\NormalFont\ShortTitle{Jana}

{\MT Ewangelia Jana



\par }\ChapOne{1}{\MM \VerseOne{1}Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga i Bogiem było Słowo.


\par }{\MM \VS{2}Ono było na początku u Boga.


\par }{\MM \VS{3}Wszystko przez nie się stało, a bez niego nic się nie stało, co się stało.


\par }{\MM \VS{4}W nim było życie, a życie było światłością ludzi.


\par }{\MM \VS{5}A ta światłość świeci w ciemności, ale ciemność jej nie ogarnęła.


\par }{\MM \VS{6}Był człowiek posłany od Boga, któremu na imię było Jan.


\par }{\MM \VS{7}Przyszedł on na świadectwo, aby świadczyć o tej światłości, by wszyscy przez niego uwierzyli.


\par }{\MM \VS{8}Nie był on tą światłością, ale
{\ADD{przyszedł}}, aby świadczyć o tej światłości.


\par }{\MM \VS{9}{\ADD{Ten}} był tą prawdziwą światłością, która oświeca każdego człowieka przychodzącego na świat.


\par }{\MM \VS{10}Był na świecie, a świat został przez niego stworzony, ale świat go nie poznał.


\par }{\MM \VS{11}Do swej własności przyszedł, ale swoi go nie przyjęli.


\par }{\MM \VS{12}Lecz wszystkim tym, którzy go przyjęli, dał moc, aby się stali synami Bożymi,
{\ADD{to jest}} tym, którzy wierzą w jego imię;


\par }{\MM \VS{13}Którzy są narodzeni nie z krwi ani z woli ciała, ani z woli mężczyzny, ale z Boga.


\par }{\MM \VS{14}A to Słowo stało się ciałem i mieszkało wśród nas (i widzieliśmy jego chwałę, chwałę jako jednorodzonego od Ojca), pełne łaski i prawdy.


\par }{\MM \VS{15}Jan świadczył o nim i wołał: To był ten, o którym mówiłem: Ten, który po mnie przychodzi, uprzedził mnie, bo wcześniej był niż ja.


\par }{\MM \VS{16}A z jego pełni my wszyscy otrzymaliśmy i łaskę za łaskę.


\par }{\MM \VS{17}Prawo bowiem zostało dane przez Mojżesza,
{\ADD{a}} łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa.


\par }{\MM \VS{18}Boga nikt nigdy nie widział. Jednorodzony Syn, który jest w łonie Ojca, on
{\ADD{nam o nim}} opowiedział.


\par }{\MM \VS{19}A takie jest świadectwo Jana, gdy Żydzi posłali z Jerozolimy kapłanów i lewitów, aby go zapytali: Kim ty jesteś?


\par }{\MM \VS{20}I wyznał, a nie zaprzeczył, ale wyznał: Ja nie jestem Chrystusem.


\par }{\MM \VS{21}I pytali go: Kim więc jesteś? Jesteś Eliaszem? A
{\ADD{on}} powiedział: Nie jestem. A
{\ADD{oni}}: Jesteś
{\ADD{tym}} prorokiem? I odpowiedział: Nie
{\ADD{jestem}}.


\par }{\MM \VS{22}Wtedy go zapytali: Kim jesteś, abyśmy
{\ADD{mogli}} dać odpowiedź tym, którzy nas posłali? Co mówisz sam o sobie?


\par }{\MM \VS{23}Odpowiedział: Ja
{\ADD{jestem}} głosem wołającego na pustyni: Prostujcie drogę Pana, jak powiedział prorok Izajasz.


\par }{\MM \VS{24}A ci, którzy byli posłani, byli z faryzeuszy.


\par }{\MM \VS{25}I zapytali go: Czemu więc chrzcisz, jeśli nie jesteś Chrystusem ani Eliaszem, ani tym prorokiem?


\par }{\MM \VS{26}Odpowiedział im Jan: Ja chrzczę wodą, ale pośród was stoi ten, którego wy nie znacie.


\par }{\MM \VS{27}To jest ten, który przyszedłszy po mnie, uprzedził mnie, któremu ja nie jestem godny rozwiązać rzemyka u jego obuwia.


\par }{\MM \VS{28}Działo się to w Betabarze za Jordanem, gdzie Jan chrzcił.


\par }{\MM \VS{29}A nazajutrz Jan zobaczył Jezusa przychodzącego do niego i powiedział: Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata.


\par }{\MM \VS{30}To jest ten, o którym mówiłem, że idzie za mną człowiek, który mnie uprzedził, bo wcześniej był niż ja.


\par }{\MM \VS{31}Ja go nie znałem, ale przyszedłem, chrzcząc wodą, po to, aby został objawiony Izraelowi.


\par }{\MM \VS{32}I świadczył Jan: Widziałem Ducha zstępującego jak gołębica z nieba i spoczął na nim.


\par }{\MM \VS{33}A ja go nie znałem, ale ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: Na kogo ujrzysz Ducha zstępującego i spoczywającego na nim, to jest ten, który chrzci Duchem Świętym.


\par }{\MM \VS{34}Ja
{\ADD{to}} widziałem i świadczyłem, że on jest Synem Bożym.


\par }{\MM \VS{35}Nazajutrz znowu stał
{\ADD{tam}} Jan i dwóch z jego uczniów.


\par }{\MM \VS{36}A gdy zobaczył Jezusa przechodzącego, powiedział: Oto Baranek Boży.


\par }{\MM \VS{37}I słyszeli ci dwaj uczniowie, jak mówił, i poszli za Jezusem.


\par }{\MM \VS{38}A Jezus, odwróciwszy się i ujrzawszy, że idą za nim, zapytał ich: Czego szukacie? A oni mu odpowiedzieli: Rabbi – co się tłumaczy: Mistrzu – gdzie mieszkasz?


\par }{\MM \VS{39}Powiedział im: Chodźcie i zobaczcie. Poszli więc i zobaczyli, gdzie mieszka. I zostali z nim tego dnia, bo było około godziny dziesiątej.


\par }{\MM \VS{40}{\ADD{A}} Andrzej, brat Szymona Piotra, był jednym z tych dwóch, którzy
{\ADD{to}} usłyszeli od Jana i poszli za nim.


\par }{\MM \VS{41}On najpierw znalazł Szymona, swego brata, i powiedział do niego: Znaleźliśmy Mesjasza – co się tłumaczy: Chrystusa.


\par }{\MM \VS{42}I przyprowadził go do Jezusa. A Jezus spojrzał na niego i powiedział: Ty jesteś Szymon, syn Jonasza. Ty będziesz nazwany Kefas – co się tłumaczy: Piotr.


\par }{\MM \VS{43}A nazajutrz Jezus chciał pójść do Galilei. Znalazł Filipa i powiedział do niego: Pójdź za mną.


\par }{\MM \VS{44}A Filip był z Betsaidy, z miasta Andrzeja i Piotra.


\par }{\MM \VS{45}Filip znalazł Natanaela i powiedział do niego: Znaleźliśmy tego, o którym pisał Mojżesz w Prawie, a także prorocy – Jezusa z Nazaretu, syna Józefa.


\par }{\MM \VS{46}I zapytał go Natanael: Czyż z Nazaretu może być coś dobrego? Filip mu odpowiedział: Chodź i zobacz!


\par }{\MM \VS{47}Gdy więc Jezus zobaczył Natanaela zbliżającego się do niego, powiedział o nim: Oto prawdziwie Izraelita, w którym nie ma podstępu.


\par }{\MM \VS{48}Natanael go zapytał: Skąd mnie znasz? Odpowiedział mu Jezus: Zanim Filip cię zawołał, gdy byłeś pod drzewem figowym, widziałem cię.


\par }{\MM \VS{49}Odpowiedział mu Natanael: Mistrzu, ty jesteś Synem Bożym, ty jesteś królem Izraela.


\par }{\MM \VS{50}Jezus mu odpowiedział: Czy wierzysz dlatego, że ci powiedziałem: Widziałem cię pod drzewem figowym? Ujrzysz większe rzeczy niż te.


\par }{\MM \VS{51}I powiedział do niego: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Odtąd ujrzycie niebo otwarte i aniołów Boga wstępujących i zstępujących na Syna Człowieczego.




\par }\Chap{2}{\MM \VerseOne{1}A trzeciego dnia odbywało się wesele w Kanie Galilejskiej i była tam matka Jezusa.


\par }{\MM \VS{2}Zaproszono na to wesele także Jezusa i jego uczniów.


\par }{\MM \VS{3}A gdy zabrakło wina, matka Jezusa powiedziała do niego: Nie mają wina.


\par }{\MM \VS{4}Jezus jej odpowiedział: Co ja mam z tobą, kobieto? Jeszcze nie nadeszła moja godzina.


\par }{\MM \VS{5}Jego matka powiedziała do sług: Zróbcie wszystko, co wam powie.


\par }{\MM \VS{6}A było tam sześć stągwi kamiennych, postawionych według żydowskiego
{\ADD{zwyczaju}} oczyszczenia, mieszczących każda dwa albo trzy wiadra.


\par }{\MM \VS{7}Jezus im powiedział: Napełnijcie te stągwie wodą. I napełnili je aż po brzegi.


\par }{\MM \VS{8}Wtedy powiedział do nich: Zaczerpnijcie teraz i zanieście przełożonemu wesela. I zanieśli.


\par }{\MM \VS{9}A gdy przełożony wesela skosztował wody, która stała się winem (a nie wiedział, skąd pochodziło, lecz słudzy, którzy zaczerpnęli wody, wiedzieli), zawołał oblubieńca.


\par }{\MM \VS{10}I powiedział do niego: Każdy człowiek najpierw podaje dobre wino, a gdy sobie podpiją, wtedy gorsze.
{\ADD{A}} ty dobre wino zachowałeś aż do tej pory.


\par }{\MM \VS{11}Taki początek cudów uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej i objawił swoją chwałę, i uwierzyli w niego jego uczniowie.


\par }{\MM \VS{12}Potem on, jego matka, jego bracia i jego uczniowie poszli do Kafarnaum i mieszkali tam kilka dni.


\par }{\MM \VS{13}A ponieważ zbliżała się Pascha żydowska, Jezus poszedł do Jerozolimy.


\par }{\MM \VS{14}I zastał w świątyni sprzedających woły, owce i gołębie oraz tych, którzy siedzieli i wymieniali pieniądze.


\par }{\MM \VS{15}A zrobiwszy bicz z powrozków, wypędził wszystkich ze świątyni, także owce i woły, rozsypał pieniądze wymieniających i poprzewracał stoły.


\par }{\MM \VS{16}A do sprzedających gołębie powiedział: Wynieście to stąd, a nie róbcie z domu mego Ojca domu kupieckiego.


\par }{\MM \VS{17}I przypomnieli sobie jego uczniowie, że jest napisane: Gorliwość o twój dom zżarła mnie.


\par }{\MM \VS{18}Wtedy Żydzi zapytali: Jaki nam znak pokażesz, skoro to czynisz?


\par }{\MM \VS{19}Odpowiedział im Jezus: Zburzcie tę świątynię, a w trzy dni ją wzniosę.


\par }{\MM \VS{20}Wtedy Żydzi powiedzieli: Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a ty ją w trzy dni wzniesiesz?


\par }{\MM \VS{21}Ale on mówił o świątyni swego ciała.


\par }{\MM \VS{22}Gdy więc zmartwychwstał, jego uczniowie przypomnieli sobie, że im to powiedział, i uwierzyli Pismu i słowu, które wypowiedział Jezus.


\par }{\MM \VS{23}A gdy był w Jerozolimie podczas Paschy w święto, wielu uwierzyło w jego imię, widząc cuda, które czynił.


\par }{\MM \VS{24}Ale Jezus nie powierzał im samego siebie, bo on znał wszystkich;


\par }{\MM \VS{25}I nie potrzebował, aby
{\ADD{mu}} ktoś dawał świadectwo o człowieku. On bowiem wiedział, co było w człowieku.




\par }\Chap{3}{\MM \VerseOne{1}A był pewien człowiek z faryzeuszy, imieniem Nikodem, dostojnik żydowski.


\par }{\MM \VS{2}Przyszedł on do Jezusa w nocy i powiedział: Mistrzu, wiemy, że przyszedłeś od Boga jako nauczyciel. Nikt bowiem nie mógłby czynić tych cudów, które ty czynisz, gdyby Bóg z nim nie był.


\par }{\MM \VS{3}Odpowiedział mu Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Jeśli się ktoś nie narodzi na nowo, nie może ujrzeć królestwa Bożego.


\par }{\MM \VS{4}Nikodem zapytał go: Jakże może się człowiek narodzić, będąc stary? Czy może powtórnie wejść do łona swojej matki i narodzić się?


\par }{\MM \VS{5}Jezus odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego.


\par }{\MM \VS{6}Co się narodziło z ciała, jest ciałem, a co się narodziło z Ducha, jest duchem.


\par }{\MM \VS{7}Nie dziw się, że ci powiedziałem: Musicie się na nowo narodzić.


\par }{\MM \VS{8}Wiatr wieje, gdzie chce, i słyszysz jego głos, ale nie wiesz, skąd przychodzi i dokąd zmierza. Tak jest z każdym, kto się narodził z Ducha.


\par }{\MM \VS{9}Nikodem go zapytał: Jakże się to może stać?


\par }{\MM \VS{10}Odpowiedział mu Jezus: Ty jesteś nauczycielem w Izraelu, a tego nie wiesz?


\par }{\MM \VS{11}Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci, że co wiemy,
{\ADD{to}} mówimy, a co widzieliśmy,
{\ADD{o tym}} świadczymy, ale nie przyjmujecie naszego świadectwa.


\par }{\MM \VS{12}Jeśli nie wierzycie,
{\ADD{gdy}} wam mówiłem o ziemskich sprawach, jakże uwierzycie, jeśli będę wam mówił o niebieskich?


\par }{\MM \VS{13}A nikt nie wstąpił do nieba, tylko ten, który zstąpił z nieba, Syn Człowieczy, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{14}A jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak musi być wywyższony Syn Człowieczy;


\par }{\MM \VS{15}Aby każdy, kto w niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne.


\par }{\MM \VS{16}Tak bowiem Bóg umiłował świat, że dał swego jednorodzonego Syna, aby każdy, kto w niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne.


\par }{\MM \VS{17}Bo Bóg nie posłał swego Syna na świat, aby potępił świat, lecz aby świat był przez niego zbawiony.


\par }{\MM \VS{18}Kto wierzy w niego, nie będzie potępiony, ale kto nie wierzy, już jest potępiony, bo nie uwierzył w imię jednorodzonego Syna Bożego.


\par }{\MM \VS{19}A potępienie polega na tym, że światłość przyszła na świat, lecz ludzie umiłowali ciemność bardziej niż światłość, bo ich uczynki były złe.


\par }{\MM \VS{20}Każdy bowiem, kto źle czyni, nienawidzi światłości i nie idzie do światłości, aby jego uczynki nie były zganione.


\par }{\MM \VS{21}Lecz kto czyni prawdę, przychodzi do światłości, aby jego uczynki były jawne, że w Bogu są dokonane.


\par }{\MM \VS{22}Potem Jezus przyszedł wraz ze swymi uczniami do Judei i tam przemieszkiwał z nimi, i chrzcił.


\par }{\MM \VS{23}Także Jan chrzcił w Ainon, blisko Salim, bo było tam wiele wody. A
{\ADD{ludzie}} przychodzili i chrzcili się.


\par }{\MM \VS{24}Jan bowiem jeszcze nie był wtrącony do więzienia.


\par }{\MM \VS{25}Wtedy wszczęła się dyskusja między uczniami Jana i Żydami o oczyszczaniu.


\par }{\MM \VS{26}I przyszli do Jana, i powiedzieli mu: Mistrzu, ten, który był z tobą za Jordanem, o którym ty dałeś świadectwo, oto on chrzci, a wszyscy idą do niego.


\par }{\MM \VS{27}Odpowiedział Jan: Człowiek nie może otrzymać niczego, jeśli mu nie będzie dane z nieba.


\par }{\MM \VS{28}Wy sami jesteście mi świadkami, że powiedziałem: Ja nie jestem Chrystusem, ale jestem posłany przed nim.


\par }{\MM \VS{29}Kto ma oblubienicę, ten jest oblubieńcem, a przyjaciel oblubieńca, który stoi i słucha go, raduje się niezmiernie z powodu głosu oblubieńca. Dlatego ta moja radość stała się pełna.


\par }{\MM \VS{30}On musi wzrastać, a ja stawać się mniejszym.


\par }{\MM \VS{31}Kto przyszedł z góry, jest nad wszystkimi. Kto jest z ziemi, jest ziemski i mówi ziemskie rzeczy. Ten, który przyszedł z nieba, jest nad wszystkimi.


\par }{\MM \VS{32}A świadczy o tym, co widział i słyszał, ale nikt nie przyjmuje jego świadectwa.


\par }{\MM \VS{33}Kto przyjmuje jego świadectwo, ten zapieczętował, że Bóg jest prawdziwy.


\par }{\MM \VS{34}Ten bowiem, którego Bóg posłał, mówi słowa Boże, bo Bóg daje
{\ADD{mu}} Ducha bez miary.


\par }{\MM \VS{35}Ojciec miłuje Syna i wszystko dał w jego ręce.


\par }{\MM \VS{36}Kto wierzy w Syna, ma życie wieczne, ale kto nie wierzy Synowi, nie ujrzy życia, lecz gniew Boży zostaje na nim.




\par }\Chap{4}{\MM \VerseOne{1}A gdy Pan poznał, że faryzeusze usłyszeli, iż Jezus więcej
{\ADD{ludzi}} czynił uczniami i chrzcił niż Jan;


\par }{\MM \VS{2}(Chociaż sam Jezus nie chrzcił, lecz jego uczniowie);


\par }{\MM \VS{3}Opuścił Judeę i odszedł znowu do Galilei.


\par }{\MM \VS{4}A musiał iść przez Samarię.


\par }{\MM \VS{5}I przyszedł do miasta w Samarii, zwanego Sychar, blisko pola, które Jakub dał swemu synowi Józefowi.


