10
Koku te i kutu a tinaulaa
(Mt 19:1-12; Lk 16:18)
1 Iesu i waan taanga matira urong u ra papaar Iudaia, ma i waan bolo u ra daanim Ioridaan. A kor na taara diat waan karomi ma i wer diat balet welaar ma i laana paami. 2 Raa kum Parisaaio diat waan karomi kupi diat a walaari. Diat tiri naa, “I takado ut welaar ma ra nundaat kum Naagagon baa a muaana in lu wa nuna tabuan, baa pate?” 3 Ma Iesu i tiri baalu diat naa, “Woi na naagagon maa Moses i taar taai taa muaat?” 4 +Ma diat baalui, “Moses i mulaaot taai ku kupi a muaana in timu taa a dona buk na kutu tinaulaa, kupi din palaa wa a kini na tinaulaa mai.” 5 Iesu i piri taan diat naa, “Moses i timu a naagagon maa kup muaat, kabina maa a balaamuaat i dekdek aakit. 6 +Iaku u ra turpaai ra wawaki, ‘God i waki a taara, kupi diat in muaana ma in tabuan’.
Tur 1:27
7 +‘Mari ia a kabina baa a muaana in waan paa kon tamaana ma naana, ma in ki ungaai ma ra nuna tabuan, 8 kupi diaar a raa maku.’
Tur 2:24
Ma wakir diaar rudi ma, diaar raa maku. 9 A utnaa baa God ia kubu ungaai taai, koku balet ma te i kutui.” 10 Io, baa diat ki naruma a kum naat na wawer diat tiri Iesu balet u ra utnaa mi. 11 +Ma i piri taan diat, “Baa te i lu wa anuna tabuan, ma i taulaa balet ma ta tabuan, a muaana maa i paam aakaina karom anuna mugaana tabuan. 12 Ma baa ta tabuan i waan ko ra nuna muaana, ma i taulaa balet ma te, a tabuan maa ia kaai i paam aakaina.”
Iesu i pir wadaan a kum naat liklik
(Mt 19:13-15; Lk 18:15-17)
13 A taara diat ben a kum naat liklik karom Iesu kupi in ung a ru limaana nate un diat. Iaku maa a kum naat na wawer diat turbaat diat. 14 Baa Iesu i baboi, i kaankaan ma i piri taan diat naa, “Muaat a maadek wa a kum naat liklik baa diat a waan karom iaau. Koku muaat turbaat diat, maa a mataanitu anun God anundiat baa diat lenbi. 15 +Iaau pir a lingtatuna taa muaat, baa te pa in ruk u ra mataanitu anun God welaar ma ra naatlik, pa in ruk laar paai.” 16 Ma i lo paa a kum naat liklik, ma i ung taa a ru limaana nate un diat, ma i pir wadaan diat.
A tadaaru na muaana
(Mt 19:16-30; Lk 18:18-30)
17 Baa Iesu i waan waanwaan balet, raa muaana i welulu karomi, i ki but keke namataana, ma i tiri naa, “Koina Tena Wawer, aawa maa ang paami kupi ang kale a lalaaun takum?” 18 Iesu i baalui naa, “Aawa kabina maa u waatung iaau naa iaau koina? Pa te i koina, God ku. 19 +U nunura a kum Naagagon: ‘Koku u aak doko te, koku u paam aakaina un ta tabuan anun te, koku u walong, koku u wetakun warwaruga, koku u waruga paa ta utnaa anun te ma u lo paai, un urur karom tamaam ma naam.’ ”
Pin 20:12-16
20 A muaana maa i baalui naa, “Tena Wawer, turpaai baa iaau naat utbaai tuk mi, iaau tartaraam u ra kum Naagagon raap mi.” 21 Iesu i babo karomi, i maari ma i piri taana naa, “U iba utbaai kup raa utnaa. Un waan ma un wiura wa anum kum utnaa raap, ma ra maani koni un tabaara a kum iba na taara mai. Baa un paami lenmaa anum a koina wuwuwung inaanga u ra maawa. Namur un waan urin ma un murmur iaau.” 22 Baa i walangoro a pirpir mi, i babo tumtumul, ma i waan ma ra tapunuk, kabina maa i ngaala aakit anuna wuwuwung.
