\NormalFont\ShortTitle{Hioba}

{\MT Księga Hioba



\par }\ChapOne{1}{\MM \VerseOne{1}Był w ziemi Uz człowiek imieniem Hiob; ten człowiek był doskonały i prawy, i bojący się Boga, a stroniący od zła.


\par }{\MM \VS{2}I urodziło mu się siedmiu synów i trzy córki.


\par }{\MM \VS{3}A jego dobytek stanowiło siedem tysięcy owiec, trzy tysiące wielbłądów, pięćset jarzm wołów i pięćset oślic;
{\ADD{miał też}} bardzo liczną służbę. Był on człowiekiem najmożniejszym wśród wszystkich ludzi Wschodu.


\par }{\MM \VS{4}Jego synowie schodzili się i urządzali ucztę, każdy w
{\ADD{swoim}} domu w ustalonym dniu. Posyłali po swoje trzy siostry i zapraszali je, aby jadły i piły wraz z nimi.


\par }{\MM \VS{5}A gdy minęły dni uczty, Hiob posyłał i poświęcał ich. Potem wstawał wczesnym rankiem i składał całopalenia
{\ADD{stosownie do}} ich liczby. Mówił bowiem Hiob: Może moi synowie zgrzeszyli i złorzeczyli Bogu w swoich sercach. Tak Hiob czynił zawsze.


\par }{\MM \VS{6}Zdarzyło się
{\ADD{pewnego}} dnia, gdy synowie Boży przybyli, aby stanąć przed PANEM, że też szatan pojawił się wśród nich.


\par }{\MM \VS{7}Wtedy PAN zapytał szatana: Skąd przychodzisz? Szatan odpowiedział PANU: Krążyłem po ziemi i przechadzałem się po niej.


\par }{\MM \VS{8}PAN powiedział do szatana: Czy zwróciłeś uwagę na mojego sługę Hioba – że nie ma nikogo mu równego na ziemi?
{\ADD{To}} człowiek doskonały i prawy, bojący się Boga i stroniący od zła.


\par }{\MM \VS{9}A szatan odpowiedział PANU: Czy Hiob za darmo boi się Boga?


\par }{\MM \VS{10}Czy nie ogrodziłeś zewsząd jego samego, jego domu i wszystkiego, co ma? Błogosławiłeś dziełom jego rąk, a jego dobytek rozmnożył się na ziemi.


\par }{\MM \VS{11}Ale wyciągnij tylko swoją rękę i dotknij wszystkiego, co ma, a
{\ADD{na pewno}} będzie ci w twarz złorzeczył.


\par }{\MM \VS{12}Wtedy PAN powiedział do szatana: Oto wszystko, co ma,
{\ADD{jest}} w twojej mocy, tylko na niego nie wyciągaj ręki. I szatan odszedł sprzed oblicza PANA.


\par }{\MM \VS{13}Zdarzyło się
{\ADD{któregoś}} dnia, gdy jego synowie i córki jedli i pili wino w domu najstarszego brata;


\par }{\MM \VS{14}Że do Hioba przybył posłaniec i powiedział: Woły orały, a oślice pasły się obok nich;


\par }{\MM \VS{15}I napadli Sabejczycy, i zabrali je, a sługi pozabijali ostrzem miecza. Uszedłem tylko ja sam, aby cię
{\ADD{o tym}} powiadomić.


\par }{\MM \VS{16}A gdy ten jeszcze mówił, przyszedł inny i powiedział: Ogień Boży spadł z nieba, spalił owce i sługi i pochłonął ich. Uszedłem tylko ja sam, aby cię
{\ADD{o tym}} powiadomić.


\par }{\MM \VS{17}A gdy ten jeszcze mówił, przyszedł inny i powiedział: Chaldejczycy podzieleni na trzy oddziały napadli na wielbłądy, zabrali je, a sługi pozabijali ostrzem miecza. Uszedłem tylko ja sam, aby cię
{\ADD{o tym}} powiadomić.


\par }{\MM \VS{18}A gdy ten jeszcze mówił, przyszedł inny i powiedział: Twoi synowie i córki jedli i pili wino w domu najstarszego brata;


\par }{\MM \VS{19}A oto gwałtowny wiatr powiał od pustyni i uderzył w cztery węgły domu, tak że zawalił się na dzieci i pomarły. Uszedłem tylko ja sam, aby cię
{\ADD{o tym}} powiadomić.


\par }{\MM \VS{20}Wtedy Hiob wstał, rozdarł swój płaszcz, ogolił swoją głowę, potem upadł na ziemię i oddał pokłon;


\par }{\MM \VS{21}I powiedział: Nagi wyszedłem z łona swojej matki i nagi tam powrócę. PAN dał, PAN też wziął, niech imię PANA będzie błogosławione.


\par }{\MM \VS{22}W tym wszystkim Hiob nie zgrzeszył ani nie oskarżał Boga o nic niewłaściwego.




\par }\Chap{2}{\MM \VerseOne{1}I
{\ADD{znowu pewnego}} dnia, gdy synowie Boży przybyli, aby stanąć przed PANEM, wśród nich przyszedł też szatan, aby stanąć przed PANEM.


\par }{\MM \VS{2}Wtedy PAN powiedział do szatana: Skąd przychodzisz? Szatan odpowiedział PANU: Krążyłem po ziemi i przechadzałem się po niej.


\par }{\MM \VS{3}PAN zapytał szatana: Czy zauważyłeś mojego sługę Hioba – że nie ma nikogo mu równego na ziemi?
{\ADD{To}} człowiek doskonały i prawy, bojący się Boga i stroniący od zła. On jeszcze trwa w swojej prawości, choć ty mnie pobudziłeś przeciw niemu, abym go niszczył bez powodu.


\par }{\MM \VS{4}Szatan odpowiedział PANU: Skórę za skórę; wszystko, co człowiek ma, odda za swoje życie;


\par }{\MM \VS{5}Ale wyciągnij tylko swoją rękę i dotknij jego kości i ciała, a
{\ADD{na pewno}} będzie ci w twarz złorzeczył.


\par }{\MM \VS{6}Wtedy PAN powiedział do szatana: Oto jest w twojej ręce, ale jego życie zachowaj.


\par }{\MM \VS{7}Wyszedł więc szatan sprzed oblicza PANA i dotknął Hioba bolesnymi wrzodami, od stóp aż po czubek głowy.


\par }{\MM \VS{8}A
{\ADD{ten}} wziął skorupę, aby się nią skrobać, i siedział w popiele.


\par }{\MM \VS{9}Jego żona powiedziała mu: Jeszcze trwasz w swojej prawości? Złorzecz Bogu i umieraj.


\par }{\MM \VS{10}I odpowiedział jej: Mówisz, tak jak mówią głupie kobiety. Czy
{\ADD{tylko}} dobro będziemy przyjmować od Boga, a zła przyjmować nie będziemy? W tym wszystkim Hiob nie zgrzeszył swymi ustami.


\par }{\MM \VS{11}A gdy trzej przyjaciele Hioba usłyszeli o całym nieszczęściu, które spadło na niego, przyszli, każdy ze swego miejsca: Elifaz z Temanu, Bildad z Szuach i Sofar z Naamy. Umówili się bowiem, aby przyjść i wraz z nim lamentować, i pocieszyć go.


\par }{\MM \VS{12}A gdy z daleka podnieśli swoje oczy, nie poznali go. Podnieśli swój głos i płakali, a potem każdy z nich rozdarł swój płaszcz i rzucał proch w górę na swoją głowę;


\par }{\MM \VS{13}I siedzieli z nim na ziemi przez siedem dni i siedem nocy i żaden z nich nie przemówił do niego ani słowem. Widzieli bowiem ogrom
{\ADD{jego}} bólu.




\par }\Chap{3}{\MM \VerseOne{1}Potem Hiob otworzył swoje usta i przeklinał swój dzień.


\par }{\MM \VS{2}Hiob odezwał się i zawołał:


\par }{\MM \VS{3}Niech zginie dzień, w którym się urodziłem, i noc,
{\ADD{w którą}} powiedziano: Poczęty mężczyzna.


\par }{\MM \VS{4}Niech ten dzień stanie się ciemnością, niech o niego nie troszczy się Bóg z wysokości i nie oświetla go światłość.


\par }{\MM \VS{5}Niech go pokryje ciemność i cień śmierci, niech go ogarnie obłok i przerazi mrok dnia.


\par }{\MM \VS{6}Niech tą nocą zawładnie ciemność, niech nie będzie liczona wśród dni roku
{\ADD{i}} nie wejdzie w liczbę miesięcy.


\par }{\MM \VS{7}Niech ta noc będzie samotna, niech nie będzie w niej radosnego śpiewu.


\par }{\MM \VS{8}Niech przeklną ją ci, którzy przeklinają dzień, którzy są gotowi podnieść swój lament.


\par }{\MM \VS{9}Niech gwiazdy zaćmią się
{\ADD{o}} zmierzchu, niech nie doczeka się światła ani nie zobaczy zorzy porannej;


\par }{\MM \VS{10}Bo nie zamknęła drzwi łona mej
{\ADD{matki}} i nie ukryła smutku przed moimi oczami.


\par }{\MM \VS{11}Czemu nie umarłem w łonie?
{\ADD{Czemu}} nie zginąłem, kiedy wyszedłem z łona?


\par }{\MM \VS{12}Czemu przyjęły mnie kolana? Czemu
{\ADD{przyjęły mnie}} piersi, abym mógł
{\ADD{je}} ssać?


\par }{\MM \VS{13}Teraz bowiem leżałbym i trwał w spokoju, spałbym i odpoczywał;


\par }{\MM \VS{14}Z królami i z doradcami ziemi, którzy sobie budowali opustoszałe miejsca;


\par }{\MM \VS{15}Albo z książętami, którzy mieli złoto i napełnili swe domy srebrem;


\par }{\MM \VS{16}Albo
{\ADD{czemu}} nie stałem się jak ukryty, martwy płód, jak niemowlęta,
{\ADD{które}} nie widziały światła?


\par }{\MM \VS{17}Tam bezbożni przestają straszyć, tam pozbawieni siły odpoczywają.


\par }{\MM \VS{18}Tam więźniowie razem wypoczywają i nie słyszą głosu ciemięzcy.


\par }{\MM \VS{19}Mały i wielki
{\ADD{są}} tam sobie równi i niewolnik jest wolny od swego pana.


\par }{\MM \VS{20}Czemu nędznemu dane jest światło, a życie
{\ADD{tym}}, którzy są rozgoryczeni na duszy;


\par }{\MM \VS{21}Którzy z tęsknotą wypatrują śmierci, a
{\ADD{ta}} nie przychodzi, choć jej szukają pilniej niż ukrytych skarbów;


\par }{\MM \VS{22}Którzy wielce się radują i cieszą, kiedy grób znajdują?


\par }{\MM \VS{23}{\ADD{Czemu dane jest światło}} człowiekowi, którego droga jest ukryta i którego Bóg osaczył?


\par }{\MM \VS{24}Kiedy bowiem mam jeść, przychodzi moje wzdychanie, a moje jęki rozchodzą się jak woda;


\par }{\MM \VS{25}Bo to, czego się bałem, spotkało mnie, a to, czego się obawiałem, spadło na mnie.


\par }{\MM \VS{26}Nie byłem bezpieczny, nie miałem spokoju ani odpoczynku, a jednak nadeszła trwoga.




\par }\Chap{4}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Elifaz z Temanu odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Jeśli będziemy rozmawiać z tobą, nie będzie ci przykro? Ale któż może się od mówienia powstrzymać?


\par }{\MM \VS{3}Oto nauczałeś wielu i ręce słabe umocniłeś.


\par }{\MM \VS{4}Twoje słowa podnosiły upadającego, a omdlałe kolana wzmacniałeś.


\par }{\MM \VS{5}A teraz, gdy
{\ADD{to}} przyszło na ciebie, opadasz z sił, dotknęło cię i się trwożysz.


\par }{\MM \VS{6}Czy twoja bojaźń nie była twoją ufnością, a prawość twoich dróg – twoją nadzieją?


\par }{\MM \VS{7}Przypomnij sobie, proszę, czy kiedykolwiek zginął ktoś niewinny? Albo gdzie sprawiedliwych wytępiono?


\par }{\MM \VS{8}Według tego, co zauważyłem, ci, którzy orzą zło i sieją niegodziwość, zbierają je.


\par }{\MM \VS{9}Od tchnienia Boga giną i od powiewu jego gniewu niszczeją.


\par }{\MM \VS{10}Ryk lwa, głos dzikiego lwa i zęby lwiątek są złamane.


\par }{\MM \VS{11}Lew ginie z braku łupu i młode lwicy rozpraszają się.


\par }{\MM \VS{12}Oto potajemnie doszło do mnie słowo i moje ucho usłyszało szept.


\par }{\MM \VS{13}W rozmyślaniu o nocnych widzeniach, gdy twardy sen spada na ludzi;


\par }{\MM \VS{14}Ogarnęły mnie strach i drżenie, od których wszystkie moje kości zadrżały.


\par }{\MM \VS{15}Wtedy duch przeszedł przed moją twarzą, zjeżyły się włosy na moim ciele.


\par }{\MM \VS{16}Stanął, lecz nie rozpoznałem jego wyglądu,
{\ADD{tylko jakiś}} kształt
{\ADD{był}} przed moimi oczami; nastała cisza, a potem usłyszałem głos
{\ADD{mówiący}}:


\par }{\MM \VS{17}Czy śmiertelny człowiek może być sprawiedliwszy niż Bóg? Czy człowiek
{\ADD{może być}} czystszy niż jego Stwórca?


\par }{\MM \VS{18}Oto swoim sługom nie ufa i w swoich aniołach dostrzega braki;


\par }{\MM \VS{19}O ileż bardziej w tych, którzy mieszkają w domach glinianych, których podstawa jest w prochu – łatwiej
{\ADD{ich}} zgnieść niż mola.


\par }{\MM \VS{20}Od poranka aż do wieczora są gładzeni; giną na wieki, a nikt
{\ADD{tego}} nie zauważa.


\par }{\MM \VS{21}Czy ich wspaniałość nie przemija wraz z nimi? Umierają, ale nie w mądrości.




\par }\Chap{5}{\MM \VerseOne{1}Wołaj więc, jeśli jest ktoś, kto by ci odpowiedział; i do którego ze świętych się zwrócisz?


\par }{\MM \VS{2}Gniew bowiem zabija głupiego, a prostaka uśmierca zawiść.


\par }{\MM \VS{3}Widziałem głupiego, jak zapuścił korzenie, lecz zaraz przekląłem jego mieszkanie.


\par }{\MM \VS{4}Jego synowie są daleko od ratunku, zostają zdeptani w bramie, a nie
{\ADD{ma}} nikogo, kto by
{\ADD{ich}} ocalił.


\par }{\MM \VS{5}Jego żniwo głodny pożera, wydobywa je spośród
{\ADD{samych}} cierni, a chciwy pochłania ich bogactwa.


\par }{\MM \VS{6}Utrapienie bowiem nie powstaje z prochu ani z ziemi nie wyrasta niedola;


\par }{\MM \VS{7}Lecz człowiek rodzi się na niedolę, jak iskry z węgla wzlatują w górę.


\par }{\MM \VS{8}Ja jednak szukałbym Boga i Bogu przedstawił swoją sprawę;


\par }{\MM \VS{9}Który czyni rzeczy wielkie i niezbadane, cudowne i niezliczone;


\par }{\MM \VS{10}Który zsyła deszcz na ziemię i spuszcza wody na pola;


\par }{\MM \VS{11}Który pokornych stawia wysoko, a smutnych wywyższa ku zbawieniu;


\par }{\MM \VS{12}Który wniwecz obraca zamysły przebiegłych, tak że ich ręce nie wykonują ich zamiaru;


\par }{\MM \VS{13}Który chwyta mądrych w ich przebiegłości, tak że rada przewrotnych szybko upada.


\par }{\MM \VS{14}Za dnia napotykają ciemność, a w południe idą po omacku jak w nocy.


\par }{\MM \VS{15}On wybawia ubogiego od miecza, od ich ust, i z ręki mocarza.


\par }{\MM \VS{16}Tak to uciśniony ma nadzieję, a nieprawość zamyka swe usta.


\par }{\MM \VS{17}Oto błogosławiony człowiek, którego Bóg karze; nie gardź więc karceniem Wszechmocnego.


\par }{\MM \VS{18}On bowiem rani, ale i opatruje, uderza, a jego ręce uzdrawiają.


\par }{\MM \VS{19}Z sześciu nieszczęść cię wyrwie, a w siódmym nie dotknie cię zło.


\par }{\MM \VS{20}W głodzie wybawi cię od śmierci, a na wojnie od mocy miecza.


\par }{\MM \VS{21}Przed biczem języka będziesz zasłonięty i nie ulękniesz się spustoszenia, gdy nadejdzie.


\par }{\MM \VS{22}Będziesz się śmiał ze spustoszenia i głodu, nie będziesz się bał zwierząt ziemi.


\par }{\MM \VS{23}Zawrzesz bowiem przymierze z kamieniami na polu, a okrutny zwierz polny będzie żyć z tobą w pokoju.


\par }{\MM \VS{24}I poznasz, że twój przybytek
{\ADD{jest}} spokojny; odwiedzisz swoje mieszkanie, a nie zgrzeszysz.


\par }{\MM \VS{25}Poznasz też, że twoje potomstwo się rozmnoży, a twoje dzieci
{\ADD{będą}} jak trawa ziemi.


\par }{\MM \VS{26}W sędziwym wieku zejdziesz do grobu, jak snop zboża zbierany w swym czasie.


\par }{\MM \VS{27}Oto do tego doszliśmy i tak jest. Słuchaj tego i rozważ to sobie.




\par }\Chap{6}{\MM \VerseOne{1}Hiob zaś odpowiedział tymi słowami:


\par }{\MM \VS{2}O gdyby dokładnie zważono moją udrękę i włożono na szalę całe moje nieszczęście!


\par }{\MM \VS{3}Byłoby to cięższe niż piasek morski. Dlatego moje słowa plączą się.


\par }{\MM \VS{4}{\ADD{Tkwią}} we mnie bowiem strzały Wszechmocnego, których jad osuszył mego ducha,
{\ADD{a}} strachy Boże walczą przeciwko mnie.


\par }{\MM \VS{5}Czy dziki osioł ryczy, gdy ma trawę? Czy wół ryczy nad swoją paszą?


\par }{\MM \VS{6}Czy można zjeść niesmaczną rzecz bez soli? Czy ma jakiś smak białko jajka?


\par }{\MM \VS{7}{\ADD{Czego się przedtem}} moja dusza nie chciała dotknąć, jest to
{\ADD{teraz}} moim bolesnym pokarmem.