\par }{\MM \VS{6}A była tam studnia Jakuba. Jezus więc, zmęczony drogą, usiadł sobie na studni. A było około godziny szóstej.


\par }{\MM \VS{7}{\ADD{I}} przyszła kobieta z Samarii, aby zaczerpnąć wody. Jezus powiedział do niej: Daj mi pić.


\par }{\MM \VS{8}Jego uczniowie bowiem poszli do miasta, aby nakupić żywności.


\par }{\MM \VS{9}Wtedy Samarytanka powiedziała do niego: Jakże ty, będąc Żydem, prosisz mnie, Samarytankę, o coś do picia? Gdyż Żydzi nie obcują z Samarytanami.


\par }{\MM \VS{10}Jezus jej odpowiedział: Gdybyś znała ten dar Boży i
{\ADD{wiedziała}}, kim jest ten, który ci mówi: Daj mi pić, ty prosiłabyś go, a dałby ci wody żywej.


\par }{\MM \VS{11}I powiedziała do niego kobieta: Panie, nie masz czym naczerpać, a studnia jest głęboka. Skąd więc masz tę wodę żywą?


\par }{\MM \VS{12}Czy ty jesteś większy niż nasz ojciec Jakub, który nam dał tę studnię i sam z niej pił, a także jego synowie i jego dobytek?


\par }{\MM \VS{13}Odpowiedział jej Jezus: Każdy, kto pije tę wodę, znowu będzie pragnął.


\par }{\MM \VS{14}Lecz kto by pił wodę, którą ja mu dam, nigdy nie będzie pragnął, ale woda, którą ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskującej ku życiu wiecznemu.


\par }{\MM \VS{15}Kobieta powiedziała do niego: Panie, daj mi tej wody, abym nie pragnęła i nie przychodziła tu czerpać.


\par }{\MM \VS{16}Jezus jej powiedział: Idź, zawołaj swego męża i przyjdź tu.


\par }{\MM \VS{17}Odpowiedziała kobieta: Nie mam męża. Jezus jej powiedział: Dobrze powiedziałaś: Nie mam męża.


\par }{\MM \VS{18}Miałaś bowiem pięciu mężów, a
{\ADD{ten}}, którego masz teraz, nie jest twoim mężem. Prawdę powiedziałaś.


\par }{\MM \VS{19}Kobieta mu powiedziała: Panie, widzę, że jesteś prorokiem.


\par }{\MM \VS{20}Nasi ojcowie na tej górze czcili
{\ADD{Boga}}, a wy mówicie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie należy
{\ADD{go}} czcić.


\par }{\MM \VS{21}Jezus powiedział do niej: Kobieto, wierz mi, że nadchodzi godzina, gdy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie czcić Ojca.


\par }{\MM \VS{22}Wy czcicie to, czego nie znacie, a my czcimy to, co znamy, ponieważ zbawienie pochodzi od Żydów.


\par }{\MM \VS{23}Ale nadchodzi godzina, i teraz jest, gdy prawdziwi czciciele będą czcić Ojca w duchu i w prawdzie. Bo i Ojciec szuka takich, którzy będą go czcić.


\par }{\MM \VS{24}Bóg
{\ADD{jest}} duchem, więc ci, którzy go czczą, powinni go czcić w duchu i w prawdzie.


\par }{\MM \VS{25}Kobieta mu powiedziała: Wiem, że przyjdzie Mesjasz, zwany Chrystusem. Gdy on przyjdzie, oznajmi nam wszystko.


\par }{\MM \VS{26}Jezus jej powiedział: Ja, który mówię z tobą, jestem nim.


\par }{\MM \VS{27}A wtem przyszli jego uczniowie i dziwili się, że rozmawia z kobietą. Nikt jednak nie powiedział: O co się pytasz? albo: Dlaczego z nią rozmawiasz?


\par }{\MM \VS{28}I zostawiła kobieta swoje wiadro, poszła do miasta i powiedziała ludziom:


\par }{\MM \VS{29}Chodźcie, zobaczcie człowieka, który mi powiedział wszystko, co zrobiłam. Czy to nie jest Chrystus?


\par }{\MM \VS{30}Wyszli więc z miasta i przyszli do niego.


\par }{\MM \VS{31}A tymczasem uczniowie prosili go: Mistrzu, jedz.


\par }{\MM \VS{32}A on im powiedział: Ja mam pokarm do jedzenia, o którym wy nie wiecie.


\par }{\MM \VS{33}Uczniowie więc mówili między sobą: Czy ktoś przyniósł mu jedzenie?


\par }{\MM \VS{34}Jezus im powiedział: Moim pokarmem jest wypełniać wolę
{\ADD{tego}}, który mnie posłał, i dokonać jego dzieła.


\par }{\MM \VS{35}Czyż nie mówicie, że jeszcze cztery miesiące, a przyjdzie żniwo? Oto mówię wam: Podnieście wasze oczy i przypatrzcie się polom, że już są białe,
{\ADD{gotowe}} do żniwa.


\par }{\MM \VS{36}A kto żnie, otrzymuje zapłatę i zbiera owoc na życie wieczne, aby i ten, kto sieje, i ten, kto żnie, razem się radowali.


\par }{\MM \VS{37}W tym właśnie prawdziwe jest przysłowie: Kto inny sieje, a kto inny żnie.


\par }{\MM \VS{38}Ja was posłałem żąć to, nad czym nie pracowaliście. Inni pracowali, a wy weszliście w ich pracę.


\par }{\MM \VS{39}Wtedy wielu Samarytan z tego miasta uwierzyło w niego z powodu opowiadania tej kobiety, która świadczyła: Powiedział mi wszystko, co zrobiłam.


\par }{\MM \VS{40}Gdy więc Samarytanie przyszli do niego, prosili go, aby u nich został. I został tam przez dwa dni.


\par }{\MM \VS{41}I o wiele więcej ich uwierzyło z powodu jego słowa.


\par }{\MM \VS{42}A
{\ADD{tej}} kobiecie mówili: Wierzymy już nie z powodu twojego opowiadania. Sami bowiem słyszeliśmy i wiemy, że to jest prawdziwie Zbawiciel świata, Chrystus.


\par }{\MM \VS{43}A po dwóch dniach odszedł stamtąd i poszedł do Galilei.


\par }{\MM \VS{44}Sam Jezus bowiem dał świadectwo, że prorok nie doznaje czci w swojej ojczyźnie.


\par }{\MM \VS{45}A gdy przyszedł do Galilei, Galilejczycy przyjęli go, widząc wszystko, co uczynił w Jerozolimie w święto. Oni bowiem też przyszli na święto.


\par }{\MM \VS{46}Wtedy Jezus znowu przyszedł do Kany Galilejskiej, gdzie przemienił wodę w wino. A był w Kafarnaum pewien
{\ADD{dworzanin}} królewski, którego syn chorował.


\par }{\MM \VS{47}Ten, usłyszawszy, że Jezus przyszedł z Judei do Galilei, udał się do niego i prosił go, aby przyszedł i uzdrowił jego syna, gdyż był umierający.


\par }{\MM \VS{48}I powiedział do niego Jezus: Jeśli nie ujrzycie znaków i cudów, nie uwierzycie.


\par }{\MM \VS{49}{\ADD{Dworzanin}} królewski powiedział do niego: Panie, przyjdź, zanim umrze moje dziecko.


\par }{\MM \VS{50}Jezus mu powiedział: Idź, twój syn żyje. I uwierzył ten człowiek słowu, które powiedział mu Jezus, i poszedł.


\par }{\MM \VS{51}A gdy już szedł, jego słudzy wyszli mu naprzeciw i oznajmili: Twoje dziecko żyje.


\par }{\MM \VS{52}Wtedy zapytał ich o godzinę, w której poczuło się lepiej. I odpowiedzieli mu: Wczoraj o godzinie siódmej opuściła go gorączka.


\par }{\MM \VS{53}Wówczas ojciec poznał, że to
{\ADD{była}} ta godzina, w której Jezus powiedział do niego: Twój syn żyje. I uwierzył on sam i cały jego dom.


\par }{\MM \VS{54}To był drugi cud, który Jezus uczynił, przyszedłszy z Judei do Galilei.




\par }\Chap{5}{\MM \VerseOne{1}Potem było święto żydowskie i Jezus udał się do Jerozolimy.


\par }{\MM \VS{2}A jest w Jerozolimie przy Owczej
{\ADD{Bramie}} sadzawka, zwana po hebrajsku Betesda, mająca pięć ganków.


\par }{\MM \VS{3}Leżało w nich mnóstwo niedołężnych, ślepych, chromych i wychudłych, którzy czekali na poruszenie wody.


\par }{\MM \VS{4}Anioł bowiem co pewien czas zstępował do sadzawki i poruszał wodę. A kto pierwszy wszedł po poruszeniu wody, stawał się zdrowym, jakąkolwiek chorobą był dotknięty.


\par }{\MM \VS{5}A był tam pewien człowiek, który przez trzydzieści osiem lat był złożony chorobą.


\par }{\MM \VS{6}Gdy Jezus zobaczył go leżącego i poznał, że już długi czas choruje, zapytał: Chcesz być zdrowy?


\par }{\MM \VS{7}Chory mu odpowiedział: Panie, nie mam człowieka, który wniósłby mnie do sadzawki, gdy woda zostaje poruszona. Lecz gdy ja idę, inny wchodzi przede mną.


\par }{\MM \VS{8}Jezus mu powiedział: Wstań, weź swoje posłanie i chodź.


\par }{\MM \VS{9}I natychmiast człowiek ten odzyskał zdrowie, wziął swoje posłanie i chodził. A tego dnia był szabat.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy Żydzi powiedzieli do uzdrowionego: Jest szabat, nie wolno ci nosić posłania.


\par }{\MM \VS{11}Odpowiedział im: Ten, który mnie uzdrowił, powiedział do mnie: Weź swoje posłanie i chodź.


\par }{\MM \VS{12}I pytali go: Który człowiek ci powiedział: Weź swoje posłanie i chodź?


\par }{\MM \VS{13}A uzdrowiony nie wiedział, kto to był, bo Jezus odszedł, ponieważ mnóstwo ludzi było na tym miejscu.


\par }{\MM \VS{14}Potem Jezus znalazł go w świątyni i powiedział do niego: Oto wyzdrowiałeś. Nie grzesz więcej, aby nie przydarzyło ci się coś gorszego.


\par }{\MM \VS{15}Wtedy człowiek ten odszedł i powiedział Żydom, że to Jezus go uzdrowił.


\par }{\MM \VS{16}I dlatego Żydzi prześladowali Jezusa i szukali
{\ADD{sposobności}}, aby go zabić, bo uczynił to w szabat.


\par }{\MM \VS{17}A Jezus im odpowiedział: Mój Ojciec działa aż dotąd i ja działam.


\par }{\MM \VS{18}Dlatego Żydzi tym bardziej usiłowali go zabić, bo nie tylko łamał szabat, ale mówił, że Bóg jest jego Ojcem, czyniąc się równym Bogu.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Syn nie może nic czynić sam od siebie, tylko to, co widzi, że czyni Ojciec. Co bowiem on czyni, to i Syn czyni tak samo.


\par }{\MM \VS{20}Bo Ojciec miłuje Syna i ukazuje mu wszystko, co sam czyni. I pokaże mu większe dzieła niż te, abyście się dziwili.


\par }{\MM \VS{21}Jak bowiem Ojciec wskrzesza umarłych i ożywia, tak i Syn ożywia tych, których chce.


\par }{\MM \VS{22}Bo Ojciec nikogo nie sądzi, lecz cały sąd dał Synowi;


\par }{\MM \VS{23}Aby wszyscy czcili Syna, jak czczą Ojca. Kto nie czci Syna, nie czci i Ojca, który go posłał.


\par }{\MM \VS{24}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto słucha mego słowa i wierzy temu, który mnie posłał, ma życie wieczne i nie będzie potępiony, ale przeszedł ze śmierci do życia.


\par }{\MM \VS{25}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Nadchodzi godzina, i teraz jest, gdy umarli usłyszą głos Syna Bożego, a ci, którzy usłyszą, będą żyć.


\par }{\MM \VS{26}Jak bowiem Ojciec ma życie sam w sobie, tak dał i Synowi, aby miał życie w samym sobie.


\par }{\MM \VS{27}I dał mu władzę wykonywania sądu, bo jest Synem Człowieczym.


\par }{\MM \VS{28}Nie dziwcie się temu, bo nadchodzi godzina, w której wszyscy, którzy są w grobach, usłyszą jego głos;


\par }{\MM \VS{29}I ci, którzy dobrze czynili, wyjdą na zmartwychwstanie
{\ADD{do}} życia, ale ci, którzy źle czynili, na zmartwychwstanie
{\ADD{na}} potępienie.


\par }{\MM \VS{30}Ja sam od siebie nie mogę nic czynić. Jak słyszę, tak sądzę, a mój sąd jest sprawiedliwy, bo nie szukam swojej woli, ale woli tego, który mnie posłał, Ojca.


\par }{\MM \VS{31}Jeśli ja świadczę sam o sobie, moje świadectwo nie jest prawdziwe.


\par }{\MM \VS{32}Jest ktoś inny, kto świadczy o mnie, i wiem, że świadectwo, które daje o mnie, jest prawdziwe.


\par }{\MM \VS{33}Wy posłaliście do Jana, a on dał świadectwo prawdzie.


\par }{\MM \VS{34}Lecz ja nie przyjmuję świadectwa od człowieka, ale to mówię, abyście byli zbawieni.


\par }{\MM \VS{35}On był płonącą i świecącą lampą, a wy chcieliście do czasu radować się w jego światłości.


\par }{\MM \VS{36}Ale ja mam świadectwo większe niż Jana. Dzieła bowiem, które Ojciec dał mi do wykonania, te właśnie dzieła, które czynię, świadczą o mnie, że Ojciec mnie posłał.


\par }{\MM \VS{37}A Ojciec, który mnie posłał, on świadczył o mnie. Nigdy nie słyszeliście jego głosu ani nie widzieliście jego postaci.


\par }{\MM \VS{38}I nie macie jego słowa trwającego w was, bo temu, którego on posłał, nie wierzycie.


\par }{\MM \VS{39}Badajcie Pisma; sądzicie bowiem, że w nich macie życie wieczne, a one dają świadectwo o mnie.


\par }{\MM \VS{40}A jednak nie chcecie przyjść do mnie, aby mieć życie.


\par }{\MM \VS{41}Nie przyjmuję chwały od ludzi.


\par }{\MM \VS{42}Ale poznałem was, że nie macie w sobie miłości Boga.


\par }{\MM \VS{43}Przyszedłem w imieniu mego Ojca, a nie przyjmujecie mnie. Jeśli ktoś inny przyjdzie we własnym imieniu, tego przyjmiecie.


\par }{\MM \VS{44}Jakże możecie wierzyć, skoro przyjmujecie chwałę jedni od drugich, a nie szukacie chwały, która
{\ADD{jest}} od samego Boga?


\par }{\MM \VS{45}Nie sądźcie, że ja was będę oskarżał przed Ojcem. Jest ktoś, kto was oskarża, Mojżesz, w którym wy pokładacie nadzieję.


\par }{\MM \VS{46}Bo gdybyście wierzyli Mojżeszowi, wierzylibyście i mnie, gdyż on pisał o mnie.


\par }{\MM \VS{47}Jeśli jednak nie wierzycie jego pismom, jakże uwierzycie moim słowom?




\par }\Chap{6}{\MM \VerseOne{1}Potem Jezus odszedł za Morze Galilejskie,
{\ADD{czyli}} Tyberiadzkie.


\par }{\MM \VS{2}A szedł za nim wielki tłum, bo widzieli cuda, które czynił na chorych.


\par }{\MM \VS{3}I wszedł Jezus na górę, i usiadł tam ze swoimi uczniami.


\par }{\MM \VS{4}A zbliżała się Pascha, święto żydowskie.


\par }{\MM \VS{5}Wtedy Jezus, podniósłszy oczy i ujrzawszy, że mnóstwo ludzi idzie do niego, zapytał Filipa: Gdzie kupimy chleba, aby oni
{\ADD{mogli}} jeść?


\par }{\MM \VS{6}Ale mówił
{\ADD{to}}, wystawiając go na próbę. Wiedział bowiem, co miał czynić.


\par }{\MM \VS{7}Filip mu odpowiedział: Za dwieście groszy nie wystarczy dla nich chleba, choćby każdy z nich wziął
{\ADD{tylko}} trochę.


\par }{\MM \VS{8}Jeden z jego uczniów, Andrzej, brat Szymona Piotra, powiedział do niego:


\par }{\MM \VS{9}Jest tu jeden chłopiec, który ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie rybki. Ale cóż to jest na tak wielu?


\par }{\MM \VS{10}Wtedy Jezus powiedział: Każcie ludziom usiąść. A było dużo trawy na tym miejscu. Usiedli więc mężczyźni w liczbie około pięciu tysięcy.


\par }{\MM \VS{11}Wówczas Jezus wziął te chleby i podziękowawszy, rozdał uczniom, a uczniowie siedzącym. Podobnie i z tych rybek, ile tylko chcieli.


\par }{\MM \VS{12}A gdy się nasycili, powiedział do swoich uczniów: Zbierzcie kawałki, które zostały, żeby nic nie przepadło.


\par }{\MM \VS{13}Zebrali więc i napełnili dwanaście koszy kawałkami, które zostały z tych pięciu chlebów jęczmiennych po tych, którzy jedli.


\par }{\MM \VS{14}A ci ludzie, ujrzawszy cud, który uczynił Jezus, mówili: To jest prawdziwie ten prorok, który miał przyjść na świat.


\par }{\MM \VS{15}Wtedy Jezus, poznawszy, że mieli przyjść i porwać go, aby go obwołać królem, odszedł znowu sam jeden na górę.


\par }{\MM \VS{16}A gdy był wieczór, jego uczniowie zeszli nad morze;


\par }{\MM \VS{17}Wsiedli do łodzi i płynęli na drugi brzeg, do Kafarnaum. Było już ciemno, a Jezus jeszcze do nich nie przybył.


