11
Lasarose yeŋ
1 Balee ŋolo kyaawɔ Bɛtani donɔɔ man keŋ bɛɛ baake e nyi Lasarose. Bɛtani donɔɔ kenaŋ man te Mɛɛre na ɔ kɔɔ Maata leewɔ. 2 Mɛɛre kei yɛna walaŋ ŋon ɔ be toosi nuŋ ofoŋofoŋ woli Yesu nawɔɔ, te ɔ ba mo ɔ nyeenyɔɔse feefo ŋa nɛ. Ɔ ŋmɛɛtee yɛna Lasarose ŋon ɔ na wee nɛ. 3 Mena dɔɔ Mɛɛre na Maata doo Yesu tiila nyiaa, “De Gbeŋgyoo, n gyoo ŋon loŋ bɛɛ lam ɛmɛɛ na e nsana ya nɛ na wee.”
4 Yesu kenyii tiila keŋ nɛ ɔ yakowɔ nyiaa, “Kawee kei te yɛɛ kawee keŋ gyae ka ko Lasarose ya. Mɔna ke gyae ke yela balaŋ kena Wurubuarɛ gyoorobiiri na ka ke yela baa lese maŋ Wurubuarɛ bu ŋon mɔ yele.” 5 Na Yesu ne gyae Maata na ɔ naabu Mɛɛre na Lasarose nombia. 6 Mɔna ɔ kenyii nyi Lasarose na wee nɛ, ɔ besewɔ di weeya ala botɔɔ keŋ ɔ kyaa nɛ.
7 Kenaŋ wɔle nɛ ɔ yako ɔ kaseela baŋ nyiaa, “Ɛ fa dɛɛ bese gyu Gyudia tɛɛle man bela.” 8 Botɔɔ te ɔ kaseela baŋ yako e nyiaa, “De Gbeŋgyoo, weeya akalansɛɛ ŋaale yaa ŋgba Gyudatena be yele baa fuŋii neŋ boya nɛ. Woŋ dɔɔ te n ne gyae n ka bese gyu botɔɔ bela?” 9 Keŋte Yesu tiranɔɔ fa wɔ nyiaa, “Wee kamasɛ dana ke nelim na ka weese. Akpaa ŋolo dɔŋɛɛ weeseteŋteŋ nɛ, ɔ bɛɛ gyɔ ɔ nae ya nawolo nyi weese kyaa. 10 Mɔna nyi akpaa ɔ dɔŋɛɛ ditiŋtɛɛ man na ɔ ne gyɔ ɔ nae, nawolo nyi keŋmaŋee be kyaa na waa naa ya.” 11 Kei wɔle na Yesu besewɔ yako wɔ nyiaa, “De gyoo Lasarose te doo dosoroŋ mɔna maa gyu na me kaa gyuusu e.” 12 Botɔɔ te ɔ kaseela baŋ tiranɔɔ nyiaa, “De Gbeŋgyoo, akpaa ɔ doe na ɔ kawee keŋ gyae ke taŋ.” 13 Na Lasarose yeŋ nombia yaa Yesu ne yako, mɔna ɔ kaseela baŋ na gyueŋ bo nyi dosoroŋ gbagba yaa Lasarose doowɔ. 14 Botɔɔ te Yesu torowɔ yako wɔ nyiaa, “Lasarose ta yem, 15 mɔna lee ɛmɛɛ dɔɔ dana maŋ gyoŋ nyi mɔɔ kyaa botɔɔ pɛte ɔ yeŋawɔ ya, na ɛ kenyiŋ lɛɛ maŋ di. Ɛ fa dee gyu ɔ gyaŋ.” 16 Mena dɔɔ ɔ kaseela baŋ man ŋolo ŋon bɛɛ baake e Tomase yaa Ata nɛ yako ɔ tebia kaseela akaŋ baŋ nyiaa, “Ɛ fa de popou ke sila da wolale ŋon gyu. Nyi yɛɛ yeŋ ke na, de popou ka yeŋ kpu na e.”
