\NormalFont\ShortTitle{Księga Sędziów}

{\MT Księga Sędziów



\par }\ChapOne{1}{\MM \VerseOne{1}Po śmierci Jozuego synowie Izraela pytali PANA: Któż z nas wyruszy pierwszy przeciwko Kananejczykom, aby walczyć z nimi?


\par }{\MM \VS{2}I PAN powiedział: Wyruszy Juda. Oto dałem ziemię w jego ręce.


\par }{\MM \VS{3}Juda powiedział do swego brata Symeona: Chodź ze mną do mego losu, a będziemy walczyć z Kananejczykami. Potem ja pójdę z tobą do twego losu. I Symeon poszedł z nim.


\par }{\MM \VS{4}Wyruszył więc Juda, a PAN wydał Kananejczyków i Peryzzytów w ich ręce i zabili w Bezek dziesięć tysięcy mężczyzn.


\par }{\MM \VS{5}W Bezek znaleźli Adoni-Bezeka i walczyli z nim, i zabili Kananejczyków i Peryzzytów.


\par }{\MM \VS{6}I Adoni-Bezek uciekł, oni zaś ścigali go; a gdy go pojmali, ucięli mu kciuki u rąk i
{\ADD{paluchy}} u nóg.


\par }{\MM \VS{7}Wtedy Adoni-Bezek powiedział: Siedemdziesięciu królów z obciętymi kciukami u rąk i
{\ADD{paluchami}} u nóg zbierało
{\ADD{okruchy}} pod moim stołem. Jak ja uczyniłem, tak mi Bóg odpłacił. I przyprowadzili go do Jerozolimy, i tam umarł.


\par }{\MM \VS{8}Przedtem bowiem synowie Judy walczyli przeciwko Jerozolimie, zdobyli ją i pobili ostrzem miecza, a miasto spalili ogniem.


\par }{\MM \VS{9}Potem synowie Judy wyruszyli, aby walczyć z Kananejczykami mieszkającymi w górach, na południu i na nizinie.


\par }{\MM \VS{10}Następnie Juda wyruszył przeciwko Kananejczykom, którzy mieszkali w Hebronie (a Hebron przedtem nazywał się Kiriat-Arba), i pobił Szeszaja, Achimana i Talmaja.


\par }{\MM \VS{11}Stamtąd wyruszył przeciwko mieszkańcom Debiru, a Debir przedtem nazywał się Kiriat-Sefer.


\par }{\MM \VS{12}I Kaleb powiedział: Temu, kto pobije Kiriat-Sefer i zdobędzie je, dam swoją córkę Aksę za żonę.


\par }{\MM \VS{13}Zdobył je Otniel, syn Kenaza, młodszego brata Kaleba. I dał mu swoją córkę Aksę za żonę.


\par }{\MM \VS{14}A gdy ona przyszła do niego, namawiała go, aby prosił jej ojca o pole; i zsiadła z osła, a Kaleb zapytał ją: Czego sobie życzysz?


\par }{\MM \VS{15}A ona odpowiedziała: Daj mi błogosławieństwo. Skoro dałeś mi ziemię południową, daj mi też źródła wód. I Kaleb dał jej źródła górne i źródła dolne.


\par }{\MM \VS{16}Synowie Kenity, teścia Mojżesza, wyruszyli z miasta palm razem z synami Judy na pustynię Judy leżącą na południu od Arad. Gdy tam przybyli, zamieszkali z ludem.


\par }{\MM \VS{17}Potem Juda wyruszył ze swym bratem Symeonem i zabili Kananejczyków mieszkających w Sefat, i zburzyli je, i nazwali to miasto Chorma.


\par }{\MM \VS{18}Juda zdobył też Gazę wraz z jej granicami, Aszkelon wraz z jego granicami i Ekron wraz z jego granicami.


\par }{\MM \VS{19}I PAN był z Judą, który posiadł górę, lecz nie mógł wypędzić mieszkańców doliny, bo ci mieli żelazne rydwany.


\par }{\MM \VS{20}Kalebowi zaś dano Hebron, jak powiedział Mojżesz. Stamtąd wygnał
{\ADD{on}} trzech synów Anaka.


\par }{\MM \VS{21}Ale synowie Beniamina nie wygnali Jebusytów mieszkających w Jerozolimie; dlatego Jebusyci mieszkają z synami Beniamina w Jerozolimie aż do dziś.


\par }{\MM \VS{22}Wyruszył też dom Józefa przeciwko Betel, a PAN był z nim.


\par }{\MM \VS{23}I dom Józefa wyszpiegował Betel – a miasto
{\ADD{to}} przedtem nazywało się Luz.


\par }{\MM \VS{24}A gdy szpiedzy zobaczyli człowieka wychodzącego z miasta, powiedzieli do niego: Prosimy, pokaż nam wejście do miasta, a okażemy ci miłosierdzie.


\par }{\MM \VS{25}I pokazał im wejście do miasta, a oni pobili miasto ostrzem miecza, lecz tego człowieka wraz z całą jego rodziną puścili wolno.


\par }{\MM \VS{26}I tak człowiek ten udał się do ziemi Chetytów, zbudował miasto i nadał mu nazwę Luz. To jest jego nazwa aż do dziś.


\par }{\MM \VS{27}Manasses nie wypędził też
{\ADD{mieszkańców}} Bet-Szean i jego miasteczek ani
{\ADD{mieszkańców}} Tanaku i jego miasteczek, ani mieszkańców Dor i jego miasteczek, ani mieszkańców Jibleam i jego miasteczek, ani mieszkańców Megiddo i jego miasteczek. Kananejczycy nadal mieszkali więc w tej ziemi.


\par }{\MM \VS{28}A gdy Izrael się wzmocnił, kazał Kananejczykom płacić daninę i nie wygnał ich.


\par }{\MM \VS{29}Także i Efraim nie wypędził Kananejczyków mieszkających w Gezer, dlatego Kananejczycy mieszkali wśród nich w Gezer.


\par }{\MM \VS{30}Zebulon
{\ADD{również}} nie wypędził mieszkańców Kitron ani mieszkańców Nahalol, dlatego Kananejczycy mieszkali wśród nich i płacili
{\ADD{im}} daninę.


\par }{\MM \VS{31}Aszer także nie wypędził mieszkańców Akko ani mieszkańców Sydonu, Achlab, Akzibu, Chelba, Afik i Rechob.


\par }{\MM \VS{32}I Aszer mieszkał pośród Kananejczyków mieszkających w tej ziemi, gdyż ich nie wypędził.


\par }{\MM \VS{33}Neftali
{\ADD{też}} nie wypędził mieszkańców Bet-Szemesz ani mieszkańców Bet-Anat i mieszkał wśród Kananejczyków mieszkających w tej ziemi. Jednakże mieszkańcy Bet-Szemesz i Bet-Anat płacili
{\ADD{mu}} daninę.


\par }{\MM \VS{34}Amoryci zaś wyparli synów Dana w góry, tak że nie pozwalali im schodzić do doliny.


\par }{\MM \VS{35}Amoryci utrzymali się i mieszkali na górze Cheres, w Ajjalonie i w Szaalbin, lecz wzmocniła się ręka domu Józefa i zaczęli mu płacić daninę.


\par }{\MM \VS{36}A granica Amorytów
{\ADD{biegła}} od wzniesienia do Akrabbim, od skały i wyżej.




\par }\Chap{2}{\MM \VerseOne{1}I wstąpił Anioł PANA z Gilgal do Bokim, i powiedział: Wyprowadziłem was z Egiptu i przyprowadziłem was do ziemi, którą przysiągłem waszym ojcom, i powiedziałem: Nigdy nie naruszę swego przymierza z wami;


\par }{\MM \VS{2}Wy jednak nie zawierajcie przymierza z mieszkańcami tej ziemi, a ich ołtarze zburzcie. Lecz nie słuchaliście mojego głosu. Dlaczego tak postąpiliście?


\par }{\MM \VS{3}Dlatego też powiedziałem: Nie wypędzę ich przed wami, lecz będą wam
{\ADD{jak ciernie}} na boki, a ich bogowie będą dla was sidłem.


\par }{\MM \VS{4}Gdy Anioł PANA wypowiedział te słowa do wszystkich synów Izraela, lud podniósł głos i zapłakał.


\par }{\MM \VS{5}Nadali temu miejscu nazwę Bokim i tam złożyli PANU ofiarę.


\par }{\MM \VS{6}Gdy Jozue rozesłał lud, synowie Izraela rozeszli się, każdy do swego dziedzictwa, aby posiąść ziemię.


\par }{\MM \VS{7}Lud służył PANU przez wszystkie dni Jozuego i przez wszystkie dni starszych, którzy przeżyli Jozuego i widzieli wszystkie wielkie dzieła PANA, jakie uczynił dla Izraela.


\par }{\MM \VS{8}A Jozue, syn Nuna, sługa PANA, umarł w wieku stu dziesięciu lat;


\par }{\MM \VS{9}I pogrzebali go na obszarze jego dziedzictwa w Timnat-Cheres, na górze Efraim, na północ od góry Gaasz.


\par }{\MM \VS{10}Także całe to pokolenie zostało przyłączone do swoich ojców. I powstało po nim inne pokolenie, które nie znało PANA ani też dzieł, których dokonał dla Izraela;


\par }{\MM \VS{11}I synowie Izraela czynili to, co złe w oczach PANA, i służyli Baalom;


\par }{\MM \VS{12}I opuścili PANA, Boga swoich ojców, który wyprowadził ich z ziemi Egiptu, i poszli za cudzymi bogami, za bogami okolicznych narodów, i oddawali im pokłon, i tak pobudzili PANA do gniewu.


\par }{\MM \VS{13}Opuścili PANA, a służyli Baalowi i Asztartom.


\par }{\MM \VS{14}Wtedy zapłonął gniew PANA przeciw Izraelowi, wydał ich w ręce grabieżców, którzy ich grabili, i sprzedał ich w ręce ich okolicznych wrogów, tak że nie mogli się dalej ostać przed swymi wrogami.


\par }{\MM \VS{15}A gdziekolwiek wyruszyli, ręka PANA była przeciwko nim ku nieszczęściu, jak PAN powiedział i jak PAN im przysiągł; i byli bardzo uciskani.


\par }{\MM \VS{16}Potem PAN wzbudził sędziów, którzy ich wyzwalali z rąk grabieżców;


\par }{\MM \VS{17}Lecz także swoich sędziów nie słuchali, ale uprawiali nierząd z obcymi bogami i oddawali im pokłon. Szybko zboczyli z drogi, którą kroczyli ich ojcowie, słuchający przykazań PANA; ci tak nie postępowali.


\par }{\MM \VS{18}A gdy PAN wzbudzał im sędziów, to PAN był z każdym sędzią i wybawiał ich z rąk ich wrogów przez wszystkie dni sędziego. PAN bowiem litował się nad ich jękiem z powodu tych, którzy ich uciskali i trapili.


\par }{\MM \VS{19}Jednak po śmierci sędziego odwracali się i psuli się bardziej niż ich ojcowie, chodząc za cudzymi bogami i służąc im oraz oddając im pokłon; nie odstępowali od swoich czynów ani od swej upartej drogi.


\par }{\MM \VS{20}Zapłonął więc gniew PANA przeciw Izraelowi i powiedział: Ponieważ ten naród złamał moje przymierze, które zawarłem z jego ojcami, i nie usłuchał mojego głosu;


\par }{\MM \VS{21}Ja też odtąd nie wypędzę przed nim żadnego z narodów, które pozostawił Jozue, kiedy umarł;


\par }{\MM \VS{22}Aby przez nie doświadczyć Izraela, czy będą strzec drogi PANA, aby po niej kroczyć, jak strzegli
{\ADD{jej}} ich ojcowie, czy też nie.


\par }{\MM \VS{23}PAN więc pozostawił te narody, nie wypędzając ich szybko, ani ich nie wydał w ręce Jozuego.




\par }\Chap{3}{\MM \VerseOne{1}A oto narody, które PAN pozostawił, aby przez nie doświadczyć Izraela, czyli tych wszystkich, którzy nie zaznali żadnych wojen o Kanaan;


\par }{\MM \VS{2}Aby pokolenia synów Izraela
{\ADD{ich}} doświadczyły, aby nauczyły się sztuki wojennej, te, które jej przedtem nie zaznały:


\par }{\MM \VS{3}Pięciu książąt filistyńskich oraz wszyscy Kananejczycy, Sydończycy i Chiwwici mieszkający na górze Libanu, od góry Baal-Hermon aż do wejścia do Chamat.


\par }{\MM \VS{4}Oni pozostali, aby przez nich doświadczyć Izraela; by poznać, czy będą posłuszni przykazaniom PANA, które dał ich ojcom przez Mojżesza.


\par }{\MM \VS{5}Tak więc synowie Izraela mieszkali pośród Kananejczyków, Chetytów, Amorytów, Peryzzytów, Chiwwitów i Jebusytów.


\par }{\MM \VS{6}I brali sobie ich córki za żony, a swe córki dawali ich synom i służyli ich bogom.


\par }{\MM \VS{7}I synowie Izraela czynili to, co złe w oczach PANA: zapomnieli o PANU, swym Bogu, i służyli Baalom i gajom.


\par }{\MM \VS{8}Wtedy zapłonął gniew PANA przeciw Izraelowi i wydał ich w ręce Kuszan-Riszataima, króla Mezopotamii. I synowie Izraela służyli Kuszan-Risztaimowi przez osiem lat.


\par }{\MM \VS{9}A gdy synowie Izraela wołali do PANA, PAN wzbudził synom Izraela wybawcę, który ich wybawił – Otniela, syna Keneza, młodszego brata Kaleba.


\par }{\MM \VS{10}Zstąpił na niego Duch PANA i sądził Izraela; a
{\ADD{gdy}} wyruszył na wojnę, PAN wydał w jego ręce Kuszan-Riszataima, króla Mezopotamii, i jego ręka wzmocniła się nad Kuszan-Riszataimem.


\par }{\MM \VS{11}I ziemia zaznała pokoju przez czterdzieści lat, aż umarł Otniel, syn Keneza.


\par }{\MM \VS{12}Potem synowie Izraela znowu czynili to, co złe w oczach PANA. I PAN wzmocnił przeciw Izraelowi Eglona, króla Moabu, bo czynili to, co złe w oczach PANA.


\par }{\MM \VS{13}Ten zgromadził przy sobie synów Ammona i Amaleka, wyruszył i pobił Izraela, i zajął miasto palm.


\par }{\MM \VS{14}Tak więc synowie Izraela służyli Eglonowi, królowi Moabu, przez osiemnaście lat.


\par }{\MM \VS{15}A gdy synowie Izraela wołali do PANA, PAN wzbudził im wybawcę – Ehuda, syna Gery, Beniaminitę, człowieka leworęcznego. I synowie Izraela posłali przez niego dar Eglonowi, królowi Moabu.


\par }{\MM \VS{16}I Ehud sporządził sobie miecz o dwóch ostrzach, długości jednego łokcia, i przypasał go sobie pod szatą do prawego biodra.


\par }{\MM \VS{17}I przyniósł dar Eglonowi, królowi Moabu. Eglon zaś był człowiekiem bardzo otyłym.


\par }{\MM \VS{18}A gdy oddał dar, odprawił ludzi, którzy dar przynieśli;


\par }{\MM \VS{19}A sam wrócił z kamiennych gór, które były w Gilgal, i powiedział: Mam do ciebie tajną sprawę, o królu. A ten odpowiedział: Cisza! I wyszli od niego wszyscy, którzy przed nim stali.


\par }{\MM \VS{20}Wtedy Ehud podszedł do niego. On zaś siedział w letniej komnacie, którą miał tylko dla siebie. I Ehud powiedział: Mam dla ciebie słowo od Boga. A
{\ADD{ten}} powstał z tronu.


\par }{\MM \VS{21}Wtedy Ehud wyciągnął lewą rękę, dobył miecz ze swego prawego biodra i wbił go w jego brzuch.


\par }{\MM \VS{22}A rękojeść weszła razem z ostrzem i tłuszcz zamknął się za ostrzem tak, że nie mógł wyjąć miecza z jego brzucha; i wyszły z niego nieczystości.


\par }{\MM \VS{23}Potem Ehud wyszedł przez przedsionek, zamknął za sobą drzwi komnaty i zasunął rygle.


\par }{\MM \VS{24}A gdy wyszedł, przyszli słudzy i kiedy zobaczyli, że drzwi komnaty były zamknięte, powiedzieli: Z pewnością król odpoczywa w letniej komnacie.


\par }{\MM \VS{25}I czekali długo, aż poczuli się zawstydzeni. Widząc, że on nie otwiera drzwi komnaty, wzięli klucz i otworzyli; a oto ich pan leżał na ziemi martwy.


