Zeziiꞌa ꞌꞌdɩzɩgɩ MAAKƖ -zaꞌa ꞌmʋ
Wludie poꞌa nyɔ ꞌꞌbɔgʋ -nɛɛꞌɛ -naagɩ ꞌli.
Zeziiꞌa tinɩɛ -ke ꞌɔ -tɔtɔlɩꞌa ꞌꞌkpidɩ Maakɩ-ɩ zaꞌa ꞌmʋ. Ɔ-ɔ ꞌnʋ-o na ɔ-bɔ Zezii ꞌmnɔ-ɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu, ꞌle ɔ ꞌbhleꞌe wɔnkuɛ ꞌbho lɛꞌꞌo lɛ ꞌꞌkpi. -Ka ɔ ꞌmɛꞌɛ ꞌle ɔ ꞌyeꞌa glu -sɔ, ɔ ꞌyeꞌa ti-nɩ -lrɛɛ, ꞌɩnnɛ -tɔꞌɔ nyʋ -ka ɛ ꞌꞌduꞌa -ziadɩ. Nyɔꞌꞌo nyɔ, -bho ɔ ꞌꞌdu ꞌZuifʋ o, -bho ɔ -se ꞌZuifʋ o, ɩ-bɩ ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌmnɩ-ɩ ꞌmo-o ꞌɔ ꞌꞌyitbhɛlɩ.
1
ꞌZaan Batiisɩ ꞌkpa-a -Lagɔwlu
(Matiee 3:1-12; Luukɩ 3:1-18; ꞌZaan 1:19-28)
1 ꞌꞌDɩzɩgɩ-ɩ ꞌcnɩ-ɛꞌɛ ꞌnɔɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Zezii *Kliisɩ, ꞌɔ dɩ ɩ-ɩ zaꞌa ꞌmʋ. 2-3 Zezii Kliisɩ -ke nyukpasu -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *ꞌZaan, -Lagɔꞌɔ wluꞌa ꞌmʋtizayi -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Ezayii, -da ɔ -nɩꞌa ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ see, ꞌwa dɩ ɔ ꞌcnɩꞌa ꞌle -Lagɔꞌɔ ꞌꞌbɔgʋ ꞌli, ꞌɩnnɩ ꞌka-a, ꞌle ɔ na:
-Kaa -Lagɔ ꞌlɛꞌo: Po -lokui, ꞌan wlukpayi ꞌɩn-ɩ lbhoꞌo ꞌle -aꞌa nya, ꞌle ɔ ꞌke -aꞌa -jolʋ po, ꞌle, wlu ɔ-ɔ ꞌyeꞌa ꞌmʋ-za mʋ a, ɛ ꞌke nyunyuꞌa -pɔlʋ ꞌzɔ nmaze.
A -gblee, -kaa ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa -lrɛɛ:
Nyɔ -lue-e -nɩꞌe ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi, ꞌɩnnɔ poꞌo weze ꞌle ɔ na: A -za ꞌle aꞌba -pɔlʋ ꞌzɔ nyanɩ, aꞌba -Kɔyi -nɩꞌe-e yinamʋ.
