11
Enukwan Pengandel dut Empuꞌ
1 Na ating pengandel dut Empuꞌ, gaay bersen atin ketentuan et baꞌ enu pegerapen tyu asal metuman, sampay atin ketentuan et indeginis na ingga peꞌ nebiriꞌ tyu na banar duun ne. 2 Nesulutan Empuꞌ dut mengeꞌ kegunggurangan tagnaꞌ sabab et pengandel dye set kenye. 3 Sabab et pengandel neretian tyu na sengkelungsuran na itue nependyari pebiyaꞌ dut daak et Empuꞌ. Angkan ating mekebiriꞌ neng indeginis, atin binwat mawaꞌ dut kaya mekebiriꞌ.
4 Sabab et pengandel, si Abel negsimayaꞌ neng pegimeteyen dut Empuꞌ lebing menunga eset inulmat neng mengeꞌ tulnuꞌ i Kain. Sabab et itue e kinilala si Abel na metignaꞌ neng taaw. Misan patey ne ya, maya nega ketulduan ye sabab et pengandel ye dut Empuꞌ.
5 Sabab et pengandel, pinebayaꞌ et Empuꞌ si Enok dut langit, supaya diki ne melebayan ye kepeteyan et bilug. Ya diki ne nekebiriꞌ et sinu-sinu, sabab insiꞌ ne ya et Empuꞌ pebaya dut langit. Sinurat dut Kesuratan, mura ya mugad asal ne lagi mekesulutan Empuꞌ kenye. 6 Sabab sebarang kaya pengandel dut Empuꞌ kaya ya mekesulutan. Sabab sebarang megkabiꞌ dut Empuꞌ keilangan mengandel na maya Empuꞌ dut langit, sampay ya megbegey et ganti dut sebarang pemengandel kenye.
7 Sabab et pengandel kiningeg i Noe siwaraꞌ et Empuꞌ pasal et indeginis na ingga peꞌ nebiriꞌ ye. Nengandel si Noe et daak et Empuꞌ na memaal ya et kelang kapal supaya mebawiꞌ kenyeng sengbinenwa. Sabab et pengandel i Noe inukum et Empuꞌ ginsaʼt tawʼt sengkelungsuran na kaya nengandel, segwaꞌ si Noe nantang na metignaꞌ sabab et kenyeng pengandel. 8 Sabab et pengandel dut Empuꞌ, nengasip si Abraham ganang ya in pinesurung et Empuꞌ dut lugtang netangeꞌ kenye. Indyari siminurung ne ya, misan ne ingga pe neturunan ye baꞌ embe surungan. 9 Sabab et pengandel si Abraham nemaal et tetluan misan ne ya taaw tumpang dut atin neng lungsud. Liminegdeng ya dut tetluan sapew ye luna, samat de Isaak neng yegang ye, bekeꞌ upuꞌ ye si Jakob neng iba yeng memumusakaꞌ et atin negang ipinengakuꞌ et Empuꞌ. 10 Sasat ye megtetagey ating lungsud na kaya seskeran negparu bekeꞌ nemaal atin Empuꞌ.
11 Sabab et pengandel si Abraham tagnaꞌ tiꞌ, misan megurang ne si Sara gasi neng esawa ye sampay bantut gasi, nemekeyegang nega sabab pengandel ye na mebentel ating tinangeꞌ et Empuꞌ. 12 Angkansa ya ne sembatung megurang neng taaw banar, ipinegyegang mawaꞌ dut kenye mengeꞌ tungtung-inupuꞌ samat keldamen et mengeꞌ bituen dut langit bekeꞌ samat diki meitung ne egis dut deplakan et dagat.
13 Ginsaʼt mengeꞌ kegungurangan tuꞌ natey na maya pengandel dut Empuꞌ sasat dye biyag nega. Ingga peꞌ neterima dye ating mengeꞌ netangeꞌ et Empuꞌ, segwaꞌ samat nelawag dye atin dut merayuꞌ bekeꞌ sewd dye ne metuman ginsan leyd, sampay menep dye ne. Tinerima dye na dye in taaw tumpang lang neng penglegdeng et ibang lungsud. 14 Sabab metlang dut ating mengeꞌ taaw neng megberes et samat kwantin na dye megpengebiaꞌ et kedyeng diring bangsa. 15 Ating lungsud neng tinirengan dye, baꞌ atin mekerendeman dye, kaluꞌ kepeuliꞌ untin. 16 Segwaꞌ pegebianen dye sembatung bangsa naꞌ lebing menunga, na atin dut langit. Angkansa kaya ikeleew et Empuꞌ na ya Empuꞌ dyeng tantu, sabab pinenyapan ye dye et sembatung lungsud.
