\NormalFont\ShortTitle{Mateusza}

{\MT Ewangelia Mateusza



\par }\ChapOne{1}{\MM \VerseOne{1}Księga rodu Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama.


\par }{\MM \VS{2}Abraham spłodził Izaaka, a Izaak spłodził Jakuba, a Jakub spłodził Judę i jego braci.


\par }{\MM \VS{3}A Juda spłodził z Tamar Faresa i Zarę, a Fares spłodził Ezroma, a Ezrom spłodził Arama.


\par }{\MM \VS{4}A Aram spłodził Aminadaba, a Aminadab spłodził Naasona, a Naason spłodził Salmona.


\par }{\MM \VS{5}A Salmon spłodził z Rachab Booza, a Booz spłodził z Rut Obeda, a Obed spłodził Jessego.


\par }{\MM \VS{6}A Jesse spłodził króla Dawida, a król Dawid spłodził Salomona z tej, która
{\ADD{była żoną}} Uriasza.


\par }{\MM \VS{7}A Salomon spłodził Roboama, a Roboam spłodził Abiasza, a Abiasz spłodził Azę.


\par }{\MM \VS{8}A Aza spłodził Jozafata, a Jozafat spłodził Jorama, a Joram spłodził Ozjasza.


\par }{\MM \VS{9}A Ozjasz spłodził Joatama, a Joatam spłodził Achaza, a Achaz spłodził Ezechiasza.


\par }{\MM \VS{10}A Ezechiasz spłodził Manassesa, a Manasses spłodził Amona, a Amon spłodził Jozjasza.


\par }{\MM \VS{11}A Jozjasz spłodził Jechoniasza i jego braci w czasie uprowadzenia do Babilonu.


\par }{\MM \VS{12}A po uprowadzeniu do Babilonu Jechoniasz spłodził Salatiela, a Salatiel spłodził Zorobabela.


\par }{\MM \VS{13}A Zorobabel spłodził Abiuda, a Abiud spłodził Eliakima, a Eliakim spłodził Azora.


\par }{\MM \VS{14}A Azor spłodził Sadoka, a Sadok spłodził Achima, a Achim spłodził Eliuda.


\par }{\MM \VS{15}A Eliud spłodził Eleazara, a Eleazar spłodził Matana, a Matan spłodził Jakuba.


\par }{\MM \VS{16}A Jakub spłodził Józefa, męża Marii, z której narodził się Jezus, zwany Chrystusem.


\par }{\MM \VS{17}Tak więc wszystkich pokoleń od Abrahama aż do Dawida
{\ADD{jest}} czternaście; a od Dawida aż do uprowadzenia do Babilonu – pokoleń czternaście; a od uprowadzenia do Babilonu aż do Chrystusa – pokoleń czternaście.


\par }{\MM \VS{18}A z narodzeniem Jezusa Chrystusa było tak: Gdy Maria, jego matka, została zaślubiona Józefowi, zanim się zeszli, okazało się, że jest brzemienna z Ducha Świętego.


\par }{\MM \VS{19}Ale Józef, jej mąż, będąc sprawiedliwym i nie chcąc jej zniesławić, chciał ją potajemnie oddalić.


\par }{\MM \VS{20}A gdy o tym rozmyślał, oto anioł Pana ukazał mu się we śnie i powiedział: Józefie, synu Dawida, nie bój się przyjąć Marii, twojej żony. To bowiem, co się w niej poczęło, jest z Ducha Świętego.


\par }{\MM \VS{21}I urodzi syna, któremu nadasz imię Jezus. On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów.


\par }{\MM \VS{22}A to wszystko się stało, aby się wypełniło, co powiedział Pan przez proroka:


\par }{\MM \VS{23}Oto dziewica będzie brzemienna i urodzi syna, któremu nadadzą imię Emmanuel, co się tłumaczy: Bóg z nami.


\par }{\MM \VS{24}Wtedy Józef, obudziwszy się ze snu, uczynił tak, jak mu rozkazał anioł Pana, i przyjął swoją żonę.


\par }{\MM \VS{25}Ale nie obcował z nią, dopóki nie urodziła swego pierworodnego syna, któremu nadał imię Jezus.




\par }\Chap{2}{\MM \VerseOne{1}A gdy Jezus urodził się w Betlejem w Judei za dni króla Heroda, oto mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali:


\par }{\MM \VS{2}Gdzież jest ten król Żydów, który się urodził? Widzieliśmy bowiem jego gwiazdę na Wschodzie i przyjechaliśmy, aby oddać mu pokłon.


\par }{\MM \VS{3}Gdy król Herod to usłyszał, przeraził się, a z nim cała Jerozolima.


\par }{\MM \VS{4}Zebrawszy więc wszystkich naczelnych kapłanów i nauczycieli ludu, wypytywał ich, gdzie miał się urodzić Chrystus.


\par }{\MM \VS{5}A oni mu powiedzieli: W Betlejem w Judei; bo tak jest napisane przez proroka:


\par }{\MM \VS{6}A ty, Betlejem, ziemio Judy, wcale nie jesteś najmniejsze wśród władców Judei, z ciebie bowiem wyjdzie władca, który będzie rządził moim ludem, Izraelem.


\par }{\MM \VS{7}Wtedy Herod wezwał potajemnie mędrców i dowiadywał się dokładnie o czas ukazania się gwiazdy.


\par }{\MM \VS{8}A posyłając ich do Betlejem, powiedział: Jedźcie i wypytajcie się dokładnie o to dziecko, a gdy je znajdziecie, donieście mi, abym i ja pojechał i oddał mu pokłon.


\par }{\MM \VS{9}Oni więc, wysłuchawszy króla, odeszli. A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, prowadziła ich, aż przyszła i zatrzymała się nad
{\ADD{miejscem}}, gdzie było dziecko.


\par }{\MM \VS{10}A gdy zobaczyli gwiazdę, ogromnie się ucieszyli.


\par }{\MM \VS{11}Kiedy weszli do domu, zobaczyli dziecko z Marią, jego matką, i upadłszy, oddali mu pokłon, potem otworzyli swoje skarby i ofiarowali mu dary: złoto, kadzidło i mirrę.


\par }{\MM \VS{12}Lecz będąc ostrzeżeni przez Boga we śnie, aby nie wracali do Heroda, powrócili do swojej ziemi inną drogą.


\par }{\MM \VS{13}A gdy oni odeszli, oto anioł Pana ukazał się we śnie Józefowi i powiedział: Wstań, weź dziecko oraz jego matkę i uciekaj do Egiptu, i zostań tam, aż ci powiem. Herod bowiem będzie szukał dziecka, aby je zabić.


\par }{\MM \VS{14}Wstał więc, wziął w nocy dziecko oraz jego matkę i uciekł do Egiptu.


\par }{\MM \VS{15}I przebywał tam aż do śmierci Heroda, aby się wypełniło, co powiedział Pan przez proroka: Z Egiptu wezwałem mego syna.


\par }{\MM \VS{16}Wówczas Herod, widząc, że został oszukany przez mędrców, bardzo się rozgniewał i kazał zabić wszystkie dzieci, które były w Betlejem i całej okolicy, w wieku do dwóch lat, stosownie do czasu, o którym się dokładnie dowiedział od mędrców.


\par }{\MM \VS{17}Wtedy wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka Jeremiasza:


\par }{\MM \VS{18}Słychać głos w Rama, lament, płacz i wielkie zawodzenie. Rachel opłakuje swoje dzieci i nie daje się pocieszyć, bo
{\ADD{już}} ich nie ma.


\par }{\MM \VS{19}A gdy Herod umarł, oto anioł Pana ukazał się we śnie Józefowi w Egipcie;


\par }{\MM \VS{20}I powiedział: Wstań, weź dziecko oraz jego matkę i idź do ziemi izraelskiej. Umarli bowiem ci, którzy czyhali na życie dziecka.


\par }{\MM \VS{21}Wstał więc, wziął dziecko oraz jego matkę i przybył do ziemi izraelskiej.


\par }{\MM \VS{22}Lecz gdy usłyszał, że Archelaus króluje w Judei w miejsce Heroda, swego ojca, bał się tam iść. Ale będąc napomniany przez Boga we śnie, odszedł w strony Galilei.


\par }{\MM \VS{23}A przyszedłszy, mieszkał w mieście zwanym Nazaret, aby się wypełniło to, co zostało powiedziane przez proroków: Będzie nazwany Nazarejczykiem.




\par }\Chap{3}{\MM \VerseOne{1}W tych dniach przyszedł Jan Chrzciciel, głosząc na pustyni judzkiej:


\par }{\MM \VS{2}Pokutujcie, bo przybliżyło się królestwo niebieskie.


\par }{\MM \VS{3}To bowiem jest ten, o którym powiedziano przez proroka Izajasza: Głos wołającego na pustyni: Przygotujcie drogę Pana, prostujcie jego ścieżki.


\par }{\MM \VS{4}A ów Jan miał ubranie z sierści wielbłądziej i pas skórzany wokół bioder, a jego pokarmem była szarańcza i miód leśny.


\par }{\MM \VS{5}Wtedy przychodziła do niego Jerozolima oraz cała Judea i cała okolica nad Jordanem.


\par }{\MM \VS{6}I byli przez niego chrzczeni w Jordanie, wyznając swoje grzechy.


\par }{\MM \VS{7}A gdy zobaczył wielu spośród faryzeuszy i saduceuszy przychodzących do chrztu, powiedział im: Plemię żmijowe, któż was ostrzegł, żebyście uciekali przed nadchodzącym gniewem?


\par }{\MM \VS{8}Wydajcie więc owoce godne pokuty;


\par }{\MM \VS{9}A nie myślcie, że możecie sobie mówić: Naszym ojcem jest Abraham. Mówię wam bowiem, że Bóg może i z tych kamieni wzbudzić dzieci Abrahamowi.


\par }{\MM \VS{10}Już i siekiera do korzenia drzew jest przyłożona. Każde więc drzewo, które nie wydaje dobrego owocu, zostaje wycięte i wrzucone w ogień.


\par }{\MM \VS{11}Ja was chrzczę wodą ku pokucie; ten zaś, który idzie za mną, jest mocniejszy ode mnie; nie jestem godny nosić mu obuwia. On będzie was chrzcił Duchem Świętym i ogniem.


\par }{\MM \VS{12}{\ADD{Ma}} swoje wiejadło w ręku i wyczyści swoje klepisko, i zgromadzi swoją pszenicę do spichlerza, a plewy spali w ogniu nieugaszonym.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy Jezus przyszedł z Galilei nad Jordan do Jana, aby być przez niego ochrzczonym.


\par }{\MM \VS{14}Ale Jan powstrzymywał go, mówiąc: Ja potrzebuję być ochrzczonym przez ciebie, a ty przychodzisz do mnie?


\par }{\MM \VS{15}A Jezus mu odpowiedział: Ustąp teraz, bo godzi się nam wypełnić wszelką sprawiedliwość. Wtedy mu ustąpił.


\par }{\MM \VS{16}A gdy Jezus został ochrzczony, zaraz wyszedł z wody, a oto otworzyły mu się niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębica i przychodzącego na niego.


\par }{\MM \VS{17}I rozległ się głos z nieba: To jest mój umiłowany Syn, w którym mam upodobanie.




\par }\Chap{4}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Jezus został zaprowadzony przez Ducha na pustynię, aby był kuszony przez diabła.


\par }{\MM \VS{2}A po czterdziestu dniach i czterdziestu nocach postu poczuł głód.


\par }{\MM \VS{3}Wówczas przystąpił do niego kusiciel i powiedział: Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz, aby te kamienie stały się chlebem.


\par }{\MM \VS{4}A on odpowiedział: Jest napisane: Nie samym chlebem będzie żył człowiek, ale każdym słowem pochodzącym z ust Boga.


\par }{\MM \VS{5}Wtedy diabeł wziął go do miasta świętego i postawił na szczycie świątyni.


\par }{\MM \VS{6}I powiedział mu: Jeśli jesteś Synem Bożym, rzuć się w dół, jest bowiem napisane: Rozkaże o tobie swoim aniołom i będą cię nosić na rękach, abyś nie uderzył swojej nogi o kamień.


\par }{\MM \VS{7}Jezus mu odpowiedział: Jest też napisane: Nie będziesz wystawiał na próbę Pana, swego Boga.


\par }{\MM \VS{8}Znowu wziął go diabeł na bardzo wysoką górę i pokazał mu wszystkie królestwa świata oraz ich wspaniałość.


\par }{\MM \VS{9}I powiedział do niego: Dam ci to wszystko, jeśli upadniesz i oddasz mi pokłon.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy Jezus powiedział mu: Idź precz, szatanie! Jest bowiem napisane: Panu, swemu Bogu, będziesz oddawał pokłon i tylko jemu będziesz służył.


\par }{\MM \VS{11}Wówczas diabeł go opuścił, a oto aniołowie przystąpili
{\ADD{do niego}} i mu służyli.


\par }{\MM \VS{12}A gdy Jezus usłyszał, że Jan został wtrącony
{\ADD{do więzienia}}, wrócił do Galilei.


\par }{\MM \VS{13}A opuściwszy Nazaret, przyszedł i zamieszkał w Kafarnaum, które leży nad morzem, w granicach Zabulona i Neftalego;


\par }{\MM \VS{14}Aby się wypełniło, co zostało powiedziane przez proroka Izajasza:


\par }{\MM \VS{15}Ziemia Zabulona i ziemia Neftalego,
{\ADD{wzdłuż}} drogi nadmorskiej, za Jordanem, Galilea pogan.


\par }{\MM \VS{16}Lud, który siedział w ciemności, ujrzał światłość wielką, a siedzącym w krainie i cieniu śmierci wzeszła światłość.


\par }{\MM \VS{17}Od tego czasu Jezus zaczął głosić i mówić: Pokutujcie, przybliżyło się bowiem królestwo niebieskie.


\par }{\MM \VS{18}A gdy Jezus przechodził nad Morzem Galilejskim, zobaczył dwóch braci: Szymona, zwanego Piotrem, i Andrzeja, jego brata, którzy zapuszczali sieć w morze; byli bowiem rybakami.


\par }{\MM \VS{19}I powiedział im: Chodźcie za mną, a uczynię was rybakami ludzi.


\par }{\MM \VS{20}Oni natychmiast porzucili sieci i poszli za nim.


\par }{\MM \VS{21}A gdy poszedł stamtąd dalej, zobaczył innych dwóch braci, Jakuba,
{\ADD{syna}} Zebedeusza, i Jana, jego brata, jak ze swoim ojcem Zebedeuszem naprawiali w łodzi swoje sieci. I wezwał ich.


\par }{\MM \VS{22}A oni natychmiast opuścili łódź i swego ojca i poszli za nim.


\par }{\MM \VS{23}I obchodził Jezus całą Galileę, nauczając w ich synagogach, głosząc ewangelię królestwa i uzdrawiając wszystkie choroby i wszelkie dolegliwości wśród ludzi.


\par }{\MM \VS{24}A wieść o nim rozeszła się po całej Syrii. I przyprowadzano do niego wszystkich, którzy się źle czuli, którzy byli nękani różnymi chorobami i cierpieniami, a także opętanych, obłąkanych i sparaliżowanych, a on ich uzdrawiał.


\par }{\MM \VS{25}A szło za nim mnóstwo ludzi z Galilei i Dekapolu, Jerozolimy, Judei i Zajordania.




\par }\Chap{5}{\MM \VerseOne{1}A
{\ADD{Jezus}}, widząc tłumy, wszedł na górę, a gdy usiadł, podeszli do niego jego uczniowie.


\par }{\MM \VS{2}Wtedy otworzył usta i nauczał ich:


\par }{\MM \VS{3}Błogosławieni ubodzy w duchu, ponieważ do nich należy królestwo niebieskie.


\par }{\MM \VS{4}Błogosławieni, którzy się smucą, ponieważ oni będą pocieszeni.


\par }{\MM \VS{5}Błogosławieni cisi, ponieważ oni odziedziczą ziemię.


\par }{\MM \VS{6}Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, ponieważ oni będą nasyceni.


\par }{\MM \VS{7}Błogosławieni miłosierni, ponieważ oni dostąpią miłosierdzia.


\par }{\MM \VS{8}Błogosławieni czystego serca, ponieważ oni zobaczą Boga.


\par }{\MM \VS{9}Błogosławieni czyniący pokój, ponieważ oni będą nazwani synami Bożymi.


\par }{\MM \VS{10}Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie z powodu sprawiedliwości, ponieważ do nich należy królestwo niebieskie.


\par }{\MM \VS{11}Błogosławieni jesteście, gdy z mego powodu będą wam złorzeczyć, prześladować was i mówić kłamliwie wszystko, co złe, przeciwko wam.


\par }{\MM \VS{12}Radujcie się i weselcie, ponieważ obfita jest wasza nagroda w niebie; tak bowiem prześladowali proroków, którzy
{\ADD{byli}} przed wami.


\par }{\MM \VS{13}Wy jesteście solą ziemi; lecz jeśli sól zwietrzeje, czym
{\ADD{ją}} posolą? Na nic się już nie przyda, tylko na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi.


\par }{\MM \VS{14}Wy jesteście światłością świata. Nie może się ukryć miasto położone na górze.


\par }{\MM \VS{15}Nie zapala się świecy i nie stawia jej pod naczyniem, ale na świeczniku, i świeci wszystkim, którzy
{\ADD{są}} w domu.


\par }{\MM \VS{16}Tak niech wasza światłość świeci przed ludźmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i chwalili waszego Ojca, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{17}Nie sądźcie, że przyszedłem znieść Prawo albo Proroków. Nie przyszedłem znieść, ale wypełnić.


\par }{\MM \VS{18}Zaprawdę bowiem powiadam wam: Dopóki niebo i ziemia nie przeminą, ani jedna jota, ani jedna kreska nie przeminie z prawa, aż wszystko się wypełni.


\par }{\MM \VS{19}Kto by więc złamał jedno z tych najmniejszych przykazań i uczyłby tak ludzi, będzie nazwany najmniejszym w królestwie niebieskim. A kto by
{\ADD{je}} wypełniał i uczył, ten będzie nazwany wielkim w królestwie niebieskim.


\par }{\MM \VS{20}Mówię wam bowiem: Jeśli wasza sprawiedliwość nie będzie obfitsza niż uczonych w Piśmie i faryzeuszy, żadnym sposobem nie wejdziecie do królestwa niebieskiego.


\par }{\MM \VS{21}Słyszeliście, że powiedziano przodkom: Nie będziesz zabijał, a kto by zabił, podlega sądowi.


\par }{\MM \VS{22}Lecz ja wam mówię: Każdy, kto się gniewa na swego brata bez przyczyny, podlega sądowi, a kto powie swemu bratu: Raka, podlega Radzie, a kto powie: Głupcze, podlega
{\ADD{karze}} ognia piekielnego.


\par }{\MM \VS{23}Jeśli więc przyniesiesz swój dar na ołtarz i tam przypomnisz sobie, że twój brat ma coś przeciwko tobie;


\par }{\MM \VS{24}Zostaw swój dar tam przed ołtarzem, idź i najpierw pojednaj się ze swoim bratem, a potem przyjdź i ofiaruj swój dar.


\par }{\MM \VS{25}Pogódź się ze swoim przeciwnikiem szybko, dopóki jesteś z nim w drodze, aby przeciwnik nie wydał cię sędziemu, a sędzia strażnikowi, i aby nie wtrącono cię do więzienia.


\par }{\MM \VS{26}Zaprawdę powiadam ci: Nie wyjdziesz stamtąd, dopóki nie oddasz ostatniego grosza.


\par }{\MM \VS{27}Słyszeliście, że powiedziano przodkom: Nie będziesz cudzołożył.


\par }{\MM \VS{28}Lecz ja wam mówię: Każdy, kto patrzy na kobietę, aby jej pożądać, już popełnił z nią cudzołóstwo w swoim sercu.


\par }{\MM \VS{29}Jeśli więc twoje prawe oko jest ci powodem upadku, wyłup je i odrzuć od siebie. Pożyteczniej bowiem jest dla ciebie, aby zginął jeden z twoich członków, niż żeby całe twoje ciało było wrzucone do ognia piekielnego.


\par }{\MM \VS{30}A jeśli twoja prawa ręka jest ci powodem upadku, odetnij ją i odrzuć od siebie. Pożyteczniej bowiem jest dla ciebie, aby zginął jeden z twoich członków, niż żeby całe twoje ciało było wrzucone do ognia piekielnego.


\par }{\MM \VS{31}Powiedziano też: Kto oddala swoją żonę, niech jej da list rozwodowy.


\par }{\MM \VS{32}Lecz ja wam mówię: Kto oddala swoją żonę – poza przypadkiem nierządu – prowadzi ją do cudzołóstwa, a kto żeni się z oddaloną, cudzołoży.


\par }{\MM \VS{33}Słyszeliście też, że powiedziano przodkom: Nie będziesz fałszywie przysięgał, ale dotrzymasz Panu swych przysiąg.


\par }{\MM \VS{34}Lecz ja wam mówię: Wcale nie przysięgajcie – ani na niebo, gdyż jest tronem Boga;


\par }{\MM \VS{35}Ani na ziemię, gdyż jest podnóżkiem jego stóp, ani na Jerozolimę, gdyż jest miastem wielkiego króla.


\par }{\MM \VS{36}Ani na swoją głowę nie będziesz przysięgał, gdyż nie możesz jednego włosa uczynić białym albo czarnym.


\par }{\MM \VS{37}Ale wasza mowa niech będzie: Tak – tak, nie – nie. A co jest ponadto, pochodzi od złego.


\par }{\MM \VS{38}Słyszeliście, że powiedziano: Oko za oko i ząb za ząb.


\par }{\MM \VS{39}Lecz ja wam mówię: Nie sprzeciwiajcie się złemu, ale jeśli ktoś uderzy cię w prawy policzek, nadstaw mu i drugi.


\par }{\MM \VS{40}Temu, kto chce się z tobą procesować i wziąć twoją szatę, zostaw i płaszcz.


\par }{\MM \VS{41}A jeśli ktoś cię przymusza, żebyś
{\ADD{szedł}} z nim jedną milę, idź z nim
{\ADD{i}} dwie.