\par }{\MM \VS{18}A kiedy powstał wielki wiatr, morze zaczęło się burzyć.


\par }{\MM \VS{19}Gdy odpłynęli na około dwadzieścia pięć lub trzydzieści stadiów, ujrzeli Jezusa chodzącego po morzu i zbliżającego się do łodzi i zlękli się.


\par }{\MM \VS{20}A on powiedział do nich:
{\ADD{To}} ja jestem, nie bójcie się.


\par }{\MM \VS{21}Wzięli go więc chętnie do łodzi i natychmiast łódź przypłynęła do ziemi, do której płynęli.


\par }{\MM \VS{22}Nazajutrz ludzie, którzy byli po drugiej stronie morza, zobaczyli, że tam nie było innej łodzi, tylko ta jedna, do której wsiedli jego uczniowie, i że Jezus nie wsiadł do łodzi ze swoimi uczniami, ale jego uczniowie odpłynęli sami.


\par }{\MM \VS{23}(Przypłynęły też inne łodzie z Tyberiady w pobliże tego miejsca, gdzie jedli chleb, gdy Pan złożył dziękczynienie.)


\par }{\MM \VS{24}Gdy więc ludzie zobaczyli, że tam nie było Jezusa ani jego uczniów, wsiedli i oni do łodzi i przeprawili się do Kafarnaum, szukając Jezusa.


\par }{\MM \VS{25}Kiedy znaleźli go po drugiej stronie morza, zapytali: Mistrzu, kiedy tu przybyłeś?


\par }{\MM \VS{26}Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Szukacie mnie nie dlatego, że widzieliście cuda, ale dlatego, że jedliście chleb i nasyciliście się.


\par }{\MM \VS{27}Zabiegajcie nie o pokarm, który ginie, ale o pokarm, który trwa ku życiu wiecznemu, który wam da Syn Człowieczy. Jego bowiem zapieczętował Bóg Ojciec.


\par }{\MM \VS{28}Wtedy zapytali go: Cóż mamy robić, abyśmy wykonywali dzieła Boga?


\par }{\MM \VS{29}Odpowiedział im Jezus: To jest dzieło Boga, abyście wierzyli w
{\ADD{tego}}, którego on posłał.


\par }{\MM \VS{30}Powiedzieli mu więc: Jaki znak czynisz, abyśmy widzieli i wierzyli tobie? Cóż czynisz?


\par }{\MM \VS{31}Nasi ojcowie jedli mannę na pustyni, jak jest napisane: Chleb z nieba dał im do jedzenia.


\par }{\MM \VS{32}Wtedy Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale mój Ojciec daje wam prawdziwy chleb z nieba.


\par }{\MM \VS{33}Chlebem Boga bowiem jest ten, który zstępuje z nieba i daje światu życie.


\par }{\MM \VS{34}Wtedy powiedzieli do niego: Panie, dawaj nam zawsze tego chleba.


\par }{\MM \VS{35}I odpowiedział im Jezus: Ja jestem chlebem życia. Kto przychodzi do mnie, nie będzie głodny, a kto wierzy we mnie, nigdy nie będzie odczuwał pragnienia.


\par }{\MM \VS{36}Ale wam powiedziałem: Chociaż widzieliście mnie, nie wierzycie.


\par }{\MM \VS{37}Wszystko, co mi daje Ojciec, przyjdzie do mnie, a tego, który przyjdzie do mnie, nie wyrzucę precz.


\par }{\MM \VS{38}Zstąpiłem bowiem z nieba nie
{\ADD{po to}}, żeby czynić swoją wolę, ale wolę tego, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{39}A to jest wola Ojca, który mnie posłał, abym nie stracił nic z tego wszystkiego, co mi dał, ale abym to wskrzesił
{\ADD{w}} dniu ostatecznym.


\par }{\MM \VS{40}I to jest wola tego, który mnie posłał, aby każdy, kto widzi Syna i wierzy w niego, miał życie wieczne, a ja go wskrzeszę
{\ADD{w}} dniu ostatecznym.


\par }{\MM \VS{41}Wtedy szemrali Żydzi o nim, bo powiedział: Ja jestem chlebem, który zstąpił z nieba.


\par }{\MM \VS{42}I mówili: Czyż to nie jest Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę znamy? Jakże więc on może mówić: Zstąpiłem z nieba?


\par }{\MM \VS{43}Wtedy Jezus im odpowiedział: Nie szemrajcie między sobą.


\par }{\MM \VS{44}Nikt nie może przyjść do mnie, jeśli go nie pociągnie
{\ADD{mój}} Ojciec, który mnie posłał. A ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym.


\par }{\MM \VS{45}Napisane jest u Proroków: I wszyscy będą wyuczeni przez Boga. Każdy więc, kto słyszał od Ojca i nauczył się, przychodzi do mnie.


\par }{\MM \VS{46}Nie jakby ktoś widział Ojca, oprócz tego, który jest od Boga; ten widział Ojca.


\par }{\MM \VS{47}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto wierzy we mnie, ma życie wieczne.


\par }{\MM \VS{48}Ja jestem tym chlebem życia.


\par }{\MM \VS{49}Wasi ojcowie jedli mannę na pustyni, a poumierali.


\par }{\MM \VS{50}To jest ten chleb, który zstępuje z nieba, aby ten, kto go je, nie umarł.


\par }{\MM \VS{51}Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba. Jeśli ktoś będzie jadł z tego chleba, będzie żył na wieki. A chleb, który ja dam, to moje ciało, które ja dam za życie świata.


\par }{\MM \VS{52}Żydzi więc sprzeczali się między sobą i mówili: Jakże on może dać nam swoje ciało do jedzenia?


\par }{\MM \VS{53}I powiedział im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Jeśli nie będziecie jeść ciała Syna Człowieczego i pić jego krwi, nie będziecie mieć życia w sobie.


\par }{\MM \VS{54}Kto je moje ciało i pije moją krew, ma życie wieczne, a ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym.


\par }{\MM \VS{55}Moje ciało bowiem prawdziwie jest pokarmem, a moja krew prawdziwie jest napojem.


\par }{\MM \VS{56}Kto je moje ciało i pije moją krew, mieszka we mnie, a ja w nim.


\par }{\MM \VS{57}Jak mnie posłał żyjący Ojciec i ja żyję przez Ojca,
{\ADD{tak}} kto mnie spożywa, będzie żył przeze mnie.


\par }{\MM \VS{58}To jest ten chleb, który zstąpił z nieba. Nie jak wasi ojcowie jedli mannę, a pomarli. Kto je ten chleb, będzie żył na wieki.


\par }{\MM \VS{59}To mówił w synagodze, nauczając w Kafarnaum.


\par }{\MM \VS{60}Wielu więc z jego uczniów, słysząc to, mówiło: Twarda to jest mowa, któż jej może słuchać?


\par }{\MM \VS{61}Ale Jezus świadomy tego, że jego uczniowie o tym szemrali, powiedział do nich: To was obraża?


\par }{\MM \VS{62}Cóż
{\ADD{dopiero}}, gdybyście ujrzeli Syna Człowieczego wstępującego tam, gdzie był przedtem?


\par }{\MM \VS{63}Duch jest tym, który ożywia, ciało nic nie pomaga. Słowa, które ja wam mówię, są duchem i są życiem.


\par }{\MM \VS{64}Lecz są wśród was tacy, którzy nie wierzą. Jezus wiedział bowiem od początku, którzy nie wierzyli i kto miał go zdradzić.


\par }{\MM \VS{65}I mówił: Dlatego wam powiedziałem, że nikt nie może przyjść do mnie, jeśli mu to nie jest dane od mojego Ojca.


\par }{\MM \VS{66}Od tego czasu wielu jego uczniów zawróciło i więcej z nim nie chodziło.


\par }{\MM \VS{67}Wtedy Jezus powiedział do dwunastu: Czy i wy chcecie odejść?


\par }{\MM \VS{68}I odpowiedział mu Szymon Piotr: Panie, do kogo pójdziemy?
{\ADD{Ty}} masz słowa życia wiecznego.


\par }{\MM \VS{69}A my uwierzyliśmy i poznaliśmy, że ty jesteś Chrystusem, Synem Boga żywego.


\par }{\MM \VS{70}Jezus im odpowiedział: Czy ja nie wybrałem was dwunastu? A jeden z was jest diabłem.


\par }{\MM \VS{71}A to mówił o Judaszu Iskariocie,
{\ADD{synu}} Szymona, bo on miał go zdradzić, będąc jednym z dwunastu.




\par }\Chap{7}{\MM \VerseOne{1}A potem Jezus chodził po Galilei. Nie chciał bowiem przebywać w Judei, bo Żydzi szukali
{\ADD{sposobności}}, aby go zabić.


\par }{\MM \VS{2}I zbliżało się żydowskie święto Namiotów.


\par }{\MM \VS{3}Wtedy jego bracia powiedzieli do niego: Odejdź stąd i idź do Judei, żeby twoi uczniowie widzieli dzieła, których dokonujesz.


\par }{\MM \VS{4}Nikt bowiem nie czyni nic w ukryciu, jeśli chce być znany. Dlatego ty, jeśli takie rzeczy czynisz, objaw się światu.


\par }{\MM \VS{5}Bo nawet jego bracia nie wierzyli w niego.


\par }{\MM \VS{6}I powiedział do nich Jezus: Mój czas jeszcze nie nadszedł, ale wasz czas zawsze jest w pogotowiu.


\par }{\MM \VS{7}Świat nie może was nienawidzić, ale mnie nienawidzi, bo ja świadczę o nim, że jego uczynki są złe.


\par }{\MM \VS{8}Wy idźcie na święto, ja jeszcze nie pójdę na to święto, bo mój czas jeszcze się nie wypełnił.


\par }{\MM \VS{9}Powiedziawszy im to, pozostał w Galilei.


\par }{\MM \VS{10}A gdy jego bracia poszli, wtedy i on poszedł na święto, nie jawnie, ale jakby potajemnie.


\par }{\MM \VS{11}A Żydzi szukali go podczas święta i mówili: Gdzie on jest?


\par }{\MM \VS{12}I wiele szemrało się o nim wśród ludzi, bo jedni mówili: Jest dobry. A inni mówili: Przeciwnie, zwodzi ludzi.


\par }{\MM \VS{13}Nikt jednak nie mówił o nim jawnie z obawy przed Żydami.


\par }{\MM \VS{14}A gdy już minęła połowa święta, Jezus wszedł do świątyni i nauczał.


\par }{\MM \VS{15}I dziwili się Żydzi, mówiąc: Skąd on zna Pismo, skoro się nie uczył?


\par }{\MM \VS{16}Odpowiedział im Jezus: Moja nauka nie jest moją, ale tego, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{17}Jeśli ktoś chce wypełniać jego wolę, ten będzie umiał rozeznać, czy ta nauka jest od Boga, czy ja mówię sam od siebie.


\par }{\MM \VS{18}Kto mówi z samego siebie, szuka własnej chwały. Kto zaś szuka chwały tego, który go posłał, ten jest prawdziwy i nie ma w nim niesprawiedliwości.


\par }{\MM \VS{19}Czy Mojżesz nie dał wam prawa? A żaden z was nie przestrzega prawa. Dlaczego chcecie mnie zabić?


\par }{\MM \VS{20}Odpowiedzieli ludzie: Masz demona. Kto chce cię zabić?


\par }{\MM \VS{21}Jezus im odpowiedział: Jeden uczynek spełniłem, a wszyscy się temu dziwicie.


\par }{\MM \VS{22}Przecież Mojżesz dał wam obrzezanie (nie jakoby było od Mojżesza, ale od ojców), a w szabat obrzezujecie człowieka.


\par }{\MM \VS{23}Jeśli człowiek przyjmuje obrzezanie w szabat, aby nie było złamane Prawo Mojżesza, to
{\ADD{dlaczego}} gniewacie się na mnie, że w szabat całkowicie uzdrowiłem człowieka?


\par }{\MM \VS{24}Nie sądźcie po pozorach, ale sądźcie sprawiedliwym sądem.


\par }{\MM \VS{25}Wtedy niektórzy z mieszkańców Jerozolimy mówili: Czy to nie jest ten, którego chcą zabić?


\par }{\MM \VS{26}A oto jawnie przemawia i nic mu nie mówią. Czy przełożeni rzeczywiście poznali, że to jest prawdziwie Chrystus?


\par }{\MM \VS{27}Ale wiemy, skąd on pochodzi, lecz gdy Chrystus przyjdzie, nikt nie będzie wiedział, skąd jest.


\par }{\MM \VS{28}Wtedy Jezus, nauczając w świątyni, wołał: I znacie mnie, i wiecie, skąd jestem. A ja nie przyszedłem sam od siebie, ale prawdziwy jest ten, który mnie posłał, którego wy nie znacie.


\par }{\MM \VS{29}Lecz ja go znam, bo od niego jestem i on mnie posłał.


\par }{\MM \VS{30}I usiłowali go schwytać, ale nikt nie podniósł na niego ręki, bo jeszcze nie nadeszła jego godzina.


\par }{\MM \VS{31}A wielu z ludu uwierzyło w niego i mówiło: Gdy Chrystus przyjdzie, czyż uczyni więcej cudów, niż on uczynił?


\par }{\MM \VS{32}Faryzeusze słyszeli, że tak ludzie o nim szemrali. I faryzeusze i naczelni kapłani posłali sługi, aby go schwytać.


\par }{\MM \VS{33}Wtedy Jezus powiedział im: Jeszcze krótki czas jestem z wami, potem odejdę do tego, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{34}Będziecie mnie szukać, ale nie znajdziecie, a gdzie ja będę, wy przyjść nie możecie.


\par }{\MM \VS{35}Wówczas Żydzi mówili między sobą: Dokąd on pójdzie, że go nie znajdziemy? Czy pójdzie do rozproszonych
{\ADD{wśród}} pogan i będzie nauczał pogan?


\par }{\MM \VS{36}Cóż to za słowo, które wypowiedział: Będziecie mnie szukać, ale nie znajdziecie, a gdzie ja będę, wy przyjść nie możecie?


\par }{\MM \VS{37}A w ostatnim, wielkim dniu tego święta, Jezus stanął i wołał: Jeśli ktoś pragnie, niech przyjdzie do mnie i pije.


\par }{\MM \VS{38}Kto wierzy we mnie, jak mówi Pismo, rzeki wody żywej popłyną z jego wnętrza.


\par }{\MM \VS{39}A to mówił o Duchu, którego mieli otrzymać wierzący w niego. Duch Święty bowiem jeszcze nie był
{\ADD{dany}}, ponieważ Jezus nie został jeszcze uwielbiony.


\par }{\MM \VS{40}Wielu więc z tych ludzi, słysząc te słowa, mówiło: To jest prawdziwie ten prorok.


\par }{\MM \VS{41}A inni mówili: To jest Chrystus. Lecz niektórzy mówili: Czyż Chrystus przyjdzie z Galilei?


\par }{\MM \VS{42}Czyż Pismo nie mówi, że Chrystus przyjdzie z potomstwa Dawida i z miasteczka Betlejem, gdzie mieszkał Dawid?


\par }{\MM \VS{43}I tak z jego powodu nastąpił rozłam wśród ludu.


\par }{\MM \VS{44}I niektórzy z nich chcieli go schwytać, ale nikt nie podniósł na niego ręki.


\par }{\MM \VS{45}Wtedy słudzy wrócili do naczelnych kapłanów i do faryzeuszy, którzy ich zapytali: Dlaczego go nie przyprowadziliście?


\par }{\MM \VS{46}Słudzy odpowiedzieli: Nikt nigdy nie mówił tak, jak ten człowiek.


\par }{\MM \VS{47}I odpowiedzieli im faryzeusze: Czy i wy jesteście zwiedzeni?


\par }{\MM \VS{48}Czy ktoś z przełożonych albo z faryzeuszy uwierzył w niego?


\par }{\MM \VS{49}A to pospólstwo, które nie zna prawa, jest przeklęte.


\par }{\MM \VS{50}Jeden z nich, Nikodem, ten, który przyszedł w nocy do niego, powiedział im:


\par }{\MM \VS{51}Czy nasze prawo potępia człowieka, zanim go najpierw nie wysłucha i nie zbada, co czyni?


\par }{\MM \VS{52}A oni mu odpowiedzieli: Czy i ty jesteś Galilejczykiem? Zbadaj i zobacz, że
{\ADD{żaden}} prorok nie powstał z Galilei.


\par }{\MM \VS{53}I poszedł każdy do swego domu.




\par }\Chap{8}{\MM \VerseOne{1}A Jezus poszedł na Górę Oliwną.


\par }{\MM \VS{2}Potem znowu wcześnie rano przyszedł do świątyni, a cały lud zszedł się do niego. I siadłszy, nauczał ich.


\par }{\MM \VS{3}I przyprowadzili do niego uczeni w Piśmie i faryzeusze kobietę przyłapaną na cudzołóstwie, a postawiwszy ją pośrodku;


\par }{\MM \VS{4}Powiedzieli do niego: Nauczycielu, tę kobietę przyłapano na uczynku cudzołóstwa.


\par }{\MM \VS{5}W prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować. A ty co mówisz?


\par }{\MM \VS{6}A mówili to, wystawiając go na próbę, aby mogli go oskarżyć. Jezus zaś, schyliwszy się, pisał palcem po ziemi.


\par }{\MM \VS{7}A gdy nie przestawali go pytać, podniósł się i powiedział do nich: Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem.


\par }{\MM \VS{8}I znowu schyliwszy się, pisał po ziemi.


\par }{\MM \VS{9}A gdy oni to usłyszeli, będąc przekonani przez sumienie, odchodzili jeden po drugim, począwszy od starszych aż do ostatnich. Pozostał tylko sam Jezus i ta kobieta stojąca pośrodku.


\par }{\MM \VS{10}A Jezus podniósł się i nie widząc nikogo oprócz tej kobiety, powiedział do niej: Kobieto, gdzież są ci, którzy cię oskarżali? Nikt cię nie potępił?


\par }{\MM \VS{11}Ona odpowiedziała: Nikt, Panie. A Jezus powiedział do niej: I ja ciebie nie potępiam. Idź i już więcej nie grzesz.