\par }{\MM \VS{8}Oby się spełniła moja prośba i Bóg dał mi to, czego pragnę!


\par }{\MM \VS{9}Oby się Bogu spodobało to, aby mnie zniszczyć, aby opuścić rękę i mnie odciąć!


\par }{\MM \VS{10}Wtedy miałbym jeszcze pociechę – chociaż pałam boleścią, niech
{\ADD{Bóg}} mi nie folguje – nie zataiłem bowiem słów Świętego.


\par }{\MM \VS{11}Jaka
{\ADD{jest}} moja siła, abym miał wytrwać? Jaki jest mój koniec, abym przedłużał swoje życie?


\par }{\MM \VS{12}Czy moja siła jest siłą kamieni? Czy moje ciało jest ze spiżu?


\par }{\MM \VS{13}Czy moja obrona nie jest we mnie? Czy mój rozsądek odszedł ode mnie?


\par }{\MM \VS{14}Strapionemu należy się litość od przyjaciela, ale on opuścił bojaźń Wszechmogącego.


\par }{\MM \VS{15}Moi bracia zawiedli jak potok, odpływają jak gwałtowne potoki;


\par }{\MM \VS{16}Które są mętne od lodu, w których śnieg się ukrywa;


\par }{\MM \VS{17}W czasie roztopów znikają;
{\ADD{w czasie}} upałów nikną ze swego miejsca.


\par }{\MM \VS{18}Wiją się ścieżki ich dróg; rozpływają się w nicość i giną.


\par }{\MM \VS{19}Podróżni z Temy wypatrywali ich; wędrowcy z Seby pokładali w nich nadzieję.


\par }{\MM \VS{20}Ale zawiedli się w oczekiwaniu, przyszli tam i zawstydzili się.


\par }{\MM \VS{21}Staliście się niczym; widzicie moją niedolę i lękacie się.


\par }{\MM \VS{22}Czy powiedziałem: Przynieście mi
{\ADD{coś}}? lub: Dajcie mi z waszego majątku?


\par }{\MM \VS{23}Lub: Wybawcie mnie z rąk wroga? lub: Wykupcie mnie z rąk okrutników?


\par }{\MM \VS{24}Pouczcie mnie, a zamilknę; pokażcie mi, w czym zbłądziłem.


\par }{\MM \VS{25}O jak mocne są słowa prawdziwe! Ale cóż sprawi wasze obwinianie?


\par }{\MM \VS{26}Czy zamierzacie ganić
{\ADD{moje}} słowa i mowę zrozpaczonego, jakby były wiatrem?


\par }{\MM \VS{27}Nawet sierotę przytłaczacie i kopiecie
{\ADD{doły}} pod swoim przyjacielem.


\par }{\MM \VS{28}Teraz więc zechciejcie spojrzeć na mnie, a
{\ADD{zobaczycie}}, czy kłamię wam w oczy.


\par }{\MM \VS{29}Zawróćcie, proszę, a niech nie będzie
{\ADD{w was}} nieprawości; zawróćcie, a
{\ADD{poznacie}} moją sprawiedliwość w tym.


\par }{\MM \VS{30}Czy w moim języku jest nieprawość? Czy moje podniebienie nie rozeznaje przewrotności?




\par }\Chap{7}{\MM \VerseOne{1}Czy człowiekowi nie jest wyznaczony czas na ziemi? Czy jego dni
{\ADD{nie są}} jak dni najemnika?


\par }{\MM \VS{2}Jak sługa pragnie cienia, jak najemnik oczekuje
{\ADD{zapłaty}} za swoją pracę;


\par }{\MM \VS{3}Tak moim udziałem są miesiące próżne, a przeznaczono mi noce bolesne.


\par }{\MM \VS{4}Gdy się kładę, mówię: Kiedy minie noc, abym mógł wstać? I jestem pełny niepokoju aż do świtu.


\par }{\MM \VS{5}Moje ciało pokryte jest robactwem i strupami w prochu, moja skóra pęka i ropieje.


\par }{\MM \VS{6}Moje dni biegną szybciej niż czółenko tkackie i przemijają bez nadziei.


\par }{\MM \VS{7}Pamiętaj, że moje życie
{\ADD{jest}} wiatrem, moje oko już nie zobaczy dobra.


\par }{\MM \VS{8}Oko, które mnie widziało, już mnie nie zobaczy. Twoje oczy
{\ADD{są zwrócone}} na mnie, a mnie
{\ADD{już}} nie ma.


\par }{\MM \VS{9}{\ADD{Jak}} obłok się rozchodzi i przemija, tak ten, kto zstępuje do grobu, nie wraca.


\par }{\MM \VS{10}Nie wróci już do swego domu ani nie pozna go już jego miejsce.


\par }{\MM \VS{11}Dlatego nie mogę powstrzymać swoich ust, będę mówił w utrapieniu swego ducha, będę narzekał w goryczy swojej duszy.


\par }{\MM \VS{12}Czy jestem morzem albo wielorybem, że postawiłeś przy mnie straż?


\par }{\MM \VS{13}Gdy mówię: Pocieszy mnie moje łóżko i moje posłanie ulży mojemu narzekaniu;


\par }{\MM \VS{14}Wtedy straszysz mnie snami i przerażasz mnie widzeniami;


\par }{\MM \VS{15}Tak że moja dusza wybrałaby sobie uduszenie, raczej śmierć niż życie.


\par }{\MM \VS{16}Uprzykrzyło mi się
{\ADD{życie}}, nie chcę żyć wiecznie. Zostaw mnie, bo moje dni są marnością.


\par }{\MM \VS{17}Czym
{\ADD{jest}} człowiek, że go tak wywyższasz i że zwracasz ku niemu swoje serce?


\par }{\MM \VS{18}Że nawiedzasz go każdego ranka i w każdej chwili doświadczasz?


\par }{\MM \VS{19}Kiedy odwrócisz się ode mnie i zostawisz mnie, abym mógł przełknąć swoją ślinę?


\par }{\MM \VS{20}Zgrzeszyłem, cóż mam czynić, stróżu człowieka? Czemu mnie wziąłeś za cel, abym był sam dla siebie ciężarem?


\par }{\MM \VS{21}Czemu nie przebaczysz mojego przestępstwa i nie zmażesz mojej nieprawości? Teraz bowiem położę się w prochu i
{\ADD{gdy}} rano będziesz mnie szukał, nie będzie mnie.




\par }\Chap{8}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Bildad z Szuach odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Jak długo będziesz mówił takie rzeczy?
{\ADD{Jak długo}} słowa z twoich ust
{\ADD{będą jak}} gwałtowny wiatr?


\par }{\MM \VS{3}Czy Bóg wypacza sąd? Czy Wszechmocny wypacza sprawiedliwość?


\par }{\MM \VS{4}Jeśli twoi synowie zgrzeszyli przeciwko niemu, a on ich odrzucił za ich nieprawość;


\par }{\MM \VS{5}Jeśli zwrócisz się pilnie do Boga i będziesz błagać Wszechmocnego;


\par }{\MM \VS{6}Jeśli jesteś czysty i prawy, wtedy na pewno obudzi się dla ciebie i poszczęści mieszkaniu twojej sprawiedliwości.


\par }{\MM \VS{7}A
{\ADD{choćby}} twój początek był niewielki, jednak twój koniec bardzo się rozmnoży.


\par }{\MM \VS{8}Bo zapytaj, proszę, dawnych pokoleń i rozważ doświadczenie ich ojców;


\par }{\MM \VS{9}(My bowiem jesteśmy wczorajsi i nic nie wiemy, ponieważ nasze dni na ziemi są
{\ADD{jak}} cień).


\par }{\MM \VS{10}Czy oni nie pouczą cię i nie powiedzą ci, i czy z ich serc nie wypłyną słowa?


\par }{\MM \VS{11}Czy sitowie urośnie bez wilgoci? Czy trzcina urośnie bez wody?


\par }{\MM \VS{12}Chociaż jeszcze jest świeża i nieskoszona, prędzej usycha niż inna trawa.


\par }{\MM \VS{13}Takie
{\ADD{są}} drogi wszystkich, którzy zapominają Boga, i
{\ADD{tak}} zginie nadzieja obłudnika.


\par }{\MM \VS{14}Jego nadzieja zostanie podcięta, a jego ufność
{\ADD{będzie}} jak pajęczyna.


\par }{\MM \VS{15}Oprze się o swój dom, ale się nie ostoi; uchwyci się go, ale nie przetrwa.


\par }{\MM \VS{16}Zieleni się na słońcu i w ogrodzie jego świeża latorośl wyrasta.


\par }{\MM \VS{17}Jego korzenie są splątane wśród kamieni i wyrastają spośród nich.


\par }{\MM \VS{18}Ale gdy go wyrwą z jego miejsca, wtedy miejsce to wyprze się go,
{\ADD{mówiąc}}: Nie widziałem cię.


\par }{\MM \VS{19}Takie oto
{\ADD{jest}} szczęście jego drogi, a z ziemi wyrosną inni.


\par }{\MM \VS{20}Oto Bóg nie odrzuci
{\ADD{człowieka}} prawego, ale złoczyńcom nie poda ręki;


\par }{\MM \VS{21}Aż się napełnią twoje usta uśmiechem, a twoje wargi radością.


\par }{\MM \VS{22}Gdyż ci, którzy cię nienawidzą, okryją się hańbą, a namiotu niegodziwych
{\ADD{już}} nie będzie.




\par }\Chap{9}{\MM \VerseOne{1}A Hiob odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Doprawdy, wiem, że tak
{\ADD{jest}}. Lecz jak człowiek miałby być usprawiedliwiony przed Bogiem?


\par }{\MM \VS{3}Gdyby chciał się z nim spierać, nie odpowie mu ani raz na tysiąc.


\par }{\MM \VS{4}Ma on mądre serce i potężną siłę. Kto mu się sprzeciwił i powodziło mu się?


\par }{\MM \VS{5}On przenosi góry, a
{\ADD{ludzie}} nie zauważają, przewraca je w swoim gniewie.


\par }{\MM \VS{6}On wstrząsa ziemią z jej miejsca i trzęsą się jej filary.


\par }{\MM \VS{7}On rozkaże słońcu i ono nie wschodzi, zamyka też gwiazdy pieczęcią.


\par }{\MM \VS{8}On sam rozciąga niebiosa i kroczy po falach morza.


\par }{\MM \VS{9}On stworzył Niedźwiedzicę, Oriona, Plejady i gwiazdozbiory południa.


\par }{\MM \VS{10}On czyni rzeczy wielkie i niezbadane, cuda, których zliczyć nie można.


\par }{\MM \VS{11}Oto przechodzi obok mnie, a nie widzę go; mija mnie, a ja go nie dostrzegam.


\par }{\MM \VS{12}Oto gdy zabiera, któż go powstrzyma? Któż mu powie: Co czynisz?


\par }{\MM \VS{13}Gdyby Bóg nie odwrócił swego gniewu, zuchwali pomocnicy upadliby pod nim.


\par }{\MM \VS{14}Jakże ja mu odpowiem?
{\ADD{Jakie}} słowa wybiorę, aby się z nim spierać?


\par }{\MM \VS{15}Choćbym był sprawiedliwy, nie odpowiedziałbym mu, lecz błagałbym swojego sędziego.


\par }{\MM \VS{16}Choćbym go wzywał, a on by się odezwał, jeszcze nie uwierzyłbym, że mnie wysłuchał;


\par }{\MM \VS{17}Kruszy mnie bowiem burzą i pomnaża moje rany bez powodu.


\par }{\MM \VS{18}Nie pozwala mi odetchnąć, raczej napełnia mnie goryczą.


\par }{\MM \VS{19}Jeśli
{\ADD{chodzi}} o siłę, oto jest potężny, a jeśli chodzi o sąd, któż mnie przed nim przyprowadzi?


\par }{\MM \VS{20}Jeśli się usprawiedliwię, moje usta mnie potępią. Jeśli powiem, że jestem doskonały, to one wykażą, że jestem przewrotny.


\par }{\MM \VS{21}Choćbym był doskonały, przecież nie znałbym swojej duszy; gardziłbym swoim życiem.


\par }{\MM \VS{22}Jedno jest
{\ADD{pewne}}, dlatego powiedziałem: On niszczy
{\ADD{zarówno}} doskonałego,
{\ADD{jak}} i niegodziwego;


\par }{\MM \VS{23}Jeśli bicz nagle zabija, śmieje się on z doświadczenia niewinnych.


\par }{\MM \VS{24}Ziemia została wydana w ręce niegodziwego. On zakrywa oblicze sędziów. A jeśli nie on, któż
{\ADD{to czyni}}?


\par }{\MM \VS{25}Ale moje dni są szybsze niż goniec, uciekły i nie widziały nic dobrego.


\par }{\MM \VS{26}Przeminęły jak szybkie łodzie, jak orzeł, który rzuca się na żer.


\par }{\MM \VS{27}Jeśli powiem: Zapomnę o swojej skardze, zaniecham swego gniewu i pocieszę się;


\par }{\MM \VS{28}Wtedy przerażają mnie wszystkie moje cierpienia, bo wiem, że nie uznasz mnie za niewinnego.


\par }{\MM \VS{29}Jeśli jestem niegodziwy, to czemu trudzę się na próżno?


\par }{\MM \VS{30}Choćbym się umył wodą ze śniegu i oczyścił mydłem swoje ręce;


\par }{\MM \VS{31}Ty i tak zanurzysz mnie w dole i moje szaty będą się mną brzydzić.


\par }{\MM \VS{32}On bowiem nie jest człowiekiem jak ja, abym śmiał mu odpowiedzieć i abyśmy razem stanęli przed sądem.


\par }{\MM \VS{33}Nie ma między nami rozjemcy, który mógłby położyć rękę na nas obu.


\par }{\MM \VS{34}Niech tylko zdejmie ze mnie swoją rózgę, a jego groza niech mnie już nie przeraża;


\par }{\MM \VS{35}Wtedy będę mówił i nie będę się go bać; ale tak nie jest ze mną.




\par }\Chap{10}{\MM \VerseOne{1}Moja dusza zmęczona jest życiem; dam upust swemu narzekaniu, będę mówił w goryczy swej duszy.


\par }{\MM \VS{2}Powiem Bogu: Nie potępiaj mnie. Oznajmij mi, czemu wiedziesz ze mną spór?


\par }{\MM \VS{3}Czy dobrze ci z tym, że mnie uciskasz, że odrzucasz dzieło swoich rąk i sprzyjasz radzie niegodziwych?


\par }{\MM \VS{4}Czy masz oczy cielesne? Czy widzisz, jak człowiek widzi?


\par }{\MM \VS{5}Czy twoje dni są jak dni człowieka, a twoje lata jak lata ludzkie;


\par }{\MM \VS{6}Że się wywiadujesz o moją nieprawość i dochodzisz mojego grzechu?


\par }{\MM \VS{7}Ty wiesz, że nie jestem niegodziwy i nikt nie wyrwie
{\ADD{mnie}} z twoich rąk.


\par }{\MM \VS{8}Twoje ręce ukształtowały mnie i uczyniły mnie całego ze wszystkich stron, lecz mnie niszczysz.


\par }{\MM \VS{9}Pamiętaj, proszę, że ulepiłeś mnie jak glinę; czy obrócisz mnie w proch?


\par }{\MM \VS{10}Czy nie wylałeś mnie jak mleko i nie sprawiłeś, że jak ser stężałem?


\par }{\MM \VS{11}Przyoblekłeś mnie skórą i ciałem, a kośćmi i żyłami pospinałeś mnie.


\par }{\MM \VS{12}Obdarzyłeś mnie życiem i miłosierdziem, a twoja opatrzność strzegła mego ducha.


\par }{\MM \VS{13}I chociaż ukryłeś to wszystko w swoim sercu, wiem jednak, że to jest z twojej woli.


\par }{\MM \VS{14}Jeśli grzeszę, ty to spostrzegasz i nie uwolnisz mnie od mojej nieprawości.


\par }{\MM \VS{15}Jeśli jestem niegodziwy, biada mi, a
{\ADD{choćbym też}} był sprawiedliwy, nie podniosę swojej głowy. Jestem syty hańby, zważ na moje utrapienie;


\par }{\MM \VS{16}Gdyż go przybywa; gonisz mnie jak okrutny lew i zachowujesz się dziwnie wobec mnie.


\par }{\MM \VS{17}Stawiasz przeciwko mnie nowych świadków i pomnażasz nade mną swój gniew; wojsko za wojskiem naciera na mnie.


\par }{\MM \VS{18}Czemu wyprowadziłeś mnie z łona? Obym umarł i nie widziało mnie żadne oko!


\par }{\MM \VS{19}Byłbym, jakby mnie nie było, od łona zanieśliby mnie do grobu!


\par }{\MM \VS{20}Czy nie zostało mi niewiele dni? Przestań więc i odejdź ode mnie, abym nabrał trochę otuchy;


\par }{\MM \VS{21}Zanim odejdę tam, skąd już nie powrócę, do ziemi ciemności i cienia śmierci;


\par }{\MM \VS{22}Do ziemi ciemnej jak noc
{\ADD{i do}} cienia śmierci i bezładu, gdzie świeci tylko ciemność.




\par }\Chap{11}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Sofar z Naamy odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Czy nie należy odpowiedzieć na takie mnóstwo słów? Czy człowiek gadatliwy ma być usprawiedliwiony?


\par }{\MM \VS{3}Czy ludzie mają milczeć na twoje kłamstwa? A gdy kpisz, nikt cię nie zawstydzi?


\par }{\MM \VS{4}Powiedziałeś bowiem: Moja nauka jest czysta, jestem czysty w twoich oczach.


\par }{\MM \VS{5}O gdyby Bóg zechciał przemówić i otworzyć usta przeciwko tobie;


\par }{\MM \VS{6}Gdyby objawił tajemnice mądrości – że zasługujesz na dwa razy większą
{\ADD{karę}}. Poznaj więc, ile Bóg ci przebaczył za twoją nieprawość.


\par }{\MM \VS{7}Czy wybadasz tajemnice Boga? Czy zgłębisz doskonałość Wszechmocnego?


\par }{\MM \VS{8}Są wyżej niż niebiosa, co
{\ADD{możesz z tym}} uczynić? Głębsze niż piekło, czy
{\ADD{możesz je}} poznać?


\par }{\MM \VS{9}Ich miara jest dłuższa niż ziemia i szersza niż morze.


\par }{\MM \VS{10}Jeśli wycina, zamyka albo gromadzi, któż go powstrzyma?


\par }{\MM \VS{11}On bowiem zna marność ludzi i widzi niegodziwość. Czy miałby na to nie zważać?