\par }{\MM \VS{42}Temu, kto cię prosi, daj, a od tego, kto chce od ciebie pożyczyć, nie odwracaj się.


\par }{\MM \VS{43}Słyszeliście, że powiedziano: Będziesz miłował swego bliźniego, a swego nieprzyjaciela będziesz nienawidził.


\par }{\MM \VS{44}Lecz ja wam mówię: Miłujcie waszych nieprzyjaciół, błogosławcie tym, którzy was przeklinają, dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą i módlcie się za tych, którzy wam wyrządzają zło i prześladują was;


\par }{\MM \VS{45}Abyście byli synami waszego Ojca, który
{\ADD{jest}} w niebie. On bowiem sprawia, że jego słońce wschodzi nad złymi i nad dobrymi i deszcz zsyła na sprawiedliwych i niesprawiedliwych.


\par }{\MM \VS{46}Jeśli bowiem miłujecie tych, którzy was miłują, jakąż macie nagrodę? Czyż i celnicy tego nie czynią?


\par }{\MM \VS{47}A jeśli tylko waszych braci pozdrawiacie, cóż szczególnego czynicie? Czyż i celnicy tak nie czynią?


\par }{\MM \VS{48}Bądźcie więc doskonali, tak jak doskonały jest wasz Ojciec, który jest w niebie.




\par }\Chap{6}{\MM \VerseOne{1}Pilnujcie się, abyście waszej jałmużny nie dawali przed ludźmi
{\ADD{po to}}, aby was widzieli, inaczej nie będziecie mieli nagrody u waszego Ojca, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{2}Dlatego, gdy dajesz jałmużnę, nie trąb przed sobą, jak to robią obłudnicy w synagogach i na ulicach, aby ich ludzie chwalili. Zaprawdę powiadam wam: Odbierają swoją nagrodę.


\par }{\MM \VS{3}Ale ty, gdy dajesz jałmużnę, niech nie wie twoja lewa ręka, co czyni prawa;


\par }{\MM \VS{4}Aby twoja jałmużna pozostała w ukryciu, a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, odda ci jawnie.


\par }{\MM \VS{5}A gdy się modlisz, nie bądź jak obłudnicy. Oni bowiem chętnie modlą się, stojąc w synagogach i na rogach ulic, aby ludzie ich widzieli. Zaprawdę powiadam wam: Odbierają swoją nagrodę.


\par }{\MM \VS{6}Ale ty, gdy się modlisz, wejdź do swego pokoju, zamknij drzwi i módl się do twego Ojca, który jest w ukryciu, a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, odda ci jawnie.


\par }{\MM \VS{7}A modląc się, nie bądźcie wielomówni jak poganie; oni bowiem sądzą, że ze względu na swoją wielomówność będą wysłuchani.


\par }{\MM \VS{8}Nie bądźcie do nich podobni, gdyż wasz Ojciec wie, czego potrzebujecie, zanim go poprosicie.


\par }{\MM \VS{9}Wy więc tak się módlcie: Ojcze nasz, który jesteś w niebie, niech będzie uświęcone twoje imię.


\par }{\MM \VS{10}Niech przyjdzie twoje królestwo, niech się dzieje twoja wola na ziemi, tak jak w niebie.


\par }{\MM \VS{11}Daj nam dzisiaj naszego powszedniego chleba.


\par }{\MM \VS{12}I przebacz nam nasze winy, jak i my przebaczamy tym, którzy przeciw nam zawinili.


\par }{\MM \VS{13}I nie wystawiaj nas na pokusę, ale wybaw nas od złego; twoje bowiem jest królestwo, moc i chwała na wieki. Amen.


\par }{\MM \VS{14}Bo jeśli przebaczycie ludziom ich przewinienia, i wam przebaczy wasz Ojciec niebieski.


\par }{\MM \VS{15}Lecz jeśli nie przebaczycie ludziom ich przewinień, to i wasz Ojciec nie przebaczy wam waszych przewinień.


\par }{\MM \VS{16}A gdy pościcie, nie miejcie twarzy smutnej jak obłudnicy; szpecą bowiem swoje twarze, aby ludzie widzieli, że poszczą. Zaprawdę powiadam wam: Odbierają swoją nagrodę.


\par }{\MM \VS{17}Ale ty, gdy pościsz, namaść sobie głowę i umyj twarz;


\par }{\MM \VS{18}Aby nie ludzie widzieli, że pościsz, lecz twój Ojciec, który jest w ukryciu; a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, odda ci jawnie.


\par }{\MM \VS{19}Nie gromadźcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza niszczą i gdzie złodzieje włamują się i kradną;


\par }{\MM \VS{20}Ale gromadźcie sobie skarby w niebie, gdzie ani mól, ani rdza nie niszczą i gdzie złodzieje nie włamują się i nie kradną.


\par }{\MM \VS{21}Gdzie bowiem jest wasz skarb, tam będzie i wasze serce.


\par }{\MM \VS{22}Światłem ciała jest oko. Jeśli więc twoje oko jest szczere, całe twoje ciało będzie pełne światła.


\par }{\MM \VS{23}Jeśli zaś twoje oko jest złe, całe twoje ciało będzie pełne ciemności. Jeśli więc światło, które jest w tobie, jest ciemnością,
{\ADD{sama}} ciemność jakaż
{\ADD{będzie}}?


\par }{\MM \VS{24}Nikt nie może dwom panom służyć, gdyż albo jednego będzie nienawidził, a drugiego będzie miłował, albo jednego będzie się trzymał, a drugim pogardzi. Nie możecie służyć Bogu i mamonie.


\par }{\MM \VS{25}Dlatego mówię wam: Nie troszczcie się o wasze życie, co będziecie jeść albo co będziecie pić, ani o wasze ciało, w co będziecie się ubierać. Czyż życie nie jest czymś więcej niż pokarm, a ciało niż ubranie?


\par }{\MM \VS{26}Spójrzcie na ptaki nieba, że nie sieją ani nie żną, ani nie zbierają do spichlerzy, a jednak wasz Ojciec niebieski żywi je. Czy wy nie jesteście o wiele cenniejsi niż one?


\par }{\MM \VS{27}I któż z was, martwiąc się, może dodać do swego wzrostu jeden łokieć?


\par }{\MM \VS{28}A o ubranie dlaczego się troszczycie? Przypatrzcie się liliom polnym, jak rosną; nie pracują ani nie przędą.


\par }{\MM \VS{29}A mówię wam, że nawet Salomon w całej swojej chwale nie był
{\ADD{tak}} ubrany, jak jedna z nich.


\par }{\MM \VS{30}Jeśli więc trawę polną, która dziś jest, a jutro zostanie wrzucona do pieca, Bóg tak ubiera, czyż nie tym bardziej was, ludzie małej wiary?


\par }{\MM \VS{31}Nie troszczcie się więc, mówiąc: Cóż będziemy jeść? albo: Co będziemy pić? albo: W co się ubierzemy?


\par }{\MM \VS{32}Bo o to wszystko poganie zabiegają. Wie bowiem wasz Ojciec niebieski, że tego wszystkiego potrzebujecie.


\par }{\MM \VS{33}Ale szukajcie najpierw królestwa Bożego i jego sprawiedliwości, a to wszystko będzie wam dodane.


\par }{\MM \VS{34}Dlatego nie troszczcie się o dzień jutrzejszy, gdyż dzień jutrzejszy sam się zatroszczy o swoje
{\ADD{potrzeby}}. Dosyć ma dzień swego utrapienia.




\par }\Chap{7}{\MM \VerseOne{1}Nie sądźcie, abyście nie byli sądzeni.


\par }{\MM \VS{2}Jakim bowiem sądem sądzicie, takim będziecie sądzeni, i jaką miarą mierzycie, taką będzie wam odmierzone.


\par }{\MM \VS{3}A czemu widzisz źdźbło w oku swego brata, a na belkę, która jest w twoim oku, nie zwracasz uwagi?


\par }{\MM \VS{4}Albo jak możesz mówić swemu bratu: Pozwól, że wyjmę źdźbło z twego oka, gdy belka jest w twoim oku?


\par }{\MM \VS{5}Obłudniku, wyjmij najpierw belkę ze swego oka, a wtedy przejrzysz, aby wyjąć źdźbło z oka twego brata.


\par }{\MM \VS{6}Nie dawajcie psom tego, co święte, i nie rzucajcie swoich pereł przed świnie, by ich nie podeptały swymi nogami i odwróciwszy się, nie rozszarpały was.


\par }{\MM \VS{7}Proście, a będzie wam dane, szukajcie, a znajdziecie, pukajcie, a będzie wam otworzone.


\par }{\MM \VS{8}Każdy bowiem, kto prosi, otrzymuje, kto szuka, znajduje, a temu, kto puka, będzie otworzone.


\par }{\MM \VS{9}I czy jest wśród was człowiek, który da synowi kamień, gdy ten prosi o chleb?


\par }{\MM \VS{10}A gdy prosi o rybę, czy da mu węża?


\par }{\MM \VS{11}Jeśli więc wy, będąc złymi, umiecie dawać dobre dary waszym dzieciom, o ileż bardziej wasz Ojciec, który jest w niebie, da dobre rzeczy tym, którzy go proszą.


\par }{\MM \VS{12}Wszystko więc, co chcecie, aby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie. To bowiem jest Prawo i Prorocy.


\par }{\MM \VS{13}Wchodźcie przez ciasną bramę. Szeroka bowiem jest brama i przestronna droga, która prowadzi na zatracenie, a wielu jest takich, którzy przez nią wchodzą.


\par }{\MM \VS{14}Ciasna bowiem jest brama i wąska droga, która prowadzi do życia, a mało jest takich, którzy ją znajdują.


\par }{\MM \VS{15}Strzeżcie się fałszywych proroków, którzy przychodzą do was w owczej skórze, ale wewnątrz są drapieżnymi wilkami.


\par }{\MM \VS{16}Po ich owocach poznacie ich. Czy zbierają winogrona z cierni albo z ostu figi?


\par }{\MM \VS{17}Tak każde dobre drzewo wydaje dobre owoce, ale złe drzewo wydaje złe owoce.


\par }{\MM \VS{18}Nie może dobre drzewo wydawać złych owoców ani złe drzewo wydawać dobrych owoców.


\par }{\MM \VS{19}Każde drzewo, które nie wydaje dobrego owocu, zostaje wycięte i wrzucone w ogień.


\par }{\MM \VS{20}Tak więc po ich owocach poznacie ich.


\par }{\MM \VS{21}Nie każdy, kto mi mówi: Panie, Panie, wejdzie do królestwa niebieskiego, lecz ten, kto wypełnia wolę mojego Ojca, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{22}Wielu powie mi tego dnia: Panie, Panie, czyż nie prorokowaliśmy w twoim imieniu i w twoim imieniu nie wypędzaliśmy demonów, i w twoim imieniu nie czyniliśmy wielu cudów?


\par }{\MM \VS{23}A wtedy im oświadczę: Nigdy was nie znałem. Odstąpcie ode mnie wy, którzy czynicie nieprawość.


\par }{\MM \VS{24}Każdego więc, kto słucha tych moich słów i wypełnia je, przyrównam do człowieka mądrego, który zbudował swój dom na skale.


\par }{\MM \VS{25}I spadł deszcz, przyszła powódź, zerwały się wichry i uderzyły w ten dom, ale się nie zawalił, bo był założony na skale.


\par }{\MM \VS{26}A każdy, kto słucha tych moich słów, a nie wypełnia ich, będzie przyrównany do człowieka głupiego, który zbudował swój dom na piasku.


\par }{\MM \VS{27}I spadł deszcz, przyszła powódź, zerwały się wichry i uderzyły w ten dom, i zawalił się, a jego upadek był wielki.


\par }{\MM \VS{28}A gdy Jezus dokończył tych słów, ludzie zdumiewali się jego nauką.


\par }{\MM \VS{29}Uczył ich bowiem jak ten, który ma moc, a nie jak uczeni w Piśmie.




\par }\Chap{8}{\MM \VerseOne{1}A gdy zszedł z góry, poszło za nim mnóstwo ludzi.


\par }{\MM \VS{2}A oto trędowaty podszedł i oddał mu pokłon, mówiąc: Panie, jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić.


\par }{\MM \VS{3}Jezus wyciągnął rękę i dotknął go, mówiąc: Chcę, bądź oczyszczony. I natychmiast został oczyszczony z trądu.


\par }{\MM \VS{4}Wtedy Jezus powiedział do niego: Uważaj, abyś nikomu nie mówił, ale idź, pokaż się kapłanowi i ofiaruj dar, który nakazał Mojżesz, na świadectwo
{\ADD{dla}} nich.


\par }{\MM \VS{5}A gdy Jezus wszedł do Kafarnaum, przyszedł do niego setnik i prosił go:


\par }{\MM \VS{6}Panie, mój sługa leży w domu sparaliżowany i bardzo cierpi.


\par }{\MM \VS{7}I powiedział mu Jezus: Przyjdę i uzdrowię go.


\par }{\MM \VS{8}Lecz setnik odpowiedział: Panie, nie jestem godny, abyś wszedł pod mój dach, ale powiedz tylko słowo, a mój sługa będzie uzdrowiony.


\par }{\MM \VS{9}Bo i ja jestem człowiekiem podległym władzy i mam pod sobą żołnierzy. Mówię jednemu: Idź, a idzie; a drugiemu: Chodź tu, a przychodzi; a memu słudze: Zrób to, a robi.


\par }{\MM \VS{10}A gdy Jezus to usłyszał, zdziwił się i powiedział do tych, którzy szli za nim: Zaprawdę powiadam wam: Nawet w Izraelu nie znalazłem tak wielkiej wiary.


\par }{\MM \VS{11}A mówię wam: Wielu przyjdzie ze wschodu i z zachodu i zasiądą za stołem z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem w królestwie niebieskim.


\par }{\MM \VS{12}Lecz synowie królestwa będą wyrzuceni do ciemności zewnętrznych. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.


\par }{\MM \VS{13}I powiedział Jezus setnikowi: Idź, a jak uwierzyłeś, tak niech ci się stanie. I o tej godzinie jego sługa został uzdrowiony.


\par }{\MM \VS{14}A gdy Jezus przyszedł do domu Piotra, zobaczył jego teściową, która leżała w gorączce.


\par }{\MM \VS{15}Dotknął więc jej ręki i opuściła ją gorączka. Ona zaś wstała i usługiwała im.


\par }{\MM \VS{16}Kiedy nastał wieczór, przyprowadzono do niego wielu opętanych. A on wypędził duchy słowem i uzdrowił wszystkich chorych;


\par }{\MM \VS{17}Aby się wypełniło, co zostało powiedziane przez proroka Izajasza: On nasze słabości wziął
{\ADD{na siebie}} i nosił nasze choroby.


\par }{\MM \VS{18}A Jezus, widząc wokół siebie mnóstwo ludzi, kazał przeprawić się na drugi brzeg.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy podszedł pewien uczony w Piśmie i powiedział do niego: Mistrzu, pójdę za tobą, dokądkolwiek pójdziesz.


\par }{\MM \VS{20}I powiedział mu Jezus: Lisy mają nory, a ptaki niebieskie – gniazda, ale Syn Człowieczy nie ma gdzie położyć głowy.


\par }{\MM \VS{21}A inny spośród jego uczniów powiedział do niego: Panie, pozwól mi najpierw pójść i pogrzebać mego ojca.


\par }{\MM \VS{22}Ale Jezus mu odpowiedział: Pójdź za mną, a umarli niech grzebią swoich umarłych.


\par }{\MM \VS{23}Gdy wsiadł do łodzi, weszli za nim i jego uczniowie.


\par }{\MM \VS{24}A oto zerwała się na morzu wielka burza, tak że fale zalewały łódź. On zaś spał.


\par }{\MM \VS{25}A jego uczniowie, podszedłszy, obudzili go, mówiąc: Panie, ratuj nas! Giniemy!


\par }{\MM \VS{26}I powiedział do nich: Czemu się boicie, ludzie małej wiary? Potem wstał, zgromił wichry i morze i nastała wielka cisza.


\par }{\MM \VS{27}A ludzie dziwili się i mówili: Cóż to za człowiek, że nawet wichry i morze są mu posłuszne?


\par }{\MM \VS{28}Kiedy przeprawił się na drugą stronę do krainy Gerazeńczyków, zabiegli mu
{\ADD{drogę}} dwaj opętani, którzy wyszli z grobowców, tak bardzo groźni, że nikt nie mógł przechodzić tą drogą.


\par }{\MM \VS{29}I zaczęli krzyczeć: Cóż my mamy z tobą, Jezusie, Synu Boży? Przyszedłeś tu przed czasem dręczyć nas?


\par }{\MM \VS{30}Z dala od nich pasło się wielkie stado świń.


\par }{\MM \VS{31}Demony więc prosiły go: Jeśli nas wypędzasz, pozwól nam wejść w to stado świń.


\par }{\MM \VS{32}I powiedział im: Idźcie. A one, wyszedłszy, weszły w to stado świń. Naraz całe stado ruszyło pędem po urwisku do morza i zginęło w wodach.


\par }{\MM \VS{33}A pasterze uciekli i poszedłszy do miasta, opowiedzieli wszystko, także to,
{\ADD{co się stało}} z opętanymi.


\par }{\MM \VS{34}Wówczas całe miasto wyszło Jezusowi na spotkanie, a ujrzawszy go, prosili, aby odszedł z ich granic.




\par }\Chap{9}{\MM \VerseOne{1}Wtedy wsiadł do łodzi, przeprawił się
{\ADD{na drugi brzeg}} i przybył do swego miasta.


\par }{\MM \VS{2}A oto przynieśli mu sparaliżowanego, leżącego na posłaniu. Jezus, widząc ich wiarę, powiedział do sparaliżowanego: Ufaj, synu! Twoje grzechy są ci przebaczone.


\par }{\MM \VS{3}A niektórzy z uczonych w Piśmie pomyśleli sobie: On bluźni.


\par }{\MM \VS{4}Lecz Jezus, znając ich myśli, powiedział: Dlaczego myślicie złe rzeczy w swoich sercach?


\par }{\MM \VS{5}Cóż bowiem jest łatwiej powiedzieć: Przebaczone są twoje grzechy, czy powiedzieć: Wstań i chodź?


\par }{\MM \VS{6}Ale abyście wiedzieli, że Syn Człowieczy ma na ziemi moc przebaczać grzechy – wtedy powiedział do sparaliżowanego: Wstań, weź swoje posłanie i idź do domu.


\par }{\MM \VS{7}A on wstał i poszedł do swego domu.


\par }{\MM \VS{8}Kiedy tłumy to ujrzały, dziwiły się i chwaliły Boga, który dał ludziom taką moc.


\par }{\MM \VS{9}A odchodząc stamtąd, Jezus zobaczył człowieka zwanego Mateuszem, siedzącego w punkcie celnym. I powiedział do niego: Pójdź za mną. A on wstał i poszedł za nim.


\par }{\MM \VS{10}Gdy Jezus siedział za stołem w
{\ADD{jego}} domu, przyszło wielu celników i grzeszników i usiedli z Jezusem oraz jego uczniami.


\par }{\MM \VS{11}Widząc to, faryzeusze zapytali jego uczniów: Dlaczego wasz nauczyciel je z celnikami i grzesznikami?


\par }{\MM \VS{12}A gdy Jezus
{\ADD{to}} usłyszał, powiedział im: Nie zdrowi, lecz chorzy potrzebują lekarza.


\par }{\MM \VS{13}Idźcie więc i nauczcie się, co
{\ADD{to}} znaczy: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary. Bo nie przyszedłem wzywać do pokuty sprawiedliwych, ale grzeszników.


\par }{\MM \VS{14}Wtedy przyszli do niego uczniowie Jana i zapytali: Dlaczego my i faryzeusze często pościmy, a twoi uczniowie nie poszczą?


\par }{\MM \VS{15}I powiedział im Jezus: Czy przyjaciele oblubieńca mogą się smucić, dopóki jest z nimi oblubieniec? Ale przyjdą dni, gdy oblubieniec zostanie od nich zabrany, i wtedy będą pościć.


\par }{\MM \VS{16}Nikt nie przyszywa łaty z nowego sukna do starej szaty, bo taka łata ściąga nieco szatę i rozdarcie staje się gorsze.


\par }{\MM \VS{17}Ani nie wlewa się młodego wina do starych bukłaków, bo inaczej bukłaki pękają, a wino wycieka i bukłaki się psują. Ale młode wino wlewa się do nowych bukłaków, a wtedy zachowuje się jedno i drugie.


\par }{\MM \VS{18}Gdy to do nich mówił, pewien przełożony synagogi przyszedł, oddał mu pokłon i powiedział: Moja córka dopiero co umarła, ale przyjdź i połóż na nią rękę, a ożyje.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy Jezus wstał i wraz ze swoimi uczniami poszedł za nim.


\par }{\MM \VS{20}I oto kobieta, która od dwunastu lat cierpiała na krwotok, podeszła z tyłu i dotknęła brzegu jego szaty.


\par }{\MM \VS{21}Mówiła bowiem sobie: Jeśli tylko dotknę jego szaty, będę uzdrowiona.


\par }{\MM \VS{22}Ale Jezus odwrócił się i ujrzawszy ją, powiedział: Ufaj, córko! Twoja wiara cię uzdrowiła. I od tej chwili kobieta była zdrowa.


\par }{\MM \VS{23}A gdy Jezus przyszedł do domu przełożonego i zobaczył flecistów i ludzi czyniących zgiełk;


\par }{\MM \VS{24}Powiedział im: Odejdźcie, bo dziewczynka nie umarła, tylko śpi. I naśmiewali się z niego.


\par }{\MM \VS{25}Ale gdy wygnano tych ludzi, wszedł, ujął ją za rękę i dziewczynka wstała.


\par }{\MM \VS{26}I wieść o tym rozeszła się po całej
{\ADD{tamtejszej}} ziemi.


\par }{\MM \VS{27}A gdy Jezus odchodził stamtąd, szli za nim dwaj ślepi i wołali: Synu Dawida, zmiłuj się nad nami!