\par }{\MM \VS{12}Jezus znowu powiedział do nich: Ja jestem światłością świata. Kto idzie za mną, nie będzie chodził w ciemności, ale będzie miał światłość życia.


\par }{\MM \VS{13}Powiedzieli więc do niego faryzeusze: Ty świadczysz sam o sobie, a twoje świadectwo nie jest prawdziwe.


\par }{\MM \VS{14}Odpowiedział im Jezus: Chociaż ja świadczę sam o sobie,
{\ADD{jednak}} moje świadectwo jest prawdziwe, bo wiem, skąd przyszedłem i dokąd idę. Lecz wy nie wiecie, skąd przyszedłem i dokąd idę.


\par }{\MM \VS{15}Wy sądzicie według ciała, ale ja nie sądzę nikogo.


\par }{\MM \VS{16}A choćbym i sądził, mój sąd jest prawdziwy, bo nie jestem sam, ale
{\ADD{jestem}} ja i Ojciec, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{17}A w waszym Prawie jest napisane, że świadectwo dwóch ludzi jest prawdziwe.


\par }{\MM \VS{18}Ja jestem tym, który świadczy sam o sobie i świadczy o mnie Ojciec, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy zapytali go: Gdzie jest twój Ojciec? Jezus odpowiedział: Nie znacie ani mnie, ani mego Ojca. Gdybyście mnie znali, znalibyście i mego Ojca.


\par }{\MM \VS{20}Te słowa mówił Jezus w skarbcu, nauczając w świątyni, a nikt go nie schwytał, bo jeszcze nie nadeszła jego godzina.


\par }{\MM \VS{21}Wówczas Jezus znowu powiedział do nich: Ja odchodzę, a wy będziecie mnie szukać i umrzecie w swoim grzechu. Gdzie ja idę, wy przyjść nie możecie.


\par }{\MM \VS{22}Wtedy Żydzi mówili: Czyż sam się zabije, skoro mówi: Gdzie ja idę, wy przyjść nie możecie?


\par }{\MM \VS{23}I powiedział do nich: Wy jesteście z niskości, a ja jestem z wysoka. Wy jesteście z tego świata, ja zaś nie jestem z tego świata.


\par }{\MM \VS{24}Dlatego wam powiedziałem, że umrzecie w swoich grzechach. Bo jeśli nie uwierzycie, że ja jestem, umrzecie w swoich grzechach.


\par }{\MM \VS{25}Wtedy zapytali go: Kim ty jesteś? I odpowiedział im Jezus: Tym, kim wam od początku mówię.


\par }{\MM \VS{26}Wiele mam o was do powiedzenia i do sądzenia. Ale ten, który mnie posłał, jest prawdziwy, a ja mówię na świecie to, co od niego słyszałem.


\par }{\MM \VS{27}Nie zrozumieli jednak, że mówił im o Ojcu.


\par }{\MM \VS{28}Dlatego Jezus powiedział do nich: Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że ja jestem, a nie czynię nic sam od siebie, ale mówię to, czego mnie nauczył mój Ojciec.


\par }{\MM \VS{29}A ten, który mnie posłał, jest ze mną. Ojciec nie zostawił mnie samego, bo ja zawsze czynię
{\ADD{to}}, co mu się podoba.


\par }{\MM \VS{30}Gdy to mówił, wielu uwierzyło w niego.


\par }{\MM \VS{31}Wtedy Jezus mówił do tych Żydów, którzy mu uwierzyli: Jeśli będziecie trwać w moim słowie, będziecie prawdziwie moimi uczniami.


\par }{\MM \VS{32}I poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli.


\par }{\MM \VS{33}Odpowiedzieli mu: My jesteśmy potomstwem Abrahama i nigdy nie służyliśmy nikomu. Jakże
{\ADD{możesz}} mówić: Będziecie wolni?


\par }{\MM \VS{34}Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że każdy, kto popełnia grzech, jest sługą grzechu.


\par }{\MM \VS{35}A sługa nie mieszka w domu na wieki,
{\ADD{lecz}} Syn mieszka na wieki.


\par }{\MM \VS{36}Jeśli więc Syn was wyzwoli, będziecie prawdziwie wolni.


\par }{\MM \VS{37}Wiem, że jesteście potomstwem Abrahama, lecz usiłujecie mnie zabić, bo moje słowo nie znajduje w was miejsca.


\par }{\MM \VS{38}Ja mówię to, co widziałem u mego Ojca, a wy też robicie to, co widzieliście u waszego ojca.


\par }{\MM \VS{39}Odpowiedzieli mu: Naszym ojcem jest Abraham. Jezus im powiedział: Gdybyście byli synami Abrahama, spełnialibyście uczynki Abrahama.


\par }{\MM \VS{40}Lecz teraz usiłujecie mnie zabić, człowieka, który wam mówił prawdę, którą słyszał od Boga. Tego Abraham nie robił.


\par }{\MM \VS{41}Wy spełniacie uczynki waszego ojca. Wtedy powiedzieli mu: My nie jesteśmy spłodzeni z nierządu. Mamy jednego Ojca – Boga.


\par }{\MM \VS{42}Jezus im powiedział: Gdyby Bóg był waszym Ojcem, miłowalibyście mnie, gdyż ja od Boga wyszedłem i przyszedłem, a nie przyszedłem sam od siebie, ale on mnie posłał.


\par }{\MM \VS{43}Dlaczego nie pojmujecie tego, co mówię? Dlatego że nie możecie słuchać mojego słowa.


\par }{\MM \VS{44}Wy jesteście z
{\ADD{waszego}} ojca – diabła i chcecie spełniać pożądliwości waszego ojca. On był mordercą od początku i nie został w prawdzie, bo nie ma w nim prawdy. Gdy mówi kłamstwo, mówi od siebie, bo jest kłamcą i ojcem kłamstwa.


\par }{\MM \VS{45}A ponieważ ja mówię prawdę, nie wierzycie mi.


\par }{\MM \VS{46}Któż z was obwini mnie o grzech? Jeśli mówię prawdę, dlaczego mi nie wierzycie?


\par }{\MM \VS{47}Kto jest z Boga, słucha słów Bożych. Wy dlatego nie słuchacie, że nie jesteście z Boga.


\par }{\MM \VS{48}Wtedy Żydzi mu odpowiedzieli: Czy nie dobrze mówimy, że jesteś Samarytaninem i masz demona?


\par }{\MM \VS{49}Jezus odpowiedział: Ja nie mam demona, ale czczę mego Ojca, a wy mnie znieważacie.


\par }{\MM \VS{50}Ja nie szukam swojej chwały. Jest ktoś, kto szuka i sądzi.


\par }{\MM \VS{51}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Jeśli ktoś będzie zachowywał moje słowa, nigdy nie ujrzy śmierci.


\par }{\MM \VS{52}Wtedy Żydzi powiedzieli do niego: Teraz wiemy, że masz demona. Abraham umarł i prorocy, a ty mówisz: Jeśli ktoś będzie zachowywał moje słowa, nigdy nie skosztuje śmierci.


\par }{\MM \VS{53}Czy ty jesteś większy od naszego ojca Abrahama, który umarł? I prorocy poumierali. Kim ty się czynisz?


\par }{\MM \VS{54}Jezus odpowiedział: Jeśli ja sam siebie chwalę, moja chwała jest niczym. Mój Ojciec jest
{\ADD{tym}}, który mnie chwali, o którym wy mówicie, że jest waszym Bogiem.


\par }{\MM \VS{55}Lecz nie znacie go, a ja go znam. I jeślibym powiedział, że go nie znam, byłbym podobnym do was kłamcą. Ale znam go i zachowuję jego słowa.


\par }{\MM \VS{56}Abraham, wasz ojciec, z radością pragnął ujrzeć mój dzień. I ujrzał, i radował się.


\par }{\MM \VS{57}Wówczas Żydzi powiedzieli do niego: Pięćdziesięciu lat jeszcze nie masz, a Abrahama widziałeś?


\par }{\MM \VS{58}Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Zanim Abraham był, ja jestem.


\par }{\MM \VS{59}Wtedy porwali kamienie, aby w niego rzucać. Jezus jednak ukrył się i wyszedł ze świątyni, przechodząc między nimi, i tak odszedł.




\par }\Chap{9}{\MM \VerseOne{1}A przechodząc, zobaczył człowieka ślepego od urodzenia.


\par }{\MM \VS{2}I pytali go jego uczniowie: Mistrzu, kto zgrzeszył, on czy jego rodzice, że się urodził ślepy?


\par }{\MM \VS{3}Jezus odpowiedział: Ani on nie zgrzeszył, ani jego rodzice, ale
{\ADD{stało się tak}}, żeby się na nim objawiły dzieła Boga.


\par }{\MM \VS{4}Ja muszę wykonywać dzieła
{\ADD{tego}}, który mnie posłał, dopóki jest dzień. Nadchodzi noc, gdy nikt nie będzie mógł działać.


\par }{\MM \VS{5}Dopóki jestem na świecie, jestem światłością świata.


\par }{\MM \VS{6}To powiedziawszy, splunął na ziemię, zrobił błoto ze śliny i pomazał tym błotem oczy ślepego.


\par }{\MM \VS{7}I powiedział do niego: Idź, umyj się w sadzawce Siloam – co się tłumaczy: Posłany. Poszedł więc, umył się i wrócił, widząc.


\par }{\MM \VS{8}A sąsiedzi i ci, którzy go przedtem widywali ślepego, mówili: Czy to nie jest ten, który siadał i żebrał?


\par }{\MM \VS{9}Jedni mówili: To on. A inni: Jest do niego podobny. Lecz on mówił:
{\ADD{To}} ja jestem.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy zapytali go: Jak zostały otworzone twoje oczy?


\par }{\MM \VS{11}A on odpowiedział: Człowiek, którego nazywają Jezusem, zrobił błoto, pomazał moje oczy i powiedział do mnie: Idź do sadzawki Siloam i umyj się. Poszedłem więc, umyłem się i przejrzałem.


\par }{\MM \VS{12}Wtedy zapytali go: Gdzież on jest? Odpowiedział: Nie wiem.


\par }{\MM \VS{13}Przyprowadzili więc do faryzeuszy tego, który przedtem był ślepy.


\par }{\MM \VS{14}A
{\ADD{tego dnia}}, gdy Jezus zrobił błoto i otworzył jego oczy, był szabat.


\par }{\MM \VS{15}Wówczas również faryzeusze pytali go, w jaki sposób przejrzał. A on im odpowiedział: Nałożył mi błoto na oczy, umyłem się i widzę.


\par }{\MM \VS{16}Wtedy niektórzy z faryzeuszy powiedzieli: Ten człowiek nie jest z Boga, bo nie przestrzega szabatu. Inni natomiast mówili: Jak może grzeszny człowiek czynić takie cuda? I nastąpił wśród nich rozłam.


\par }{\MM \VS{17}Zapytali więc znowu ślepego: Co mówisz o nim, skoro otworzył twoje oczy? A on odpowiedział: Jest prorokiem.


\par }{\MM \VS{18}A Żydzi nie wierzyli, że był ślepy i odzyskał wzrok, aż zawołali rodziców tego, który przejrzał.


\par }{\MM \VS{19}I pytali ich: Czy to jest wasz syn, o którym mówicie, że się urodził ślepy? Jakże więc teraz widzi?


\par }{\MM \VS{20}Odpowiedzieli im jego rodzice: Wiemy, że to jest nasz syn i że się urodził ślepy.


\par }{\MM \VS{21}Lecz jakim
{\ADD{sposobem}} teraz widzi, nie wiemy, ani kto otworzył jego oczy, nie wiemy. Ma
{\ADD{swoje}} lata, pytajcie go, on sam o sobie powie.


\par }{\MM \VS{22}Tak mówili jego rodzice, bo bali się Żydów. Żydzi bowiem już postanowili, że każdy, kto wyzna, iż on jest Chrystusem, będzie wyłączony z synagogi.


\par }{\MM \VS{23}Dlatego jego rodzice powiedzieli: Ma
{\ADD{swoje}} lata, jego pytajcie.


\par }{\MM \VS{24}Wtedy znowu zawołali tego człowieka, który był ślepy i powiedzieli do niego: Oddaj chwałę Bogu. My wiemy, że ten człowiek jest grzeszny.


\par }{\MM \VS{25}A on odpowiedział: Czy jest grzeszny, nie wiem. To tylko wiem, że byłem ślepy, a teraz widzę.


\par }{\MM \VS{26}I zapytali go znowu: Cóż ci uczynił? Jak otworzył twoje oczy?


\par }{\MM \VS{27}Odpowiedział im: Już wam powiedziałem, a nie słuchaliście. Dlaczego jeszcze chcecie słuchać? Czy i wy chcecie być jego uczniami?


\par }{\MM \VS{28}Wtedy złorzeczyli mu i powiedzieli: Ty bądź
{\ADD{sobie}} jego uczniem, my zaś jesteśmy uczniami Mojżesza.


\par }{\MM \VS{29}My wiemy, że Bóg mówił do Mojżesza, lecz skąd on jest, nie wiemy.


\par }{\MM \VS{30}Odpowiedział im ten człowiek: To naprawdę rzecz dziwna, że wy nie wiecie, skąd jest, a otworzył moje oczy.


\par }{\MM \VS{31}A wiemy, że Bóg nie wysłuchuje grzeszników, ale jeśli ktoś jest czcicielem Boga i wypełnia jego wolę, tego wysłuchuje.


\par }{\MM \VS{32}Od wieków nie słyszano, aby ktoś otworzył oczy ślepego od urodzenia.


\par }{\MM \VS{33}Gdyby on nie był od Boga, nie mógłby nic uczynić.


\par }{\MM \VS{34}Odpowiedzieli mu: Urodziłeś się cały w grzechach i ty nas uczysz? I wypędzili go precz.


\par }{\MM \VS{35}A gdy Jezus usłyszał, że go wypędzili, znalazł go i zapytał: Czy wierzysz w Syna Bożego?


\par }{\MM \VS{36}A on odpowiedział: A któż to jest, Panie, abym w niego wierzył?


\par }{\MM \VS{37}I powiedział do niego Jezus: I widziałeś go, i ten, który mówi z tobą, jest nim.


\par }{\MM \VS{38}A on powiedział: Wierzę, Panie! I oddał mu pokłon.


\par }{\MM \VS{39}Jezus mu powiedział: Przyszedłem na ten świat na sąd, aby ci, którzy nie widzą, widzieli, a ci, którzy widzą, stali się ślepi.


\par }{\MM \VS{40}I usłyszeli to niektórzy z faryzeuszy, którzy z nim byli, i zapytali go: Czy i my jesteśmy ślepi?


\par }{\MM \VS{41}Jezus im odpowiedział: Gdybyście byli ślepi, nie mielibyście grzechu, lecz teraz mówicie: Widzimy – dlatego wasz grzech pozostaje.




\par }\Chap{10}{\MM \VerseOne{1}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto nie wchodzi do owczarni drzwiami, ale wchodzi inną drogą, ten jest złodziejem i bandytą.


\par }{\MM \VS{2}Lecz kto wchodzi drzwiami, jest pasterzem owiec.


\par }{\MM \VS{3}Temu odźwierny otwiera i owce słuchają jego głosu, a on woła swoje własne owce po imieniu i wyprowadza je.


\par }{\MM \VS{4}A gdy wypuści swoje owce, idzie przed nimi, a owce idą za nim, bo znają jego głos.


\par }{\MM \VS{5}Ale za obcym nie idą, lecz uciekają od niego, bo nie znają głosu obcych.


\par }{\MM \VS{6}Tę przypowieść powiedział im Jezus, lecz oni nie zrozumieli tego, co im mówił.


\par }{\MM \VS{7}Wtedy Jezus znowu powiedział do nich: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Ja jestem drzwiami
{\ADD{dla}} owiec.


\par }{\MM \VS{8}Wszyscy, ilu ich przede mną przyszło, są złodziejami i bandytami, ale owce ich nie słuchały.


\par }{\MM \VS{9}Ja jestem drzwiami. Jeśli ktoś wejdzie przeze mnie, będzie zbawiony; wejdzie i wyjdzie, i znajdzie pastwisko.


\par }{\MM \VS{10}Złodziej przychodzi tylko
{\ADD{po to}}, żeby kraść, zabijać i niszczyć. Ja przyszedłem, aby miały życie i aby miały
{\ADD{je}} w obfitości.


\par }{\MM \VS{11}Ja jestem dobrym pasterzem. Dobry pasterz oddaje swoje życie za owce.


\par }{\MM \VS{12}Lecz najemnik, który nie jest pasterzem, do którego owce nie należą, widząc nadchodzącego wilka, opuszcza owce i ucieka, a wilk porywa i rozprasza owce.


\par }{\MM \VS{13}Najemnik ucieka, bo jest najemnikiem i nie troszczy się o owce.


\par }{\MM \VS{14}Ja jestem dobrym pasterzem i znam moje
{\ADD{owce}}, a moje mnie znają.


\par }{\MM \VS{15}Jak mnie zna Ojciec, i ja znam Ojca; i oddaję moje życie za owce.


\par }{\MM \VS{16}A mam także inne owce, które nie są z tej owczarni. Również te muszę przyprowadzić i będą słuchać mego głosu, i będzie jedna owczarnia
{\ADD{i}} jeden pasterz.


\par }{\MM \VS{17}Dlatego Ojciec mnie miłuje, bo ja oddaję swoje życie, aby je znowu wziąć.


\par }{\MM \VS{18}Nikt mi go nie odbiera, ale ja oddaję je sam z siebie. Mam moc je oddać i mam moc znowu je wziąć. Ten nakaz otrzymałem od mego Ojca.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy znowu nastąpił rozłam wśród Żydów z powodu tych słów.


\par }{\MM \VS{20}I wielu z nich mówiło: Ma demona i szaleje. Czemu go słuchacie?


\par }{\MM \VS{21}Inni mówili: To nie są słowa człowieka mającego demona. Czy demon może otwierać oczy ślepych?


\par }{\MM \VS{22}Była wtedy w Jerozolimie
{\ADD{uroczystość}} poświęcenia
{\ADD{świątyni}}. A była zima.


