8
Kunhangwerava'ea oho Jesus'ga rupi
1 Aere'ĩ Jesus'ga imbojoapiapi cidades repiapava cidades'ia repiapava. He'yjuhu cidades cidades'ia pavẽi. Pyryva'ea ga imombe'ui cidadespeve'g̃a pe. G̃a pe ga ei:
—Perojijyjijyjuka ti pejeaporog̃ita Tupana'ga pe pejikoga ga rehe. A'ero po ti ga pe pokokatui nehẽ imomboa pendekote'varuhua pe hugwi okovo penduvihavuhuhetero nehẽ.
Nahã Jesus'ga ei g̃a pe ogwovo g̃a pyg̃apyri. Ga rupi dozeve'g̃a hog̃ahoi.
2 Kunhangwera'g̃a g̃a hog̃ahoi ga rupi no. Jara'g̃a hugwi Jesus'ga ombojipe'a jipe anhag̃a. Jara'g̃a hugwi ga imombigi karugwara. Mariahẽa hugwi Jesus'ga ombojipe'a jipe sete anhag̃a Diabo'gapyriva'ea. Mariahẽa pe ahe ei: Madalapevehẽa. 3 Ojipehẽa rera Joana. Joanahẽa rembireko'ga ko Cuza'ga. Ga ko Herodes'ga mbatera repiakatuhara'ga. Ojipehẽa rera Susana. G̃ahã oho Jesus'ga rupi. Ojipe'g̃a kunhangwera'g̃a hoi ga rupi no. Imondovo ga pe ombatera g̃a Jesus'ga repiakatui. Dozeve'g̃a pe g̃a imondoi no.
Ha'ynha mohãihara'ga
(Mateus 13.1-9; Marcos 4.1-9)
4 Cidades nanani ojipejipea hugwi he'yjuhuve'g̃a nduri Jesus'ga pyri. Ojo'java'ea pyvõ ga g̃a mbo'embo'ei. G̃a pe ga ei:
5 —Ha'ynha mohãihara'ga hoi ko pe imohaina ha'ynha. Nahã ga itymi ha'ynha. Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi pehea rembeyvyra rupi. A'ero ahe pyrug̃i hehe ohorame pehea rupi. Ua gwyra'ia i'ui imokona, ei Jesus'ga.
6 —Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi yja rehe ita arimo. A'ereki ita onhimongyheteuhu pevo. Xunhi yja a'ero ha'ynha pe yhya no. Henhunhame kotihĩ he'ouhũ omanomo. A'ereki ahã yhya jupe.
7 —Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi nhungwava ra'ynha pyteri pe hatĩava'ea ra'ynha pyteri pe. Aerẽ ga'apoa ha'ynha renhunhamo nhungwava ra'ynha pavẽi. A'ero nhungwava nhambyguhui garemityma, ei Jesus'ga.
8 —Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi yjakatua pype. A'ero henhunhamo o'ao'aheteramo. He'yjuhu ahara a'ero. Ahara pype turi cem ha'ynha, ei Jesus'ga ha'ynha mohãihara'ga mombe'gwovo.
Onhi'ig̃a mondovo Jesus'ga ei g̃a pe:
—Peapyakwa pe. Pehendu katu ti ji'ea a'ero! ei Jesus'ga g̃a pe imombe'gwovo ojo'java'ea.
Jesus'ga okwahavuka ha'ynha mohãihara'ga mombe'ua
(Mateus 13.10-23; Marcos 4.10-20)
9 A'ero Jesus'ga remimbo'ehara'g̃a ei ga pe:
—Orohendu ore novĩa nde'eagwera ojo'java'ea. Ndorokwahavi reki ore. Ore ve ti emombe'u a'ea.
10 A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:
—Pe me Tupana'ga ei tokwaha ti g̃a onhimiva'ea nhirembiepiakatuhava javo, ei Jesus'ga. Marã hekoi kiro Tupana'ga yvyakotyve'g̃a ndepiakaturame okovo g̃anduvihavuhuhetero? A'earupiva'ea kiro ga ikwahakwahavukari pe me, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. Ojipe'g̃a pe ji imombe'ui ojo'java'ea. A'ero
“hepiagame g̃a gwepia tehe reki.
