Nombia kpaakpaa ŋan Gyɔn be ŋmarase nɛ
Gyɔn
1
Wurubuarɛ nombii keŋ kɛɛ fa nyeedoŋ
1 Lee kewalaŋ keŋ pɛna Wurubuarɛ ke yɛɛ kpene kamasɛ na, ŋon bɛɛ baake e nyi Wurubuarɛ nombii ŋon nɛ wulaa ɔ kyaa. Na ŋon na Wurubuarɛ kyaa la, te ŋon yɛna Wurubuarɛ. 2 Ŋon na Wurubuarɛ kyaa la leenaŋ kewalaŋ kenaŋ man. 3 Ɔ dɔɔ te Wurubuarɛ tɛɛwɔ yɛɛ kpene kamasɛ, te Wurubuarɛ ta lee ɔ wɔle yɛɛ kolo na kolo ya. 4 Wurubuarɛ nombii kei ne faa na nyeedoŋ, te nyeedoŋ kenaŋ yɛna keŋmaŋee keŋ ne gyuusu balaŋ sia na baa naa Wurubuarɛ gbɛɛ. 5 Keŋmaŋee kenaŋ ne ŋmaŋee ditiŋtɛɛ man, mɔna ditiŋtɛɛ keŋ bɛɛ tale di ke dɔɔ ya.
6 Debaŋ daale liiwɔ na Wurubuarɛ kpila ɔ kpilale ŋolo ŋon bɛɛ baake e nyi Gyɔn. 7 Ŋon kɔŋala ɔ kaa di adansɛɛ lee keŋmaŋee keŋ wose man fa balaŋ, na balaŋ pou kenyiŋ ta ɔ dɔɔ lɛɛ keŋmaŋee keŋ di. 8 Na ŋon Gyɔn gbagba yɛna keŋmaŋee keŋ ya, mɔna ɔ kɔŋae kaa di adansɛɛ lee keŋmaŋee keŋ wose man. 9 Ŋon bɛɛ baake e keŋmaŋee gbagba keŋ nɛ waa kɔŋ tɛɛle kei dɔɔ, na ɔ kaa ŋmaŋee fa walaŋ kamasɛ. 10 Keŋmaŋee kenaŋ kaa kyaawɔ tɛɛle kei dɔɔ. Ɔ dɔɔ te Wurubuarɛ tɛɛwɔ yɛɛ kpene kamasɛ tɛɛle kei dɔɔ, mɔna tɛɛle kei dɔɔ balaŋ ta gyeŋ e ya. 11 Ɔ kɔŋawɔ ŋon gbagba ɔ balaŋ gyaŋ, mɔna ɔ balaŋ te lɛɛ e ya. 12 Mɔna balaŋ baŋ pou bɔɔ lɛɛ e te bɔɔ lɛɛ di nɛ, ɔ faa wɔ gbɛɛ te ba bese Wurubuarɛ bia. 13 Ba te yɛɛ Wurubuarɛ bia ŋgba mena keŋ alo na baale na lola bia ba kegyae man nɛ ya. Mɔna Wurubuarɛ gbagba kegyaebii man te ɔ lese wɔ nyi baa yɛɛ ɔ bia.
14 Ŋon bɛɛ baake e nyi Wurubuarɛ nombii nɛ, kaa bese deniwalaŋ te ɔ kaa kyaawɔ de man weeya akalansɛɛ ŋaale. De naa ɔ gyoorobiiri keŋ nawolo nyi ŋon waageŋ yɛna ɔ kya Wurubuarɛ bu dokoloŋ ŋon nɛ. Ɔ man te Wurubuarɛ bɛrɛɛ na anokoare keŋ doo.
15 Gyɔn dii adansɛɛ lee ɔ wose man. Ɔ fae yeesa yako nyi, “Walaŋ kei wose man nombia yaa me wulaa yako ŋon nyiaa, ‘Walaŋ ŋon ɔ dɔŋ me wɔle ɔ ne kɔŋ nɛ ɔ kela maŋ, nawolo nyi ɔ wulaa ɔ kyaa pɛte ba lola maŋ.’ ” 16 Lee ɔ bɛrɛɛ keŋ be wulu ɔ man nɛ dɔɔ, te ɔ ne hiraa daa agbaatee agbaatee. 17 Mosesi dɔɔ te Wurubuarɛ tɛɛwɔ mo mmaraase ŋan fa daa, mɔna Yesu Kristo dɔɔ te ɔ tɛɛwɔ wola daa ɔ bɛrɛɛ na wa anokoare keŋ. 18 Ŋolo na ŋolo te naa ta Wurubuarɛ na ɔ sia ya, mɔna Wurubuarɛ bu dokoloŋ kooŋ ŋon loŋ bɛɛ lam ŋon na ɔ kya nsana ya nɛ, kaa lesena Wurubuarɛ dinɔɔ wola daa.