\par }{\MM \VS{23}I przechadzał się Jezus w świątyni, w przedsionku Salomona.


\par }{\MM \VS{24}Wtedy Żydzi obstąpili go i zapytali: Jak długo będziesz nas trzymał
{\ADD{w niepewności}}? Jeśli ty jesteś Chrystusem, powiedz nam otwarcie.


\par }{\MM \VS{25}Jezus im odpowiedział: Powiedziałem wam, a nie wierzycie. Dzieła, które wykonuję w imieniu mego Ojca, one świadczą o mnie.


\par }{\MM \VS{26}Ale wy nie wierzycie, bo nie jesteście z moich owiec, jak wam powiedziałem.


\par }{\MM \VS{27}Moje owce słuchają mego głosu i ja je znam, a
{\ADD{one}} idą za mną.


\par }{\MM \VS{28}A ja daję im życie wieczne i nigdy nie zginą ani nikt nie wydrze ich z mojej ręki.


\par }{\MM \VS{29}Mój Ojciec, który mi
{\ADD{je}} dał, większy jest od wszystkich i nikt nie może wydrzeć
{\ADD{ich}} z ręki mego Ojca.


\par }{\MM \VS{30}Ja i Ojciec jedno jesteśmy.


\par }{\MM \VS{31}Wtedy Żydzi znowu porwali kamienie, aby go ukamienować.


\par }{\MM \VS{32}Jezus powiedział do nich: Ukazałem wam wiele dobrych uczynków od mego Ojca. Za który z tych uczynków mnie kamienujecie?


\par }{\MM \VS{33}Odpowiedzieli mu Żydzi: Nie kamienujemy cię za dobry uczynek, ale za bluźnierstwo, to znaczy, że ty, będąc człowiekiem, czynisz samego siebie Bogiem.


\par }{\MM \VS{34}Jezus im odpowiedział: Czy nie jest napisane w waszym Prawie: Ja powiedziałem: Jesteście bogami?


\par }{\MM \VS{35}Jeśli nazwał bogami tych, do których doszło słowo Boże, a Pismo nie może być naruszone;


\par }{\MM \VS{36}{\ADD{To jakże do mnie}}, którego Ojciec uświęcił i posłał na świat, mówicie: Bluźnisz, bo powiedziałem: Jestem Synem Bożym?


\par }{\MM \VS{37}Jeśli nie wykonuję dzieł mego Ojca, nie wierzcie mi.


\par }{\MM \VS{38}A jeśli wykonuję, choćbyście mnie nie wierzyli, wierzcie uczynkom, abyście poznali i uwierzyli, że Ojciec jest we mnie, a ja w nim.


\par }{\MM \VS{39}Znowu więc usiłowali go schwytać, ale wymknął się im z rąk.


\par }{\MM \VS{40}I ponownie odszedł za Jordan, na miejsce, gdzie przedtem Jan chrzcił, i tam przebywał.


\par }{\MM \VS{41}A wielu przychodziło do niego i mówiło: Jan wprawdzie nie uczynił żadnego cudu, ale wszystko, co Jan o nim powiedział, było prawdziwe.


\par }{\MM \VS{42}I wielu tam uwierzyło w niego.




\par }\Chap{11}{\MM \VerseOne{1}A był chory pewien
{\ADD{człowiek}}, Łazarz z Betanii, z miasteczka Marii i jej siostry Marty.


\par }{\MM \VS{2}A to była ta Maria, która namaściła Pana maścią i wycierała jego nogi swoimi włosami. Jej to brat, Łazarz, chorował.


\par }{\MM \VS{3}Siostry więc posłały do niego
{\ADD{wiadomość}}: Panie, oto ten, którego miłujesz, choruje.


\par }{\MM \VS{4}A gdy Jezus to usłyszał, powiedział: Ta choroba nie jest na śmierć, ale na chwałę Bożą, aby przez nią był uwielbiony Syn Boży.


\par }{\MM \VS{5}Jezus zaś miłował Martę i jej siostrę, i Łazarza.


\par }{\MM \VS{6}A gdy usłyszał, że choruje, został jeszcze dwa dni w miejscu, w którym przebywał.


\par }{\MM \VS{7}Lecz potem powiedział do swoich uczniów: Chodźmy znowu do Judei.


\par }{\MM \VS{8}Uczniowie mu powiedzieli: Mistrzu, Żydzi dopiero co usiłowali cię ukamienować, a znowu tam idziesz?


\par }{\MM \VS{9}Jezus odpowiedział: Czyż dzień nie ma dwunastu godzin? Jeśli ktoś chodzi we dnie, nie potknie się, bo widzi światłość tego świata.


\par }{\MM \VS{10}A jeśli ktoś chodzi w nocy, potknie się, bo nie ma w nim światłości.


\par }{\MM \VS{11}To powiedział, a potem dodał: Łazarz, nasz przyjaciel, śpi, ale idę, aby obudzić go ze snu.


\par }{\MM \VS{12}Wtedy jego uczniowie powiedzieli: Panie, jeśli śpi, będzie zdrowy.


\par }{\MM \VS{13}Ale Jezus mówił o jego śmierci, lecz oni myśleli, że mówił o zaśnięciu
{\ADD{zwykłym}} snem.


\par }{\MM \VS{14}Wówczas Jezus powiedział im otwarcie: Łazarz umarł.


\par }{\MM \VS{15}I ze względu na was raduję się, że mnie tam nie było, abyście uwierzyli. Ale chodźmy do niego.


\par }{\MM \VS{16}Wtedy Tomasz, zwany Didymos, powiedział do współuczniów: Chodźmy i my, aby z nim umrzeć.


\par }{\MM \VS{17}Kiedy Jezus przyszedł, zastał go już cztery dni leżącego w grobie.


\par }{\MM \VS{18}A Betania była niedaleko Jerozolimy,
{\ADD{w odległości}} około piętnastu stadiów.


\par }{\MM \VS{19}A wielu Żydów przyszło do Marty i Marii, aby je pocieszyć po
{\ADD{stracie}} brata.


\par }{\MM \VS{20}Gdy Marta usłyszała, że Jezus nadchodzi, wybiegła mu naprzeciw. Ale Maria siedziała w domu.


\par }{\MM \VS{21}I powiedziała Marta do Jezusa: Panie, gdybyś tu był, mój brat by nie umarł.


\par }{\MM \VS{22}Ale i teraz wiem, że Bóg da tobie, o cokolwiek go poprosisz.


\par }{\MM \VS{23}Jezus jej odpowiedział: Twój brat zmartwychwstanie.


\par }{\MM \VS{24}Marta mu powiedziała: Wiem, że zmartwychwstanie przy zmartwychwstaniu w dniu ostatecznym.


\par }{\MM \VS{25}I powiedział do niej Jezus: Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto we mnie wierzy, choćby i umarł, będzie żył.


\par }{\MM \VS{26}A każdy, kto żyje i wierzy we mnie, nigdy nie umrze. Czy wierzysz w to?


\par }{\MM \VS{27}Odpowiedziała mu: Tak, Panie. Ja uwierzyłam, że ty jesteś Chrystusem, Synem Bożym, który miał przyjść na świat.


\par }{\MM \VS{28}A to powiedziawszy, poszła i potajemnie zawołała swoją siostrę Marię, i powiedziała: Jest tu Nauczyciel i woła cię.


\par }{\MM \VS{29}Gdy tylko ona to usłyszała, zaraz wstała i poszła do niego.


\par }{\MM \VS{30}A Jezus jeszcze nie wszedł do miasteczka, lecz był na tym miejscu, gdzie Marta wyszła mu naprzeciw.


\par }{\MM \VS{31}Wtedy Żydzi, którzy byli z nią w domu i pocieszali ją, widząc, że Maria szybko wstała i wyszła, poszli za nią, mówiąc: Idzie do grobu, aby tam płakać.


\par }{\MM \VS{32}A gdy Maria przyszła tam, gdzie był Jezus, ujrzała go, przypadła mu do nóg i powiedziała: Panie, gdybyś tu był, mój brat by nie umarł.


\par }{\MM \VS{33}Kiedy Jezus zobaczył ją płaczącą i płaczących Żydów, którzy z nią przyszli, rozrzewnił się w duchu i zasmucił się.


\par }{\MM \VS{34}I zapytał: Gdzie go położyliście? Odpowiedzieli mu: Panie, chodź i zobacz.


\par }{\MM \VS{35}I Jezus zapłakał.


\par }{\MM \VS{36}Wtedy Żydzi powiedzieli: Patrzcie, jak go miłował.


\par }{\MM \VS{37}A niektórzy z nich mówili: Czyż ten, który otworzył oczy ślepego, nie mógł sprawić, aby on nie umarł?


\par }{\MM \VS{38}Jezus zaś
{\ADD{ponownie}} się rozrzewnił i przyszedł do grobu. Była to jaskinia, a u jej
{\ADD{wejścia}} był położony kamień.


\par }{\MM \VS{39}I powiedział Jezus: Usuńcie ten kamień. Powiedziała do niego Marta, siostra zmarłego: Panie, już cuchnie, bo od czterech dni
{\ADD{leży}} w grobie.


\par }{\MM \VS{40}Jezus jej rzekł: Czyż nie powiedziałem ci, że jeśli uwierzysz, ujrzysz chwałę Bożą?


\par }{\MM \VS{41}Wtedy usunęli kamień
{\ADD{z miejsca}}, gdzie był położony zmarły. Jezus zaś podniósł oczy w górę i powiedział: Ojcze, dziękuję ci, że mnie wysłuchałeś.


\par }{\MM \VS{42}A ja wiedziałem, że mnie zawsze wysłuchujesz, ale powiedziałem to ze względu na stojących wokoło ludzi, aby uwierzyli, że ty mnie posłałeś.


\par }{\MM \VS{43}Gdy to powiedział, zawołał donośnym głosem: Łazarzu, wyjdź na zewnątrz!


\par }{\MM \VS{44}I wyszedł ten, który umarł, mając ręce i nogi powiązane opaskami, a twarz obwiązaną chustką. Powiedział do nich Jezus: Rozwiążcie go i pozwólcie mu odejść.


\par }{\MM \VS{45}Wielu więc z Żydów, którzy przyszli do Marii i widzieli to, czego Jezus dokonał, uwierzyło w niego.


\par }{\MM \VS{46}Lecz niektórzy z nich odeszli do faryzeuszy i powiedzieli im, co Jezus uczynił.


\par }{\MM \VS{47}Wtedy naczelni kapłani i faryzeusze zebrali się na naradę i mówili: Co zrobimy? Bo ten człowiek czyni wiele cudów.


\par }{\MM \VS{48}Jeśli go tak zostawimy, wszyscy uwierzą w niego i przyjdą Rzymianie, i zabiorą
{\ADD{nam}} to nasze miejsce i naród.


\par }{\MM \VS{49}A jeden z nich, Kajfasz, który był tego roku najwyższym kapłanem, powiedział do nich: Wy nic nie wiecie;


\par }{\MM \VS{50}I nie bierzecie pod uwagę, że pożyteczniej jest dla nas, żeby jeden człowiek umarł za lud, a żeby cały ten naród nie zginął.


\par }{\MM \VS{51}A nie mówił tego sam od siebie, ale będąc tego roku najwyższym kapłanem, prorokował, że Jezus miał umrzeć za ten naród;


\par }{\MM \VS{52}A nie tylko za ten naród, ale też
{\ADD{po to}}, aby zgromadzić w jedno rozproszone dzieci Boże.


\par }{\MM \VS{53}Od tego więc dnia naradzali się wspólnie
{\ADD{nad tym}}, aby go zabić.


\par }{\MM \VS{54}A Jezus już nie chodził jawnie wśród Żydów, ale odszedł stamtąd do krainy, która leży w pobliżu pustyni, do miasta zwanego Efraim, i tam mieszkał ze swoimi uczniami.


\par }{\MM \VS{55}A zbliżała się Pascha żydowska. I wielu z tej okolicy szło do Jerozolimy przed Paschą, aby się oczyścić.


\par }{\MM \VS{56}Szukali Jezusa i stojąc w świątyni, mówili jedni do drugich: Czy myślicie, że nie przyjdzie na święto?


\par }{\MM \VS{57}A naczelni kapłani i faryzeusze wydali nakaz,
{\ADD{aby}}, jeśli ktoś się dowie, gdzie jest, oznajmił
{\ADD{to}}, żeby go
{\ADD{mogli}} schwytać.




\par }\Chap{12}{\MM \VerseOne{1}Na sześć dni przed Paschą Jezus przyszedł do Betanii, gdzie był Łazarz, który umarł, a którego wskrzesił z martwych.


\par }{\MM \VS{2}Tam przygotowali mu wieczerzę, a Marta usługiwała. Łazarz zaś był jednym z tych, którzy razem z nim siedzieli przy stole.


\par }{\MM \VS{3}Wówczas Maria, wziąwszy funt bardzo drogiej maści nardowej, namaściła nogi Jezusa i wytarła je swoimi włosami, a dom napełnił się wonią
{\ADD{tej}} maści.


\par }{\MM \VS{4}Wtedy jeden z jego uczniów, Judasz Iskariota,
{\ADD{syn}} Szymona, ten, który miał go zdradzić, powiedział:


\par }{\MM \VS{5}Dlaczego tej maści nie sprzedano za trzysta groszy i nie rozdano
{\ADD{ich}} ubogim?


\par }{\MM \VS{6}A to mówił nie dlatego, że troszczył się o ubogich, ale ponieważ był złodziejem i miał sakiewkę, a nosił to, co
{\ADD{do niej}} włożono.


\par }{\MM \VS{7}Wtedy Jezus powiedział: Zostaw ją; zachowała to na dzień mego pogrzebu.


\par }{\MM \VS{8}Ubogich bowiem zawsze macie u siebie, ale mnie nie zawsze będziecie mieć.


\par }{\MM \VS{9}Wtedy wielu
{\ADD{Żydów}} dowiedziało się, że tam jest; i przyszli nie tylko z powodu Jezusa, ale także, by zobaczyć Łazarza, którego wskrzesił z martwych.


\par }{\MM \VS{10}I naradzali się naczelni kapłani
{\ADD{nad tym}}, żeby zabić również Łazarza;


\par }{\MM \VS{11}Gdyż z jego powodu wielu spośród Żydów odstąpiło i uwierzyło w Jezusa.


\par }{\MM \VS{12}Nazajutrz mnóstwo ludzi, którzy przyszli na święto, usłyszawszy, że Jezus idzie do Jerozolimy;


\par }{\MM \VS{13}Nabrało gałązek palmowych, wyszło mu naprzeciw i wołało: Hosanna! Błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pana, król Izraela!


\par }{\MM \VS{14}A Jezus, znalazłszy oślątko, wsiadł na nie, jak jest napisane:


\par }{\MM \VS{15}Nie bój się, córko Syjonu. Oto twój król przychodzi, siedząc na oślątku.


\par }{\MM \VS{16}Z początku jego uczniowie tego nie zrozumieli, ale gdy Jezus został uwielbiony, wtedy przypomnieli sobie, że to było o nim napisane i że mu tak uczynili.


\par }{\MM \VS{17}Dawali więc świadectwo ludzie, którzy z nim byli, gdy Łazarza wywołał z grobowca i wskrzesił go z martwych.


\par }{\MM \VS{18}Dlatego też ludzie wyszli mu naprzeciw, bo usłyszeli, że on uczynił ten cud.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy faryzeusze mówili między sobą: Widzicie, że nic nie zdziałacie. Oto świat poszedł za nim.


\par }{\MM \VS{20}A wśród tych, którzy przychodzili
{\ADD{do Jerozolimy}}, żeby oddać cześć
{\ADD{Bogu}} w święto, byli pewni Grecy.


\par }{\MM \VS{21}Oni to przyszli do Filipa, który był z Betsaidy w Galilei, i prosili go: Panie, chcemy zobaczyć Jezusa.


\par }{\MM \VS{22}Filip przyszedł i powiedział Andrzejowi, a z kolei Andrzej i Filip powiedzieli Jezusowi.


\par }{\MM \VS{23}A Jezus im odpowiedział: Nadeszła godzina, aby Syn Człowieczy został uwielbiony.


\par }{\MM \VS{24}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Jeśli ziarno pszenicy, wpadłszy w ziemię, nie obumrze, samo zostaje. Jeśli jednak obumrze, wydaje obfity plon.


\par }{\MM \VS{25}Kto miłuje swoje życie, utraci je, a kto nienawidzi swego życia na tym świecie, zachowa je na życie wieczne.


\par }{\MM \VS{26}Jeśli ktoś mi służy, niech idzie za mną, a gdzie ja jestem, tam będzie i mój sługa. A jeśli ktoś będzie mi służył, uczci go mój Ojciec.


\par }{\MM \VS{27}Teraz moja dusza jest zatrwożona. I cóż powiem? Ojcze, zachowaj mnie od tej godziny? Przecież dlatego przyszedłem na tę godzinę.


\par }{\MM \VS{28}Ojcze, uwielbij swoje imię. Wtedy rozległ się głos z nieba: Uwielbiłem i jeszcze uwielbię.


\par }{\MM \VS{29}A ludzie, którzy stali i słyszeli, mówili: Zagrzmiało. A inni mówili: Anioł do niego przemówił.


\par }{\MM \VS{30}Jezus odpowiedział: Ten głos rozległ się nie ze względu na mnie, ale ze względu na was.


\par }{\MM \VS{31}Teraz odbywa się sąd tego świata, teraz władca tego świata będzie wyrzucony precz.


\par }{\MM \VS{32}A ja, jeśli będę wywyższony nad ziemię, pociągnę wszystkich do siebie.


\par }{\MM \VS{33}A mówił to, dając znać, jaką śmiercią miał umrzeć.


\par }{\MM \VS{34}Ludzie mu odpowiedzieli: Dowiedzieliśmy się z prawa, że Chrystus trwa na wieki. Jakże więc ty
{\ADD{możesz}} mówić, że Syn Człowieczy musi być wywyższony? Któż to jest Syn Człowieczy?