\par }{\MM \VS{28}Gdy zaś wszedł do domu, przyszli do niego ślepi. I zapytał ich Jezus: Wierzycie, że mogę to uczynić? Odpowiedzieli mu: Tak, Panie.


\par }{\MM \VS{29}Wtedy dotknął ich oczu i powiedział: Według waszej wiary niech się wam stanie.


\par }{\MM \VS{30}I otworzyły się ich oczy, a Jezus przykazał im surowo: Uważajcie, aby nikt się
{\ADD{o tym}} nie dowiedział.


\par }{\MM \VS{31}Lecz oni, wyszedłszy, rozsławili go po całej tamtejszej ziemi.


\par }{\MM \VS{32}A gdy wychodzili, przyprowadzono do niego niemowę opętanego przez demona.


\par }{\MM \VS{33}Kiedy demon został wypędzony, niemy przemówił. A tłumy dziwiły się i mówiły: Nigdy czegoś takiego nie widziano w Izraelu.


\par }{\MM \VS{34}Lecz faryzeusze mówili: Przez władcę demonów wypędza demony.


\par }{\MM \VS{35}I obchodził Jezus wszystkie miasta i wioski, nauczając w ich synagogach i głosząc ewangelię królestwa, uzdrawiając wszystkie choroby i wszelkie słabości wśród ludzi.


\par }{\MM \VS{36}A widząc
{\ADD{tłumy}} ludzi, użalił się nad nimi, bo byli utrudzeni i rozproszeni jak owce niemające pasterza.


\par }{\MM \VS{37}Wtedy powiedział do swoich uczniów: Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało.


\par }{\MM \VS{38}Proście więc Pana żniwa, aby wysłał robotników na swoje żniwo.




\par }\Chap{10}{\MM \VerseOne{1}A przywoławszy swoich dwunastu uczniów, dał im moc nad duchami nieczystymi, aby je wypędzali i
{\ADD{aby}} uzdrawiali wszystkie choroby i wszelkie słabości.


\par }{\MM \VS{2}A takie są imiona dwunastu apostołów: pierwszy Szymon, zwany Piotrem, i jego brat Andrzej, Jakub,
{\ADD{syn}} Zebedeusza, i Jan, jego brat;


\par }{\MM \VS{3}Filip i Bartłomiej, Tomasz i celnik Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Lebeusz, nazwany Tadeuszem;


\par }{\MM \VS{4}Szymon Kananejczyk i Judasz Iskariota, ten, który go zdradził.


\par }{\MM \VS{5}Tych dwunastu posłał Jezus i nakazał im: Nie wchodźcie na drogę pogan i nie wstępujcie do
{\ADD{żadnego}} miasta Samarytan.


\par }{\MM \VS{6}Idźcie raczej do owiec zaginionych z domu Izraela.


\par }{\MM \VS{7}A idąc, głoście: Przybliżyło się królestwo niebieskie.


\par }{\MM \VS{8}Uzdrawiajcie chorych, oczyszczajcie trędowatych, wskrzeszajcie umarłych, wypędzajcie demony. Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie.


\par }{\MM \VS{9}Nie bierzcie ze sobą do trzosa złota ani srebra, ani miedzi;


\par }{\MM \VS{10}Ani torby na drogę, ani dwóch ubrań, ani obuwia, ani laski. Godny jest bowiem pracownik swego wyżywienia.


\par }{\MM \VS{11}A gdy wejdziecie do jakiegoś miasta albo wioski, dowiedzcie się, kto w nim jest godny i tam mieszkajcie, dopóki nie odejdziecie.


\par }{\MM \VS{12}A wchodząc do domu, pozdrówcie go.


\par }{\MM \VS{13}Jeśli ten dom jest tego godny, niech zstąpi na niego wasz pokój, a jeśli nie jest godny, niech wasz pokój powróci do was.


\par }{\MM \VS{14}A jeśli ktoś was nie przyjmie i nie usłucha waszych słów, wychodząc z tego domu albo miasta, strząśnijcie pył z waszych nóg.


\par }{\MM \VS{15}Zaprawdę powiadam wam: Lżej będzie ziemi sodomskiej i gomorskiej w dzień sądu niż temu miastu.


\par }{\MM \VS{16}Oto ja was posyłam jak owce między wilki. Bądźcie więc roztropni jak węże i niewinni jak gołębice.


\par }{\MM \VS{17}I strzeżcie się ludzi. Będą was bowiem wydawać radom i będą was biczować w swoich synagogach.


\par }{\MM \VS{18}Także przed namiestników i przed królów będą was prowadzić z mego powodu, na świadectwo
{\ADD{przeciwko}} nim i poganom.


\par }{\MM \VS{19}Ale gdy was wydadzą, nie martwcie się, jak i co macie mówić. Będzie wam bowiem dane w tej godzinie, co macie mówić.


\par }{\MM \VS{20}Bo nie wy mówicie, ale Duch waszego Ojca mówi w was.


\par }{\MM \VS{21}I wyda na śmierć brat brata, a ojciec syna. Dzieci powstaną przeciwko rodzicom i spowodują ich śmierć.


\par }{\MM \VS{22}I będziecie znienawidzeni przez wszystkich z powodu mego imienia. Lecz kto wytrwa do końca, będzie zbawiony.


\par }{\MM \VS{23}A gdy będą was prześladować w tym mieście, uciekajcie do innego. Zaprawdę powiadam wam, że nie obejdziecie miast Izraela, aż przyjdzie Syn Człowieczy.


\par }{\MM \VS{24}Uczeń nie przewyższa mistrza ani sługa swego pana.


\par }{\MM \VS{25}Wystarczy uczniowi, że będzie jak jego mistrz, a sługa jak jego pan. Jeśli gospodarza nazywali Belzebubem, o ile bardziej
{\ADD{będą}} tak
{\ADD{nazywać}} jego domowników.


\par }{\MM \VS{26}Dlatego nie bójcie się ich. Nie ma bowiem nic ukrytego, co by nie miało być ujawnione, ani nic tajemnego, o czym by się nie miano dowiedzieć.


\par }{\MM \VS{27}Co mówię wam w ciemności, opowiadajcie w świetle, a co słyszycie na ucho, rozgłaszajcie na dachach.


\par }{\MM \VS{28}Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz nie mogą zabić duszy. Bójcie się raczej tego, który może i duszę, i ciało zatracić w piekielnym ogniu.


\par }{\MM \VS{29}Czy nie sprzedają dwóch wróbli za pieniążek? A
{\ADD{jednak}} żaden z nich nie spadnie na ziemię bez
{\ADD{woli}} waszego Ojca.


\par }{\MM \VS{30}Nawet wszystkie włosy na waszej głowie są policzone.


\par }{\MM \VS{31}Nie bójcie się więc, jesteście cenniejsi niż wiele wróbli.


\par }{\MM \VS{32}Każdego więc, kto mnie wyzna przed ludźmi, i ja wyznam przed moim Ojcem, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{33}A tego, kto się mnie wyprze przed ludźmi, i ja się wyprę przed moim Ojcem, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{34}Nie sądźcie, że przyszedłem przynieść pokój na ziemię. Nie przyszedłem przynieść pokoju, ale miecz.


\par }{\MM \VS{35}Bo przyszedłem poróżnić syna z jego ojcem i córkę z jej matką, a synową z teściową.


\par }{\MM \VS{36}I nieprzyjaciółmi człowieka
{\ADD{będą}} jego domownicy.


\par }{\MM \VS{37}Kto miłuje ojca albo matkę bardziej niż mnie, nie jest mnie godny. I kto miłuje syna albo córkę bardziej niż mnie, nie jest mnie godny.


\par }{\MM \VS{38}Kto nie bierze swego krzyża i nie idzie za mną, nie jest mnie godny.


\par }{\MM \VS{39}Kto znajdzie swoje życie, straci je, a kto straci swoje życie z mego powodu, znajdzie je.


\par }{\MM \VS{40}Kto was przyjmuje, mnie przyjmuje, a kto mnie przyjmuje, przyjmuje tego, który mnie posłał.


\par }{\MM \VS{41}Kto przyjmuje proroka w imię proroka, otrzyma nagrodę proroka. Kto przyjmuje sprawiedliwego w imię sprawiedliwego, otrzyma nagrodę sprawiedliwego.


\par }{\MM \VS{42}A kto poda jednemu z tych małych choćby kubek zimnej
{\ADD{wody}} w imię ucznia, zaprawdę powiadam wam, nie straci swojej nagrody.




\par }\Chap{11}{\MM \VerseOne{1}Kiedy Jezus skończył rozkazywać swoim dwunastu uczniom, odszedł stamtąd, aby nauczać i głosić w ich miastach.


\par }{\MM \VS{2}A gdy Jan usłyszał w więzieniu o czynach Chrystusa, posłał dwóch ze swoich uczniów;


\par }{\MM \VS{3}Z pytaniem: Czy ty jesteś tym, który ma przyjść, czy mamy oczekiwać innego?


\par }{\MM \VS{4}A Jezus odpowiedział im: Idźcie i oznajmijcie Janowi, co słyszycie i widzicie.


\par }{\MM \VS{5}Ślepi widzą, chromi chodzą, trędowaci zostają oczyszczeni, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, a ubogim opowiadana jest ewangelia.


\par }{\MM \VS{6}A błogosławiony jest ten, kto się nie zgorszy z mojego powodu.


\par }{\MM \VS{7}A gdy odeszli, Jezus zaczął mówić do tłumów o Janie: Co wyszliście oglądać na pustyni? Trzcinę kołyszącą się na wietrze?


\par }{\MM \VS{8}Ale co wyszliście zobaczyć? Człowieka ubranego w miękkie szaty? Oto ci, którzy noszą miękkie szaty, są w domach królewskich.


\par }{\MM \VS{9}Ale co wyszliście zobaczyć? Proroka? Owszem, mówię wam, nawet więcej niż proroka.


\par }{\MM \VS{10}Bo on jest tym, o którym jest napisane: Oto ja posyłam mego posłańca przed twoim obliczem, który przygotuje twoją drogę przed tobą.


\par }{\MM \VS{11}Zaprawdę powiadam wam: Nie powstał z tych, którzy rodzą się z kobiet, większy od Jana Chrzciciela. Ale ten, kto jest najmniejszy w królestwie niebieskim, jest większy niż on.


\par }{\MM \VS{12}A od dni Jana Chrzciciela aż dotąd królestwo niebieskie doznaje gwałtu i gwałtownicy je zdobywają.


\par }{\MM \VS{13}Bo wszyscy Prorocy i Prawo prorokowali aż do Jana.


\par }{\MM \VS{14}A jeśli chcecie
{\ADD{to}} przyjąć, on jest Eliaszem, który miał przyjść.


\par }{\MM \VS{15}Kto ma uszy do słuchania, niech słucha.


\par }{\MM \VS{16}Ale do kogo przyrównam to pokolenie? Podobne jest do dzieci, które siedzą na rynku i wołają na swoich towarzyszy:


\par }{\MM \VS{17}Graliśmy wam na flecie, a nie tańczyliście; śpiewaliśmy pieśni żałobne, a nie płakaliście.


\par }{\MM \VS{18}Przyszedł bowiem Jan, nie jadł i nie pił, a mówią: Ma demona.


\par }{\MM \VS{19}Przyszedł Syn Człowieczy, jedząc i pijąc, a mówią: Oto żarłok i pijak, przyjaciel celników i grzeszników. Lecz usprawiedliwiona jest mądrość przez swoje dzieci.


\par }{\MM \VS{20}Wtedy zaczął ganić miasta, w których działo się najwięcej jego cudów, że nie pokutowały,
{\ADD{mówiąc}}:


\par }{\MM \VS{21}Biada tobie, Korozain! Biada tobie, Betsaido! Bo gdyby w Tyrze i Sydonie działy się te cuda, które się w was dokonały, dawno by w worze i popiele pokutowały.


\par }{\MM \VS{22}Ale mówię wam: Lżej będzie Tyrowi i Sydonowi w dniu sądu niż wam.


\par }{\MM \VS{23}A ty, Kafarnaum, które jesteś wywyższone aż do nieba, aż do piekła będziesz strącone. Bo gdyby w Sodomie działy się cuda, które się w tobie dokonały, przetrwałaby aż do dziś.


\par }{\MM \VS{24}Ale mówię wam: Lżej będzie ziemi Sodomy w dzień sądu niż tobie.


\par }{\MM \VS{25}W tym czasie Jezus powiedział: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te sprawy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlętom.


\par }{\MM \VS{26}Tak, Ojcze, gdyż tak się tobie upodobało.


\par }{\MM \VS{27}Wszystko zostało mi dane od mego Ojca i nikt nie zna Syna, tylko Ojciec, ani nikt nie zna Ojca, tylko Syn i ten, komu Syn zechce objawić.


\par }{\MM \VS{28}Przyjdźcie do mnie wszyscy, którzy jesteście spracowani i obciążeni, a ja wam dam odpoczynek.


\par }{\MM \VS{29}Weźcie na siebie moje jarzmo i uczcie się ode mnie, że jestem cichy i pokornego serca, a znajdziecie odpoczynek dla waszych dusz.


\par }{\MM \VS{30}Moje jarzmo bowiem jest przyjemne, a moje brzemię lekkie.




\par }\Chap{12}{\MM \VerseOne{1}W tym czasie Jezus przechodził w szabat wśród zbóż, a jego uczniowie byli głodni i zaczęli zrywać kłosy, i jeść.


\par }{\MM \VS{2}Kiedy faryzeusze to zobaczyli, powiedzieli mu: Oto twoi uczniowie robią to, czego nie wolno robić w szabat.


\par }{\MM \VS{3}A on im powiedział: Czy nie czytaliście, co zrobił Dawid, gdy był głodny, on i ci, którzy z nim byli?


\par }{\MM \VS{4}Jak wszedł do domu Bożego i jadł chleby pokładne, których nie wolno było jeść jemu ani tym, którzy z nim byli, tylko samym kapłanom?


\par }{\MM \VS{5}Albo czy nie czytaliście w prawie, że w szabat kapłani w świątyni naruszają szabat, a są bez winy?


\par }{\MM \VS{6}Ale mówię wam, że tu jest
{\ADD{ktoś}} większy niż świątynia.


\par }{\MM \VS{7}A gdybyście wiedzieli, co to znaczy: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary, nie potępialibyście niewinnych.


\par }{\MM \VS{8}Syn Człowieczy bowiem jest też Panem szabatu.


\par }{\MM \VS{9}I odszedłszy stamtąd, wszedł do ich synagogi.


\par }{\MM \VS{10}A był tam człowiek, który miał uschłą rękę. I chcąc go oskarżyć, zapytali: Czy wolno uzdrawiać w szabat?


\par }{\MM \VS{11}A on im odpowiedział: Któż z was, mając jedną owcę, która w szabat wpadłaby do dołu, nie chwyci jej i nie wyciągnie?


\par }{\MM \VS{12}A o ileż ważniejszy jest człowiek niż owca! Tak więc wolno w szabat dobrze czynić.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy powiedział do tego człowieka: Wyciągnij rękę. On ją wyciągnął i znowu stała się zdrowa jak i druga.


\par }{\MM \VS{14}A faryzeusze, wyszedłszy, naradzali się przeciwko niemu, w jaki sposób go zgładzić.


\par }{\MM \VS{15}Lecz Jezus, poznawszy to, odszedł stamtąd. Poszło za nim mnóstwo ludzi, a on uzdrowił ich wszystkich.


\par }{\MM \VS{16}I przykazał im, aby go nie ujawniali;


\par }{\MM \VS{17}Żeby się wypełniło, co zostało powiedziane przez proroka Izajasza, który powiedział:


\par }{\MM \VS{18}Oto mój sługa, którego wybrałem, mój umiłowany, w którym moja dusza ma upodobanie. Złożę na nim mojego Ducha, a on ogłosi sąd narodom.


\par }{\MM \VS{19}Nie będzie się spierał ani krzyczał i nikt nie usłyszy na ulicach jego głosu.


\par }{\MM \VS{20}Trzciny nadłamanej nie złamie, a knota tlącego się nie zagasi, dopóki nie doprowadzi sądu do zwycięstwa.


\par }{\MM \VS{21}A w jego imieniu narody będą pokładać nadzieję.


\par }{\MM \VS{22}Wtedy przyprowadzono do niego opętanego, który był ślepy i niemy. I uzdrowił go tak, że ten ślepy i niemy mówił i widział.


\par }{\MM \VS{23}A wszyscy ludzie, zdumieni, mówili: Czyż to nie jest syn Dawida?


\par }{\MM \VS{24}Ale faryzeusze, usłyszawszy to, powiedzieli: On nie wypędza demonów inaczej, jak tylko przez Belzebuba, władcę demonów.


\par }{\MM \VS{25}Lecz Jezus, znając ich myśli, powiedział im: Każde królestwo podzielone wewnętrznie pustoszeje i żadne miasto albo dom podzielony wewnętrznie nie przetrwa.


\par }{\MM \VS{26}A jeśli szatan wypędza szatana, jest podzielony wewnętrznie. Jakże więc przetrwa jego królestwo?


\par }{\MM \VS{27}Jeśli ja przez Belzebuba wypędzam demony, to przez kogo wypędzają wasi synowie? Dlatego oni będą waszymi sędziami.


\par }{\MM \VS{28}A jeśli ja wypędzam demony Duchem Bożym, to przyszło do was królestwo Boże.


\par }{\MM \VS{29}Albo jak może ktoś wejść do domu mocarza i zagrabić jego własność, jeśli najpierw nie zwiąże mocarza? Dopiero wtedy ograbi jego dom.


\par }{\MM \VS{30}Kto nie jest ze mną, jest przeciwko mnie, a kto nie zbiera ze mną, rozprasza.


\par }{\MM \VS{31}Dlatego mówię wam: Każdy grzech i bluźnierstwo będzie ludziom przebaczone, ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi
{\ADD{Świętemu}} nie będzie ludziom przebaczone.


\par }{\MM \VS{32}I ktokolwiek powie słowo przeciwko Synowi Człowieczemu, będzie mu przebaczone, ale kto mówi przeciwko Duchowi Świętemu, nie będzie mu przebaczone ani w tym świecie, ani w przyszłym.


\par }{\MM \VS{33}Sprawcie, aby drzewo było dobre i jego owoc dobry, albo sprawcie, aby drzewo było złe i jego owoc zły. Po owocu bowiem poznaje się drzewo.


\par }{\MM \VS{34}Plemię żmijowe! Jakże możecie mówić dobre rzeczy, będąc złymi? Gdyż z obfitości serca mówią usta.


\par }{\MM \VS{35}Dobry człowiek wydobywa z dobrego skarbca serca dobre
{\ADD{rzeczy}}, a zły człowiek wydobywa ze złego skarbca złe
{\ADD{rzeczy}}.


\par }{\MM \VS{36}Ale mówię wam, że z każdego bezużytecznego słowa, które wypowiedzą ludzie, zdadzą sprawę w dzień sądu.


\par }{\MM \VS{37}Bo na podstawie twoich słów będziesz usprawiedliwiony i na podstawie twoich słów będziesz potępiony.


\par }{\MM \VS{38}Wtedy niektórzy z uczonych w Piśmie i z faryzeuszy odpowiedzieli: Nauczycielu, chcemy widzieć znak od ciebie.


\par }{\MM \VS{39}A on odpowiedział im: Pokolenie złe i cudzołożne żąda znaku, ale żaden znak nie będzie mu dany, oprócz znaku proroka Jonasza.


\par }{\MM \VS{40}Jak bowiem Jonasz był w brzuchu wieloryba trzy dni i trzy noce, tak Syn Człowieczy będzie w sercu ziemi trzy dni i trzy noce.


\par }{\MM \VS{41}Ludzie z Niniwy staną na sądzie z tym pokoleniem i potępią je, ponieważ pokutowali wskutek głoszenia Jonasza, a oto tu
{\ADD{ktoś}} więcej niż Jonasz.


\par }{\MM \VS{42}Królowa z Południa stanie na sądzie z tym pokoleniem i potępi je, bo przybyła z krańców ziemi, aby słuchać mądrości Salomona, a oto tu
{\ADD{ktoś}} więcej niż Salomon.


\par }{\MM \VS{43}Kiedy nieczysty duch wychodzi z człowieka, przechadza się po miejscach bezwodnych, szukając odpoczynku, ale nie znajduje.


\par }{\MM \VS{44}Wtedy mówi: Wrócę do swego domu, z którego wyszedłem. A przyszedłszy, zastaje
{\ADD{go}} pustym, zamiecionym i przyozdobionym.


\par }{\MM \VS{45}Wówczas idzie i bierze ze sobą siedem innych duchów gorszych niż on sam i wszedłszy, mieszkają tam. I końcowy stan tego człowieka staje się gorszy niż początkowy. Tak będzie i z tym złym pokoleniem.


\par }{\MM \VS{46}A gdy on jeszcze mówił do ludzi, jego matka i bracia stanęli przed domem, chcąc z nim rozmawiać.


\par }{\MM \VS{47}I powiedział mu ktoś: Oto twoja matka i twoi bracia stoją przed domem, chcąc z tobą mówić.


\par }{\MM \VS{48}Lecz on odpowiedział temu, który mu to oznajmił: Któż jest moją matką i kto to są moi bracia?


\par }{\MM \VS{49}A wyciągnąwszy rękę ku swoim uczniom, powiedział: Oto moja matka i moi bracia!


\par }{\MM \VS{50}Kto bowiem wypełnia wolę mojego Ojca, który jest w niebie, ten jest moim bratem i siostrą, i matką.




\par }\Chap{13}{\MM \VerseOne{1}A tego dnia Jezus wyszedł z domu i usiadł nad
{\ADD{brzegiem}} morza.


\par }{\MM \VS{2}I zebrały się wokół niego wielkie tłumy, dlatego wszedł do łodzi i usiadł, a wszyscy ludzie stali na brzegu.


\par }{\MM \VS{3}I mówił do nich wiele w przypowieściach. I powiedział: Oto siewca wyszedł siać.