4 A -gblee, -ka Ezayii ꞌlɛ ꞌka see, ꞌka-a ꞌZaan -nɩꞌe ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi, ɔ-ɔ *batizeeꞌe nyʋ, ɔ-ɔ poꞌo weze, ꞌle ɔ-ɔ ꞌtmʋʋꞌo -kaa nyʋ: A yibo aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌle a ꞌke -Lagɔ gbo ꞌꞌbhiti ꞌɩn ꞌke amʋ batizee, ꞌꞌlemnɩɩ -Lagɔ-ɔ ꞌbhɔ-ɔ aꞌba ꞌꞌnyinynidɩꞌa dɩ. ꞌKla ꞌmnɔ ɔ, ꞌka-a ꞌZaan-a poꞌo weze, 5 ꞌle Zelizalɛɛmʋgwlɔ ꞌmʋꞌa nyʋ -ke Zideebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa nyʋ -lrʋʋꞌa -dadudu-u yi ꞌɔ -bodɩ ꞌle ʋn-ʋ zaꞌa ꞌwa ꞌꞌnyinynidɩ ꞌmʋ ꞌbho nyʋ ꞌweeꞌa ꞌꞌyigbeyi, ꞌle ɔ-ɔ batizee ꞌnʋ ꞌle ꞌꞌnigblʋ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zudɛɛn kɔ. 6 Nmi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *-nyɔmɛɛꞌɛ nani ʋn lbhaꞌa a, ꞌɛ -bana ꞌZaan -paꞌa ꞌmʋ ꞌle ɔ -bhlaꞌa nmikuꞌa ꞌꞌbɛtʋ ꞌꞌpli ꞌmʋ, -kpakpɩ ɔ-ɔ liꞌo ꞌle ɔ-ɔ bhɛꞌɛ lʋ. Kpli ɔ -nɩꞌa ti a, ꞌɩnnɛ -Lagɔwluꞌa ꞌmʋtizamʋtɔlʋ -nɩꞌe ti -bɛnyɩ. 7 A -gblee, ʋ-bʋ nyʋ ꞌmnʋ, -kaa ɔ-ɔ ꞌlʋ ꞌʋ -kaa ꞌꞌyi: Nyɔ -lue-e -nɩꞌe ꞌle ꞌan lemʋ, ɔ-ɔ yi-oꞌo. Ɔ ꞌku-o wɔn, ɔ ꞌye ꞌɩnmʋ -zi. ꞌƖn se ꞌbhɛɛ ꞌɩn ꞌke ꞌɔ ꞌgeyikpaankpɩanꞌa ꞌꞌbhuo ꞌꞌdu. 8 ꞌꞌNi ꞌmna-a batizee nɩꞌe amʋ, ɔ-bɔ, *-Lagɔꞌɔ Lisaazuzu ɔ-ɔ ꞌye amʋ ꞌmʋ -po mʋ, ꞌle ɔ ꞌke amʋ ꞌmʋ ꞌꞌyi.
*ꞌZaan Batiisɩ *batizeeꞌe-e *Zezii ꞌle ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi ꞌye Zezii tiꞌdɩn
(Matiee 3:13–4:11; Luukɩ 3:21-22; 4:1-13)
9 Ɩ-bɩ ꞌwɩ ꞌmnɩ ꞌli, *Zezii -sɔꞌɔ-ɔ Galileebhlʋkpa ꞌꞌkpiꞌa -gwlɔ -lue ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Nazalɛɛtɩ, ꞌle ɔ ꞌye *ꞌZaan gbo mu ꞌle ꞌZaan ꞌye ɔ Zudɛɛn kɔ *batizee -nɩ. 10 -Da Zezii -sɔꞌɔ ꞌꞌnukɔ, ꞌbho -gbaa -lue ꞌmʋ, ɔ ꞌye-e yaku li, ɛ ꞌye wɔn kati ꞌle *Lisaazuzu ꞌye ɔ ꞌꞌkpiꞌdree -ka ꞌgbɔlɩɛ. 11 Wlu-u ꞌwlʋꞌa ꞌle yaku ꞌli ɔ ꞌwɔnꞌɔ ꞌbɔ, -kaa ɛ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Ɩnmɔ ꞌmo-o ꞌan ꞌꞌyuꞌa ꞌdɛ -lue -ke dɩ ꞌɩn -kmaꞌa. ꞌLe -ɩn ꞌmʋ ꞌɩn poꞌo ꞌan ꞌbʋbʋaꞌa ꞌwee.