\par }{\MM \VS{26}Lecz Ehud uciekł, kiedy oni zwlekali
{\ADD{z wejściem}}, minął kamienne góry i uciekł aż do Seiru.


\par }{\MM \VS{27}A gdy przyszedł, zadął w trąbę na górze Efraim; i synowie Izraela zeszli z nim z góry, a on na ich czele.


\par }{\MM \VS{28}I powiedział do nich: Pójdźcie za mną. PAN bowiem wydał waszych wrogów, Moabitów, w wasze ręce. Poszli więc za nim, zajęli brody Jordanu do Moabu i nie pozwalali nikomu przejść.


\par }{\MM \VS{29}W tym czasie zabili około dziesięciu tysięcy mężczyzn spośród Moabitów, samych krzepkich i walecznych, i nikt nie uszedł
{\ADD{z życiem}}.


\par }{\MM \VS{30}W tym dniu Moab został poniżony pod ręką Izraela; i ziemia żyła w pokoju przez osiemdziesiąt lat.


\par }{\MM \VS{31}A po nim był Szamgar, syn Anata. Zabił on sześciuset mężczyzn spośród Filistynów ościeniem na woły. On także wybawił Izraela.




\par }\Chap{4}{\MM \VerseOne{1}A po śmierci Ehuda synowie Izraela znowu czynili to, co złe w oczach PANA.


\par }{\MM \VS{2}I PAN wydał ich w ręce Jabina, króla Kanaanu, który królował w Chasor. Dowódcą jego wojska był Sisera, który mieszkał w pogańskim Charoszet.


\par }{\MM \VS{3}I synowie Izraela wołali do PANA. Miał tamten bowiem dziewięćset żelaznych rydwanów i mocno uciskał synów Izraela przez dwadzieścia lat.


\par }{\MM \VS{4}W tym czasie sądziła Izraela prorokini Debora, żona Lappidota.


\par }{\MM \VS{5}I mieszkała pod palmą Debory, między Rama a Betel, na górze Efraim, a synowie Izraela przychodzili do niej na sąd.


\par }{\MM \VS{6}Posłała ona i wezwała Baraka, syna Abinoama, z Kedesz-Neftali, i powiedziała do niego: Czy PAN, Bóg Izraela nie rozkazał: Idź, udaj się na górę Tabor i weź ze sobą dziesięć tysięcy mężczyzn z synów Neftalego i z synów Zebulona?


\par }{\MM \VS{7}I przyprowadzę do ciebie, do rzeki Kiszon, Siserę, dowódcę wojska Jabina, jego rydwany i jego liczne oddziały, i wydam go w twoje ręce.


\par }{\MM \VS{8}Barak zaś powiedział do niej: Jeśli pójdziesz ze mną, pójdę, lecz jeśli nie pójdziesz ze mną, nie pójdę.


\par }{\MM \VS{9}Ona odpowiedziała: Na pewno pójdę z tobą. Nie tobie jednak przypadnie chwała z tej wyprawy, na którą wyruszysz. PAN bowiem wyda Siserę w ręce kobiety. I Debora wstała, i udała się z Barakiem do Kedesz.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy Barak wezwał Zebulona i Neftalego do Kedesz i wyruszył, a za nim dziesięć tysięcy mężczyzn. Szła z nim także Debora.


\par }{\MM \VS{11}A Cheber Kenita odłączył się od Kenitów, od synów Chobaba, teścia Mojżesza, i rozbił swój namiot aż do równin w Saananim, które jest przy Kedesz.


\par }{\MM \VS{12}I doniesiono Siserze, że Barak, syn Abinoama, wyruszył na górę Tabor.


\par }{\MM \VS{13}Sisera zebrał więc wszystkie swoje rydwany,
{\ADD{to jest}} dziewięćset żelaznych rydwanów, oraz cały lud, który z nim był, od pogańskiego Charoszet aż do rzeki Kiszon.


\par }{\MM \VS{14}Wtedy Debora powiedziała do Baraka: Wstań, bo to jest dzień, w którym PAN wyda Siserę w twoje ręce. Czyż PAN nie idzie przed tobą? Barak zszedł więc z góry Tabor, a dziesięć tysięcy mężczyzn
{\ADD{zeszło}} za nim.


\par }{\MM \VS{15}I PAN rozgromił Siserę, wszystkie wozy oraz całe jego wojsko ostrzem miecza przed Barakiem, tak że Sisera zeskoczył z rydwanu i uciekał pieszo.


\par }{\MM \VS{16}Lecz Barak ścigał rydwany i wojsko aż do pogańskiego Charoszet. I poległo od ostrza miecza całe wojsko Sisery; nie pozostał ani jeden
{\ADD{z jego wojowników}}.


\par }{\MM \VS{17}A Sisera uciekł pieszo do namiotu Jael, żony Chebera Kenity, ponieważ panował pokój między Jabinem, królem Chasoru, a domem Chebera Kenity.


\par }{\MM \VS{18}A Jael wyszła naprzeciw Siserze i powiedziała do niego: Wejdź, mój panie, wejdź do mnie, nie bój się. Wszedł więc do niej do namiotu, a
{\ADD{ona}} przykryła go kocem.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy powiedział do niej: Daj mi, proszę, napić się trochę wody, bo jestem spragniony. A ona otworzyła bukłak z mlekiem, dała mu się napić i przykryła go.


\par }{\MM \VS{20}I powiedział do niej: Stój przy wejściu do namiotu, a jeśli ktoś przyjdzie i zapyta cię: Czy jest tu ktoś? – odpowiesz: Nie ma.


\par }{\MM \VS{21}Potem Jael, żona Chebera, wzięła kołek od namiotu, chwyciła do ręki młot, podeszła do niego po cichu i wbiła kołek w jego skroń, tak że ten utkwił w ziemi, bo on
{\ADD{twardo}} spał, gdyż był zmęczony. I w ten sposób umarł.


\par }{\MM \VS{22}Tymczasem Barak ścigał Siserę i Jael wyszła mu naprzeciw, i powiedziała do niego: Chodź, a pokażę ci człowieka, którego szukasz. I wstąpił do niej, a oto Sisera leżał martwy z kołkiem w skroni.


\par }{\MM \VS{23}Tak Bóg tego dnia poniżył przed synami Izraela Jabina, króla Kanaanu.


\par }{\MM \VS{24}I ręka synów Izraela coraz bardziej nacierała na Jabina, króla Kanaanu, i uciskała go, aż zgładzili Jabina, króla Kanaanu.




\par }\Chap{5}{\MM \VerseOne{1}Tego dnia Debora i Barak, syn Abinoama, śpiewali:


\par }{\MM \VS{2}Błogosławcie PANA za zemstę dokonaną w Izraelu, za to, że lud dobrowolnie się ofiarował.


\par }{\MM \VS{3}Słuchajcie, królowie, nadstawcie uszu, książęta: Ja PANU, ja będę śpiewać, będę śpiewać PANU, Bogu Izraela.


\par }{\MM \VS{4}PANIE, gdy wyszedłeś z Seiru, gdy przechodziłeś przez pole Edom, ziemia drżała, niebiosa kropiły, a obłoki kropiły wodą.


\par }{\MM \VS{5}Góry topniały przed PANEM jak
{\ADD{góra}} Synaj – przed PANEM, Bogiem Izraela.


\par }{\MM \VS{6}Za dni Szamgara, syna Anata, za dni Jael wyludniły się drogi, a ci, którzy wyruszyli w drogę, chodzili krętymi ścieżkami.


\par }{\MM \VS{7}Opustoszały wsie w Izraelu, opustoszały, aż powstałam
{\ADD{ja}}, Debora, aż powstałam jako matka w Izraelu.


\par }{\MM \VS{8}Gdy
{\ADD{Izrael}} wybrał sobie nowych bogów, wtedy w bramach nastała wojna; tarczy
{\ADD{jednak}} ani włóczni nie było widać wśród czterdziestu tysięcy w Izraelu.


\par }{\MM \VS{9}Moje serce
{\ADD{skłania się}} ku wodzom Izraela, tym, którzy dobrowolnie się ofiarowali. Błogosławcie PANA.


\par }{\MM \VS{10}Wy, którzy jeździcie na białych oślicach i zasiadacie na sądach, i którzy chodzicie po drogach, opowiadajcie;


\par }{\MM \VS{11}Że
{\ADD{ucichł}} trzask strzelców w miejscach, gdzie czerpie się wodę; tam niech opowiadają o sprawiedliwości PANA, sprawiedliwości w jego wsiach w Izraelu. Wtedy lud PANA zstąpi do bram.


\par }{\MM \VS{12}Przebudź się, przebudź, Deboro; przebudź się, przebudź i zaśpiewaj pieśń! Powstań, Baraku, i prowadź do niewoli swych jeńców, synu Abinoama.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy ci, którzy pozostali, panowali nad możnymi z ludu. PAN dopomógł mi panować nad mocarzami.


\par }{\MM \VS{14}Z Efraima
{\ADD{wyszedł}} ich korzeń przeciw Amalekowi, za tobą Beniamin wśród twego ludu; z Makir wyszli przywódcy, a z Zebulona pisarze.


\par }{\MM \VS{15}Także książęta Issachara
{\ADD{byli}} z Deborą; Issachara też, jak i Baraka pieszo posłano do doliny.
{\ADD{Lecz}} w oddziałach Rubena
{\ADD{toczyły się}} wielkie rozważania serca.


\par }{\MM \VS{16}Czemu siedziałeś między oborami, słuchając wrzasku stad? W oddziałach Rubena
{\ADD{toczyły się}} wielkie rozważania serca.


\par }{\MM \VS{17}Gilead mieszkał za Jordanem, a dlaczego Dan przebywał na okrętach? Aszer pozostał na brzegu morskim i mieszkał w swoich zatokach.


\par }{\MM \VS{18}Zebulon
{\ADD{to}} lud, który narażał swe życie, podobnie jak Neftali – na wzniesieniach pól.


\par }{\MM \VS{19}Przybyli królowie i walczyli, walczyli wówczas królowie Kanaanu w Tanak, nad wodami Megiddo; nie odnieśli
{\ADD{jednak}} korzyści w srebrze.


\par }{\MM \VS{20}Z nieba walczyły; gwiazdy ze swoich miejsc walczyły z Siserą.


\par }{\MM \VS{21}Rzeka Kiszon ich porwała, pradawna rzeka, rzeka Kiszon. Podeptałaś, o duszo moja, mocarzy.


\par }{\MM \VS{22}Wtedy się roztrzaskały kopyta końskie od rozpędu mocarzy.


\par }{\MM \VS{23}Przeklinajcie Meroz, powiedział Anioł PANA, przeklinajcie srodze jego obywateli, bo nie przyszli na pomoc PANU, na pomoc PANU przeciwko mocarzom.


\par }{\MM \VS{24}Błogosławiona między kobietami Jael, żona Chebera Kenity; będzie błogosławiona nad kobietami
{\ADD{mieszkającymi}} w namiocie.


\par }{\MM \VS{25}Prosił o wodę,
{\ADD{a ona}} dała mleka, a w okazałym naczyniu przyniosła masło.


\par }{\MM \VS{26}Swą lewą ręką sięgnęła po kołek, a prawą – po młot kowalski; uderzyła Siserę, przebiła jego głowę, przeszyła i przekłuła jego skronie.


\par }{\MM \VS{27}Zwinął się u jej nóg, padł, leżał; zwinął się u jej nóg, padł; gdzie się zwinął, tam padł zabity.


\par }{\MM \VS{28}Matka Sisery wyglądała przez okno i wołała przez kratę: Dlaczego jego rydwan opóźnia się z przybyciem? Dlaczego zwlekają koła jego zaprzęgów?


\par }{\MM \VS{29}Najmądrzejsze z jej kobiet odpowiedziały, jak i ona sama sobie odpowiadała:


\par }{\MM \VS{30}Czyż nie trafili na łup i
{\ADD{nie}} dzielą go? Każdy mężczyzna dostanie pannę albo dwie; różnobarwne łupy oddają Siserze, różnobarwne łupy haftowane, różnobarwne łupy haftowane z obu stron, na szyję biorących łupy.


\par }{\MM \VS{31}Tak niech zginą wszyscy twoi wrogowie, PANIE. A ci, którzy ciebie miłują, niech będą jak słońce, gdy wschodzi w swojej mocy. I ziemia żyła w pokoju przez czterdzieści lat.




\par }\Chap{6}{\MM \VerseOne{1}Potem synowie Izraela czynili to, co złe w oczach PANA. Wydał ich więc PAN w ręce Midianitów na siedem lat.


\par }{\MM \VS{2}A ręka Midianitów wzmocniła się nad Izraelem,
{\ADD{tak że}} synowie Izraela kopali sobie przed Midianitami kryjówki w górach, jaskinie i warownie.


\par }{\MM \VS{3}Bywało, że gdy Izrael coś zasiał, przychodzili Midianici, Amalekici i ludzie ze wschodu i najeżdżali go;


\par }{\MM \VS{4}I rozbijali obóz naprzeciwko niego, i niszczyli plony ziemi aż po granice Gazy. Nie pozostawiali nic na pożywienie Izraelitom – ani owiec, ani wołów, ani osłów.


\par }{\MM \VS{5}Przybywali bowiem ze swymi stadami i namiotami, a przychodzili jak szarańcza tak licznie, że nie można było zliczyć ich ani ich wielbłądów. Tak wkraczali do ziemi, aby ją spustoszyć.


\par }{\MM \VS{6}Dlatego Izrael bardzo zubożał z powodu Midianitów i synowie Izraela wołali do PANA.


\par }{\MM \VS{7}A gdy synowie Izraela wołali do PANA z powodu Midianitów;


\par }{\MM \VS{8}PAN posłał do synów Izraela proroka, który powiedział do nich: Tak mówi PAN, Bóg Izraela: Ja wyprowadziłem was z ziemi Egiptu i wywiodłem was z domu niewoli.


\par }{\MM \VS{9}I wyrwałem was z rąk Egipcjan oraz z rąk wszystkich, którzy was trapili. Wypędziłem ich przed wami i dałem wam ich ziemię;


\par }{\MM \VS{10}I powiedziałem wam: Ja jestem PAN, wasz Bóg, nie bójcie się bogów Amorytów, w których ziemi mieszkacie; lecz nie posłuchaliście mego głosu.


\par }{\MM \VS{11}Wtedy przyszedł Anioł PANA i stanął pod dębem, który stał w Ofra, należącym do Joasza, Abiezerita. A jego syn Gedeon młócił zboże w tłoczni, aby
{\ADD{je}} ukryć przed Midianitami.


\par }{\MM \VS{12}Wówczas ukazał mu się Anioł PANA i powiedział do niego: PAN z tobą, dzielny wojowniku.


\par }{\MM \VS{13}Gedeon mu odpowiedział: Mój Panie, proszę, jeśli PAN jest z nami, dlaczego przyszło na nas to wszystko? Gdzie są teraz wszystkie jego cuda, o których opowiadali nam nasi ojcowie, mówiąc: Czy PAN nie wyprowadził nas z Egiptu? A teraz PAN nas opuścił i wydał w ręce Midianitów.


\par }{\MM \VS{14}Wtedy PAN spojrzał na niego i powiedział: Idź w tej swojej mocy, a wybawisz Izraela z rąk Midianitów. Czyż nie ja cię posłałem?


\par }{\MM \VS{15}{\ADD{On}} zaś powiedział do niego: Mój Panie, proszę, czym wybawię Izraela? Oto moja rodzina jest biedna w Manassesa, a ja
{\ADD{jestem}} najmniejszy w domu swego ojca.


\par }{\MM \VS{16}I PAN powiedział do niego: Ponieważ
{\ADD{ja}} będę z tobą, pobijesz Midianitów jak jednego męża.


\par }{\MM \VS{17}A
{\ADD{on}} mu odpowiedział: Jeśli znalazłem łaskę w twoich oczach, daj mi znak, że to ty rozmawiasz ze mną.


\par }{\MM \VS{18}Nie odchodź stąd, proszę, aż wrócę do ciebie i przyniosę ci swoją ofiarę i położę ją przed tobą. I odpowiedział: Poczekam, aż wrócisz.


\par }{\MM \VS{19}Gedeon poszedł więc i przyrządził koźlę oraz przaśne chleby z jednej efy mąki. Mięso włożył do kosza, a polewkę mięsną wlał do garnka i przyniósł to do niego pod dąb, i ofiarował.


\par }{\MM \VS{20}I Anioł Boga powiedział do niego: Weź mięso i przaśne chleby i połóż na tej skale, a polewkę wylej. I tak uczynił.