\par }{\MM \VS{35}Wtedy Jezus powiedział im: Jeszcze przez krótki czas jest z wami światłość. Chodźcie więc, dopóki macie światłość, żeby was ciemność nie ogarnęła. Bo kto chodzi w ciemności, nie wie, dokąd idzie.


\par }{\MM \VS{36}Dopóki macie światłość, wierzcie w światłość, abyście byli synami światłości. Gdy Jezus to powiedział, odszedł i ukrył się przed nimi.


\par }{\MM \VS{37}A choć tak wiele cudów uczynił wobec nich,
{\ADD{jednak}} nie uwierzyli w niego;


\par }{\MM \VS{38}Aby się wypełniło słowo, które powiedział prorok Izajasz: Panie, któż uwierzył naszemu głoszeniu? I komu ramię Pańskie zostało objawione?


\par }{\MM \VS{39}Dlatego nie mogli uwierzyć, bo jeszcze Izajasz powiedział:


\par }{\MM \VS{40}Zaślepił ich oczy i zatwardził ich serce, aby oczami nie widzieli i sercem nie zrozumieli, aby się nie nawrócili, żebym ich nie uzdrowił.


\par }{\MM \VS{41}To powiedział Izajasz, gdy widział jego chwałę i mówił o nim.


\par }{\MM \VS{42}Jednak i z przełożonych wielu uwierzyło w niego, ale z powodu faryzeuszy nie wyznawali
{\ADD{go}}, aby nie wyłączono ich z synagogi.


\par }{\MM \VS{43}Umiłowali bowiem chwałę ludzką bardziej niż chwałę Bożą.


\par }{\MM \VS{44}A Jezus wołał: Kto wierzy we mnie, nie we mnie wierzy, ale w tego, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{45}I kto mnie widzi, widzi tego, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{46}Ja, światłość, przyszedłem na świat, aby każdy, kto wierzy we mnie, nie pozostał w ciemności.


\par }{\MM \VS{47}A jeśli ktoś słucha moich słów, a nie uwierzy, ja go nie sądzę. Nie przyszedłem bowiem
{\ADD{po to}}, żeby sądzić świat, ale żeby zbawić świat.


\par }{\MM \VS{48}Kto mną gardzi i nie przyjmuje moich słów, ma kogoś, kto go sądzi: słowo, które ja mówiłem, ono go osądzi w dniu ostatecznym.


\par }{\MM \VS{49}Bo ja nie mówiłem sam od siebie, ale ten, który mnie posłał, Ojciec, on mi dał nakaz, co mam powiedzieć i co mówić.


\par }{\MM \VS{50}I wiem, że jego nakaz jest życiem wiecznym. Dlatego to, co ja wam mówię, mówię tak, jak mi powiedział Ojciec.




\par }\Chap{13}{\MM \VerseOne{1}A przed świętem Paschy Jezus, wiedząc, że nadeszła jego godzina, aby przeszedł z tego świata do Ojca, umiłowawszy swoich, którzy byli na świecie, umiłował ich aż do końca.


\par }{\MM \VS{2}A gdy była wieczerza i diabeł już włożył w serce Judasza,
{\ADD{syna}} Szymona Iskarioty,
{\ADD{zamysł}}, aby go wydać;


\par }{\MM \VS{3}Jezus, wiedząc, że Ojciec dał wszystko w jego ręce i że od Boga wyszedł, i do Boga idzie;


\par }{\MM \VS{4}Wstał od wieczerzy i złożył szaty, a wziąwszy
{\ADD{płócienny}} ręcznik, przepasał się.


\par }{\MM \VS{5}Potem nalał wody do miednicy i zaczął myć nogi uczniom, i wycierać ręcznikiem, którym był przepasany.


\par }{\MM \VS{6}I podszedł do Szymona Piotra, a on powiedział do niego: Panie, ty chcesz mi umyć nogi?


\par }{\MM \VS{7}Jezus mu odpowiedział: Tego, co ja czynię, ty teraz nie rozumiesz, ale potem zrozumiesz.


\par }{\MM \VS{8}Piotr mu powiedział: Nigdy nie będziesz mył moich nóg. Jezus mu odpowiedział: Jeśli cię nie umyję, nie będziesz miał działu ze mną.


\par }{\MM \VS{9}Wtedy Szymon Piotr powiedział do niego: Panie, nie tylko moje nogi, ale i ręce, i głowę.


\par }{\MM \VS{10}Jezus mu odpowiedział: Kto jest umyty, potrzebuje umyć tylko nogi, bo cały jest czysty. I wy jesteście czyści, lecz nie wszyscy.


\par }{\MM \VS{11}Wiedział bowiem, kto ma go wydać, dlatego powiedział: Nie wszyscy jesteście czyści.


\par }{\MM \VS{12}Gdy więc umył im nogi i wziął swoje szaty, usiadłszy znowu za stołem, powiedział do nich: Czy rozumiecie, co wam uczyniłem?


\par }{\MM \VS{13}Wy nazywacie mnie Nauczycielem i Panem i dobrze mówicie, bo
{\ADD{nim}} jestem.


\par }{\MM \VS{14}Jeśli więc ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi i wy powinniście sobie nawzajem myć nogi.


\par }{\MM \VS{15}Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy czynili tak, jak ja wam uczyniłem.


\par }{\MM \VS{16}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Sługa nie jest większy od swego pana ani posłaniec nie jest większy od tego, który go posłał.


\par }{\MM \VS{17}Jeśli to wiecie, będziecie błogosławieni, gdy tak uczynicie.


\par }{\MM \VS{18}Nie mówię o was wszystkich. Ja wiem, których wybrałem, ale żeby się wypełniło Pismo: Ten, który je ze mną chleb, podniósł przeciwko mnie swoją piętę.


\par }{\MM \VS{19}Teraz wam mówię, zanim to się stanie, abyście, gdy to się stanie, uwierzyli, że ja jestem.


\par }{\MM \VS{20}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto przyjmuje tego, którego ja poślę, mnie przyjmuje, a kto mnie przyjmuje, przyjmuje tego, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{21}To powiedziawszy, Jezus wzruszył się w duchu i oświadczył: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że jeden z was mnie wyda.


\par }{\MM \VS{22}Wtedy uczniowie spojrzeli po sobie, niepewni, o kim to mówił.


\par }{\MM \VS{23}A jeden z jego uczniów, ten, którego Jezus miłował, położył się na piersi Jezusa.


\par }{\MM \VS{24}Skinął więc na niego Szymon Piotr, aby się wypytał, kto jest tym, o którym mówił.


\par }{\MM \VS{25}A on, położywszy się na piersi Jezusa, zapytał go: Panie, kto to jest?


\par }{\MM \VS{26}Jezus odpowiedział: To ten, któremu podam umoczony kawałek chleba. A umoczywszy kawałek chleba, dał Judaszowi Iskariocie,
{\ADD{synowi}} Szymona.


\par }{\MM \VS{27}A zaraz po tym kawałku chleba wszedł w niego szatan. Wtedy Jezus powiedział do niego: Co masz robić, rób szybko.


\par }{\MM \VS{28}Żaden jednak z obecnych przy stole nie zrozumiał, dlaczego mu to powiedział.


\par }{\MM \VS{29}A ponieważ Judasz miał sakiewkę, niektórzy sądzili, że Jezus mu powiedział: Nakup, czego nam potrzeba na święto, albo żeby coś dał ubogim.


\par }{\MM \VS{30}Wtedy on wziął ten kawałek chleba i natychmiast wyszedł. A była noc.


\par }{\MM \VS{31}A gdy wyszedł, Jezus powiedział: Teraz jest uwielbiony Syn Człowieczy i Bóg jest w nim uwielbiony.


\par }{\MM \VS{32}A jeśli Bóg jest w nim uwielbiony, to go też Bóg uwielbi sam w sobie, i to wkrótce go uwielbi.


\par }{\MM \VS{33}Dzieci, jeszcze krótko jestem z wami. Będziecie mnie szukać, ale jak powiedziałem Żydom: Gdzie ja idę, wy przyjść nie możecie –
{\ADD{tak}} i wam teraz mówię.


\par }{\MM \VS{34}Daję wam nowe przykazanie, abyście się wzajemnie miłowali; tak jak ja was umiłowałem, abyście i wy wzajemnie się miłowali.


\par }{\MM \VS{35}Po tym wszyscy poznają, że jesteście moimi uczniami, jeśli będziecie się wzajemnie miłować.


\par }{\MM \VS{36}Zapytał go Szymon Piotr: Panie, dokąd idziesz? Jezus mu odpowiedział: Dokąd ja idę,
{\ADD{ty}} teraz za mną iść nie możesz, ale potem pójdziesz.


\par }{\MM \VS{37}{\ADD{Wtedy}} Piotr powiedział mu: Panie, czemu teraz nie mogę iść za tobą? Moje życie oddam za ciebie.


\par }{\MM \VS{38}Jezus mu odpowiedział: Swoje życie za mnie oddasz? Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Zanim kogut zapieje, trzy razy się mnie wyprzesz.




\par }\Chap{14}{\MM \VerseOne{1}Niech się nie trwoży wasze serce. Wierzycie w Boga, wierzcie i we mnie.


\par }{\MM \VS{2}W domu mego Ojca jest wiele mieszkań. Gdyby tak nie było, powiedziałbym wam. Idę, aby wam przygotować miejsce.


\par }{\MM \VS{3}A gdy odejdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę znowu i wezmę was do siebie, żebyście, gdzie ja jestem, i wy byli.


\par }{\MM \VS{4}A dokąd ja idę, wiecie i drogę znacie.


\par }{\MM \VS{5}Powiedział do niego Tomasz: Panie, nie wiemy, dokąd idziesz, jakże więc możemy znać drogę?


\par }{\MM \VS{6}Jezus mu odpowiedział: Ja jestem drogą, prawdą i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca jak tylko przeze mnie.


\par }{\MM \VS{7}Gdybyście mnie znali, znalibyście też mego Ojca. I już teraz go znacie, i widzieliście go.


\par }{\MM \VS{8}Powiedział do niego Filip: Panie, pokaż nam Ojca, a to nam wystarczy.


\par }{\MM \VS{9}Jezus mu odpowiedział: Tak długo jestem z wami, a nie poznałeś mnie, Filipie? Kto mnie widzi, widzi i
{\ADD{mego}} Ojca. Jak
{\ADD{możesz}} mówić: Pokaż nam Ojca?


\par }{\MM \VS{10}Nie wierzysz, że ja jestem w Ojcu, a Ojciec we mnie? Słów, które ja do was mówię, nie mówię od samego siebie, lecz Ojciec, który mieszka we mnie, on dokonuje dzieł.


\par }{\MM \VS{11}Wierzcie mi, że ja jestem w Ojcu, a Ojciec we mnie. Przynajmniej z powodu samych dzieł wierzcie mi.


\par }{\MM \VS{12}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto wierzy we mnie, dzieł, których ja dokonuję, i on będzie dokonywał, i większych od tych dokona, bo ja odchodzę do mego Ojca.


\par }{\MM \VS{13}A o cokolwiek będziecie prosić w moje imię, to uczynię, aby Ojciec był uwielbiony w Synu.


\par }{\MM \VS{14}Jeśli o coś będziecie prosić w moje imię, ja
{\ADD{to}} uczynię.


\par }{\MM \VS{15}Jeśli mnie miłujecie, zachowujcie moje przykazania.


\par }{\MM \VS{16}A ja będę prosił Ojca i da wam innego Pocieszyciela, aby z wami był na wieki;


\par }{\MM \VS{17}Ducha prawdy, którego świat nie może przyjąć, bo go nie widzi ani go nie zna. Wy jednak go znacie, gdyż z wami przebywa i w was będzie.


\par }{\MM \VS{18}Nie zostawię was sierotami, przyjdę do was.


\par }{\MM \VS{19}Jeszcze krótki czas, a świat nie będzie mnie już więcej oglądał, lecz wy będziecie mnie oglądać. Ponieważ ja żyję, wy też będziecie żyć.


\par }{\MM \VS{20}W tym dniu poznacie, że ja jestem w moim Ojcu, a wy we mnie i ja w was.


\par }{\MM \VS{21}Kto ma moje przykazania i zachowuje je, ten mnie miłuje. A kto mnie miłuje, będzie go też miłował mój Ojciec i ja go będę miłował, i objawię mu samego siebie.


\par }{\MM \VS{22}Powiedział mu Judasz, ale nie Iskariota: Panie, cóż
{\ADD{to}} jest, że masz się objawić nam, a nie światu?


\par }{\MM \VS{23}Jezus mu odpowiedział: Jeśli ktoś mnie miłuje, będzie zachowywał moje słowo. I mój Ojciec go umiłuje, i przyjdziemy do niego, i u niego zamieszkamy.


\par }{\MM \VS{24}Kto mnie nie miłuje, nie zachowuje moich słów. A słowo, które słyszycie, nie jest moje, ale tego, który mnie posłał, Ojca.


\par }{\MM \VS{25}To wam powiedziałem, przebywając z wami.


\par }{\MM \VS{26}Lecz Pocieszyciel, Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, on nauczy was wszystkiego i przypomni wam wszystko, co wam powiedziałem.


\par }{\MM \VS{27}Pokój zostawiam wam, mój pokój daję wam; daję wam nie tak, jak daje świat. Niech się nie trwoży wasze serce ani się nie lęka.


\par }{\MM \VS{28}Słyszeliście, że wam powiedziałem: Odchodzę i znowu przyjdę do was. Gdybyście mnie miłowali, radowalibyście się, ponieważ powiedziałem: Idę do Ojca. Mój Ojciec bowiem jest większy niż ja.


\par }{\MM \VS{29}I teraz wam powiedziałem, zanim
{\ADD{to}} się stanie, żebyście uwierzyli, gdy
{\ADD{to}} się stanie.


\par }{\MM \VS{30}Już nie będę z wami wiele mówił, nadchodzi bowiem władca tego świata, a
{\ADD{on}} we mnie nic nie ma.


\par }{\MM \VS{31}Ale żeby świat poznał, że miłuję Ojca i jak Ojciec mi nakazał, tak czynię. Wstańcie, chodźmy stąd.




\par }\Chap{15}{\MM \VerseOne{1}Ja jestem prawdziwą winoroślą, a mój Ojciec jest winogrodnikiem.


\par }{\MM \VS{2}Każdą latorośl, która we mnie nie wydaje owocu, odcina, a każdą, która wydaje owoc, oczyszcza, aby wydawała obfitszy owoc.


\par }{\MM \VS{3}Wy już jesteście czyści z powodu słów, które do was mówiłem.


\par }{\MM \VS{4}Trwajcie we mnie, a ja w was. Jak latorośl nie może wydawać owocu sama z siebie, jeśli nie będzie trwała w winorośli, tak i wy, jeśli nie będziecie trwać we mnie.


\par }{\MM \VS{5}Ja jestem winoroślą, a wy jesteście latoroślami. Kto trwa we mnie, a ja w nim, ten wydaje obfity owoc, bo beze mnie nic nie możecie zrobić.


\par }{\MM \VS{6}Jeśli ktoś nie trwa we mnie, zostanie wyrzucony precz jak latorośl i uschnie. Takie się zbiera i wrzuca do ognia, i płoną.


\par }{\MM \VS{7}Jeśli będziecie trwać we mnie i moje słowa będą trwać w was, proście, o cokolwiek chcecie, a spełni się wam.


\par }{\MM \VS{8}W tym będzie uwielbiony mój Ojciec, że wydacie obfity owoc; i będziecie moimi uczniami.


\par }{\MM \VS{9}Jak mnie umiłował Ojciec,
{\ADD{tak}} i ja was umiłowałem. Trwajcie w mojej miłości.


\par }{\MM \VS{10}Jeśli zachowacie moje przykazania, będziecie trwać w mojej miłości, jak i ja zachowałem przykazania mego Ojca i trwam w jego miłości.


\par }{\MM \VS{11}To wam powiedziałem, aby moja radość trwała w was i aby wasza radość była pełna.


\par }{\MM \VS{12}To jest moje przykazanie, abyście się wzajemnie miłowali, jak i ja was umiłowałem.


\par }{\MM \VS{13}Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś oddaje swoje życie za swoich przyjaciół.


\par }{\MM \VS{14}Wy jesteście moimi przyjaciółmi, jeśli robicie to, co wam przykazuję.


\par }{\MM \VS{15}Już więcej nie będę nazywał was sługami, bo sługa nie wie, co robi jego pan. Lecz nazwałem was przyjaciółmi, bo oznajmiłem wam wszystko, co słyszałem od mego Ojca.


\par }{\MM \VS{16}Nie wy mnie wybraliście, ale ja was wybrałem i przeznaczyłem, abyście wyszli i wydali owoc, i aby wasz owoc trwał, i aby Ojciec dał wam to, o cokolwiek poprosicie go w moje imię.


\par }{\MM \VS{17}To wam przykazuję, abyście się wzajemnie miłowali.


\par }{\MM \VS{18}Jeśli świat was nienawidzi, wiedzcie, że znienawidził mnie wcześniej niż was.


\par }{\MM \VS{19}Gdybyście byli ze świata, świat miłowałby to, co jest jego. Ponieważ jednak nie jesteście ze świata, ale ja was wybrałem ze świata, dlatego świat was nienawidzi.


\par }{\MM \VS{20}Przypomnijcie sobie słowo, które wam powiedziałem: Sługa nie jest większy od swego pana. Jeśli mnie prześladowali, to i was będą prześladować. Jeśli moje słowa zachowywali, to i wasze będą zachowywać.


\par }{\MM \VS{21}Ale będą wam to wszystko czynić z powodu mego imienia, bo nie znają tego, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{22}Gdybym nie przyszedł i nie mówił im, nie mieliby grzechu. Teraz jednak nie mają wytłumaczenia dla swego grzechu.


\par }{\MM \VS{23}Kto mnie nienawidzi, nienawidzi też mego Ojca.


\par }{\MM \VS{24}Gdybym nie spełniał wśród nich tych uczynków, których nikt inny nie spełniał, nie mieliby grzechu. Teraz jednak widzieli i nienawidzili i mnie, i mego Ojca.