Gyɔn Wurubuarɛ loŋsɔɔre ŋon kekolosi Wurubuarɛ nombia
Mateo 3:1-12; Maake 1:1-8; Luka 3:1-18
19 Gyudatena kegyiise baŋ be kyaa Gyerusalɛm donɔɔ man nɛ, kpila Wurubuarɛ saese na Lewitena baale nyi be kaa bɔɔse Gyɔn nyiaa, “Nyaŋ yɛna amɔte?” Gyɔn ta beo wɔ ya. 20 Mɔna ɔ torowɔ yako wɔ nyiaa, “Na maŋ yɛna nyeelɛɛre ŋon Wurubuarɛ be yako see nyi waa kɔŋ nɛ ya.” 21 Keŋte be bɔɔse e nyiaa, “Kenaŋ na nyaŋ yɛna amɔte? Nyaŋ yɛna Elaegya?” Keŋte ɔ tiranɔɔ fa wɔ nyi, “Koa, na maŋ yɛna Elaegya ya.” Ba besewɔ bɔɔse e nyiaa, “Nyaŋ yɛna Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyɔɔre ŋon dɛɛ daa nɛ?” Keŋte Gyɔn tiranɔɔ fa wɔ nyi “Koa, na maŋ ya.”
22 Keŋte be bɔɔse e nyi “Te kenaŋ na nyaŋ yɛna amɔte? Yako daa nombii dokoloŋ na dee nyiŋ gyu ke yako baŋ bɔɔ kpila daa nɛ. Sena te n ne yako lee nyaŋ gbagba n wose man?” 23 Botɔɔ te Gyɔn moo nɔɔwoya ŋan Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyɔɔre Yesaya be yako see nɛ tiranɔɔ fa wɔ nyiaa, “Maŋ yɛna woya ŋan ne fae yeesa depampaa dinaa keŋ man nɛ nyiaa, Ɛ tenee de Gbeŋgyoo Wurubuarɛ gbɛɛ see e na ɔ kaa ta ke dɔɔ.” 24 Balaŋ baŋ bɔɔ kpili gyu Gyɔn gyaŋ nɛ, man baale yɛɛ Farasiitenawɔ, 25 keŋte be bɔɔse Gyɔn nyiaa, “Akpaa na nyaŋ yɛna nyeelɛɛre ŋon Wurubuarɛ be yako see nyi waa kɔŋ nɛ ya, yaa Elaegya yaa Wurubuarɛ dekpeŋkpeŋgyɔɔre ŋon ya na, woŋ dɔɔ te n ne sɔ balaŋ Wurubuarɛ loŋ?” 26 Botɔɔ te Gyɔn tiranɔɔ fa wɔ nyiaa, “Maŋ dɔɔ loŋ yakaa te me dana mɛɛ sɔ balaŋ Wurubuarɛ loŋ, mɔna ŋolo kyaa ɛ man keŋ ɛ ba gyeŋ e ya. 27 Ŋon yɛna walaŋ ŋon ɔ dɔŋ me wɔle ɔ ne kɔŋ, keŋ ma te kaboe gba nyi maa buŋ booli ɔ nkyokota ŋmeeseŋ koraŋ gba ya.” 28 Nombia kɛŋa pou kɔŋae Gyɔɔdan boo diŋgyiŋ donɔɔ keŋ bɛɛ baake ke Bɛtani nɛ man, botɔɔ keŋ Gyɔn ne sɔ balaŋ Wurubuarɛ loŋ nɛ.
29 Tɛɛ kena nɛ, Gyɔn naa Yesu ne kɔŋ ɔ gyaŋ te ɔ yakowɔ lee Yesu wose man nyiaa, “Ɛ kɛɛ Wurubuarɛ nambu ŋon. Ŋon na lesena balaŋ lee be dukum man. 30 Kei yɛna walaŋ ŋon mɔɔ wulaa yako ŋon ɔ wose man nombia nyiaa, ‘Walaŋ ŋon ɔ dɔŋ me wɔle ɔ ne kɔŋ nɛ ɔ kela maŋ. Nawolo nyi ɔ wulaa ɔ kyaa pɛte ba lola maŋ.’ 31 Nafɔ na maŋ gbagba ba gyeŋ e ya, mɔna ŋon dɔɔ te Wurubuarɛ kpila maŋ nyi me kaa sɔ balaŋ Wurubuarɛ loŋ, na maa lese e debɔɔ wola Iseraetena na baa nyiŋ gyeŋ e.” 32 Keŋte Gyɔn dii adansɛɛ nyiaa, “Me naa Wurubuarɛ feliŋ ŋon moo duwuluŋ dinɔɔ tisi lee adido kaa kyaa ɔ dɔɔ. 33 Nafɔ maŋ gbagba ba gyeŋ e ya, mɔna Wurubuarɛ ŋon ɔ be kpila maŋ nyi me kaa mo loŋ sɔ balaŋ Wurubuarɛ loŋ nɛ yako na maŋ nyiaa, ‘Walaŋ ŋon n naa Wurubuarɛ feliŋ ŋon de tisi kaa kyaa ɔ dɔɔ nɛ, ŋon ne gyaela waa mo Wurubuarɛ feliŋ ŋon sɔ balaŋ Wurubuarɛ loŋ.’ 34 Ma te naa te mee di adansɛɛ nyiaa, ŋon yɛna Wurubuarɛ bu ŋon.”
