USE sofia;
DROP TABLE IF EXISTS sofia.ram_vpl;
CREATE TABLE ram_vpl (
  verseID VARCHAR(16) NOT NULL PRIMARY KEY,
  canon_order VARCHAR(12) NOT NULL,
  book VARCHAR(3) NOT NULL,
  chapter VARCHAR(3) NOT NULL,
  startVerse VARCHAR(3) NOT NULL,
  endVerse VARCHAR(3) NOT NULL,
  verseText TEXT CHARACTER SET UTF8 NOT NULL) ENGINE=MyISAM;
LOCK TABLES ram_vpl WRITE;
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_1","002_1_1","GEN","1","1","1","Pê nee jũm Pahpãm ton nare, ne nee jũ caxuw amji ton nare, ne ramã pjê ton xwỳjrea na ihkrĩ rohnỳtti mã. Pê mam Pahpãm côjkwa me pjê me, ampo cunea to. Ne nee pê ampo to, ampo itajê ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_2","002_1_2","GEN","1","2","2","Pê pjê ata kam ampo hamreare, ne caprỳ, ne kam awcapàtkuti, ne cô me pjê cormã ajcacwa tu. Pê Pahpãm Carõ Pejti ata, cô me pjê picacwỳr ata cwỳrpê, curia ajco apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_3","002_1_3","GEN","1","3","3","Mã Pahpãm te hũjarẽn to: — Imã hàhcujro xà nõ na prãm! — hajỹr me ajkaam, mã amcro pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_4","002_1_4","GEN","1","4","4","Mã Pahpãm te amcro ita pupun, mã cumã impeaj to impej, mã cute amcro me caxwa to ipicapôn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_5","002_1_5","GEN","1","5","5","Ne cute amcro mã haprỳ to: “Apẽ” hajỹr, ne awcapàtkô mã haprỳ to: “Caxwa” hajỹr. Hõhõ, amcro cakônĩ ita na, pê hapên xà itajê kwỳ ton to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_6","002_1_6","GEN","1","6","6","Ne amcro pijakrut jõ iràrà na, pê Pahpãm cô mã harkwa to: — Amji to ajcapô, ne kỳj rũm côjkwa wỳr akwỳ api ne ahtwỳ, ne harã mã pjê kam akwỳ ahtwỳ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_7","002_1_7","GEN","1","7","7","Mã cô te amji to ipicapôn pyrentu, ne kỳj pê ita jàhhuc, ne harã mã ita jàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_8","002_1_8","GEN","1","8","8","Mã Pahpãm te kỳj rũm ita mã haprỳ to: “Côjkwa” hajỹr. Hõhõ, amcro pijakrut kam pê hàpên xà itajê kwỳ ton to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_9","002_1_9","GEN","1","9","9","Ne ahna amcro incrê jõ iràrà na, pê Pahpãm pjê kam cô me amcrà mã harkwa to: — Me amji to ajcapô, ne ita wỳr amcrà, ne ita wỳr cô — hane me ajkaam, mã cute amji to ipicapôn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_10","002_1_10","GEN","1","10","10","Mã cute amcrà mã haprỳ to: “Pjê” hajỹr. Ne cute cô te cuprõn ata mã haprỳ to: “Côxwa” hajỹr. Ne cute hõmpun, mã cumã impeaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_11","002_1_11","GEN","1","11","11","Pê Pahpãm pjê mã harkwa to: — Amji kam pĩhhy me, pĩhhô me, ahpỹanre na ajpẽn caxuw me hàprà hy cunea to — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_12","002_1_12","GEN","1","12","12","Mã cute amji ton pyrentu, ne pjê kam apu hapôj. Ne ahpỹanre na ajpẽn caxuw kam ihhy, ne kam hô ne hapôj. Mã cute hõmpun, mã cumã impeaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_13","002_1_13","GEN","1","13","13","Hõ, ahna amcro incrê itajê kam, pê hàpên xà itajê kwỳ ton to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_14","002_1_14","GEN","1","14","15","Ne ahna amcro te cwat jõ iràrà na, pê Pahpãm côjkwa mã harkwa to: — Amji kam gàhcujro xà nõ to, mãr quê pjê cujro, ne caxwa me amcro to ajcapô, ne amcro me, putwrỳ jõ amcro me, caku jõ putwrỳ cahyt — hane. Mã cute amji ton pyrentu ne ajêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_16","002_1_16","GEN","1","16","16","Ne cute hàhcujro xà catia to ipijakrut ne ton. Pê amcro to ihhimpej catê ata ri ampeaj kam cati, ne caxwa to ihhimpej catê ata ri hapyre mã incrire. Ne hanea ne cute caxêre ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_17","002_1_17","GEN","1","17","18","Ne ma côjkwa kam apu haxôr, cute pjê cujro, ne caxwa me apẽ to ihhimpej, ne amcro me awcapàtkô to ipicapôn prãmte. Mã cute hõmpun, mã cumã impeaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_19","002_1_19","GEN","1","19","19","Hõ, ahna amcro te cwat itajê kam, pê hàpên xà itajê kwỳ ton to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_20","002_1_20","GEN","1","20","20","Ne ahna amcro te xĩc jõ iràrà na, pê Pahpãm côxwa me côjkwa mã harkwa to: — Hã, ate amji kam ampo to me apijapar xà atajê to amji kam me hipu tu ne, côjkwa kam pryjara tor xà me, cô kam ampo cunea prar xà atajê mea mã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_21","002_1_21","GEN","1","21","21","Ne Pahpãm te cô kam ampo te amji to ipijapar xà atajê cunea ton, côxwa kam ampo catia atajê mea mã, ahpỹanre na ajpẽn caxuw, mã hàhtôa to hàhtô. Ne hanea ne, ajpẽn caxuw pryjara cunea ton, ne hõmpun, mã cumã impeaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_22","002_1_22","GEN","1","22","22","Mã cute ihcunea caxuw carôt jõr ne cumã harkwa to: — Me akra to me hàhtôa, ne ma cô kam me apicamẽn to me mõ, ne me cô to hipu tu ne. Ne kỳj pê cuwênre tore to hàhtôa ne, ne ma me apicamẽn to me mõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_23","002_1_23","GEN","1","23","23","Hõ, ahna amcro te xĩc itajê kam, pê hàpên xà itajê kwỳ to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_24","002_1_24","GEN","1","24","24","Ne ahna amcro te xêj jõ iràrà na, pê Pahpãm pjê mã harkwa to: — Hã, pjê, amji kam ampo cunea capônỹre te amji to ipijapar xà atajê to, ne pjê na ampo apu ipa atajê to, ne ampo pry jàprêhti atajê to, ne ahpỹanre na ajpẽn caxuw — hane. Mã cute amji ton pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_25","002_1_25","GEN","1","25","25","Ne Pahpãm te ampo pryre jàprêhti itajê ton, ne ampo capônỹre itajê ton, ne pjê kam ampo apu ipa itajê cunea ton, ne ahpỹanre na ajpẽn caxuw. Ne cute hõmpun, mã cumã impeaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_26","002_1_26","GEN","1","26","26","Jirô pê mã ri Pahpãm te ajpẽn mã: — Ita caxuw cu ha amji kôat me hũmre nõ to, quê ha cupê me pahpyràac, ne ihtỳj amji kampa. Ne quê ha hanea ne côxwa kam tep me, côjkwa kam pryjara me, pjê kam ampo capônỹre atajê me, pryre jàprêhti atajê me, pjê kam ampo apu ipa itajê jamãr to ipa, ne me to ihhimpej to ipa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_27","002_1_27","GEN","1","27","27","Ne cute amji kôat jũm xũmre ata ton, ne cahãj ita ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_28","002_1_28","GEN","1","28","28","Ne cute me cumã harkwa to: — Me akra to me hàhtôa to hàhtô to me mõ, ne ma me apicamẽn to me mõ, ne pjê to me hipu to me mõ, ne amji mã me hũtà ne me to ahimpej to me mõ. Ne côxwa kam tep to me ahimpej, ne côjkwa kam cuwênre to me ahimpej, ne ampo cunea pjê kam apu ipa atajê to me ahimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_29","002_1_29","GEN","1","29","29","— Ne ate me gõ to, me gàpàn xà caxuw, ite me amã ihhy cunea me, pĩxô cunea ton, ate mehkur xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_30","002_1_30","GEN","1","30","30","Ne pryre me, pryjara me, pjê kam ampo ipa atajê me, por ampo cunea amji cajpẽ ne incaca atajê mã, ite ahtu me ahtetet cunea ton, cute ihkur xà caxuw — hajỹr. Hõ, pê ampo itajê cunea ton to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN1_31","002_1_31","GEN","1","31","31","Ne cute ihcunea pupun, mã cumã impeaj to impej. Hõ, ahna amcro te xêj atajê kam, pê hàpên xà atajê kwỳ ton to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_1","002_2_1","GEN","2","1","1","Pê Pahpãm côjkwa me, pjê me, côxwa jipêj, ne kam ampo te amji to ipijapar xà atajê cunea to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_2","002_2_2","GEN","2","2","2","Pahpãm te amcro te xêj atajêa kam, cute hàpên xà itajê cunea jipêj. Cwỳrjapê ri cute amcro te xet ton ita kam ri ihkôt xà, na ri nee kam hàpên xà nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_3","002_2_3","GEN","2","3","3","Ne cute amcro kam ihkôt xà ata to ajteare mã, ne cute to impejti, kam ihkôt xà na. Ampo na? He cute amcro ata xwỳjrea na ampo cunea jipêj, na quê ha cute xet ata kam cama kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_4","002_2_4","GEN","2","4","4","Pê Pahhiti pê Pahpãm côjkwa me pjê to. Pê harẽn xà catia hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_5","002_2_5","GEN","2","5","6","Pê nee cormã kam ampo hiprãj nare, ne nee kam ahkêt tetetti nõ hamreare. Pê cormã Pahpãm nee kam ta to iwrỳc nare, ne ahcakũm kam atàr ata pê ajco pjê inco. Ne hanea ne cormã pjê kam jũmjê jàpên xà caxuw me hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_7","002_2_7","GEN","2","7","7","Mã Pahpãm te pjê te mehĩ ton ne pea hĩjakre jakôr, mã hĩa na cute amji ton. Hõ, pê mehĩ ton xà ita hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_8","002_2_8","GEN","2","8","8","Mã Pahhiti te pjê impejti japrỳ te Etẽ ita kam hàhkre, pyt japôj xà rũm, ne kam pjê te mehĩ xũmre jĩa mã hikran, kam ihkrĩ xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_9","002_2_9","GEN","2","9","9","Mã Pahhiti pê Pahpãm te Etẽ jõ pjê kam ampo pej pit kre. Mã ahpỹanre na ajpẽn caxuw pĩxô pàr pej pit japôj ne hiprãj, ne ihkur xà caxuw ihcunea impeaj. Ne pjê ata jipôc ri Pahpãm te pĩxô pàr to ipijakrut ne ihkre, atajê ri ihkwỳ pê ajteare mã. Ne pyxit ne cupê mehtĩr rohnỳtti mã xà jõ pĩxô. Na quê ha jũm te pĩxô ata nõ krẽr na, quê ha jũ caxuw ihtyc nare, ne quêt ihtĩr rohnỳtti mã. Ne ihnõ ata pê ri ampo pej me, ampo kên jahkre pej xà jõ pĩxô pàr. Na quê ha jũm te pĩxô ata nõ krẽr na, quê ha ihcunea na amji jahkre pej ne ihkrã kre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_10","002_2_10","GEN","2","10","10","Ne pjê ata kam Pahpãm te cô ton, mã ajpjê, cute pjê inco xà caxuw. Ne Etẽ jõ pjê ata pĩn pê cô ata cato, ne kaam ihcahkũm, ne cute amji to cwat ne ajpjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_11","002_2_11","GEN","2","11","14","Atajê ri ahpỹanre na haprỳ itajê te hajỹr he: Pixõ jõ cô me, Gijõ jõ cô me, Ticre jõ cô me, Cômpejti jõ cô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_15","002_2_15","GEN","2","15","17","Mã Pahpãm pê Pahhiti te pjê ata kam hũmre pê Atãw xwỳ ata mã hikran, kam ihkrĩ ne cute hamãr, ne kam hàpên xà caxuw. Ne cumã pĩxô pàr pyxit ne ihcawpa ne cumã: — Ca ha gapacta ne atỳj pĩxô pàr itajê xô cunea ku, ne por ampo pej me, ampo kên jahkre pej xà jõ pĩxô