17 Sabab et pengandel, sinulayan et Empuꞌ si Abraham supaya isimayaꞌ kenyeng bugtung neng yegang na si Isaak. 18 Na timinerima si Abraham et mengeꞌ tangeꞌ et Empuꞌ, pinanyap ye isimayaꞌ ne kenyeng bugtung ne yegang misan samat kwantin pinegberes et Empuꞌ, kwan, “Na eset ki Isaak mewanan et dimung tungtung-inupuꞌ.”* 19 Andel ye na mekedyaring biyagen et Empuꞌ mengeꞌ patey, bekeꞌ mekedyari sugiren, atin neinabu ganang neterima i Abraham si Isaak peuliꞌ teyeg et ranggar biyag nega. 20 Sabab et pengandel dut Empuꞌ ininunga i Isaak mengeꞌ yegang ye neng si Jakob bekeꞌ si Esau pasal dut kedyeng pegsusurungan na ibgey et Empuꞌ kedye.
21 Sabab et pengandel, si Jakob, ganang mekabiꞌ ne ya matey, ininunga ye kede sembat et mengeꞌ keyegangan i Jose neng kelelekian, pegketbes nengempuꞌ ya et Empuꞌ sasat megdudunguk ulu ye set lingkeg et tutungkud ye.
22 Sabab et pengandel si Jose ganang mekabiꞌ ne gasi matey, nengandel ye banar pasal et pegubuꞌ et mengeꞌ Israelita teyeg dut bangsa et Egipto, angkan negpebilin ya na biten nenektak neng mengeꞌ tulang ye dut lugtang tinangeꞌ et Empuꞌ tagnaꞌ tiꞌ apang lilbengen duntin.
23 Sabab et pengandel dut Empuꞌ mengeꞌ kegunggurangan i Moises kaya nemenakut et Keseraan et surutan Paraon naꞌ peteyen ginsaʼt mengeꞌ memulek et tawʼt Judio, indyari tinaguꞌ dye si Moises seled telung bulan pegketbes ya ipegyegang, sabab nebiriꞌ dye na ya menunga banar siyekan, sampay diki simpir neng yegang lang, bekeꞌ diki dye tuminakut.†
24 Sabab et pengandel dut Empuꞌ, si Moises ganang kelaꞌ ne kaya tinerima ye na ya yegang et dayang i Paraon neng surutan. 25 Erapun, piniliꞌ ye nega na meliyutan na kebayaꞌ et mengeꞌ taaw et Empuꞌ neng mengeꞌ uripen duun, kas lang rumasa et diki dumaran neng peglami-lami neng begey et keselaan sasat ya upuꞌ et surutan. 26 Inakuꞌ ye ne lebing mergaꞌ ating megsandal et keliyutan et uripen sabab et Mesias imbes ating mengeꞌ kementirian et Egipto, sabab ating gantiꞌ et biyag kaya seskeran dut langit, atin key pegerapen. 27 Sabab et pengandel tinirengan ye lungsud et Egipto, diki ye tinekutan iseg et surutan. Ya negsandal sabab et pegmergaꞌ ye set Empuꞌ na samat mekebiriꞌ ye ne Ya neng diki mekebiriꞌ. 28 Sabab et pengandel pegtumanen ye ating umanat et Neketalib bekeꞌ pegpirtik et duguꞌ, supaya ating Dereakan neng Mengmiminasa et mengeꞌ uluanak diki ye binesanen ating mengeꞌ uluanak et mengeꞌ tawʼt Israel.