\par }{\MM \VS{4}A gdy siał, niektóre
{\ADD{ziarna}} padły przy drodze, przyleciały ptaki i wydziobały je.


\par }{\MM \VS{5}Inne padły na
{\ADD{miejsca}} skaliste, gdzie nie miały wiele ziemi. Zaraz wzeszły, bo ziemia nie była głęboka.


\par }{\MM \VS{6}Lecz gdy wzeszło słońce, zostały spalone, a ponieważ nie miały korzenia, uschły.


\par }{\MM \VS{7}Inne padły między ciernie, a ciernie wyrosły i zagłuszyły je.


\par }{\MM \VS{8}Inne zaś padły na dobrą ziemię i wydały plon, jedne stokrotny, inne sześćdziesięciokrotny, a jeszcze inne trzydziestokrotny.


\par }{\MM \VS{9}Kto ma uszy do słuchania, niech słucha.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy uczniowie podeszli i zapytali go: Dlaczego mówisz do nich w przypowieściach?


\par }{\MM \VS{11}A on odpowiedział im: Wam dano poznać tajemnice królestwa niebieskiego, ale im nie jest dane.


\par }{\MM \VS{12}Kto bowiem ma, temu będzie dodane i będzie miał w obfitości, ale kto nie ma, zostanie mu zabrane nawet to, co ma.


\par }{\MM \VS{13}Dlatego mówię do nich w przypowieściach, bo patrzą, a nie widzą, i słuchają, a nie słyszą ani nie rozumieją.


\par }{\MM \VS{14}I spełnia się na nich proroctwo Izajasza, które mówi: Słuchając, będziecie słyszeć, ale nie zrozumiecie i patrząc, będziecie widzieć, ale nie zobaczycie.


\par }{\MM \VS{15}Utyło bowiem serce tego ludu, stępiały ich uszy i zamknęli swe oczy, żeby przypadkiem oczami nie widzieli ani uszami
{\ADD{nie}} słyszeli, a sercem
{\ADD{nie}} zrozumieli i
{\ADD{nie}} nawrócili się, i żebym ich
{\ADD{nie}} uzdrowił.


\par }{\MM \VS{16}Ale błogosławione wasze oczy, bo widzą, i wasze uszy, bo słyszą.


\par }{\MM \VS{17}Bo zaprawdę powiadam wam: Wielu proroków i sprawiedliwych pragnęło widzieć
{\ADD{to}}, co
{\ADD{wy}} widzicie, ale nie zobaczyli, i słyszeć
{\ADD{to}}, co
{\ADD{wy}} słyszycie, ale nie usłyszeli.


\par }{\MM \VS{18}Wysłuchajcie więc przypowieści o siewcy.


\par }{\MM \VS{19}Gdy ktoś słucha słowa o królestwie, a nie rozumie, przychodzi zły i porywa to, co zostało zasiane w jego sercu. To jest ten posiany przy drodze.


\par }{\MM \VS{20}A posiany na
{\ADD{miejscach}} skalistych to ten, który słucha słowa i natychmiast z radością je przyjmuje.


\par }{\MM \VS{21}Nie ma jednak w sobie korzenia, lecz trwa do czasu. Gdy bowiem przychodzi ucisk albo prześladowanie z powodu słowa, zaraz się gorszy.


\par }{\MM \VS{22}A posiany między ciernie to ten, który słucha słowa, ale troski tego świata i ułuda bogactwa zagłuszają słowo i staje się
{\ADD{on}} bezowocny.


\par }{\MM \VS{23}A posiany na dobrej ziemi to ten, który słucha słowa i rozumie je. On też wydaje plon: jeden stokrotny, inny sześćdziesięciokrotny, a jeszcze inny trzydziestokrotny.


\par }{\MM \VS{24}Podał im
{\ADD{też}} inną przypowieść: Królestwo niebieskie podobne jest do człowieka, który zasiał dobre ziarno na swoim polu.


\par }{\MM \VS{25}Lecz gdy ludzie spali, przyszedł jego nieprzyjaciel, nasiał kąkolu między pszenicę i odszedł.


\par }{\MM \VS{26}A gdy zboże urosło i wydało plon, wtedy ukazał się też kąkol.


\par }{\MM \VS{27}Wówczas słudzy gospodarza przyszli i zapytali go: Panie, czy nie posiałeś na swoim polu dobrego ziarna? Skąd więc ten kąkol?


\par }{\MM \VS{28}A on im odpowiedział: Nieprzyjaciel to zrobił. I zapytali go słudzy: Czy chcesz, żebyśmy poszli i zebrali go?


\par }{\MM \VS{29}Lecz on odpowiedział: Nie, żebyście przypadkiem, zbierając kąkol, nie wykorzenili razem z nim
{\ADD{i}} pszenicy.


\par }{\MM \VS{30}Pozwólcie obydwu razem rosnąć aż do żniwa, a w czasie żniwa powiem żniwiarzom: Zbierzcie najpierw kąkol i zwiążcie go w snopki na spalenie, pszenicę zaś zgromadźcie w moim spichlerzu.


\par }{\MM \VS{31}Podał im
{\ADD{też}} inną przypowieść: Królestwo niebieskie podobne jest do ziarna gorczycy, które człowiek, wziąwszy, zasiał na swoim polu.


\par }{\MM \VS{32}Jest ono najmniejsze ze wszystkich nasion, ale kiedy wyrośnie, jest największe ze wszystkich jarzyn i staje się drzewem, tak że ptaki niebieskie przylatują i gnieżdżą się w jego gałęziach.


\par }{\MM \VS{33}Opowiedział im
{\ADD{jeszcze}} inną przypowieść: Królestwo niebieskie podobne jest do zakwasu, który kobieta wzięła i włożyła w trzy miary mąki, aż wszystko się zakwasiło.


\par }{\MM \VS{34}To wszystko mówił Jezus do tłumu w przypowieściach, a bez przypowieści nic do nich nie mówił;


\par }{\MM \VS{35}Aby się wypełniło, co zostało powiedziane przez proroka: Otworzę moje usta w przypowieściach, wypowiem rzeczy ukryte od założenia świata.


\par }{\MM \VS{36}Wtedy Jezus odprawił tłum i przyszedł do domu. Podeszli do niego jego uczniowie i mówili: Wyjaśnij nam przypowieść o kąkolu na polu.


\par }{\MM \VS{37}A on odpowiedział im: Tym, który sieje dobre ziarno, jest Syn Człowieczy.


\par }{\MM \VS{38}Polem jest świat, dobrym ziarnem są synowie królestwa, kąkolem zaś są synowie złego.


\par }{\MM \VS{39}Nieprzyjacielem, który go posiał, jest diabeł, żniwem jest koniec świata, a żniwiarzami są aniołowie.


\par }{\MM \VS{40}Jak więc zbiera się kąkol i spala w ogniu, tak będzie przy końcu tego świata.


\par }{\MM \VS{41}Syn Człowieczy pośle swoich aniołów, a oni zbiorą z jego królestwa wszystkie zgorszenia i tych, którzy popełniają nieprawość;


\par }{\MM \VS{42}I wrzucą ich do pieca ognistego. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.


\par }{\MM \VS{43}Wtedy sprawiedliwi będą jaśnieć jak słońce w królestwie swego Ojca. Kto ma uszy do słuchania, niech słucha.


\par }{\MM \VS{44}Ponownie królestwo niebieskie jest podobne do skarbu ukrytego w polu, który człowiek znalazł i ukrył. Uradowany nim poszedł, sprzedał wszystko, co miał, i kupił to pole.


\par }{\MM \VS{45}Królestwo niebieskie podobne jest też do kupca, który szukał pięknych pereł.


\par }{\MM \VS{46}A znalazłszy jedną bardzo cenną perłę, poszedł, sprzedał wszystko, co miał, i kupił ją.


\par }{\MM \VS{47}Królestwo niebieskie podobne jest również do sieci zarzuconej w morze i zagarniającej
{\ADD{ryby}} wszelkiego rodzaju.


\par }{\MM \VS{48}Gdy się napełniła,
{\ADD{rybacy}} wyciągnęli ją na brzeg, a usiadłszy, dobre
{\ADD{ryby}} wybrali do naczyń, a złe wyrzucili.


\par }{\MM \VS{49}Tak będzie przy końcu świata: wyjdą aniołowie i wyłączą złych spośród sprawiedliwych;


\par }{\MM \VS{50}I wrzucą ich do pieca ognistego. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.


\par }{\MM \VS{51}Jezus ich zapytał: Zrozumieliście to wszystko? Odpowiedzieli mu: Tak, Panie.


\par }{\MM \VS{52}A on powiedział do nich: Dlatego każdy uczony w Piśmie,
{\ADD{który jest}} pouczony o królestwie niebieskim, podobny jest do gospodarza, który wydobywa ze swego skarbca nowe i stare rzeczy.


\par }{\MM \VS{53}Kiedy Jezus dokończył tych przypowieści, odszedł stamtąd.


\par }{\MM \VS{54}A przyszedłszy w swoje rodzinne strony, nauczał ludzi w ich synagodze, tak że się bardzo zdumiewali i mówili: Skąd on ma tę mądrość i moc?


\par }{\MM \VS{55}Czyż to nie jest syn cieśli? Czyż jego matce nie jest na imię Maria, a jego bracia
{\ADD{to}} Jakub, Józef, Szymon i Juda?


\par }{\MM \VS{56}A jego siostry, czyż wszystkie nie są wśród nas? Skąd więc on ma to wszystko?


\par }{\MM \VS{57}I byli nim zgorszeni. Lecz Jezus powiedział do nich: Nigdzie nie jest prorok bez czci, tylko w swojej ojczyźnie i w swoim domu.


\par }{\MM \VS{58}I nie uczynił tam wielu cudów z powodu ich niewiary.




\par }\Chap{14}{\MM \VerseOne{1}W tym czasie tetrarcha Herod usłyszał wieść o Jezusie.


\par }{\MM \VS{2}I powiedział swoim sługom: To jest Jan Chrzciciel. On zmartwychwstał i dlatego cuda dokonują się przez niego.


\par }{\MM \VS{3}Herod bowiem schwytał Jana, związał go i wtrącił do więzienia z powodu Herodiady, żony swego brata Filipa.


\par }{\MM \VS{4}Bo Jan mówił mu: Nie wolno ci jej mieć.


\par }{\MM \VS{5}I chciał go zabić, ale bał się ludu, bo uważano go za proroka.


\par }{\MM \VS{6}A gdy obchodzono dzień urodzin Heroda, córka Herodiady tańczyła wśród
{\ADD{gości}} i spodobała się Herodowi.


\par }{\MM \VS{7}Dlatego pod przysięgą obiecał jej dać, o cokolwiek poprosi.


\par }{\MM \VS{8}A ona, namówiona przedtem przez swoją matkę, powiedziała: Daj mi tu na misie głowę Jana Chrzciciela.


\par }{\MM \VS{9}I zasmucił się król, ale ze względu na przysięgę i współbiesiadników kazał
{\ADD{jej}} dać.


\par }{\MM \VS{10}A posławszy
{\ADD{kata}}, ściął Jana w więzieniu.


\par }{\MM \VS{11}I przyniesiono jego głowę na misie, i dano dziewczynie, a ona zaniosła ją swojej matce.


\par }{\MM \VS{12}Potem przyszli jego uczniowie, zabrali ciało i pogrzebali je, a poszedłszy, powiedzieli
{\ADD{o tym}} Jezusowi.


\par }{\MM \VS{13}A Jezus, usłyszawszy to, oddalił się stamtąd łodzią na miejsce odludne,
{\ADD{żeby być}} na osobności. Kiedy ludzie o tym usłyszeli, pieszo poszli za nim z miast.


\par }{\MM \VS{14}Gdy Jezus wyszedł
{\ADD{z łodzi}}, zobaczył wielki tłum, ulitował się nad nimi i uzdrawiał ich chorych.


\par }{\MM \VS{15}A gdy nastał wieczór, podeszli do niego jego uczniowie i powiedzieli: Miejsce to jest puste, a pora już późna. Odpraw tych ludzi, aby poszli do wiosek i kupili sobie żywności.


\par }{\MM \VS{16}Lecz Jezus im odpowiedział: Nie muszą odchodzić, wy dajcie im jeść.


\par }{\MM \VS{17}A oni mu powiedzieli: Nie mamy tu nic prócz pięciu chlebów i dwóch ryb.


\par }{\MM \VS{18}On powiedział: Przynieście mi je tutaj.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy nakazał ludziom usiąść na trawie, wziął te pięć chlebów i dwie ryby, a spojrzawszy w niebo, pobłogosławił i łamiąc chleby, dawał uczniom, a uczniowie ludziom.


\par }{\MM \VS{20}I jedli wszyscy do syta. I zebrali z pozostałych kawałków dwanaście pełnych koszy.


\par }{\MM \VS{21}A tych, którzy jedli, było około pięciu tysięcy mężczyzn, nie licząc kobiet i dzieci.


\par }{\MM \VS{22}Zaraz też Jezus przymusił swoich uczniów, aby wsiedli do łodzi i wyprzedzili go na drugi brzeg, a on tymczasem odprawi tłumy.


\par }{\MM \VS{23}A odprawiwszy je, wszedł sam na górę, aby się modlić. A gdy nastał wieczór,
{\ADD{nadal}} był tam sam.


\par }{\MM \VS{24}Łódź tymczasem była już na środku morza, miotana przez fale, bo wiatr był przeciwny.


\par }{\MM \VS{25}Lecz o czwartej straży nocnej przyszedł do nich Jezus, idąc po morzu.


\par }{\MM \VS{26}A uczniowie, gdy ujrzeli go idącego po morzu, przerazili się i powiedzieli:
{\ADD{To}} zjawa! I krzyknęli ze strachu.


\par }{\MM \VS{27}Ale Jezus zaraz do nich powiedział: Ufajcie,
{\ADD{to}} ja jestem! Nie bójcie się!


\par }{\MM \VS{28}Piotr odezwał się do niego: Panie, jeśli to jesteś ty, każ mi przyjść do siebie po wodzie.


\par }{\MM \VS{29}A on powiedział: Przyjdź! I Piotr, wyszedłszy z łodzi, szedł po wodzie, aby przyjść do Jezusa.


\par }{\MM \VS{30}Lecz widząc gwałtowny wiatr, zląkł się, a gdy zaczął tonąć, krzyknął: Panie, ratuj mnie!


\par }{\MM \VS{31}Jezus natychmiast wyciągnął rękę, uchwycił go i powiedział: Człowieku małej wiary, dlaczego zwątpiłeś?


\par }{\MM \VS{32}A gdy wsiedli do łodzi, wiatr się uciszył.


\par }{\MM \VS{33}Ci zaś, którzy byli w łodzi, podeszli i oddali mu pokłon, mówiąc: Naprawdę jesteś Synem Bożym.


\par }{\MM \VS{34}I przeprawiwszy się, przybyli do ziemi Genezaret.


\par }{\MM \VS{35}A ludzie z tamtych okolic, poznawszy go, rozesłali
{\ADD{wiadomość}} po całej okolicy i przyniesiono do niego wszystkich chorych.


\par }{\MM \VS{36}I prosili go, aby mogli dotknąć tylko brzegu jego szaty, a ci, którzy dotknęli, zostali uzdrowieni.




\par }\Chap{15}{\MM \VerseOne{1}Wtedy z Jerozolimy przyszli do Jezusa uczeni w Piśmie i faryzeusze i zapytali:


\par }{\MM \VS{2}Czemu twoi uczniowie postępują wbrew tradycji starszych? Nie myją bowiem rąk przed jedzeniem chleba.


\par }{\MM \VS{3}A on odpowiedział im: Czemu i wy postępujecie wbrew przykazaniu Bożemu dla waszej tradycji?


\par }{\MM \VS{4}Bóg bowiem nakazał: Czcij swego ojca i matkę, oraz: Kto złorzeczy ojcu albo matce, niech poniesie śmierć.


\par }{\MM \VS{5}Ale wy mówicie: Kto by powiedział ojcu albo matce: To, co powinieneś otrzymać ode mnie jako pomoc, jest darem
{\ADD{ofiarnym}};


\par }{\MM \VS{6}I nie uczciłby swego ojca ani matki,
{\ADD{będzie bez winy}}. I tak unieważniliście przykazanie Boże przez waszą tradycję.


\par }{\MM \VS{7}Obłudnicy, dobrze prorokował o was Izajasz:


\par }{\MM \VS{8}Lud ten przybliża się do mnie swymi ustami i czci mnie wargami, ale ich serce daleko jest ode mnie.


\par }{\MM \VS{9}Lecz na próżno mnie czczą, ucząc nauk,
{\ADD{które}} są przykazaniami ludzkimi.


\par }{\MM \VS{10}Potem przywołał do siebie tłum i powiedział: Słuchajcie i zrozumiejcie.


\par }{\MM \VS{11}Nie to, co wchodzi do ust, kala człowieka, ale co z ust wychodzi, to kala człowieka.


\par }{\MM \VS{12}Wtedy podeszli jego uczniowie i powiedzieli do niego: Wiesz, że faryzeusze zgorszyli się, gdy usłyszeli te słowa?


\par }{\MM \VS{13}A on odpowiedział: Każda roślina, której nie zasadził mój Ojciec niebieski, będzie wykorzeniona.


\par }{\MM \VS{14}Zostawcie ich! To są ślepi przewodnicy ślepych, a jeśli ślepy prowadzi ślepego, obaj w dół wpadną.


\par }{\MM \VS{15}Wtedy Piotr powiedział do niego: Wyjaśnij nam tę przypowieść.


\par }{\MM \VS{16}Jezus odpowiedział: Wy też jeszcze jesteście niepojętni?


\par }{\MM \VS{17}Jeszcze nie rozumiecie, że wszystko, co wchodzi do ust, idzie do żołądka i zostaje wydalone do ustępu?


\par }{\MM \VS{18}Ale to, co z ust wychodzi, pochodzi z serca i to kala człowieka.


\par }{\MM \VS{19}Z serca bowiem pochodzą złe myśli, zabójstwa, cudzołóstwa, nierząd, kradzieże, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa.


\par }{\MM \VS{20}To właśnie kala człowieka. Lecz jedzenie nieumytymi rękami nie kala człowieka.


\par }{\MM \VS{21}Potem Jezus odszedł stamtąd i udał się w okolice Tyru i Sydonu.


\par }{\MM \VS{22}A oto kobieta kananejska, wyszedłszy z tamtych okolic, wołała do niego: Zmiłuj się nade mną, Panie, Synu Dawida! Moja córka jest ciężko dręczona przez demona.


\par }{\MM \VS{23}On jednak nie odpowiedział jej ani słowa. Wówczas jego uczniowie podeszli i prosili go: Odpraw ją, bo woła za nami.


\par }{\MM \VS{24}A on odpowiedział: Jestem posłany tylko do owiec zaginionych z domu Izraela.


\par }{\MM \VS{25}Lecz ona podeszła i oddała mu pokłon, mówiąc: Panie, pomóż mi!


\par }{\MM \VS{26}On jednak odpowiedział: Niedobrze jest brać chleb dzieci i rzucać szczeniętom.


\par }{\MM \VS{27}A ona powiedziała: Tak, Panie, ale i szczenięta jedzą okruchy, które spadają ze stołu ich panów.


\par }{\MM \VS{28}Wtedy Jezus jej odpowiedział: O kobieto, wielka jest twoja wiara! Niech ci się stanie, jak chcesz. I od tej chwili jej córka była zdrowa.


\par }{\MM \VS{29}A Jezus odszedł stamtąd i przyszedł nad Morze Galilejskie. Wszedł na górę i tam usiadł.


\par }{\MM \VS{30}I przyszły do niego wielkie tłumy, mając ze sobą chromych, ślepych, niemych, ułomnych oraz wielu innych. Położyli ich u nóg Jezusa, a on ich uzdrowił;


\par }{\MM \VS{31}Tak że tłumy dziwiły się, widząc, że niemi mówią, ułomni są uzdrowieni, chromi chodzą, a ślepi widzą. I wielbili Boga Izraela.


\par }{\MM \VS{32}Lecz Jezus przywołał swoich uczniów i powiedział: Żal mi tych ludzi, bo już trzy dni przy mnie trwają i nie mają co jeść. Nie chcę ich odprawić głodnych, aby przypadkiem nie zasłabli w drodze.


\par }{\MM \VS{33}Wtedy jego uczniowie powiedzieli mu: Skąd na tej pustyni weźmiemy tyle chleba, aby nakarmić takie mnóstwo ludzi?


\par }{\MM \VS{34}Zapytał ich Jezus: Ile macie chlebów? A oni odpowiedzieli: Siedem i kilka rybek.


\par }{\MM \VS{35}I nakazał ludziom usiąść na ziemi.


\par }{\MM \VS{36}Potem wziął te siedem chlebów i ryby, a podziękowawszy, łamał i dawał swoim uczniom, a uczniowie ludziom.


\par }{\MM \VS{37}I jedli wszyscy do syta, a z pozostałych kawałków zebrali siedem pełnych koszy.


\par }{\MM \VS{38}Tych zaś, którzy jedli, było cztery tysiące mężczyzn, nie licząc kobiet i dzieci.


\par }{\MM \VS{39}A gdy odprawił ludzi, wsiadł do łodzi i przybył w okolice Magdali.




\par }\Chap{16}{\MM \VerseOne{1}Podeszli faryzeusze i saduceusze i wystawiając go na próbę, prosili, aby pokazał im znak z nieba.


\par }{\MM \VS{2}A on im odpowiedział: Gdy nastaje wieczór, mówicie:
{\ADD{Będzie}} pogoda, bo niebo się czerwieni.


\par }{\MM \VS{3}Rano zaś: Dziś
{\ADD{będzie}} niepogoda, bo niebo się czerwieni i jest zachmurzone. Obłudnicy, wygląd nieba umiecie rozpoznać, a znaków tych czasów nie możecie?


\par }{\MM \VS{4}Pokolenie złe i cudzołożne żąda znaku, ale
{\ADD{żaden}} znak nie będzie mu dany oprócz znaku proroka Jonasza. I opuściwszy ich, odszedł.