A'ereki g̃a nombaragwahapotari hehe.
Henduvame g̃a g̃wendu tehe reki.
A'ereki g̃a ndokwahapotari”, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.
11-12 —Kiro po ti ji imombe'ukatui pe me ikwahavuka ha'ynha mohãihara'ga mombe'ua nehẽ, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.
—Ha'ynha ko Tupana'ga nhi'ig̃a, ei Jesus'ga. Kiroki g̃a g̃wendu Tupana'ga nhi'ig̃a novĩa ikwahave'yma – g̃a pyri ahemoandyandyihara'ga Diabo'ga ruri a'ero ipe'avo imombe'ua g̃apy'a hugwi imoka'nhymbavuka g̃a pe tomomborukaryme ti g̃a Tupana'ga pe okote'varuhua javo, ei Jesus'ga. G̃a pe ji ei a'ero imombe'urame ha'ynha indurugagwera pehea rembeyvyra rupi.
13 —Amombe'u jipe ko ji ha'ynha indurugagwera – kiroki a'ea onduru ita rehe. Henhui ha'ynha novĩa. A'ereki yhya rerekoe'yma g̃waramo, kotihĩ nonhimomiranami a'ero omanomo, ei ga. A'ereki ndokihetei hapoa yvya pype.
—A'ea ja g̃a ndekoi – kiroki g̃a g̃wendu nhanderuvihavuhuhete'ga mombe'ua gworygworyvamo hehe novĩa. Aerẽ ojipe'g̃a mbote'varuhu pota g̃a imohepia'ngiavo ite'varuhuva'ea g̃a pe. Nurãro g̃waramo g̃a nonhimomiranami a'ero kotihĩ opohia nhanderuvihavuhuhete'ga mombe'ua hugwi. A'ereki ndokihetei nhanderuvihavuhuhete'ga mombe'ua g̃ayvyteri pe.
14 —Amombe'u jipe ko ji ha'ynha indurugagwera – kiroki a'ea onduru nhungwava ra'ynha pyteri pe hatĩava'ea ra'ynha pyteri pe. Aerẽ igwaigwavete hatĩava'ea nhambyguhui garemityma jukavo, ei Jesus'ga.
—A'ea ja ojipe'g̃a ndekoi nhungwava pyteripeva'ea ja. G̃a g̃wendu ojipe'g̃a erame g̃a pe: “Tupana'ga nhande poko katu kiro nhanderuvihavuhuhete'ga.” A'ea g̃a g̃wendu katu novĩa. Aerẽ g̃a ag̃ataruhuramo ojihe javo: “Maramarã po ti nhande rekoi nehẽ naerũ?” ei g̃a oyvyteri pe. A'ea nonog̃atuukari g̃apy'a. A'ereki g̃a opotaruhu itambere'ia a'ero, ei Jesus'ga. “Koji'i nhande tipotaruhu itambere'ia,” e'iuhu g̃a, ei Jesus'ga. Toryva rehe ikatuva'ea rehe g̃a japyakauhui. A'ea nhaporemo nohenduva'javukari nhanderuvihavuhuhete'ga mombe'ua. A'ero igwaigwavete g̃a ndojapyakaa'javi tuhẽ gamombe'ua rehe. A'ero g̃a ndokoa'javi reki gamombe'ua rupi okokatue'yma ojipe'g̃a pe oporavykye'yma ga pe.
15 —Amombe'u jipe ko ji ha'ynha indurugagwera – kiroki onduru yjakatua pype. A'ea ja ojipe'g̃a ndekoi yjakatuapypeva'ea ja. G̃wendu katu g̃a nhanderuvihavuhuhete'ga mombe'ua ojikoheteavo ga rehe gweaporog̃itakaturo. Onhimomirana hete g̃a oporavykyavo ga pe ga nhi'ĩpo'rupava okokatuavo ojipe'g̃a pe.
A'ea Jesus'ga ei imombe'gwovo pa ojo'java'ea ikwahavuka g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.
A lamparina
(Mateus 5.15; Marcos 4.21-25; Lucas 11.33)
16 —Imondygame lamparina nhande ndihovapygi hyrua pyvõ, ei Jesus'ga. Nimondoi nhande lamparina nhanenhinongava gwyri pe cama gwyri pe. Pyte'mbia rehe nhande timondo lamparina. Nurã okirame onga pype ojipe'g̃a gwepia kojahua.
