà tə, wa yə̀n?› 15 Ʋ dàń wá bɩrɩ aba dəyuu dìə̀ nəfarʋ don, də ba kwɛn ka də zɩla, tə nə mɛ. Mə lá nə á wá tanɩ nə cànà tə wodiu». 16 Ʋ karbɩa tə vəli tɩʋ tə wa, ba nɩ tə yìə̀n tə, ndə Zwezi yà nə man ʋ bɩrɩ ba nətʋ tə. Ba dàń ga tanɩ Pakə cànà wodiu tə lá nə.
17 Máŋá tə dədəni nə yí, Zwezi twi də ʋ karbɩa fugə bələ tə. 18 Máŋá tə, ba nə jə̀ń, ba wulə ba də́ tə, Zwezi swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: Á mʋ̀ lɩ̀à tə, á nə wulə á də́ də nə, á lìù don wá ja nə ʋ pa». 19 Ʋ karbɩa tə mɛ pwìí cʋ̀gʋ̀, yá ba dàń ga wulə wá, ba bwe duən də̀ń nə, ba wʋ́: «Kʋ ya à mʋ̀, naaa?» 20 Zwezi ma le ba, ʋ wʋ́: «Kʋ yɩ á mʋ̀ fugə bələ tə wa lìù don nə. Kʋ tíú də twá ʋ kuli ʋ dipɛn tə də nə zʋŋa nədʋ tə wa. 21 *Ləzwənə-Biu† wá tɩ, ndə kʋ nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nətʋ tə. Yá kʋ dàń wá yà càn kʋ pa lìù təntə nə, ʋ nə wá ja Ləzwənə-Biu tə ʋ pa. Ba yà nə wà kʋ bɛɛ tə lʋrɩ, kʋ yà kʋkwa».
Yuu-Tiu nimarʋ wodiu tə yoo
(Matiə 26.26-30; Likə 22.14-20, 39; 1 Korɛntə tɩ̀án 11.23-26; 10.16-17)
22 Máŋá tə wa, ba nə wulə ba də́, Zwezi tì dipɛn, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e kʋ yɩrɩ. Kʋ kwa nə, ʋ fʋa fʋa kʋ, ʋ pa ʋ karbɩa tə nə, ʋ ga swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á joŋə kʋ tə, kʋ yɩ à yɩra tə nə!» 23 Kʋ kwa nə, ʋ tì divɛn wùrú zʋŋa, ʋ kə Yɩɩ lɛ̀eɛ̀e ka yɩrɩ, ʋ ga tì ka ʋ pa ba. Ba mɛ nyʋa. 24 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Kʋ tə yɩ à mʋ̀ jana nə. Jana təntə nə bɩrɩ á də Yɩɩ *nimarʋ tə. Jana təntə nə wá nan, lɩ̀à zənzən yɩrɩ. 25 Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ á con: À kʋ́ʋ̀ bá nyʋ divɛn kʋ tə, kʋ ja vələ dɩɩn tə, à nə kʋ́ʋ̀ wá nyʋ kʋ Yɩɩ *sàń nə».
26 Kʋ kwa nə, ba nun cànà tə nuŋi, ba ga zàn ba va paan tə yuu wa, ba nə boŋə ‹*oliviye tɩ̀án paan›.
Zwezi bɩrɩ də, Piyɛrə wá swɩ̀n də, ʋ yə̀rì wá
(Matiə 26.31-35; Likə 22.31-34; Zwan 13.36-38)
27 Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á mama wá vɩ nə á dʋgʋ. Kʋ pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa, kʋ wʋ́: ‹À wá gʋ payɩrʋ tə, pee tə wá laga duən yáá nə›. 28 Yá máŋá tə wa, à nə wá pìí à bwin à nan, kʋ kwa nə, à wá va à dɩ̀àn aba Galile nagwanaa wa». 29 Piyɛrə ma swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Lɩ̀à mama nə swə ba vɩ mʋ́ ba dʋgʋ, à mʋ̀ bá mʋ́ vɩ à dʋgʋ». 30 Zwezi ma le wá, ʋ wʋ́: «Cɩ́gá mama, à mʋ̀ nə swɩ̀n kʋ n con: Zə̀n tɩtɩn kʋ tə tətə mama, də cəbɩʋ tə wà kwi nɛɛ bələ, n wá tɛn nɛɛ batwa də, n yə̀rì nə». 31 Piyɛrə ma kwɛn ʋ swɩ̀n ʋ kə yɩɩ nə, ʋ wʋ́: «À bá swɩ̀n mama də, à yə̀rì mʋ́, də kʋ nə swə kʋ yɩ, à wá tɩ də mʋ́». Ʋ karbɩa tə duən tə də swɩ̀n kʋ mʋ̀ yoo nədʋ təntə.