\par }{\MM \VS{21}Wtedy Anioł PANA wyciągnął koniec laski, którą miał w ręce, i dotknął mięsa oraz przaśników; i wydobył się ogień ze skały i strawił mięso i przaśne chleby. Potem Anioł PANA zniknął sprzed jego oczu.


\par }{\MM \VS{22}A gdy Gedeon zrozumiał, że to był Anioł PANA, powiedział: Ach, Panie BOŻE! Widziałem bowiem Anioła PANA twarzą w twarz.


\par }{\MM \VS{23}I PAN mu powiedział: Pokój z tobą. Nie bój się, nie umrzesz.


\par }{\MM \VS{24}Dlatego więc Gedeon zbudował tam ołtarz dla PANA i nazwał go: PAN jest pokojem. Do dziś znajduje się
{\ADD{on}} w Ofra Abiezerytów.


\par }{\MM \VS{25}Tej nocy PAN mu powiedział: Weź młodego cielca, który
{\ADD{należy do}} twego ojca,
{\ADD{oraz}} drugiego cielca siedmioletniego i zburz ołtarz Baala należący do twego ojca, i zetnij gaj, który jest przy nim;


\par }{\MM \VS{26}A zbuduj ołtarz dla PANA, swego Boga, na szczycie tej skały, na równym miejscu; weź tego drugiego cielca i złóż z niego całopalenie na drwach z gaju, który zetniesz.


\par }{\MM \VS{27}Wziął więc Gedeon dziesięciu mężczyzn spośród swoich sług i uczynił tak, jak PAN mu rozkazał. A ponieważ bał się domu swego ojca i mieszkańców miasta, nie uczynił tego za dnia, lecz uczynił to w nocy.


\par }{\MM \VS{28}A gdy mieszkańcy miasta wstali wczesnym rankiem, zobaczyli zburzony ołtarz Baala i ścięty gaj, który był obok niego, i tego drugiego cielca złożonego na całopalenie na zbudowanym ołtarzu.


\par }{\MM \VS{29}I mówili jeden do drugiego: Któż to uczynił? A gdy się o to pytali i dowiadywali, powiedzieli: Uczynił to Gedeon, syn Joasza.


\par }{\MM \VS{30}Wtedy mieszkańcy miasta powiedzieli do Joasza: Wyprowadź swego syna, niech umrze, gdyż zburzył ołtarz Baala i ściął gaj, który był przy nim.


\par }{\MM \VS{31}A Joasz odpowiedział wszystkim, którzy stali dokoła niego: Czy chcecie stawać w obronie Baala? Czy chcecie go wybawić? Kto chciałby go bronić, niech umrze tego ranka. Jeśli jest bogiem, niech sam się spiera o to, że zburzono jego ołtarz.


\par }{\MM \VS{32}I nazwano go tego dnia Jerubbaal, mówiąc: Niech Baal się spiera z nim, bo zburzył on jego ołtarz.


\par }{\MM \VS{33}Wtedy wszyscy Midianici i Amalekici oraz ludzie ze wschodu zebrali się razem, przeprawili się
{\ADD{przez Jordan}} i rozbili obóz w dolinie Jizreel.


\par }{\MM \VS{34}Lecz Duch PANA ogarnął Gedeona, a on zadął w trąbę i zwołał do siebie dom Abiezera.


\par }{\MM \VS{35}I wyprawił posłańców do całego
{\ADD{pokolenia}} Manassesa, które zebrało się przy nim. Wysłał też posłańców do Aszera, do Zebulona i Neftalego; i wyruszyli im na spotkanie.


\par }{\MM \VS{36}Wtedy Gedeon powiedział do Boga: Jeśli moją ręką wybawisz Izraela, jak powiedziałeś;


\par }{\MM \VS{37}To ja położę runo wełny na klepisku. Jeśli rosa spadnie tylko na runo, a cała ziemia
{\ADD{będzie}} sucha, wtedy będę wiedział, że moją ręką wybawisz Izraela, jak powiedziałeś.


\par }{\MM \VS{38}I tak się stało. Gdy wstał nazajutrz, ścisnął runo i wycisnął rosę z runa – pełną czaszę wody.


\par }{\MM \VS{39}Gedeon powiedział jeszcze do Boga: Niech nie zapłonie twój gniew przeciwko mnie, że przemówię jeszcze raz. Pozwól, proszę, że powtórzę doświadczenie z runem: niech będzie suche tylko
{\ADD{samo}} runo, a na całej ziemi niech będzie rosa.


\par }{\MM \VS{40}I Bóg tak uczynił tej nocy: samo runo było suche, a na całej ziemi była rosa.




\par }\Chap{7}{\MM \VerseOne{1}Wstał więc Jerubbaal, czyli Gedeon, wcześnie rano, wraz z całym ludem, który był z nim, i rozbili obóz przy źródle Charod. A obóz Midianitów był na północ od nich, u stóp wzgórza More, w dolinie.


\par }{\MM \VS{2}I PAN powiedział do Gedeona: Lud, który przebywa z tobą, jest zbyt liczny, abym wydał Midianitów w jego ręce, gdyż Izrael mógłby się chełpić przede mną, mówiąc: Moja ręka mnie wybawiła.


\par }{\MM \VS{3}Wołaj więc teraz do uszu ludu: Kto jest lękliwy i bojaźliwy, niech zawróci, a rano niech idzie precz ku górze Gilead. Wtedy z ludu zawróciły dwadzieścia dwa tysiące, a dziesięć tysięcy pozostało.


\par }{\MM \VS{4}I PAN powiedział do Gedeona: Lud jest jeszcze zbyt liczny. Zaprowadź go do wody, a tam go doświadczę. Ten, o którym ci powiem: Ten pójdzie z tobą, on pójdzie z tobą, a ten, o którym ci powiem: Ten nie pójdzie z tobą, on nie pójdzie.


\par }{\MM \VS{5}Zaprowadził więc lud nad wodę, a PAN powiedział do Gedeona: Każdego, kto będzie chłeptał wodę swym językiem, jak chłepce pies, postawisz osobno; także każdy, który uklęknie na kolana, aby pić,
{\ADD{stanie osobno}}.


\par }{\MM \VS{6}A liczba tych, którzy chłeptali
{\ADD{wodę}} z ręki podnoszonej do ust, wynosiła trzystu mężczyzn; cała zaś reszta ludu klękała na kolana, aby pić wodę.


\par }{\MM \VS{7}Wtedy PAN powiedział do Gedeona: Przez tych trzystu mężczyzn, którzy chłeptali wodę, wybawię was i wydam Midianitów w twoje ręce, a reszta ludu niech wraca – każdy do siebie.


\par }{\MM \VS{8}Ten lud wziął więc ze sobą żywność oraz swe trąby. A pozostałych mężczyzn Izraela odesłał, każdego do swego namiotu, i zatrzymał tylko trzystu mężczyzn; a obóz Midianitów był poniżej, w dolinie.


\par }{\MM \VS{9}Tej nocy PAN powiedział do niego: Wstań, zejdź do obozu, bo wydałem go w twoje ręce;


\par }{\MM \VS{10}A jeśli boisz się iść, zejdź do obozu z Purą, swoim sługą.


\par }{\MM \VS{11}I usłyszysz, co będą mówić, a potem twoje ręce wzmocnią się, aby wyruszyć na obóz. Zeszli więc
{\ADD{on}} i Pura, jego sługa, aż do krańca przedniej straży obozu.


\par }{\MM \VS{12}A Midianici, Amalekici oraz cały lud ze wschodu leżeli w dolinie, liczni jak szarańcza, a ich wielbłądów było bez liku, jak niezliczony jest piasek na morskim brzegu.


\par }{\MM \VS{13}Gdy Gedeon tam przyszedł, pewien człowiek opowiadał swemu towarzyszowi sen: Oto miałem sen. Bochen chleba jęczmiennego wtoczył się do obozu Midianitów, dotarł aż do namiotu i uderzył w niego, aż upadł, i wywrócił go dołem do góry, i zapadł się namiot.


\par }{\MM \VS{14}Jego towarzysz odpowiedział: To
{\ADD{nic innego}} jak tylko miecz Gedeona, syna Joasza, męża Izraela; Bóg wydał w jego ręce Midianitów i cały obóz.


\par }{\MM \VS{15}Gdy Gedeon usłyszał opowiadanie o tym śnie i jego wytłumaczenie, podziękował
{\ADD{Bogu}}, a gdy wrócił do obozu Izraela, powiedział: Wstańcie, gdyż PAN dał w wasze ręce obóz Midianitów.


\par }{\MM \VS{16}Wtedy podzielił tych trzystu mężczyzn na trzy oddziały i dał w ręce każdemu z nich trąby oraz puste dzbany, a w dzbanach – pochodnie.


\par }{\MM \VS{17}I powiedział do nich: Patrzcie na mnie i czyńcie to samo, co
{\ADD{ja}}. Oto pójdę do krańca obozu, a co ja będę czynić, to i wy czyńcie.


\par }{\MM \VS{18}Gdy zadmę w trąbę, ja i wszyscy, którzy są ze mną, wtedy wy też zadmiecie w trąby wokół całego obozu i będziecie mówili:
{\ADD{Miecz}} PANA i Gedeona.


\par }{\MM \VS{19}Przyszedł więc Gedeon wraz ze stu mężami, którzy z nim byli, do krańca obozu, właśnie wtedy, gdy zaczęła się środkowa straż. I zadęli w trąby, i potłukli dzbany, które mieli w rękach.


\par }{\MM \VS{20}Zadęły w trąby więc te trzy oddziały i potłukły dzbany; trzymając w lewej ręce pochodnie, a w prawej ręce trąby, aby zadąć, wołały: Miecz PANA i Gedeona.


\par }{\MM \VS{21}I stanęli, każdy na swoim miejscu, dokoła obozu, a wszyscy w obozie powstali, krzyczeli i uciekali.


\par }{\MM \VS{22}Gdy więc tych trzystu
{\ADD{mężczyzn}} zadęło w trąby, PAN obrócił miecz jednego przeciw drugiemu w całym obozie. I tak wojsko uciekło aż do Bet-Szitta w Serera, aż do granicy Abel-Mechola, w stronę Tabbat.


\par }{\MM \VS{23}Wtedy zebrali się mężczyźni Izraela z Neftalego, z Aszera i całego
{\ADD{pokolenia}} Manassesa i ścigali Midianitów.


\par }{\MM \VS{24}Potem Gedeon rozesłał posłańców po całym pogórzu Efraim, mówiąc: Zejdźcie na spotkanie Midianitom, a zajmijcie przed nimi wody aż do Bet-Bara i Jordanu. Zebrali się więc wszyscy mężczyźni z Efraima i zajęli wody aż do Bet-Bara i Jordanu.


\par }{\MM \VS{25}Pojmali przy tym dwóch książąt Midianu, Oreba i Zeeba; Oreba zabili na skale Oreba, a Zeeba zabili przy tłoczni Zeeba. Ścigali dalej Midianitów, a głowy Oreba i Zeeba przynieśli do Gedeona za Jordan.




\par }\Chap{8}{\MM \VerseOne{1}I mężczyźni z Efraima powiedzieli do niego: Dlaczego tak z nami postąpiłeś, że nie wezwałeś nas, gdy wyruszyłeś do walki z Midianitami? I mocno się z nim spierali.


\par }{\MM \VS{2}A
{\ADD{on}} powiedział: Cóż takiego uczyniłem w porównaniu z wami? Czyż nie lepszy jest ostatni zbiór winogron Efraima niż pierwszy zbiór Abiezera?


\par }{\MM \VS{3}Bóg wydał w wasze ręce książąt Midianu – Oreba i Zeeba. Cóż mogłem takiego uczynić w porównaniu z wami? Gdy to powiedział, ich duch uspokoił się wobec niego.


\par }{\MM \VS{4}A gdy Gedeon przybył do Jordanu, przeprawił się przez niego wraz z trzystoma mężczyznami, którzy z nim byli, znużonymi i w pościgu.


\par }{\MM \VS{5}I powiedział do mieszkańców Sukkot: Dajcie, proszę, po bochenku chleba ludowi, który idzie za mną, bo jest znużony, a ja ścigam Zebacha i Salmunnę, królów Midianu.


\par }{\MM \VS{6}Lecz książęta Sukkot odpowiedzieli mu: Czy dłonie Zebacha i Salmunny są już w twoich rękach, żebyśmy mieli dać twemu wojsku chleba?


\par }{\MM \VS{7}Gedeon odpowiedział: Kiedy PAN wyda Zebacha i Salmunnę w moje ręce, wtedy wymłócę wasze ciała cierniem pustyni i ostami.


\par }{\MM \VS{8}Potem wyruszył stamtąd do Penuel i mówił do nich podobnie, ale ludzie z Penuel odpowiedzieli mu
{\ADD{tak samo}} jak odpowiedzieli mieszkańcy Sukkot.


\par }{\MM \VS{9}Powiedział więc też mężczyznom z Penuel: Gdy wrócę w pokoju, zburzę tę wieżę.


\par }{\MM \VS{10}A Zebach i Salmunna byli w Karkor, a z nimi ich wojsko w liczbie około piętnastu tysięcy, wszyscy, którzy pozostali z całego wojska ludzi ze wschodu; a poległo sto dwadzieścia tysięcy mężczyzn dobywających miecz.


\par }{\MM \VS{11}Wtedy Gedeon ciągnął drogą tych, którzy mieszkali w namiotach, na wschód od Nobach i Jogbeha, i uderzył na obóz, który czuł się bezpieczny.


\par }{\MM \VS{12}A gdy Zebach i Salmunna uciekli, ścigał ich i pojmał obu królów Midianu, Zebecha i Salmunnę, całe zaś wojsko rozgromił.


\par }{\MM \VS{13}Potem Gedeon, syn Joasza, wrócił z bitwy, zanim wzeszło słońce;


\par }{\MM \VS{14}I schwytał młodzieńca spośród mieszkańców Sukkot, i wypytał go, a ten spisał mu książąt Sukkot i jego starszych, siedemdziesięciu siedmiu mężczyzn.


\par }{\MM \VS{15}Wtedy przyszedł do mężczyzn Sukkot i powiedział: Oto Zebach i Salmunna, z powodu których mi urągaliście, mówiąc: Czy dłonie Zebacha i Salmunny są już w twoich rękach, abyśmy mieli dać chleba twoim znużonym mężczyznom?


\par }{\MM \VS{16}Wziął więc starszych tego miasta oraz ciernie z pustyni i osty i wysmagał nimi mężczyzn Sukkot.


\par }{\MM \VS{17}Zburzył także wieżę Penuel i zabił mężczyzn tego miasta.


\par }{\MM \VS{18}Potem powiedział do Zebacha i Salmunny: Co to byli za mężczyźni, których zabiliście w Tabor? A oni odpowiedzieli: Byli tacy jak ty; każdy z nich z wyglądu jak syn króla.


\par }{\MM \VS{19}I powiedział:
{\ADD{To byli}} moi bracia, synowie mojej matki. Jak żyje PAN, gdybyście zachowali ich przy życiu, nie zabiłbym was.


\par }{\MM \VS{20}Potem powiedział do Jetera, swego pierworodnego: Wstań i zabij ich. Lecz młodzieniec nie dobył swego miecza, ponieważ bał się, gdyż był jeszcze chłopcem.


\par }{\MM \VS{21}Wtedy Zebach i Salmunna powiedzieli: Ty wstań i rzuć się na nas, jaki bowiem mężczyzna, taka jego siła. Wstał więc Gedeon, zabił Zebacha i Salmunnę i zabrał klejnoty, które były na szyjach ich wielbłądów.


\par }{\MM \VS{22}I powiedzieli Izraelici do Gedeona: Panuj nad nami, ty i twój syn, i syn twego syna. Wybawiłeś nas bowiem z rąk Midianitów.


\par }{\MM \VS{23}Lecz Gedeon odpowiedział im: Nie ja będę panował nad wami ani nie mój syn będzie panował nad wami. PAN będzie panował nad wami.


\par }{\MM \VS{24}Gedeon powiedział jeszcze do nich: Będę was prosił o jedną rzecz, aby każdy z was dał mi kolczyki ze swego łupu. Mieli bowiem złote kolczyki, bo byli Izmaelitami.


\par }{\MM \VS{25}I powiedzieli: Chętnie damy. Rozpostarli szatę i każdy rzucał na nią kolczyki ze swoich łupów.


\par }{\MM \VS{26}I waga
{\ADD{tych}} złotych kolczyków, o które poprosił, wyniosła tysiąc siedemset syklów złota, nie licząc klejnotów i wisiorków, i szkarłatnych szat, które nosili królowie Midianu, i nie licząc łańcuchów, które były na szyjach ich wielbłądów.