\par }{\MM \VS{12}Człowiek nierozumny może nabyć rozumu, choć człowiek rodzi się jak źrebię dzikiego osła.


\par }{\MM \VS{13}Jeśli przygotujesz swoje serce i wyciągniesz do niego swoje ręce;


\par }{\MM \VS{14}Jeśli w twoich rękach
{\ADD{jest}} nieprawość, oddal ją i nie pozwól, aby niegodziwość mieszkała w twoich przybytkach.


\par }{\MM \VS{15}Wtedy podniesiesz swoje oblicze bez zmazy, będziesz stały i nie będziesz się bał.


\par }{\MM \VS{16}Zapomnisz bowiem o swojej udręce i wspomnisz ją tak jak wody, które przepłynęły.


\par }{\MM \VS{17}I
{\ADD{twoje}} życie będzie
{\ADD{jaśniejsze}} niż południe; twoja ciemność będzie jak poranek.


\par }{\MM \VS{18}Będziesz ufał, mając nadzieję; będziesz kopać dokoła i odpoczniesz bezpiecznie.


\par }{\MM \VS{19}Położysz się i nikt cię nie przestraszy; wielu uniży się
{\ADD{przed}} twoim obliczem.


\par }{\MM \VS{20}Ale oczy niegodziwych przygasną i nie będzie dla nich ucieczki, a ich nadzieja
{\ADD{będzie jak}} wyzionięcie ducha.




\par }\Chap{12}{\MM \VerseOne{1}Potem Hiob odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Doprawdy jesteście ludem i wraz z wami zginie mądrość.


\par }{\MM \VS{3}Ale ja również mam rozum, jak
{\ADD{i}} wy, i nie jestem od was gorszy. Kto nie zna tych rzeczy?


\par }{\MM \VS{4}Jestem pośmiewiskiem dla swojego przyjaciela; ja, który wołam do Boga, a on odpowiada; sprawiedliwy
{\ADD{i}} doskonały
{\ADD{jest}} pośmiewiskiem.


\par }{\MM \VS{5}Ten, który jest bliski upadku, to pochodnia wzgardzona w umyśle
{\ADD{tego}}, który żyje w pokoju.


\par }{\MM \VS{6}Namioty łupieżców są spokojne i bezpieczni są ci, którzy drażnią Boga, a którym Bóg
{\ADD{obficie}} daje w ręce.


\par }{\MM \VS{7}Ale zapytaj zwierząt, a one cię pouczą, i ptaków nieba, a powiedzą tobie.


\par }{\MM \VS{8}Albo rozmawiaj z ziemią, a ona cię nauczy, i opowiedzą ci ryby morskie.


\par }{\MM \VS{9}Któż spośród nich wszystkich nie wie, że ręka PANA to wykonała?


\par }{\MM \VS{10}W jego ręku jest dusza wszelkiej istoty żywej i duch wszelkiego człowieka.


\par }{\MM \VS{11}Czy ucho nie bada mowy, a podniebienie nie smakuje pokarmu?


\par }{\MM \VS{12}U starców jest mądrość, a w długości dni roztropność.


\par }{\MM \VS{13}{\ADD{Ale}} u niego jest mądrość i siła, u niego rada i roztropność.


\par }{\MM \VS{14}Oto on burzy,
{\ADD{a}} nikt nie może odbudować, zamyka człowieka, a nikt nie może otworzyć.


\par }{\MM \VS{15}Oto gdy zatrzyma wody, wysychają, gdy je wypuści, wywracają ziemię.


\par }{\MM \VS{16}U niego jest moc i mądrość. Do niego należy zwiedziony i zwodziciel.


\par }{\MM \VS{17}Pozbawia radców
{\ADD{mądrości}} i sędziów czyni głupcami.


\par }{\MM \VS{18}Rozwiązuje więzy królów i przepasuje ich biodra pasem.


\par }{\MM \VS{19}Odprowadza złupionych książąt i wywraca mocarzy.


\par }{\MM \VS{20}Odbiera mowę prawdomównym i zabiera starcom rozsądek.


\par }{\MM \VS{21}Wylewa pogardę na książąt i osłabia siły mocarzy.


\par }{\MM \VS{22}{\ADD{On}} odsłania głębokie rzeczy z ciemności i wyprowadza na światło cień śmierci.


\par }{\MM \VS{23}Rozmnaża narody i wytraca je, rozszerza narody i pomniejsza je.


\par }{\MM \VS{24}On zabiera serca przełożonym ludu ziemi i sprawia, że błądzą po pustyni bezdrożnej;


\par }{\MM \VS{25}I chodzą po omacku w ciemności bez światła, i sprawia, że zataczają się jak pijani.




\par }\Chap{13}{\MM \VerseOne{1}Oto moje oko widziało
{\ADD{to}} wszystko, moje ucho słyszało i zrozumiało.


\par }{\MM \VS{2}Co wiecie wy, ja także wiem, nie jestem od was gorszy.


\par }{\MM \VS{3}Dlatego chciałbym mówić z Wszechmocnym i pragnę prawować się z Bogiem.


\par }{\MM \VS{4}Wy bowiem jesteście sprawcami kłamstwa, wszyscy jesteście marnymi lekarzami.


\par }{\MM \VS{5}Obyście raczej zamilkli, a uznano by wam to za mądrość.


\par }{\MM \VS{6}Słuchajcie teraz mojego rozumowania, zważajcie na obronę moich warg.


\par }{\MM \VS{7}Czy w obronie Boga będziecie mówić przewrotnie? Czy za niego będziecie mówić kłamliwie?


\par }{\MM \VS{8}Czy macie wzgląd na jego osobę? Czy chcecie spierać się po stronie Boga?


\par }{\MM \VS{9}Czy byłoby dobrze, gdyby was doświadczył? Czy chcecie go oszukać, jak się oszukuje człowieka?


\par }{\MM \VS{10}Na pewno będzie was karać, jeśli w ukryciu będziecie stronniczy.


\par }{\MM \VS{11}Czy jego majestat was nie przeraża? Czy jego groza na was nie padnie?


\par }{\MM \VS{12}Wasza pamięć jest jak popiół, a wasze ciała jak ciała z gliny.


\par }{\MM \VS{13}Milczcie, zostawcie mnie, abym przemówił, a niech przyjdzie na mnie, co chce.


\par }{\MM \VS{14}Czemu mam szarpać swoje ciało zębami i kłaść swoje życie w swoje ręce?


\par }{\MM \VS{15}Oto choćby mnie zabił, jeszcze będę
{\ADD{mu}} ufać. Moich dróg będę jednak przed nim bronić.


\par }{\MM \VS{16}On sam będzie moim zbawieniem, bo żaden obłudnik nie przyjdzie przed jego oblicze.


\par }{\MM \VS{17}Słuchajcie uważnie mojej mowy, niech wasze uszy przyjmą moją wypowiedź.


\par }{\MM \VS{18}Oto teraz jestem gotowy na sąd i wiem, że zostanę usprawiedliwiony.


\par }{\MM \VS{19}Któż będzie się spierał ze mną? Jeśli bowiem zamilknę, to umrę.


\par }{\MM \VS{20}Tylko dwóch rzeczy mi nie czyń, a nie będę się krył przed tobą.


\par }{\MM \VS{21}Oddal swoją rękę ode mnie i niech twoja groza mnie nie przeraża.


\par }{\MM \VS{22}Potem zawołaj mnie, a ja ci odpowiem, albo ja przemówię, a
{\ADD{ty}} mi odpowiedz.


\par }{\MM \VS{23}Ile mam nieprawości i grzechów? Daj mi poznać moje przestępstwo i grzech.


\par }{\MM \VS{24}Czemu zakrywasz swoje oblicze i uważasz mnie za swego wroga?


\par }{\MM \VS{25}Czy skruszysz liść miotany
{\ADD{wiatrem}}? Czy będziesz gonić suche źdźbło?


\par }{\MM \VS{26}Piszesz bowiem przeciwko mnie gorzkie rzeczy, każesz mi dziedziczyć nieprawości mojej młodości;


\par }{\MM \VS{27}Zakułeś moje nogi w dyby, śledzisz wszystkie moje ścieżki i zaznaczasz ślady moich stóp.


\par }{\MM \VS{28}Niszczeję jak próchno, jak szata, którą zepsują mole.




\par }\Chap{14}{\MM \VerseOne{1}Człowiek, urodzony przez kobietę, ma dni niewiele i ma pełno kłopotów;


\par }{\MM \VS{2}Wyrasta jak kwiat i zostaje podcięty, znika jak cień i się nie ostaje.


\par }{\MM \VS{3}A jednak na takiego otwierasz swoje oczy i wzywasz mnie przed siebie na sąd.


\par }{\MM \VS{4}Któż może wydobyć czystego z nieczystego? Ani jeden.


\par }{\MM \VS{5}Gdyż jego dni są ustalone, liczba jego miesięcy jest u ciebie; wyznaczyłeś mu kres, którego nie może przekroczyć.


\par }{\MM \VS{6}Odstąp od niego, aby odpoczął, aż zakończy swój dzień jak najemnik.


\par }{\MM \VS{7}{\ADD{Dla}} drzewa bowiem jest nadzieja, choć je wytną, że znowu odrośnie, że jego latorośl nie ustanie.


\par }{\MM \VS{8}Choć jego korzeń zestarzeje się w ziemi i jego pień umrze w prochu;


\par }{\MM \VS{9}{\ADD{To jednak}} gdy poczuje wodę, odrasta i rozpuszcza gałęzie jak sadzonka.


\par }{\MM \VS{10}Ale człowiek umiera i marnieje; a gdy oddaje ducha, gdzie on jest?


\par }{\MM \VS{11}Jak ubywa wód z morza i rzeka opada, i wysycha;


\par }{\MM \VS{12}Tak jest z człowiekiem, gdy się położy i już nie wstanie; dopóki niebiosa będą trwać, nie ocknie się ani nie będzie obudzony ze swego snu.


\par }{\MM \VS{13}Obyś mnie w grobie ukrył i schował, aż twój gniew się uciszy, wyznaczył mi czas i wspomniał na mnie.


\par }{\MM \VS{14}Gdy człowiek umrze, czy
{\ADD{znowu}} ożyje? Przez wszystkie dni wyznaczonego mi czasu będę czekał, aż nadejdzie moja zmiana.


\par }{\MM \VS{15}Zawołasz, a ja ci odpowiem; zatęsknisz za dziełem swoich rąk.


\par }{\MM \VS{16}Teraz jednak liczysz moje kroki. Czy nie zważasz na mój grzech?


\par }{\MM \VS{17}Mój występek jest zapieczętowany w woreczku, gromadzisz moje nieprawości.


\par }{\MM \VS{18}Doprawdy, góra pada i rozsypuje się, i skała przesuwa się ze swego miejsca.


\par }{\MM \VS{19}Wody wydrążają kamienie, ulewa podrywa to, co wyrośnie z prochu ziemi, a ty nadzieję człowieka obracasz wniwecz.


\par }{\MM \VS{20}Stale pokonujesz go, a on odchodzi; zmieniasz jego oblicze i odprawiasz go.


\par }{\MM \VS{21}Jego synowie darzeni są szacunkiem, lecz on o tym nie wie; żyją w pogardzie, lecz na to nie zważa.


\par }{\MM \VS{22}Ale jego własne ciało odczuwa ból, a jego dusza w nim płacze.




\par }\Chap{15}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Elifaz z Temanu odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Czy mądry
{\ADD{człowiek}} ma odpowiadać próżną wiedzą i napełniać swoje wnętrze wiatrem wschodnim?


\par }{\MM \VS{3}Czy ma się spierać słowami bezużytecznymi i mową, która nie przynosi pożytku?


\par }{\MM \VS{4}Ty nawet odrzucasz bojaźń i powstrzymujesz modlitwę przed Bogiem.


\par }{\MM \VS{5}Twoje usta bowiem pokazują twą nieprawość, posługujesz się mową przebiegłych.


\par }{\MM \VS{6}Twoje usta cię potępiają, a nie ja; twoje wargi świadczą przeciwko tobie.


\par }{\MM \VS{7}Czy jesteś pierwszym człowiekiem, który się urodził? Czy zostałeś stworzony przed pagórkami?


\par }{\MM \VS{8}Czy słuchałeś tajemnic Boga? Czy tylko w tobie jest mądrość?


\par }{\MM \VS{9}Cóż ty wiesz, czego my nie wiemy? Cóż ty rozumiesz, czego my nie rozumiemy?


\par }{\MM \VS{10}Wśród nas są i sędziwi, i starcy, starsi od twego ojca.


\par }{\MM \VS{11}Czy lekceważysz pociechę Boga? Czy masz w sobie coś tajemnego?


\par }{\MM \VS{12}Czemu cię tak uniosło twoje serce? Czemu swoimi oczami tak mrugasz;


\par }{\MM \VS{13}Że zwracasz przeciwko Bogu swego ducha i wypuszczasz ze swoich ust takie słowa?


\par }{\MM \VS{14}Czym jest człowiek, aby miał być czysty, urodzony z kobiety, aby miał być sprawiedliwy?


\par }{\MM \VS{15}Oto nawet swoim świętym on nie ufa i niebiosa nie są czyste w jego oczach.


\par }{\MM \VS{16}Tym bardziej obrzydły i nikczemny jest człowiek,
{\ADD{który}} pije nieprawość jak wodę.


\par }{\MM \VS{17}Wykażę ci,
{\ADD{tylko}} mnie posłuchaj; opowiem ci, co widziałem;


\par }{\MM \VS{18}Co mądrzy powiedzieli, a nie zataili,
{\ADD{co mieli}} od przodków swoich;


\par }{\MM \VS{19}Im samym dana była ziemia i żaden obcy nie przeszedł wśród nich.


\par }{\MM \VS{20}Niegodziwy żyje w udręce przez wszystkie
{\ADD{swoje}} dni i niewiele lat wyznaczono ciemięzcy.


\par }{\MM \VS{21}Głos przerażenia
{\ADD{brzmi}} w jego uszach, że w czasie pokoju napadnie go niszczyciel.


\par }{\MM \VS{22}Nie wierzy, że miałby wrócić z ciemności, obawia się
{\ADD{zewsząd}} miecza.


\par }{\MM \VS{23}Tuła się za chlebem,
{\ADD{pytając}}, gdzie
{\ADD{go znaleźć}}. Wie, że dzień ciemności został dla niego przygotowany.


\par }{\MM \VS{24}Przeraża go utrapienie i ucisk; wzmocnią się przeciwko niemu jak król gotowy do boju.


\par }{\MM \VS{25}Wyciągnął bowiem swą rękę przeciw Bogu, przeciwko Wszechmocnemu się umocnił.


\par }{\MM \VS{26}Naciera na niego, na
{\ADD{jego}} szyję,
{\ADD{która jest okryta}} pod gęstymi grzbietami jego tarcz.


\par }{\MM \VS{27}Swoją twarz kryje bowiem w tłuszczu, a jego tusza zaokrągliła się na lędźwiach.


\par }{\MM \VS{28}Mieszka w opustoszałych miastach i domach, w których nikt nie przebywa, które niebawem staną się ruiną.


\par }{\MM \VS{29}Nie wzbogaci się i nie przetrwa jego majątek ani jego doskonałość nie rozszerzy się na ziemi.


\par }{\MM \VS{30}Nie wyjdzie z ciemności, płomień ususzy jego latorośle, a zginie od tchnienia jego ust.


\par }{\MM \VS{31}Niech złudzony nie ufa marności, gdyż marność będzie jego zapłatą.


\par }{\MM \VS{32}Przed wypełnieniem jego dni nastąpi, a jego gałązka nie zakwitnie.


\par }{\MM \VS{33}Jak winna latorośl utraci swoje niedojrzałe grona, jak oliwka zrzuci swój kwiat.


\par }{\MM \VS{34}Zgromadzenie obłudników będzie bowiem spustoszone, a ogień strawi namioty przekupstwa.


\par }{\MM \VS{35}Poczęli krzywdę i urodzili nieprawość, a ich łono przygotowuje oszustwo.




\par }\Chap{16}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Hiob odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Słyszałem wiele takich rzeczy; wy wszyscy jesteście przykrymi pocieszycielami.


\par }{\MM \VS{3}Kiedy
{\ADD{będzie}} koniec tych próżnych słów? Albo co cię skłania do tego, że tak odpowiadasz?


\par }{\MM \VS{4}Ja także mógłbym mówić jak wy; gdybyście byli w moim położeniu, mógłbym nagromadzić słów przeciwko wam i potrząsać głową nad wami.


\par }{\MM \VS{5}Ja jednak pokrzepiałbym was swoimi ustami i poruszanie moich warg ulżyłoby
{\ADD{waszym cierpieniom}}.


\par }{\MM \VS{6}{\ADD{Ale}} jeśli będę mówił, mojemu bólowi to nie ulży, a jeśli przestanę, czyż opuści mnie?


\par }{\MM \VS{7}A teraz zmęczył mnie. Spustoszyłeś całe moje zgromadzenie.


\par }{\MM \VS{8}Pomarszczyłeś mnie na świadectwo, a moje wychudzenie powstaje i świadczy przeciwko mnie w twarz.


\par }{\MM \VS{9}Jego gniew
{\ADD{mnie}} porwał, nienawidzi mnie; zgrzyta na mnie zębami. Mój wróg przeszywa mnie wzrokiem.


\par }{\MM \VS{10}Otworzyli na mnie swe usta; znieważając, bili mnie po policzkach; zebrali się razem przeciwko mnie.


\par }{\MM \VS{11}Bóg wydał mnie przewrotnemu, oddał mnie w ręce niegodziwych.


\par }{\MM \VS{12}Żyłem w spokoju, ale on mnie pokruszył; chwycił mnie za kark, roztrzaskał i postawił sobie za cel.


\par }{\MM \VS{13}Otoczyli mnie jego strzelcy; przeszywa moje nerki, a nie oszczędził; wylał na ziemię moją żółć.


\par }{\MM \VS{14}Rozbija mnie, ranę za raną; naciera na mnie jak olbrzym.


\par }{\MM \VS{15}Uszyłem wór na swoją skórę i prochem zbezcześciłem swój róg.


\par }{\MM \VS{16}Moja twarz jest czerwona od płaczu i na moich powiekach
{\ADD{jest}} cień śmierci.


\par }{\MM \VS{17}Chociaż nie ma żadnej krzywdy na moich rękach, a moja modlitwa jest czysta.


\par }{\MM \VS{18}Ziemio, nie zakrywaj mojej krwi i niech moje wołanie nie znajdzie miejsca!


\par }{\MM \VS{19}Oto teraz mój świadek jest w niebie, mój obrońca na wysokości.


