2
Ra̱ Espíritu Santo bi ha̱tra̱ ts'ɛdi yø xädi.
1 Nu̱'mø mi̱ zøhra̱ pa ngue ra̱ ngo Pentecostés, gä xi̱ mpɛti yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ p'ʉ ja n'na ra̱ ngu̱. 2 Xøgue ntha̱mbɛ̱ni̱tho bí 'yɛ̱hma̱ya̱, ɛ̱na̱ n'na ra̱ ndønthi̱ ra̱ ndi fʉt'a̱mbo ra̱ ngu̱. Gä bi 'yu̱p'ʉ ja ra̱ ngu̱ xi̱ mi̱hyø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱. 3 Bi hnu̱ p'ʉya ngue ɛ̱na̱ yø ja̱ni̱ yø sibi di̱ nxa̱mp'ʉ hu̱di̱ n'na ngu̱ n'na. 4 Guehna̱ ra̱ Espíritu Santo di ha̱tra̱ ts'ɛdi yø ja̱'i̱. Nu̱na̱ ra̱ Espíritu Santo, bi japyø ja̱'i̱ ngue ga̱ ya̱ yø 'dan'yo hya̱ hi̱ngui̱ pa̱di̱. N'na ngu̱ n'na yø ja̱'i̱, gue'a̱ ra̱ Espíritu Santo xännbi̱ tema̱ hya̱ da̱ ma̱.
5 Nu̱'a̱ ra̱ pa'a̱ p'ʉya, nu̱p'ʉ Jerusalén mi̱ 'bʉp'ʉ 'da yø judío xpí 'yɛ̱hɛ̱ 'dama̱ 'dan'yo yø häi ngue da̱ nu̱ ra̱ da̱nni̱go. 6 Guehya xi̱ mpɛti 'mø mi̱ 'yøde ngue ɛ̱na̱ 'yo ra̱ ndønthi̱ ya. Mi̱ 'yøde ngue di ya̱hni̱ yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ p'ʉya, hi̱ngui̱ pa̱di̱ hanja ngue ga̱ ya̱ yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱'a̱ te yø hya̱. Porque øhyø ja̱'i̱ ngue ga̱ ya̱ yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱'a̱ te yø hya̱ ga̱ ya̱p'ʉ ja yø häi xpí 'yɛ̱hɛ̱. 7 Gä di 'yødyø ja̱'i̱, hi̱ngui̱ pa̱di̱ te da̱ 'yøt'e. Di̱ n'yɛ̱mbi̱ n'na ngu̱ n'na:
―Nu̱ya yø n'yohʉ di ya̱hni̱ ua, gä yø mmɛ̱ngu̱ Galilea ya. 8 Pɛ ¿hague nja ngue dí øhmʉ ga̱ ya̱'a̱ te ma̱ hya̱hʉ n'na ngu̱ n'najʉ? 9 A nu̱yá, 'bʉcua yø mmɛ̱ngu̱ Partia, yø mmɛ̱ngu̱ Media, yø mmɛ̱ngu̱ Elam, yø mmɛ̱ngu̱ Mesopotamia, yø mmɛ̱ngu̱ Judea, yø mmɛ̱ngu̱ Capadocia, yø mmɛ̱ngu̱ Ponto, yø mmɛ̱ngu̱ Asia, 10 yø mmɛ̱ngu̱ Frigia, yø mmɛ̱ngu̱ Panfilia, yø mmɛ̱ngu̱ Egipto, yø mmɛ̱ngu̱ Africa nu̱ya rá̱ m'mʉp'ʉ ma̱n'na rá̱ nguep'ʉ ngue ra̱ hni̱ni̱ Cirene. Xquet'a̱ 'bʉcua yø mmɛ̱ngu̱ Roma. Nu̱ 'da'ʉ p'ʉya, yø judío p'ʉ bá̱ mi̱, mi̱'da p'ʉya, ya xa̱ bɛnnba̱bi̱ yø nt'ɛ̱c'ɛ̱i̱ yø judío. 11 Xquet'a̱ 'bʉcua yø mmɛ̱ngu̱ Creta, yø mmɛ̱ngu̱ Arabia. 'Nɛ̱ dí øhmʉ ngue ɛ̱spa̱bi̱ Oja̱ yø ja̱'i̱, 'nɛ̱ ga̱ ya̱'a̱ te ma̱ hya̱hʉ n'na ngu̱ n'najʉ.
12 Gä di 'yødyø ja̱'i̱, hi̱ngui̱ pa̱di̱ hanja ngue ga̱ ya̱ yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱'a̱ te yø hya̱ ga̱ ya̱. Di̱ n'yänni̱ n'na ngu̱ n'na p'ʉya, di̱ n'yɛ̱mbi̱:
―¿Hanja'a̱ te hma̱ngua? ―di̱ n'yɛ̱mbi̱.