\par }{\MM \VS{27}A Gedeon zrobił z tego efod i umieścił go w swoim mieście, w Ofra. Tam cały Izrael, chodząc za nim, uprawiał nierząd, a stało się to sidłem dla Gedeona i jego domu.


\par }{\MM \VS{28}Tak Midianici zostali poniżeni przed synami Izraela i nie podnieśli już swoich głów. A ziemia żyła w pokoju przez czterdzieści lat za dni Gedeona.


\par }{\MM \VS{29}Wrócił więc Jerubbaal, syn Joasza, i mieszkał w swoim domu.


\par }{\MM \VS{30}A Gedeon miał siedemdziesięciu synów, którzy wyszli z jego bioder. Miał bowiem wiele żon.


\par }{\MM \VS{31}Również jego nałożnica, która była w Sychem, urodziła mu syna i nadała mu imię Abimelek.


\par }{\MM \VS{32}Potem Gedeon, syn Joasza, umarł w szczęśliwej starości i został pogrzebany w grobie swego ojca Joasza, w Ofra Abiezerytów.


\par }{\MM \VS{33}A gdy Gedeon umarł, synowie Izraela odwrócili się i uprawiali nierząd, idąc za Baalami, i ustanowili sobie Baal-Berita swoim bogiem.


\par }{\MM \VS{34}I synowie Izraela nie pamiętali o PANU, swym Bogu, który ich wyrwał z rąk wszystkich okolicznych wrogów;


\par }{\MM \VS{35}I nie okazali miłosierdzia domowi Jerubbaala, Gedeona, za wszystkie dobrodziejstwa, jakie wyświadczył on Izraelowi.




\par }\Chap{9}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Abimelek, syn Jerubbaala, poszedł do Sychem, do braci swej matki, i mówił do nich oraz do całej rodziny domu ojca swej matki:


\par }{\MM \VS{2}Powiedzcie do uszu wszystkich przełożonych Sychem: Co jest dla was lepsze: aby panowało nad wami siedemdziesięciu ludzi, wszyscy synowie Jerubbaala, czy żeby panował nad wami jeden człowiek? Pamiętajcie, że jestem z waszej kości i waszego ciała.


\par }{\MM \VS{3}Wtedy bracia jego matki opowiadali o nim wszystkie te słowa do uszu wszystkich przełożonych Sychem, a ich serce skłoniło się ku Abimelekowi, bo powiedzieli: To jest nasz brat.


\par }{\MM \VS{4}I dali mu siedemdziesiąt srebrników z domu Baal-Berita, a Abimelek najął za nie ludzi, lekkomyślnych próżniaków, którzy poszli za nim.


\par }{\MM \VS{5}Potem przyszedł do domu swojego ojca w Ofra i na jednym kamieniu zabił swoich braci, synów Jerubbaala, siedemdziesięciu ludzi. Został tylko Jotam, najmłodszy syn Jerubbaala, ponieważ się ukrył.


\par }{\MM \VS{6}Wtedy zebrali się wszyscy mężczyźni Sychem i cały dom Millo, poszli i obwołali Abimeleka królem na równinie, gdzie stał słup w Sychem.


\par }{\MM \VS{7}Gdy doniesiono o tym Jotamowi, poszedł, stanął na szczycie góry Gerizim, podniósł głos i zawołał do nich: Posłuchajcie mnie, panowie Sychem, a was
{\ADD{też}} Bóg usłyszy.


\par }{\MM \VS{8}Zebrały się drzewa, aby namaścić nad sobą króla. I powiedziały do oliwki: Króluj nad nami.


\par }{\MM \VS{9}Lecz oliwka odpowiedziała: Czy mam porzucić swój tłuszcz, przez który czci się Boga i ludzi, i pójść, aby być postawiona nad drzewami?


\par }{\MM \VS{10}Potem drzewa powiedziały do drzewa figowego: Chodź ty i króluj nad nami.


\par }{\MM \VS{11}Lecz drzewo figowe odpowiedziało im: Czy mam porzucić swoją słodycz i wyborny owoc i pójść, aby być postawione nad drzewami?


\par }{\MM \VS{12}Następnie drzewa powiedziały do winorośli: Chodź ty i króluj nad nami.


\par }{\MM \VS{13}Lecz winorośl odpowiedziała im: Czy mam porzucić swój moszcz, który cieszy Boga i ludzi, i pójść, aby być postawiona nad drzewami?


\par }{\MM \VS{14}I wszystkie drzewa powiedziały do ostu: Chodź ty i króluj nad nami.


\par }{\MM \VS{15}A oset odpowiedział drzewom: Jeśli naprawdę chcecie namaścić mnie na króla nad sobą, chodźcie i chrońcie się w moim cieniu. A jeśli nie, niech ogień wyjdzie z ostu i spali cedry libańskie.


\par }{\MM \VS{16}Teraz więc, jeśli postąpiliście uczciwie i szczerze, ustanawiając sobie Abimeleka królem, i jeśli dobrze obeszliście się z Jerubbaalem i jego domem i odpłaciliście mu za dobrodziejstwa jego ręki;


\par }{\MM \VS{17}Mój ojciec walczył bowiem za was i narażał swe życie na niebezpieczeństwo, aby was wyrwać z ręki Midianitów;


\par }{\MM \VS{18}Wy zaś powstaliście dziś przeciw domowi mego ojca i zabiliście na jednym kamieniu jego synów, siedemdziesięciu ludzi, a syna jego służącej, Abimeleka, ustanowiliście królem nad ludźmi Sychem, dlatego że jest waszym bratem.


\par }{\MM \VS{19}Jeśli więc uczciwie i szczerze obeszliście się dziś z Jerubbaalem i z jego domem, cieszcie się z Abimeleka, a on niech się też cieszy z was.


\par }{\MM \VS{20}Lecz jeśli nie, niech wyjdzie ogień z Abimeleka i pożre mężczyzn Sychem i dom Millo; niech też wyjdzie ogień od mężczyzn Sychem i z domu Millo i pożre Abimeleka.


\par }{\MM \VS{21}Wtedy Jotam umknął, uciekł i przybył do Beer, gdzie mieszkał z obawy przed swym bratem Abimelekiem.


\par }{\MM \VS{22}A gdy Abimelek panował nad Izraelem przez trzy lata;


\par }{\MM \VS{23}Bóg posłał złego ducha między Abimeleka a mężczyzn Sychem; i mężczyźni Sychem zbuntowali się przeciw Abimelekowi;


\par }{\MM \VS{24}Aby została pomszczona krzywda dokonana na siedemdziesięciu synach Jerubbaala, aby ich krew spadła na ich brata Abimeleka, który ich zabił, i na mężczyzn Sychem, którzy pomogli mu zabić swoich braci.


\par }{\MM \VS{25}I mężczyźni Sychem zasadzili się na niego na szczycie gór i napadali na każdego, kto przechodził tamtą drogą. I doniesiono o tym Abimelekowi.


\par }{\MM \VS{26}Przyszedł też Gaal, syn Obeda, wraz ze swoimi braćmi, i przybył do Sychem, a mężczyźni Sychem zaufali mu.


\par }{\MM \VS{27}Potem wyszli na pola, zbierali
{\ADD{plony}} swoich winnic, tłoczyli
{\ADD{winogrona}} i urządzili zabawę. Następnie weszli do domu swoich bogów, jedli, pili i złorzeczyli Abimelekowi.


\par }{\MM \VS{28}Wtedy Gaal, syn Obeda, powiedział: Kim jest Abimelek i czym jest Sychem, żebyśmy mu służyli? Czy to nie jest syn Jerubbaala, a Zebul nie jest jego urzędnikiem? Służcie
{\ADD{raczej}} mężczyznom Chamora, ojca Sychema. Dlaczego mielibyśmy służyć jemu?


\par }{\MM \VS{29}Oby kto dał ten lud w moje ręce, abym usunął Abimeleka! I powiedział Abimelekowi: Zbierz sobie wojsko i wyjdź.


\par }{\MM \VS{30}A gdy Zebul, przełożony tego miasta, usłyszał słowa Gaala, syna Obeda, zapłonął gniewem.


\par }{\MM \VS{31}I potajemnie wyprawił posłańców do Abimeleka, mówiąc: Oto Gaal, syn Obeda, wraz ze swoimi braćmi przyszedł do Sychem i oto podburzają miasto przeciwko tobie.


\par }{\MM \VS{32}Wstańcie więc nocą, ty i lud, który jest z tobą, i uczyńcie zasadzkę w polu.


\par }{\MM \VS{33}A rano, gdy słońce wzejdzie, wstaniesz i uderzysz na miasto. A gdy on i lud, który
{\ADD{jest}} z nim, wyjdą przeciwko tobie, uczynisz z nim według swego uznania.


\par }{\MM \VS{34}Wstał więc w nocy Abimelek wraz z całym ludem, który z nim był, i zasadzili się na Sychem w czterech oddziałach.


\par }{\MM \VS{35}A Gaal, syn Obeda, wyszedł i stanął w samej bramie miasta; wtedy Abimelek wraz z ludem, który z nim był, wyszedł z zasadzki.


\par }{\MM \VS{36}A gdy Gaal zobaczył lud, powiedział do Zebula: Oto lud schodzi ze szczytu gór. Zebul odpowiedział mu: Widzisz cień gór i bierzesz go za ludzi.


\par }{\MM \VS{37}I Gaal powiedział powtórnie: Oto lud schodzi z góry, a jeden oddział idzie drogą przez równinę Meonenim.


\par }{\MM \VS{38}Wtedy Zebul powiedział do niego: Gdzież teraz są twoje usta, które mówiły: Kim jest Abimelek, abyśmy mu mieli służyć? Czyż to nie ten lud, którym wzgardziłeś? Wyjdź teraz i walcz z nim.


\par }{\MM \VS{39}Wyszedł więc Gaal na czele mężczyzn Sychem i walczył z Abimelekiem.


\par }{\MM \VS{40}I Abimelek ścigał go, gdy przed nim uciekał, a poległo wielu rannych aż do samej bramy.


\par }{\MM \VS{41}Potem Abimelek został w Arum. A Zebul wygnał Gaala z jego braćmi tak, że nie mogli mieszkać w Sychem.


\par }{\MM \VS{42}Nazajutrz lud wyszedł w pole i doniesiono o tym Abimelekowi.


\par }{\MM \VS{43}Wziął więc lud, podzielił go na trzy oddziały i zasadził się w polu; a gdy zobaczył, że lud wychodzi z miasta, uderzył na niego i pobił
{\ADD{go}}.


\par }{\MM \VS{44}Abimelek i oddziały, które z nim były, wyruszyli i stanęli u samej bramy miasta, inne dwa oddziały zaś uderzyły na wszystkich, którzy
{\ADD{byli}} na polu, i pobiły ich.


\par }{\MM \VS{45}I Abimelek nacierał na miasto przez cały ten dzień, i zdobył je; a lud, który w nim
{\ADD{był}}, zabił, miasto zaś zburzył i rozsiał na nim sól.


\par }{\MM \VS{46}A kiedy usłyszeli o tym wszyscy mężczyźni, którzy byli w wieży Sychem, weszli do twierdzy domu boga Berit.


\par }{\MM \VS{47}I doniesiono Abimelekowi, że zgromadzili się tam wszyscy mężczyźni z wieży Sychem.


\par }{\MM \VS{48}Wtedy Abimelek wszedł na górę Salmon, on i cały lud, który z nim był; zabrał ze sobą siekierę, uciął gałąź z drzewa, wziął ją, włożył na swoje ramiona i powiedział do ludu, który z nim był: Co widzicie, że uczyniłem, szybko czyńcie to samo.


\par }{\MM \VS{49}Każdy więc z całego ludu uciął swoją gałąź i poszedł za Abimelekiem; potem kładli je dokoła twierdzy i spalili nimi twierdzę ogniem. I zginęli tam wszyscy ludzie z wieży Sychem, około tysiąca mężczyzn i kobiet.


\par }{\MM \VS{50}Potem Abimelek poszedł do Tebes, rozbił obóz naprzeciwko Tebes i zdobył je.


\par }{\MM \VS{51}Lecz w środku miasta była potężna wieża, do której uciekli wszyscy mężczyźni, kobiety i wszyscy naczelnicy miasta. Zamknęli ją za sobą i weszli na dach wieży.


\par }{\MM \VS{52}Wtedy Abimelek podszedł aż do samej wieży i nacierał na nią. Kiedy stanął u samych drzwi wieży, chciał ją spalić ogniem.


\par }{\MM \VS{53}A pewna kobieta zrzuciła kawałek kamienia młyńskiego na głowę Abimeleka i rozbiła mu czaszkę.


\par }{\MM \VS{54}On natychmiast zawołał młodzieńca, który nosił jego broń, i powiedział mu: Dobądź swój miecz i zabij mnie, by nie mówiono o mnie: Kobieta go zabiła. Przebił go więc jego giermek, tak że umarł.


\par }{\MM \VS{55}A gdy mężczyźni Izraela zobaczyli, że Abimelek umarł, rozeszli się, każdy do swego miejsca.


\par }{\MM \VS{56}Tak Bóg odpłacił Abimelekowi za zło, które wyrządził swemu ojcu, zabijając siedemdziesięciu swych braci.


\par }{\MM \VS{57}I całe zło mężczyzn Sychem Bóg obrócił na ich głowy. Tak przyszło na nich przekleństwo Jotama, syna Jerubbaala.




\par }\Chap{10}{\MM \VerseOne{1}Po Abimeleku powstał, aby bronić Izraela, Tola, syn Puy, syna Doda, mężczyzna z
{\ADD{pokolenia}} Issachara. Mieszkał on w Szamir, na górze Efraim.


\par }{\MM \VS{2}Sądził on Izraela przez dwadzieścia trzy lata, po czym umarł i został pogrzebany w Szamir.


\par }{\MM \VS{3}A po nim powstał Jair Gileadczyk, który sądził Izraela przez dwadzieścia dwa lata.


\par }{\MM \VS{4}Miał on trzydziestu synów, którzy jeździli na trzydziestu oślętach, a mieli trzydzieści miast zwanych do dziś Chawot-Jair, a
{\ADD{są one}} w ziemi Gilead.


\par }{\MM \VS{5}Umarł Jair i został pogrzebany w Kamon.


\par }{\MM \VS{6}A synowie Izraela znowu czynili to, co złe w oczach PANA, służąc Baalom i Asztartom, bogom Syrii, bogom Sydonu, bogom Moabu, bogom synów Ammona i bogom filistyńskim, a opuścili PANA i nie służyli mu.


\par }{\MM \VS{7}Dlatego gniew PANA zapłonął przeciw Izraelowi i wydał ich w ręce Filistynów oraz w ręce synów Ammona.


\par }{\MM \VS{8}Oni trapili i uciskali synów Izraela od tego roku przez osiemnaście lat – wszystkich synów Izraela, którzy byli za Jordanem w ziemi Amorytów, która jest w Gileadzie.


\par }{\MM \VS{9}Synowie Ammona przeprawili się też za Jordan, aby walczyć z Judą i Beniaminem, a także z domem Efraima, i Izrael był bardzo uciskany.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy synowie Izraela wołali do PANA: Zgrzeszyliśmy przeciw tobie, bo opuściliśmy naszego Boga, a służyliśmy Baalom.


\par }{\MM \VS{11}I PAN powiedział do synów Izraela: Czy
{\ADD{nie wybawiłem}} was od Egipcjan, od Amorytów, od synów Ammona i od Filistynów?


\par }{\MM \VS{12}I od Sydończyków, Amalekitów i Mahanitów, którzy was gnębili? Gdy wołaliście do mnie, czy nie wybawiłem was z ich rąk?


\par }{\MM \VS{13}Lecz wy mnie opuściliście i służyliście obcym bogom. Dlatego już was więcej nie wybawię.


\par }{\MM \VS{14}Idźcie i wołajcie do bogów, których sobie wybraliście. Niech oni was wybawią w czasie waszego ucisku.


\par }{\MM \VS{15}Synowie Izraela odpowiedzieli PANU: Zgrzeszyliśmy. Uczyń z nami, co wydaje się dobre w twoich oczach, tylko wybaw nas, prosimy, dzisiaj.


\par }{\MM \VS{16}Wyrzucili więc obcych bogów spośród siebie i służyli PANU, a
{\ADD{PAN}} wzruszył się niedolą Izraela.


\par }{\MM \VS{17}Tymczasem synowie Ammona zebrali się i rozbili obóz w Gileadzie. Także synowie Izraela zebrali się i rozbili obóz w Mispie.


\par }{\MM \VS{18}Wtedy lud i przełożeni Gileadu mówili między sobą: Kto pierwszy podejmie walkę z synami Ammona, ten stanie na czele wszystkich mieszkańców Gileadu.