12 ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ -Lagɔꞌɔ Lisaazuzu -kpa -nɩꞌe-e ꞌɔ -pɔlʋ ꞌle ꞌꞌmusa ꞌꞌkpi ꞌle ɔ ꞌye ꞌle mu. 13 Ɔ nʋ ꞌle ꞌwɩꞌa -gwlɩ ꞌsɔn, ꞌle-e ꞌꞌnyinynidɩꞌa tiyayi ʋn-ʋ ꞌlaꞌa *Sataan ꞌdɩn -nɩ ꞌnɔ ti ɛ ꞌke ɔ ꞌꞌnyinynidɩ wɔnpo ꞌbho -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyigbeyi. ꞌLe ꞌkwla ꞌzɔꞌɔ nmiꞌa ꞌꞌklumʋ ɔ -nɩꞌo ꞌle -Lagɔ gboꞌa -dalbhomʋ-ʋ kpa nɔꞌo.
*Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ ɔ -zaꞌa ꞌbho
(Matiee 4:12-22; Luukɩ 4:14-15; 5:1-11)
14 Ɩ ziꞌa -kaa a, *Zezii -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye Galilee mu. (-Da ʋn poꞌa *ꞌZaan -jie ꞌmʋ, ꞌbho-o ɔ -mu -nɩꞌo.) ꞌLe ꞌmnɔ ɔ, ꞌle-e ɔ -za -nɩꞌe ꞌꞌdɩzɩgɩ-ɩ ꞌwlʋꞌa ꞌle -Lagɔ gbo ꞌmʋ. 15 -Kaa ɔ-ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa: -Nɔɔ -Lagɔ ꞌꞌdu ꞌka, ɛ nyni-oꞌo. ꞌƆ nyʋꞌa -kɔkɔɔ ꞌꞌkɔɔꞌɔ-ɔ gbo. A yibo aꞌba ꞌꞌnyinynidɩ ꞌꞌyi ꞌle a ꞌke ɔ gbo ꞌꞌbhiti, a ꞌke kpli ꞌꞌyizizia ꞌle a ꞌke ꞌɔ ꞌꞌdɩzɩgɩ ꞌꞌgwlide, a ꞌke ɩ ꞌwɔɔn!
16 -Da ɔ -nɩꞌa Galileeꞌa -badaklagba wɔnli -nanamʋ a, ꞌbho-o ɔ ꞌyeeꞌe ꞌꞌnizemʋ ꞌsɔn. ꞌLotʋꞌa ꞌꞌnynuu moꞌo, ꞌwa ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Simɔɔ -ke Andree. Ʋn-ʋ ꞌꞌvuto-o -dada ꞌle -bada kɔ, 17 ꞌle ɔ ꞌye ʋ ꞌla ꞌle ɔ na: A yi, -a ꞌke mu, ꞌɩn -ke a ꞌke -na. -Ka aꞌba -dada-a jriꞌa zmi a, a ꞌke -kaa nyunyu jri ꞌle ʋn ꞌke yi, ʋn ꞌke -Lagɔꞌɔ nʋ ꞌꞌdu. 18 ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ʋn sieꞌe ꞌwa ꞌꞌnizelɩꞌa klɛ ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye mu. ꞌBho ꞌmnɔ ɔ, ꞌbho-o ʋn ꞌꞌluoꞌo ꞌɔ ꞌbɩnɛɛ ꞌmʋ ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye -da ꞌwee mu. 19 Ɔ nyniꞌa -kaa ꞌbho nya ti -sɛ ɛ, ɔ -yɛꞌɛ-ɛ ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌsɔn. ꞌWa ꞌnynɩ-ɩ ꞌmo-o Zaakɩ -ke *ꞌZaan. Ʋbʋ-e ꞌwa -tɩta ʋn-ʋ ꞌlaꞌa Zebedee -ke ꞌɔ lbhʋnʋmʋ, ʋn -nɩꞌe-e ꞌle ꞌwa gɔlʋ ꞌli ꞌle ʋn-ʋ nmazeꞌe ꞌwa -dadɩ. 20 ꞌBho-o Zezii -nynaꞌa ti ꞌle ɔ na ꞌlotʋꞌa ꞌꞌnynuu ꞌsɔn ꞌmnʋ -bodɩ: A yi. Ɔ ꞌlʋ ꞌʋ a, ʋn ꞌsie-e ꞌwa -tɩta -ke ꞌɔ lbhʋnʋmʋ ꞌꞌwe ꞌle gɔlʋ ꞌli ꞌle ʋn -ke ɔ ꞌye mu.