\par }{\MM \VS{20}Moi przyjaciele szydzą ze mnie, ale moje oko wylewa łzy ku Bogu.


\par }{\MM \VS{21}Oby ktoś spierał się z Bogiem o człowieka jak człowiek
{\ADD{spiera się}} o swego bliźniego!


\par }{\MM \VS{22}Upłynie bowiem niewiele lat, a pójdę ścieżką, skąd nie powrócę.




\par }\Chap{17}{\MM \VerseOne{1}Mój oddech jest skażony, moje dni gasną, groby na mnie
{\ADD{czekają}}.


\par }{\MM \VS{2}Czy nie szydercy są przy mnie? Czy moje oko nie czuwa przez ich zniewagi?


\par }{\MM \VS{3}Złóż więc zastaw za mnie u siebie. Któż jest ten, który za mnie poręczy?


\par }{\MM \VS{4}Ich serce bowiem ukryłeś przed zrozumieniem, dlatego
{\ADD{ich}} nie wywyższysz.


\par }{\MM \VS{5}Kto pochlebia przyjaciołom, tego dzieciom zgasną oczy.


\par }{\MM \VS{6}Uczynił mnie tematem przysłowia wśród ludzi i pośmiewiskiem przed nimi.


\par }{\MM \VS{7}Moje oko zaćmiło się od smutku, a wszystkie moje członki są jak cień.


\par }{\MM \VS{8}Prawi zdumieją się nad tym, a niewinny powstanie przeciwko obłudnikowi.


\par }{\MM \VS{9}Sprawiedliwy będzie trwał przy swojej drodze, a kto ma czyste ręce, nabierze siły.


\par }{\MM \VS{10}Lecz wy wszyscy zawróćcie i przyjdźcie; bo mądrego wśród was nie znajduję.


\par }{\MM \VS{11}Moje dni przeminęły, rozwiały się moje zamiary, myśli mego serca.


\par }{\MM \VS{12}Noc zamieniają w dzień, światłość skraca się z powodu ciemności.


\par }{\MM \VS{13}Gdybym czegoś oczekiwał, grób
{\ADD{będzie}} moim domem, w ciemności rozłożyłem swoje posłanie.


\par }{\MM \VS{14}Powiedziałem do zniszczenia: Jesteś moim ojcem, a robactwu: Moja matko i moja siostro.


\par }{\MM \VS{15}Gdzie jest więc teraz moja nadzieja? Kto zobaczy moją nadzieję?


\par }{\MM \VS{16}Zstąpią do zasuw grobu, gdy razem odpoczniemy w prochu.




\par }\Chap{18}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Bildad z Szuach odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Kiedy wreszcie położycie kres tym słowom? Pomyślcie, potem będziemy mówić.


\par }{\MM \VS{3}Czemu uważacie nas za bydło? Czemu jesteśmy obrzydliwi w waszych oczach?


\par }{\MM \VS{4}Ty, który szarpiesz gniewem swą duszę – czy z twojego powodu będzie opuszczona ziemia i skały będą przesunięte ze swego miejsca?


\par }{\MM \VS{5}Tak, światło niegodziwych zgaśnie, a iskra jego ognia już nie zaświeci.


\par }{\MM \VS{6}Światło jego przybytku się zaćmi i jego pochodnia nad nim zagaśnie.


\par }{\MM \VS{7}Kroki jego siły będą skrępowane, jego własna rada powali go.


\par }{\MM \VS{8}Jego nogi bowiem zawiodą go w sieć, chodzi po sidłach.


\par }{\MM \VS{9}Sidło uchwyci go za piętę i przemoże go łupieżca.


\par }{\MM \VS{10}Sidło dla niego ukryte jest w ziemi, a pułapka na niego – na drodze.


\par }{\MM \VS{11}Zewsząd będą go przerażać strachy, ścigają go na każdym kroku.


\par }{\MM \VS{12}Głód osłabi jego siły i zniszczenie
{\ADD{będzie}} czyhało u jego boku.


\par }{\MM \VS{13}Pożre żyły jego skóry, pierworodny śmierci pożre jego członki.


\par }{\MM \VS{14}Jego ufność będzie wykorzeniona z jego namiotu i zostanie on przyprowadzony do króla strachów.


\par }{\MM \VS{15}{\ADD{Strach}} będzie mieszkał w jego namiocie, bo
{\ADD{ten}} nie należy do niego; jego mieszkanie będzie posypane siarką.


\par }{\MM \VS{16}Od spodu uschną jego korzenie, a z wierzchu będzie obcięta jego gałąź.


\par }{\MM \VS{17}Pamięć o nim zginie z ziemi, a jego imienia nie
{\ADD{wspomną}} na ulicach.


\par }{\MM \VS{18}Wypędzą go ze światła do ciemności i wyrzucą go z okręgu świata.


\par }{\MM \VS{19}Nie będzie miał syna ani wnuka pośród swego ludu i nikt nie pozostanie w jego mieszkaniach.


\par }{\MM \VS{20}Ci, którzy przyjdą po nim, osłupieją na jego dzień, tak jak poprzednich ogarnął strach.


\par }{\MM \VS{21}Takie są mieszkania niegodziwych i takie jest miejsce tego, który nie zna Boga.




\par }\Chap{19}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Hiob odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Jak długo będziecie dręczyć moją duszę
{\ADD{i}} miażdżyć mnie słowami?


\par }{\MM \VS{3}Już dziesięć razy znieważyliście mnie. Nie wstyd wam,
{\ADD{że}} tak się znęcacie nade mną?


\par }{\MM \VS{4}A niech tak będzie, że zbłądziłem, błąd zostaje po mojej stronie.


\par }{\MM \VS{5}A jeśli rzeczywiście chcecie się wynosić nade mną i dowodzić mi mojej hańby;


\par }{\MM \VS{6}Wiedzcie, że to Bóg mnie powalił i swoją siecią mnie otoczył.


\par }{\MM \VS{7}Oto wołam o krzywdę, ale nikt nie słucha; krzyczę, ale nie ma sądu.


\par }{\MM \VS{8}Zagrodził mi drogę, abym nie mógł przejść, i na moich ścieżkach rozpostarł ciemność.


\par }{\MM \VS{9}Odarł mnie z mojej chwały i zdjął koronę z mojej głowy.


\par }{\MM \VS{10}Zniszczył mnie ze wszystkich stron i ginę; moją nadzieję wyrwał jak drzewo.


\par }{\MM \VS{11}Zapłonął przeciwko mnie swoim gniewem i uważa mnie za swego wroga.


\par }{\MM \VS{12}Przyszły razem jego oddziały, utorowały przeciw mnie swoją drogę i rozbiły obóz dokoła mojego namiotu.

\VS{13}Moich braci oddalił ode mnie, a moi znajomi ode mnie stronią.

\VS{14}Opuścili mnie moi bliscy, a moi przyjaciele o mnie zapomnieli.


\par }{\MM \VS{15}Przebywający w moim domu i moje służące uważają mnie za obcego. Stałem się cudzoziemcem w ich oczach.


\par }{\MM \VS{16}Wołałem na swego sługę, ale on się nie odzywa, chociaż go błagam swoimi ustami.


\par }{\MM \VS{17}Moim oddechem brzydzi się moja żona, choć błagam ze względu na synów z mojego ciała.


\par }{\MM \VS{18}Nawet małe dzieci mną gardzą; gdy powstaję, urągają mi.


\par }{\MM \VS{19}Brzydzą się mną wszyscy moi najbliżsi; ci, których kocham, stanęli przeciw mnie.


\par }{\MM \VS{20}Moje kości przylgnęły do mojej skóry i do mego ciała; pozostała tylko skóra wokół zębów.


\par }{\MM \VS{21}Zlitujcie się nade mną, zlitujcie się nade mną, moi przyjaciele, bo ręka Boża mnie dotknęła.


\par }{\MM \VS{22}Czemu mnie prześladujecie jak Bóg? Czy nie dość wam mojego ciała?


\par }{\MM \VS{23}Oby teraz zostały zapisane moje słowa! Oby je w księdze utrwalono!


\par }{\MM \VS{24}Oby rylcem z żelaza i ołowiem zostały na wieczną pamiątkę wyryte na skale!


\par }{\MM \VS{25}Wiem bowiem, że mój Odkupiciel żyje i że
{\ADD{w}} ostateczny
{\ADD{dzień}} stanie na ziemi.


\par }{\MM \VS{26}A
{\ADD{choć}} moja skóra się rozłoży, to w swoim ciele ujrzę Boga.


\par }{\MM \VS{27}Ujrzę go ja sam, ujrzą go moje oczy, a nie kto inny, choć moje nerki zniszczały w moim wnętrzu.


\par }{\MM \VS{28}Powinniście mówić: Czemu go prześladujemy? Gdyż we mnie znajduje się korzeń sprawy.


\par }{\MM \VS{29}Wy sami lękajcie się miecza, bo gniew za nieprawość sprowadza miecz, abyście wiedzieli, że jest sąd.




\par }\Chap{20}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Sofar z Naama odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Dlatego moje myśli skłaniają mnie do odpowiedzi i z tego powodu
{\ADD{mówię}} pośpiesznie.


\par }{\MM \VS{3}Słuchałem obraźliwego upomnienia i duch mojego zrozumienia podsuwa mi odpowiedź:


\par }{\MM \VS{4}Czy nie wiesz, że od wieków, odkąd człowieka postawiono na ziemi;


\par }{\MM \VS{5}Radość niegodziwych
{\ADD{jest}} krótka, a wesołość obłudnika
{\ADD{trwa}} okamgnienie?


\par }{\MM \VS{6}Choćby jego wyniosłość sięgała aż do niebios, a jego głowa – do obłoków;


\par }{\MM \VS{7}{\ADD{To jednak}} zginie on na wieki jak jego własny gnój,
{\ADD{a}} ci, którzy go widzieli, powiedzą: Gdzie
{\ADD{on}} się podział?


\par }{\MM \VS{8}Uleci jak sen i nie znajdą go; ucieknie jak nocne widzenie.


\par }{\MM \VS{9}Oko, które go widziało, nie zobaczy go więcej, i już nie ujrzy go jego miejsce.


\par }{\MM \VS{10}Jego synowie będą się korzyć przed ubogim, jego ręce zwrócą swe bogactwo.


\par }{\MM \VS{11}Jego kości są pełne
{\ADD{grzechów}} jego młodości, razem z nim spoczną w prochu.


\par }{\MM \VS{12}A choć zło jest słodkie w jego ustach i zataja je pod swoim językiem;


\par }{\MM \VS{13}Chociaż rozkoszuje się nim i nie opuszcza go, zatrzymując je na swoim podniebieniu;


\par }{\MM \VS{14}{\ADD{To jednak}} jego pokarm we wnętrznościach przemienia się,
{\ADD{staje się}} żółcią żmii w jego wnętrzu.


\par }{\MM \VS{15}Połknął bogactwa i zwróci je; Bóg je wyrzuci z jego brzucha.


\par }{\MM \VS{16}Będzie ssał jad żmii, zabije go język węża.


\par }{\MM \VS{17}Nie zobaczy rzek, potoków, strumieni miodu ani masła.


\par }{\MM \VS{18}Zwróci swój zysk i nie połknie go; i choć znowu zdobędzie wielki majątek, nie ucieszy się
{\ADD{z niego}}.


\par }{\MM \VS{19}Bo uciskał
{\ADD{i}} opuszczał ubogich, przemocą zabrał dom, którego nie zbudował.


\par }{\MM \VS{20}Dlatego nie zazna pokoju w swoim wnętrzu, nie zatrzyma tego, czego pragnął.


\par }{\MM \VS{21}Z jego pokarmów nic nie zostanie, nie rozmnożą się jego dobra.


\par }{\MM \VS{22}Mimo obfitości jego dostatku dosięgnie go bieda. Wszelka ręka nikczemnych uderzy na niego.


\par }{\MM \VS{23}Gdy będzie miał czym napełnić swój brzuch,
{\ADD{Bóg}} ześle na niego zapalczywość swego gniewu, wyleje na niego
{\ADD{i}} na jego pokarmy.


\par }{\MM \VS{24}{\ADD{Gdy}} będzie uciekał przed żelazną bronią, przebije go łuk spiżowy.


\par }{\MM \VS{25}Wyjęta będzie
{\ADD{strzała}} z grzbietu, a grot przeszyje jego wątrobę; ogarnie go strach.


\par }{\MM \VS{26}Wszelka ciemność zaczai się w jego kryjówkach. Pożre go ogień niewzniecony, a ten, kto pozostał w jego przybytku, będzie udręczony.


\par }{\MM \VS{27}Niebo odkryje jego nieprawość, a ziemia powstanie przeciwko niemu.


\par }{\MM \VS{28}Dobytek jego domu przepadnie,
{\ADD{jego dobra}} rozpłyną się w dniu
{\ADD{Bożego}} gniewu.


\par }{\MM \VS{29}Taki
{\ADD{jest}} dział Boga dla niegodziwego i dziedzictwo przeznaczone mu przez Boga.




\par }\Chap{21}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Hiob odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Słuchajcie uważnie moich słów, a to będzie dla mnie wasza pociecha.


\par }{\MM \VS{3}Pozwólcie mi mówić, a potem, gdy powiem, naśmiewajcie się ze mnie.


\par }{\MM \VS{4}Czy swoją skargę kieruję do człowieka? A jeśli tak, to dlaczego mój duch nie miałby być wzburzony?


\par }{\MM \VS{5}Spójrzcie na mnie, zdumiewajcie się i połóżcie rękę na swoje usta.


\par }{\MM \VS{6}Gdy tylko sobie przypomnę, jestem przerażony i strach ogarnia moje ciało.


\par }{\MM \VS{7}Czemu niegodziwi żyją, starzeją się, a nawet wzrastają w bogactwie?


\par }{\MM \VS{8}Ich potomstwo utrwala się przed nimi, a ich rodzina
{\ADD{wzrasta}} na ich oczach.


\par }{\MM \VS{9}Ich domy są bezpieczne, bez strachu i nie dotyka ich rózga Boga.


\par }{\MM \VS{10}Ich byk zapładnia i nie zawodzi, ich krowa cieli się i nie roni.


\par }{\MM \VS{11}Wypuszczają swe malutkie
{\ADD{dzieci}} jak trzodę, a ich synowie podskakują.


\par }{\MM \VS{12}Chwytają za bęben i harfę i weselą się przy dźwięku fletu.


\par }{\MM \VS{13}Spędzają swoje dni w dobrobycie, a w mgnieniu oka zstępują do grobu.


\par }{\MM \VS{14}Dlatego mówią do Boga: Odejdź od nas, bo nie chcemy poznać twoich dróg.


\par }{\MM \VS{15}Kim jest Wszechmocny, abyśmy mieli mu służyć? Cóż nam pomoże
{\ADD{to}}, że będziemy się modlić do niego?


\par }{\MM \VS{16}Oto ich dobra nie są w ich rękach. Rada niegodziwych daleka
{\ADD{jest}} ode mnie.


\par }{\MM \VS{17}Jak często gaśnie pochodnia niegodziwych?
{\ADD{Jak często}} przychodzi na nich zguba?
{\ADD{Bóg}} im wydziela cierpienie w swoim gniewie.


\par }{\MM \VS{18}Są jak słoma na wietrze i jak plewa, którą wicher porywa.


\par }{\MM \VS{19}Bóg zachowuje jego nieprawość dla jego synów; odpłaca mu, aby to poczuł.


\par }{\MM \VS{20}Jego oczy ujrzą jego nieszczęście i będzie pił z gniewu Wszechmocnego.


\par }{\MM \VS{21}Jaką bowiem ma on rozkosz w swoim domu, po swojej
{\ADD{śmierci}}, gdy liczba jego miesięcy zostanie skrócona?


\par }{\MM \VS{22}Czy
{\ADD{ktoś}} może uczyć Boga wiedzy, wiedząc, że on sam sądzi najwyższych?


\par }{\MM \VS{23}Jeden umiera w pełni swoich sił, bezpieczny ze wszystkich stron i spokojny;


\par }{\MM \VS{24}Jego piersi są pełne mleka, a jego kości zwilża szpik.


\par }{\MM \VS{25}Drugi zaś umiera w goryczy ducha i nigdy nie jadał z uciechą.


\par }{\MM \VS{26}Razem będą leżeć w prochu i okryją ich robaki.


\par }{\MM \VS{27}Oto znam wasze myśli i zamiary,
{\ADD{jakie}} przeciwko mnie złośliwie obmyślacie.


\par }{\MM \VS{28}Mówicie bowiem: Gdzie
{\ADD{jest}} dom księcia? A gdzie mieszkanie niegodziwych?


\par }{\MM \VS{29}Czy nie pytaliście podróżnych? Czy nie chcecie poznać ich znaków;


\par }{\MM \VS{30}Że niegodziwy jest zachowany na dzień zatracenia? Zostanie przyprowadzony na dzień gniewu.


\par }{\MM \VS{31}Któż mu wypomni w oczy jego drogę? A kto mu odpłaci za to, co uczynił?


\par }{\MM \VS{32}Zaprowadzą go do grobu i zostanie w grobowcu.


\par }{\MM \VS{33}Słodkie mu będą bryły ziemi z doliny i pociągnie za sobą wszystkich ludzi; a ci, którzy szli przed nim, są niezliczeni.


\par }{\MM \VS{34}Czemu więc daremnie mnie pocieszacie, skoro w waszych odpowiedziach pozostaje fałsz?




\par }\Chap{22}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Elifaz z Temanu odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Czy człowiek może być użyteczny dla Boga? Mądry jest raczej użyteczny dla samego siebie.


\par }{\MM \VS{3}Czy Wszechmocny ma upodobanie
{\ADD{w tym}}, że jesteś sprawiedliwy? Czy ma zysk z tego, że doskonalisz swoje drogi?


\par }{\MM \VS{4}Czy będzie cię karać z powodu strachu przed tobą? Czy stawia cię przed sądem?


\par }{\MM \VS{5}Czy twoja niegodziwość nie jest wielka i twoje nieprawości nie mają końca?


\par }{\MM \VS{6}Brałeś bowiem zastaw od swoich braci bez powodu i nagich z szat obdzierałeś.


\par }{\MM \VS{7}Nie podałeś wody zmęczonemu, a głodnemu odmówiłeś chleba.


\par }{\MM \VS{8}Ale możnemu
{\ADD{dałeś}} ziemię, a poważany mieszkał w niej.


\par }{\MM \VS{9}Wdowy odprawiłeś z niczym, a sierotom połamałeś ramiona.


\par }{\MM \VS{10}Dlatego ogarnęły cię sidła, a trwoży cię nagły strach;


\par }{\MM \VS{11}Lub
{\ADD{ogarnęła}} cię ciemność,
{\ADD{bo}} nie widzisz, a wezbrane wody okryły cię.