\par }{\MM \VS{5}A gdy jego uczniowie przeprawili się na drugą stronę
{\ADD{morza}}, zapomnieli wziąć chleba.


\par }{\MM \VS{6}I powiedział im Jezus: Uważajcie i strzeżcie się zakwasu faryzeuszy i saduceuszy.


\par }{\MM \VS{7}A oni rozmawiali między sobą: Nie wzięliśmy chleba.


\par }{\MM \VS{8}Gdy Jezus to zauważył, powiedział im: Ludzie małej wiary, czemu rozmawiacie między sobą o tym, że nie wzięliście chleba?


\par }{\MM \VS{9}Jeszcze nie rozumiecie ani nie pamiętacie tych pięciu chlebów i pięciu tysięcy
{\ADD{ludzi}} oraz ile koszy zebraliście?


\par }{\MM \VS{10}Ani tych siedmiu chlebów i czterech tysięcy
{\ADD{ludzi}} oraz ile koszy zebraliście?


\par }{\MM \VS{11}Jak to jest, że nie rozumiecie, iż nie o chlebie wam powiedziałem,
{\ADD{mówiąc}}, abyście się strzegli zakwasu faryzeuszy i saduceuszy?


\par }{\MM \VS{12}Wtedy zrozumieli, że nie mówił, aby się strzegli zakwasu chlebowego, ale nauki faryzeuszy i saduceuszy.


\par }{\MM \VS{13}A gdy Jezus przyszedł w okolice Cezarei Filipowej, pytał swoich uczniów: Za kogo mnie, Syna Człowieczego, uważają ludzie?


\par }{\MM \VS{14}A oni odpowiedzieli: Jedni za Jana Chrzciciela, inni za Eliasza, a jeszcze inni za Jeremiasza albo za jednego z proroków.


\par }{\MM \VS{15}I zapytał ich: A wy za kogo mnie uważacie?


\par }{\MM \VS{16}Szymon Piotr odpowiedział: Ty jesteś Chrystusem, Synem Boga żywego.


\par }{\MM \VS{17}Wtedy Jezus powiedział do niego: Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jonasza, bo nie objawiły ci
{\ADD{tego}} ciało i krew, ale mój Ojciec, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{18}Ja ci też mówię, że ty jesteś Piotr, a na tej skale zbuduję mój kościół, a bramy piekła go nie przemogą.


\par }{\MM \VS{19}I tobie dam klucze królestwa niebieskiego. Cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane i w niebie, a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane
{\ADD{i}} w niebie.


\par }{\MM \VS{20}Wtedy przykazał swoim uczniom, aby nikomu nie mówili, że on, Jezus, jest Chrystusem.


\par }{\MM \VS{21}I odtąd zaczął Jezus tłumaczyć swoim uczniom, że musi iść do Jerozolimy i wiele cierpieć od starszych, od naczelnych kapłanów i uczonych w Piśmie, i być zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstać.


\par }{\MM \VS{22}A Piotr, wziąwszy go
{\ADD{na bok}}, zaczął go strofować, mówiąc: Zmiłuj się nad sobą, Panie! Nie przyjdzie to na ciebie.


\par }{\MM \VS{23}Lecz on odwrócił się i powiedział do Piotra: Odejdź ode mnie, szatanie! Jesteś dla mnie zgorszeniem, bo nie pojmujesz tego, co Boże, ale to, co ludzkie.


\par }{\MM \VS{24}Wtedy Jezus powiedział do swoich uczniów: Jeśli ktoś chce pójść za mną, niech się wyprze samego siebie, weźmie swój krzyż i idzie za mną.


\par }{\MM \VS{25}Bo kto chce zachować swoje życie, straci je, a kto straci swoje życie z mojego powodu, znajdzie je.


\par }{\MM \VS{26}Cóż pomoże człowiekowi, choćby cały świat pozyskał, a na swojej duszy poniósł szkodę? Albo co da człowiek w zamian za swoją duszę?


\par }{\MM \VS{27}Syn Człowieczy przyjdzie bowiem w chwale swego Ojca ze swoimi aniołami i wtedy odda każdemu według jego uczynków.


\par }{\MM \VS{28}Zaprawdę powiadam wam: Są wśród stojących tutaj tacy, którzy nie zakosztują śmierci, aż ujrzą Syna Człowieczego przychodzącego w swoim królestwie.




\par }\Chap{17}{\MM \VerseOne{1}A po sześciu dniach wziął Jezus Piotra, Jakuba i Jana, jego brata, i wprowadził ich na wysoką górę,
{\ADD{żeby byli}} na osobności.


\par }{\MM \VS{2}I został przemieniony przed nimi: jego oblicze zajaśniało jak słońce, a jego szaty stały się białe jak światło.


\par }{\MM \VS{3}A oto ukazali się im Mojżesz i Eliasz, którzy z nim rozmawiali.


\par }{\MM \VS{4}Wtedy Piotr powiedział do Jezusa: Panie, dobrze nam tu być. Jeśli chcesz, postawimy tu trzy namioty: jeden dla ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza.


\par }{\MM \VS{5}Kiedy on jeszcze mówił, oto jasny obłok zacienił ich, a z obłoku rozległ się głos: To jest mój umiłowany Syn, w którym mam upodobanie, jego słuchajcie.


\par }{\MM \VS{6}Uczniowie, słysząc to, upadli na twarz i bardzo się bali.


\par }{\MM \VS{7}Wtedy Jezus podszedł, dotknął ich i powiedział: Wstańcie, nie bójcie się.


\par }{\MM \VS{8}Oni zaś, podniósłszy oczy, nikogo nie widzieli, tylko samego Jezusa.


\par }{\MM \VS{9}A gdy schodzili z góry, Jezus im przykazał: Nikomu nie mówcie o tym widzeniu, aż Syn Człowieczy zmartwychwstanie.


\par }{\MM \VS{10}I pytali go jego uczniowie: Dlaczego więc uczeni w Piśmie mówią, że najpierw ma przyjść Eliasz?


\par }{\MM \VS{11}A Jezus im odpowiedział: Istotnie, najpierw przyjdzie Eliasz i wszystko odnowi.


\par }{\MM \VS{12}Lecz mówię wam, że Eliasz już przyszedł, jednak nie poznali go, ale zrobili z nim, co chcieli. Tak i Syn Człowieczy dozna od nich cierpień.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy uczniowie zrozumieli, że mówił im o Janie Chrzcicielu.


\par }{\MM \VS{14}A gdy przyszli do tłumu, podszedł do niego
{\ADD{pewien}} człowiek, upadł przed nim na kolana;


\par }{\MM \VS{15}I powiedział: Panie, zmiłuj się nad moim synem, bo jest obłąkanym i bardzo cierpi. Często bowiem wpada w ogień i często w wodę.


\par }{\MM \VS{16}Przyprowadziłem go do twoich uczniów, ale nie mogli go uzdrowić.


\par }{\MM \VS{17}A Jezus odpowiedział: O pokolenie bez wiary i przewrotne! Jak długo będę z wami? Jak długo mam was znosić? Przyprowadźcie mi go tutaj.


\par }{\MM \VS{18}I zgromił Jezus tego demona, i wyszedł z niego. Od tej chwili chłopiec był zdrowy.


\par }{\MM \VS{19}Wtedy uczniowie, podszedłszy do Jezusa, zapytali go na osobności: Czemu my nie mogliśmy go wypędzić?


\par }{\MM \VS{20}A Jezus im odpowiedział: Z powodu waszej niewiary. Zaprawdę bowiem powiadam wam: Jeśli będziecie mieć wiarę jak ziarno gorczycy, powiecie tej górze: Przenieś się stąd na tamto miejsce, a przeniesie się. I nic nie będzie dla was niemożliwe.


\par }{\MM \VS{21}Lecz ten rodzaj nie wychodzi inaczej, jak tylko przez modlitwę i post.


\par }{\MM \VS{22}A gdy przebywali w Galilei, Jezus powiedział do nich: Syn Człowieczy zostanie wydany w ręce ludzi;


\par }{\MM \VS{23}I zabiją go, ale trzeciego dnia zmartwychwstanie. I bardzo się zasmucili.


\par }{\MM \VS{24}A gdy przyszli do Kafarnaum, podeszli do Piotra poborcy podatku i zapytali: Czy wasz nauczyciel nie płaci podatku?


\par }{\MM \VS{25}On odpowiedział: Płaci. A gdy wchodził do domu, uprzedził go Jezus, mówiąc: Jak ci się wydaje, Szymonie? Od kogo królowie ziemscy pobierają cło albo podatek? Od swoich synów czy od obcych?


\par }{\MM \VS{26}Piotr mu odpowiedział: Od obcych. I powiedział mu Jezus: A więc synowie są wolni.


\par }{\MM \VS{27}Ale żebyśmy ich nie zgorszyli, idź nad morze, zarzuć wędkę, weź pierwszą złowioną rybę i otwórz jej pyszczek, a znajdziesz statera. Weź go i daj im za mnie i za siebie.




\par }\Chap{18}{\MM \VerseOne{1}W tym czasie podeszli do Jezusa uczniowie, pytając: Kto jest największy w królestwie niebieskim?


\par }{\MM \VS{2}A Jezus, zawoławszy dziecko, postawił je pośród nich;


\par }{\MM \VS{3}I powiedział: Zaprawdę powiadam wam: Jeśli się nie nawrócicie i nie staniecie się jak dzieci, nie wejdziecie do królestwa niebieskiego.


\par }{\MM \VS{4}Kto się więc uniży jak to dziecko, ten jest największy w królestwie niebieskim.


\par }{\MM \VS{5}A kto przyjmie jedno takie dziecko w moje imię, mnie przyjmuje.


\par }{\MM \VS{6}Kto zaś zgorszy jednego z tych małych, którzy we mnie wierzą, lepiej byłoby dla niego, gdyby zawieszono mu u szyi kamień młyński i utopiono go w morskiej głębinie.


\par }{\MM \VS{7}Biada światu z powodu zgorszeń! Muszą bowiem przyjść zgorszenia, ale biada temu człowiekowi, przez którego przychodzi zgorszenie!


\par }{\MM \VS{8}Dlatego jeśli twoja ręka albo noga jest ci powodem upadku, odetnij ją i odrzuć od siebie. Lepiej jest dla ciebie wejść do życia chromym albo ułomnym, niż mając dwie ręce albo dwie nogi, być wrzuconym do ognia wiecznego.


\par }{\MM \VS{9}A jeśli twoje oko jest ci powodem upadku, wyłup je i odrzuć od siebie. Lepiej jest dla ciebie jednookim wejść do życia, niż mając dwoje oczu, być wrzuconym do ognia piekielnego.


\par }{\MM \VS{10}Uważajcie, abyście nie gardzili żadnym z tych małych. Mówię wam bowiem, że ich aniołowie w niebie zawsze patrzą na oblicze mojego Ojca, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{11}Przyszedł bowiem Syn Człowieczy, aby zbawić to, co zginęło.


\par }{\MM \VS{12}Jak wam się wydaje? Gdyby jakiś człowiek miał sto owiec, a jedna z nich zabłąkałaby się, czyż nie zostawi tych dziewięćdziesięciu dziewięciu i nie pójdzie w góry szukać zabłąkanej?


\par }{\MM \VS{13}A jeśli uda mu się ją znaleźć, zaprawdę powiadam wam, że cieszy się z niej bardziej niż z tych dziewięćdziesięciu dziewięciu, które się nie zabłąkały.


\par }{\MM \VS{14}Tak też nie jest wolą waszego Ojca, który jest w niebie, aby zginął jeden z tych małych.


\par }{\MM \VS{15}Jeśli twój brat zgrzeszy przeciwko tobie, idź, strofuj go sam na sam. Jeśli cię usłucha, pozyskałeś twego brata.


\par }{\MM \VS{16}Jeśli zaś cię nie usłucha, weź ze sobą jeszcze jednego albo dwóch, aby na podstawie zeznania dwóch albo trzech świadków oparte było każde słowo.


\par }{\MM \VS{17}Jeśli ich nie usłucha, powiedz kościołowi. A jeśli kościoła nie usłucha, niech będzie dla ciebie jak poganin i celnik.


\par }{\MM \VS{18}Zaprawdę powiadam wam: Cokolwiek zwiążecie na ziemi, będzie związane i w niebie. A cokolwiek rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane i w niebie.


\par }{\MM \VS{19}Mówię wam też: Jeśli dwaj z was na ziemi będą zgodnie prosić o cokolwiek, otrzymają to od mego Ojca, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{20}Gdzie bowiem dwaj albo trzej są zgromadzeni w moje imię, tam jestem pośród nich.


\par }{\MM \VS{21}Wtedy Piotr podszedł do niego i zapytał: Panie, ile razy mam przebaczyć mojemu bratu, gdy zgrzeszy przeciwko mnie? Czy aż siedem razy?


\par }{\MM \VS{22}I odpowiedział mu Jezus: Nie mówię ci, że aż siedem razy, ale aż siedemdziesiąt siedem razy.


\par }{\MM \VS{23}Dlatego królestwo niebieskie podobne jest do króla, który chciał się rozliczyć ze swymi sługami.


\par }{\MM \VS{24}A gdy zaczął się rozliczać, przyprowadzono mu jednego,
{\ADD{który}} był mu winien dziesięć tysięcy talentów.


\par }{\MM \VS{25}A ponieważ nie miał
{\ADD{z czego}} oddać, jego pan kazał go sprzedać wraz z żoną, dziećmi i wszystkim, co miał, i spłacić
{\ADD{dług}}.


\par }{\MM \VS{26}Wtedy sługa upadł i oddał mu pokłon, mówiąc: Panie, okaż mi cierpliwość, a wszystko ci oddam.


\par }{\MM \VS{27}Pan tego sługi, ulitowawszy się
{\ADD{nad nim}}, uwolnił go i darował mu dług.


\par }{\MM \VS{28}Lecz gdy ten sługa wyszedł, spotkał jednego ze swoich współsług, który był mu winien sto groszy. Chwycił go i zaczął dusić, mówiąc: Oddaj, coś winien!


\par }{\MM \VS{29}Wtedy jego współsługa upadł mu do nóg i prosił go: Okaż mi cierpliwość, a wszystko ci oddam.


\par }{\MM \VS{30}On jednak nie chciał, ale poszedł i wtrącił go do więzienia, dopóki nie odda długu.


\par }{\MM \VS{31}A jego współsłudzy, widząc, co się stało, zasmucili się bardzo i poszedłszy, oznajmili swemu panu wszystko, co zaszło.


\par }{\MM \VS{32}Wtedy jego pan wezwał go i powiedział: Zły sługo, darowałem ci cały ten dług, ponieważ mnie prosiłeś.


\par }{\MM \VS{33}Czyż i ty nie powinieneś był zmiłować się nad swoim współsługą, jak ja zmiłowałem się nad tobą?


\par }{\MM \VS{34}I jego pan, rozgniewany, wydał go katom, dopóki nie odda wszystkiego, co był mu winien.


\par }{\MM \VS{35}Tak i wam uczyni mój Ojciec niebieski, jeśli każdy z was nie przebaczy z serca swemu bratu jego przewinień.




\par }\Chap{19}{\MM \VerseOne{1}A gdy Jezus dokończył tych mów, odszedł z Galilei i przybył na pogranicze Judei za Jordan.


\par }{\MM \VS{2}I poszły za nim wielkie tłumy, a on ich tam uzdrowił.


\par }{\MM \VS{3}Wtedy przyszli do niego faryzeusze, wystawiając go na próbę i pytając: Czy wolno człowiekowi oddalić swoją żonę z jakiegokolwiek powodu?


\par }{\MM \VS{4}A on im odpowiedział: Nie czytaliście, że ten, który stworzył
{\ADD{ich}} na początku, uczynił ich mężczyzną i kobietą?


\par }{\MM \VS{5}I powiedział: Dlatego opuści mężczyzna ojca i matkę i połączy się ze swoją żoną, i będą dwoje jednym ciałem.


\par }{\MM \VS{6}A tak już nie są dwoje, ale jedno ciało. Co więc Bóg złączył, człowiek niech nie rozłącza.


\par }{\MM \VS{7}Zapytali go: Dlaczego więc Mojżesz nakazał dać list rozwodowy i oddalić ją?


\par }{\MM \VS{8}Odpowiedział im: Z powodu zatwardziałości waszego serca Mojżesz pozwolił wam oddalić wasze żony, ale od początku tak nie było.


\par }{\MM \VS{9}Lecz ja wam mówię: Kto oddala swoją żonę – z wyjątkiem przypadku nierządu – i żeni się z inną, cudzołoży, a kto żeni się z oddaloną, cudzołoży.


\par }{\MM \VS{10}Powiedzieli mu jego uczniowie: Jeśli tak ma się sprawa mężczyzny z
{\ADD{jego}} żoną, to lepiej się nie żenić.


\par }{\MM \VS{11}A on im powiedział: Nie wszyscy to pojmują, ale
{\ADD{tylko ci}}, którym to jest dane.


\par }{\MM \VS{12}Są bowiem eunuchowie, którzy tacy wyszli z łona matki; są też eunuchowie, których ludzie takimi uczynili; są również eunuchowie, którzy się sami takimi uczynili dla królestwa niebieskiego. Kto może pojąć, niech pojmuje.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy przyniesiono mu dzieci, aby położył na nie ręce i pomodlił się, ale uczniowie ich gromili.


\par }{\MM \VS{14}Lecz Jezus powiedział: Zostawcie dzieci i nie zabraniajcie im przychodzić do mnie, bo do takich należy królestwo niebieskie.


\par }{\MM \VS{15}Położył na nie ręce i odszedł stamtąd.


\par }{\MM \VS{16}A oto pewien człowiek podszedł i zapytał go: Nauczycielu dobry, co dobrego mam czynić, aby mieć życie wieczne?


\par }{\MM \VS{17}Lecz on mu odpowiedział: Dlaczego nazywasz mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko jeden – Bóg. A jeśli chcesz wejść do życia, przestrzegaj przykazań.


\par }{\MM \VS{18}I zapytał go: Których? Jezus odpowiedział: Nie będziesz zabijał, nie będziesz cudzołożył, nie będziesz kradł, nie będziesz mówił fałszywego świadectwa;


\par }{\MM \VS{19}Czcij swego ojca i matkę oraz będziesz miłował swego bliźniego jak samego siebie.


\par }{\MM \VS{20}Powiedział mu młodzieniec: Tego wszystkiego przestrzegałem od mojej młodości. Czego mi jeszcze brakuje?


\par }{\MM \VS{21}Jezus mu odpowiedział: Jeśli chcesz być doskonały, idź, sprzedaj, co posiadasz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź i chodź za mną.


\par }{\MM \VS{22}Kiedy młodzieniec usłyszał te słowa, odszedł smutny, miał bowiem wiele dóbr.


\par }{\MM \VS{23}Wtedy Jezus powiedział swoim uczniom: Zaprawdę powiadam wam, że bogaty z trudnością wejdzie do królestwa niebieskiego.


\par }{\MM \VS{24}Mówię wam też: Łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż bogatemu wejść do królestwa Bożego.


\par }{\MM \VS{25}Gdy jego uczniowie
{\ADD{to}} usłyszeli, zdumieli się bardzo i pytali: Któż więc może być zbawiony?


\par }{\MM \VS{26}A Jezus, spojrzawszy na nich, powiedział im: U ludzi to niemożliwe, lecz u Boga wszystko jest możliwe.


\par }{\MM \VS{27}Wtedy Piotr odezwał się do niego: Oto my opuściliśmy wszystko i poszliśmy za tobą. Cóż
{\ADD{za}} to będziemy mieli?


\par }{\MM \VS{28}A Jezus im powiedział: Zaprawdę powiadam wam, że przy odrodzeniu, gdy Syn Człowieczy zasiądzie na tronie swojej chwały, i wy, którzy poszliście za mną, zasiądziecie na dwunastu tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraela.


\par }{\MM \VS{29}I każdy, kto opuści domy, braci lub siostry, ojca lub matkę, żonę, dzieci lub pole dla mego imienia, stokroć więcej otrzyma i odziedziczy życie wieczne.


\par }{\MM \VS{30}A wielu pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi.




\par }\Chap{20}{\MM \VerseOne{1}Królestwo niebieskie bowiem podobne jest do gospodarza, który wyszedł wczesnym rankiem, aby nająć robotników do swojej winnicy.


\par }{\MM \VS{2}I umówił się z robotnikami na grosz za dzień i posłał ich do winnicy.


\par }{\MM \VS{3}A wyszedłszy około godziny trzeciej, zobaczył innych, którzy stali bezczynnie na rynku;


\par }{\MM \VS{4}I powiedział do nich: Idźcie i wy do winnicy, a co będzie słuszne, dam wam. I poszli.


\par }{\MM \VS{5}Około godziny szóstej i dziewiątej wyszedł znowu i zrobił tak samo.


\par }{\MM \VS{6}Potem wyszedł około godziny jedenastej i znalazł innych, którzy stali bez zajęcia, i zapytał ich: Dlaczego tu bezczynnie stoicie cały dzień?


\par }{\MM \VS{7}Odpowiedzieli mu: Bo nikt nas nie najął. I powiedział im: Idźcie i wy do winnicy, a co będzie słuszne, otrzymacie.


\par }{\MM \VS{8}A gdy nastał wieczór, pan winnicy powiedział do swego zarządcy: Zwołaj robotników i wypłać im należność, zaczynając od ostatnich aż do pierwszych.


\par }{\MM \VS{9}Kiedy przyszli ci, którzy
{\ADD{byli najęci}} około godziny jedenastej, każdy z nich otrzymał po groszu.


\par }{\MM \VS{10}Gdy przyszli pierwsi, sądzili, że dostaną więcej, ale również każdy z nich otrzymał po groszu.


\par }{\MM \VS{11}A otrzymawszy, szemrali przeciwko gospodarzowi;


\par }{\MM \VS{12}Mówiąc: Ci ostatni jedną godzinę pracowali, a zrównałeś ich z nami, którzy znosiliśmy ciężar dnia i upał.


\par }{\MM \VS{13}A on odpowiedział jednemu z nich: Przyjacielu, nie robię ci krzywdy. Czyż nie umówiłeś się ze mną na grosz?