\par }\Chap{11}{\MM \VerseOne{1}A Jefte Gileadczyk był dzielnym wojownikiem, a był synem nierządnicy. Jeftego spłodził Gilead.


\par }{\MM \VS{2}{\ADD{Ale}} również żona Gileada urodziła mu synów; gdy więc synowie tej żony dorośli, wygnali Jeftego, mówiąc mu: Nie będziesz brał dziedzictwa w domu naszego ojca, gdyż jesteś synem obcej kobiety.


\par }{\MM \VS{3}Jefte uciekł więc przed swoimi braćmi i zamieszkał w ziemi Tob. Przyłączyli się do niego ludzie próżni i wyruszali z nim.


\par }{\MM \VS{4}Po pewnym czasie synowie Ammona walczyli z Izraelem.


\par }{\MM \VS{5}A gdy Ammonici zaczęli walczyć z Izraelem, starsi z Gileadu poszli sprowadzić Jeftego z ziemi Tob.


\par }{\MM \VS{6}I powiedzieli mu: Chodź i bądź naszym dowódcą, a będziemy walczyć przeciwko synom Ammona.


\par }{\MM \VS{7}Lecz Jefte odpowiedział starszym Gileadu: Czy wy nie znienawidziliście mnie i nie wygnaliście mnie z domu mego ojca? Dlaczego przyszliście do mnie teraz, gdy
{\ADD{znajdujecie się}} w ucisku?


\par }{\MM \VS{8}Wtedy starsi Gileadu powiedzieli do Jeftego: Dlatego teraz zwracamy się do ciebie, abyś poszedł z nami i walczył przeciwko synom Ammona, i był naszym wodzem nad wszystkimi mieszkańcami Gileadu.


\par }{\MM \VS{9}I Jefte odpowiedział starszym z Gileadu: Jeśli sprowadzicie mnie, abym walczył przeciwko synom Ammona, a PAN mi ich wyda, czy będę waszym wodzem?


\par }{\MM \VS{10}I starsi Gileadu odpowiedzieli Jeftemu: PAN będzie świadkiem między nami, jeśli nie postąpimy według twego słowa.


\par }{\MM \VS{11}Wtedy Jefte poszedł ze starszymi Gileadu i lud ustanowił go nad sobą dowódcą i wodzem. I Jefte powtórzył wszystkie te słowa przed PANEM w Mispie.


\par }{\MM \VS{12}Potem Jefte wyprawił posłańców do króla synów Ammona, mówiąc: Co zaszło między mną a tobą, że wyruszyłeś przeciwko mnie, aby walczyć w mojej ziemi?


\par }{\MM \VS{13}Król synów Ammona odpowiedział posłańcom Jeftego: Ponieważ Izrael po wyjściu z Egiptu zajął moją ziemię od Arnonu aż do Jabbok i aż do Jordanu. Dlatego teraz zwróć mi ją pokojowo.


\par }{\MM \VS{14}Jefte po raz drugi wyprawił posłańców do króla synów Ammona.


\par }{\MM \VS{15}I powiedział mu: Tak mówi Jefte: Izrael nie zajął ziemi Moabu ani ziemi synów Ammona.


\par }{\MM \VS{16}Lecz gdy Izrael wychodził z Egiptu przez pustynię aż do Morza Czerwonego i przyszedł do Kadesz;


\par }{\MM \VS{17}Wtedy Izrael wyprawił posłów do króla Edomu,
{\ADD{mówiąc}}: Pozwól mi, proszę, przejść przez twoją ziemię. Lecz król Edomu nie pozwolił. Posłał także do króla Moabu, i
{\ADD{on}} nie pozwolił. Izrael więc pozostał w Kadesz.


\par }{\MM \VS{18}A gdy szedł przez pustynię, obszedł ziemię Edomu i ziemię Moabu i przyszedł od wschodniej strony ziemi Moabu, i rozbił obóz za Arnonem, lecz nie wszedł w granice Moabu, bo Arnon
{\ADD{jest}} granicą Moabu.


\par }{\MM \VS{19}Dlatego Izrael wyprawił posłańców do Sichona, króla Amorytów, króla w Cheszbonie, i Izrael powiedział mu: Pozwól nam, proszę, przejść przez twoją ziemię aż do mego miejsca.


\par }{\MM \VS{20}Lecz Sichon nie dowierzał Izraelowi, że chce przejść przez jego granicę; przeciwnie, Sichon zebrał cały swój lud i rozbił obóz w Jahaza, i stoczył bitwę z Izraelem.


\par }{\MM \VS{21}PAN, Bóg Izraela, wydał zaś Sichona i cały jego lud w ręce Izraela, który ich pobił. Izrael wziął więc w posiadanie całą ziemię Amorytów, którzy w niej mieszkali.


\par }{\MM \VS{22}Tak wziął w posiadanie wszystkie granice Amorytów: od Arnon aż do Jabbok i od pustyni aż do Jordanu.


\par }{\MM \VS{23}Teraz więc PAN, Bóg Izraela, wypędził Amorytów przed swym ludem Izraelem, a ty chcesz ją posiąść?


\par }{\MM \VS{24}Czyż nie weźmiesz w posiadanie tego, co daje ci posiąść Kemosz, twój bóg? Tak i my posiądziemy ziemię tego, kogo PAN, nasz Bóg, wygnał przed nami.


\par }{\MM \VS{25}A teraz – czy jesteś lepszy od Balaka, syna Sippora, króla Moabu? Czy on się kiedyś spierał z Izraelem? Czy kiedyś z nim walczył?


\par }{\MM \VS{26}Oto przez trzysta lat Izrael mieszkał w Cheszbonie i w przyległych do niego wioskach, także w Aroerze i w przyległych do niego wioskach oraz we wszystkich miastach, które są przy granicy Arnonu. Dlaczego nie próbowaliście ich odzyskać przez ten czas?


\par }{\MM \VS{27}Nie ja zawiniłem tobie, ale ty wyrządzasz mi zło, że walczysz ze mną. Niech PAN, który jest Sędzią, rozsądzi dziś między synami Izraela a synami Ammona.


\par }{\MM \VS{28}Lecz król synów Ammona nie posłuchał słów Jeftego, które mu przekazał.


\par }{\MM \VS{29}Wtedy Duch PANA zstąpił na Jeftego, który przeszedł przez Gilead i Manassesa, przeszedł też przez Mispę w Gileadzie, a z Mispy w Gileadzie ciągnął przeciw synom Ammona.


\par }{\MM \VS{30}Tam Jefte złożył PANU ślub, mówiąc: Jeśli naprawdę wydasz synów Ammona w moje ręce;


\par }{\MM \VS{31}Wtedy to, co wyjdzie z drzwi mego domu naprzeciw mnie, gdy wrócę w pokoju od synów Ammona, będzie należało do PANA albo ofiaruję to na całopalenie.


\par }{\MM \VS{32}Wyruszył więc Jefte przeciwko synom Ammona, by walczyć z nimi, a PAN wydał ich w jego ręce.


\par }{\MM \VS{33}I zadał im wielką klęskę od Aroeru aż do wejścia do Menit – w dwudziestu miastach – i aż do równiny winnic. Tak synowie Ammona zostali poniżeni przed synami Izraela.


\par }{\MM \VS{34}A gdy Jefte wracał do Mispy, do swego domu, oto jego córka wyszła mu naprzeciw, z bębnami i muzyką. A była ona jedynaczką,
{\ADD{bo}} nie miał żadnego syna ani innej córki.


\par }{\MM \VS{35}I gdy ją zobaczył, rozdarł swoje szaty i powiedział: Ach, moja córko, bardzo mnie zasmuciłaś! I jesteś z tych, którzy mnie zasmucają, bo złożyłem ślub PANU i nie mogę tego cofnąć.


\par }{\MM \VS{36}Ona mu odpowiedziała: Ojcze mój, jeśli złożyłeś ślub PANU, uczyń ze mną tak, jak wypowiedziały twoje usta; PAN bowiem dał ci pomstę na twoich wrogach, na synach Ammona.


\par }{\MM \VS{37}Powiedziała też do swego ojca: Tylko uczyń dla mnie to jedno: wypuść mnie na dwa miesiące, bym mogła pójść i chodzić po górach, i opłakiwać moje dziewictwo, ja i moje towarzyszki.


\par }{\MM \VS{38}A
{\ADD{on}} powiedział: Idź. I wypuścił ją na dwa miesiące. Poszła więc wraz ze swoimi towarzyszkami i opłakiwała swoje dziewictwo w górach.


\par }{\MM \VS{39}A gdy minęły dwa miesiące, wróciła do swego ojca i wypełnił on na niej swój ślub, który złożył, a ona nie obcowała z mężczyzną. I weszło to w zwyczaj w Izraelu;


\par }{\MM \VS{40}{\ADD{Że}} każdego roku schodziły się córki Izraela, aby przez cztery dni w roku rozmawiać z córką Jeftego Gileadczyka.




\par }\Chap{12}{\MM \VerseOne{1}Potem zebrali się mężczyźni Efraimici i wyruszyli na północ, po czym powiedzieli do Jeftego: Dlaczego poszedłeś walczyć przeciwko synom Ammona, a nas nie wezwałeś, abyśmy poszli z tobą? Spalimy ogniem twój dom nad tobą.


\par }{\MM \VS{2}I Jefte powiedział im: Ja i mój lud mieliśmy niemały spór z synami Ammona; i wzywałem was, lecz nie wybawiliście mnie z ich rąk.


\par }{\MM \VS{3}A widząc, że nie chcieliście mnie wybawić, naraziłem swoje życie i wyruszyłem na synów Ammona, a PAN wydał ich w moje ręce. Dlaczego więc przyszliście dziś do mnie, by walczyć ze mną?


\par }{\MM \VS{4}Zebrał więc Jefte wszystkich mężczyzn z Gileadu i walczył z Efraimem. I mężczyźni z Gileadu pobili Efraima, gdyż ci mówili: Wy, Gileadczycy,
{\ADD{którzy mieszkacie}} między Efraimitami a Manassesytami, jesteście zbiegami z Efraima.


\par }{\MM \VS{5}I Gileadczycy odebrali brody Jordanu Efraimowi. A gdy uciekający Efraimita mówił: Pozwólcie mi przejść, wtedy mężczyźni Gileadu pytali: Czy jesteś Efraimitą? A jeśli odpowiadał: Nie;


\par }{\MM \VS{6}Wtedy mówili do niego: Wymów teraz: szibbolet, a ten mówił: sibbolet, bo inaczej nie mógł wymówić. Wtedy chwytali go i zabijali przy brodach Jordanu. I poległo w tym czasie z Efraima czterdzieści dwa tysiące.


\par }{\MM \VS{7}A Jefte Gileadczyk sądził Izraela przez sześć lat. Potem umarł Jefte Gileadczyk i został pogrzebany w
{\ADD{jednym}} z miast Gileadu.


\par }{\MM \VS{8}Po nim sądził Izraela Ibsan z Betlejem.


\par }{\MM \VS{9}A miał trzydziestu synów i trzydzieści córek, które powydawał z domu
{\ADD{za mąż}}, a spoza domu sprowadził trzydzieści żon dla swoich synów. I sądził Izraela przez siedem lat.


\par }{\MM \VS{10}Potem Ibsan umarł i został pogrzebany w Betlejem.


\par }{\MM \VS{11}A po nim sądził Izraela Elon Zebulonita. Sądził on Izraela przez dziesięć lat.


\par }{\MM \VS{12}Potem Elon Zebulonita umarł i został pogrzebany w Ajjalonie, w ziemi Zebulona.


\par }{\MM \VS{13}A po nim sądził Izraela Abdon, syn Hillela, Piratończyk.


\par }{\MM \VS{14}Miał on czterdziestu synów i trzydziestu wnuków, którzy jeździli na siedemdziesięciu oślętach. Sądził on Izraela przez osiem lat.


\par }{\MM \VS{15}Potem umarł Abdon, syn Hillela, Piratończyk, i został pogrzebany w Piratonie, w ziemi Efraima, na górze Amalekitów.




\par }\Chap{13}{\MM \VerseOne{1}Potem synowie Izraela znowu czynili to, co złe w oczach PANA. I wydał ich PAN w ręce Filistynów na czterdzieści lat.


\par }{\MM \VS{2}A był pewien mężczyzna z Sorea, z pokolenia Dana, imieniem Manoach, a jego żona była niepłodna i nie rodziła.


\par }{\MM \VS{3}I Anioł PANA ukazał się tej kobiecie, i powiedział do niej: Oto jesteś niepłodna i nie rodziłaś, ale poczniesz i urodzisz syna.


\par }{\MM \VS{4}Dlatego teraz strzeż się, nie pij wina ani mocnego napoju i nie jedz nic nieczystego;


\par }{\MM \VS{5}Bo oto poczniesz i urodzisz syna, a brzytwa nie dotknie jego głowy, bo to dziecko będzie nazirejczykiem dla Boga
{\ADD{już}} od łona. I zacznie on wybawiać Izraela z rąk Filistynów.


\par }{\MM \VS{6}Wtedy kobieta przyszła i powiedziała swemu mężowi: Przyszedł do mnie mąż Boży, którego oblicze było jak oblicze Anioła Boga, bardzo straszne. Nie pytałam go, skąd jest, nie oznajmił mi też swego imienia.


\par }{\MM \VS{7}Powiedział mi tylko: Oto poczniesz i urodzisz syna. Teraz więc nie pij wina ani mocnego napoju i nie jedz niczego nieczystego, gdyż dziecko będzie nazirejczykiem dla Boga
{\ADD{już}} od łona aż do dnia swojej śmierci.


\par }{\MM \VS{8}Wtedy Manoach modlił się do PANA, mówiąc: Proszę, Panie mój, niech mąż Boży, którego posłałeś, przyjdzie znowu do nas i nauczy nas, co mamy czynić z dzieckiem, które się urodzi.


\par }{\MM \VS{9}I Bóg wysłuchał głosu Manoacha. Przyszedł znowu Anioł Boga do tej kobiety, gdy siedziała na polu, lecz nie było przy niej jej męża Manoacha.


\par }{\MM \VS{10}Kobieta pobiegła więc szybko i opowiedziała swemu mężowi: Oto ukazał mi się ten mąż, który przyszedł do mnie tamtego dnia.


\par }{\MM \VS{11}A Manoach wstał i poszedł za swoją żoną. Gdy przyszedł do tego męża, powiedział mu: Czy jesteś tym mężem, który rozmawiał z
{\ADD{moją}} żoną? A on odpowiedział: Jestem.


\par }{\MM \VS{12}Manoach powiedział: Niech się teraz spełni twoje słowo. Lecz jak mamy postępować z dzieckiem i co mamy dla niego zrobić?


\par }{\MM \VS{13}I Anioł PANA odpowiedział Manoachowi: Niech
{\ADD{twoja}} żona wystrzega się wszystkiego, co jej powiedziałem.


\par }{\MM \VS{14}Niech nie je niczego, co pochodzi z winorośli; także niech nie pije wina ani mocnego napoju, ani niech nie je żadnej rzeczy nieczystej. Niech przestrzega wszystkiego, co jej przykazałem.


\par }{\MM \VS{15}Wtedy Manoach powiedział do Anioła PANA: Pozwól, proszę, że cię zatrzymamy i przygotujemy dla ciebie koźlątko.


\par }{\MM \VS{16}Lecz Anioł PANA odpowiedział Manoachowi: Choćbyś mnie zatrzymał, nie będę jadł twego chleba. Ale jeśli chcesz złożyć całopalenie, złóż je PANU. Manoach nie wiedział bowiem, że to był Anioł PANA.


\par }{\MM \VS{17}I Manoach powiedział do Anioła PANA: Jakie jest twoje imię,
{\ADD{abyśmy}} cię uczcili, gdy spełni się twoje słowo?


\par }{\MM \VS{18}Anioł PANA odpowiedział: Dlaczego pytasz o moje imię, które jest tajemnicze?


\par }{\MM \VS{19}Wziął więc Manoach koźlę oraz ofiarę pokarmową i złożył to na skale PANU. A uczynił on cud, a Manoach i jego żona patrzyli
{\ADD{na to}}.


\par }{\MM \VS{20}A gdy płomień wznosił się z ołtarza ku niebu, wtedy Anioł PANA wstąpił w płomień ołtarza, a Manoach i jego żona, widząc to, upadli na twarze na ziemię.


\par }{\MM \VS{21}I Anioł PANA już więcej nie ukazał się Manoachowi ani jego żonie. Wtedy Manoach poznał, że to był Anioł PANA.


\par }{\MM \VS{22}Potem Manoach powiedział do swojej żony: Na pewno umrzemy, bo widzieliśmy Boga.