Zwezi jʋn Yɩɩ Zwesemane nə
(Matiə 26.36-46; Likə 22.39-46; Zwan 18.1)
32 Kʋ kwa nə, Zwezi də ʋ karbɩa tə dàń vəli ba yí bwálɩ́ tə, ba nə boŋə ‹Zwesemane›. Zwezi swɩ̀n ʋ karbɩa tə con, ʋ wʋ́: «Á jənə yəbə, də à vələ yáá, sə à jʋn Yɩɩ». 33 Ʋ jɩn Piyɛrə də Zwakə də Zwan, ʋ ja va yáá. Yá fən də pucʋnɩ wulə tə zwɩ wá. 34 Ʋ dàń ma swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Tɩan pucʋnɩ súə́ nə. Á jənə yəbə, á dànà ká dwɛ̀e!» 35 Ʋ dàń ma va yáá mancɩn, ʋ tʋ tɩa ʋ yáá yuu, ʋ ga lòrì Yɩɩ, ʋ wʋ́: «Kʋ yà nə wàá, sə càn máŋá kʋ tə va yɩŋʋna kʋ yá nə». 36 Ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Baba, à nyɩna, wiən tə mɛ wàá tə tʋŋa n con nə. Pa, sə yacara tətə twiən tə yá nə. Yá kʋ nə tà, sə kʋ tʋn, ndə à mʋ̀ nə pɩ̀à nətʋ, kʋ yɩ, sə kʋ tʋn ndə n mʋ̀ nə nə pɩ̀à nətʋ tə».
37 Kʋ kwa nə, ʋ pìí ʋ bà ʋ karbɩa batwa tə con, də ba dwɛ̀e. Ʋ ma bwe Piyɛrə, ʋ wʋ́: «Simon, n dwɛ̀e naaa? N wà wànɩ́ n súrí n yɩ́á, n dɩ̀àn nə lugu nədʋ də tətə? 38 Á súrə́ á yɩ́á, á ga lòrì Yɩɩ, sə ʋ san aba, sə *Sɩtana dàn ká wànɩ́ aba, ʋ də́də́n, sə ʋ yigu, ʋ pa á tʋn yokʋkwɩʋn. Ləzwənə pubʋŋa mʋ̀ yàá pɩ̀à, sə kʋ fwa zəni, yá ʋ yɩra ga ba dɩ̀àn jə kʋ fwa kʋ».
39 Ʋ kʋ́ʋ̀ lɛ ʋ va yɩŋʋna, ʋ lòrì Yɩɩ, ʋ tə ga bwé tə sʋ̀ràn təntə tətə. 40 Ʋ ga kʋ́ʋ̀ pìí ʋ bà ʋ karbɩa tə con. Ʋ kʋ́ʋ̀ yí də ba dwɛ̀e, ba wàrɩ̀ ba yɩ́á ba súrí dwɩan tə yɩrɩ. Ba yà kʋ́ʋ̀ yə̀rì yoo tə, ba nə wá swɩ̀n ʋ con. 41 Ʋ nə pìí ʋ bà kʋ batwa tə nə, ʋ swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á tə yɩ á tə́gə́ á dwɛ̀e? Kʋ mɛ nətʋ! Máŋá yí. Á nəŋə, ba wá ja *Ləzwənə-Biu‡, ba kə cʋna lɩ̀à tə jɩ̀àn wa. 42 Á zaŋa yɩɩ nə, nə virə! Á nəŋə, bɛɛ tə nə wá ja nə ʋ pa, tə bwələ yəbə».
Zwezi janʋ tə yoo
(Matiə 26.47-56; Likə 22.47-53; Zwan 18.2-12)
43 Zwezi yà tə wulə ʋ swɩ̀n, lala də Zwidasə yí. Ʋ də yà yɩ ʋ karbɩa fugə bələ tə wa lìù don. Lalʋʋ yà wulə ʋ kwa də ba jɩ̀àn lagʋrɩ sɩ̀án də dangwələn. Ba yɩ *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án, də ba *nəkwɩna tə yà nə tʋn ba. 44 Zwidasə, bɛɛ tə nə wá ja Zwezi ʋ pa tə, bɩrɩ lɩ̀à tə nətʋ tə, ʋ yà nə wá fwa: «Bɛɛ tə, à nə wá ja à kʋkwalɩ§ tə, mə ʋ mʋ̀ nə, á nə pɩ̀à. Á jana wá, á cɩa ʋ nə zəni». 45 Máŋá tə Zwidasə nə yí, lala də ʋ fàrʋ́ ʋ yí Zwezi yɩra, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Karnyɩna!» Ʋ dàń ga kʋkwalɩ wá. 46 Ba duən tə dàń ma ja Zwezi.