\par }{\MM \VS{12}Czy Bóg nie jest na wysokości niebios? Spójrz na najwyższe gwiazdy, jakże są wysoko!


\par }{\MM \VS{13}A ty mówisz: Cóż Bóg wie? Czy przez chmury będzie sądził?


\par }{\MM \VS{14}Obłoki
{\ADD{są}} jego zasłoną, więc nie widzi, po okręgu niebios się przechadza.


\par }{\MM \VS{15}Czy zwróciłeś uwagę na stare ścieżki, którymi kroczyli niegodziwcy?


\par }{\MM \VS{16}Oni zostali wykorzenieni przed czasem, powódź zalała ich fundamenty.


\par }{\MM \VS{17}Mówili Bogu: Odejdź od nas. Cóż może im uczynić Wszechmogący?


\par }{\MM \VS{18}Przecież napełnił ich domy dobrem. Ale rada niegodziwych jest daleka ode mnie.


\par }{\MM \VS{19}Widzą
{\ADD{to}} sprawiedliwi i cieszą się, a niewinny naśmiewa się z nich.


\par }{\MM \VS{20}Nasz dobytek bowiem nie zostaje zniszczony, lecz ich resztkę pochłonął ogień.


\par }{\MM \VS{21}Zapoznaj się z nim i zawrzyj z nim pokój, bo będzie ci się szczęściło.


\par }{\MM \VS{22}Przyjmij, proszę, prawo z jego ust i złóż jego słowa w swoim sercu.


\par }{\MM \VS{23}Jeśli się nawrócisz do Wszechmocnego, zostaniesz odbudowany i oddalisz nieprawość od swego namiotu.


\par }{\MM \VS{24}Wtedy zgromadzisz złota jak prochu, a
{\ADD{złota}} z Ofiru jak kamienia z potoku.


\par }{\MM \VS{25}Wszechmocny będzie twoim złotem, srebrem i twoją siłą.


\par }{\MM \VS{26}Wtedy będziesz się rozkoszować we Wszechmocnym i podniesiesz do Boga swoje oblicze.


\par }{\MM \VS{27}Będziesz się modlił do niego, a on cię wysłucha, a ty wypełnisz swoje śluby.


\par }{\MM \VS{28}Cokolwiek postanowisz, to ci się spełni, a na twoich drogach rozbłyśnie światłość.


\par }{\MM \VS{29}Gdy
{\ADD{inni}} będą upokorzeni, ty powiesz: Będzie wywyższenie, bo Bóg zbawia pokornego.


\par }{\MM \VS{30}Wybawi także tego, który nie jest bez winy, a zostanie wybawiony dzięki czystości twoich rąk.




\par }\Chap{23}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Hiob odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Również dziś moja skarga jest gorzka,
{\ADD{choć}} moje nieszczęście jest cięższe niż moje jęki.


\par }{\MM \VS{3}O gdybym wiedział, gdzie mógłbym go znaleźć, udałbym się aż do jego tronu.


\par }{\MM \VS{4}Przedstawiłbym mu
{\ADD{swoją}} sprawę, a moje usta napełniłbym dowodami;


\par }{\MM \VS{5}Poznałbym słowa jego odpowiedzi i zrozumiałbym, co chce mi powiedzieć.


\par }{\MM \VS{6}Czy w swojej wielkiej mocy będzie się spierał ze mną? Nie, raczej sam doda mi
{\ADD{siły}}.


\par }{\MM \VS{7}Tam człowiek prawy rozprawiałby z nim, a ja na zawsze byłbym wolny od mojego sędziego.


\par }{\MM \VS{8}{\ADD{Ale}} oto idę prosto, a jego nie ma; cofam się, a nie dostrzegam go.


\par }{\MM \VS{9}{\ADD{Idę}} w lewo, gdzie on działa, a nie oglądam go; idę na prawo, a nie widzę go.


\par }{\MM \VS{10}Gdyż on zna drogę, którą kroczę; kiedy mnie doświadczy, wyjdę jak złoto.


\par }{\MM \VS{11}Moja noga trzymała się jego śladu, przestrzegałem jego drogi i nie zbaczałem
{\ADD{z niej}}.


\par }{\MM \VS{12}Od przykazania jego ust nie odchodziłem; ceniłem słowa jego ust bardziej niż mój własny
{\ADD{pokarm}}.


\par }{\MM \VS{13}Lecz on jest
{\ADD{niezmienny}}, któż go odwróci? Czego bowiem jego dusza zapragnie, to uczyni;


\par }{\MM \VS{14}Bo on wykona, co postanowił o mnie; u niego jest wiele takich
{\ADD{przykładów}}.


\par }{\MM \VS{15}Dlatego drżę przed jego obliczem; gdy to rozważam, lękam się go.


\par }{\MM \VS{16}Bóg osłabił moje serce, Wszechmocny mnie zatrwożył.


\par }{\MM \VS{17}O mało bowiem nie zginąłem od ciemności,
{\ADD{nie}} zakrył mroku przed moim obliczem.




\par }\Chap{24}{\MM \VerseOne{1}Czemu,
{\ADD{skoro}} od Wszechmocnego nie są zakryte czasy, ci, którzy go znają, nie widzą jego dni?


\par }{\MM \VS{2}{\ADD{Niektórzy}} przesuwają granice, zabierają trzody i pasą je.


\par }{\MM \VS{3}Osła sierot pędzą i wołu wdowy biorą w zastaw.


\par }{\MM \VS{4}Spychają z drogi ubogich, biedni ziemi
{\ADD{muszą}} się kryć razem.


\par }{\MM \VS{5}Oto jak dzikie osły na pustyni wychodzą oni do swojej pracy, wstając rano na łup. Pustynia
{\ADD{wydaje}} chleb dla nich oraz ich dzieci.


\par }{\MM \VS{6}Na polu żną zboże i zbierają
{\ADD{grona}} w winnicy niegodziwych.


\par }{\MM \VS{7}Nagich zmuszają nocować bez ubrania, tak że nie mają czym się nakryć w czasie chłodów;


\par }{\MM \VS{8}Przemoczeni ulewą górską, bez schronienia przytulają się do skały.


\par }{\MM \VS{9}Odrywają od piersi sieroty, od ubogiego biorą zastaw.


\par }{\MM \VS{10}Nagiego zmuszają do chodzenia bez ubrania, a głodnym zabierają snopy.


\par }{\MM \VS{11}{\ADD{A ci, którzy}} pośród ich murów wyciskają oliwę i tłoczą w prasach, są spragnieni.


\par }{\MM \VS{12}Ludzie w mieście wzdychają, dusze śmiertelnie rannych wołają, a Bóg im w tym nie przeszkadza.


\par }{\MM \VS{13}To są ci, którzy się sprzeciwiają światłości, nie znają jej dróg ani nie trwają na jej ścieżkach.


\par }{\MM \VS{14}Morderca wstaje przed świtem i zabija ubogiego i potrzebującego, a w nocy jest jak złodziej.


\par }{\MM \VS{15}Oko cudzołożnika czeka na zmierzch, mówiąc: Nikt mnie nie zobaczy, i zakrywa on
{\ADD{swoje}} oblicze.


\par }{\MM \VS{16}W ciemności podkopują domy, które sobie za dnia oznaczyli, nie znają światła.


\par }{\MM \VS{17}Dla nich bowiem poranek jest jak cień śmierci. Jeśli ktoś ich rozpozna, ogarnia ich strach cienia śmierci.


\par }{\MM \VS{18}Lekko unoszą się na wodach, przeklęty jest ich dział na ziemi, nie patrzą na drogę
{\ADD{do}} winnic.


\par }{\MM \VS{19}{\ADD{Jak}} susza i upał trawią wody śniegu,
{\ADD{tak}} grób
{\ADD{trawi}} grzeszników.


\par }{\MM \VS{20}Zapomni o nim łono
{\ADD{jego}} matki, a robak będzie się nim karmić jak słodycz; nikt go więcej nie wspomni, a nieprawość zostanie połamana jak drzewo.


\par }{\MM \VS{21}Dręczy niepłodną, która nie rodziła, a wdowie nie czyni dobra.


\par }{\MM \VS{22}Pociąga też mocarzy swoją siłą;
{\ADD{gdy}} powstaje, nikt nie jest pewien swego życia.


\par }{\MM \VS{23}Dano mu, że może oprzeć się bezpiecznie; jego oczy jednak
{\ADD{patrzą}} na ich drogi.


\par }{\MM \VS{24}Na chwilę zostali wywyższeni, ale już
{\ADD{ich}} nie ma; zostali poniżeni
{\ADD{i}} ściśnieni jak wszyscy inni, a jak wierzch kłosa zostaną wycięci.


\par }{\MM \VS{25}A jeśli tak nie jest, kto mi udowodni kłamstwo i obróci wniwecz moje słowa?




\par }\Chap{25}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Bildad z Szuach odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Przy nim jest panowanie i strach,
{\ADD{on}} czyni pokój na swoich wysokościach.


\par }{\MM \VS{3}Czy można zliczyć jego wojska? A nad kim nie wschodzi jego światło?


\par }{\MM \VS{4}Jak więc może człowiek być usprawiedliwiony przed Bogiem? Albo jak może być czysty ten, kto się urodził z kobiety?


\par }{\MM \VS{5}Oto nawet księżyc nie świeci i gwiazdy nie są czyste w jego oczach;


\par }{\MM \VS{6}Tym bardziej człowiek,
{\ADD{który jest}} robakiem, i syn człowieczy,
{\ADD{który jest}} czerwiem.




\par }\Chap{26}{\MM \VerseOne{1}A Hiob tak odpowiedział:


\par }{\MM \VS{2}Jakże uratowałeś tego, który nie ma mocy? Jakże wybawiłeś ramię, które nie ma siły?


\par }{\MM \VS{3}Jakże doradziłeś temu, który nie ma mądrości? Jakże dokładnie nauczyłeś tej sprawy?


\par }{\MM \VS{4}Komu powiedziałeś te słowa? Czyj to duch wyszedł od ciebie?


\par }{\MM \VS{5}Rzeczy martwe rodzą się pod wodami oraz ich mieszkańcy.


\par }{\MM \VS{6}Piekło jest odkryte przed nim i zatracenie nie ma przykrycia.


\par }{\MM \VS{7}Rozciągnął północ nad pustym miejscem
{\ADD{i}} ziemię zawiesił na niczym.


\par }{\MM \VS{8}Zawiązuje wody w swoich obłokach, a obłok nie pęka pod nimi.


\par }{\MM \VS{9}Zatrzymuje widok swego tronu, rozciąga nad nim swój obłok.


\par }{\MM \VS{10}Wodom nakreślił granice, aż nastąpi koniec światłości i ciemności.


\par }{\MM \VS{11}Filary niebios trzęsą się i zdumiewają się jego gromem.


\par }{\MM \VS{12}Swoją mocą dzieli morze, a swoją roztropnością uśmierza jego nawałnicę.


\par }{\MM \VS{13}Swoim duchem przyozdobił niebiosa, a jego ręka stworzyła pokrzywionego węża.


\par }{\MM \VS{14}Oto tylko cząstka jego dróg, ale jakże mało o nim słyszymy! A kto pojmie grzmot jego wielkiej potęgi?




\par }\Chap{27}{\MM \VerseOne{1}Hiob ciągnął dalej swoją odpowiedź:


\par }{\MM \VS{2}Jak żyje Bóg,
{\ADD{który}} odrzucił mój sąd, i Wszechmocny,
{\ADD{który}} rozgoryczył moją duszę;


\par }{\MM \VS{3}Dopóki jest we mnie tchnienie i duch Boży w moich nozdrzach;


\par }{\MM \VS{4}Moje wargi nie będą mówiły niegodziwości, a mój język nie wypowie fałszu.


\par }{\MM \VS{5}Nie daj Boże, abym miał was usprawiedliwiać; do śmierci nie odstąpię od swej niewinności.


\par }{\MM \VS{6}Będę trzymał się swojej sprawiedliwości i nie puszczę jej; moje serce nie oskarży mnie, póki żyję.


\par }{\MM \VS{7}Niech mój wróg będzie jak niegodziwiec, a ten, który powstaje przeciwko mnie, jak niesprawiedliwy.


\par }{\MM \VS{8}Jaka bowiem jest nadzieja obłudnika, choćby zysk osiągnął, gdy Bóg zabiera mu duszę?


\par }{\MM \VS{9}Czy Bóg usłyszy jego wołanie, gdy spadnie na niego nieszczęście?


\par }{\MM \VS{10}Czy będzie się rozkoszować Wszechmocnym? Czy będzie wciąż wzywał Boga?


\par }{\MM \VS{11}Pouczę was,
{\ADD{będąc}} w ręce Boga, nie zataję niczego o Wszechmocnym.


\par }{\MM \VS{12}Oto wy wszyscy
{\ADD{to}} widzicie; po co więc te próżne słowa?


\par }{\MM \VS{13}Taki jest dział niegodziwca u Boga i takie dziedzictwo, które otrzymają od Wszechmocnego ciemięzcy.


\par }{\MM \VS{14}Jeśli rozmnożą się jego synowie,
{\ADD{pójdą}} pod miecz; a jego potomstwo nie nasyci się chlebem.


\par }{\MM \VS{15}Ci, którzy po nim pozostaną, będą pogrzebani w śmierci, a jego wdowy nie będą
{\ADD{go}} opłakiwały;


\par }{\MM \VS{16}Choćby nagromadził srebra jak prochu i przygotował sobie szat jak gliny;


\par }{\MM \VS{17}To choć je przygotuje, włoży je sprawiedliwy, a niewinny będzie dzielić srebro.


\par }{\MM \VS{18}Zbuduje swój dom jak mól, jak szałas, który stawia stróż.


\par }{\MM \VS{19}Bogaty zaśnie, a nie będzie pogrzebany; otworzy oczy, ale
{\ADD{już}} go nie ma.


\par }{\MM \VS{20}Ogarnie go strach jak wody, w nocy porwie go wicher.


\par }{\MM \VS{21}Uniesie go wiatr wschodni, a odejdzie; bo wicher wyrwie go z jego miejsca.


\par }{\MM \VS{22}To bowiem
{\ADD{Bóg}} rzuci na niego i nie oszczędzi
{\ADD{go}}, choć bardzo chciał uciekać przed jego ręką.


\par }{\MM \VS{23}Będą klaskać nad nim w dłonie i wygwizdywać go z jego miejsca.




\par }\Chap{28}{\MM \VerseOne{1}Doprawdy, istnieją złoża,
{\ADD{z których pochodzi}} srebro, i miejsca,
{\ADD{gdzie}} złoto się oczyszcza.


\par }{\MM \VS{2}Żelazo się wydobywa z ziemi, a miedź wytapia z kamienia.


\par }{\MM \VS{3}Kładzie się kres ciemności i przeszukuje się wszystko dokładnie, kamienie
{\ADD{leżące}} w ciemności i cieniu śmierci.


\par }{\MM \VS{4}Rzeka wyleje ze swego miejsca, tak że nie sposób ją przejść, zostaje
{\ADD{jednak}} zahamowana przemysłem człowieka i odchodzi.


\par }{\MM \VS{5}Z ziemi pochodzi chleb, lecz pod nią zamienia się jakby w ogień.


\par }{\MM \VS{6}Jej kamienie zawierają szafiry i piasek złoty;


\par }{\MM \VS{7}Ścieżki do nich nie zna ptak ani nie widziało jej oko sępa.


\par }{\MM \VS{8}Nie kroczą po niej dzikie zwierzęta ani lew nią nie przeszedł.


\par }{\MM \VS{9}Wyciąga swą rękę po krzemień, wywraca góry od korzenia;


\par }{\MM \VS{10}Ze skał wykuwa strumienie, a jego oko wypatruje każdej kosztownej rzeczy.


\par }{\MM \VS{11}Nie pozwala rozlewać się rzekom, a ukryte rzeczy wywodzi
{\ADD{na}} światło.


\par }{\MM \VS{12}Ale gdzie można znaleźć mądrość? Gdzie znajduje się miejsce rozumu?


\par }{\MM \VS{13}Człowiek nie zna jej ceny ani nie można jej znaleźć w ziemi żyjących.


\par }{\MM \VS{14}Głębia mówi: Nie ma jej we mnie. Morze powiada: U mnie też jej
{\ADD{nie ma}}.


\par }{\MM \VS{15}Nie nabywa się jej za szczere złoto ani nie odważa się zapłaty
{\ADD{za}} nią w srebrze.


\par }{\MM \VS{16}Nie można jej wycenić w złocie z Ofiru ani w onyksie drogocennym, ani w szafirze.


\par }{\MM \VS{17}Złoto i kryształ nie dorównają jej, nie można jej wymienić na klejnoty z czystego złota.


\par }{\MM \VS{18}Nie
{\ADD{wypada}} wspominać o koralach i perłach, bo nabycie mądrości przewyższa perły.


\par }{\MM \VS{19}Nie dorówna jej topaz z Etiopii i nie
{\ADD{można}} jej wycenić w szczerym złocie.


\par }{\MM \VS{20}Skąd więc mądrość pochodzi? I gdzie znajduje się miejsce rozumu?


\par }{\MM \VS{21}Przecież jest zakryta dla oczu wszystkich żyjących i utajona przed ptactwem niebieskim.


\par }{\MM \VS{22}Zniszczenie i śmierć mówią: Własnymi uszami usłyszałyśmy o jej sławie.


\par }{\MM \VS{23}Bóg rozumie jej drogę, on zna jej miejsce.


\par }{\MM \VS{24}On bowiem patrzy na krańce ziemi i widzi wszystko, co jest pod niebem.


\par }{\MM \VS{25}Określił wagę wiatrom i odważył miarą wody.


\par }{\MM \VS{26}Gdy ustanowił prawo dla deszczu i drogę dla błyskawicy gromu;


\par }{\MM \VS{27}Wtedy ją widział i ogłosił; przygotował ją i przebadał.


\par }{\MM \VS{28}A do człowieka powiedział: Oto bojaźń Pana, ona jest mądrością, a odstąpienie od zła
{\ADD{jest}} rozumem.




\par }\Chap{29}{\MM \VerseOne{1}Hiob ciągnął swoją przypowieść i mówił:


\par }{\MM \VS{2}Obym był taki jak za dawnych miesięcy, za
{\ADD{tych}} dni, w których Bóg mnie strzegł;


\par }{\MM \VS{3}Gdy jego pochodnia świeciła nad moją głową, a przy jego świetle przechodziłem w ciemności;


\par }{\MM \VS{4}Taki, jaki byłem za dni swojej młodości, gdy tajemnica Boga pozostawała nad moim namiotem;


\par }{\MM \VS{5}Gdy Wszechmocny był jeszcze ze mną i otaczały mnie moje dzieci;


\par }{\MM \VS{6}Gdy moje ścieżki opływały w masło, a opoka wylewała mi źródła oliwy;


\par }{\MM \VS{7}Gdy wychodziłem do bramy przez miasto i na rynku przygotowałem sobie miejsce.