\par }{\MM \VS{14}Weź, co
{\ADD{jest}} twoje, i odejdź. Chcę bowiem temu ostatniemu dać tyle, co tobie.


\par }{\MM \VS{15}Czyż z tym, co moje, nie wolno mi robić, co chcę? Czy twoje oko jest złe dlatego, że ja jestem dobry?


\par }{\MM \VS{16}Tak to ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi. Wielu bowiem jest wezwanych, ale mało wybranych.


\par }{\MM \VS{17}A gdy Jezus szedł do Jerozolimy, w drodze wziął ze sobą na ubocze dwunastu uczniów i powiedział do nich:


\par }{\MM \VS{18}Oto idziemy do Jerozolimy, a Syn Człowieczy zostanie wydany naczelnym kapłanom i uczonym w Piśmie, a oni skażą go na śmierć.


\par }{\MM \VS{19}I wydadzą go poganom na pośmiewisko, ubiczowanie i ukrzyżowanie, ale trzeciego dnia zmartwychwstanie.


\par }{\MM \VS{20}Wtedy podeszła do niego matka synów Zebedeusza ze swoimi synami, oddając
{\ADD{mu}} pokłon i prosząc go o coś.


\par }{\MM \VS{21}A on ją zapytał: Czego chcesz? Odpowiedziała mu: Powiedz, aby ci dwaj moi synowie siedzieli jeden po twojej prawej, a drugi po lewej stronie w twoim królestwie.


\par }{\MM \VS{22}Ale Jezus odpowiedział: Nie wiecie, o co prosicie. Czy możecie pić kielich, który ja będę pił, i być ochrzczeni chrztem, którym ja się chrzczę? Odpowiedzieli mu: Możemy.


\par }{\MM \VS{23}Wtedy im powiedział: Mój kielich będziecie pić i chrztem, którym ja się chrzczę, będziecie ochrzczeni, ale nie do mnie należy danie miejsca po mojej prawej i lewej stronie, lecz
{\ADD{będzie dane tym}}, którym zostało przygotowane przez mojego Ojca.


\par }{\MM \VS{24}A gdy owych dziesięciu
{\ADD{to}} usłyszało, oburzyli się na tych dwóch braci.


\par }{\MM \VS{25}Ale Jezus przywołał ich
{\ADD{do siebie}} i powiedział: Wiecie, że władcy narodów panują nad nimi, a ci, którzy
{\ADD{są}} wielcy, sprawują swą władzę nad nimi.


\par }{\MM \VS{26}Lecz nie tak ma być wśród was, ale kto między wami chce być wielki, niech będzie waszym sługą.


\par }{\MM \VS{27}I kto wśród was chce być pierwszy, niech będzie waszym sługą.


\par }{\MM \VS{28}Tak jak Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i oddać swoje życie na okup za wielu.


\par }{\MM \VS{29}A gdy wychodzili z Jerycha, szedł za nim wielki tłum.


\par }{\MM \VS{30}A oto dwaj ślepi, siedzący przy drodze, usłyszawszy, że Jezus przechodzi, zawołali: Zmiłuj się nad nami, Panie, Synu Dawida!


\par }{\MM \VS{31}Tłum surowo nakazywał im milczeć, lecz oni tym bardziej wołali: Zmiłuj się nad nami, Panie, Synu Dawida!


\par }{\MM \VS{32}Wtedy Jezus zatrzymał się, zawołał ich i zapytał: Co chcecie, abym dla was zrobił?


\par }{\MM \VS{33}Odpowiedzieli mu: Panie, aby się otworzyły nasze oczy.


\par }{\MM \VS{34}Wtedy Jezus ulitował się
{\ADD{nad nimi}}, dotknął ich oczu, a natychmiast odzyskali wzrok i poszli za nim.




\par }\Chap{21}{\MM \VerseOne{1}A gdy się przybliżyli do Jerozolimy i przyszli do Betfage na Górę Oliwną, wtedy Jezus posłał dwóch uczniów;


\par }{\MM \VS{2}Mówiąc im: Idźcie do wsi, która jest przed wami, a zaraz znajdziecie uwiązaną oślicę i oślątko z nią. Odwiążcie
{\ADD{je}} i przyprowadźcie do mnie.


\par }{\MM \VS{3}A gdyby wam ktoś coś mówił, powiedzcie: Pan ich potrzebuje, a zaraz je puści.


\par }{\MM \VS{4}To wszystko się stało, aby się wypełniło, co zostało powiedziane przez proroka:


\par }{\MM \VS{5}Powiedzcie córce Syjonu: Oto twój król przychodzi do ciebie cichy, siedzący na ośle, na oślątku, źrebięciu oślicy.


\par }{\MM \VS{6}Poszli więc uczniowie i uczynili tak, jak im nakazał Jezus.


\par }{\MM \VS{7}Przyprowadzili oślicę i oślątko, położyli na nie swoje szaty i posadzili go na nich.


\par }{\MM \VS{8}A wielki tłum słał swoje szaty na drodze, inni zaś obcinali gałązki z drzew i kładli na drodze.


\par }{\MM \VS{9}A tłumy, które szły przed nim i za nim, wołały: Hosanna Synowi Dawida! Błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pana! Hosanna na wysokościach!


\par }{\MM \VS{10}Kiedy wjechał do Jerozolimy, poruszyło się całe miasto i pytano: Któż to jest?


\par }{\MM \VS{11}A tłumy odpowiadały: To jest Jezus, prorok z Nazaretu w Galilei.


\par }{\MM \VS{12}Wtedy Jezus wszedł do świątyni Boga i wypędził wszystkich sprzedających i kupujących w świątyni; poprzewracał stoły wymieniających pieniądze i stołki sprzedających gołębie.


\par }{\MM \VS{13}I powiedział im: Jest napisane: Mój dom będzie nazwany domem modlitwy, a wy zrobiliście z niego jaskinię zbójców.


\par }{\MM \VS{14}Wtedy ślepi i chromi podeszli do niego w świątyni, a on ich uzdrowił.


\par }{\MM \VS{15}A gdy naczelni kapłani i uczeni w Piśmie zobaczyli cuda, które czynił, i dzieci wołające w świątyni: Hosanna Synowi Dawida, rozgniewali się.


\par }{\MM \VS{16}I zapytali go: Słyszysz, co one mówią? A Jezus im odpowiedział: Tak. Czy nigdy nie czytaliście: Przez usta niemowląt i ssących przygotowałeś
{\ADD{sobie}} chwałę?


\par }{\MM \VS{17}A opuściwszy ich, wyszedł z miasta do Betanii i tam przenocował.


\par }{\MM \VS{18}A wracając rano do miasta, poczuł głód.


\par }{\MM \VS{19}I widząc przy drodze drzewo figowe, podszedł do niego, ale nie znalazł na nim nic oprócz samych liści. I powiedział do niego: Niech się już nigdy nie rodzi z ciebie owoc. I drzewo figowe natychmiast uschło.


\par }{\MM \VS{20}A gdy uczniowie to zobaczyli, dziwili się, mówiąc: Jak szybko uschło to drzewo figowe!


\par }{\MM \VS{21}Wtedy Jezus im odpowiedział: Zaprawdę powiadam wam: Jeśli będziecie mieć wiarę i nie zwątpicie, nie tylko to,
{\ADD{co się stało}} z drzewem figowym, uczynicie, ale jeśli i tej górze powiecie: Podnieś się i rzuć się do morza, stanie się
{\ADD{tak}}.


\par }{\MM \VS{22}I wszystko, o cokolwiek poprosicie w modlitwie, wierząc, otrzymacie.


\par }{\MM \VS{23}A gdy przyszedł do świątyni i nauczał, podeszli do niego naczelni kapłani i starsi ludu, pytając: Jakim prawem to czynisz? I kto dał ci tę władzę?


\par }{\MM \VS{24}A Jezus im odpowiedział: I ja was spytam o pewną rzecz. Jeśli mi odpowiecie, i ja wam powiem, jakim prawem to czynię.


\par }{\MM \VS{25}Skąd pochodził chrzest Jana? Z nieba czy od ludzi? A oni zastanawiali się między sobą i mówili: Jeśli powiemy, że z nieba, zapyta nas: Czemu więc mu nie uwierzyliście?


\par }{\MM \VS{26}Jeśli zaś powiemy, że od ludzi – boimy się tłumu, bo wszyscy uważają Jana za proroka.


\par }{\MM \VS{27}Odpowiedzieli więc Jezusowi: Nie wiemy. On również im odpowiedział: I ja wam nie powiem, jakim prawem to czynię.


\par }{\MM \VS{28}Jak wam się wydaje?
{\ADD{Pewien}} człowiek miał dwóch synów. Podszedł do pierwszego i powiedział: Synu, idź, pracuj dziś w mojej winnicy.


\par }{\MM \VS{29}Ale on odpowiedział: Nie chcę. Lecz potem odczuł żal i poszedł.


\par }{\MM \VS{30}Podszedł do drugiego i powiedział to samo. On zaś odpowiedział:
{\ADD{Idę}}, panie. Ale nie poszedł.


\par }{\MM \VS{31}Który z tych dwóch wypełnił wolę ojca? Odpowiedzieli mu: Ten pierwszy. Jezus im powiedział: Zaprawdę powiadam wam, że celnicy i nierządnice wchodzą przed wami do królestwa Bożego.


\par }{\MM \VS{32}Przyszedł bowiem do was Jan drogą sprawiedliwości, a nie uwierzyliście mu, ale celnicy i nierządnice mu uwierzyli. A wy, chociaż
{\ADD{to}} widzieliście, nie odczuliście żalu, aby mu uwierzyć.


\par }{\MM \VS{33}Posłuchajcie innej przypowieści: Był pewien gospodarz, który założył winnicę. Ogrodził ją płotem, wykopał w niej prasę, zbudował wieżę i wydzierżawił ją rolnikom, i wyjechał.


\par }{\MM \VS{34}A gdy nadszedł czas
{\ADD{zbiorów}}, posłał swoje sługi do rolników, aby odebrali plony tej
{\ADD{winnicy}}.


\par }{\MM \VS{35}Lecz rolnicy schwytali jego sługi, jednego pobili, innego zabili, a jeszcze innego ukamienowali.


\par }{\MM \VS{36}Wtedy posłał inne sługi, więcej niż za pierwszym razem, ale postąpili z nimi tak samo.


\par }{\MM \VS{37}W końcu posłał do nich swego syna, mówiąc: Uszanują mego syna.


\par }{\MM \VS{38}Lecz rolnicy, gdy zobaczyli syna, mówili między sobą: To jest dziedzic. Chodźmy, zabijmy go, a posiądziemy jego dziedzictwo.


\par }{\MM \VS{39}I schwytali go, wyrzucili z winnicy i zabili.


\par }{\MM \VS{40}Gdy więc przyjdzie pan winnicy, co zrobi z tymi rolnikami?


\par }{\MM \VS{41}Odpowiedzieli mu: Złych srogo wytraci, a winnicę wydzierżawi innym rolnikom, którzy będą mu oddawać plony we właściwym czasie.


\par }{\MM \VS{42}Powiedział im Jezus: Czy nigdy nie czytaliście w Pismach: Kamień, który odrzucili budujący, stał się kamieniem węgielnym; Pan to sprawił i jest to cudowne w naszych oczach?


\par }{\MM \VS{43}Dlatego mówię wam: Królestwo Boże zostanie wam zabrane, a dane narodowi, który wyda jego owoce.


\par }{\MM \VS{44}A kto upadnie na ten kamień, rozbije się, na kogo zaś
{\ADD{on}} upadnie, zmiażdży go.


\par }{\MM \VS{45}Kiedy naczelni kapłani i faryzeusze usłyszeli jego przypowieści, domyślili się, że o nich mówił.


\par }{\MM \VS{46}I chcieli go schwytać, ale bali się tłumów, ponieważ uważały go za proroka.




\par }\Chap{22}{\MM \VerseOne{1}A Jezus, odpowiadając, znowu mówił do nich w przypowieściach tymi słowy:


\par }{\MM \VS{2}Królestwo niebieskie podobne jest do króla, który wyprawił wesele swemu synowi.


\par }{\MM \VS{3}I posłał swe sługi, aby wezwali zaproszonych na wesele, ale oni nie chcieli przyjść.


\par }{\MM \VS{4}Ponownie posłał inne sługi, mówiąc: Powiedzcie zaproszonym: Oto przygotowałem moją ucztę, zabito moje woły i tuczne zwierzęta i wszystko jest gotowe. Chodźcie na wesele.


\par }{\MM \VS{5}Lecz oni zlekceważyli to i odeszli, jeden na swoje pole, a inny do swego kupiectwa;


\par }{\MM \VS{6}A inni schwytali jego sługi, znieważyli
{\ADD{ich}} i zabili.


\par }{\MM \VS{7}Gdy król to usłyszał, rozgniewał się, a posławszy swoje wojska, wytracił tych morderców i spalił ich miasto.


\par }{\MM \VS{8}Potem powiedział swoim sługom: Wesele wprawdzie jest gotowe, lecz zaproszeni nie byli godni.


\par }{\MM \VS{9}Idźcie więc na rozstaje dróg i zaproście na wesele wszystkich, których spotkacie.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy słudzy ci wyszli na drogi i zgromadzili wszystkich, których spotkali, złych i dobrych. I
{\ADD{sala}} weselna napełniła się gośćmi.


\par }{\MM \VS{11}A gdy król wszedł, aby zobaczyć gości, ujrzał tam człowieka, który nie był ubrany w strój weselny.


\par }{\MM \VS{12}I zapytał go: Przyjacielu, jak tu wszedłeś, nie mając stroju weselnego? A on zaniemówił.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy król powiedział sługom: Zwiążcie mu nogi i ręce, weźcie go i wrzućcie do ciemności zewnętrznych. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.


\par }{\MM \VS{14}Wielu jest bowiem wezwanych, lecz mało wybranych.


\par }{\MM \VS{15}Wtedy faryzeusze odeszli i naradzali się, jak by go usidlić w mowie.


\par }{\MM \VS{16}I posłali do niego swoich uczniów
{\ADD{wraz}} z herodianami, którzy powiedzieli: Nauczycielu, wiemy, że jesteś prawdziwy i drogi Bożej w prawdzie nauczasz, i nie zważasz na nikogo. Nie oglądasz się bowiem na osobę ludzką.


\par }{\MM \VS{17}Powiedz nam więc, jak ci się wydaje: Czy wolno płacić podatek cesarzowi, czy nie?


\par }{\MM \VS{18}Ale Jezus poznał ich niegodziwość i powiedział: Czemu wystawiacie mnie na próbę, obłudnicy?


\par }{\MM \VS{19}Pokażcie mi monetę podatkową. I podali mu grosz.


\par }{\MM \VS{20}A on ich zapytał: Czyj to wizerunek i napis?


\par }{\MM \VS{21}Odpowiedzieli mu: Cesarza. Wtedy powiedział im: Oddajcie więc cesarzowi to, co należy do cesarza, a Bogu to, co należy do Boga.


\par }{\MM \VS{22}A gdy to usłyszeli, zdziwili się, zostawili go i odeszli.


\par }{\MM \VS{23}Tego dnia przyszli do niego saduceusze, którzy mówią, że nie ma zmartwychwstania, i pytali go:


\par }{\MM \VS{24}Nauczycielu, Mojżesz powiedział: Jeśli ktoś umrze, nie mając dzieci, to jego brat ma ożenić się z jego żoną i wzbudzić potomstwo swemu bratu.


\par }{\MM \VS{25}Było więc u nas siedmiu braci. Pierwszy ożenił się i umarł, a nie mając potomstwa, zostawił żonę swemu bratu.


\par }{\MM \VS{26}Podobnie drugi i trzeci, aż do siódmego.


\par }{\MM \VS{27}A w końcu po wszystkich umarła też ta kobieta.


\par }{\MM \VS{28}Żoną którego z tych siedmiu będzie więc przy zmartwychwstaniu? Gdyż wszyscy ją mieli
{\ADD{za żonę}}.


\par }{\MM \VS{29}A Jezus im odpowiedział: Błądzicie, nie znając Pisma ani mocy Boga.


\par }{\MM \VS{30}Przy zmartwychwstaniu bowiem ani nie będą się żenić, ani za mąż wychodzić, ale będą jak aniołowie Boga w niebie.


\par }{\MM \VS{31}A co do zmartwychwstania umarłych, czy nie czytaliście, co wam zostało powiedziane przez Boga:


\par }{\MM \VS{32}Ja jestem Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba? Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale żywych.


\par }{\MM \VS{33}A tłumy, słysząc to, zdumiewały się jego nauką.


\par }{\MM \VS{34}Lecz gdy faryzeusze usłyszeli, że zamknął usta saduceuszom, zeszli się razem.


\par }{\MM \VS{35}I jeden z nich, znawca prawa, wystawiając go na próbę, spytał:


\par }{\MM \VS{36}Nauczycielu, które przykazanie w prawie jest największe?


\par }{\MM \VS{37}A Jezus mu odpowiedział: Będziesz miłował Pana, swego Boga, całym swym sercem, całą swą duszą i całym swym umysłem.


\par }{\MM \VS{38}To jest pierwsze i największe przykazanie.


\par }{\MM \VS{39}A drugie jest do niego podobne: Będziesz miłował swego bliźniego jak samego siebie.


\par }{\MM \VS{40}Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy.


\par }{\MM \VS{41}A gdy faryzeusze byli zebrani, Jezus ich zapytał:


\par }{\MM \VS{42}Co sądzicie o Chrystusie? Czyim jest synem? Odpowiedzieli mu: Dawida.


\par }{\MM \VS{43}I powiedział im: Jakże więc Dawid w Duchu nazywa go Panem, mówiąc:


\par }{\MM \VS{44}Powiedział Pan memu Panu: Siądź po mojej prawicy, aż położę twoich nieprzyjaciół jako podnóżek pod twoje stopy?


\par }{\MM \VS{45}Jeśli więc Dawid nazywa go Panem, to jakże może być jego synem?


\par }{\MM \VS{46}I nikt nie mógł mu odpowiedzieć ani słowa. Od tego też dnia nikt nie śmiał go więcej pytać.




\par }\Chap{23}{\MM \VerseOne{1}Wtedy Jezus powiedział do tłumów i do swoich uczniów:


\par }{\MM \VS{2}Na katedrze Mojżesza zasiedli uczeni w Piśmie i faryzeusze.


\par }{\MM \VS{3}Czyńcie więc i przestrzegajcie wszystkiego, co nakazują wam przestrzegać, ale według ich uczynków nie postępujcie. Mówią bowiem, ale nie czynią.


\par }{\MM \VS{4}Bo wiążą brzemiona ciężkie i nie do uniesienia i kładą je na barki ludzi, lecz sami nie chcą ich ruszyć nawet palcem.


\par }{\MM \VS{5}A wszystkie swoje uczynki spełniają, aby ludzie ich widzieli. Poszerzają swoje filakterie i wydłużają frędzle swoich płaszczy.


\par }{\MM \VS{6}Kochają też pierwsze miejsca na ucztach i pierwsze krzesła w synagogach;


\par }{\MM \VS{7}I pozdrowienia na rynkach, i aby ludzie nazywali ich: Rabbi, Rabbi!


\par }{\MM \VS{8}Ale wy nie nazywajcie się Rabbi. Jeden bowiem jest wasz Mistrz, Chrystus, a wy wszyscy jesteście braćmi.


\par }{\MM \VS{9}I nikogo na ziemi nie nazywajcie waszym ojcem. Jeden bowiem jest wasz Ojciec, który jest w niebie.


\par }{\MM \VS{10}Niech też was nie nazywają mistrzami, gdyż jeden jest wasz Mistrz, Chrystus.


\par }{\MM \VS{11}Ale kto z was jest największy, będzie waszym sługą.


\par }{\MM \VS{12}Kto się wywyższa, będzie poniżony, a kto się poniża, będzie wywyższony.


\par }{\MM \VS{13}Lecz biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo zamykacie królestwo niebieskie przed ludźmi. Sami bowiem tam nie wchodzicie ani wchodzącym nie pozwalacie wejść.


\par }{\MM \VS{14}Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo pożeracie domy wdów i dla pozoru odprawiacie długie modlitwy. Dlatego otrzymacie surowszy wyrok.


\par }{\MM \VS{15}Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo obchodzicie morza i lądy, aby pozyskać jednego współwyznawcę, a gdy się nim stanie, czynicie go synem piekła dwa razy takim jak wy sami.


\par }{\MM \VS{16}Biada wam, ślepi przewodnicy, którzy mówicie: Kto przysięga na świątynię, to nic nie znaczy, ale kto przysięga na złoto świątyni, jest związany
{\ADD{przysięgą}}.


\par }{\MM \VS{17}Głupi i ślepi! Cóż bowiem jest ważniejsze: złoto czy świątynia, która uświęca złoto?


\par }{\MM \VS{18}A kto przysięga na ołtarz, to nic nie znaczy, lecz kto przysięga na ofiarę, która jest na nim, jest związany
{\ADD{przysięgą}}.


\par }{\MM \VS{19}Głupi i ślepi! Cóż bowiem
{\ADD{jest}} ważniejsze: ofiara czy ołtarz, który uświęca ofiarę?


\par }{\MM \VS{20}Kto więc przysięga na ołtarz, przysięga na niego i na to wszystko, co na nim leży.


\par }{\MM \VS{21}A kto przysięga na świątynię, przysięga na nią i na tego, który w niej mieszka.


\par }{\MM \VS{22}I kto przysięga na niebo, przysięga na tron Boga i na tego, który na nim zasiada.


\par }{\MM \VS{23}Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo dajecie dziesięcinę z mięty, anyżu i kminku, a opuszczacie
{\ADD{to, co}} ważniejsze w prawie: sąd, miłosierdzie i wiarę. To należało czynić i tamtego nie zaniedbywać.


\par }{\MM \VS{24}Ślepi przewodnicy! Przecedzacie komara, a połykacie wielbłąda.


\par }{\MM \VS{25}Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo oczyszczacie kubek i misę z zewnątrz, a wewnątrz pełne są zdzierstwa i niepowściągliwości.