\par }{\MM \VS{23}Jego żona zaś odpowiedziała mu: Gdyby PAN chciał nas zabić, nie przyjąłby z naszych rąk całopalenia i ofiary pokarmowej ani nie ukazałby nam tego wszystkiego, ani nie objawiłby nam teraz takich rzeczy.


\par }{\MM \VS{24}Kobieta urodziła więc syna i nadała mu imię Samson. I dziecko rosło, a PAN mu błogosławił.


\par }{\MM \VS{25}I Duch PANA zaczął go pobudzać w obozie Dan, między Sorea a Esztaol.




\par }\Chap{14}{\MM \VerseOne{1}Samson poszedł do Timny i zobaczył tam kobietę z córek Filistynów.


\par }{\MM \VS{2}A gdy wrócił, oznajmił swemu ojcu i swej matce: Widziałem w Timnie kobietę z córek Filistynów. Weźcie mi ją więc za żonę.


\par }{\MM \VS{3}Jego ojciec i matka powiedzieli mu: Czy nie ma kobiety wśród córek twych braci ani w całym moim ludzie, że chcesz iść i wziąć sobie żonę spośród nieobrzezanych Filistynów? Samson odpowiedział swemu ojcu: Weźcie mi tę, bo spodobała się moim oczom.


\par }{\MM \VS{4}A jego ojciec i matka nie wiedzieli, że to wyszło od PANA, bo on szukał sposobności przeciwko Filistynom. W tym czasie bowiem Filistyni panowali nad Izraelem.


\par }{\MM \VS{5}Samson poszedł więc ze swoim ojcem i
{\ADD{swoją}} matką do Timny i przyszli do winnic Timny. A oto młody, ryczący lew wybiegł mu naprzeciw.


\par }{\MM \VS{6}Wtedy Duch PANA zawładnął nim i rozdarł on lwa, jakby rozdarł koźlę, choć nie miał nic w ręku. Jednak swojemu ojcu i
{\ADD{swojej}} matce nie powiedział o tym, co uczynił.


\par }{\MM \VS{7}Potem przyszedł i rozmawiał z tą kobietą, a ona podobała się Samsonowi.


\par }{\MM \VS{8}A kiedy po kilku dniach wrócił, aby ją pojąć
{\ADD{za żonę}}, zboczył
{\ADD{z drogi}}, aby obejrzeć padlinę lwa. A oto rój pszczół i miód
{\ADD{były}} w padlinie lwa.


\par }{\MM \VS{9}Wziął go do rąk, szedł drogą i jadł, a gdy przyszedł do swego ojca i
{\ADD{swej}} matki, dał im i jedli. Nie powiedział im jednak, że miodu nabrał z padliny lwa.


\par }{\MM \VS{10}Potem jego ojciec poszedł do tej kobiety i Samson wyprawił tam wesele. Tak bowiem zwykli czynić młodzieńcy.


\par }{\MM \VS{11}A gdy
{\ADD{Filistyni}} ujrzeli go, wzięli trzydziestu towarzyszy, aby przy nim byli.


\par }{\MM \VS{12}I Samson powiedział do nich: Zadam wam zagadkę. Jeśli ją rozwiążecie w ciągu siedmiu dni wesela i wyjaśnicie mi ją, dam wam trzydzieści prześcieradeł i trzydzieści szat zamiennych.


\par }{\MM \VS{13}A jeśli mi
{\ADD{jej}} nie rozwiążecie, wtedy to wy dacie mi trzydzieści prześcieradeł i trzydzieści szat zamiennych. Odpowiedzieli mu: Zadaj swoją zagadkę, a my jej posłuchamy.


\par }{\MM \VS{14}I powiedział do nich: Z pożerającego wyszedł pokarm, a z mocnego wyszła słodycz. I przez trzy dni nie mogli rozwiązać tej zagadki.


\par }{\MM \VS{15}I powiedzieli siódmego dnia do żony Samsona: Namów swego męża, aby nam zdradził zagadkę, inaczej spalimy ogniem ciebie i dom twego ojca. Czy po to nas wezwaliście, aby nas ograbić? Czy nie po to?


\par }{\MM \VS{16}Płakała więc żona Samsona przed nim, mówiąc: Tak naprawdę nienawidzisz mnie i nie kochasz mnie. Zadałeś synom mego ludu zagadkę i nie chcesz mi jej wyjaśnić. I powiedział jej: Oto nie wyjaśniłem jej swojemu ojcu i
{\ADD{swojej}} matce, a tobie miałbym ją wyjaśnić?


\par }{\MM \VS{17}I płakała przed nim przez siedem dni, póki trwało wesele. A siódmego dnia wyjaśnił jej, bo mu się naprzykrzała. A ona powiedziała zagadkę synom swego ludu.


\par }{\MM \VS{18}A siódmego dnia przed zachodem słońca mężczyźni tego miasta powiedzieli do niego: Cóż słodszego nad miód, a co mocniejszego nad lwa? On im odpowiedział: Gdybyście nie orali moją jałowicą, nie odgadlibyście mojej zagadki.


\par }{\MM \VS{19}Potem zstąpił na niego Duch PANA i poszedł do Aszkelonu, zabił trzydziestu mężczyzn spośród nich, zdjął z nich łupy i dał
{\ADD{szaty}} zamienne tym, którzy rozwiązali zagadkę. I rozpalił się jego gniew, i poszedł do domu swojego ojca.


\par }{\MM \VS{20}Żona Samsona zaś została oddana jego towarzyszowi, który był jego przyjacielem.




\par }\Chap{15}{\MM \VerseOne{1}Po
{\ADD{kilku}} dniach, w czasie żniw pszenicy, Samson odwiedził swoją żonę. Przyniósł jej koźlątko i mówił: Wejdę do swojej żony, do jej pokoju. Lecz jej ojciec nie pozwolił mu wejść.


\par }{\MM \VS{2}Jej ojciec powiedział: Myślałem, że ją znienawidziłeś, dałem ją więc twemu towarzyszowi. Czy jej młodsza siostra nie jest piękniejsza od niej? Weź ją sobie zamiast niej.


\par }{\MM \VS{3}I Samson odpowiedział im: Już teraz będę bez winy wobec Filistynów, choć uczynię im coś złego.


\par }{\MM \VS{4}Poszedł więc Samson i nałapał trzysta lisów, wziął pochodnie, przywiązał ogon do ogona, a pośrodku między dwoma ogonami uwiązał po jednej pochodni.


\par }{\MM \VS{5}Potem podpalił pochodnie i wypuścił
{\ADD{je}} na zboża Filistynów, i spalił tak stogi, jak i stojące zboża oraz winnice z oliwkami.


\par }{\MM \VS{6}Wtedy Filistyni powiedzieli: Któż to uczynił? I odpowiedziano: Samson, zięć Timnity, ponieważ ten odebrał mu żonę i dał ją jego towarzyszowi. Poszli więc Filistyni i spalili ją i jej ojca.


\par }{\MM \VS{7}Samson powiedział im: Chociaż tak uczyniliście, jeszcze się zemszczę na was, a potem ustąpię.


\par }{\MM \VS{8}I zadał im wielką klęskę, bijąc od bioder aż do goleni, po czym odszedł i zamieszkał na wierzchołku skały Etam.


\par }{\MM \VS{9}Wtedy Filistyni wyruszyli, rozbili obóz w Judzie i rozciągnęli się
{\ADD{aż}} do Lechi.


\par }{\MM \VS{10}Mężczyźni Judy wówczas powiedzieli: Dlaczego wyruszyliście przeciwko nam? I odpowiedzieli: Przyszliśmy, aby związać Samsona i uczynić mu tak, jak
{\ADD{on}} nam uczynił.


\par }{\MM \VS{11}Wyruszyło więc trzy tysiące mężczyzn z Judy na szczyt skały Etam i powiedzieli do Samsona: Czy nie wiesz, że Filistyni panują nad nami? I co nam uczyniłeś? I odpowiedział im: Jak oni mi uczynili, tak ja im uczyniłem.


\par }{\MM \VS{12}I powiedzieli mu: Przyszliśmy, aby cię związać i wydać w ręce Filistynów. Samson odpowiedział im: Przysięgnijcie mi, że sami się na mnie nie targniecie.


\par }{\MM \VS{13}A oni mu odpowiedzieli: Nie, tylko zwiążemy cię i wydamy w ich ręce, lecz cię nie zabijemy. Związali go więc dwoma nowymi powrozami i sprowadzili go ze skały.


\par }{\MM \VS{14}Gdy przybył do Lechi, Filistyni z krzykiem wyszli mu na spotkanie. Wtedy Duch PANA zawładnął nim i powrozy, które były na jego ramionach, stały się jak lniane nici spalone ogniem i rozerwały się więzy na jego rękach.


\par }{\MM \VS{15}Następnie znalazł świeżą oślą szczękę, wyciągnął po nią rękę, wziął ją i zabił nią tysiąc mężczyzn.


\par }{\MM \VS{16}Potem Samson powiedział: Szczęką oślą, stos na stosach, szczęką oślą zabiłem tysiąc mężczyzn.


\par }{\MM \VS{17}A gdy przestał mówić, wyrzucił szczękę z ręki i nazwał to miejsce Ramat-Lechi.


\par }{\MM \VS{18}Wtedy odczuł wielkie pragnienie i zawołał do PANA: Ty dałeś przez rękę swego sługi to wielkie wybawienie, a teraz mam umrzeć z pragnienia albo wpaść w ręce nieobrzezanych?


\par }{\MM \VS{19}A Bóg rozszczepił
{\ADD{wgłębienie}} skalne, które było w Lechi, i wyszły z niego wody. Napił się i ożył jego duch, i odzyskał siły. Dlatego nadał temu miejscu nazwę: En-Hakkore, a jest
{\ADD{ono}} w Lechi aż do dziś.


\par }{\MM \VS{20}I sądził Izraela za dni Filistynów przez dwadzieścia lat.




\par }\Chap{16}{\MM \VerseOne{1}Potem Samson poszedł do Gazy i gdy zobaczył tam nierządnicę, obcował z nią.


\par }{\MM \VS{2}I powiadomiono mieszkańców Gazy: Przybył tu Samson. Otoczyli go więc i czyhali na niego przez całą noc w bramie miasta. Zachowywali się cicho przez całą noc, mówiąc: Gdy zacznie świtać, zabijemy go.


\par }{\MM \VS{3}Ale Samson spał do północy, a o północy wstał, chwycił wrota bramy miejskiej z dwoma słupami i wyrwał je z zasuwą, potem włożył na swoje ramiona i zaniósł je na szczyt góry, która była naprzeciw Hebronu.


\par }{\MM \VS{4}Potem w dolinie Sorek zakochał się w kobiecie, która miała na imię Dalila.


\par }{\MM \VS{5}I przyszli do niej książęta Filistynów i powiedzieli jej: Oszukaj go i dowiedz się, w czym
{\ADD{tkwi}} jego wielka siła i jak moglibyśmy go pokonać, by go związać i gnębić, a każdy z nas da ci tysiąc sto srebrników.


\par }{\MM \VS{6}Powiedziała więc Dalila do Samsona: Powiedz mi, proszę, w czym tkwi twoja wielka siła i czym można by cię związać, by cię gnębić?


\par }{\MM \VS{7}Samson jej odpowiedział: Gdyby mnie związano siedmioma świeżymi witkami, które jeszcze nie wyschły, wtedy osłabnę i będę jak każdy inny człowiek.


\par }{\MM \VS{8}I książęta Filistynów przynieśli jej siedem świeżych witek, które jeszcze nie wyschły, i związała go nimi.


\par }{\MM \VS{9}Tymczasem czyhający na niego siedzieli u niej w komorze. Wtedy powiedziała mu: Filistyni nad tobą, Samsonie! Lecz
{\ADD{on}} zerwał witki, jakby ktoś zerwał zgrzebną nić, gdy dotknie jej ogień. Nie poznano więc,
{\ADD{w czym tkwiła}} jego siła.


\par }{\MM \VS{10}Potem Dalila powiedziała do Samsona: Oszukałeś mnie i skłamałeś mi. Teraz powiedz mi, proszę, czym można by cię związać?


\par }{\MM \VS{11}A on jej odpowiedział: Gdyby mnie związano nowymi powrozami, których
{\ADD{jeszcze}} nie używano, wtedy osłabnę i będę jak każdy inny człowiek.


\par }{\MM \VS{12}Dalila wzięła więc nowe powrozy i związała go nimi, i powiedziała do niego: Filistyni nad tobą, Samsonie! A czyhający na niego siedzieli w komorze, lecz
{\ADD{on}} porwał je ze swych ramion jak nici.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy Dalila powiedziała do Samsona: Aż dotąd szydziłeś ze mnie i okłamywałeś mnie. Powiedz mi, czym można by cię związać? I powiedział jej: Jeśli spleciesz siedem pasm z mojej głowy w osnowę przędzy.


\par }{\MM \VS{14}Ona wtedy przybiła
{\ADD{je}} kołkiem i powiedziała do niego: Filistyni nad tobą, Samsonie! Lecz
{\ADD{on}} obudził się ze snu i wyrwał kołek z osnową i z wałkiem.


\par }{\MM \VS{15}Znowu powiedziała do niego: Jak możesz mówić: Kocham cię, skoro twoje serce nie jest ze mną. Już trzykrotnie mnie oszukałeś i nie powiedziałeś mi, w czym tkwi twoja wielka siła.


\par }{\MM \VS{16}A gdy mu się tak naprzykrzała słowami każdego dnia i naciskała na niego tak, że jego dusza zmęczyła się na śmierć;


\par }{\MM \VS{17}Wtedy otworzył przed nią całe swoje serce i powiedział jej: Brzytwa nigdy nie dotknęła mojej głowy, bo jestem nazirejczykiem dla Boga
{\ADD{już}} z łona mojej matki. Jeśli zostanę ogolony, odejdzie ode mnie moja siła, osłabnę i będę jak każdy inny człowiek.


\par }{\MM \VS{18}A gdy Dalila spostrzegła, że otworzył przed nią całe swoje serce, wezwała książąt Filistynów, mówiąc: Przyjdźcie raz
{\ADD{jeszcze}}, gdyż otworzył przede mną całe swoje serce. Przyszli więc do niej książęta Filistynów, niosąc srebro w rękach.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy uśpiła go na swoich kolanach, przywołała
{\ADD{pewnego}} człowieka i kazała zgolić siedem pasm jego głowy; potem zaczęła go gnębić, a jego siła odeszła od niego.


\par }{\MM \VS{20}I powiedziała: Filistyni nad tobą, Samsonie! A gdy się obudził ze snu, powiedział: Wyjdę jak poprzednio i otrząsnę się. Lecz nie wiedział, że PAN odstąpił od niego.


\par }{\MM \VS{21}Wtedy Filistyni pojmali go, wyłupili mu oczy i zaprowadzili do Gazy, a tam związali go dwoma spiżowymi łańcuchami i musiał mleć w domu więźniów.


\par }{\MM \VS{22}Potem włosy na jego głowie zaczęły odrastać po ogoleniu.


\par }{\MM \VS{23}A książęta Filistynów zebrali się, aby złożyć swemu bogu Dagonowi wielką ofiarę i radować się. Mówili bowiem: Nasz bóg wydał w nasze ręce Samsona, naszego wroga.


\par }{\MM \VS{24}Kiedy ludzie widzieli go, chwalili swego boga, bo mówili: Nasz bóg wydał w nasze ręce naszego wroga, tego, który pustoszył naszą ziemię i który wielu z naszych pozabijał.


\par }{\MM \VS{25}A gdy ich serca się rozweseliły, powiedzieli: Zawołajcie Samsona, aby nas zabawiał. Przywołano więc Samsona z domu więźniów, aby ich zabawiał. I postawili go między dwiema kolumnami.


\par }{\MM \VS{26}Wtedy Samson powiedział do chłopca, który go trzymał za rękę: Poprowadź mnie, abym mógł dotknąć kolumn, na których stoi dom, abym się o nie oparł.


\par }{\MM \VS{27}A dom był pełen mężczyzn i kobiet,
{\ADD{byli}} tam wszyscy książęta Filistynów, na dachu zaś
{\ADD{było}} około trzech tysięcy mężczyzn i kobiet, którzy się przyglądali, gdy Samson
{\ADD{ich}} zabawiał.


\par }{\MM \VS{28}Wówczas Samson wezwał PANA i powiedział: Panie BOŻE, wspomnij na mnie, proszę, i wzmocnij mnie tylko ten jeden raz, Boże, abym mógł się zemścić już na Filistynach za dwoje moich oczu.


\par }{\MM \VS{29}Ujął więc Samson obie środkowe kolumny, na których stał dom i o które się wsparł, jedną swoją prawą ręką, a drugą swoją lewą ręką.