\par }{\MM \VS{25}Ale
{\ADD{to się stało}}, żeby się wypełniło słowo, które jest napisane w ich Prawie: Nienawidzili mnie bez powodu.


\par }{\MM \VS{26}Gdy jednak przyjdzie Pocieszyciel, którego ja wam poślę od Ojca, Duch prawdy, który wychodzi od Ojca, on będzie świadczył o mnie.


\par }{\MM \VS{27}Ale i wy będziecie świadczyć, bo jesteście ze mną od początku.




\par }\Chap{16}{\MM \VerseOne{1}To wam powiedziałem, abyście się nie gorszyli.


\par }{\MM \VS{2}Będą was wyłączać z synagog; owszem, nadchodzi godzina, że każdy, kto was zabije, będzie sądził, że pełni służbę dla Boga.


\par }{\MM \VS{3}A uczynią wam tak, bo nie poznali Ojca ani mnie.


\par }{\MM \VS{4}Ale powiedziałem wam to, abyście, gdy nadejdzie ta godzina, przypomnieli sobie, że ja wam to powiedziałem. A nie mówiłem wam tego na początku, bo byłem z wami.


\par }{\MM \VS{5}Lecz teraz idę do tego, który mnie posłał, a żaden z was nie pyta mnie: Dokąd idziesz?


\par }{\MM \VS{6}Ale ponieważ wam to powiedziałem, smutek napełnił wasze serce.


\par }{\MM \VS{7}Lecz ja mówię wam prawdę: Pożyteczniej jest dla was, abym odszedł. Jeśli bowiem nie odejdę, Pocieszyciel do was nie przyjdzie, a jeśli odejdę, poślę go do was.


\par }{\MM \VS{8}A gdy on przyjdzie, będzie przekonywał świat o grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie.


\par }{\MM \VS{9}O grzechu, mówię, bo nie uwierzyli we mnie.


\par }{\MM \VS{10}O sprawiedliwości, bo idę do mego Ojca i już więcej mnie nie zobaczycie.


\par }{\MM \VS{11}A o sądzie, bo władca tego świata już jest osądzony.


\par }{\MM \VS{12}Mam wam jeszcze wiele do powiedzenia, ale teraz nie możecie tego znieść.


\par }{\MM \VS{13}Lecz gdy przyjdzie on, Duch prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę. Nie będzie bowiem mówił sam od siebie, ale będzie mówił to, co usłyszy, i oznajmi wam przyszłe rzeczy.


\par }{\MM \VS{14}On mnie uwielbi, bo weźmie z mojego i wam oznajmi.


\par }{\MM \VS{15}Wszystko, co ma Ojciec, jest moje. Dlatego powiedziałem, że weźmie z mojego i wam oznajmi.


\par }{\MM \VS{16}{\ADD{Jeszcze}} krótki czas, a nie zobaczycie mnie, i znowu krótki czas, a zobaczycie mnie, bo ja idę do Ojca.


\par }{\MM \VS{17}Wtedy
{\ADD{niektórzy}} z jego uczniów mówili między sobą: Cóż znaczy to, co nam mówi:
{\ADD{Jeszcze}} krótki czas, a nie zobaczycie mnie, i znowu krótki czas, a zobaczycie mnie? oraz: Ja idę do Ojca?


\par }{\MM \VS{18}Dlatego mówili: Cóż znaczy to, co mówi: Krótki czas? Nie rozumiemy, co mówi.


\par }{\MM \VS{19}Wówczas Jezus poznał, że chcieli go pytać i powiedział do nich: Pytacie się między sobą o to, co powiedziałem:
{\ADD{Jeszcze}} krótki czas, a nie zobaczycie mnie, i znowu krótki czas, a zobaczycie mnie?


\par }{\MM \VS{20}Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Wy będziecie płakać i zawodzić, a świat będzie się radował. Będziecie smutni, ale wasz smutek zamieni się w radość.


\par }{\MM \VS{21}Kobieta, gdy rodzi, smuci się, bo nadeszła jej godzina. Gdy jednak urodzi dziecko, już nie pamięta cierpienia z powodu radości, że człowiek przyszedł na świat.


\par }{\MM \VS{22}I wy teraz się smucicie, ale znowu was zobaczę i wasze serce będzie się radowało, a nikt nie odbierze wam waszej radości.


\par }{\MM \VS{23}A tego dnia nie będziecie mnie o nic pytać. Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: O cokolwiek poprosicie Ojca w moje imię, da wam.


\par }{\MM \VS{24}Dotąd o nic nie prosiliście w moje imię. Proście, a otrzymacie, aby wasza radość była pełna.


\par }{\MM \VS{25}Mówiłem wam o tym w przypowieściach. Ale nadchodzi godzina, gdy już więcej nie będę mówił wam w przypowieściach, ale otwarcie oznajmię wam o moim Ojcu.


\par }{\MM \VS{26}W tym dniu będziecie prosić w moje imię. Nie mówię wam, że ja będę prosił Ojca za wami.


\par }{\MM \VS{27}Sam bowiem Ojciec was miłuje, bo wy mnie umiłowaliście i uwierzyliście, że ja wyszedłem od Boga.


\par }{\MM \VS{28}Wyszedłem od Ojca i przyszedłem na świat. Znowu opuszczam świat i idę do Ojca.


\par }{\MM \VS{29}Jego uczniowie mu powiedzieli: Oto teraz mówisz otwarcie i nie opowiadasz żadnej przypowieści.


\par }{\MM \VS{30}Teraz wiemy, że wszystko wiesz i nie potrzebujesz, aby cię ktoś pytał. Dlatego wierzymy, że wyszedłeś od Boga.


\par }{\MM \VS{31}Jezus im odpowiedział: Teraz wierzycie?


\par }{\MM \VS{32}Oto nadchodzi godzina, a nawet już nadeszła, że rozproszycie się każdy w swoją
{\ADD{stronę}}, a mnie zostawicie samego. Ale nie jestem sam, bo Ojciec jest ze mną.


\par }{\MM \VS{33}To wam powiedziałem, abyście mieli pokój we mnie. Na świecie będziecie mieć ucisk, ale ufajcie, ja zwyciężyłem świat.




\par }\Chap{17}{\MM \VerseOne{1}To powiedziawszy, Jezus podniósł swoje oczy ku niebu i rzekł: Ojcze, nadeszła godzina. Uwielbij swego Syna, aby też twój Syn uwielbił ciebie;


\par }{\MM \VS{2}Jak mu dałeś władzę nad wszelkim ciałem, aby dał życie wieczne tym wszystkim, których mu dałeś.


\par }{\MM \VS{3}A to jest życie wieczne, aby poznali ciebie, jedynego prawdziwego Boga i tego, którego posłałeś, Jezusa Chrystusa.


\par }{\MM \VS{4}Ja uwielbiłem ciebie na ziemi i dokończyłem dzieła, które mi dałeś do wykonania.


\par }{\MM \VS{5}A teraz ty, Ojcze, uwielbij mnie u siebie tą chwałą, którą miałem u ciebie, zanim powstał świat.


\par }{\MM \VS{6}Objawiłem twoje imię ludziom, których mi dałeś ze świata. Twoimi byli i dałeś mi ich, a oni zachowali twoje słowa.


\par }{\MM \VS{7}A teraz poznali, że wszystko, co mi dałeś, pochodzi od ciebie.


\par }{\MM \VS{8}Dałem im bowiem słowa, które mi dałeś, a oni
{\ADD{je}} przyjęli i prawdziwie poznali, że wyszedłem od ciebie, i uwierzyli, że ty mnie posłałeś.


\par }{\MM \VS{9}Ja proszę za nimi. Nie proszę za światem, ale za tymi, których mi dałeś, bo są twoi.


\par }{\MM \VS{10}I wszystko moje jest twoje, a twoje jest moje i jestem uwielbiony w nich.


\par }{\MM \VS{11}A nie jestem już na świecie, ale oni są na świecie, a ja idę do ciebie. Ojcze święty, zachowaj w twoim imieniu tych, których mi dałeś, aby byli jedno jak i my.


\par }{\MM \VS{12}Gdy byłem z nimi na świecie, ja zachowywałem ich w twoim imieniu. Strzegłem
{\ADD{tych}}, których mi dałeś, i żaden z nich nie zginął prócz syna zatracenia, żeby się wypełniło Pismo.


\par }{\MM \VS{13}Ale teraz idę do ciebie i mówię to na świecie, aby mieli w sobie moją radość w pełni.


\par }{\MM \VS{14}Ja dałem im twoje słowo, a świat ich znienawidził, bo nie są ze świata, jak
{\ADD{i}} ja nie jestem ze świata.


\par }{\MM \VS{15}Nie proszę, abyś zabrał ich ze świata, ale abyś zachował ich od złego.


\par }{\MM \VS{16}Nie są ze świata, jak
{\ADD{i}} ja nie jestem ze świata.


\par }{\MM \VS{17}Uświęć ich w twojej prawdzie. Twoje słowo jest prawdą.


\par }{\MM \VS{18}Jak ty posłałeś mnie na świat,
{\ADD{tak}} i ja posłałem ich na świat.


\par }{\MM \VS{19}A ja za nich uświęcam samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie.


\par }{\MM \VS{20}A nie tylko za nimi proszę, lecz i za tymi, którzy przez ich słowo uwierzą we mnie;


\par }{\MM \VS{21}Aby wszyscy byli jedno, jak ty, Ojcze, we mnie, a ja w tobie, aby i oni byli w nas jedno, aby świat uwierzył, że ty mnie posłałeś.


\par }{\MM \VS{22}I dałem im tę chwałę, którą mi dałeś, aby byli jedno, jak my jesteśmy jedno.


\par }{\MM \VS{23}Ja w nich, a ty we mnie, aby byli doskonali w jedno, żeby świat poznał, że ty mnie posłałeś i że umiłowałeś ich, jak
{\ADD{i}} mnie umiłowałeś.


\par }{\MM \VS{24}Ojcze, chcę, aby ci, których mi dałeś, byli ze mną tam, gdzie ja jestem, aby oglądali moją chwałę, którą mi dałeś, ponieważ umiłowałeś mnie przed założeniem świata.


\par }{\MM \VS{25}Ojcze sprawiedliwy, świat ciebie nie poznał, ale ja cię poznałem i oni poznali, że ty mnie posłałeś.


\par }{\MM \VS{26}Objawiłem im twoje imię i
{\ADD{jeszcze}} objawię, aby miłość, którą mnie umiłowałeś, była w nich i ja w nich.




\par }\Chap{18}{\MM \VerseOne{1}To powiedziawszy, Jezus wyszedł ze swoimi uczniami za potok Cedron, gdzie był ogród, do którego wszedł on i jego uczniowie.


\par }{\MM \VS{2}A Judasz, który go zdradził, znał to miejsce, bo Jezus często się tam zbierał ze swoimi uczniami.


\par }{\MM \VS{3}Judasz więc, wziąwszy oddział żołnierzy i strażników od naczelnych kapłanów i faryzeuszy, przyszedł tam z latarniami, pochodniami i bronią.


\par }{\MM \VS{4}Wtedy Jezus, wiedząc o wszystkim, co miało na niego przyjść, wyszedł im
{\ADD{naprzeciw}} i zapytał: Kogo szukacie?


\par }{\MM \VS{5}Odpowiedzieli mu: Jezusa z Nazaretu. Jezus powiedział do nich: Ja jestem. A stał z nimi i Judasz, który go zdradził.


\par }{\MM \VS{6}Gdy tylko im powiedział: Ja jestem, cofnęli się i padli na ziemię.


\par }{\MM \VS{7}Wtedy ich znowu spytał: Kogo szukacie? A oni odpowiedzieli: Jezusa z Nazaretu.


\par }{\MM \VS{8}Jezus odpowiedział: Powiedziałem wam, że ja jestem. Jeśli więc mnie szukacie, pozwólcie tym odejść.


\par }{\MM \VS{9}{\ADD{Stało się tak}}, aby się wypełniły słowa, które powiedział: Nie straciłem żadnego z tych, których mi dałeś.


\par }{\MM \VS{10}Wówczas Szymon Piotr, mając miecz, dobył go, uderzył sługę najwyższego kapłana i odciął mu prawe ucho. A temu słudze było na imię Malchos.


\par }{\MM \VS{11}I powiedział Jezus do Piotra: Włóż swój miecz do pochwy. Czy nie mam pić kielicha, który mi dał Ojciec?


\par }{\MM \VS{12}Wtedy oddział żołnierzy i dowódca oraz strażnicy żydowscy schwytali Jezusa, związali go;


\par }{\MM \VS{13}I zaprowadzili go najpierw do Annasza, bo był teściem Kajfasza, który tego roku był najwyższym kapłanem.


\par }{\MM \VS{14}To Kajfasz był tym, który doradził Żydom, że pożyteczniej jest, aby jeden człowiek umarł za lud.


\par }{\MM \VS{15}A szedł za Jezusem Szymon Piotr i inny uczeń. Ten uczeń zaś był znany najwyższemu kapłanowi i wszedł z Jezusem na dziedziniec najwyższego kapłana.


\par }{\MM \VS{16}Ale Piotr stał na zewnątrz u drzwi. Wtedy wyszedł ten drugi uczeń, który był znany najwyższemu kapłanowi, pomówił z odźwierną i wprowadził Piotra.


\par }{\MM \VS{17}Wówczas dziewczyna odźwierna zapytała Piotra: Czy i ty nie jesteś
{\ADD{jednym}} z uczniów tego człowieka? On odpowiedział: Nie jestem.


\par }{\MM \VS{18}A ponieważ było zimno, strażnicy i słudzy, rozpaliwszy ogień, stali i grzali się. Stał też z nimi Piotr i grzał się.


\par }{\MM \VS{19}Tymczasem najwyższy kapłan pytał Jezusa o jego uczniów i o jego naukę.


\par }{\MM \VS{20}Jezus mu odpowiedział: Ja jawnie mówiłem światu. Zawsze nauczałem w synagodze i w świątyni, gdzie zewsząd schodzą się Żydzi, a potajemnie nic nie mówiłem.


\par }{\MM \VS{21}Dlaczego mnie pytasz? Zapytaj tych, którzy słyszeli to, co im mówiłem. Oto oni wiedzą, co mówiłem.


\par }{\MM \VS{22}A gdy on to powiedział, jeden ze sług, który tam stał, wymierzył policzek Jezusowi, mówiąc: Tak odpowiadasz najwyższemu kapłanowi?


\par }{\MM \VS{23}Jezus mu odpowiedział: Jeśli źle powiedziałem, daj świadectwo o złu, a jeśli dobrze, dlaczego mnie bijesz?


\par }{\MM \VS{24}Bo Annasz odesłał go związanego do Kajfasza, najwyższego kapłana.


\par }{\MM \VS{25}A Szymon Piotr stał i grzał się. I zapytali go: Czy i ty nie jesteś jednym z jego uczniów? A on się wyparł, mówiąc: Nie jestem.


\par }{\MM \VS{26}Zapytał go jeden ze sług najwyższego kapłana, krewny tego, któremu Piotr odciął ucho: Czyż nie ciebie widziałem z nim w ogrodzie?


\par }{\MM \VS{27}Wtedy Piotr znowu się wyparł. I zaraz zapiał kogut.


\par }{\MM \VS{28}Od Kajfasza więc zaprowadzili Jezusa do ratusza; a było rano. Sami jednak nie weszli do ratusza, aby się nie skalać, lecz żeby
{\ADD{mogli}} spożyć Paschę.


\par }{\MM \VS{29}Wówczas Piłat wyszedł do nich i zapytał: Jaką skargę wnosicie przeciwko temu człowiekowi?


\par }{\MM \VS{30}Odpowiedzieli mu: Gdyby on nie był złoczyńcą, nie wydalibyśmy go tobie.


\par }{\MM \VS{31}I powiedział Piłat: Wy go weźcie i osądźcie według waszego prawa. Żydzi mu odpowiedzieli: Nam nie wolno nikogo zabijać.


\par }{\MM \VS{32}{\ADD{Stało się tak}}, aby się wypełniły słowa, które powiedział Jezus, dając znać, jaką śmiercią miał umrzeć.


\par }{\MM \VS{33}Wtedy Piłat znowu wszedł do ratusza, wezwał Jezusa i zapytał go: Czy ty jesteś królem Żydów?


\par }{\MM \VS{34}Jezus mu odpowiedział: Czy mówisz to sam od siebie, czy inni powiedzieli ci o mnie?


\par }{\MM \VS{35}Piłat odpowiedział: Czy ja jestem Żydem? Twój naród i naczelni kapłani wydali mi ciebie. Cóż więc uczyniłeś?


\par }{\MM \VS{36}Jezus odpowiedział: Moje królestwo nie jest z tego świata. Gdyby moje królestwo było z tego świata, to moi słudzy walczyliby, abym nie został wydany Żydom. Teraz jednak moje królestwo nie jest stąd.


\par }{\MM \VS{37}Wtedy Piłat zapytał go: A więc jesteś królem? Jezus mu odpowiedział: Ty mówisz, że jestem królem. Ja po to się narodziłem i po to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie. Każdy, kto jest z prawdy, słucha mego głosu.


\par }{\MM \VS{38}Piłat powiedział do niego: Cóż
{\ADD{to}} jest prawda? A to powiedziawszy, wyszedł znowu do Żydów i powiedział do nich: Ja nie znajduję w nim żadnej winy.


\par }{\MM \VS{39}A u was jest zwyczaj, że na Paschę wypuszczam wam jednego
{\ADD{więźnia}}. Chcecie więc, abym wam wypuścił króla Żydów?


\par }{\MM \VS{40}Wówczas wszyscy znowu zawołali: Nie tego, ale Barabasza! A Barabasz był bandytą.




\par }\Chap{19}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Piłat wziął Jezusa i ubiczował
{\ADD{go}}.


\par }{\MM \VS{2}A żołnierze upletli koronę z cierni, włożyli mu ją na głowę i ubrali go w purpurowy płaszcz.


\par }{\MM \VS{3}I mówili: Witaj, królu Żydów! I policzkowali go.