47 Yá karbɩa tə yà nə wulə lá tə wa lìù don cʋrɩ ʋ lagʋrɩ sɩ̀ʋ́, ʋ ma za Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə tʋ̀tʋ̀nʋ̀ zɩɩn ʋ gwəŋə. 48 Zwezi swɩ̀n ba con, ʋ wʋ́: «Á twi də lagʋrɩ sɩ̀án də dangwələn, sə á ma ja nə, ndə à yɩ ŋwɩ̀àn tə, à nə gwɩ lɩ̀à. 49 Dɩɩn mama, à yà wulə də aba, à yà kàrɩ̀ lɩ̀à *Zwifə-ba Yɩɩ *dìə̀ tə wa, á ga wà nə jɩn. Yá kʋ tə dàń tʋn, sə kʋ tə nə pʋ́pʋ́nɩ́ Yɩɩ sagɩ tə wa nii ma sú». 50 Ʋ karbɩa tə mɛ dàń yá wá, ba ga dəri. 51 Balandʋrʋ don yà púə́ Zwezi kwa. Ganyaʋ cɩcɩ nə ʋ yà bɩbarɩ. Lɩ̀à tə yà pɩ̀à, sə ba ja wá, 52 yá ʋ pɩ̀rʋ́ ʋ jon, ʋ dʋgʋ ganyaʋ tə, ʋ ga dəri də ʋ yaswələ.
Zwezi wulə Zwifə-ba yun tɩ̀án tə, ba nə bʋ̀rɩ̀ bʋ̀rà yáá con
(Matiə 26.57-68; Likə 22.54-55, 63-71; Zwan 18.12-14, 19-24)
53 Lɩ̀à tə jɩn Zwezi, ba ja va *Zwifə-ba Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə sàń. Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də Zwifə-ba *nəkwɩna tə, də Yɩɩ nii *yənu tɩ̀án tə yà kun kʋ bwálɩ́ təntə nə. 54 Piyɛrə yà púə́ Zwezi kwa yɩŋʋna. Ʋ zʋa Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dəwoo wa. Ʋ jə̀ə́ lantə də Yɩɩ *dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə, ʋ ywèrì mən.
55 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án tə, də yun tɩ̀án tə duən mama, ba nə bʋ̀rɩ̀ *bʋ̀rà tə, yà pɩ̀à yoo, sə ba kə Zwezi yuu wa. Ba yà pɩ̀à, sə ba gʋ wá, yá ba ba yoo mama na. 56 Lɩ̀à nə dáá yà kʋnɩ kʋnkʋn ba kəni Zwezi nii nə, yá ba níə́ yà ba duən twá. 57 Ba duən dàń ma zàn ba kʋna kʋnkʋn tə tə, ba kə ʋ nii nə, ba wʋ́: 58 «Nə nì də, ʋ swɩ̀n, ʋ wʋ́: ‹À wá mà Zwifə-ba Yɩɩ dìə̀ ka tə, lɩ̀à nə lwə̀. Dɩan batwa nii nə, à wá lwà ka don, ka nə bá yà ləzoni nə lwə̀›.» 59 Yá də kʋ mʋ̀ yoo təntə mɛ, ba níə́ yà tə ba duən twá.
60 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dàń ma zàn lɩ̀à tə mɛ yáá nə, ʋ bwe Zwezi, ʋ wʋ́: «N ba yoo le, naaa? Bɛ̀eɛ̀e nə lɩ̀à ba tə swɩ̀n, ba kəni n yuu wa?» 61 Yá Zwezi púə́ ʋ nii, ʋ ga ba yoo swɩ̀n. Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə kʋ́ʋ̀ bwe wá, ʋ wʋ́: «N yɩ *Kərisə tə, ʋ nə yɩ Yɩɩ tə, ba nə bwɩ, ʋ nə bìú naaa?» 62 Zwezi ma le, ʋ wʋ́: «À mʋ̀ nə yɩ wá. Á ga wá na *Ləzwənə-Biu*, də ʋ jə̀ə́ Yɩɩ tə, ʋ nə wulə tə mɛ yuu wa, jɩzən† nə. Á wá na wá də ʋ naŋa lanworu bakwan tə wa, ʋ bɩ̀àn».