13 Pɛ thentho mi̱'da yø ja̱'i̱, i ɛ̱mbi̱ ngue i̱ti̱'ʉ di ya̱hni̱.
Bi zohyø ja̱'i̱ ra̱ Bɛdu.
14 Nu̱na̱ ra̱ Bɛdu mi̱ 'bäp'ʉ p'ʉya, 'dap'ʉ 'bähmʉ'ʉ 'dɛ'ma̱'da yø representante ra̱ Jesús. Bi ts'ɛdi bi 'yɛ̱mbyø ja̱'i̱:
―Ague gyø judío guí søthʉ ua, da̱ guehyø mmɛ̱ngu̱ ua Jerusalén, da̱mi̱ pa̱hmʉ hanja na̱ ra̱ hya̱ jap'ʉ ya. Da̱mi̱ 'yøhmʉ xa̱nho ra̱ hya̱ ga̱ xi'a̱hʉ ya. 15 Nu̱ya yø n'yohʉ 'bʉcua, hi̱ngui̱ i̱ti̱ ya tengu̱tho guí̱ mbɛ̱mhmʉ. Porque hi̱njongui̱ i̱ti̱'a̱ gʉto xu̱di̱. 16 Nu̱na̱ te bi̱ nja ya, guehna̱ ra̱ hya̱ bi̱ ma̱nna̱ pønga̱hya̱ Joel ngue bi 'yɛ̱na̱: 17 “Ga̱ xi'a̱hʉ ra̱ hya̱ mma̱n'Oja̱. Bi yɛ̱na̱: Da̱ 'yɛ̱hra̱ pa ga̱ pɛnnba̱bi̱ ra̱ Espíritu Santo gätho yø ja̱'i̱ 'bʉi rá̱ ngʉni̱ nxi̱mhäi. Guehna̱ di bɛ̱nnba̱bi̱ ra̱ hya̱ da̱ ma̱nni̱ ts'ʉnt'ʉhʉ 'nɛ̱hni̱ t'i̱xu̱hʉ na̱. Yø ts'ʉnt'ʉ da̱ nu̱ yø cosa hi̱ngui̱ nnu̱ mi̱'da yø ja̱'i̱. Yø da̱c'ɛ̱i̱ da̱ 'ui̱ yø t'i̱. 18 Nu̱'ʉ yø pa'ʉ, ga̱ pɛnnba̱bi̱ ra̱ Espíritu Santo ma̱ mɛfi ngue yø n'yohʉ 'nɛ̱hyø xisu. Guehna̱ di bɛ̱nnba̱bi̱ ra̱ hya̱ da̱ ma̱nna̱. 19 Ga̱ øt'ä yø milagro nʉ ma̱ya̱. Nu̱ua ja ra̱ häi p'ʉya, di̱ nja yø hmɛ̱ya ngue ra̱ ji, 'nɛ̱hra̱ sibi, da̱ nangra̱ 'bifi. 20 Ya hi̱ndi̱ yotra̱ hyadi. Xtá̱ nthɛni̱ ra̱ za̱na̱ tengu̱tho ra̱ ji. Guehna̱ di̱ nja na̱ya hante ngue da̱ zønna̱ pa dá̱ ɛ̱p'ʉ ra̱ Hmu̱. Guehna̱ ra̱ pa di̱ nɛ̱qui̱ rá̱ ts'ɛdi Oja̱ ma̱guesɛ. 21 Nu̱ te'o gä nzo Oja̱, gue'ʉ di̱ nya̱nyø te'ʉ”, i ɛ̱n'Oja̱.