\par }{\MM \VS{4}Piłat znowu wyszedł na zewnątrz i powiedział do nich: Oto wyprowadzam go do was na zewnątrz, abyście wiedzieli, że nie znajduję w nim żadnej winy.


\par }{\MM \VS{5}Wtedy Jezus wyszedł na zewnątrz w cierniowej koronie i w purpurowym płaszczu. I powiedział do nich Piłat: Oto człowiek!


\par }{\MM \VS{6}A gdy naczelni kapłani i
{\ADD{ich}} słudzy zobaczyli go, zawołali: Ukrzyżuj, ukrzyżuj
{\ADD{go}}! Piłat powiedział do nich: Wy go weźcie i ukrzyżujcie, bo ja nie znajduję w nim żadnej winy.


\par }{\MM \VS{7}Żydzi mu odpowiedzieli: My mamy prawo i według naszego prawa powinien umrzeć, bo czynił siebie Synem Bożym.


\par }{\MM \VS{8}A gdy Piłat usłyszał te słowa,
{\ADD{jeszcze}} bardziej się zląkł.


\par }{\MM \VS{9}I wszedł znowu do ratusza, i zapytał Jezusa: Skąd ty jesteś? Lecz Jezus nie dał mu odpowiedzi.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy Piłat powiedział do niego: Nie
{\ADD{chcesz}} ze mną rozmawiać? Nie wiesz, że mam władzę ukrzyżować cię i mam władzę cię wypuścić?


\par }{\MM \VS{11}Jezus odpowiedział: Nie miałbyś żadnej władzy nade mną, gdyby ci
{\ADD{jej}} nie dano z góry. Dlatego ten, który mnie tobie wydał, ma większy grzech.


\par }{\MM \VS{12}Odtąd Piłat starał się go wypuścić. Żydzi jednak wołali: Jeśli go wypuścisz, nie jesteś przyjacielem cesarza. Każdy, kto się czyni królem, sprzeciwia się cesarzowi.


\par }{\MM \VS{13}Gdy więc Piłat usłyszał te słowa, wyprowadził Jezusa na zewnątrz i usiadł na krześle sędziowskim, na miejscu zwanym Litostrotos, a po hebrajsku Gabbata.


\par }{\MM \VS{14}A był to dzień przygotowania Paschy, około godziny szóstej. I powiedział
{\ADD{Piłat}} do Żydów: Oto wasz król!


\par }{\MM \VS{15}Lecz oni zawołali: Strać, strać! Ukrzyżuj go! Piłat ich zapytał: Waszego króla
{\ADD{mam}} ukrzyżować? Naczelni kapłani odpowiedzieli: Nie mamy króla poza cesarzem.


\par }{\MM \VS{16}Wtedy im go wydał, żeby go ukrzyżowano. Wzięli więc Jezusa i wyprowadzili go.


\par }{\MM \VS{17}A on, niosąc swój krzyż, wyszedł na miejsce zwane
{\ADD{Miejscem}} Czaszki, a po hebrajsku Golgotą;


\par }{\MM \VS{18}Gdzie go ukrzyżowali, a z nim dwóch innych z obu stron, pośrodku zaś Jezusa.


\par }{\MM \VS{19}Sporządził też Piłat napis i umieścił na krzyżu. A było napisane: Jezus z Nazaretu, król Żydów.


\par }{\MM \VS{20}Napis ten czytało wielu Żydów, bo miejsce, gdzie ukrzyżowano Jezusa, było blisko miasta. A było
{\ADD{to}} napisane po hebrajsku, po grecku i po łacinie.


\par }{\MM \VS{21}Wtedy naczelni kapłani żydowscy powiedzieli do Piłata: Nie pisz: Król Żydów, ale że on mówił: Jestem królem Żydów.


\par }{\MM \VS{22}Piłat odpowiedział: Co napisałem,
{\ADD{to}} napisałem.


\par }{\MM \VS{23}A gdy żołnierze ukrzyżowali Jezusa, wzięli jego szaty i podzielili na cztery części, każdemu żołnierzowi część.
{\ADD{Wzięli}} też tunikę, a tunika ta nie była szyta,
{\ADD{ale}} od góry cała tkana.


\par }{\MM \VS{24}Mówili więc między sobą: Nie rozcinajmy jej, ale rzućmy losy o to, do kogo ma należeć; aby się wypełniło Pismo, które mówi: Podzielili między siebie moje szaty, a o moje ubranie rzucali losy. To właśnie zrobili żołnierze.


\par }{\MM \VS{25}A przy krzyżu Jezusa stały jego matka i siostra jego matki, Maria,
{\ADD{żona}} Kleofasa, i Maria Magdalena.


\par }{\MM \VS{26}Gdy więc Jezus zobaczył matkę i ucznia, którego miłował, stojącego obok, powiedział do swojej matki: Kobieto, oto twój syn.


\par }{\MM \VS{27}Potem powiedział do ucznia: Oto twoja matka. I od tej godziny uczeń
{\ADD{ten}} wziął ją do siebie.


\par }{\MM \VS{28}Potem Jezus, widząc, że już wszystko się wykonało, aby się wypełniło Pismo, powiedział: Pragnę.


\par }{\MM \VS{29}A stało
{\ADD{tam}} naczynie pełne octu. Nasączono więc gąbkę octem, nałożono ją na hizop i podano mu do ust.


\par }{\MM \VS{30}A gdy Jezus skosztował octu, powiedział: Wykonało się. I schyliwszy głowę, oddał ducha.


\par }{\MM \VS{31}Wtedy Żydzi, aby ciała nie zostały na krzyżu na szabat, ponieważ był dzień przygotowania (bo ten dzień szabatu był wielkim
{\ADD{dniem}}), prosili Piłata, aby połamano im golenie i zdjęto
{\ADD{ich}}.


\par }{\MM \VS{32}Przyszli więc żołnierze i połamali golenie pierwszemu i drugiemu, który z nim był ukrzyżowany.


\par }{\MM \VS{33}Ale gdy przyszli do Jezusa i zobaczyli, że już umarł, nie łamali mu goleni;


\par }{\MM \VS{34}Lecz jeden z żołnierzy przebił włócznią jego bok i natychmiast wypłynęła krew i woda.


\par }{\MM \VS{35}A ten, który to widział, świadczył
{\ADD{o tym}}, a jego świadectwo jest prawdziwe
{\ADD{i}} on wie, że mówi prawdę, abyście wy wierzyli.


\par }{\MM \VS{36}Stało się to bowiem, aby się wypełniło Pismo:
{\ADD{Żadna}} jego kość nie będzie złamana.


\par }{\MM \VS{37}I znowu
{\ADD{w}} innym
{\ADD{miejscu}} Pismo mówi: Ujrzą tego, którego przebili.


\par }{\MM \VS{38}A potem Józef z Arymatei, który z obawy przed Żydami był potajemnie uczniem Jezusa, prosił Piłata, aby
{\ADD{mógł}} zdjąć ciało Jezusa. A Piłat zezwolił. Poszedł więc i zdjął ciało Jezusa.


\par }{\MM \VS{39}Przyszedł też Nikodem, który przedtem przyszedł w nocy do Jezusa, niosąc około stu funtów mieszaniny mirry i aloesu.


\par }{\MM \VS{40}Wzięli więc ciało Jezusa i owinęli je w płótna z tymi wonnościami, zgodnie z żydowskim zwyczajem grzebania
{\ADD{zmarłych}}.


\par }{\MM \VS{41}A na miejscu, gdzie był ukrzyżowany, był ogród, a w ogrodzie nowy grobowiec, w którym jeszcze nikt nie był złożony.


\par }{\MM \VS{42}Tam więc położyli Jezusa z powodu żydowskiego dnia przygotowania, bo grób był blisko.




\par }\Chap{20}{\MM \VerseOne{1}A pierwszego dnia po szabacie, rano, gdy jeszcze było ciemno, Maria Magdalena przyszła do grobu i zobaczyła kamień odwalony od grobowca.


\par }{\MM \VS{2}Wtedy pobiegła i przyszła do Szymona Piotra i do drugiego ucznia, którego Jezus miłował, i powiedziała do nich: Zabrali Pana z grobu i nie wiemy, gdzie go położyli.


\par }{\MM \VS{3}Wyszedł więc Piotr i ten drugi uczeń i poszli do grobu.


\par }{\MM \VS{4}I biegli obaj razem, ale ten drugi uczeń wyprzedził Piotra i pierwszy przybył do grobu.


\par }{\MM \VS{5}Kiedy się nachylił, zobaczył leżące płótna, jednak tam nie wszedł.


\par }{\MM \VS{6}Przyszedł też Szymon Piotr, idąc za nim. Wszedł do grobowca i zobaczył leżące płótna;


\par }{\MM \VS{7}I chustę, która była na jego głowie, położoną nie z płótnami, ale zwiniętą osobno na jednym miejscu.


\par }{\MM \VS{8}Potem wszedł także ten drugi uczeń, który pierwszy przybył do grobu, zobaczył i uwierzył.


\par }{\MM \VS{9}Jeszcze bowiem nie rozumieli Pisma, że miał zmartwychwstać.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy uczniowie powrócili do domu.


\par }{\MM \VS{11}Ale Maria stała na zewnątrz przed grobem, płacząc. A gdy płakała, nachyliła się do grobowca;


\par }{\MM \VS{12}I ujrzała dwóch aniołów w bieli, którzy siedzieli tam, gdzie było złożone ciało Jezusa, jeden u głowy, a drugi u nóg.


\par }{\MM \VS{13}I zapytali ją: Kobieto, czemu płaczesz? Odpowiedziała im: Bo zabrali mego Pana i nie wiem, gdzie go położyli.


\par }{\MM \VS{14}A to powiedziawszy, odwróciła się i ujrzała stojącego Jezusa, lecz nie wiedziała, że to Jezus.


\par }{\MM \VS{15}Jezus ją zapytał: Kobieto, czemu płaczesz? Kogo szukasz? A ona, sądząc, że to ogrodnik, odpowiedziała mu: Panie, jeśli ty go wziąłeś, powiedz mi, gdzie go położyłeś, a ja go zabiorę.


\par }{\MM \VS{16}Jezus powiedział do niej: Mario! A ona, obróciwszy się, powiedziała do niego: Rabbuni! – co się tłumaczy: Nauczycielu.


\par }{\MM \VS{17}Jezus do niej powiedział: Nie dotykaj mnie, bo jeszcze nie wstąpiłem do mego Ojca. Ale idź do moich braci i powiedz im: Wstępuję do mego Ojca i waszego Ojca, i
{\ADD{do}} mego Boga, i waszego Boga.


\par }{\MM \VS{18}Przyszła
{\ADD{więc}} Maria Magdalena, oznajmiając uczniom, że widziała Pana i że jej to powiedział.


\par }{\MM \VS{19}A gdy był wieczór tego pierwszego dnia po szabacie, a drzwi były zamknięte tam, gdzie zgromadzili się uczniowie z obawy przed Żydami, przyszedł Jezus, stanął pośrodku i powiedział do nich: Pokój wam.


\par }{\MM \VS{20}A to powiedziawszy, pokazał im swoje ręce i bok. I uradowali się uczniowie, ujrzawszy Pana.


\par }{\MM \VS{21}Jezus znowu powiedział do nich: Pokój wam. Jak Ojciec mnie posłał, tak i ja was posyłam.


\par }{\MM \VS{22}A to powiedziawszy, tchnął
{\ADD{na nich}} i powiedział: Weźcie Ducha Świętego.


\par }{\MM \VS{23}Komukolwiek przebaczycie grzechy, są im przebaczone, a komukolwiek zatrzymacie, są im zatrzymane.


\par }{\MM \VS{24}A Tomasz, jeden z dwunastu, zwany Didymos, nie był z nimi, gdy przyszedł Jezus.


\par }{\MM \VS{25}I powiedzieli mu inni uczniowie: Widzieliśmy Pana. Lecz on powiedział do nich: Jeśli nie zobaczę na jego rękach śladów gwoździ i nie włożę mego palca w ślady gwoździ, i nie włożę mojej ręki w jego bok, nie uwierzę.


\par }{\MM \VS{26}A po ośmiu dniach jego uczniowie znowu byli w domu, a Tomasz z nimi. I przyszedł Jezus, gdy drzwi były zamknięte, stanął pośrodku i powiedział: Pokój wam.


\par }{\MM \VS{27}Potem powiedział do Tomasza: Włóż tu swój palec i obejrzyj moje ręce, wyciągnij swoją rękę i włóż ją w mój bok, a nie bądź bez wiary, ale wierz.


\par }{\MM \VS{28}Wtedy Tomasz mu odpowiedział: Mój Pan i mój Bóg!


\par }{\MM \VS{29}Jezus mu powiedział: Tomaszu, uwierzyłeś, ponieważ mnie ujrzałeś. Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli.


\par }{\MM \VS{30}I wiele innych cudów uczynił Jezus na oczach swoich uczniów, które nie są napisane w tej księdze.


\par }{\MM \VS{31}Lecz te są napisane, abyście wierzyli, że Jezus jest Chrystusem, Synem Bożym, i abyście wierząc, mieli życie w jego imieniu.




\par }\Chap{21}{\MM \VerseOne{1}Potem Jezus znowu ukazał się uczniom nad Morzem Tyberiadzkim. A ukazał się tak:


\par }{\MM \VS{2}Byli razem Szymon Piotr, Tomasz, zwany Didymos, Natanael, który był z Kany Galilejskiej, synowie Zebedeusza i dwaj inni z jego uczniów.


\par }{\MM \VS{3}Szymon Piotr powiedział do nich: Pójdę łowić ryby. Odpowiedzieli mu: Pójdziemy i my z tobą. Poszli więc i zaraz wsiedli do łodzi, ale tej nocy nic nie złowili.


\par }{\MM \VS{4}A gdy już nastał ranek, Jezus stanął na brzegu. Uczniowie jednak nie wiedzieli, że to Jezus.


\par }{\MM \VS{5}Wtedy Jezus zapytał ich: Dzieci, czy macie co jeść? Odpowiedzieli mu: Nie mamy.


\par }{\MM \VS{6}A on powiedział do nich: Zarzućcie sieć po prawej stronie łodzi, a znajdziecie. Zarzucili więc i nie mogli jej wyciągnąć z powodu mnóstwa ryb.


\par }{\MM \VS{7}Wówczas ten uczeń, którego Jezus miłował, powiedział do Piotra: To Pan. A Szymon Piotr, usłyszawszy, że to Pan, przepasał się koszulą (bo był nagi) i rzucił się w morze.


\par }{\MM \VS{8}Pozostali uczniowie przypłynęli łodzią (bo byli niedaleko od brzegu, około dwustu łokci), ciągnąc sieć z rybami.


\par }{\MM \VS{9}A gdy wyszli na brzeg, zobaczyli żarzące się węgle i leżącą na nich rybę oraz chleb.


\par }{\MM \VS{10}Jezus do nich powiedział: Przynieście z tych ryb, które teraz złowiliście.


\par }{\MM \VS{11}Poszedł więc Szymon Piotr i wyciągnął na ziemię sieć pełną wielkich ryb,
{\ADD{których było}} sto pięćdziesiąt trzy, a choć było ich tak wiele, sieć się nie rozdarła.


\par }{\MM \VS{12}Jezus im powiedział: Chodźcie, jedzcie. I żaden z uczniów nie śmiał go pytać: Kim jesteś? Wiedzieli bowiem, że to Pan.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy Jezus podszedł, wziął chleb i podał im, podobnie i rybę.


\par }{\MM \VS{14}To już trzeci raz,
{\ADD{jak}} Jezus ukazał się swoim uczniom po zmartwychwstaniu.


\par }{\MM \VS{15}A gdy zjedli, Jezus zapytał Szymona Piotra: Szymonie,
{\ADD{synu}} Jonasza, miłujesz mnie bardziej niż ci? Odpowiedział mu: Tak, Panie, ty wiesz, że cię miłuję. Powiedział do niego: Paś moje baranki.


\par }{\MM \VS{16}Zapytał go znowu, po raz drugi: Szymonie,
{\ADD{synu}} Jonasza, miłujesz mnie? Odpowiedział mu: Tak, Panie, ty wiesz, że cię miłuję. Powiedział mu: Paś moje owce.


\par }{\MM \VS{17}Zapytał go po raz trzeci: Szymonie,
{\ADD{synu}} Jonasza, miłujesz mnie? I zasmucił się Piotr, że go zapytał po raz trzeci: Miłujesz mnie? I odpowiedział mu: Panie, ty wszystko wiesz, ty wiesz, że cię miłuję. Jezus powiedział do niego: Paś moje owce.


\par }{\MM \VS{18}Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Gdy byłeś młodszy, opasywałeś się i chodziłeś, gdzie chciałeś. Gdy jednak się zestarzejesz, wyciągniesz swoje ręce, a inny cię opasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz.


\par }{\MM \VS{19}Powiedział to, dając znać, jaką śmiercią miał uwielbić Boga. A to powiedziawszy, rzekł mu: Pójdź za mną.


\par }{\MM \VS{20}A Piotr, odwróciwszy się, zobaczył ucznia, którego Jezus miłował, idącego za nim, który też przy wieczerzy położył się na jego piersi i zapytał: Panie, kto jest tym, który cię wyda?


\par }{\MM \VS{21}Gdy więc Piotr go zobaczył, zapytał Jezusa: Panie, a co z nim?


\par }{\MM \VS{22}Jezus mu odpowiedział: Jeśli chcę, żeby on został, aż przyjdę, co tobie do tego? Ty pójdź za mną.


\par }{\MM \VS{23}I rozeszła się wśród braci wieść, że ten uczeń nie umrze. Jezus jednak nie powiedział mu, że nie umrze, ale: Jeśli chcę, aby został, aż przyjdę, co tobie do tego?


\par }{\MM \VS{24}To jest ten uczeń, który świadczy o tym i to napisał, a wiemy, że jego świadectwo jest prawdziwe.


\par }{\MM \VS{25}Jest też jeszcze wiele innych
{\ADD{rzeczy}}, których dokonał Jezus, które gdyby miały być wszystkie z osobna spisane, sądzę, że i cały świat nie mógłby pomieścić ksiąg, które byłyby napisane. Amen.


\par }