24
Yaminaki Abram iinantyaari Isaac
1 Ari mapirotaka antyasiparitaki Abraham, oshiki itasonka-wintakiri Pawa. 2 Ikaimakiri antaripiro-taintsiri impira-tani, amininiriri okaratzi tzimimo-tziriri. Ikantakiri: “Pairika-chokitina”. * 3 Pinkantapirotina, pimpairyiiri Pawa Iwawani-taitari inkitiki aajatzi kipatsiki, airo pisinitanari notomi iinantyaaro Owintini-sato saikatsiri aka. 4 Ontzimatyii pijati nonampii-tiki, pamininiri noshininka naaka iinantyaari.” 5 Ari yakanakiri impira-tani, ikantziri: “Airorika onintzi ompoki mainaro, ¿tsikama nonkantyaaka? ¿Naanakirima pitomi pinampii-tiki pipoñaaka pairani?” 6 Ikantzi Abraham: “Airo, okantzi payinari notomi anta. 7 Tima Pawa, Iwawanitari inkiti-satzi, amajanari pairani iipatsitiki asitanari, iipatsitiki aajatzi nocharini. Ikantakina pairani: ‘Ari nompajiri iroka kipatsi inkarati pincharini-tajyaari.’ Tima irootaki ikasiyakaa-kinari, aritaki intyaan-takimi imaninkariti, tsipatyaa-miniri pamantyaari kooya iinantyaari notomi. 8 Airorika onintzi oyaatimi kooya, pimonkara-tzimaitakaro nompira-takamiri naaka. Titzimaita noninti payinari notomi anta.” 9 Imatakiro impira-tani, yairika-chokitakiri Abraham, ikantaki: “¡Omaapiro nowinkatharití! Airo namatawi-tzimi, aritaki nantakiro okaratzi pikantaki-nari.”
10 Ikoyaana-kiro tzimimo-tziriri ompiratariri, irootaki impasitan-tyaari. Yaanaki 10 ipira ikyaakoi-tari, jataki inampitsitiki Nacor ipaitai-tziro Osampanaaki anta Tonkariniki. † 11 Ikanta yarii-tzimataka nampitsiki, imakoryaa-kaapaa-kiri ipira-payi osaiki nijaatinka. Aritaki tsitiniityaaki, irootaintsi intityaa ooryaatsiri opokapiin-tzira kooya-payi ayi nijaa. ‡ 12 Amanapaaki, ikantzi: “Pawa, Iwawani ompiratanari Abraham, awiroka kantakai-yaaro-niri omatantyaari nonintziri, pinisironka-tiri ompiratanari. 13 Ari nosaikawaki aka ikaapiin-taitzi, tsika opokayitzi awankaropayi ayi nijaa. 14 Awiroka kantakai-yaaro-niri aririka nonkantakiro aparoni mainaro: ‘Pisinitinaro piyowitziti nirawakiita nijaa.’ Onkantanaki iroori: ‘Pirawaiti. Kantatsi nompiri nijaa ikyaakoi-tari-payi.’ Irootaki mainaro pikowakaa-kiriri pimpira-tani Isaac. Ari noyotiri pitakotari ompiratanari.” §
15 Tikira ithonkiroota yamani, pokapaaki aparoni mainaro anatakiro oyowitziti oshimpaki. Irootaki Rebeca irisinto Betuel. Tima yoka Betuel iriitaki otomi Milca iwaiyan-takaa-kirori Nacor iririntzi Abraham. 16 Kamiithaanto onatzi Rebeca, titzimaita oyotiri sirampari. Oirinkapaaka nijaatinkaki, okaapaaki nijaa, iro ompiyana-kimi. 17 Ari isiyasi-tawakaro ompirataari, ikantapaa-kiro: “Pimpina kapichiini nijaa payiri piyowitzitiki nirawa-kiita.” 18 Okantzi iroori: “Pirawaiti nowinkatharití.” Sintsini owayiitana-kiro oyowitziti, oitakiri nijaa airika-kotaki-niri. 19 Ithonkakiro iraki nijaa ompirataari, okantana-kiri Rebeca: ‘¡Jiwari! Naawaki pasini nijaa nompiriri ikyaakoi-tari-payi, irojatzi irantakyaa maaroni irirori.” * 20 Intsipayini osiyapainta okai nijaa osakiro yirapiintzi piratsi, oshiki opiyapiyataka, ojaikitaki-niri irajiititiri ikyaakoi-tari-payi. † 21 Ari yaminamintha-takiro ompirataari tikatsi inkantiro, tima ikowatzii iyoti iriirika Pawa kantakaa-rori omatantakari iñaakiri. 