ꞌBho Kapɛnayiimʋ *Zezii ꞌnu-o ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ti
(Luukɩ 4:31-37)
21 *Zezii -ke *ꞌɔ -namʋ muꞌa a, ʋn ꞌnyni-e -gwlɔ -lue ꞌmʋ. ꞌBho-o ꞌmo-o Kapɛnayiimʋ. *ꞌZuifʋꞌa lifɔzɔ, Zezii paꞌa ꞌle-e *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli ꞌle ɔ-ɔ tɔꞌɔ nyʋ. 22 ꞌƆ -tɔtɔsʋ ɔ-ɔ tɔꞌɔ ɔ, ꞌɩnnɛ -maꞌa nyʋ-ʋ po ꞌɔ -lokui wɔnti, -ɛkedɩmaa, ꞌɔ -tɔ nyʋ *-Lagɔꞌɔ gbaꞌa yibomʋꞌa ka. -Bho ɔbɔ -ka tɔ, ɔ-ɔ wlu-oꞌo ꞌle wɔnkuɛ ꞌmʋ.
23 A -gblee, ʋn -ka ꞌle-e gbʋ, nyukpasu -lue-e ꞌbhleꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmʋ, ɔ ꞌpa-a ꞌle ꞌwa ꞌꞌklumʋ. 24 Ɔ nʋꞌa -kaa, ɔ ꞌꞌwɔ-oꞌo ꞌle ɔ na, Nazalɛɛtɩkɔyi Zezii, leedɩ -a -ke -ɩn ꞌbhle? -Ɩn yi-oꞌo -ɩn ꞌke -amʋ ti-zaꞌa? -A yiboꞌo-o nyunyɔꞌɔ -yɔ -ɩn ꞌꞌduꞌa. -Ɩn ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyu -lue ɔ -zaꞌa ꞌbho ꞌle ɔ lbhoꞌa. 25 Ɔ ꞌlɛꞌɛ -kaa a, ꞌle Zezii ꞌye -wlu ꞌꞌyikmaka ꞌle ɔ na: ꞌꞌNyinynidɩꞌa -zuzu, ꞌꞌmu wɔn, ꞌdɔ ɔ ꞌmʋ! 26 A -gblee, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu nʋꞌa -kaa, ɛ -drɛ -nɩꞌe-e nyɔ ꞌmnɔ ti ꞌle ɛ-bɛ -zuzu ꞌmnɛ ꞌye ꞌꞌplan ꞌle ɛ ꞌye ɔ ꞌmʋ ꞌda. 27 -Ka -ke ꞌꞌbhuo -tɔɔ ꞌꞌmaaꞌa nyʋ-ʋ ꞌyeꞌa ꞌɛ da, -gba, -sɩanyɩ kpʋn -ʋꞌo ꞌle ʋn-ʋ dedeꞌe -dede -kaa ti: Lee ꞌka-aꞌa? Wlu -nɛɛ, ɛ-ɛ ꞌmo-o -tɔtɔɔlre -ɛ -ke wɔnkuɛ -naꞌa! ꞌƆ wɔnkuɛ ꞌmnɛꞌɛ dɩ, ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌweꞌa ꞌꞌbhi-i ꞌꞌduꞌo ꞌbho ꞌɔ wlu! 28 ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ Zeziiꞌa ꞌnynɩ -waꞌa-a ꞌle Galileeꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌꞌkpi ti.