\par }{\MM \VS{8}Widząc mnie, młodzi ukrywali się, a starcy podnosili się i stali.


\par }{\MM \VS{9}Książęta przestawali mówić i kładli rękę na swoich ustach.


\par }{\MM \VS{10}Głos dostojników cichł, a ich język przylegał im do podniebienia.


\par }{\MM \VS{11}Ucho, które mnie słyszało, błogosławiło mnie, a oko, które mnie widziało, dawało o mnie świadectwo;


\par }{\MM \VS{12}Bo wybawiałem ubogiego, gdy wołał, sierotę oraz tego, który nie miał pomocnika.


\par }{\MM \VS{13}Błogosławieństwo ginącego przychodziło do mnie, a serce wdowy radowałem.


\par }{\MM \VS{14}Przyoblekłem się w sprawiedliwość i ona mnie okryła. Mój sąd był jak płaszcz i korona.


\par }{\MM \VS{15}Byłem oczami dla ślepego, a nogami dla chromego.


\par }{\MM \VS{16}Byłem ojcem ubogich, a sprawę, której nie znałem, badałem.


\par }{\MM \VS{17}I kruszyłem szczękę niegodziwca, a z jego zębów wydzierałem łup.


\par }{\MM \VS{18}Dlatego powiedziałem: Umrę w swoim gnieździe, rozmnożę
{\ADD{swoje}} dni jak piasek.


\par }{\MM \VS{19}Mój korzeń rozciągnął się przy wodach, a rosa trwała całą noc na moich gałązkach.


\par }{\MM \VS{20}Moja chwała odświeżała się we mnie, a mój łuk odnowił się w mojej ręce.


\par }{\MM \VS{21}Słuchali mnie i oczekiwali, przyjmowali moją radę w milczeniu.


\par }{\MM \VS{22}Po moich słowach już nie mówili, moja mowa kropiła na nich.


\par }{\MM \VS{23}Oczekiwali mnie jak deszczu, otwierali swe usta jak na późny deszcz.


\par }{\MM \VS{24}{\ADD{Jeśli}} się śmiałem do nich, nie wierzyli, a światła mojej twarzy nie odrzucali.


\par }{\MM \VS{25}Wytyczałem im drogę, siadałem na czele i przybywałem jak król wśród wojska, jak
{\ADD{ten}}, który smutnych pociesza.




\par }\Chap{30}{\MM \VerseOne{1}Ale teraz śmieją się ze mnie młodsi ode mnie, ci, których ojców nie uznałbym za godnych, by postawić ich z psami swojej trzody.


\par }{\MM \VS{2}Na cóż by mi się przydała siła ich rąk, u których zginęła starość?


\par }{\MM \VS{3}Byli samotni z powodu niedostatku i głodu i uciekali na pustkowie ciemne, jałowe i spustoszone.


\par }{\MM \VS{4}Zrywają sobie malwę przy krzakach i korzenie jałowcowe na pokarm.


\par }{\MM \VS{5}Wygnano ich spośród
{\ADD{ludzi}}, wołano za nimi jak
{\ADD{za}} złodziejem;


\par }{\MM \VS{6}Tak że musieli mieszkać w rozpadlinach dolin, w jaskiniach podziemnych i skałach.


\par }{\MM \VS{7}Między krzakami ryczeli, gromadzili się pod pokrzywami.


\par }{\MM \VS{8}{\ADD{To byli}} synowie ludzi wzgardzonych i synowie
{\ADD{ludzi}} nikczemnych, podlejsi niż
{\ADD{proch}} ziemi.


\par }{\MM \VS{9}Ale teraz jestem
{\ADD{tematem}} ich pieśni, stałem się
{\ADD{tematem}} ich przysłowia.


\par }{\MM \VS{10}Brzydzą się mną i oddalają się ode mnie, nie wstydzą się pluć mi w twarz.


\par }{\MM \VS{11}A ponieważ on rozluźnił mój sznur i upokorzył mnie, oni też rzucili przede mnie wędzidło.


\par }{\MM \VS{12}Po
{\ADD{mojej}} prawicy powstają młodzieńcy, odtrącają moje nogi i torują przeciwko mnie swoje drogi zguby.


\par }{\MM \VS{13}Popsuli moją ścieżkę i przyczynili się do mojej nędzy, a nie mają pomocnika.


\par }{\MM \VS{14}Napadli
{\ADD{na mnie}} niczym przez szeroki wyłom i wśród spustoszenia nacierali
{\ADD{na mnie}}.


\par }{\MM \VS{15}Strach obrócił się przeciwko mnie, ściga moją duszę jak wiatr. Moje szczęście przemija jak chmura.


\par }{\MM \VS{16}A teraz rozpływa się we mnie moja dusza, ogarnęły mnie dni cierpienia;


\par }{\MM \VS{17}W nocy ból przeszywa moje kości, a moje żyły nie mają odpoczynku.


\par }{\MM \VS{18}Z powodu wielkiego cierpienia zmieniła się moja szata i ściska mnie jak kołnierz mej tuniki.


\par }{\MM \VS{19}Wrzucił mnie w błoto, stałem się podobny do prochu i popiołu.


\par }{\MM \VS{20}Wołam do ciebie, ale nie słuchasz mnie; staję, a na mnie nie patrzysz.


\par }{\MM \VS{21}Stałeś się dla mnie okrutny, sprzeciwiasz mi się swoją mocną ręką.


\par }{\MM \VS{22}Unosisz mnie na wietrze
{\ADD{i}} wsadzasz mnie na niego, a rozwiewasz mój dobytek.


\par }{\MM \VS{23}Wiem bowiem, że wydasz mnie na śmierć i do domu przeznaczonego dla wszystkich żyjących.


\par }{\MM \VS{24}Do grobu jednak nie ściągnie
{\ADD{swej}} ręki, choćby wołali, gdy będzie niszczyć.


\par }{\MM \VS{25}Czy nie płakałem nad strapionym? Czy moja dusza nie smuciła się nad ubogim?


\par }{\MM \VS{26}Gdy oczekiwałem dobra, oto przyszło zło; a gdy spodziewałem się światła, przyszła ciemność.


\par }{\MM \VS{27}Moje wnętrze zawrzało
{\ADD{i}} nie uspokoiło się; zaskoczyły mnie dni utrapienia.


\par }{\MM \VS{28}Chodzę sczerniały,
{\ADD{ale}} nie od słońca; powstaję i wołam w zgromadzeniu.


\par }{\MM \VS{29}Stałem się bratem smoków, a towarzyszem młodych strusiów.


\par }{\MM \VS{30}Moja skóra poczerniała na mnie i moje kości są spalone od gorączki.


\par }{\MM \VS{31}Moja harfa zamieniła się w lament, a mój flet – w głos płaczących.




\par }\Chap{31}{\MM \VerseOne{1}Zawarłem przymierze ze swoimi oczami; jak mógłbym więc myśleć o pannie?


\par }{\MM \VS{2}Jaki bowiem byłby dział od Boga z góry? I jakie byłoby dziedzictwo od Wszechmocnego z wysoka?


\par }{\MM \VS{3}Czy zatracenie nie jest
{\ADD{przygotowane}} dla niegodziwych i sroga pomsta dla czyniących nieprawość?


\par }{\MM \VS{4}Czyż on nie widzi moich dróg i nie liczy wszystkich moich kroków?


\par }{\MM \VS{5}Jeśli postępowałem kłamliwie, jeśli moja noga spieszyła się do oszustwa;


\par }{\MM \VS{6}To niech zważy mnie na wadze sprawiedliwej i niech Bóg pozna moją prawość.


\par }{\MM \VS{7}Jeśli moja noga zboczyła z drogi i moje serce poszło za moimi oczami, i jeśli jakaś zmaza przylgnęła do moich rąk;


\par }{\MM \VS{8}Wtedy niech ja sieję, a inny spożywa, niech moje latorośle będą wykorzenione.


\par }{\MM \VS{9}Jeśli moje serce uwiodła kobieta i jeśli czyhałem pod drzwiami swego bliźniego;


\par }{\MM \VS{10}To niech moja żona mieli innemu i niech inni się nad nią schylają.


\par }{\MM \VS{11}{\ADD{Jest}} to bowiem haniebny czyn, karygodna nieprawość;


\par }{\MM \VS{12}To jest ogień, który pożera aż do zatracenia i może wykorzenić cały mój dobytek.


\par }{\MM \VS{13}Jeśli zlekceważyłem sprawę swojego sługi albo swojej służącej, gdy wiedli spór ze mną;


\par }{\MM \VS{14}Co zrobię, gdy Bóg powstanie? Gdy mnie nawiedzi, co mu odpowiem?


\par }{\MM \VS{15}Czy ten, który mnie stworzył w łonie, nie stworzył też jego? Czy nie on jeden ukształtował nas w łonie?


\par }{\MM \VS{16}Jeśli odmówiłem prośbie ubogich i jeśli zasmuciłem oczy wdowy;


\par }{\MM \VS{17}Jeśli sam jadłem swoją kromkę
{\ADD{i}} nie jadła z niej sierota;


\par }{\MM \VS{18}(Od swojej młodości bowiem wychowywałem ją jak ojciec, a od łona swojej matki prowadziłem
{\ADD{wdowę}});


\par }{\MM \VS{19}Jeśli widziałem ginącego z powodu braku ubrania albo biedaka bez okrycia;


\par }{\MM \VS{20}Jeśli jego biodra nie błogosławiły mi dlatego, że się zagrzał wełną moich owiec;


\par }{\MM \VS{21}Jeśli podniosłem rękę przeciwko sierocie, gdy widziałem w bramie swoją pomoc;


\par }{\MM \VS{22}Wtedy niech odpadnie mój bark od karku, a niech moje ramię wyjdzie ze stawu.


\par }{\MM \VS{23}Bałem się bowiem klęski od Boga, a przed jego majestatem nie mógłbym
{\ADD{się ostać}}.


\par }{\MM \VS{24}Jeśli pokładałem w złocie swoją nadzieję, a do czystego złota mówiłem:
{\ADD{Ty jesteś}} moją ufnością;


\par }{\MM \VS{25}Jeśli radowałem się ze swojego wielkiego bogactwa i
{\ADD{tego}}, że moja ręka nabyła wiele;


\par }{\MM \VS{26}Jeśli patrzyłem na słońce, gdy świeciło, i na księżyc, gdy sunął wspaniale;


\par }{\MM \VS{27}A moje serce dało się uwieść potajemnie i moje usta całowały moją rękę;


\par }{\MM \VS{28}I to byłaby nieprawość karygodna, bo zaparłbym się Boga z wysoka.


\par }{\MM \VS{29}Jeśli cieszyłem się z upadku tego, który mnie nienawidzi, jeśli wyniosłem się, gdy mu się źle wiodło;


\par }{\MM \VS{30}(Nawet nie pozwoliłem zgrzeszyć swoim ustom, pragnąc przekleństwa na jego duszy);


\par }{\MM \VS{31}Czy ludzie z mojego namiotu nie mówili: Obyśmy mieli z jego mięsa! Nie możemy się najeść.


\par }{\MM \VS{32}Obcy nie nocował na dworze, swoje drzwi otwierałem podróżnemu.


\par }{\MM \VS{33}Jeśli ukrywałem swoje przestępstwa jak Adam i chowałem w zanadrzu swoją nieprawość;


\par }{\MM \VS{34}Czy strach przed wielką zgrają albo pogarda bliskich przeraziły mnie, abym milczał i nie wychodził
{\ADD{za}} drzwi?


\par }{\MM \VS{35}Obym miał kogoś, kto by mnie wysłuchał! Oto moja prośba,
{\ADD{aby}} Wszechmogący odpowiedział mi i aby mój wróg napisał księgę.


\par }{\MM \VS{36}Czy nie nosiłbym jej na swoim ramieniu i nie przywiązałbym jej sobie
{\ADD{jak}} koronę?


\par }{\MM \VS{37}Oznajmiłbym mu liczbę swoich kroków; zbliżyłbym się do niego jak książę.


\par }{\MM \VS{38}Jeśli moja ziemia wołała przeciwko mnie, jeśli razem z nią płakały jej bruzdy;


\par }{\MM \VS{39}Jeśli spożywałem z jej plonów bez zapłaty, jeśli jej właścicieli pozbawiłem życia;


\par }{\MM \VS{40}Niech rosną ciernie zamiast pszenicy i sam kąkol zamiast jęczmienia. Skończyły się słowa Hioba.




\par }\Chap{32}{\MM \VerseOne{1}A
{\ADD{gdy}} ci trzej mężczyźni przestali odpowiadać Hiobowi, ponieważ był sprawiedliwy we własnych oczach;


\par }{\MM \VS{2}Wtedy zapłonął gniewem Elihu, syn Barakeela, Buzyta, z rodu Ram; rozgniewał się na Hioba, gdyż usprawiedliwiał siebie bardziej niż Boga.


\par }{\MM \VS{3}Rozpalił się także jego gniew na jego trzech przyjaciół, bo nie znaleźli żadnej odpowiedzi, a jednak potępiali Hioba.


\par }{\MM \VS{4}Elihu czekał, aż Hiob skończy odpowiedź, gdyż oni byli od niego starsi.


\par }{\MM \VS{5}Gdy Elihu zauważył, że w ustach trzech mężczyzn nie ma żadnej odpowiedzi, zapłonął gniewem.


\par }{\MM \VS{6}I Elihu, syn Barakeela, Buzyta, odpowiedział: Ja jestem młody, a wy jesteście starzy, dlatego bałem się i nie śmiałem wyjawić wam swego zdania.


\par }{\MM \VS{7}Myślałem: Niech przemówią dni, a mnogość lat
{\ADD{niech}} uczy mądrości.


\par }{\MM \VS{8}Ale to duch jest w człowieku i tchnienie Wszechmogącego daje rozum.


\par }{\MM \VS{9}Wielcy nie
{\ADD{zawsze są}} mądrzy, a starcy nie
{\ADD{zawsze}} rozumieją sąd.


\par }{\MM \VS{10}Dlatego mówię: Posłuchajcie mnie, ja też wypowiem swoje zdanie.


\par }{\MM \VS{11}Oto czekałem na wasze słowa, przysłuchiwałem się waszym dowodom, gdy przygotowywaliście mowę.


\par }{\MM \VS{12}I przypatrywałem się wam, a oto żaden z was nie przekonał Hioba i nikt nie odpowiedział na jego słowa;


\par }{\MM \VS{13}I nie możecie powiedzieć: Znaleźliśmy mądrość.
{\ADD{Sam}} Bóg go strąca, nie człowiek.


\par }{\MM \VS{14}Nie do mnie skierował swoje słowa, a ja nie odpowiem mu waszymi słowami.


\par }{\MM \VS{15}Zaniepokoili się i już nie odpowiadali; przestali mówić.


\par }{\MM \VS{16}Czekałem, lecz nie mówili, ale stanęli i już nic nie powiedzieli.


\par }{\MM \VS{17}Odpowiem ze swojej strony, wypowiem też swoje zdanie.


\par }{\MM \VS{18}Jestem bowiem pełny słów, mój duch przymusza mnie.


\par }{\MM \VS{19}Oto moje wnętrze jest jak wino, które nie ma ujścia; jak nowe bukłaki
{\ADD{zagrożone}} pęknięciem.


\par }{\MM \VS{20}Będę więc mówić, aby ulżyć sobie; otworzę swoje wargi i odpowiem.


\par }{\MM \VS{21}Nie będę miał względu na nikogo i nikomu nie będę schlebiał.


\par }{\MM \VS{22}Nie umiem bowiem schlebiać, gdyż mój Stwórca wnet by mnie porwał.




\par }\Chap{33}{\MM \VerseOne{1}Teraz więc, Hiobie, posłuchaj, proszę, mojej mowy i nadstaw uszu na wszystkie moje słowa.


\par }{\MM \VS{2}Oto teraz otworzyłem swoje usta,
{\ADD{a}} mój język będzie mówił pod podniebieniem.


\par }{\MM \VS{3}Moje słowa pochodzą ze szczerości mego serca,
{\ADD{a}} moje wargi wyraźnie wypowiedzą wiedzę.


\par }{\MM \VS{4}Duch Boży stworzył mnie, tchnienie Wszechmocnego ożywiło mnie.


\par }{\MM \VS{5}Jeśli możesz, odpowiedz mi; przygotuj się i stań przede mną.


\par }{\MM \VS{6}Oto ja, według twoich słów, odpowiem ci za Boga,
{\ADD{chociaż}} też jestem z błota ulepiony.


\par }{\MM \VS{7}Oto mój strach nie zatrwoży cię, a moja ręka nie zaciąży na tobie.


\par }{\MM \VS{8}Ty jednak powiedziałeś mi do uszu, słyszałem dźwięk
{\ADD{twoich}} słów:


\par }{\MM \VS{9}Jestem czysty, bez przestępstwa, jestem niewinny i nie ma we mnie nieprawości.


\par }{\MM \VS{10}Oto on znajduje zarzuty przeciwko mnie i uważa mnie za swego wroga.


\par }{\MM \VS{11}Zakuł moje nogi w dyby, a zważa na wszystkie moje ścieżki.


\par }{\MM \VS{12}Otóż w tym nie jesteś sprawiedliwy. Powiem ci, że Bóg jest większy od człowieka.


\par }{\MM \VS{13}Dlaczego z nim się spierasz? Przecież on nie tłumaczy się z żadnych swoich spraw.


\par }{\MM \VS{14}Bóg bowiem mówi raz i drugi, ale człowiek tego nie dostrzega.


\par }{\MM \VS{15}We śnie, w nocnym widzeniu, gdy twardy sen spada na ludzi, w czasie drzemki na łóżku;


\par }{\MM \VS{16}Wtedy otwiera ucho ludzkie i pieczętuje ich pouczenie;


\par }{\MM \VS{17}Aby odwieść człowieka od
{\ADD{złego}} czynu i zabrać od niego pychę.


\par }{\MM \VS{18}Powstrzymuje jego duszę od dołu, a jego życie
{\ADD{chroni}} przed śmiercią od miecza.


\par }{\MM \VS{19}Każe
{\ADD{go}} też cierpieniem na jego łożu i
{\ADD{bólem}} we wszystkich jego kościach;


\par }{\MM \VS{20}Tak że jego życiu obrzydza chleb, a jego duszy przysmaki.