17 Yesu ke gyu ka gyoo Bɛtani donɔɔ man nɛ, be yako e nyiaa be kewuu Lasarose weeya anaarate kenaŋ. 18 Bɛtani yɛɛ donɔɔ keŋ ka benaa na Gyerusalɛm donɔɔ. Ke lem gyae ke yɛɛ ŋgba gbɛɛkemaase atooro nɛ. 19 Na Gyudatena burum te kɔŋ Maata na Mɛɛre gyaŋ be kaa gyam wɔ lee be ŋmɛɛtee ŋon yeŋ man. 20 Maata ke nyii nyi Yesu ne kɔŋ nɛ, ɔ leewɔ gyu ke gyaŋee na e. Na Mɛɛre dɔɔ ŋon kyaa dekpaŋalaŋ man. 21 Maata ke gyu ke tuŋ Yesu nɛ ɔ yako e nyiaa, “Me Gbeŋgyoo, nyi akpaa nyeŋ kyaa kɛbo na nafɔ me ŋmɛɛtee deŋ ta yem ya! 22 Mɔna ma gyeŋ nyi debokeiman koraŋ nɛ, kpene kamasɛ keŋ n bɔɔse Wurubuarɛ na waa yɛɛ fa neŋ.” 23 Keŋte Yesu yako e nyiaa, “N ŋmɛɛtee ŋon waa bese foŋ na waa nyiŋ nyeedoŋ bela.” 24 Te Maata yako e nyiaa, “Ayi ma gyeŋ nyi wee ɔtomante keŋ woya pou baa foŋ lee yeŋ man nɛ, ŋon mɔ waa foŋ.” 25 Keŋte Yesu yako e bela nyiaa, “Maŋ yɛna walaŋ ɔ ne gyuusu balaŋ lee yeŋ man te be nyiŋ nyeedoŋ. Walaŋ kamasɛ ŋon waa lɛɛ maŋ di na, nyi ɔ yem koraŋ na waa bese nyiŋ nyeedoŋ, 26 te walaŋ kamasɛ ŋon ɔ kyaa te ɔ lɛɛ maŋ di na, ɔ be gyae wa yeŋ leki ya.” Keŋte Yesu bɔɔse Maata nyiaa, “N ne lɛɛ nombia kɛŋa di?” 27 Te Maata sɛɛ e nyiaa, “Ayi me Gbeŋgyoo, mɛɛ lɛɛ di nyi nyaŋ yɛna nyeelɛɛre, Wurubuarɛ bu ŋon dɛɛ daa nyi waa kɔŋ tɛɛle kei dɔɔ nɛ.”
Yesu kewii
28 Maata kekolosi nombia kɛŋa taŋ nɛ, ɔ besewɔ gyu dekpaŋalaŋ man ke baake ɔ naabu Mɛɛre lee yenaŋ te ɔ yako e nyiaa, “De Gbeŋgyoo ŋon te kɔŋ te ɔ kpa nya kɔŋ.” 29 Mɛɛre kenyii mena nɛ, ɔ korowɔ bileŋ gyu ke gyaŋee na e. 30 Debaŋ kenaŋ na Yesu ta gyoo ta donɔɔ keŋ man ya. Na ɔ sɛɛ ɔ kyaa botɔɔ keŋ Maata be gyu ke tuŋ e nɛ. 31 Debaŋ kenaŋ mɔ na, Gyudatena te kɔŋ dekpaŋalaŋ keŋ man bee kolosi do Mɛɛre. Ba kena ŋgba Mɛɛre ba koro karatetee dokoloŋ lee ɔ ne gyu nɛ, na baŋ gyeŋ nyi ɔ ne gyu baa ɔ ŋmɛɛtee Lasarose yebɔɔ keŋ tɛɛ ɔ kaa wii. Mena dɔɔ baŋ mɔ korowɔ sila e.
32 Mɛɛre ke gyu kelii botɔɔ keŋ Yesu kyaa nɛ te ɔ tisiwɔ buŋ Yesu nawɔɔ tɛɛ te ɔ yako e nyiaa, “Me Gbeŋgyoo, nyeŋ kyaa kɛbo na nafɔ me ŋmɛɛtee deŋ ta yem ya.” 33 Yesu kena mena keŋ Mɛɛre na Gyudatena baŋ be silana e ne wii nɛ, takaa e te dekɔkɔrɔkɔɔ kyaŋa e. 34 Keŋte ɔ bɔɔse wɔ nyiaa, “Aleŋ te ɛ wuu e?” Te be yako e nyiaa, “De Gbeŋgyoo, kɔŋ na n kaa kɛɛ.” 35 Keŋte Yesu wiiwɔ. 36 Keŋte Gyudatena baŋ yakowɔ nyiaa, “Ɛ kɛɛ mena keŋ ɔ ne gyae Lasarose nombia.” 37 Mɔna balaŋ baale yakowɔ nyiaa, “Na Yesu kei gyuusuna siayɛlɛɛsate ŋon sia yee? Nafɔ ŋgba ŋon talewɔ lɛɛ Lasarose na ɔ ba yem ya?”