23 Iesu i babo taltalili karom anuna kum naat na wawer ma i piri taan diat lenbi, “I dekdek aakit karom a kum tadaaru na taara kupi diat a ruk u ra mataanitu anun God.” 24 A kum naat na wawer diat kakaian aakit u ra pirpir mi. Iesu i piri balet taan diat naa, “A kum natnatung liklik, i dekdek aakit karom a taara kupi diat a ruk u ra mataanitu anun God. 25 I dekdek karom a kaamel kupi in ruk u ra maata na nil na ingingit, iaku i dekdek aakit karom a tadaaru na muaana kupi in ruk u ra mataanitu anun God.” 26 A kum naat na wawer diat kakaian aakit, ma diat tiri wetwetalaai diat naa, “Baa lenmaa, woi ma maa din walaauni?” 27 Iesu i babo karom diat ma i piri, “A taara pain diat a pet laar paai, iaku God in pet laar paa a kum utnaa raap.”
28 Petero i piri taan Iesu naa, “Baboi, miaat aa waan ko ra numiaat kum utnaa raap, ma miaat murmur ui.” 29 Iesu i piri naa, “Iaau pir a lingtatuna taa muaat: Baa te i waan ko ra nuna ruma, baa ko ra kum tatena liklik in muaana ma in tabuan, baa kon naana, baa tamaana, baa a kum natnatuna, baa ko ra nuna pia, kabina un iaau ma u ra Koina Wewapua, 30 u ra lalaaun mi, din taar taa 100 na ruma taana, 100 na tatena liklik in muaana, 100 na tatena liklik in tabuan, 100 na naana, 100 na natnatuna, ma 100 na pia, ma ra kum ngunungut utkaai. Ma u ra lalaaun namur din tabaarai ma ra lalaaun takum. 31 +Ma mongoro baa diat muga mi, namur diat a murmur, ma diat baa diat murmur mi, namur diat a muga.”
A wetula pirpir anun Iesu u ra nuna minaat
(Mt 20:17-19; Lk 18:31-34)
32 Iesu ma ra nuna kum naat na wawer diat waan unaanga Ierusalem. Ma Iesu i mukmuga taan diat, ma anuna kum naat na wawer diat nuknuk aakit, ma a taara kaai baa diat murmuri diat burut. Ma Iesu i ben ingen paa anuna 12 naat na wawer, ma i wapua diat u ra kum utnaa baa in waan paat karomi lenbi, 33 “Baboi, mi daat waan unaanga Ierusalem. Din taar taa Natu ra Muaana karom a kum ngaala na tena wetabaar karom God ma ra kum tena wawer u ra kum Naagagon. Diat a naagagoni kupi in wirua, ma diat a taar taai karom diat baa wakir a taara Iudaia. 34 Diat a tataur uni, diat a kamiai, diat a raapui ma diat a aak dokoi. Ma baa tula bung in raap in lalaaun paat balet.”
A niaaring anun Iaakobo ma Ioaanes
(Mt 20:20-28)
35 A ru natun Sebedaaio, Iaakobo ma Ioaanes, diaar waan karom Iesu ma diaar piri taana lenbi, “Tena Wawer, mir aaring ui kupi un paam a utnaa bi mir nemi taam.” 36 Ma i tiri diaar naa, “Aawa maa mur nemi taang?” 37 Diaar piri taana, “Un waki ta mir u ra num minamaar, ma datul a naagagon ungaai, raa paa mir u ra ot na limaam ma raa u ra maira.”