Yesu kpilala gyaŋgba nyibaŋ baŋ
35 Tɛɛ kena nɛ, Gyɔn na ɔ kaseela bala besewɔ gyu boo keŋ nɔɔman. 36 Keŋte Gyɔn naa Yesu ne lam. Ɔ kena e nɛ te ɔ yakowɔ nyiaa, “Ɛ kɛɛ Wurubuarɛ nambu ŋon!” 37 Gyɔn kaseela bala baŋ kenyii Gyɔn nɔɔwoya kɛŋa nɛ, be tinaa Gyɔn yela gyu ke sila Yesu. 38 Yesu gɛɛsewɔ kɛɛ na te ɔ naa wɔ keŋte ɔ bɔɔse wɔ nyiaa, “Woŋ yaa ɛ ne gyae?” Botɔɔ te baŋ mɔ bɔɔse e nyiaa, “De Gbeŋgyoo, aleŋ te n kyaa?” 39 Keŋte Yesu tiranɔɔ fa wɔ nyiaa, “Ɛ kɔŋ na ɛ kaa kɛɛ.” Mena dɔɔ be gyuuwɔ kena botɔɔ keŋ ɔ kyaa. Debaŋ kenaŋ na te gyɔ balinɔɔ debaŋ anaara te be kyaawɔ ɔ gyaŋ wee kenaŋ pou. 40 Balaŋ bala baŋ bɔɔ nyii Gyɔn nɔɔwoya te bɔɔ sila Yesu nɛ, be man ŋolo yɛna Simɔn Pita ɔ naabu Anderiase. 41 Kpene keŋ Anderiase be taŋgbɛɛ yɛɛ yɛna nyi, ɔ gyuuwɔ ke kɛo ɔ kegyia Simɔn te ɔ yako e nyiaa, “Da te naa Mesaya ŋon, nyeelɛɛre ŋon Wurubuarɛ be yako see nyi waa kɔŋ nɛ.” 42 Keŋte Anderiase moo Simɔn kɔŋ Yesu gyaŋ. Yesu kena Simɔn nɛ ɔ kɛɛ e yididi te ɔ yako e nyiaa, “Me gyeŋ nyi nyaŋ yɛna Gyɔn bu Simɔn ŋon. Baa baake neŋ nyi Kefase yaa Pita.” Ka asɛɛ yɛna nyi boe.
Yesu kebaake Filipo na Natanɛle
43 Tɛɛ kena nɛ, Yesu yɛɛ wa agyueŋ nyi waa gyu Galelia tɛɛle man. Keŋte ɔ naa Filipo te ɔ yako e nyiaa, “Kaa sila maŋ.” 44 Filipo lee donɔɔ keŋ bɛɛ baake ke Bɛtesaida nɛ man. Donɔɔ kenaŋ man mɔ te Anderiase na Pita mɔ leewɔ. 45 Filipo mɔ naa Natanɛle te ɔ yako e nyiaa, “Da te naa walaŋ ŋon Mosesi be ŋmarase ɔ wose man nombia do mmaraa tɔne keŋ man, te Wurubuarɛ akpeŋkpeŋgyɔɔra baŋ mɔ be ŋmarase ɔ wose man nombia nɛ. Bɛɛ baake e nyi Yesu. Ŋon yɛna Yesu, Gyosɛfo bu ŋon ɔ ba lee Nasarɛte nɛ.” 46 Keŋte Natanɛle bɔɔse e nyiaa, “Nasarɛte ya? Kolo kpaakpaa daale gyae ke tale lee botɔɔ?” Keŋte Filipo yako e nyiaa, “Nyaŋ kɔŋ na n kaa kɛɛ.” 47 Yesu kena Natanɛle ne kɔŋ ɔ gyaŋ nɛ ɔ kolosiwɔ lee ɔ wose man nyiaa, “Ɛ kɛɛ, Iserae baale gbagba yaa kei keŋ dekara be doo ɔ man ya.” 48 Botɔɔ te Natanɛle bɔɔse e nyiaa, “Sena te n yɛɛwɔ gyeŋ maŋ?” Keŋte Yesu tiranɔɔ fa e nyi, “Me wulaa naa neŋ fiigi daŋ keŋ tɛɛ pɛte Filipo baake neŋ.” 49 Keŋte Natanɛle torowɔ yako nyiaa, “De Gbeŋgyoo, nyaŋ yɛna Wurubuarɛ bu ŋon! Nyaŋ yɛna Iseraetena gyoo ŋon!” 50 Keŋte Yesu yako e nyiaa, “Keŋ mɔ yako neŋ nyi me naa neŋ fiigi daŋ keŋ tɛɛ dɔɔ te n ne lɛɛ maŋ di? N kena nombia dinaana ŋan kela kɛŋa.” 51 Keŋte Yesu besewɔ yako wɔ nyiaa, “Mɛɛ yako ŋon ɛ ke nyii nyiaa, ɛ kena ŋgba adido ta toro na Wurubuarɛ kpilala baŋ na gyem tisi maŋ Deniwalaŋ Bu ŋon dɔɔ.”