\par }{\MM \VS{21}Jego ciało niszczeje nie do poznania, a wystają jego kości, które nie były widoczne.


\par }{\MM \VS{22}Jego dusza zbliża się do grobu, a jego życie do niosących śmierć.


\par }{\MM \VS{23}Jeśli będzie przy nim jakiś anioł, pośrednik, jeden z tysiąca, aby oznajmić człowiekowi jego powinność;


\par }{\MM \VS{24}Wtedy zlituje się nad nim i powie: Wybaw go od zejścia do dołu,
{\ADD{bo}} znalazłem okup.


\par }{\MM \VS{25}I jego ciało odzyska dziecięcą świeżość, wróci do dni swojej młodości.


\par }{\MM \VS{26}Będzie się modlił do Boga i on przyjmie go łaskawie, ujrzy jego oblicze z radością i przywróci człowiekowi jego sprawiedliwość;


\par }{\MM \VS{27}Spojrzy na ludzi i
{\ADD{jeśli ktoś}} powie: Zgrzeszyłem, wypaczyłem to, co prawe, i to nie było
{\ADD{dla mnie}} korzystne;


\par }{\MM \VS{28}On wybawi jego duszę od zejścia do dołu, a jego życie ujrzy światło.


\par }{\MM \VS{29}Wszystko to czyni Bóg z człowiekiem kilkakrotnie;


\par }{\MM \VS{30}Aby odwrócić jego duszę od dołu i aby był oświecony światłem żyjących.


\par }{\MM \VS{31}Zważ na to, Hiobie, słuchaj mnie; milcz, a ja będę mówił.


\par }{\MM \VS{32}Jeśli
{\ADD{jednak}} masz coś do powiedzenia, odpowiedz mi; mów, bo chciałbym cię usprawiedliwić.


\par }{\MM \VS{33}A jeśli nie, słuchaj mnie; milcz, a nauczę cię mądrości.




\par }\Chap{34}{\MM \VerseOne{1}Elihu mówił dalej:


\par }{\MM \VS{2}Słuchajcie, mądrzy, moich słów i wy, uczeni, posłuchajcie mnie.


\par }{\MM \VS{3}Ucho bowiem bada słowa, jak podniebienie smakuje pokarm.


\par }{\MM \VS{4}Wybierzmy sobie sąd, rozeznajmy między sobą, co jest dobre.


\par }{\MM \VS{5}Hiob bowiem powiedział: Jestem sprawiedliwy, a Bóg odrzucił moją sprawę.


\par }{\MM \VS{6}Czy mam kłamać wbrew swojej racji? Nieuleczalna jest moja rana, bez przestępstwa.


\par }{\MM \VS{7}Czy jest człowiek podobny do Hioba, który pije obelgi jak wodę?


\par }{\MM \VS{8}I który obraca się w towarzystwie czyniących nieprawość i chodzi z niegodziwcami?


\par }{\MM \VS{9}Powiedział bowiem: Nic to nie pomoże człowiekowi, że ma upodobanie w Bogu.


\par }{\MM \VS{10}Dlatego posłuchajcie mnie, ludzie rozumni: Daleki jest Bóg od niegodziwości, Wszechmocny – od nieprawości.


\par }{\MM \VS{11}Bo odpłaci człowiekowi według jego czynu i wynagrodzi każdemu według jego drogi.


\par }{\MM \VS{12}Nie, naprawdę Bóg nie czyni przewrotnie, Wszechmocny nie wypacza sądu.


\par }{\MM \VS{13}Któż mu powierzył ziemię? Kto urządził cały okrąg świata?


\par }{\MM \VS{14}Gdyby zwrócił ku człowiekowi swoje serce, gdyby wziął do siebie jego ducha i tchnienie;


\par }{\MM \VS{15}To zginęłoby wszelkie ciało razem, a człowiek w proch by się obrócił.


\par }{\MM \VS{16}Jeśli więc masz rozum, posłuchaj tego
{\ADD{i}} nadstaw uszu na moje słowa.


\par }{\MM \VS{17}Czy ma panować ten, który nienawidzi prawości? Czy potępisz tego, który jest bardzo sprawiedliwy?


\par }{\MM \VS{18}Czy wypada do króla mówić: Nikczemniku? A do książąt: Bezbożni?


\par }{\MM \VS{19}Tym bardziej do tego, który nie ma względu na książąt i nie stawia bogacza nad ubogim? Oni wszyscy bowiem są dziełem jego rąk.


\par }{\MM \VS{20}Umrą nagle, o północy lud będzie wzruszony i przeminie, a mocarz zostanie usunięty bez
{\ADD{udziału}} ręki
{\ADD{ludzkiej}}.


\par }{\MM \VS{21}Jego oczy bowiem patrzą na drogi człowieka i
{\ADD{on}} widzi wszystkie jego kroki.


\par }{\MM \VS{22}Nie ma ciemności ani cienia śmierci, gdzie mogliby się ukryć ci, którzy czynią nieprawość.


\par }{\MM \VS{23}Na człowieka bowiem nie wkłada więcej
{\ADD{niż to, co słuszne}}, aby stawił się na sąd przed Bogiem.


\par }{\MM \VS{24}Rozbije wielu mocarzy i innych osadzi w ich miejsce.


\par }{\MM \VS{25}A ponieważ zna ich czyny, wywraca ich w nocy, aby byli zmiażdżeni.


\par }{\MM \VS{26}Chłoszcze ich jako niegodziwych w miejscu widocznym;


\par }{\MM \VS{27}Za to, że odstąpili od niego i nie zważali na żadne jego drogi;


\par }{\MM \VS{28}Z tego powodu dochodzi do niego wołanie biednych, a on wysłuchuje wołania ubogich.


\par }{\MM \VS{29}Gdy zaprowadzi pokój, któż go zburzy? A gdy zakryje swoje oblicze, któż go ujrzy?
{\ADD{A czyni}} tak zarówno narodowi, jak i człowiekowi;


\par }{\MM \VS{30}Aby obłudnik już nie panował i nie był pułapką dla ludzi.


\par }{\MM \VS{31}Doprawdy, powinieneś mówić do Boga: Poniosłem
{\ADD{karę}}, a nie będę
{\ADD{już}} grzeszyć.


\par }{\MM \VS{32}Naucz mnie tego,
{\ADD{czego}} nie widzę; jeśli popełniłem nieprawość,
{\ADD{już}} więcej tego nie uczynię.


\par }{\MM \VS{33}Czy
{\ADD{wszystko}} ma być po twojej myśli? On odpłaci, czy odrzucisz, czy wybierzesz, a nie ja. Ale jeśli wiesz lepiej, to powiedz.


\par }{\MM \VS{34}Niech mi powiedzą ludzie rozumni, niech człowiek mądry posłucha mnie:


\par }{\MM \VS{35}Hiob mówi niemądrze, a jego słowa nie są roztropne.


\par }{\MM \VS{36}Niech Hiob zostanie doświadczony do końca za swoje odpowiedzi odnośnie do niegodziwych ludzi.


\par }{\MM \VS{37}Dodaje bowiem buntu do swego grzechu, klaszcze przy nas rękoma i mnoży swoje słowa przeciwko Bogu.




\par }\Chap{35}{\MM \VerseOne{1}Elihu mówił dalej:


\par }{\MM \VS{2}Czy uważasz to za słuszne, że powiedziałeś: Mam więcej sprawiedliwości niż Bóg?


\par }{\MM \VS{3}Powiedziałeś bowiem: Cóż mi pomoże? Jaki będę miał pożytek
{\ADD{z tego, że zostanę}} oczyszczony z grzechu?


\par }{\MM \VS{4}Odpowiem dowodnie tobie i twoim towarzyszom wraz z tobą.


\par }{\MM \VS{5}Spójrz w niebo i zobacz, przypatrz się obłokom, które są wyżej od ciebie.


\par }{\MM \VS{6}Jeśli zgrzeszysz, co zrobisz przeciwko niemu? A jeśli pomnożą się twoje nieprawości, co mu uczynisz?


\par }{\MM \VS{7}Jeśli jesteś sprawiedliwy, co mu dajesz? Albo co otrzymuje z twojej ręki?


\par }{\MM \VS{8}Twoja niegodziwość
{\ADD{zaszkodzi}} człowiekowi takiemu jak ty, a twoja sprawiedliwość
{\ADD{pomoże}} synowi człowieka.


\par }{\MM \VS{9}{\ADD{Ludzie}} krzyczą z powodu mnóstwa ucisków, wołają z powodu ramienia mocarzy.


\par }{\MM \VS{10}{\ADD{Ale}} nikt nie mówi: Gdzie jest Bóg, mój Stwórca, który w nocy daje pieśni;


\par }{\MM \VS{11}Ten, który uczy nas więcej niż zwierzęta ziemskie i czyni nas mądrzejszymi od ptactwa niebieskiego?


\par }{\MM \VS{12}Tak więc wołają, ale nikt nie wysłuchuje z powodu pychy złych ludzi.


\par }{\MM \VS{13}Doprawdy, Bóg nie wysłucha
{\ADD{słów}} obłudy, Wszechmocny na nią nie zważa.


\par }{\MM \VS{14}Chociaż mówisz, że go nie widzisz, sąd jest przed nim, więc mu zaufaj.


\par }{\MM \VS{15}Teraz jednak jego gniew spadł na ciebie w niewielkim stopniu, jakby nie znał wielkości twoich
{\ADD{grzechów}}.


\par }{\MM \VS{16}Dlatego Hiob na próżno otwiera swe usta; mnoży słowa bez poznania.




\par }\Chap{36}{\MM \VerseOne{1}Elihu mówił jeszcze:


\par }{\MM \VS{2}Poczekaj trochę, a pouczę cię, bo jeszcze przemówię za Boga.


\par }{\MM \VS{3}Z daleka przyniosę swą wiedzę i uznam sprawiedliwość mego Stwórcy.


\par }{\MM \VS{4}Bo naprawdę moje słowa nie
{\ADD{są}} kłamstwem, a
{\ADD{człowiek}} z doskonałą wiedzą
{\ADD{stoi}} przed tobą.


\par }{\MM \VS{5}Oto Bóg
{\ADD{jest}} potężny, a nie gardzi
{\ADD{nikim}}. On jest potężny w sile serca.


\par }{\MM \VS{6}Nie pozostawia niegodziwych przy życiu, a ubogim przyznaje prawa.


\par }{\MM \VS{7}Nie odwraca swoich oczu od sprawiedliwego, ale sadza ich na wieki z królami na tronie – i są wywyższeni.


\par }{\MM \VS{8}A jeśli są związani okowami albo spętani powrozami utrapienia;


\par }{\MM \VS{9}Wtedy oznajmia im ich czyny i przestępstwa – to, że się wzmogły.


\par }{\MM \VS{10}Otwiera im ucho, aby
{\ADD{przyjęli}} karę, i każe im odwrócić się od nieprawości.


\par }{\MM \VS{11}Jeśli będą posłuszni i będą
{\ADD{mu}} służyć, dopełnią swoich dni w dobrobycie, a swoich lat w rozkoszach.


\par }{\MM \VS{12}Ale jeśli nie usłuchają, zginą od miecza, umrą bez poznania.


\par }{\MM \VS{13}Lecz
{\ADD{ludzie}} obłudnego serca gromadzą gniew, nie wołają, kiedy ich wiąże.


\par }{\MM \VS{14}Umierają w młodości, swoje życie spędzają wśród rozpustników.


\par }{\MM \VS{15}Wyrywa ubogiego z utrapienia i otwiera ich uszy w ucisku.


\par }{\MM \VS{16}Również ciebie wyrwałby z ciasnego miejsca na
{\ADD{miejsce}} przestronne, gdzie nie ma ucisku, a
{\ADD{zastawiłby}} twój stół pełnią tłuszczu.


\par }{\MM \VS{17}Ale ty zasłużyłeś na sąd niegodziwego,
{\ADD{dlatego}} prawo i sąd będą cię trzymać.


\par }{\MM \VS{18}Gniew
{\ADD{wisi}}, więc uważaj, by nie poraził cię karą, gdyż nie wybawił cię żaden okup.


\par }{\MM \VS{19}Czy będzie zważał na twoje bogactwa?
{\ADD{Nie}}, ani
{\ADD{na}} złoto, ani
{\ADD{na}} jakiekolwiek siły
{\ADD{lub}} potęgi.


\par }{\MM \VS{20}Nie tęsknij za nocą, kiedy ludzie są porwani ze swojego miejsca.


\par }{\MM \VS{21}Strzeż się, abyś nie zważał na nieprawość; gdyż wybrałeś to sobie zamiast utrapienia.


\par }{\MM \VS{22}Oto Bóg jest najwyższy w swojej potędze, któż może tak nauczyć jak on?


\par }{\MM \VS{23}Kto mu wytyczył jego drogę? Albo kto mu powie: Popełniłeś nieprawość?


\par }{\MM \VS{24}Pamiętaj, abyś wysławiał jego dzieło, któremu przypatrują się ludzie.


\par }{\MM \VS{25}Wszyscy ludzie je widzą, człowiek przypatruje się nim z daleka.


\par }{\MM \VS{26}Oto Bóg
{\ADD{jest}} wielki, a poznać
{\ADD{go}} nie możemy, a liczba jego lat jest niezbadana.


\par }{\MM \VS{27}On wyciąga bowiem krople wód, które padają z pary
{\ADD{jako}} deszcz;


\par }{\MM \VS{28}Który spuszczają chmury i
{\ADD{który}} obficie spływa na ludzi.


\par }{\MM \VS{29}(A kto zrozumie rozmieszczenie chmur i grzmot jego namiotu?


\par }{\MM \VS{30}Oto rozciąga nad nim swoją światłość i okrywa głębiny morskie.


\par }{\MM \VS{31}Przez te rzeczy bowiem sądzi narody i daje pokarm w obfitości.


\par }{\MM \VS{32}Chmurami okrywa światłość i rozkazuje
{\ADD{jej ukrywać}} się za wyznaczoną
{\ADD{chmurą}}).


\par }{\MM \VS{33}Grzmot daje o nim znać, a także bydło – o parze unoszącej się w górę.




\par }\Chap{37}{\MM \VerseOne{1}I drży z tego powodu moje serce, i wyrywa się ze swego miejsca.


\par }{\MM \VS{2}Słuchajcie uważnie grzmotu jego głosu i dźwięku, który wychodzi z jego ust.


\par }{\MM \VS{3}Pod całym niebem go wypuszcza, a jego błyskawicę – na krańce ziemi.


\par }{\MM \VS{4}Po niej huczy grzmot, grzmi głosem swojego majestatu, i nie powstrzymuje ich, gdy słychać jego głos.


\par }{\MM \VS{5}Bóg cudownie grzmi swoim głosem, czyni wielkie rzeczy, których nie możemy zrozumieć.


\par }{\MM \VS{6}Mówi bowiem do śniegu: Padaj na ziemię, a także do deszczu i do ulewy jego potęgi.


\par }{\MM \VS{7}Pieczętuje rękę każdego człowieka, aby wszyscy ludzie poznali jego dzieło.


\par }{\MM \VS{8}Wtedy zwierzęta wchodzą do jaskini i zostają w swoich jamach.


\par }{\MM \VS{9}Od południa przychodzi wicher, a zima od wiatrów północnych.


\par }{\MM \VS{10}Swoim tchnieniem Bóg czyni lód i ścinają się szerokie wody.


\par }{\MM \VS{11}Także wilgocią
{\ADD{ziemi}} obciąża obłok, rozpędza chmurę swoim światłem.


\par }{\MM \VS{12}One krążą według jego rady, aby czyniły wszystko, co rozkazuje na powierzchni okręgu ziemi.


\par }{\MM \VS{13}A on sprawia, że się pojawiają – czy to dla karania, czy dla swojej ziemi, czy dla
{\ADD{okazywania}} miłosierdzia.


\par }{\MM \VS{14}Słuchaj tego uważnie, Hiobie; zastanów się i rozważ cudowne dzieła Boga.


\par }{\MM \VS{15}Czy wiesz, kiedy i
{\ADD{co}} postanawia Bóg o tych sprawach albo kiedy rozjaśnia światło swej chmury?


\par }{\MM \VS{16}Czy wiesz, jak wiszą chmury – cuda tego, który jest doskonały we wszelkiej wiedzy?


\par }{\MM \VS{17}{\ADD{Czy wiesz}}, jak twoje szaty się rozgrzewają, gdy on uspokaja ziemię wiatrem południowym?


\par }{\MM \VS{18}Czy rozpościerałeś z nim niebiosa,
{\ADD{które są}} trwałe i podobne do zwierciadła odlanego?


\par }{\MM \VS{19}Poucz nas, co mamy mu powiedzieć,
{\ADD{bo}} nie możemy ułożyć słów z powodu ciemności.


\par }{\MM \VS{20}Czy należy go powiadomić, że przemawiam?
{\ADD{Przecież}} jeśli ktoś przemówi, zostanie na pewno pożarty.


\par }{\MM \VS{21}Teraz jednak
{\ADD{ludzie}} nie mogą patrzyć na światło, gdy jaśnieje w chmurach, gdy wiatr przechodzi
{\ADD{i}} rozprasza je.


\par }{\MM \VS{22}Od północy przychodzi
{\ADD{jakby}} złoty
{\ADD{blask, ale}} w Bogu jest straszliwy majestat.


\par }{\MM \VS{23}On jest Wszechmocny, nie możemy go doścignąć. On jest wielki w potędze i sądzie i bogaty w sprawiedliwość. Nie uciska
{\ADD{nikogo}}.


\par }{\MM \VS{24}Dlatego boją się go ludzie. On nie ma względu na żadnego, który jest mądry w sercu.




\par }\Chap{38}{\MM \VerseOne{1}Potem PAN odpowiedział Hiobowi spośród wichru:


\par }{\MM \VS{2}Kim jest ten, co zaciemnia radę słowami bez poznania?


\par }{\MM \VS{3}Przepasz teraz swe biodra jak mężczyzna, będę cię pytał, a ty mi odpowiadaj.


\par }{\MM \VS{4}Gdzie byłeś, kiedy zakładałem fundamenty ziemi? Powiedz, jeśli masz
{\ADD{tę}} wiedzę.


\par }{\MM \VS{5}Kto określił jej rozmiary? Czy wiesz? Kto rozciągnął nad nią sznur?


\par }{\MM \VS{6}Na czym są oparte jej podstawy? Kto położył jej kamień węgielny;


\par }{\MM \VS{7}Gdy gwiazdy poranne razem śpiewały i radowali się wszyscy synowie Boży?


\par }{\MM \VS{8}Kto zamknął bramą morze, gdy się wyrywało
{\ADD{jakby}} wychodzące z łona?