29 Sabab et pengandel ating mengeꞌ Israelita diminipag dut nukaꞌ neng Meregang naꞌ Dagat, samat dut tuug na lugtaꞌ. Segwaꞌ ganang diminipag gasi mengeꞌ megibut neng mengeꞌ Egipto, megtuy tinegkeleb gumbang, nelelmes dye ginsan. 30 Sabab et pengandel et mengeꞌ Israelita, nererban bakud neng batu et lungsud et Jeriko, pegketbes et pitung eldew et peglibut et mengeꞌ taaw et Israel.
31 Sabab et pengandel dut Empuꞌ, si Rahab na sembatung mememegbeis, tinayak ye et menunga ating mengeꞌ meninipiꞌ neng Judio. Angkansa ya kaya nekeibut natey dut mengeꞌ kaya mengandel dut Empuꞌ.
32 Megtuturan ku nega be? Meraliꞌ kurangen ku ne et timpu baꞌ ituturan ku nega pasal et kire Gideon, Barak, Samson, Jepte, Dabid, Samuel bekeꞌ dut mengeꞌ tarus et Empuꞌ. 33 Sabab et pengandel dut Empuꞌ, nesakup itueng mengeꞌ mengengandel tagnaꞌ tiꞌ mengeꞌ ibang penggewman. Negpetuman dye et ketignaan, bekeꞌ neketerima et baꞌ enung mengeꞌ netangeꞌ et Empuꞌ kedye. Negpetikum dye babaꞌ et mengeꞌ lion apang diki mekekagat. 34 Mengeꞌ ibang mengengandel nemasew et megdedleg naꞌ apuy, bekeꞌ nekitangkis dye et kepeteyan dut tarem et mengeꞌ gelaman. Merungkey dye teyen segwaꞌ binggeyan et Empuꞌ basag na negmendyaring mekekseg pasal et peggiraꞌ sampay pinepelegyu dye ating mengeꞌ menunumpang. 35 Sabab et pengandel dut Empuꞌ neterima peuliꞌ et mengeꞌ kelilibunan ating mengeꞌ patey dye pegketbes biyagen peuliꞌ. Maya gasi mengeꞌ iba sabab et pengandel dut Empuꞌ nemegmendiꞌ na dye telikuren Empuꞌ supaya ipekulpas, sabab gaay dye nega na matey et pegpeliyutan, indyari biyagen peuliꞌ apang meketerima et lebing menungang biyag dut langit abit Empuꞌ. 36 Maya gasi mengeꞌ iba sabab et pengandel dut Empuꞌ peginlelewen bekeꞌ peglepsan, bekeꞌ maya gasi pinirisu bekeꞌ pegpupungpungen et rantay. 37 Maya gasi mengeꞌ mengengandel pinegbebakal et batu seked patey, iba dye binyak tengaꞌ et legariꞌ, bekeꞌ sengmenu pinatey et barung. Dye in miskin, angkansa megpanew dye ganang mengeꞌ kulit et mengeꞌ bibili bekeꞌ mengeꞌ kambing pegpekayen dye. Dye in miskin banar, pegpeliyutan bekeꞌ pegtiksaen. 38 Kaya teup tawʼt sengkelungsuran dut kedye. Meneringkuar aluꞌ dye dut kelnangan bekeꞌ kebukiran, bekeꞌ memegtaguꞌ dye dut mengeꞌ singkab bekeꞌ dut ruang et lugtaꞌ.
39 Neinabu itueng ketuturanan sabab lang et pengandel dye dut Empuꞌ, segwaꞌ misan sinu kedye kaya neketerima pasal et ating tinangeꞌ et Empuꞌ sabab et ingga peꞌ napet ketumanan ye. 40 Sabab maya lebing menungang pegpeperuen et Empuꞌ dut kityu, supaya kityu keibut gasi dut kedye baꞌ tumanen ne et Empuꞌ kenyeng netangeꞌ apang ginsan tyu megmendyaring taaw naꞌ kaya salaꞌ.
* 11:18 Maya ibang yegang de Abraham, temed si Isaak inantang bugtung yegang ye, sabab si Isaak lang pinegyegang apang tumanen et tinangeꞌ i Empuꞌ. Birinen gasi Roma 9:7-9. † 11:23 Keseraan i Paraon, ating Surutan et Egipto, negdaak na ginsan neng mengeꞌ yegang na lelaki et mengeꞌ Israelita subaliꞌ tirengen dut liwan et benwa seked natey.