22 Ikanta thonkaka irajiitaki ipira, inosikana-kiri iwitsikai-tziri ooro, pinapiro-tachari. Ithatakiniro okirimasiki. Ipakiro apiti omatyaari akoki, pinapiro-tachari aajatzi. ‡ 23 Ikantana-kiro: “Pinkantina, ¿Ipaitama asitamiri? ¿Antitachama iwanko nomayi-motimi nontsipa-tyaari nokarajiitaki?” 24 Okantanaki iroori: “Naakataki irisinto Betuel, owaiyan-tani Milca irisinto Nacor. 25 Tzimatsi tsika pimaajiiti, tzimatsi aajatzi oshiki iyaari pipira-payi.” 26 Ari ityiirowa-naka ompirataari, ipinkatha-tanakiri Pawa. 27 Ikantanaki: “Kimosiri-wintaari pinatzi Pawa, Iwawani ompiratanari Abraham, ti pamatawi-tiri pinisironka-tani ompiratanari. Awiroka amakinari aka noñaantaka-rori iwanko ishininka-thori.” 28 Ti osaikanaki Rebeca, osiya-piro-tanakityaa owankoki osaiki oniro, okamantapaa-kiro.
29 Tzimatsi oyaariri Rebeca ipaita Labán, iriitaki siyanainchari ikaapiin-taitzira nijaa iñiiri atziri. 30 Tima iñaawakiri othataniki okirimasiki aajatzi omarintsi iwitsikai-tziri ooro omayitakari iritsiro akoki, ikimawakiro aajatzi okamantan-tapaa-ki ikantaki-rori ompirataari. Ikanta yariitapaa-kari Labán impira-tani Abraham isaikakaakiri ipira-payi ikaapiin-taitzira. 31 Ikantapaa-kiri: “Pimpoki itasonka-wintani Pawá. ¿Ipaitama pisaikantari intyaatsikaini? Tzimatsi tsika pimaapaaki, tzimatsi aajatzi tsika piwapaakiri pipira-payi.”
32 Ari ijatanaki ompirataari anta pankotsiki. Iwayiitaarantawakiri Labán ipira-payi ompirataari, ipakiri iyaari. Ipoñaa yamaitaki-niri nijaa ariitzinka-ripayi inkiwa-kijiityaari. 33 Ikanta ipaitawa-kiri iwapaakyaari, ikantanaki impira-tani Abraham: “Airo nowitzita airorika nokaman-tzimiro nokowiri.” Ikantanaki Labán: “Intsityaa pimatiro.” 34 Ikantzi ompirataari: “Naakataki impira-tani Abraham. 35 Antaroiti itasonka-wintakiri Pawa ompiratanari, oshiki yashaaran-takaa-kari, tzimatsi ipira-payi, iiriikiti, ooro, ikyaakoi-tari-payi, tzimatsi oshiki yatziriti impiratari, tzimatsi aajatzi oshiki kooya-payi. § 36 Ari okimitzi-takari Sara okantawitaka antaro-konataki, owaiyantaji otomi. Iriitaki yasitakaa-jyaari ompiratanari okaratzi tzimimo-tziriri. 37 Tima inintatzii ompirataka-nari nomonkara-piro-tiniri, ikantaki-nari: ‘Airo pisinitanari notomi iinantyaaro Owintini-sato saikatsiri aka. 38 Apatziro pijatasitiri ishininka-thori asitanari, pamininiri notomi awankaro noshininka-payi naaka. Tima irootaki kamiitha-tatsiri iinantyaaro.’ 39 Nokantanaki naaka: ‘¡Nowinkatharití! Aamaasityaa airo onintzi oyaatina mainaro. ¿Tsika nonkantyaaka?’ 40 Ikantana-kina irirori: ‘Tima kamiitha nokantzimo-takari Pawa, aritaki intyaan-takimi imaninkariti intsipa-tyaami pijati, ari omatakyaa okaratzi nokantaki-miri. Aritaki pamaki kooya iinantyaari notomi, ishininka-thori asitanari. 