\par }{\MM \VS{26}Ślepy faryzeuszu, oczyść najpierw wnętrze kubka i misy, aby i to, co jest na zewnątrz, było czyste.


\par }{\MM \VS{27}Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo jesteście podobni do grobów pobielanych, które z zewnątrz wydają się piękne, ale wewnątrz pełne są kości umarłych i wszelkiej nieczystości.


\par }{\MM \VS{28}Tak i wy na zewnątrz wydajecie się ludziom sprawiedliwi, ale wewnątrz jesteście pełni obłudy i nieprawości.


\par }{\MM \VS{29}Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo budujecie grobowce proroków i zdobicie nagrobki sprawiedliwych;


\par }{\MM \VS{30}I mówicie: Gdybyśmy żyli za dni naszych ojców, nie bylibyśmy ich wspólnikami w
{\ADD{przelewaniu}} krwi proroków.


\par }{\MM \VS{31}A tak sami sobie wystawiacie świadectwo, że jesteście synami tych, którzy pozabijali proroków.


\par }{\MM \VS{32}I wy dopełnijcie miary waszych ojców!


\par }{\MM \VS{33}Węże, plemię żmijowe! Jakże będziecie mogli uniknąć potępienia ognia piekielnego?


\par }{\MM \VS{34}Dlatego ja posyłam do was proroków, mędrców i uczonych w Piśmie.
{\ADD{Niektórych}} z nich zabijecie i ukrzyżujecie, a niektórych ubiczujecie w waszych synagogach i będziecie ich prześladować od miasta do miasta;


\par }{\MM \VS{35}Aby spadła na was wszelka krew sprawiedliwa przelana na ziemi, od krwi sprawiedliwego Abla aż do krwi Zachariasza, syna Barachiasza, którego zabiliście między świątynią a ołtarzem.


\par }{\MM \VS{36}Zaprawdę powiadam wam: Spadnie to wszystko na to pokolenie.


\par }{\MM \VS{37}Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroków i kamienujesz tych, którzy są do ciebie posłani! Ile razy chciałem zgromadzić twoje dzieci, tak jak kokoszka gromadzi swe kurczęta pod skrzydła, a nie chcieliście!


\par }{\MM \VS{38}Oto wasz dom zostanie wam pusty.


\par }{\MM \VS{39}Mówię wam bowiem: Odtąd nie ujrzycie mnie, aż powiecie: Błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pana.




\par }\Chap{24}{\MM \VerseOne{1}A Jezus wyszedł ze świątyni i oddalił się. I podeszli do niego jego uczniowie, aby pokazać mu zabudowania świątynne.


\par }{\MM \VS{2}Lecz Jezus powiedział do nich: Czyż nie widzicie tego wszystkiego? Zaprawdę powiadam wam, nie zostanie tu kamień na kamieniu, który by nie został zwalony.


\par }{\MM \VS{3}A gdy siedział na Górze Oliwnej, podeszli do niego uczniowie i pytali na osobności: Powiedz nam, kiedy się to stanie i jaki będzie znak twego przyjścia i końca świata?


\par }{\MM \VS{4}I odpowiedział im Jezus: Uważajcie, aby was ktoś nie zwiódł.


\par }{\MM \VS{5}Wielu bowiem przyjdzie pod moim imieniem, mówiąc: Ja jestem Chrystusem. I wielu zwiodą.


\par }{\MM \VS{6}Usłyszycie też o wojnach i pogłoski o wojnach. Uważajcie, abyście się nie trwożyli. Wszystko to bowiem musi się stać, ale
{\ADD{to}} jeszcze nie koniec.


\par }{\MM \VS{7}Powstanie bowiem naród przeciwko narodowi i królestwo przeciwko królestwu i będzie głód, zaraza i trzęsienia ziemi miejscami.


\par }{\MM \VS{8}Lecz to wszystko jest początkiem boleści.


\par }{\MM \VS{9}Wtedy wydadzą was na udrękę, będą was zabijać i będziecie znienawidzeni przez wszystkie narody z powodu mego imienia.


\par }{\MM \VS{10}A wówczas wielu się zgorszy, będą się wzajemnie wydawać i jedni drugich nienawidzić.


\par }{\MM \VS{11}Powstanie też wielu fałszywych proroków i wielu zwiodą.


\par }{\MM \VS{12}A ponieważ wzmoże się nieprawość, miłość wielu oziębnie.


\par }{\MM \VS{13}Lecz kto wytrwa aż do końca, ten będzie zbawiony.


\par }{\MM \VS{14}A ta ewangelia królestwa będzie głoszona po całym świecie na świadectwo wszystkim narodom. I wtedy przyjdzie koniec.


\par }{\MM \VS{15}Gdy więc zobaczycie obrzydliwość spustoszenia, o której mówił prorok Daniel, stojącą w miejscu świętym (kto czyta, niech rozumie);


\par }{\MM \VS{16}Wtedy ci, którzy
{\ADD{będą}} w Judei, niech uciekają w góry.


\par }{\MM \VS{17}Kto będzie na dachu, niech nie schodzi, aby coś zabrać ze swego domu.


\par }{\MM \VS{18}Kto zaś będzie w polu, niech nie wraca, aby wziąć swe szaty.


\par }{\MM \VS{19}A biada brzemiennym i karmiącym w tych dniach!


\par }{\MM \VS{20}Módlcie się więc, aby wasza ucieczka nie wypadła w zimie albo w szabat.


\par }{\MM \VS{21}Wtedy bowiem będzie wielki ucisk, jakiego nie było od początku świata aż dotąd ani nigdy nie będzie.


\par }{\MM \VS{22}A gdyby te dni nie były skrócone, żadne ciało nie byłoby zbawione. Ale ze względu na wybranych dni te będą skrócone.


\par }{\MM \VS{23}Jeśli wtedy ktoś wam powie: Oto tu jest Chrystus, albo:
{\ADD{Jest}} tam – nie wierzcie.


\par }{\MM \VS{24}Powstaną bowiem fałszywi Chrystusowie i fałszywi prorocy i będą czynić wielkie znaki i cuda, żeby zwieść, o ile można, nawet wybranych.


\par }{\MM \VS{25}Oto wam przepowiedziałem.


\par }{\MM \VS{26}Jeśli więc wam powiedzą: Oto jest na pustyni – nie wychodźcie; Oto wewnątrz domu – nie wierzcie.


\par }{\MM \VS{27}Jak bowiem błyskawica pojawia się na wschodzie i jest widoczna aż na zachodzie, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego.


\par }{\MM \VS{28}Bo gdzie jest padlina, tam się zgromadzą i orły.


\par }{\MM \VS{29}A zaraz po ucisku tych dni słońce się zaćmi i księżyc nie da swego blasku, gwiazdy będą spadać z nieba i moce niebieskie zostaną poruszone.


\par }{\MM \VS{30}Wówczas ukaże się na niebie znak Syna Człowieczego. Wtedy będą lamentować wszystkie ludy ziemi i ujrzą Syna Człowieczego przychodzącego na obłokach niebieskich z mocą i wielką chwałą.


\par }{\MM \VS{31}Pośle on swoich aniołów z potężnym głosem trąby i zgromadzą jego wybranych z czterech stron świata, od jednego krańca nieba aż do drugiego.


\par }{\MM \VS{32}A od drzewa figowego uczcie się przez podobieństwo: Gdy jego gałąź już staje się miękka i wypuszcza liście, poznajecie, że lato jest blisko.


\par }{\MM \VS{33}Tak i wy, gdy ujrzycie to wszystko, wiedzcie, że jest blisko, u drzwi.


\par }{\MM \VS{34}Zaprawdę powiadam wam: Nie przeminie to pokolenie, aż się to wszystko stanie.


\par }{\MM \VS{35}Niebo i ziemia przeminą, ale moje słowa nie przeminą.


\par }{\MM \VS{36}Lecz o tym dniu i godzinie nikt nie wie, nawet aniołowie niebiescy, tylko sam mój Ojciec.


\par }{\MM \VS{37}A jak było za dni Noego, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego.


\par }{\MM \VS{38}Jak bowiem za tych dni przed potopem jedli i pili, żenili się i za mąż wydawali aż do tego dnia, w którym Noe wszedł do arki;


\par }{\MM \VS{39}I nie spostrzegli się, aż przyszedł potop i zabrał wszystkich – tak będzie i z przyjściem Syna Człowieczego.


\par }{\MM \VS{40}Wtedy dwóch będzie w polu, jeden będzie wzięty, a drugi zostawiony.


\par }{\MM \VS{41}Dwie będą mleć na żarnach, jedna będzie wzięta, a druga zostawiona.


\par }{\MM \VS{42}Czuwajcie więc, ponieważ nie wiecie, o której godzinie wasz Pan przyjdzie.


\par }{\MM \VS{43}A to wiedzcie, że gdyby gospodarz wiedział, o jakiej porze ma przyjść złodziej, czuwałby i nie pozwoliłby włamać się do swego domu.


\par }{\MM \VS{44}Dlatego i wy bądźcie gotowi, bo Syn Człowieczy przyjdzie o godzinie, której się nie spodziewacie.


\par }{\MM \VS{45}Któż więc jest sługą wiernym i roztropnym, którego pan ustanowił nad swoją służbą, aby im dawał pokarm o
{\ADD{właściwej}} porze?


\par }{\MM \VS{46}Błogosławiony ten sługa, którego pan, gdy przyjdzie, zastanie tak czyniącego.


\par }{\MM \VS{47}Zaprawdę powiadam wam, że ustanowi go nad wszystkimi swymi dobrami.


\par }{\MM \VS{48}Lecz jeśli powie ten zły sługa w swoim sercu: Mój pan zwleka z przyjściem;


\par }{\MM \VS{49}I zacznie bić współsługi, jeść i pić z pijakami;


\par }{\MM \VS{50}Przyjdzie pan tego sługi w dniu, w którym się nie spodziewa, i o godzinie, której nie zna.


\par }{\MM \VS{51}Wtedy odłączy go i wyznaczy mu dział z obłudnikami. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.




\par }\Chap{25}{\MM \VerseOne{1}Wtedy królestwo niebieskie będzie podobne do dziesięciu dziewic, które wzięły swoje lampy i wyszły na spotkanie oblubieńca.


\par }{\MM \VS{2}Pięć z nich było mądrych, a pięć głupich.


\par }{\MM \VS{3}Te głupie, wziąwszy swoje lampy, nie wzięły ze sobą oliwy.


\par }{\MM \VS{4}Lecz mądre wraz z lampami zabrały oliwę w naczyniach.


\par }{\MM \VS{5}A gdy oblubieniec zwlekał
{\ADD{z przyjściem}}, wszystkie zmorzył sen i zasnęły.


\par }{\MM \VS{6}O północy zaś rozległ się krzyk: Oblubieniec idzie, wyjdźcie mu na spotkanie!


\par }{\MM \VS{7}Wtedy wstały wszystkie te dziewice i przygotowały swoje lampy.


\par }{\MM \VS{8}A głupie powiedziały do mądrych: Dajcie nam ze swej oliwy, bo nasze lampy gasną.


\par }{\MM \VS{9}I odpowiedziały mądre:
{\ADD{Nie damy}}, bo mogłoby i nam, i wam nie wystarczyć. Idźcie raczej do sprzedawców i kupcie sobie.


\par }{\MM \VS{10}A gdy odeszły kupić, nadszedł oblubieniec. Te, które były gotowe, weszły z nim na wesele i zamknięto drzwi.


\par }{\MM \VS{11}Potem przyszły też pozostałe dziewice i powiedziały: Panie, Panie, otwórz nam!


\par }{\MM \VS{12}Lecz on odpowiedział: Zaprawdę powiadam wam, nie znam was.


\par }{\MM \VS{13}Czuwajcie więc, bo nie znacie dnia ani godziny, o której Syn Człowieczy przyjdzie.


\par }{\MM \VS{14}{\ADD{Królestwo niebieskie}} bowiem podobne
{\ADD{jest}} do człowieka, który odjeżdżając, zwołał swoje sługi i powierzył im swoje dobra.


\par }{\MM \VS{15}Jednemu dał pięć talentów, drugiemu dwa, a trzeciemu jeden, każdemu według jego zdolności, i zaraz odjechał.


\par }{\MM \VS{16}A ten, który otrzymał pięć talentów, poszedł, obracał nimi i zyskał drugie pięć talentów.


\par }{\MM \VS{17}Tak samo i ten, który
{\ADD{otrzymał}} dwa, zyskał drugie dwa.


\par }{\MM \VS{18}Ten zaś, który otrzymał jeden, poszedł, wykopał
{\ADD{dół}} w ziemi i ukrył pieniądze swego pana.


\par }{\MM \VS{19}A po dłuższym czasie przybył pan tych sług i
{\ADD{zaczął}} się z nimi rozliczać.


\par }{\MM \VS{20}Wówczas przyszedł ten, który otrzymał pięć talentów, przyniósł drugie pięć talentów i powiedział: Panie, powierzyłeś mi pięć talentów, oto drugie pięć talentów zyskałem.


\par }{\MM \VS{21}I powiedział mu jego pan: Dobrze, sługo dobry i wierny! W niewielu rzeczach byłeś wierny, nad wieloma cię ustanowię. Wejdź do radości swego pana.


\par }{\MM \VS{22}Przyszedł i ten, który otrzymał dwa talenty i powiedział: Panie, powierzyłeś mi dwa talenty, oto drugie dwa talenty zyskałem.


\par }{\MM \VS{23}Powiedział mu jego pan: Dobrze, sługo dobry i wierny! Ponieważ byłeś wierny w niewielu
{\ADD{rzeczach}}, nad wieloma cię ustanowię. Wejdź do radości swego pana.


\par }{\MM \VS{24}Przyszedł i ten, który otrzymał jeden talent i powiedział: Panie, wiedziałem, że jesteś człowiekiem surowym: żniesz, gdzie nie posiałeś i zbierasz, gdzie nie rozsypałeś.


\par }{\MM \VS{25}Bojąc się więc, poszedłem i ukryłem twój talent w ziemi. Oto masz, co twoje.


\par }{\MM \VS{26}A jego pan mu odpowiedział: Sługo zły i leniwy! Wiedziałeś, że żnę, gdzie nie posiałem i zbieram, gdzie nie rozsypałem.


\par }{\MM \VS{27}Powinieneś więc był dać moje pieniądze bankierom, a ja po powrocie odebrałbym to, co moje, z zyskiem.


\par }{\MM \VS{28}Dlatego odbierzcie mu ten talent i dajcie temu, który ma dziesięć talentów.


\par }{\MM \VS{29}Każdemu bowiem, kto ma, będzie dane i będzie miał w obfitości. Temu zaś, kto nie ma, zostanie zabrane nawet to, co ma.


\par }{\MM \VS{30}A nieużytecznego sługę wrzućcie w ciemności zewnętrzne. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.


\par }{\MM \VS{31}Gdy Syn Człowieczy przyjdzie w swojej chwale i wszyscy święci aniołowie z nim, wtedy zasiądzie na tronie swojej chwały.


\par }{\MM \VS{32}I będą zgromadzone przed nim wszystkie narody, a on odłączy jedne od drugich, jak pasterz odłącza owce od kozłów.


\par }{\MM \VS{33}I postawi owce po swojej prawej, a kozły po lewej stronie.


\par }{\MM \VS{34}Wtedy król powie do tych, którzy
{\ADD{będą}} po jego prawej stronie: Przyjdźcie, błogosławieni mego Ojca, odziedziczcie królestwo przygotowane dla was od założenia świata.


\par }{\MM \VS{35}Byłem bowiem głodny, a daliście mi jeść, byłem spragniony, a daliście mi pić, byłem obcym, a przyjęliście mnie;


\par }{\MM \VS{36}Byłem nagi, a ubraliście mnie, byłem chory, a odwiedziliście mnie, byłem w więzieniu, a przyszliście do mnie.


\par }{\MM \VS{37}Wtedy sprawiedliwi mu odpowiedzą: Panie, kiedy widzieliśmy cię głodnym i nakarmiliśmy
{\ADD{cię}} albo spragnionym i daliśmy
{\ADD{ci}} pić?


\par }{\MM \VS{38}I kiedy widzieliśmy cię obcym i przyjęliśmy
{\ADD{cię}} albo nagim i ubraliśmy cię?


\par }{\MM \VS{39}Albo kiedy widzieliśmy cię chorym lub w więzieniu i przyszliśmy do ciebie?


\par }{\MM \VS{40}A król im odpowie: Zaprawdę powiadam wam: To, co uczyniliście jednemu z tych moich braci najmniejszych, mnie uczyniliście.


\par }{\MM \VS{41}Potem powie i do tych, którzy
{\ADD{będą}} po lewej stronie: Idźcie ode mnie, przeklęci, w ogień wieczny, przygotowany dla diabła i jego aniołów.


\par }{\MM \VS{42}Byłem bowiem głodny, a nie daliście mi jeść, byłem spragniony, a nie daliście mi pić;


\par }{\MM \VS{43}Byłem obcym, a nie przyjęliście mnie, byłem nagi, a nie ubraliście mnie, byłem chory i w więzieniu, a nie odwiedziliście mnie.


\par }{\MM \VS{44}Wtedy i oni mu odpowiedzą: Panie, kiedy widzieliśmy cię głodnym albo spragnionym, albo obcym, albo nagim, albo chorym, albo w więzieniu, a nie usłużyliśmy tobie?


\par }{\MM \VS{45}Wówczas im odpowie: Zaprawdę powiadam wam, czego nie uczyniliście jednemu z tych najmniejszych, nie uczyniliście i mnie.


\par }{\MM \VS{46}I pójdą ci na męki wieczne, sprawiedliwi zaś do życia wiecznego.




\par }\Chap{26}{\MM \VerseOne{1}A gdy Jezus dokończył tych wszystkich mów, powiedział do swoich uczniów:


\par }{\MM \VS{2}Wiecie, że za dwa dni będzie Pascha, a Syn Człowieczy zostanie wydany na ukrzyżowanie.


\par }{\MM \VS{3}Wtedy to naczelni kapłani, uczeni w Piśmie i starsi ludu zebrali się na dziedzińcu najwyższego kapłana, zwanego Kajfaszem;


\par }{\MM \VS{4}I naradzali się, jak by podstępnie schwytać i zabić Jezusa.


\par }{\MM \VS{5}Lecz mówili: Nie w święto, aby nie wywołać rozruchu wśród ludu.


\par }{\MM \VS{6}A gdy Jezus był w Betanii, w domu Szymona Trędowatego;


\par }{\MM \VS{7}Przyszła do niego kobieta, która miała alabastrowe naczynie bardzo drogiego olejku, i wylała go na jego głowę, gdy siedział przy stole.


\par }{\MM \VS{8}Widząc to, jego uczniowie oburzyli się i powiedzieli: I na cóż to marnotrawstwo?


\par }{\MM \VS{9}Przecież można było ten olejek drogo sprzedać, a
{\ADD{pieniądze}} rozdać ubogim.


\par }{\MM \VS{10}Gdy Jezus to zauważył, powiedział im: Dlaczego sprawiacie przykrość tej kobiecie? Przecież dobry uczynek spełniła wobec mnie.


\par }{\MM \VS{11}Ubogich bowiem zawsze macie u siebie, ale mnie nie zawsze mieć będziecie.


\par }{\MM \VS{12}Bo ona, wylewając ten olejek na moje ciało, zrobiła to, aby przygotować mnie na mój pogrzeb.


\par }{\MM \VS{13}Zaprawdę powiadam wam: Gdziekolwiek po całym świecie będzie głoszona ta ewangelia, będzie się też opowiadać na jej pamiątkę to, co zrobiła.


\par }{\MM \VS{14}Wtedy jeden z dwunastu, zwany Judaszem Iskariotą, poszedł do naczelnych kapłanów;


\par }{\MM \VS{15}I powiedział: Co chcecie mi dać, a ja wam go wydam. A oni wyznaczyli mu trzydzieści srebrników.


\par }{\MM \VS{16}I odtąd szukał sposobności, aby go wydać.


\par }{\MM \VS{17}W pierwszy dzień Przaśników uczniowie podeszli do Jezusa i zapytali go: Gdzie chcesz, abyśmy przygotowali ci Paschę do spożycia?


\par }{\MM \VS{18}A on odpowiedział: Idźcie do miasta, do pewnego
{\ADD{człowieka}} i powiedzcie mu: Nauczyciel mówi: Mój czas jest bliski; u ciebie będę obchodził Paschę z moimi uczniami.


\par }{\MM \VS{19}Uczniowie zrobili tak, jak im nakazał Jezus, i przygotowali Paschę.


\par }{\MM \VS{20}Kiedy nastał wieczór, usiadł
{\ADD{za stołem}} z dwunastoma.


\par }{\MM \VS{21}A gdy jedli, powiedział: Zaprawdę powiadam wam, że jeden z was mnie wyda.


\par }{\MM \VS{22}I bardzo zasmuceni zaczęli pytać jeden po drugim: Czy to ja, Panie?


\par }{\MM \VS{23}A on odpowiedział: Ten, który macza ze mną rękę w misie, on mnie wyda.


\par }{\MM \VS{24}Syn Człowieczy odchodzi, jak jest o nim napisane, ale biada człowiekowi, przez którego Syn Człowieczy będzie wydany! Lepiej byłoby dla tego człowieka, aby się nie urodził.


\par }{\MM \VS{25}Wtedy Judasz, który go zdradził, zapytał: Czy to ja, Mistrzu? Odpowiedział mu: Ty
{\ADD{sam to}} powiedziałeś.


\par }{\MM \VS{26}A gdy jedli, Jezus wziął chleb, pobłogosławił, połamał i dał uczniom, mówiąc: Bierzcie, jedzcie, to jest moje ciało.


\par }{\MM \VS{27}Potem wziął kielich, złożył dziękczynienie i dał im, mówiąc: Pijcie z niego wszyscy;


\par }{\MM \VS{28}To bowiem jest moja krew nowego testamentu, która wylewa się za wielu na przebaczenie grzechów.