38 +Iesu i piri taan diaar naa, “Pa mur nunura a utnaa maa mur aaring kupi. Lelawaai, in tale mur kupi mur kaai mur a kariaana a ngunungut baa ang kariaanai? In tale mur kaai kupi din baapitaaiso mur ma ra baapitaaiso na minaat baa din baapitaaiso iaau mai?” 39 Ma diaar baalui naa, “Mir a pet laar paai ku.” Iesu i piri taan diaar, “A ngunungut baa ang kariaanai, mur kaai mur a kariaanai, ma a baapitaaiso baa din baapitaaiso iaau mai, din baapitaaiso mur kaai mai. 40 Iaku u ra kinkini u ra ot ma ra maira na limaang, wakir iaau, iaau naagagoni kupi ang taari. God in taari karom diat baa ia waninaar taai kup diat.”
41 Baa 10 naat na wawer diat walangoroi, diat kaankaan karom Iaakobo ma Ioaanes. 42 +Iesu i wataa ungaai pa diat, ma i piri naa, “Muaat nunurai naa diat baa di waatung diat a kum tena naagagon anu ra taara baa wakir a taara Iudaia, diat naagagon aakaka a taara. Ma anundiat kum mukmuga kaai diat taar a kum dekdek na naagagon karom diat. 43 +Iaku karom muaat pa in lenmaa. Baa te i nemi naa in ngaala taa muaat, in wakinalik paai kupi in tultul anumuaat. 44 Ma ia baa i nemi kupi in mukmuga un muaat, in wilawilaau ku anu ra taara raap. 45 Maa Natu ra Muaana kaai pa i waan paat kupi din papaam karomi. I waan paat kupi ia ut in papaam karom a taara ma in taar taa anuna lalaaun, kup ia a winekul anu ra mongoro na taara.”
Iesu i wababo paa Baatimaaio a pula
(Mt 20:29-34; Lk 18:35-43)
46 Diat waan paat irong Ieriko. Baa Iesu ma ra nuna kum naat na wawer ma ra kor na taara kaai diat waan taanga matira, raa muaana, a pula, a iaana Baatimaaio (a kukuraaina natun Timaaio), i kiki u ra papaara aakapi, ma i aaraaring utnaa. 47 I walangoroi baa Iesu a te Naasaret i waan aakit, i wewataai dekdek naa, “Iesu, Natun Dewid, un maari iaau.” 48 Ma mongoro na taara diat turbaati naa koku i ge. Iaku i wewataai dekdek bakaai ma naa, “Natun Dewid, un maari iaau.” 49 Iesu i tur ma i piri naa, “Muaat wataa paai.” Diat wataa paa a pula, ma diat piri taana naa, “Un gaaia! Tur! Iesu i wataa ui.” 50 Baatimaaio i rakaan wa anuna ina maalu baa i burung baat anuna minong mai, i kaamtur, ma i waan karom Iesu. 51 Ma Iesu i tiri naa, “Aawa maa u nemi naa ang paami un ui?” A pula i baalui naa, “Tena Wawer, iaau nemi naa ang babo.” 52 Iesu i piri taana naa, “Un waan, anum nurnur ia walaangalaanga pa ui.” Ma i babo gagaa maut, ma i murmur Iesu u ra aakapi.
+ 10:4 Nag 24:1-4; Mt 5:31 + 10:6 Tur 1:27; 5:2 + 10:7 Tur 2:24 + 10:11 Mt 5:32; 1Kor 7:10,11 + 10:15 Mt 18:3 + 10:19 Pin 20:13; Nag 5:17; Pin 20:14; Nag 5:18; Pin 20:15; Nag 5:19; Pin 20:16; Nag 5:20; Pin 20:12; Nag 5:16 + 10:31 Mt 20:16; Lk 13:30 + 10:38 Lk 12:50 + 10:42 Lk 22:25,26 + 10:43 Mt 23:11; Mk 9:35; Lk 22:26