41 Airorika inintzi noshininka-thori impimiro irisinto, pimonkara-maitakaro awiroka nompira-takamiri’. 42 Ikanta nariitaka ikaapiin-taitzi, namanakiri Pawa Iwawani ompiratanari, nokantziri: ‘Omaapiro-rika pinisironkatana pimatakainaro nonintziri aka. 43 Tima saikakina ikaapiin-taitzi, nonintzi pimatakainaro iroka mainaro pokaintsiri ayi nijaa, aririka nonkantawa-kiro: “Pimpina kapichiini nijaa piyowitzitiki, nirawakiita”, 44 aririka akanakina, onkantina: “Pirawaki, ari naaki pasini nompiriri pipira-payi irawakiri irirori”, irootaki iroka kooya ikowakaa-kiriri Pawa itomi ompiratanari.’ 45 Tikira nonthonkiroota namani, noñaawakiro opokaki Rebeca anatakiro oyowitziti oshimpaki. Oirinkapaaka nijaatinkaki, okaapaaki. Ari nokantziro: ‘Pimpina pinijaati nirawakiita.’ 46 Sintsiini owayiitana-kiro oyowitziti, okantana-kina: ‘Pirawaki, aritaki naaki pasini irawakiri aajatzi pipira-payi.’ Opakina nijaa nirawakiri, opitakari aajatzi nopira-payi. * 47 Ari nosampi-tanakiro, nokantziro: ‘¿Ipaitaka asitamiri?’ Okantzi iroori: ‘Naakataki irisinto Betuel itomi Nacor owaiyani Milca.’ Ari nokyaan-takaa-karo thatanintsi okirimasiki, nomatan-takaro akoki omarintsi-payi. 48 Ari notyiirowa-nakari nopinkatha-tanakiri Pawa, nopanthaa-wintanakiri Iwawani ompiratanari Abraham, iriitaki amakinari nariitan-takari iwankoki ishininka-thori, namininiri iina itomi. 49 Nonintzi pinkantina kamiitharika inintziri ompiratanari, tirika onimotimi pinkantina noyotan-tyaari ompaityaa nantiri.” 50 Ikanta Labán aajatzi iriri Betuel, ikantanaki: “Iriitaki Pawa kantakaa-rori, tikatsi nonkanti naaka. 51 Jiiroka Rebeca, paanakiro. Irootaki iinantyaari itomi ompiratamiri, irootaki inintakiri Pawa.” 52 Ikanta ikimawaki impira-tani Abraham, oiyootanaka kipatsiki ityiirowa-naka ipinkatha-tanakiri Pawa. 53 Imisitowana-kiro yamayitakiri iwitsikai-tziri ooro, kiriiki, kithaarin-tsipayi. Ipakiro maaroni Rebeca. Ipasitakari oyaariri aajatzi oniro. 54 Owaajiitaka iroñaaka ompirataari, irawaijiitaki itsipatari oyaataki-riri. Maajiitaki. Okanta okitaiti-tamanaki, ipiriin-tamanaja, ikantanaji ompirataari: “¡Jiwarí! Irootaintsi nompiyaji iwankoki ompiratanari.” 55 Titzimaita inintzi iyaariri Rebeca aajatzi iniro, okantanaki: “Apaata ojatzita niintsiti, nonintatzii omaanaji onkarati 10 kitaitiri. Irojatzi oyaatan-tanakyaamiri.” 56 Ikantanaki ompirataari: “Airo pisamani-takaana, iriitaki Pawa kantakaa-karo nariitan-takari aka. Ontzimatyii nompiyi iwankoki ompiratanari.” 57 Ikantajii-tanaki irirori: “Thami ankaimiro iroori, ankimiro tsika okantzi.” 58 Ikaimai-takiro Rebeca, ari isampitai-takiro, ikantai-tziro: “¿Pinintzima piyaatana-kiri ompirataari?” Akanaki iroori, okantzi: “Jii, nonintzi noyaatana-kiri.” 59 Ari isinitana-kiro Labán ojati iritsiro Rebeca ontsipa-tanakyaaro aamaakowin-tapiintarori pairani ainiro iintsitapaaki. Oyaatana-kiri impira-tani Abraham itsipatanaari ikaratzi oyaayitaki-riri. 60 Iwithatawaaro oyaariri, ikantawa-jiro:
Pijati chooki,
Onkamintha iriniro-tyaami oshiki atziri.