17 —Na jitehe po ti Tupana'ga imboukwahavi nehẽ. Onhimiva'ea po ti ga hepiukari ikwahavuka henduvukapava nehẽ.
18 —Ji rendu katu ti a'ero pejeaporog̃itaro. Kiroki ga okwaha – ga pe po ti Tupana'ga ikwahavukari koji'iva'ea nehẽ. A'ero po ti ga ikwahahetei nehẽ, ei Jesus'ga. Kiroki ga ndokwahavi – po ga ikwahavi xunhiva'ea, a'ea vehevi po ti Tupana'ga ikwahava'jave'ymukari ga pe nehẽ, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a mbo'eavo.
Jesus'ga yembora gairũva'ea pavẽi
(Mateus 12.46-50; Marcos 3.31-35)
19 Kiro Jesus'ga yembora ruri Jesus'ga repiaga gairũ'g̃a pavẽi. Ndoki g̃a onga pype ga pyri. A'ereki pevove'g̃a ga mbotymboty gwe'yjuhuro. 20 G̃apyteripeve'g̃a e'i Jesus'ga pe:
—Neyhẽa uhu nde repiaga neirũ'g̃a pavẽi. Pevo g̃a ami okari pe.
21 A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:
—Kiroki g̃a Tupana'ga nhi'ig̃a rendu katu ga nhi'ĩpo'ruavo – g̃a pe ji ei nhiy'g̃a. A'e ji g̃a pe no nhiirũ'g̃a, ei Jesus'ga.
Jesus'ga omombi yvytua typepemuhũa reheve
(Mateus 8.23-27; Marcos 4.35-41)
22 Aerẽ Jesus'ga avi yharuhua pype g̃wemimbo'ehara'g̃a pavẽi. G̃a pe ga ei:
—He xaho ypiahua aherovai.
A'ero g̃a imoanhani herogwovo. 23 G̃a gwerohorame Jesus'ga ropehyiro okia. Yvyturanuhũa ruri ojyva ypiahua rehe. Yharuhua pype yvytua yhya mbo'ambo'avi. Gweroho g̃werĩ ypy pe. 24 A'ero g̃a hoi Jesus'ga pyri ga mongirahiva.
—Kiro nhande hoi ypy pe nhandepapava nehẽ! ei g̃a ga pe ombo'ehara'ga pe.
A'ero ga ma'ẽi onhi'ig̃a yvyturanuhũa pe typepemuhũa pe no topi ti javo. A'ero yvytua ipigi. Notymynha'javi yhya no. 25 G̃a pe Jesus'ga ei:
—Ndapejikogi ji rehe naerũ? ei ga.
A'ero g̃a kyhyji onhimomby'avo javo ojohupe:
—Marã te ga rekoi naerũ? Yvytua vehevi re po g̃wendu katu ganhi'ig̃a yhya pavẽi, ei g̃a.
Jesus'ga ombojipe'a anhag̃a ahe hugwi
(Mateus 8.28-34; Marcos 5.1-20)
26 Aerẽ g̃a hoi ypiahua aherovai Galiléia aherovai ovahema Gerasapeve'g̃a gwyri pe. 27 Jesus'ga hemame yharuhua hugwi cidadepeve'ga ruri Jesus'ga repenhana. He'yjuhu anhag̃a Diabo'gapyriva'ea onhimongyavo ga pojykavo. Ymyahũ ga ndipiri. Ga nduva'javi onga pype. Itaruvihavuhua kwaruhua pyteri pe ga ruvi aheryvya pyteri pe. 28 Jesus'ga repiagame ga hapukai g̃wenypy'anduruga Jesus'ga rovai pyteri pe. Ga hapukajahivi javo:
—Jesus! ei ga. Terejori ji avykyavo Tupana'ga ra'yramo huvihavuhu'g̃ahoheve'ga ra'yramo? ei ga Jesus'ga pe. A'e hete ji nde ve: Terembuhuri ti hahyva'ea ji ve.
29 A'ea ga ei. A'ereki Jesus'ga e'i jipe anhag̃a pe:
—Ejipe'a ga hugwi.