\par }{\MM \VS{29}Ale mówię wam: Odtąd nie będę pił z tego owocu winorośli aż do dnia, gdy go będę pił z wami nowy w królestwie mego Ojca.


\par }{\MM \VS{30}A gdy zaśpiewali hymn, wyszli ku Górze Oliwnej.


\par }{\MM \VS{31}Wtedy Jezus powiedział do nich: Wy wszyscy zgorszycie się z mojego powodu tej nocy. Jest bowiem napisane: Uderzę pasterza i rozproszą się owce stada.


\par }{\MM \VS{32}Lecz gdy zmartwychwstanę, udam się do Galilei przed wami.


\par }{\MM \VS{33}A Piotr odezwał się do niego: Choćby się wszyscy zgorszyli z twojego powodu, ja się nigdy nie zgorszę.


\par }{\MM \VS{34}Powiedział mu Jezus: Zaprawdę powiadam ci, że tej nocy, zanim kogut zapieje, trzy razy się mnie wyprzesz.


\par }{\MM \VS{35}Odpowiedział mu Piotr: Choćbym miał z tobą umrzeć, nie wyprę się ciebie. Podobnie mówili wszyscy uczniowie.


\par }{\MM \VS{36}Wtedy Jezus przyszedł z nimi na miejsce zwane Getsemani i powiedział do uczniów: Siądźcie tu, a ja tymczasem odejdę tam i będę się modlił.


\par }{\MM \VS{37}A wziąwszy ze sobą Piotra i dwóch synów Zebedeusza, zaczął się smucić i odczuwać udrękę.


\par }{\MM \VS{38}Wtedy
{\ADD{Jezus}} powiedział do nich: Smutna jest moja dusza aż do śmierci. Zostańcie tu i czuwajcie ze mną.


\par }{\MM \VS{39}A odszedłszy trochę dalej, upadł na twarz i modlił się, mówiąc: Mój Ojcze, jeśli to możliwe, niech mnie ominie ten kielich. Jednak
{\ADD{niech się stanie}} nie jak ja chcę, ale jak ty.


\par }{\MM \VS{40}Potem przyszedł do uczniów i zastał ich śpiących, i powiedział do Piotra: Czy nie mogliście przez jedną godzinę czuwać ze mną?


\par }{\MM \VS{41}Czuwajcie i módlcie się, abyście nie ulegli pokusie. Duch wprawdzie jest ochoczy, ale ciało słabe.


\par }{\MM \VS{42}Znowu, po raz drugi odszedł i modlił się, mówiąc: Mój Ojcze, jeśli ten kielich nie może mnie minąć, tylko abym go wypił, niech się stanie twoja wola.


\par }{\MM \VS{43}A gdy przyszedł, znowu zastał ich śpiących, bo oczy same im się zamykały.


\par }{\MM \VS{44}I zostawiwszy ich, odszedł znowu i modlił się po raz trzeci tymi samymi słowami.


\par }{\MM \VS{45}Potem przyszedł do swoich uczniów i powiedział do nich: Śpijcie jeszcze i odpoczywajcie. Oto nadchodzi godzina i Syn Człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników.


\par }{\MM \VS{46}Wstańcie, chodźmy! Oto zbliża się ten, który mnie wyda.


\par }{\MM \VS{47}A gdy on jeszcze mówił, nadszedł Judasz, jeden z dwunastu, a z nim liczny tłum z mieczami i kijami, od naczelnych kapłanów i starszych ludu.


\par }{\MM \VS{48}Ten zaś, który go zdradził, ustalił z nimi znak, mówiąc: Ten, którego pocałuję, to on. Schwytajcie go.


\par }{\MM \VS{49}Zaraz też podszedł do Jezusa i powiedział: Witaj, Mistrzu! I pocałował go.


\par }{\MM \VS{50}Jezus powiedział do niego: Przyjacielu, po co przyszedłeś? Wtedy podeszli, rzucili się na Jezusa i schwytali go.


\par }{\MM \VS{51}A oto jeden z tych,
{\ADD{którzy}} byli z Jezusem, wyciągnął rękę i dobył miecz, a uderzywszy sługę najwyższego kapłana, odciął mu ucho.


\par }{\MM \VS{52}Wtedy Jezus powiedział do niego: Schowaj miecz na swoje miejsce. Wszyscy bowiem, którzy za miecz chwytają, od miecza zginą.


\par }{\MM \VS{53}Czy sądzisz, że nie mógłbym teraz prosić mego Ojca, a wystawiłby mi więcej niż dwanaście legionów aniołów?


\par }{\MM \VS{54}Ale jakże wypełniłyby się Pisma,
{\ADD{które mówią}}, że musi się tak stać?


\par }{\MM \VS{55}W tym momencie Jezus powiedział do tłumów: Wyszliście jak na bandytę z mieczami i kijami, aby mnie schwytać. Codziennie siadałem z wami, nauczając w świątyni, a nie schwytaliście mnie.


\par }{\MM \VS{56}Ale to wszystko się stało, aby się wypełniły Pisma proroków. Wtedy wszyscy uczniowie opuścili go i uciekli.


\par }{\MM \VS{57}A ci, którzy schwytali Jezusa, zaprowadzili go do Kajfasza, najwyższego kapłana, gdzie zebrali się uczeni w Piśmie i starsi.


\par }{\MM \VS{58}Piotr zaś szedł za nim z daleka aż do dziedzińca najwyższego kapłana i wszedłszy tam, siedział ze sługami, aby zobaczyć, jak to się skończy.


\par }{\MM \VS{59}Tymczasem naczelni kapłani, starsi i cała Rada szukali fałszywego świadectwa przeciwko Jezusowi, aby go skazać na śmierć;


\par }{\MM \VS{60}Lecz nie znaleźli. I chociaż przychodziło wielu fałszywych świadków,
{\ADD{jednak niczego}} nie znaleźli. A na koniec wystąpili dwaj fałszywi świadkowie;


\par }{\MM \VS{61}Mówiąc: On powiedział: Mogę zburzyć świątynię Bożą i w trzy dni ją odbudować.


\par }{\MM \VS{62}Wtedy najwyższy kapłan powstał i zapytał go: Nic nie odpowiadasz?
{\ADD{Cóż znaczy to}}, co oni przeciwko tobie zeznają?


\par }{\MM \VS{63}Lecz Jezus milczał. A najwyższy kapłan powiedział mu: Zaklinam cię na Boga żywego, abyś nam powiedział, czy ty jesteś Chrystusem, Synem Bożym?


\par }{\MM \VS{64}Odpowiedział mu Jezus: Ty powiedziałeś. Ale mówię wam: Odtąd ujrzycie Syna Człowieczego siedzącego po prawicy mocy
{\ADD{Boga}} i przychodzącego na obłokach niebieskich.


\par }{\MM \VS{65}Wtedy najwyższy kapłan rozdarł swoje szaty i powiedział: Zbluźnił! Czyż potrzebujemy jeszcze świadków? Oto teraz słyszeliście bluźnierstwo.


\par }{\MM \VS{66}Jak wam się zdaje? A oni odpowiedzieli: Zasługuje na śmierć.


\par }{\MM \VS{67}Wówczas
{\ADD{zaczęli}} pluć mu w twarz i bili go pięściami, a inni go policzkowali;


\par }{\MM \VS{68}Mówiąc: Prorokuj nam, Chrystusie: Kto cię uderzył?


\par }{\MM \VS{69}Piotr zaś siedział na zewnątrz, na dziedzińcu. Podeszła do niego pewna dziewczyna i powiedziała: Ty też byłeś z Jezusem z Galilei.


\par }{\MM \VS{70}Lecz on wyparł się wobec wszystkich, mówiąc: Nie wiem, o czym mówisz.


\par }{\MM \VS{71}A gdy wyszedł do przedsionka, zobaczyła go inna
{\ADD{dziewczyna}} i powiedziała do tych, którzy tam byli: On też był z Jezusem z Nazaretu.


\par }{\MM \VS{72}I znowu wyparł się pod przysięgą: Nie znam tego człowieka.


\par }{\MM \VS{73}Po chwili ci, którzy tam stali, podeszli i powiedzieli do Piotra: Na pewno ty też jesteś
{\ADD{jednym}} z nich, bo i twoja mowa cię zdradza.


\par }{\MM \VS{74}Wtedy zaczął się zaklinać i przysięgać: Nie znam tego człowieka. I zaraz zapiał kogut.


\par }{\MM \VS{75}I przypomniał sobie Piotr słowa Jezusa, który mu powiedział: Zanim kogut zapieje, trzy razy się mnie wyprzesz. Wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał.




\par }\Chap{27}{\MM \VerseOne{1}A gdy nastał ranek, wszyscy naczelni kapłani i starsi ludu naradzili się przeciwko Jezusowi, aby go zabić.


\par }{\MM \VS{2}Związali go, odprowadzili i wydali namiestnikowi Poncjuszowi Piłatowi.


\par }{\MM \VS{3}Wtedy Judasz, który go wydał, widząc, że został skazany, żałował
{\ADD{tego}} i zwrócił trzydzieści srebrników naczelnym kapłanom i starszym;


\par }{\MM \VS{4}Mówiąc: Zgrzeszyłem, wydając krew niewinną. A oni powiedzieli: Cóż nam do tego? To twoja sprawa.


\par }{\MM \VS{5}Wtedy rzucił te srebrniki w świątyni i oddalił się, a
{\ADD{potem}} poszedł i powiesił się.


\par }{\MM \VS{6}A naczelni kapłani wzięli srebrniki i mówili: Nie wolno ich kłaść do skarbca świątynnego, gdyż jest to zapłata za krew.


\par }{\MM \VS{7}I naradziwszy się, kupili za nie pole garncarza, aby grzebać
{\ADD{na nim}} cudzoziemców.


\par }{\MM \VS{8}Dlatego to pole aż do dziś nazywa się Polem Krwi.


\par }{\MM \VS{9}Wtedy się wypełniło, co zostało powiedziane przez proroka Jeremiasza: I wzięli trzydzieści srebrników, zapłatę
{\ADD{za}} oszacowanego, którego oszacowali synowie Izraela;


\par }{\MM \VS{10}I dali je za pole garncarza, jak mi nakazał Pan.


\par }{\MM \VS{11}Jezus stał przed namiestnikiem. I zapytał go namiestnik: Czy ty jesteś królem Żydów? Jezus mu odpowiedział: Ty
{\ADD{sam to}} mówisz.


\par }{\MM \VS{12}A gdy oskarżali go naczelni kapłani i starsi, nic nie odpowiedział.


\par }{\MM \VS{13}Wtedy Piłat zapytał go: Nie słyszysz, jak wiele zeznają przeciwko tobie?


\par }{\MM \VS{14}Lecz mu nie odpowiedział na żadne słowo, tak że namiestnik bardzo się dziwił.


\par }{\MM \VS{15}A na święto namiestnik miał zwyczaj wypuszczać ludowi jednego więźnia,
{\ADD{tego}}, którego chcieli.


\par }{\MM \VS{16}Trzymano zaś w tym czasie osławionego więźnia, zwanego Barabaszem.


\par }{\MM \VS{17}Gdy więc się zebrali, zapytał ich Piłat: Którego chcecie, abym wam wypuścił? Barabasza czy Jezusa, zwanego Chrystusem?


\par }{\MM \VS{18}Wiedział bowiem, że wydali go z zawiści.


\par }{\MM \VS{19}A gdy on siedział na krześle
{\ADD{sędziowskim}}, jego żona posłała
{\ADD{wiadomość}} do niego: Nie miej nic do czynienia z tym sprawiedliwym, bo dzisiaj we śnie wiele wycierpiałam z jego powodu.


\par }{\MM \VS{20}Tymczasem naczelni kapłani i starsi namówili tłumy, aby prosiły o Barabasza, a
{\ADD{domagały się}} stracenia Jezusa.


\par }{\MM \VS{21}Namiestnik zapytał ich: Którego z tych dwóch chcecie, abym wam wypuścił? A oni odpowiedzieli: Barabasza.


\par }{\MM \VS{22}Piłat zapytał ich: Cóż więc mam zrobić z Jezusem, którego nazywają Chrystusem? Odpowiedzieli mu wszyscy: Niech będzie ukrzyżowany!


\par }{\MM \VS{23}Namiestnik zaś zapytał: Cóż właściwie złego uczynił? Lecz oni jeszcze głośniej wołali: Niech będzie ukrzyżowany!


\par }{\MM \VS{24}Gdy Piłat zobaczył, że nic nie osiąga, ale
{\ADD{przeciwnie}}, zamieszanie staje się większe, wziął wodę i umył ręce przed tłumem, mówiąc: Nie jestem winny krwi tego sprawiedliwego. To wasza sprawa.


\par }{\MM \VS{25}A cały lud odpowiedział: Krew jego na nas i na nasze dzieci.


\par }{\MM \VS{26}Wtedy wypuścił im Barabasza, a Jezusa, po ubiczowaniu, wydał na ukrzyżowanie.


\par }{\MM \VS{27}Wówczas żołnierze namiestnika zaprowadzili Jezusa na ratusz i zebrali wokół niego cały oddział.


\par }{\MM \VS{28}A rozebrawszy go, ubrali go w szkarłatny płaszcz.


\par }{\MM \VS{29}Upletli koronę z cierni i włożyli mu na głowę, a w prawą rękę
{\ADD{dali}} trzcinę. I padając przed nim na kolana, naśmiewali się z niego, mówiąc: Witaj, królu Żydów!


\par }{\MM \VS{30}A plując na niego, brali tę trzcinę i bili go po głowie.


\par }{\MM \VS{31}Kiedy go wyszydzili, zdjęli z niego płaszcz, ubrali go w jego szaty i odprowadzili na ukrzyżowanie.


\par }{\MM \VS{32}A wychodząc, spotkali człowieka z Cyreny, imieniem Szymon. Tego przymusili, aby niósł jego krzyż.


\par }{\MM \VS{33}Gdy przyszli na miejsce zwane Golgotą, czyli Miejscem Czaszki;


\par }{\MM \VS{34}Dali mu do picia ocet zmieszany z żółcią. Skosztował, ale nie chciał pić.


\par }{\MM \VS{35}A gdy go ukrzyżowali, rozdzielili jego szaty i rzucali losy, aby się wypełniło, co zostało powiedziane przez proroka: Rozdzielili między siebie moje szaty, a o moje ubranie rzucali losy.


\par }{\MM \VS{36}A siedząc, tam go pilnowali.


\par }{\MM \VS{37}I umieścili nad jego głową napis z podaniem jego winy: To jest Jezus, król Żydów.


\par }{\MM \VS{38}Ukrzyżowano też z nim dwóch bandytów, jednego po prawej, a drugiego po lewej stronie.


\par }{\MM \VS{39}A ci, którzy przechodzili obok, bluźnili mu, kiwając głowami;


\par }{\MM \VS{40}I mówiąc: Ty, który burzysz świątynię i w trzy dni
{\ADD{ją}} odbudowujesz, ratuj samego siebie. Jeśli jesteś Synem Bożym, zejdź z krzyża.


\par }{\MM \VS{41}Podobnie naczelni kapłani z uczonymi w Piśmie i starszymi, naśmiewając się, mówili:


\par }{\MM \VS{42}Innych ratował, a samego siebie uratować nie może. Jeśli jest królem Izraela, niech teraz zejdzie z krzyża, a uwierzymy mu.


\par }{\MM \VS{43}Ufał Bogu, niech go teraz wybawi, jeśli go sobie upodobał. Przecież powiedział: Jestem Synem Bożym.


\par }{\MM \VS{44}Tak samo urągali mu też bandyci, którzy byli z nim ukrzyżowani.


\par }{\MM \VS{45}A od godziny szóstej aż do dziewiątej ciemność ogarnęła całą ziemię.


\par }{\MM \VS{46}Około godziny dziewiątej Jezus zawołał donośnym głosem: Eli, Eli, lama sabachthani? To znaczy: Boże mój, Boże mój, czemu mnie opuściłeś?


\par }{\MM \VS{47}Wtedy niektórzy z tych, co tam stali, usłyszawszy to, mówili: On woła Eliasza.


\par }{\MM \VS{48}I zaraz jeden z nich podbiegł, wziął gąbkę i napełnił ją octem, a włożywszy na trzcinę, dał mu pić.


\par }{\MM \VS{49}Lecz inni mówili: Przestań, zobaczmy, czy przyjdzie Eliasz, aby go wybawić.


\par }{\MM \VS{50}Jezus zaś zawołał ponownie donośnym głosem i oddał ducha.


\par }{\MM \VS{51}A oto zasłona świątyni rozerwała się na pół, od góry aż do dołu, ziemia się zatrzęsła i skały popękały.


\par }{\MM \VS{52}Grobowce się otworzyły, a wiele ciał świętych, którzy zasnęli, powstało.


\par }{\MM \VS{53}I wyszli z grobów po jego zmartwychwstaniu, weszli do miasta świętego i ukazali się wielu.


\par }{\MM \VS{54}Wtedy setnik i ci, którzy z nim pilnowali Jezusa, widząc trzęsienie ziemi i to, co się działo, bardzo się zlękli i powiedzieli: On prawdziwie był Synem Bożym.


\par }{\MM \VS{55}A było tam wiele kobiet, które przypatrywały się z daleka. Szły one za Jezusem od Galilei i usługiwały mu.


\par }{\MM \VS{56}Wśród nich były: Maria Magdalena, Maria, matka Jakuba i Józefa, oraz matka synów Zebedeusza.


\par }{\MM \VS{57}A gdy nastał wieczór, przyszedł bogaty człowiek z Arymatei, imieniem Józef, który też był uczniem Jezusa.


\par }{\MM \VS{58}Udał się on do Piłata i poprosił o ciało Jezusa. Wtedy Piłat rozkazał, aby
{\ADD{mu}} je wydano.


\par }{\MM \VS{59}A Józef zabrał ciało, owinął je w czyste płótno;


\par }{\MM \VS{60}I złożył w swoim nowym grobowcu, który wykuł w skale. Przed wejście do grobowca zatoczył wielki kamień i odszedł.


\par }{\MM \VS{61}A Maria Magdalena i druga Maria siedziały tam naprzeciw grobowca.


\par }{\MM \VS{62}Następnego dnia,
{\ADD{pierwszego}} po
{\ADD{dniu}} przygotowania, naczelni kapłani i faryzeusze zebrali się u Piłata;


\par }{\MM \VS{63}I oznajmili: Panie, przypomnieliśmy sobie, że ten zwodziciel powiedział, gdy jeszcze żył: Po trzech dniach zmartwychwstanę.


\par }{\MM \VS{64}Rozkaż więc zabezpieczyć grobowiec aż do trzeciego dnia, by przypadkiem jego uczniowie nie przyszli w nocy, nie wykradli go i nie powiedzieli ludowi: Powstał z martwych. I ostatni błąd będzie gorszy niż pierwszy.


\par }{\MM \VS{65}Piłat powiedział im: Macie straż. Idźcie, zabezpieczcie, jak umiecie.


\par }{\MM \VS{66}Poszli więc i zabezpieczyli grobowiec, pieczętując kamień i stawiając straż.




\par }\Chap{28}{\MM \VerseOne{1}A gdy skończył się szabat i świtało pierwszego
{\ADD{dnia}} tygodnia, Maria Magdalena i druga Maria przyszły obejrzeć grób.


\par }{\MM \VS{2}A oto powstało wielkie trzęsienie ziemi. Anioł Pana bowiem, zstąpiwszy z nieba, podszedł, odwalił kamień od wejścia i usiadł na nim.


\par }{\MM \VS{3}Jego oblicze było jak błyskawica, a jego szaty białe jak śnieg.


\par }{\MM \VS{4}A strażnicy drżeli ze strachu i stali się jak umarli.


\par }{\MM \VS{5}Anioł zaś powiedział do kobiet: Wy się nie bójcie! Wiem bowiem, że szukacie ukrzyżowanego Jezusa.


\par }{\MM \VS{6}Nie ma go tu. Powstał bowiem, jak powiedział. Chodźcie, zobaczcie miejsce, gdzie leżał Pan.


\par }{\MM \VS{7}Idźcie szybko i powiedzcie jego uczniom, że zmartwychwstał i oto udaje się do Galilei przed wami. Tam go ujrzycie. Oto wam powiedziałem.


\par }{\MM \VS{8}Odeszły więc szybko od grobu z bojaźnią i z wielką radością i pobiegły przekazać to jego uczniom.


\par }{\MM \VS{9}Kiedy szły przekazać to jego uczniom, nagle Jezus wyszedł im na spotkanie i powiedział: Witajcie! A one podeszły, objęły go za nogi i oddały mu pokłon.


\par }{\MM \VS{10}Wtedy Jezus powiedział do nich: Nie bójcie się! Idźcie, powiedzcie moim braciom, aby poszli do Galilei. Tam mnie ujrzą.


\par }{\MM \VS{11}A gdy one poszły, niektórzy ze straży przyszli do miasta i oznajmili naczelnym kapłanom wszystko, co się stało.


\par }{\MM \VS{12}Ci zaś zebrali się ze starszymi i naradziwszy się, dali żołnierzom sporo pieniędzy;


\par }{\MM \VS{13}I powiedzieli: Mówcie, że jego uczniowie przyszli w nocy i wykradli go, gdy spaliście.


\par }{\MM \VS{14}A gdyby to doszło do namiestnika, my go przekonamy, a wam zapewnimy bezpieczeństwo.


\par }{\MM \VS{15}Wzięli więc pieniądze i zrobili, jak ich pouczono. I rozniosła się ta wieść wśród Żydów, i trwa aż do dziś.


\par }{\MM \VS{16}Potem jedenastu uczniów poszło do Galilei na górę, na którą Jezus im polecił.


\par }{\MM \VS{17}A gdy go ujrzeli, oddali mu pokłon. Niektórzy jednak wątpili.


\par }{\MM \VS{18}Wtedy Jezus podszedł i powiedział do nich: Dana mi jest wszelka władza na niebie i na ziemi.


\par }{\MM \VS{19}Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego;


\par }{\MM \VS{20}Ucząc je przestrzegać wszystkiego, co wam przykazałem. A oto ja jestem z wami przez wszystkie dni aż do końca świata. Amen.


\par }