Onkamintha yaapitha-tajiri piwaiyani-payi inampi-payi ikisaniin-tani. 61 Ari okyaako-tanakari Rebeca ipiraitari otsipatanakaro ompira-tanipayi aamaakowin-takarori pairani, oyaatana-kiri impira-tani Abraham. Imatakiro ompirataari yaanakiro Rebeca, piyanaja. †
62 Aritaki ariitzimataja irirori Isaac ipoñaajaro nijaatinkaki ipaitai-tziro “Añaani-tatsiri Ñaakinari”, inampiitiki irirori ipaitai-tziri Piryaariniki. 63 Iyaatzii irirori yaniiwaitzi tsitinii-tiini. Ari yaminaki antó, iñaatziiri ipokayitaji ipira-payi ikyaakoi-tari. ‡ 64 Ari okimatzi-takari Rebeca aajatzi, aminaki antó oñaakiri Isaac, ayiitanaki. 65 Osampitana-kiri ompira-taari, okantziri: “¿Itzimika yonta pokaintsiri?” Ikantanaki ompira-taari: “Iriitaki ompiratanari.” Ari aanakiro omanthaki, opasika-poro-pitha-tanakari. 66 Tima ariitaja ompira-taari, ikamantapa-jiri Isaac okaratzi yantakiri tsika ijataitzi. 67 Ari yaanakiro Isaac iroka Rebeca owankothaantiki irinironi, iinantakaro. Antaroiti yitakotakaro. Irootaki oimosirinka-pajiriri okamajira iriniro.
* 24:2 Kantako-tachari aka “Pairika-chokitina”, irootaki yamitari pairani ishininka-payi Abraham, yairika-choki-tawakaajiita onkini iyotaiti omaapiro imonkaratiro okaratzi ikantawakaari. Irootaki yairika-chokitan-tariri ishininka inkini impinkathatiri, airo yamatawi-tziri. Ti isinitiri yairika-chokitiri pasini-satzi kaari iñaapiintzi irirori. † 24:10 ikyaakoi-tari = camello ‡ 24:11 ipira-payi = camellos § 24:14 ikyaakoi-tari-payi = camellos * 24:19 ikyaakoi-tari-payi = camello † 24:20 ikyaakoi-tari-payi = camellos ‡ 24:22 Kantako-tachari aka “pinapiro-tachari,” irootaki ikantai-tziri pairani “kashitani siclo”. Irijatzi ikantai-tajiri iroñaaka ikaratzi itinatzi 6 gramo. Kantako-tachari aka “pinapiro-tachari aajatzi,” irootaki ikantai-tziri pairani “10 siclo.” Irijatzi ikantai-tajiri iroñaaka ikaratzi itinatzi 100 gramo. § 24:35 ipira-payi = yoishati, ivaca-ti; ikyaakoi-tari-payi = camellos, asnos * 24:46 pipira-payi, nopira-payi = camellos † 24:61 ipiraitari = camello ‡ 24:63 ipira-payi = camello