22 Ra̱ Bɛdu p'ʉya, bi sigue bi 'yɛ̱mbyø ja̱'i̱:
―Ague gyø judíohʉ, da̱mi̱ 'yøhmʉ ra̱ hya̱ ga̱ mma̱ngä. Bi ne Oja̱ ngue bi 'yøtyø milagro p'ʉ guí 'bʉhmʉ conná̱ nguehna̱ ra̱ Jesús ra̱ mmɛ̱ngu̱ Nazaret. Ja̱na̱ngue guí pa̱hmʉ ngue guesɛ Oja̱ bi ha̱tra̱ ts'ɛdi'a̱ te bi 'yøtra̱ Jesús. 23 Pɛ gá̱ däphʉ yø ts'oc'ɛ̱i̱ ra̱ Jesús ngue bi cuatra̱ pont'i̱, bi hyo. Pɛ ya ma̱nja̱m'mø xpá̱ nzän'Oja̱ ngue bi zo ni̱ 'yɛhʉ ra̱ Jesús ngue gá̱ jahʉ p'ʉ. 24 Pɛ nu̱yá, Oja̱ bi japi ngue bi bɛ̱nna̱te ra̱ Jesús. Bi gʉjpʉ ja ra̱ nda̱te mi̱ o, porque hi̱ngui̱ sä ngue da̱ cop'ʉ. 25 Ja bi bømp'ʉ'a̱ te bi̱ ma̱nna̱ David conná̱ nguehra̱ Jesús ngue bi 'yɛ̱na̱: “Za̱nt'a̱ ga̱ n'yo'be Oja̱. Oja̱ 'bʉp'ʉ ja ma̱ n'yɛi, n'namhma̱ ngue hi̱njonda̱ 'ya̱ngui̱. 26 Ja̱na̱ngue da̱di johya, ga̱ mma̱ hanja ngue ja gra̱ pähä. 'Nɛ̱ hu̱ ma̱ mmʉi ngue te da̱ thohma̱ do'yo 'mø dá̱ tu̱. 27 Porque hi̱nguá̱ soga̱gui̱ ma̱ tegä p'ʉ ha o yø ánima. Hi̱ngui̱ jaqui da̱ 'ya ma̱ do'yo, porque ni̱ mɛfigui ga̱di̱ ma̱qui̱. 28 Nu̱'i̱ gá̱ xoga̱gui̱ ma̱ mmʉi ngue dá̱ pa̱di̱ ngue ja gra̱ te para za̱ntho. Ya ma̱n'natho di̱ njaga̱ mpähä 'mø ga̱ nnu̱'i̱”, bi 'yɛ̱na̱.
29 Ague n'yø'a̱hʉ, dí̱ nne ga̱ xi'a̱hʉ te bi thohna̱ ma̱ mboxitahʉ ra̱ David. Bi du̱ na̱, 'nɛ̱ bi t'ägui. A nu̱'a̱ rá̱ panteón, i jatho asta̱ guehra̱ pa jap'ʉ'a̱ ya. 30 Pɛ nu̱na̱ ra̱ David ma̱rá̱ pønga̱hya̱ Oja̱ na̱. Mi̱ pa̱di̱ te xi ya̱rpa̱bi̱ Oja̱, ngue nu̱na̱ n'na'ʉ yø mbom'mɛto, guehna̱ ra̱ Cristo na̱ya. Go di ponnba̱bi̱'a̱ ra̱ nda̱st'abi mi̱ pɛhra̱ David. 31 Nu̱na̱ ra̱ David, ya mi̱ pa̱'a̱ m'mɛt'o ngue di bɛ̱nna̱te ra̱ Cristo na̱. Ja̱na̱ngue bi̱ ma̱mp'ʉya ngue rá̱ te ra̱ Cristo, hi̱nda̱ ts'ojpa̱bi̱ p'ʉ ha o yø ánima. Bi̱ ma̱ ngue hi̱nda̱ 'ya rá̱ do'yo. 32 Oja̱ bi japi ngue bi bɛ̱nna̱te ra̱ Jesús. Gäthogähe ya, gä da̱di jahe ma̱jua̱ni̱ ngue bi bɛ̱nna̱te na̱. 33 Nu̱na̱ Oja̱ nnepe ngue da̱ hnu̱ ma̱nsu̱ ra̱ Jesús, bi zixpʉ bí ja rá̱ n'yɛi. Nu̱na̱ ra̱ Espíritu Santo ya xi ya̱t'Oja̱ ngue da̱ pɛnhni̱, bi japra̱ Jesús ngue bá̱ pɛnhni̱, bi zøcua dí 'bʉhmʉ. A nu̱yá, guehna̱ ra̱ Espíritu Santo go øt'a̱ te guí̱ nnu̱hʉ ya, 'nɛ̱'a̱ ra̱ hya̱ guí øhmʉ ya. 34 A nu̱na̱ ra̱ David, hi̱mbi̱ ts'ixma̱te p'ʉ ja rá̱ n'yɛi Oja̱ na̱. Sinoque bi 'yɛ̱na̱: “Nu̱na̱ Oja̱, nu̱'mø mi̱ zojpa̱gui̱ ma̱ Hmu̱, ngu̱na̱ ra̱ hya̱ bi xifi, bi 'yɛ̱mbi̱: Da̱mi̱ mi̱cua ja ma̱ n'yɛigä ya, 35 asta̱ gue'mø ga̱ øt'e ngue guí̱ ma̱nda gätho'ʉ ni̱ nsʉiui”, bi 'yɛ̱mbi̱. 36 Gätho yø judío rá̱ m'mʉp'ʉ ja ra̱ häi Israel, jatho ngue da̱ ba̱'a̱ njua̱ni̱ te'o na̱ ra̱ Jesús. Guehna̱ ra̱ Cristo bá̱ ɛ̱x Oja̱ ngue di̱ nda̱st'abi na̱. Pɛ nu̱'a̱hʉ, gá̱ cuathʉ ra̱ pont'i̱ na̱.