\par }{\MM \VS{30}Potem Samson powiedział: Niech umrę z Filistynami. A gdy się o nie mocno oparł, dom upadł na książąt i na cały lud, który w nim był. A martwych, których zabił przy swojej śmierci, było więcej niż tych, których zabił za swego życia.


\par }{\MM \VS{31}I przyszli jego bracia i cały dom jego ojca, wzięli go, wrócili i pogrzebali go między Sorea a Esztaol, w grobie Manoacha, jego ojca. A sądził on Izraela przez dwadzieścia lat.




\par }\Chap{17}{\MM \VerseOne{1}A był pewien człowiek z góry Efraim imieniem Micheasz.


\par }{\MM \VS{2}Powiedział on do swojej matki: Te tysiąc sto srebrników, które ci ukradziono, z powodu których przeklinałaś i o których mówiłaś do moich uszu, otóż
{\ADD{to}} srebro jest u mnie, ja je wziąłem. I jego matka powiedziała: Błogosławiony jesteś, mój synu,
{\ADD{przez}} PANA.


\par }{\MM \VS{3}I zwrócił swej matce owe tysiąc sto srebrników, po czym matka powiedziała: Poświęciłam to srebro PANU ze swojej ręki
{\ADD{dla ciebie}}, mój synu, aby uczyniono
{\ADD{z niego}} posąg ryty oraz posąg odlany, dlatego teraz oddaję ci je.


\par }{\MM \VS{4}Lecz on zwrócił to srebro swojej matce. Wtedy jego matka wzięła dwieście srebrników, dała je złotnikowi, a on uczynił z nich posąg ryty oraz posąg odlany, które stały
{\ADD{potem}} w domu Micheasza.


\par }{\MM \VS{5}A Micheasz miał u siebie kaplicę bogów, sporządził też efod i terafim i poświęcił jednego ze swych synów, aby był jego kapłanem.


\par }{\MM \VS{6}W tych dniach nie było króla w Izraelu, każdy czynił to, co było słuszne w jego oczach.


\par }{\MM \VS{7}Był pewien młodzieniec z Betlejem judzkiego, z pokolenia Judy. Był on Lewitą i tam przebywał.


\par }{\MM \VS{8}Ten człowiek wyruszył z miasta Betlejem judzkiego, aby zamieszkać, gdzie mu się trafi. Wędrując tak, przyszedł na górę Efraim aż do domu Micheasza.


\par }{\MM \VS{9}Micheasz powiedział do niego: Skąd przychodzisz? I odpowiedział mu: Jestem Lewitą z Betlejem judzkiego, a idę, aby zamieszkać, gdzie mi się trafi.


\par }{\MM \VS{10}I Micheasz powiedział mu: Zostań u mnie i bądź mi za ojca i za kapłana, a dam ci dziesięć srebrników rocznie, drugą szatę i wyżywienie. I Lewita poszedł
{\ADD{za nim}}.


\par }{\MM \VS{11}I spodobało się Lewicie mieszkać z tym człowiekiem; a ten młodzieniec stał się dla niego jakby jednym z jego synów.


\par }{\MM \VS{12}Micheasz poświęcił Lewitę i młodzieniec ten został jego kapłanem, i mieszkał w domu Micheasza.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy Micheasz powiedział: Teraz wiem, że PAN będzie mnie błogosławił, gdyż mam Lewitę za kapłana.




\par }\Chap{18}{\MM \VerseOne{1}W tych dniach nie było króla w Izraelu, toteż w tych dniach pokolenie Dana szukało sobie dziedzictwa do zamieszkania. Aż do tego dnia bowiem nie przypadło im dziedzictwo pośród pokoleń Izraela.


\par }{\MM \VS{2}Synowie Dana wyprawili więc ze swoich granic pięciu mężczyzn ze swego pokolenia, walecznych mężczyzn z Sorea i Esztaol, aby wyszpiegowali ziemię i zbadali ją. Powiedzieli do nich: Idźcie, zbadajcie ziemię. Ci przybyli
{\ADD{na}} górę Efraim, aż do domu Micheasza, i tam przenocowali.


\par }{\MM \VS{3}Gdy byli blisko domu Micheasza, poznali głos młodzieńca Lewity. Wstąpili więc tam i zapytali go: Kto cię tu przyprowadził? I co tu robisz? I jaką masz tu sprawę?


\par }{\MM \VS{4}A on im odpowiedział: Tak a tak postąpił ze mną Micheasz, najął mnie i jestem jego kapłanem.


\par }{\MM \VS{5}I powiedzieli do niego: Prosimy, poradź się Boga, abyśmy się dowiedzieli, czy poszczęści się nam nasza droga, którą idziemy.


\par }{\MM \VS{6}I kapłan im odpowiedział: Idźcie w pokoju. PAN bowiem czuwa nad waszą drogą, którą idziecie.


\par }{\MM \VS{7}Poszło więc tych pięciu mężczyzn i przybyli do Lajisz. I zobaczyli, że lud, który w nim był, mieszkał beztrosko, według zwyczaju Sydończyków, spokojnie i bezpiecznie, i że nie było władcy, który by ich trapił w tej ziemi. Ponadto byli daleko od Sydończyków i nie mieli z nikim
{\ADD{żadnych}} interesów.


\par }{\MM \VS{8}Gdy więc wrócili do swych braci do Sorea i Esztaol, ich bracia zapytali ich: Co
{\ADD{powiecie}}?


\par }{\MM \VS{9}Odpowiedzieli: Wstańcie i wyruszajmy przeciwko nim. Widzieliśmy bowiem ziemię, a jest ona bardzo dobra. A wy stoicie? Nie ociągajcie się z wyruszeniem i wejściem do tej ziemi, aby ją posiąść.


\par }{\MM \VS{10}Gdy wejdziecie, przyjdziecie do ludu bezpiecznego, do ziemi przestronnej. Bóg bowiem dał ją w wasze ręce; to miejsce, gdzie nie brakuje niczego z tego wszystkiego, co jest na ziemi.


\par }{\MM \VS{11}I wyruszyło stamtąd z pokolenia Dana, z Sorea i Esztaol, sześciuset mężczyzn uzbrojonych do walki.


\par }{\MM \VS{12}Będąc w drodze, rozbili obóz przy Kiriat-Jearim w Judzie. Dlatego to miejsce nazywa się Machane-Dan aż do dziś.
{\ADD{A znajduje się}} za Kiriat-Jearim.


\par }{\MM \VS{13}A kiedy wyruszyli stamtąd na górę Efraim, przybyli aż do domu Micheasza;


\par }{\MM \VS{14}I odezwało się tych pięciu mężczyzn, którzy szli, aby wyszpiegować ziemię Lajisz, i powiedzieli do swych braci: Czy wiecie, że w tych domach znajduje się efod i terafim, a także posąg ryty oraz posąg odlany? Rozważcie więc teraz, co macie czynić.


\par }{\MM \VS{15}Skierowali się więc tam i przyszli do domu młodzieńca Lewity, do domu Micheasza, i pozdrowili go.


\par }{\MM \VS{16}Lecz sześciuset mężczyzn uzbrojonych do walki, którzy byli z synów Dana, stało u wejścia do bramy.


\par }{\MM \VS{17}I tych pięciu mężczyzn, którzy poszli, aby wyszpiegować ziemię, zabrało ryty posąg, efod, terafim i odlany posąg. A kapłan stał u wejścia do bramy wraz z sześciuset mężczyznami uzbrojonymi do walki.


\par }{\MM \VS{18}A gdy ci, którzy weszli do domu Micheasza, wzięli ryty posąg, efod, terafim i odlany posąg, kapłan powiedział do nich: Co robicie?


\par }{\MM \VS{19}Oni odpowiedzieli mu: Milcz! Połóż rękę na usta i chodź z nami, i bądź dla nas ojcem i kapłanem. Czyż lepiej ci być kapłanem w domu jednego człowieka, czy być kapłanem całego pokolenia i rodu w Izraelu?


\par }{\MM \VS{20}I uradowało się serce kapłana. Wziął więc efod, terafim i ryty posąg i przyłączył się do tego ludu.


\par }{\MM \VS{21}A oni zawrócili i poszli, a przed sobą puścili dzieci i bydło oraz
{\ADD{to, co}} kosztowniejsze.


\par }{\MM \VS{22}A gdy byli już daleko od domu Micheasza, wtedy mężczyźni, którzy
{\ADD{mieszkali}} w domach blisko domu Micheasza, zebrali się i zaczęli ścigać synów Dana.


\par }{\MM \VS{23}I wołali za synami Dana. Ci zaś odwrócili się i powiedzieli do Micheasza: Co ci jest, że zebrałeś tych ludzi?


\par }{\MM \VS{24}I odpowiedział: Zabraliście moich bogów, które uczyniłem, oraz kapłana i poszliście sobie. Co mi więc pozostaje? Jak jeszcze możecie mówić: Co ci jest?


\par }{\MM \VS{25}Na to synowie Dana odpowiedzieli: Niech nie słyszymy za sobą twego głosu, by się nie rzucili na was rozgniewani ludzie, a straciłbyś swe życie i życie swego domu.


\par }{\MM \VS{26}Poszli więc synowie Dana swoją drogą, a Micheasz, widząc, że byli silniejsi od niego, zawrócił i poszedł do swego domu.


\par }{\MM \VS{27}Oni zaś zabrali to, co wykonał Micheasz, oraz kapłana, którego miał, i przybyli do Lajisz, do ludu spokojnego i bezpiecznego. I pobili go ostrzem miecza, a miasto spalili ogniem.


\par }{\MM \VS{28}A nie było nikogo, kto by ich ratował, gdyż byli daleko od Sydonu i nie mieli z nikim
{\ADD{żadnych}} interesów. A
{\ADD{miasto}} to
{\ADD{leżało}} w dolinie, która jest w Bet-Rechob. Oni odbudowali miasto i zamieszkali w nim.


\par }{\MM \VS{29}I nazwali to miasto Dan od imienia swego ojca Dana, który urodził się Izraelowi. A przedtem miasto to nosiło nazwę Lajisz.


\par }{\MM \VS{30}I synowie Dana ustawili sobie ryty posąg. A Jonatan, syn Gerszona, syna Manassesa, on i jego synowie byli kapłanami dla pokolenia Dana aż do czasu uprowadzenia do niewoli
{\ADD{mieszkańców}} tej ziemi.


\par }{\MM \VS{31}Postawili sobie ten ryty posąg, który uczynił Micheasz, po wszystkie dni, póki dom Boży był w Szilo.




\par }\Chap{19}{\MM \VerseOne{1}W tych dniach, kiedy nie było króla w Izraelu,
{\ADD{pewien}} Lewita, mieszkający przy zboczu góry Efraim, wziął sobie nałożnicę z Betlejem judzkiego.


\par }{\MM \VS{2}A jego nałożnica dopuściła się nierządu przeciwko niemu, potem odeszła od niego do domu swego ojca, do Betlejem judzkiego; i była tam u niego przez cztery miesiące.


\par }{\MM \VS{3}Wstał więc jej mąż i poszedł za nią, aby przebłagać ją i sprowadzić z powrotem. Miał ze sobą swego sługę i parę osłów. Wtedy
{\ADD{ona}} wprowadziła go do domu swego ojca, a gdy ojciec tej dziewczyny zobaczył go, uradował się z jego przyjścia.


\par }{\MM \VS{4}I zatrzymał go jego teść, ojciec
{\ADD{tej}} dziewczyny, i zamieszkał u niego przez trzy dni. Jedli, pili i nocowali tam.


\par }{\MM \VS{5}A czwartego dnia, gdy obudzili się wcześnie rano, wstał on, aby odejść. Ale ojciec tej dziewczyny powiedział do swego zięcia: Posil swoje serce odrobiną chleba, a potem pójdziecie.


\par }{\MM \VS{6}Usiedli więc i jedli obaj razem, i napili się. Potem ojciec tej dziewczyny powiedział do
{\ADD{jej}} męża: Zostań, proszę, i przenocuj tu, i niech twoje serce się raduje.


\par }{\MM \VS{7}A gdy ten mężczyzna wstał, aby wyruszyć w drogę, jego teść nalegał na niego, znowu więc przenocował tam.


\par }{\MM \VS{8}Piątego dnia wstał wcześnie rano, aby iść; lecz ojciec tej dziewczyny powiedział: Posil, proszę, swoje serce. I zwlekali aż do schyłku dnia, i jedli obaj razem.


\par }{\MM \VS{9}Kiedy ten mężczyzna wstał, aby wyruszyć w drogę wraz ze swoją nałożnicą i swoim sługą, jego teść, ojciec tej dziewczyny, powiedział: Oto dzień już chyli się ku wieczorowi, przenocujcie tu, proszę. Oto dzień się kończy, przenocujcie tu i niech twoje serce się raduje. Jutro rano wyprawicie się w drogę i pójdziesz do swego domu.


\par }{\MM \VS{10}Lecz mężczyzna ten nie chciał zostać na noc, ale wstał i odszedł, i przyszedł do miejsca naprzeciw Jebus, czyli do Jerozolimy. Miał ze sobą dwa juczne osły i swoją nałożnicę.


\par }{\MM \VS{11}A gdy byli blisko Jebus, a dzień chylił się ku końcowi, wtedy sługa powiedział do swego pana: Chodź, proszę, wstąpmy do tego miasta Jebusytów i przenocujmy w nim.


\par }{\MM \VS{12}Jego pan mu odpowiedział: Nie wstępujmy do miasta cudzoziemców, którzy nie
{\ADD{należą}} do synów Izraela, ale idźmy aż do Gibea.


\par }{\MM \VS{13}Powiedział jeszcze do swego sługi: Chodźmy i zbliżmy się do jednego z tych miejsc, aby przenocować w Gibea lub w Rama.


\par }{\MM \VS{14}Przeszli więc i poszli dalej, a słońce zaszło im przy Gibea, które należy do
{\ADD{pokolenia}} Beniamina.


\par }{\MM \VS{15}I udali się tam, aby wejść i przenocować w Gibea. A
{\ADD{gdy}} wszedł, usiadł na ulicy w mieście, gdyż nie było nikogo, kto by ich przyjął do domu i przenocował.


\par }{\MM \VS{16}A oto pewien starzec szedł wieczorem ze swej pracy na polu; ten człowiek
{\ADD{pochodził}} z góry Efraim i był przybyszem w Gibea. Ludzie zaś tego miejsca byli Beniaminatami.


\par }{\MM \VS{17}Gdy podniósł swe oczy, zobaczył tego podróżnego na ulicy miasta. I zapytał go starzec: Dokąd idziesz i skąd przybyłeś?


\par }{\MM \VS{18}On odpowiedział mu: Idziemy z Betlejem judzkiego aż na zbocze góry Efraim, skąd pochodzę. Poszedłem do Betlejem judzkiego, a
{\ADD{teraz}} idę do domu PANA, ale nie ma nikogo, kto by mnie przyjął do domu.


\par }{\MM \VS{19}Mamy słomę i siano dla naszych osłów, także chleb i wino
{\ADD{mam}} dla siebie i dla twojej służącej, i dla sługi, który jest z twoimi sługami. Nie brak nam niczego.


\par }{\MM \VS{20}Wtedy starzec mu powiedział: Pokój z tobą. Każdy twój brak będzie moją sprawą; tylko nie nocuj na ulicy.


\par }{\MM \VS{21}Wprowadził go więc do swego domu i dał osłom obrok; a gdy umyli swe nogi, jedli i pili.


\par }{\MM \VS{22}A gdy rozweselili swoje serca, oto mężczyźni tego miasta, synowie Beliala, otoczyli dom i kołatali do drzwi, i mówili do gospodarza tego domu, do starca: Wyprowadź człowieka, który wszedł do twego domu, abyśmy z nim obcowali.


\par }{\MM \VS{23}A ten człowiek, gospodarz domu, wyszedł do nich i powiedział im: Nie, moi bracia, nie czyńcie, proszę, tej niegodziwości, gdyż ten człowiek wszedł do mego domu, nie czyńcie tej sprośności.


\par }{\MM \VS{24}Oto
{\ADD{jest tu}} moja córka, dziewica, oraz jego nałożnica; wyprowadzę je zaraz, żebyście je znieważali i uczynili z nimi, co wydaje się wam słuszne. Tylko temu człowiekowi nie czyńcie tej niegodziwości.


\par }{\MM \VS{25}Lecz ci mężczyźni nie chcieli słuchać jego głosu. Wziął więc ten człowiek swoją nałożnicę i wyprowadził ją do nich na dwór; obcowali z nią i gwałcili ją przez całą noc aż do rana. Potem ją puścili, gdy wschodziła zorza.