38 Dekɔkɔrɔkɔɔ kyaŋa Yesu bela te ɔ gyuu botɔɔ keŋ bɔɔ wuu Lasarose nɛ. Na be wuu e bo boe bɔɔ daale maŋ, te be biliŋi boe dinaa daale tɔ ke nɔɔ. 39 Keŋte Yesu yako wɔ nyiaa, “Ɛ biliŋi boe keŋ lee yebɔɔ keŋ nɔɔman.” Te yere ŋon ɔ deesi Maata yako Yesu nyiaa, “De Gbeŋgyoo, debaŋ kei dɔɔ ɔ ne wɔlɛɛ. Nawolo nyi gyɛŋ yɛna weeya anaara yaa ŋgba bɔɔ wuu e nɛ.” 40 Te Yesu yako e nyiaa, “Ma te yako neŋ nyi akpaa n lɛɛ maŋ di na nyaŋ kena Wurubuarɛ gyoorobiiri keŋ yee?” 41 Mena dɔɔ be biliŋi boe keŋ lee yebɔɔ keŋ nɔɔman. Botɔɔ te Yesu gyinaa ɔ nyee kɛɛ adido te ɔ fanewɔ fa Wurubuarɛ nyiaa, “Taata, mɛɛ fa neŋ karaŋ ŋgba n ne nyii maŋ nɛ. 42 Maŋ dɔɔ ma gyeŋ nyi n ne nyii maŋ debaŋ kamasɛ, mɔna balaŋ baŋ ba seŋɛɛ kɛbo dɔɔ te mɛɛ yako mena na baa nyiŋ gyeŋ nyi nyaŋ kpila na maŋ.” 43 Yesu ke yako mena taŋ nɛ, te ɔ fae yeesa keŋkeŋ baake Lasarose nyiaa, “Lasarose, lee kɔŋ!” 44 Keŋte Lasarose ŋon ɔ ba yem nɛ leewɔ kɔŋ, na kewuu abɔɔ ŋan bɔɔ mo bake ɔ nyiŋmaase na ɔ nawɔɔ, na kanyaŋ keŋ bɔɔ mo bake ɔ sia gbɛɛ nɛ doo mena. Te Yesu yako wɔ nyiaa “Ɛ booli e, na waa ta.”
Ba kebake Yesu nyeeman
Mateo 26:1-5; Maake 14:1-2; Luka 22:12
45 Gyudatena burum baŋ bɔɔ kɔŋ Mɛɛre gyaŋ te bɔɔ naa kpene keŋ Yesu be yɛɛ nɛ lɛɛ e di. 46 Mɔna be man baale besewɔ gyu Farasiitena baŋ gyaŋ gyu ke yako wɔ kpene keŋ Yesu be yɛɛ nɛ. 47 Keŋte Wurubuarɛ saese kegyiise na Farasiitena baake donɔɔ kegyiise gyaŋee. Te be bɔɔse dɔŋa nyiaa “Sena yaa dɛɛ yɛɛ? Nawolo nyi balee kei ne yɛɛ gyakoloŋ nombia burum. 48 Akpaa de tina e yela te ɔ gyakaa ɔ ne yɛɛ mena tom kei na, balaŋ baŋ pou baa lɛɛ e di na ke yela Romantena kaa yɛlɛɛ de Wurubuarɛ ɔsom deni dinaa keŋ na baa lɛo de tɛɛle pou.” 49 Te balaŋ baŋ man ŋolo ŋon bɛɛ baake e nyi Kaifase ŋon ɔ be yɛɛ saese kegyia kulutoo kenaŋ man nɛ yakowɔ nyiaa, “Ɛmɛɛ dɔɔ ɛ ba gyeŋ daale ya. 50 Ɛ ba gyeŋ nyi dei nyi walaŋ dokoloŋ waa yeŋ fa balaŋ baŋ pou kela keŋ nyi tɛɛle pou balaŋ kewɔlɛɛ yee?” 51 Te yɛɛ Kaifase gbagba agyueŋ yaa ɔ moowɔ yako nombia kɛŋa ya, mɔna keŋ ɔ be yɛɛ Wurubuarɛ sae kegyia kulutoo kenaŋ man dɔɔ te Wurubuarɛ yela ɔ yako mena nombia ŋenaŋ see nyi, kaboena nyi Yesu waa yeŋ fa Gyudatena pou. 52 Te yɛɛ nyi Gyudatena baageŋ te Yesu waa yeŋ fa ya, mɔna waa yeŋ bo fa Wurubuarɛ bia baŋ pou bɔɔ yaasee nɛ na waa nyiŋ mo wɔ kaa yilaa. 53 Leenaŋ wee kenaŋ keŋ kegyiise baŋ be gyaŋee nɛ, te be fiasɛɛ bɛɛ gyae gbɛɛ keŋ baa mo ko Yesu. 54 Lee mena dɔɔ na Yesu bɛɛ tekaa lese ɔ wose debɔɔ Gyudia tɛɛle man bela ya. Mɔna ɔ leewɔ botɔɔ gyu donɔɔ keŋ bɛɛ baake ke nyi Eferam te ka benaa na depampaa dinaa daale nɛ. Botɔɔ te ŋon na ɔ kaseela baŋ gyuuwɔ ke kyaa.
55 Na Gyudatena nyeekelɛɛwee kedi keŋ ta benaa, mena dɔɔ balaŋ burum lee donɔɔse ŋan man gyu Gyerusalɛm be kaa gyoraa ba wose pɛna nyeekelɛɛwee kedi keŋ kelii. 56 Debaŋ kenaŋ man pou na bɛɛ kɛo Yesu. Be ka seŋ Wurubuarɛ ɔsom deni dinaa keŋ man nɛ be bɔɔse dɔŋa nyiaa, “Sena yɛna ya gyueŋ? Doona ɔ be gyae waa kɔŋ nyeekelɛɛwee kedi kei man ya?” 57 Na Wurubuarɛ saese kegyiise na Farasiitena baŋ te yako wɔ nyiaa, walaŋ kamasɛ ŋon ɔ gyeŋ Yesu dekyae na ɔ kaa yako wɔ na be kaa kyaŋ e.