*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌgwizimʋꞌa -dadudu
(Matiee 8:14-17; Luukɩ 4:38-41)
29 *Zezii ꞌka ꞌle *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbudu ꞌli ꞌda, *ꞌɔ -namʋ Simɔɔ-e, Andree-e, Zaakɩ -ke *ꞌZaan -ke ɔ -naꞌo, ꞌle ʋn ꞌye ꞌle Simɔɔ -ke Andree ꞌꞌbhlibhlegbo mu. 30 Ʋn -ka ꞌbho-o nyni, yakalɩ-ɩ ꞌlbha-a Simɔɔꞌɔ ꞌnynɔꞌɔ ꞌlotʋ, ʋn ꞌpɛ-ɛ ꞌbho ꞌwa ꞌꞌkpimʋʋlɛ ꞌꞌkpi ti. Nyʋ ꞌyeꞌa Zezii ꞌꞌyri, ꞌbho-o ʋn -nynaꞌa ti, ʋn ꞌye ɔ ꞌwa dɩ ꞌtmʋʋ. 31 A -gblee, ɔ nyni ꞌʋ li a, ɔ ꞌkpʋn-o ꞌwa sʋ, ɔ ꞌye ʋ gbɔde, ʋn ꞌye ꞌmʋ-sɔ, ʋn ꞌye ti-nyna, ʋn ꞌpʋn-oꞌo, ꞌle ʋn ꞌye mu ꞌle ʋn ꞌye ʋ-bee lilia ꞌꞌnyɩ.
32 ꞌꞌJiazɔ nyniꞌa, -da ꞌyrʋ ꞌgaꞌa ti a, nyʋ-ʋ ꞌbhleꞌa ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ꞌmʋ, gwlɔ ꞌmnɛ ꞌmʋꞌa nyʋ ꞌbhle -ʋꞌo, ʋn -ke ꞌꞌgwizimʋ ꞌꞌwe -lrʋʋ, ꞌle ʋn -ke ʋn-ʋ yiꞌe -budu -ke ꞌli Zezii -nɩꞌa. 33 Nyʋꞌa klɛ -gwɛꞌɛ-ɛ ti ꞌle ʋn ꞌye ꞌbho ꞌɛ wɔn ꞌꞌyi ꞌgbʋʋ. 34 Ɔ ꞌpʋʋnꞌo-o ꞌꞌgwizimʋꞌa -dadudu, ɔ -zaꞌa-a nyʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzuꞌa -dadudu ꞌmʋ, ꞌle ɔ ꞌye ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌmnɩ tinu. Ɩ -kaa nʋ na: -Ɩnmɔ ꞌmo-o -Lagɔꞌɔ ꞌꞌyuꞌa dɩ, ꞌɔ ꞌwɔnꞌɔ ɩ ꞌke -wlu, -ɛkedɩmaa, ɩ yibo nɔ-oꞌo.
*Zezii ꞌkpa-a ꞌle Galilee -Lagɔwlu
(Luukɩ 4:42-44)
35 Zɔbhibhi ꞌmʋ, *Zezii -sɔꞌɔ ꞌmʋ-ɛ, ɔ ꞌye -budu ꞌli ꞌda, ɔ ꞌye gwlɔ le po. Ɔ nyniꞌa -dagbɛ cɛꞌɛ kpɔ, ꞌbho-o ɔ -po -nɩꞌe *-Lagɔ wɔn gbo. 36-37 Simɔɔ -ke ꞌɔ -namʋ -lrʋʋ -sɔꞌɔ ꞌꞌnynɔɔ ꞌmʋ, ʋn ꞌmu -ɔ tibɔnamʋ. Ʋn ꞌye ꞌɔ ɔ, ʋn na: -Gblee, -ɩnmɔ nyʋ ꞌwee ꞌbɔꞌɔ ti. 38 ꞌLe ɔ na: -A mu ꞌꞌsetida, ꞌle -gwlɛ -lrɩɩ ꞌmʋ, ꞌɩn ꞌke ꞌle -Lagɔꞌɔ wlu ꞌmʋ-za -nɩ moꞌo -lrɛɛ. ꞌƐ dɩ ꞌɩn yiꞌe ꞌnɔɔ ꞌkmʋ ꞌmʋ. 39 ꞌLe ɔ -ke ʋn ꞌye mu, ɔ -ke ʋn-ʋ pleꞌe Galileeꞌa ꞌbhlʋkpa ꞌwee ꞌꞌkpi ti, ɔ-ɔ tɔꞌɔ nyʋ ꞌle ꞌwa *-Lagɔwluꞌa ꞌlicɩaanbidi ꞌli, ꞌle ɔ-ɔ nuꞌo nyʋ ꞌmʋ ꞌꞌnyinynidɩꞌa -zuzu ꞌꞌwe ti.