Ymyahũ anhag̃a ga pyhypokãpokag̃i ga pojykavo jipi. Nurã pevove'g̃a itanhuramuhũa pyvõ gapoa kwari. G̃a gapya kwari no. Nahã g̃a ga mombytapotari ga repiakatuavo novĩa. Ga omondohondoho itanhuramuhũa reki. Anhag̃a ga pojykai ga renonhaheteavo ga mondovo ongae'ỹi me. Nahã ga rerekoi ymya.
30 Kiro Jesus'ga ei ga pe:
—Gara nderera?
A'ero ga ei:
—He'yjuhu.
Nahã garera. A'ereki he'yjuhuva'ea anhag̃a opojyka ga. 31 Anhag̃a e'i hete Jesus'ga pe:
—Toremondoi ti yvykwara ruvihavuhua pype hahyva'ea ruvihava pype, e'i ga pe.
32 Yvytyra rehe porcos tuvi i'gwovo onhimongyavo. He'yjuhu hete porcos. Jesus'ga pe anhag̃a ehetei:
—Ore mondouka ti porcos pojykauka ore ve, e'i.
—Peho ti a'ero, ei Jesus'ga jupe.
33 Cidadepeve'ga hugwi anhag̃a jipe'ai a'ero ogwovo Jesus'ga nhi'ĩpo'ruavo porcos pojykavo herogwovo. Porcos nhaporemo inhahetei ojyva yvyty'ramuhũa hugwi ogwovo ypiahua pype otypyvygamo omanomo.
34 Porcos manoa repiagame porcos repiakatuhara'g̃a nhani ogwovo jugwi. Ogwovo g̃a imombe'upavi cidadepeve'g̃a pe cidadekotyive'g̃a pe no. 35 A'ero pevove'g̃a nduri ua torohepia katu javo. Ovahemame Jesus'g̃a pyri g̃a ga repiagi anhag̃a rembipojykaagwera'ga. Oapy ga Jesus'ga pya pyri tapy'ynhapira mongijipeavo ojapyakakatuavo. A'ero g̃a kyhyji. 36 Kiroki g̃a gwepia Jesus'ga anhag̃a mbojipe'arame ga hugwi – g̃a imombe'upavi g̃a pe javo:
—Ga pyryvamo reki kiro. A'ereki Jesus'ga ombojipe'a anhag̃a ga hugwi imondovo, ei g̃a ga mombe'gwovo g̃a pe.
37 Okyhyji hete pa g̃a Gerasapeve'g̃a. Nurã g̃a ei Jesus'ga pe:
—Heregwovo ore hugwi!
A'ero Jesus'ga avi yharuhua pype tajivy javo. 38 A'ero anhag̃a rembipojykaagwera'ga ehetei Jesus'ga pe:
—Taho ti nde rupi jijikoty'a nde pavẽi! ei ga.
Jesus'ga ndogwerohoi ga reki. A'ereki ga e'i ga pe:
39 —Epyta. Ejivy ti enhonga pe imombe'gwovo. Ere ti g̃a pe: “Tupana'ga ipopoaka hete. Ji poko hete ga!” Nahã ti ere g̃a pe, ei Jesus'ga ga pe.
A'ero ga hoi imombe'gwovo g̃a pe nhaporemo cidadepeve'g̃a pe.
—Pyry hete Jesus'ga ji ve ji pokoga anhag̃a mbojipe'avo ji hugwi. Ga popoakahetero, ei ga imombe'gwovo.
Jesus'ga opoko Jairova'ea ra'yrava'ea gwypova'ea reheve
(Mateus 9.18-26; Marcos 5.21-43)
40 Gerasapeve'g̃a hugwi Jesus'ga jivyri ua ovahema aherovai. G̃a nhaporemo ga repenhani gworygworyvamo ga rehe. A'ereki pevo g̃a oko tuhu tuhẽ ti ga javo.
41 Nanime ga pyri Jairo'ga ruri. Jairo'ga ko huvihavamo oko judeus'g̃a jatykahava pype. Ga ruri onhinog̃a ojovapyvo yvyvo Jesus'ga pya pyri jihoheva'ero ji poko javo.