63 Yɩɩ joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə dàń ma cɩrʋ ʋ gànʋ̀ də lɩŋa, ʋ ga swɩ̀n, ʋ wʋ́: «Nə kʋ́ʋ̀ ba lɩ̀à pɩ̀à, sə ba bɩrɩ nəba yoo don. 64 Á nì, ʋ nə swɩ̀n ʋ twɩn Yɩɩ nətʋ. Bɛ̀eɛ̀e nə á bʋŋa kʋ yuu wa?» Ba mɛ dàń ma swɩ̀n də, ʋ mɛ, sə ba bʋ̀rɩ̀ ʋ bʋ̀rà, sə ba gʋ wá. 65 Ba duən dàń ga pi mɩmɩan ba lwá Zwezi yuu wa. Ba pú ʋ yɩ́á nə, ba mà wá də jɩgungulə, yá ba ga swɩ̀n ʋ con, ba wʋ́: «Lwarɩ lìù tə nə fwa mʋ́ kʋ tə!» Yɩɩ dìə̀ lɩ̀à tə nə cɩ̀ ka nə tə jɩn Zwezi, ba farʋ ʋ pɩpara nə.
Piyɛrə swɩ̀n də, ʋ yə̀rì Zwezi
(Matiə 26.69-75; Likə 22.56-62; Zwan 18.15-18, 25-27)
66 Piyɛrə yà tə nə wulə dəwoo tə wa, də nə̀ń Yɩɩ *joŋwana yun tɩ̀án nəkwɩa tə tʋtʋnbʋa nə ʋ yí. 67 Ʋ nɩ Piyɛrə, də ʋ wulə ʋ ywèrì mən tə, ʋ ywàń wá zəni, ʋ ga swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «N mʋ̀, n də yà wulə də *Nazarɛtə Zwezi tə». 68 Yá Piyɛrə dàń tɛn, ʋ wʋ́: «À yə̀rì kʋ tə, n nə wulə n swɩ̀n tə, à ba kʋ də̀ń nə̀ń». Ʋ nə zàn ʋ nan dəwoo tə wa, ʋ zʋ kwələ wa, cəbɩʋ nə kʋ kwi.
69 Yá tʋtʋnbʋa tə nə nɩ wá kʋ́ʋ̀ zàn ʋ swɩ̀n lɩ̀à tə, yà nə wulə lá tə con, ʋ wʋ́: «Bɛɛ wà tə yɩ ba wa lìù don». Piyɛrə ma kʋ́ʋ̀ tɛn kʋ. 70 Kʋ fwa mɛ̀e, də lɩ̀à tə, ba nə wulə lá, tə kʋ́ʋ̀ swɩ̀n Piyɛrə con, ba wʋ́: «N də cɩ́gá yɩ ba wa lìù don, n də nə yɩ Galile tíú tə yɩrɩ». 71 Piyɛrə dàń ma dù, ʋ wʋ́: «Sə Yɩɩ cʋ̀gʋ̀ nə, də à nə kʋnɩ. À dùə̀ də, à yə̀rì bɛɛ tə, á nə swɩ̀n ʋ yoo». 72 Kʋ máŋá tə nə, də cəbɩʋ tə kʋ́ʋ̀ kwi nɛɛ bələ nii nə. Piyɛrə dàń ma lìí kʋ tə, Zwezi yà nə swɩ̀n ʋ con, ʋ wʋ́: «Də cəbɩʋ tə nə wà kwi nɛɛ bələ, n wá tɛn nɛɛ batwa də, n yə̀rì nə». Ʋ dàń ma wulə ʋ kwi.
* 14:5 Cɩnɩa səbikʋlʋ nədʋ yɩ yɩtʋrɩ nədʋ tʋtʋŋɩ ŋwɩ́rán. † 14:21 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. ‡ 14:41 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. § 14:44 Kʋ nətʋ tə yɩ *Zwifə-ba yofwamɩʋn, də ba nə jə́rí duən, nə à yə̀ə́ də ba nə vəli duən sàń, sə ba na duən. * 14:62 Zwezi yɩ ʋ tətə yoo nə ʋ swɩ̀n. † 14:62 Ka jə̀ń pɩ̀ʋ́ jɩzən vàn nə yɩ dun bwálɩ́.