\par }{\MM \VS{26}A o świcie ta kobieta przyszła i upadła przy drzwiach domu tego człowieka, gdzie przebywał jej pan;
{\ADD{leżała tam}}, aż się rozwidniło.


\par }{\MM \VS{27}Potem jej pan wstał rano, otworzył drzwi domu i wyszedł, aby wyruszać w drogę. A oto kobieta, jego nałożnica,
{\ADD{leżała}} u drzwi domu z rękami na progu.


\par }{\MM \VS{28}I powiedział do niej: Wstań, pójdźmy. Lecz ona nic nie odpowiedziała. Wziął ją więc ten człowiek na osła i poszedł do swego miejsca.


\par }{\MM \VS{29}A gdy przyszedł do swego domu, wziął nóż, chwycił swoją nałożnicę, rozciął ją wraz z kośćmi na dwanaście części i rozesłał ją po wszystkich granicach Izraela.


\par }{\MM \VS{30}A każdy, kto to widział, mówił: Nigdy nie wydarzyło się nic takiego ani nie widziano niczego takiego od dnia wyjścia synów Izraela z Egiptu aż do tego dnia. Zastanówcie się nad tym, naradźcie się i mówcie o tym.




\par }\Chap{20}{\MM \VerseOne{1}Wtedy wyszli wszyscy synowie Izraela i zebrało się całe zgromadzenie jednomyślnie od Dan aż do Beer-Szeby i do ziemi Gilead do PANA w Mispie.


\par }{\MM \VS{2}I przywódcy całego ludu, wszystkich pokoleń Izraela, stanęli w zgromadzeniu ludu Bożego: czterysta tysięcy pieszych dobywających miecz.


\par }{\MM \VS{3}I synowie Beniamina usłyszeli, że synowie Izraela zebrali się w Mispie. Wtedy synowie Izraela powiedzieli: Powiedzcie, jak doszło do tej niegodziwości?


\par }{\MM \VS{4}I ten Lewita, mąż zabitej kobiety, odpowiedział: Przybyłem wraz z moją nałożnicą do Gibea, która należy do Beniamina, aby tam przenocować.


\par }{\MM \VS{5}I mężczyźni z Gibea powstali przeciwko mnie i w nocy otoczyli dom, zamierzając mnie zabić, a moją nałożnicę tak gwałcili, aż umarła.


\par }{\MM \VS{6}Wziąłem więc swoją nałożnicę, rozciąłem ją na części i rozesłałem ją do wszystkich krain dziedzictwa Izraela. Dopuszczono się bowiem w Izraelu haniebnego i sprośnego czynu.


\par }{\MM \VS{7}Oto wy wszyscy jesteście synami Izraela, rozważcie to między sobą i radźcie o tym.


\par }{\MM \VS{8}I powstał cały lud jednomyślnie, mówiąc: Nikt z nas nie pójdzie do swego namiotu ani nie odejdzie do swego domu.


\par }{\MM \VS{9}Ale teraz tak uczynimy miastu Gibea: Wyruszymy przeciwko niemu według losu.


\par }{\MM \VS{10}Z każdego pokolenia Izraela weźmiemy po dziesięciu mężczyzn ze stu, stu z tysiąca i tysiąc z dziesięciu tysięcy, żeby dostarczali żywność dla ludu, który wyruszy do Gibea Beniamina, by pomścić wszelką sprośność, której się dopuszczono w Izraelu.


\par }{\MM \VS{11}Zebrał się więc cały lud Izraela przeciwko miastu, zżyty ze sobą jak jeden mąż.


\par }{\MM \VS{12}Potem pokolenia Izraela wysłały mężczyzn do wszystkich domów synów Beniamina, mówiąc: Co to za niegodziwość popełniono wśród was?


\par }{\MM \VS{13}Wydajcie więc teraz tych mężczyzn, synów Beliala, którzy są w Gibea, abyśmy ich pozabijali i usunęli zło z Izraela. Lecz synowie Beniamina nie chcieli słuchać głosu swoich braci, synów Izraela.


\par }{\MM \VS{14}Co więcej, zebrali się synowie Beniamina z
{\ADD{innych}} miast w Gibea, aby walczyć z synami Izraela.


\par }{\MM \VS{15}I tego dnia naliczono synów Beniamina z
{\ADD{ich}} miast dwadzieścia sześć tysięcy mężczyzn dobywających miecz, oprócz mieszkańców Gibea, których naliczono siedmiuset doborowych mężczyzn.


\par }{\MM \VS{16}Wśród całego ludu było siedmiuset doborowych mężczyzn, leworęcznych, a każdy z nich
{\ADD{potrafił}} ciskać z procy kamieniem do włosa i nie chybiał.


\par }{\MM \VS{17}Izraelitów zaś naliczono, oprócz
{\ADD{synów}} Beniamina, czterysta tysięcy mężczyzn dobywających miecz, wszyscy byli wojownikami.


\par }{\MM \VS{18}Wtedy synowie Izraela powstali, poszli do domu Bożego i radzili się Boga, mówiąc: Któż z nas ma wyruszyć pierwszy do walki z synami Beniamina? I PAN odpowiedział: Juda
{\ADD{wyruszy}} pierwszy.


\par }{\MM \VS{19}Powstali więc synowie Izraela rano i rozbili obóz naprzeciw Gibea.


\par }{\MM \VS{20}Potem synowie Izraela wyruszyli do walki z synami Beniamina i ustawili się w szyku bojowym do walki przeciw Gibea.


\par }{\MM \VS{21}Lecz synowie Beniamina wyszli z Gibea i zabili tego dnia dwadzieścia dwa tysiące mężczyzn z Izraela.


\par }{\MM \VS{22}Potem mężczyźni z ludu Izraela pokrzepili się i znowu ustawili się w szyku bojowym do walki na tym miejscu, gdzie ustawili się pierwszego dnia.


\par }{\MM \VS{23}{\ADD{Najpierw}} jednak synowie Izraela poszli i płakali przed PANEM aż do wieczora, i pytali PANA: Czy mamy jeszcze iść i walczyć z synami Beniamina, naszego brata? I PAN odpowiedział: Idźcie przeciwko nim.


\par }{\MM \VS{24}I wyruszyli synowie Izraela przeciwko synom Beniamina drugiego dnia.


\par }{\MM \VS{25}Lecz synowie Beniamina wyszli przeciwko nim z Gibea drugiego dnia i znowu zabili osiemnaście tysięcy mężczyzn z synów Izraela, wszystkich mężczyzn dobywających miecz.


\par }{\MM \VS{26}Wtedy wszyscy synowie Izraela i cały lud udali się i przyszli do domu Bożego, i płacząc, trwali tam przed PANEM i pościli w tym dniu aż do wieczora, i składali całopalenia i ofiary pojednawcze przed PANEM.


\par }{\MM \VS{27}I synowie Izraela pytali PANA (tam bowiem w tych dniach była arka przymierza Boga;


\par }{\MM \VS{28}A Pinchas, syn Eleazara, syna Aarona, sprawował przy niej służbę w tych dniach): Czy mamy jeszcze wyruszać do walki z synami Beniamina, naszego brata, czy też tego zaniechać? I PAN odpowiedział: Wyruszcie, gdyż jutro wydam ich w wasze ręce.


\par }{\MM \VS{29}Wtedy Izrael przygotował zasadzki zewsząd dokoła Gibea.


\par }{\MM \VS{30}I trzeciego dnia synowie Izraela wyruszyli przeciwko synom Beniamina i ustawili się w szyku bojowym przeciwko Gibea jak za pierwszym i drugim razem.


\par }{\MM \VS{31}Synowie Beniamina także wyszli przeciwko ludowi i zostali odciągnięci od miasta. Zaczęli bić lud i zabijać jak za pierwszym i drugim razem na drogach, z których jedna prowadziła do Betel, a druga do Gibea na polu, a
{\ADD{zabili}} około trzydziestu mężczyzn z Izraela.


\par }{\MM \VS{32}I synowie Beniamina powiedzieli: Są pobici przez nas jak i poprzednio. Lecz synowie Izraela mówili: Uciekajmy i odciągnijmy ich od miasta aż na drogi.


\par }{\MM \VS{33}Powstali więc wszyscy mężczyźni Izraela ze swego miejsca i ustawili się w szyku bojowym w Baal-Tamar; tymczasem ci z Izraela, którzy przygotowali zasadzkę, wyszli ze swych miejsc, z łąk Gibea.


\par }{\MM \VS{34}A tak wyszło naprzeciw Gibea dziesięć tysięcy doborowych mężczyzn z całego Izraela; była to bitwa zacięta, a tamci nie wiedzieli, że ma ich spotkać nieszczęście.


\par }{\MM \VS{35}I PAN pobił Beniamina przed Izraelem i w tym dniu synowie Izraela zabili dwadzieścia pięć tysięcy stu mężczyzn z Beniamina, wszystkich dobywających miecz.


\par }{\MM \VS{36}Wtedy synowie Beniamina widzieli, że są pobici; mężczyźni Izraela ustępowali bowiem miejsca przed Beniaminem, licząc na zasadzki, które przygotowali naprzeciw Gibea.


\par }{\MM \VS{37}A ci, którzy uczestniczyli w zasadzce, pospieszyli się i uderzyli na Gibea, a następnie pobili ostrzem miecza wszystkich, którzy byli w mieście.


\par }{\MM \VS{38}A mężczyźni Izraela mieli umówiony znak z tymi, którzy ukryli się w zasadzce, że ci wypuszczą z miasta wielki dym.


\par }{\MM \VS{39}Gdy więc mężczyźni Izraela cofnęli się przed bitwą, synowie Beniamina zaczęli bić i zabili około trzydziestu mężczyzn z Izraela. Mówili bowiem: Na pewno są pobici przed nami, jak i w pierwszej bitwie.


\par }{\MM \VS{40}Ale gdy płomień i dym jak słup zaczęły wznosić się z miasta, wtedy synowie Beniamina obejrzeli się, a oto ogień z miasta wznosił się aż ku niebu.


\par }{\MM \VS{41}A kiedy mężczyźni Izraela zawrócili, mężowie Beniamina przerazili się, widząc, że spadło na nich nieszczęście.


\par }{\MM \VS{42}I uciekali przed mężczyznami Izraela drogą na pustynię, a wojsko doganiało ich i ci, którzy wybiegli z miast, zabijali ich pośród siebie.


\par }{\MM \VS{43}Otoczyli więc Beniamina i gonili ich bez przerwy, a pokonali ich naprzeciw Gibea na wschodzie.


\par }{\MM \VS{44}Poległo wtedy z Beniamina osiemnaście tysięcy mężczyzn, wszyscy byli wojownikami.


\par }{\MM \VS{45}Z tych zaś, którzy zawrócili i uciekali na pustynię, na skałę Rimmon, wyłapali po drogach i zabili pięć tysięcy mężczyzn. Gonili ich aż do Gidom, gdzie zabili dwa tysiące mężczyzn spośród nich.


\par }{\MM \VS{46}A tak wszystkich poległych z Beniamina tego dnia było dwadzieścia pięć tysięcy mężczyzn dobywających miecz, wszyscy
{\ADD{byli}} wojownikami.


\par }{\MM \VS{47}Tylko sześciuset mężczyzn zawróciło i uciekło na pustynię, na skałę Rimmon, i zostali na skale Rimmon przez cztery miesiące.


\par }{\MM \VS{48}Potem mężczyźni Izraela wrócili do synów Beniamina i wybili ich ostrzem miecza w mieście, zarówno ludzi, jak i bydło oraz wszystko, co znaleźli. Spalili ogniem także wszystkie miasta, które pozostały.




\par }\Chap{21}{\MM \VerseOne{1}Mężczyźni Izraela przysięgli też w Mispie: Żaden z nas nie da swojej córki Beniaminowi za żonę.


\par }{\MM \VS{2}Udał się więc lud do domu Bożego, gdzie trwał aż do wieczora przed Bogiem, podnosząc lament i gorzko płacząc.


\par }{\MM \VS{3}I powiedzieli: O PANIE, Boże Izraela, dlaczego to się stało w Izraelu, że ubyło dzisiaj z Izraela jedno pokolenie?


\par }{\MM \VS{4}A nazajutrz lud wstał wcześnie rano i zbudował tam ołtarz, i złożył całopalenia oraz ofiary pojednawcze.


\par }{\MM \VS{5}Potem synowie Izraela powiedzieli: Kto spośród wszystkich pokoleń Izraela nie przyszedł do zgromadzenia do PANA? Złożyli bowiem uroczystą przysięgę przeciw temu, który by nie przyszedł do PANA do Mispy, mówiąc: Poniesie śmierć.


\par }{\MM \VS{6}I synom Izraela było żal Beniamina, swego brata, i mówili: Dziś zostało odcięte jedno pokolenie od Izraela.


\par }{\MM \VS{7}Co uczynimy dla tych, którzy pozostali, aby mieli żony, skoro przysięgliśmy na PANA, że im nie damy naszych córek za żony?


\par }{\MM \VS{8}Powiedzieli więc: Czy jest ktoś wśród pokoleń Izraela, kto nie przyszedł do Mispy do PANA? A oto nie przyszedł do obozu zgromadzenia nikt z Jabesz-Gilead.


\par }{\MM \VS{9}{\ADD{Gdy}} bowiem przeliczono lud, nie było tam nikogo z mieszkańców Jabesz-Gilead.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy zgromadzenie wysłało tam dwanaście tysięcy walecznych mężczyzn, nakazując im: Idźcie i zabijcie mieszkańców Jabesz-Gilead ostrzem miecza wraz z kobietami i dziećmi.


\par }{\MM \VS{11}A tak macie postąpić: Każdego mężczyznę i każdą kobietę, która obcowała z mężczyzną, zabijecie.


\par }{\MM \VS{12}I znaleźli wśród mieszkańców Jabesz-Gilead czterysta młodych dziewic, które nie obcowały z mężczyzną, i przyprowadzili je do obozu w Szilo, które
{\ADD{było}} w ziemi Kanaan.


\par }{\MM \VS{13}Potem całe zgromadzenie posłało do synów Beniamina, którzy
{\ADD{byli}} na skale Rimmon, aby oznajmiać im pokój.


\par }{\MM \VS{14}Wrócił więc Beniamin w tym czasie i dano im żony, które zachowali przy życiu spośród kobiet z Jabesz-Gilead, lecz nie starczyło
{\ADD{ich}} dla nich.


\par }{\MM \VS{15}A ludowi było żal Beniamina, ponieważ PAN uczynił wyłom wśród pokoleń Izraela.


\par }{\MM \VS{16}Wtedy starsi zgromadzenia powiedzieli: A co uczynimy dla pozostałych,
{\ADD{aby mieli}} żony, skoro zostały zgładzone kobiety z Beniamina?


\par }{\MM \VS{17}Ponadto powiedzieli:
{\ADD{Musi być}} dziedzictwo dla pozostałych z Beniamina, aby nie zaginęło pokolenie z Izraela.


\par }{\MM \VS{18}My jednak nie możemy im dać żon z naszych córek, gdyż synowie Izraela przysięgli: Przeklęty ten, kto da żonę Beniaminowi.


\par }{\MM \VS{19}Potem powiedzieli: Oto co roku
{\ADD{odbywa się}} uroczyste święto PANA w Szilo, które
{\ADD{leży}} na północ od Betel, na wschód od drogi wiodącej od Betel do Sychem, a na południe od Lebony.


\par }{\MM \VS{20}Nakazali więc synom Beniamina: Idźcie i przygotujcie zasadzkę w winnicach;


\par }{\MM \VS{21}I wypatrujcie, gdy córki Szilo wyjdą gromadnie do tańca, wtedy wyjdźcie z winnic i niech każdy z was porwie sobie żonę spośród córek Szilo, a potem idźcie do ziemi Beniamina.


\par }{\MM \VS{22}A gdy przyjdą ich ojcowie albo bracia, by skarżyć się przed nami, powiemy im: Zmiłujcie się nad nimi ze względu na nas, ponieważ nie wzięliśmy dla każdego z nich żony na wojnie, a wy też im ich nie daliście, gdyż bylibyście wtedy winni.


\par }{\MM \VS{23}Wtedy synowie Beniamina uczynili tak i wzięli sobie żony spośród tańczących, które porwali, odpowiednio do swojej liczby. Potem odeszli i wrócili do swego dziedzictwa, odbudowali miasta i zamieszkali w nich.


\par }{\MM \VS{24}W tym czasie synowie Izraela rozeszli się stamtąd, każdy do swego pokolenia i do swego domu, a każdy poszedł stamtąd do swego dziedzictwa.


\par }{\MM \VS{25}W tych dniach nie było króla w Izraelu. Każdy czynił to, co było słuszne w jego oczach.


\par }