—Herejo nhironga pe, ei ga Jesus'ga pe. 42 A'ereki jira'yrahẽa omano g̃werĩ, ei ga.
Hehã jate ko gara'yra. Ivoja hẽa. Doze anos hẽa imbokwara'ari ojihe.
Jesus'ga horame tahepia ti ji tayrihẽa javo, he'yive'g̃a ga mbotyvahivi ua ga rupi onhimongyavo. 43 Ga reviri hẽa ruri no itetirũavehẽa gwypovehẽa. He'yi doze anos hẽatetirũa imbokwara'ari hẽa rehe opige'yma hẽa hugwi. Omondo pa hẽa opohanohara'g̃a pe novĩa. A'ereki g̃a nomombigi reki hẽatetirũa. 44 Kiro hẽa ruri Jesus'ga reviri opokoga gapira rembeyvyra rehe. Kotihĩ hẽa ndagwypora'javi a'ero.
45 —Ma'g̃a opoko ji rehe? ei Jesus'ga.
A'ero g̃a epavi:
—Ore rũi! Ndoropokogi nde rehe, ei g̃a.
—Nde mbotymboty pa g̃a nde atimana he'yive'g̃a! Nde mbotyva g̃waramo g̃a pokogi nde rehe.
Nahã Pedro'g̃a ei Jesus'ga pe ombo'ehara'ga pe.
46 A'ero Jesus'ga ei:
—A'ea rũi. Opoko aha g̃a ji rehe. Akwaha ji jiyvyteri pe. A'ereki ji hugwi ihoi jipopoakara g̃a ndehe, ei ga.
47 A'ero hẽa ei oyvyteri pe: “Okwaha reki ga ji pokogame ga rehe.” A'ero hẽa ruri ohyhyipava okyhyjiavo g̃wenypy'anduruga yvyvo garovai pyteri pe onhimombe'gwovo g̃andovaki pa. Hẽa e'i:
—Ymyahũ ji tetirũaramo gwyporo. Nurã ji pokogi nde rehe tomombi ti ga ji hugwi javo. Kotihĩ nhitetirũa pigi tuhẽ ko, ei hẽa.
48 —Kui'i, ei Jesus'ga hẽa pe. Erejiko nde ji rehe. Nurã netetirũa pigi nde hugwi. Ndepy'a rukaturo g̃waramo kiro heregwovo katu, ei ga.
49 Jesus'ga nhi'imbige'ymame hẽa pe Jairo'ga rongapypeve'ga ruri javo Jairo'ga pe:
—Ndera'yrava'ea omano. Tohoa'javyme ti nhanembo'ehara'ga kiro neronga pe. A'ereki ahe omano jipe.
50 Ga renduvame Jesus'ga ei Jairo'ga pe:
—Teremomyi ti epy'a. Ejiko hete jitehe ji rehe. A'ero po ti hẽa kwerava'javi nehẽ, ei Jesus'ga.
51 Ovahemame Jairo'ga ronga pe Jesus'ga g̃a mongiukari ojupi onga pype Pedro'ga João'ga no Tiagova'ea no. Kujahẽa ruva'ga ga ga mongiukari kujahẽa yhẽa no. Ojipe'g̃a pe Jesus'ga ei:
—Tapeki ti onga pype, ei ga g̃a pe.
52 Ojehe'o hete pevove'g̃a kujahẽa rehe okovo. A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:
—Tapejehe'oi! Nomanoi hẽa. Oki reki hẽa upa.
53 A'ero g̃a ga jai ga rerekovo ga rerekomemuamo. A'ereki g̃a okwaha ahemanoa.
54 G̃a mondopavirẽ onga hugwi ga kujahẽa popyhygi. Hẽa pe ga ei:
—Kui'i! Epo'ã!
55 Kiro hẽa kweravi. Kotihĩ hẽa po'ami. A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:
—Pemondo ti mbatera hẽa pe to'u ti hẽa.
56 Onhimomby'a hẽaruva'ga hẽayhẽa pavẽi. Jesus'ga ei g̃a pe:
—Tapemombe'ui tuhẽ ti nhiremimbogweravahẽa nhiremimonhimomby'ava'ea ojipe'g̃a pe, ei ga.