\par }{\MM \VS{9}Gdy chmurę uczyniłem jego szatą, a ciemność jego pieluszkami;


\par }{\MM \VS{10}Gdy ustanowiłem o nim swój dekret i poustawiałem rygle i bramy;


\par }{\MM \VS{11}I powiedziałem: Dotąd dojdziesz, a nie dalej; tu położysz swe nadęte fale.


\par }{\MM \VS{12}Czy kiedykolwiek w swoim życiu rozkazywałeś rankowi i wskazałeś zorzy jej miejsce;


\par }{\MM \VS{13}Aby ogarnęła krańce ziemi i aby niegodziwi zostali z niej strząśnięci?


\par }{\MM \VS{14}Ona zmienia się jak glina pod pieczęcią,
{\ADD{a wszystko}} stoi jak szata.


\par }{\MM \VS{15}Niegodziwym jest odebrana ich światłość, a wyniosłe ramię będzie złamane.


\par }{\MM \VS{16}Czy dotarłeś aż do źródeł morza? Czy przechadzałeś się po dnie głębin?


\par }{\MM \VS{17}Czy bramy śmierci zostały przed tobą odkryte? Czy widziałeś bramy cienia śmierci?


\par }{\MM \VS{18}Czy pojąłeś szerokość ziemi? Powiedz mi, jeśli to wszystko wiesz.


\par }{\MM \VS{19}Gdzie jest droga do miejsca przebywania światłości? Gdzie swoje miejsce
{\ADD{ma}} ciemność;


\par }{\MM \VS{20}Abyś ją zaprowadził do jej granic i mógł poznać ścieżki do jej domu?


\par }{\MM \VS{21}Czy wiesz to, bo wtedy się urodziłeś i liczba twoich dni
{\ADD{jest}} wielka?


\par }{\MM \VS{22}Czy dotarłeś do skarbnic śniegu? Czy widziałeś skarbnice gradu;


\par }{\MM \VS{23}Który zachowuję na czas ucisku, na dzień bitwy i wojny?


\par }{\MM \VS{24}Jaką drogą dzieli się światłość, która rozpędza wiatr wschodni po ziemi?


\par }{\MM \VS{25}Kto podzielił kanał dla ulewy i drogę dla błyskawicy grzmotu;


\par }{\MM \VS{26}Aby padał deszcz na ziemię, w której nikt nie mieszka, i na pustynię, gdzie nie ma człowieka;


\par }{\MM \VS{27}Aby nasycił
{\ADD{miejsce}} puste i jałowe oraz zasilił rosnącą
{\ADD{tam}} trawę?


\par }{\MM \VS{28}Czy deszcz ma ojca? A kto spłodził krople rosy?


\par }{\MM \VS{29}Z czyjego łona wychodzi lód? A kto spłodził szron niebieski?


\par }{\MM \VS{30}Wody zostają przykryte niczym kamieniem, gdy powierzchnia głębiny zamarza.


\par }{\MM \VS{31}Czy możesz związać jasne gwiazdy Plejad albo rozluźnić więzy Oriona?


\par }{\MM \VS{32}Czy wyprowadzisz w swym czasie gwiazdy południowe? Czy poprowadzisz Niedźwiedzicę z jej synami?


\par }{\MM \VS{33}Czy znasz porządek nieba? Czy możesz ustanowić jego panowanie na ziemi?


\par }{\MM \VS{34}Czy podniesiesz swój głos ku chmurom, aby cię ulewa przykryła?


\par }{\MM \VS{35}Czy możesz wypuścić błyskawice, aby przyszły i mówiły: Oto jesteśmy?


\par }{\MM \VS{36}Kto włożył we wnętrze
{\ADD{ludzkie}} mądrość? Kto dał sercu rozum?


\par }{\MM \VS{37}Kto zdoła policzyć chmury
{\ADD{swoją}} mądrością? Kto uspokoi, kiedy leje z nieba;


\par }{\MM \VS{38}Gdy proch twardnieje, a bryły przylegają do siebie?


\par }{\MM \VS{39}Czy lwu zdobyczy nałowisz, czy zaspokoisz głód lwiątek;


\par }{\MM \VS{40}Gdy tulą się w swoich jaskiniach i czyhają w cieniu swoich jam?


\par }{\MM \VS{41}Kto dostarcza krukowi pokarmu, gdy jego młode wołają do Boga
{\ADD{i}} tułają się bez pożywienia?




\par }\Chap{39}{\MM \VerseOne{1}Czy znasz porę, kiedy rodzą górskie kozice? Czy wiesz, kiedy rodzą łanie?


\par }{\MM \VS{2}Czy możesz zliczyć miesiące, w których noszą
{\ADD{młode}}? Czy znasz czas ich porodu?


\par }{\MM \VS{3}Przykucają, rodzą swoje młode, pozbywają się ich z bólem;


\par }{\MM \VS{4}Ich młode wzmacniają się, rosną wśród zboża, odchodzą i już do nich nie wracają.


\par }{\MM \VS{5}Kto wypuścił dzikiego osła na wolność i kto rozwiązał jego pęta?


\par }{\MM \VS{6}{\ADD{Za}} dom dałem mu pustynię, a
{\ADD{za}} jego mieszkanie słone miejsca.


\par }{\MM \VS{7}On naśmiewa się ze zgiełku miejskiego i nie słucha głosu poganiacza.


\par }{\MM \VS{8}Wypatruje w górach paszy i szuka wszelkiej zielonej trawy.


\par }{\MM \VS{9}Czy jednorożec zechce ci służyć albo nocować przy twoim żłobie?


\par }{\MM \VS{10}Czy możesz powrozem zaprzęgać jednorożca do bruzdy? Czy będzie bronował doliny za tobą?


\par }{\MM \VS{11}Czy zaufasz mu, ponieważ jego siła jest wielka? Czy powierzysz mu swoją pracę?


\par }{\MM \VS{12}Czy zawierzysz mu, że zwiezie twoje ziarno i zgromadzi je w twoim spichlerzu?


\par }{\MM \VS{13}Czy
{\ADD{dałeś}} pawiowi piękne skrzydła, a skrzydła i pióra strusiowi?


\par }{\MM \VS{14}Składa swoje jaja na ziemię i ogrzewa je w prochu;


\par }{\MM \VS{15}I zapomina, że noga może je rozgnieść lub dzikie zwierzę może zdeptać.


\par }{\MM \VS{16}Jest twardy
{\ADD{dla}} swoich młodych,
{\ADD{jakby}} nie
{\ADD{były}} jego. Nie boi się, że jego trud jest próżny;


\par }{\MM \VS{17}Bo Bóg pozbawił go mądrości i nie udzielił mu rozumu.


\par }{\MM \VS{18}Kiedy jednak podnosi się wysoko, naśmiewa się z konia i z jego jeźdźca.


\par }{\MM \VS{19}Czy możesz dać koniowi moc? Czy rżeniem ozdobiłeś jego szyję?


\par }{\MM \VS{20}Czy przestraszysz go jak szarańczę? Parskanie jego nozdrzy
{\ADD{jest}} straszne.


\par }{\MM \VS{21}Grzebie
{\ADD{kopytem}} w ziemi i cieszy się
{\ADD{swą}} siłą, biegnie przeciwko uzbrojonym.


\par }{\MM \VS{22}Drwi sobie z lęku i nie boi się, i nie ustępuje przed ostrzem miecza.


\par }{\MM \VS{23}Kołczan na nim chrzęści, błyszczy oszczep i dzida.


\par }{\MM \VS{24}Z grzmotem i z gniewem pochłania ziemię i nie staje spokojnie na głos trąby.


\par }{\MM \VS{25}Na głos trąby mówi: Ha, ha; z daleka czuje bitwę, grom dowódców i okrzyk.


\par }{\MM \VS{26}Czy dzięki twojemu rozumowi lata jastrząb
{\ADD{i}} rozciąga swe skrzydła ku południu?


\par }{\MM \VS{27}Czy na twój rozkaz orzeł wzbija się i zakłada swoje gniazdo wysoko?


\par }{\MM \VS{28}Mieszka na skale, przebywa na iglicach jak na zamku.


\par }{\MM \VS{29}Stamtąd wypatruje
{\ADD{sobie}} pokarmu, jego oczy widzą daleko.


\par }{\MM \VS{30}Jego młode też piją krew, a gdzie są zabici, tam jest on.




\par }\Chap{40}{\MM \VerseOne{1}PAN mówił dalej do Hioba:


\par }{\MM \VS{2}Czy ten, co wiedzie spór z Wszechmogącym, będzie go pouczał? Niech na to odpowie ten, który strofuje Boga.


\par }{\MM \VS{3}Wtedy Hiob odpowiedział PANU:


\par }{\MM \VS{4}Oto jestem nędzny, cóż ci odpowiem? Przyłożę swoją rękę do ust.


\par }{\MM \VS{5}Raz mówiłem i drugi, ale
{\ADD{więcej}} nie odpowiem, niczego więcej nie dodam.


\par }{\MM \VS{6}Nadto PAN odpowiedział Hiobowi spośród wichru:


\par }{\MM \VS{7}Przepasz teraz swe biodra jak mężczyzna: będę cię pytał, a ty mnie pouczysz.


\par }{\MM \VS{8}Czy chcesz wniwecz obrócić mój sąd? Czy potępisz mnie, aby usprawiedliwić samego siebie?


\par }{\MM \VS{9}Czy masz ramię jak Bóg? Czy zagrzmisz głosem jak on?


\par }{\MM \VS{10}Ozdób się teraz w majestat i dostojeństwo, przyoblecz się w chwałę i piękno.


\par }{\MM \VS{11}Rozlej swój gwałtowny gniew, spójrz na każdego pysznego i poniż go.


\par }{\MM \VS{12}Spójrz na każdego pysznego i upokórz go, zdepcz niegodziwych na ich miejscu.


\par }{\MM \VS{13}Zakryj ich razem w prochu, zamknij w ukryciu ich oblicza.


\par }{\MM \VS{14}Wtedy i ja ci wyznam, że twoja prawica może cię wybawić.


\par }{\MM \VS{15}Oto behemot, którego stworzyłem wraz z tobą; je trawę jak wół.


\par }{\MM \VS{16}Oto jego siła jest w jego biodrach, a jego moc w pępku jego brzucha.


\par }{\MM \VS{17}Rusza swoim ogonem jak cedrem, ścięgna jego bioder są splecione.


\par }{\MM \VS{18}Jego kości jak rury spiżowe; jego kości jak drągi żelazne.


\par }{\MM \VS{19}On jest przednim dziełem Boga. Ten, który go uczynił, sam może na niego natrzeć swoim mieczem.


\par }{\MM \VS{20}Żywność dostarczają mu góry, gdzie wszystkie polne zwierzęta hasają.


\par }{\MM \VS{21}Leży pod cienistymi drzewami, w ukryciu trzcin i bagien.


\par }{\MM \VS{22}Drzewa cieniste osłaniają go cieniem, wierzby potoku otaczają go.


\par }{\MM \VS{23}Oto wypija rzekę i nie spieszy się, będąc pewny, że może wchłonąć Jordan do swojej paszczy.


\par }{\MM \VS{24}Czy można go złapać za oczy albo powrozy przeciągnąć mu przez nozdrza?




\par }\Chap{41}{\MM \VerseOne{1}Czy lewiatana wyciągniesz wędką? Czy za jego język
{\ADD{wyciągniesz go}} sznurem opuszczonym?


\par }{\MM \VS{2}Czy przewleczesz hak przez jego nozdrza? Czy kolcem przebijesz mu szczęki?


\par }{\MM \VS{3}Czy będzie cię błagać? Czy będzie z tobą rozmawiał łagodnie?


\par }{\MM \VS{4}Czy zawrze z tobą przymierze? Czy przyjmiesz go za sługę na zawsze?


\par }{\MM \VS{5}Czy będziesz z nim igrał jak z ptaszkiem? Czy uwiążesz go dla swoich córek?


\par }{\MM \VS{6}Czy
{\ADD{twoi}} towarzysze wyprawią sobie z niego ucztę? Czy podzielą go między siebie kupcy?


\par }{\MM \VS{7}Czy poprzebijasz jego skórę grotami albo jego głowę harpunami?


\par }{\MM \VS{8}Połóż tylko rękę na niego i wspomnij o walce, więcej tego nie zrobisz.


\par }{\MM \VS{9}Oto nadzieja pojmania go jest złudna. Czy na sam jego widok nie zostanie człowiek powalony?


\par }{\MM \VS{10}Nikt nie odważy się go obudzić. Kto zdoła więc stanąć przede mną?


\par }{\MM \VS{11}Kto mi coś dał, abym mu odpłacił?
{\ADD{Cokolwiek znajduje się}} pod całym niebem należy do mnie.


\par }{\MM \VS{12}Nie będę milczał o jego członkach ani o jego potędze, ani o jego wspaniałej budowie.


\par }{\MM \VS{13}Kto odkryje wierzch jego szaty? Kto przystąpi
{\ADD{do niego}} z podwójnym wędzidłem?


\par }{\MM \VS{14}Kto otworzy wrota jego paszczy? Groza roztacza się wokół jego zębów.


\par }{\MM \VS{15}{\ADD{Jego}} łuski to jego pycha, ściśle spięte razem
{\ADD{jakby}} pieczęcią.


\par }{\MM \VS{16}Jedna do drugiej tak przylega, że powietrze nie wejdzie między nie.


\par }{\MM \VS{17}Jedna z drugą jest spojona, są tak złączone, że nie można ich rozdzielić.


\par }{\MM \VS{18}Przez jego kichanie błyszczy światło, a jego oczy
{\ADD{są}} jak powieki zorzy.


\par }{\MM \VS{19}Z jego paszczy wychodzą pochodnie, tryskają iskry ognia.


\par }{\MM \VS{20}Z jego nozdrzy wychodzi dym jak z wrzącego garnca lub kotła.


\par }{\MM \VS{21}Jego oddech rozpala węgle, z jego paszczy wychodzi płomień.


\par }{\MM \VS{22}W jego szyi spoczywa moc i przed nim ucieka smutek.


\par }{\MM \VS{23}Warstwy jego ciała są spojone, tak twarde, że się nie poruszają.


\par }{\MM \VS{24}Jego serce jest twarde jak kamień, tak twarde jak część dolnego kamienia młyńskiego.


\par }{\MM \VS{25}Gdy się podnosi, drżą mocarze, a od strachu oczyszczają się.


\par }{\MM \VS{26}Miecz, który go dosięga, nie ostaje się, podobnie drzewce, strzała i pancerz.


\par }{\MM \VS{27}Żelazo uważa za słomę, a miedź za zbutwiałe drewno.


\par }{\MM \VS{28}Strzała nie spłoszy go, a kamienie z procy są dla niego jak źdźbło.


\par }{\MM \VS{29}Oszczep uważa za słomę, a drwi sobie z szarpania włócznią.


\par }{\MM \VS{30}Pod nim
{\ADD{są}} ostre skorupy; w błocie ścieli
{\ADD{sobie wszelkimi}} ostrymi rzeczami.


\par }{\MM \VS{31}Sprawia, że głębiny wrą jak kocioł, a morze mąci jak w moździerzu.


\par }{\MM \VS{32}Zostawia za sobą błyszczącą ścieżkę, tak że się wydaje, że głębiny mają siwiznę.


\par }{\MM \VS{33}Nie ma na ziemi jemu podobnego, który został tak stworzony, że niczego się nie boi.


\par }{\MM \VS{34}Lekceważy wszelką wysoką rzecz. On jest królem nad wszystkimi synami pychy.




\par }\Chap{42}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Hiob odpowiedział PANU:


\par }{\MM \VS{2}Wiem, że ty wszystko możesz i że żaden twój zamysł nie może być powstrzymany.


\par }{\MM \VS{3}Kim jest ten, który zaciemnia radę bez wiedzy? Właśnie dlatego mówiłem to, czego nie rozumiałem; mówiłem o rzeczach zbyt cudownych, których nie mogłem pojąć.


\par }{\MM \VS{4}Wysłuchaj, proszę, a będę mówił; będę cię pytał, a ty mnie pouczysz.


\par }{\MM \VS{5}{\ADD{Dotąd}} tylko
{\ADD{moje}} ucho słyszało o tobie, lecz teraz moje oko cię ujrzało.


\par }{\MM \VS{6}Dlatego żałuję i pokutuję w prochu i popiele.


\par }{\MM \VS{7}A gdy PAN wypowiedział te słowa do Hioba, powiedział PAN do Elifaza z Temanu: Mój gniew zapłonął przeciw tobie i przeciw dwom twoim przyjaciołom, ponieważ nie mówiliście o mnie prawdy jak mój sługa Hiob.


\par }{\MM \VS{8}Teraz więc weźcie sobie siedem cielców i siedem baranów, idźcie do mego sługi Hioba i złóżcie całopalenie za siebie; a Hiob, mój sługa, będzie się modlił za was, bo jego przyjmę, abym nie uczynił z wami według waszej głupoty. Nie mówiliście bowiem o mnie prawdy jak mój sługa Hiob.


\par }{\MM \VS{9}Poszli więc Elifaz z Temanu, Bildad z Szuach i Sofar z Naamy i uczynili, jak PAN im rozkazał. PAN także przyjął Hioba.


\par }{\MM \VS{10}PAN przywrócił to, co zostało zabrane Hiobowi, gdy się modlił za swoich przyjaciół. PAN także pomnożył Hiobowi w dwójnasób wszystko, co miał.


\par }{\MM \VS{11}Wtedy zeszli się do niego wszyscy jego bracia, wszystkie jego siostry i wszyscy dawni znajomi i jedli z nim chleb w jego domu. Ubolewali nad nim i pocieszali go z powodu wszystkich nieszczęść, które PAN sprowadził na niego. Każdy dał mu po jednym srebrniku i każdy po jednym złotym kolczyku.


\par }{\MM \VS{12}I tak PAN błogosławił ostatnie
{\ADD{lata}} Hioba bardziej niż początkowe. Miał bowiem czternaście tysięcy owiec, sześć tysięcy wielbłądów, tysiąc jarzm wołów i tysiąc oślic.


\par }{\MM \VS{13}Miał też siedmiu synów i trzy córki.


\par }{\MM \VS{14}I nadał pierwszej imię Jemima, drugiej Kecja i trzeciej Kerenhappuk.


\par }{\MM \VS{15}W całej ziemi nie można było znaleźć kobiet tak pięknych jak córki Hioba. Ich ojciec dał im dziedzictwo wśród ich braci.


\par }{\MM \VS{16}Potem Hiob żył jeszcze sto czterdzieści lat i oglądał swoich synów i synów swoich synów aż do czwartego pokolenia.


\par }{\MM \VS{17}I umarł Hiob stary i syty dni.


\par }