37 Gä bi där'ma̱n'ʉ yø mmʉi yø ja̱'i̱ 'mø mi̱ 'yøhna̱ ra̱ hya̱ bi̱ ma̱nna̱ Bɛdu p'ʉya. Bi 'yørpa̱ ra̱ nt'änni̱ ra̱ Bɛdu p'ʉya co 'nɛ̱'ʉ mi̱'da yø representante ra̱ Jesús, bi 'yɛ̱mbi̱:
―Ague n'yø'a̱hʉ, ¿te 'bɛ'a̱ ja ngue ga̱ øt'ähe p'ʉya?
38 Mi̱ da̱hra̱ Bɛdu p'ʉya, bi 'yɛ̱mbyø ja̱'i̱:
―Da̱mi̱ hyɛhmʉ p'ʉ ra̱ nts'o n'na ngu̱ n'na'a̱hʉ. Jatho ngue gui̱ nxixya̱hʉ, gue'a̱ di fa̱di̱ ngue guí ɛ̱c'ɛ̱i̱hʉ ra̱ Jesucristo'a̱. Nu̱na̱ Oja̱ p'ʉya, di pu̱n'na̱ ni̱ ts'oquihʉ, 'nɛ̱ da̱ pɛn'na̱hʉ ra̱ Espíritu Santo. 39 Porque go di toca'a̱hʉ na̱ ra̱ hya̱ ya xa̱ mma ma̱ya̱t'i̱, 'nɛ̱ ni̱ ba̱si̱hʉ, 'nɛ̱'ʉ to gä rá̱ m'mʉp'ʉ 'yapʉtho. Nu̱na̱ Oja̱ ma̱ Hmu̱hʉ, i̱ nzohni̱ hangu̱ yø ja̱'i̱ nne prá̱ mmʉi da̱ zofo.
40 Ra̱ Bɛdu p'ʉya, xa̱ngu̱ mi̱'da yø hya̱ bi xihyø ja̱'i̱. Bi consejo yø ja̱'i̱, bi 'yɛ̱mbi̱:
―Da̱mi̱ hyɛhmʉ p'ʉ'a̱ te gäma̱ nts'o ga̱ 'yo yø ja̱'i̱ ―bi 'yɛ̱mbi̱.
41 Nu̱ya yø ja̱'i̱ bi̱ nu̱ ma̱nho ra̱ hya̱ mma̱nna̱ Bɛdu, bi̱ ma ma̱xixya̱bi̱. Nu̱ya ja ma̱'da'yo bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ hya̱'a̱ ra̱ pa'a̱ p'ʉya, comma̱ hyu̱ ma̱hua̱hi̱ nja̱'i̱ bi zʉdi. 42 Gätho ya yø ja̱'i̱ ya, hi̱ngui̱ nne da̱ hyɛ'a̱ ra̱ hya̱ xännba̱te yø representante ra̱ Jesús. 'Da'igu̱ mma̱ n'na ngu̱ n'na, 'nɛ̱ 'dap'ʉ mmat'Oja̱. 'Dap'ʉ xɛnna̱ thu̱hmɛ̱ da̱ zi, tengu̱tho ra̱ hya̱ bi zohra̱ Jesús.
Ya xa̱ngu̱ to bi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ Jesús.
43 Gä bi̱ nsu̱ yø ja̱'i̱ ngue xa̱ngu̱ yø milagro bi 'yøtyø representante ra̱ Jesús. 44 Nu̱'ʉ ya xi 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ ra̱ hya̱ p'ʉya, gä 'dap'ʉ di̱ mpɛti. Nu̱'a̱ te gä pɛts'i, 'da gui̱ mmɛtitho. 45 Bi̱ mä yø häi yø ja̱'i̱, nu̱'ʉ ja mi̱'da te mi̱ pɛts'i, gä bi̱ mä. Di̱ ndarpi n'na ngu̱ n'na'a̱ te honi̱. 46 N'na pa ngu̱ n'na pa di̱ mpɛti p'ʉ ja ra̱ ni̱ja̱. Nu̱p'ʉ ja yø ngu̱ yø ja̱'i̱, gä 'dap'ʉ di̱ mpɛti ngue si̱hmɛ̱. Gä 'dagui johyatho yø ja̱'i̱ ngue 'dap'ʉ si̱hmɛ̱ 'nɛ̱ hi̱njondi̱ 'yɛ̱ts'i̱. 47 Gä ɛ̱spa̱bi̱ Oja̱. Nu̱ya yø ja̱'i̱ 'bʉp'ʉ ja ra̱ hni̱ni̱, gätho nnu̱ ma̱nho ya yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱. N'na pa ngu̱ n'na pa, nu̱na̱ Oja̱ øt'e ngue ma̱n'na ni̱ hyu̱xta̱ yø 'yɛ̱c'ɛ̱i̱ di̱ nya̱nyø te.