*Zezii ꞌpʋʋnꞌo-o *lalʋlibhleyi -lue
(Matiee 8:1-4; Luukɩ 5:12-16)
40 Zɔ -lue ꞌzɔ ɔ, *lalʋlibhleyi -lue ꞌyi-e *Zezii -bodɩ ꞌle ɔ ꞌye ꞌbho ꞌɔ ꞌꞌyigbeyi ꞌkolri glu po ꞌle ɔ na: ꞌƖnmɔ bhade -ɩnmʋ li, ꞌɩn yi-oꞌo -ɩn ꞌke ꞌɩnmʋ ꞌpʋʋn. 41 ꞌƆ ngaze nʋꞌa -kaa, ɛ ꞌlbha-a Zezii ꞌle ɔ ꞌye sʋ sro, ɔ ꞌye ɔ liꞌtʋ ꞌle ɔ na: 42 Kɩn, ꞌɩn ꞌwɔn-oꞌo, ꞌpʋn. ꞌBho -gbaa -lue ꞌmnɛ ꞌmʋ ꞌɔ lalʋ ꞌbhɔ-oꞌo, ɔ ꞌpʋn-oꞌo, 43-44 ꞌle Zezii ꞌye ɔ ꞌtmʋʋ ꞌle ɔ na: Po -lokui, -bho -ɩn mu a, nyɔꞌɔ ꞌwɔn ꞌya ꞌꞌdɩ ꞌbɔ -le! Mu ꞌle *-Lagɔꞌɔ ꞌsragazayi gbo, -ka -ɩn -nɩꞌa, -ɩn ꞌke ɔ ꞌna ꞌꞌyi-tɔ, *ꞌsraga -ke dɩ *Moyiizɩ -za ꞌka ꞌmʋ a, ɔ ꞌke ɛ -za -aꞌa dɩ, -ka -ɩn ꞌpʋnꞌa a, nyʋꞌa klɛ ꞌke ɩ yibo. 45 A -gblee, ɔbɔ muꞌa a, ɔ -see ꞌꞌdɩ ꞌmnɩ wɔnti-de. -Bho doo ɔ nyni ti, dɩ-ɩ bhlɔ ꞌɔ ꞌꞌkpi, ɔ-ɔ ꞌzɩ -ɩ nyʋ -bodɩ ꞌmʋ. ꞌƐ dɩ Zezii ꞌse ꞌbhɛɛ ɔ ꞌke gwlɔ pa, ɔ ꞌke ꞌɔ ꞌꞌbhuo nyʋ ꞌꞌyi-tɔ. ꞌƐ -gwlɔ ɔ poꞌo le, ꞌbɩ -ke ꞌmʋ nyunyu seꞌa -de, ꞌle ɔ ꞌye ꞌle mu. Ɛ -nɩꞌa -kaa a, nyʋ-ʋ ꞌwlʋ-o -bhla gwlɛ ꞌꞌkpiti ꞌle ʋn-ʋ yɛ ꞌnɔ ꞌle.