ata, ca ha nee ihnõ krẽr nare. Ampo na? Ca ha ate ihnõ krẽr na, ca ha ramã impejti xà jahkre pej, ne ihkêanre xà jahkre pej, ne hanea ne amcro ata kam atỳj atyc kam tẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_18","002_2_18","GEN","2","18","20","Ne pê ramã pjê ata kam ahpỹanre na ajpẽn caxuw pjê kam pryre atajê to, ne kỳj pê ahpỹanre na pryjara ton pa. Ne ma ihcunea to mõ, Atãw wỳr, ne cumã ihcunea jahkre, mãr quê Atãw ahpỹanre na ihcunea mã haprỳ jõr pa. Mã cute amji mã ampo mã haprỳ jõr prãmti ata na, cute cumã hõr partu. Ne haprỳ ata na quê ha ipa rohnỳtti mã. Ne cute pryre capônỹre mã haprỳ, ne ahkêt kam pryre atajê mã haprỳ, ne kỳj pê pryjara cunea mã haprỳ jõr partu. Ne ampo itajê cunea jipôc ri, Atãw te nee amji caxuw ampo pê ihnõ ata mã cator nare. Jirô pê mã ri Pahpãm pê Pahhiti te amji mã: — Imã hũmre ita ahte apu ipa ita na to prãm nare, na wa ha hĩa na cumã catê nõ to — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_21","002_2_21","GEN","2","21","21","Ne jũ mã cute Atãw ton ne to hõtxwaa to hõtxwa, mã hõt mã ihtyctu, ne ihtỳj nõ ne gõr. Mã Pahpãm te hiwrỳhhi nõ caxàr, ne hacpỹa mã haxà to cumã ipijapỳn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_22","002_2_22","GEN","2","22","22","Ne hiwrỳhhi ata to cumã cahãj ton, ne ma hỹrmã to mõ, mã ramã ipimprar, mã cute cumã hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_23","002_2_23","GEN","2","23","23","Mã Atãw te harkwa to: — Taamã! Pahpãm te ijiwrỳhhi kwỳ caxàr ne to imã cahãj, na ri quêt cupê ijĩa kwỳ, cwỳrjapê wa ha cumã haprỳ to: “Cahãj” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_24","002_2_24","GEN","2","24","24","Cwỳrjapê quê ha ita caxuw me hũmre menxyrxwỳ me, me hũmjê jicu, ne me hikwa tuw, ne ma mehprõ wỳr me rê, ne mehprõ me, me ajcaxê ne ajpẽn kam me pyxit peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN2_25","002_2_25","GEN","2","25","25","Pê Atãw me hĩxi nee mehkà to me amji pro nare, ne mehcakrô ame ipa, ne nee ajco ajpẽn kam amehpahàm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_1","002_3_1","GEN","3","1","1","Ne pjê kam Pahpãm te ampo cunea ton atajê jirôa pê cagãti ita te amji jahkre kitre nare. Ne ma cahãj ata wỳr tẽ ne ahna hàhtêp, ne cute ihcukij, ne cumã: — Xà ampeaj kam Apãm Cati te, ate me pĩxô itajê cunea kur tête me amãn? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_2","002_3_2","GEN","3","2","3","Mã cahãj ata cumã: — Quê, itỳj ite mehcunea kur xà. Ne por ipàr pyxit peaj ne ihkwỳ jipôc ri xa ata ri, Inxũ Cati te intête me imãn, wa nee mehnõ krẽr nare, ne nee ahna me ijũhkra nõr nare, ne amehcupên nare. Nãmri wa ha mempar nare na, wa ha itỳj me ty, ita na ri Inxũ Cati pê Pahhiti te me imã harẽn — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_4","002_3_4","GEN","3","4","5","Mã cagãti cumã: — Quê! Ame amã ihhêj, ca nee me atyc nare! Ampo na ri ame amã ihcawpa? Nee mã ampo na nare. He ate mehnõ krẽr, ne cume, me apipẽan, ne mempej jahkre pej ne mehkên jahkre pej cupate ri ame amã ihhêj — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_6","002_3_6","GEN","3","6","6","Mã cahãj ata te ihtỳj harkwa kôt pĩxô ata kur xà na impeaj na amji mã to hajỹr. Ne cute pĩxô ata pupun, mã cumã impejti, ne ihtỳj amji mã cute amji jahkre pej xà caxuw impej na cute to hajỹr. Ne cute hô nõ hyr ne ihkrẽr, ne hanea ne impjên mã ipyr ne cumã hõr, mã cute ihkrẽr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_7","002_3_7","GEN","3","7","7","Me ajkaam cute ampo cunea jahkre pej kam ihtẽm, ne cute mehcakrô na me amji jahkre pej, ne amehpahàm pyrentu. Cwỳrjapê ri cute me pĩhhô kẽhkẽn, ne me cahyr, ne me to amji pro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_8","002_3_8","GEN","3","8","8","Ne pyt ata kam ramã ahpreprer to mõr kam, mã cute pjê impejti ata kam, me Pahhiti pê Pahpãm mõr na me kam hapac, ne ajwar cupê pĩ catàtkre na me ipimxur. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_9","002_3_9","GEN","3","9","9","Mã cute me cumã hàkjêr ne me cumã: — Atãw, ampo na mã ca apu ipê amxu? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_10","002_3_10","GEN","3","10","10","Mã Atãw cumã: — Wa ite ajpên amõr na me apar, ne ate icakrô na me ipupun cupate, wa apê me ipimxur — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_11","002_3_11","GEN","3","11","11","Mã cumã: — Jũm te mã acakrô na garẽn? Xà ajkĩ ate, ite amã pĩxô pàr cawpa ata nõ krẽr? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_12","002_3_12","GEN","3","12","12","Mã Atãw cumã: — Ỹhỹ, por ate imã cahãj jõr ata te ri imã hõr, wa ite ihkrẽr — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_13","002_3_13","GEN","3","13","13","Mã Pahhiti pê Pahpãm te cahãj ita mã: — Pỳhàpà, ampo na mã ajte ate me hajỹr? — hajỹr. Mã cumã: — Por cagãti ata te ri imã ihhêj, wa ite ihkrẽr — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_14","002_3_14","GEN","3","14","14","Mã Pahpãm te cagãti ata mã: — Ca ate me cumã amji kam gapac xà to hajỹr cwỳrjapê, wa ha acrôn xà kêanre ita to acrô he. Ampo pryre capônỹre me hàprêhti atajê jirôa pê akêanre. Na quê ha apa xà ita pê ajteare mã, na ca ha pjê kam atu na apu pra, ne pjê jacrô pit kur to apu apa rohnỳtti mã. Quê ha ampo pryre kwỳ cunea, ma ame acaca, ca ha ahnaa jũ caxuw gamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_15","002_3_15","GEN","3","15","15","Hamre, ita caxuw ca ha cahãj ita me apê ajpẽn curê xwỳn. Quê ha hanea ne me atàmxwỳ me, mehtàmxwỳ pê ajpẽn curê xwỳn. Ne ca ha jũ caxuw amcro nõ na, cahãj ita tàmxwỳ tàmxwỳ nõ par kat kam ihtõc, quê ha taa mã ato hajỹr nare, ne quêt akrã gãntu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_16","002_3_16","GEN","3","16","16","Ne cute hanea ne cahãj ita crôn xà ita to incrôn, ne cumã: — Ita caxuw wa ha amã akra xà to ajcamẽ, ne kypê amã to hà nare. Cakrô ca ha atỳj cormã amã apjên kĩn, ca ha atỳj ahna amji to pôj, quê ha cupê ato ihhimpej catê. Na quê ha me atàmxwỳ me acukwa kam, ahnaa me to hãm ita na — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_17","002_3_17","GEN","3","17","19","Ne cute Atãw mã hajỹar ne cumã: — Ca ate gĩxia kôt amji kam gapac, ne ite amã pĩxô pàr cawpa ata krẽr, cwỳrjapê wa ha ita caxuw apê pjê ita to kêanre ne. Quê ha kam hômjĩ pàr hapôj, ne kam ahkêt kêanre hapôj, na ca ha pĩhhô me ampo hy pit kur to apa, ne apêa to apê, ne akuc na cô pra, mãr quê me amã gõ, ca me apà. Hõ, ca ha hajỹr to acuhhê ita kam ahnaa awej ne jũ caxuw ty, quê ha pjê ita to me garêt, ca ha hacpỹ mã pjê ita na amji jahkre. Ne pjê ata to pê wa ato, na ca ha hacpỹa mã pjê ita mã axà — hajỹr. Mã ajwar cute mempar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_20","002_3_20","GEN","3","20","20","Ne Atãw te hĩxi mã haprỳ to Ewakwỳj, ne haprỳ ita kôt harẽn xà te “Mehcunea menxi”. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_21","002_3_21","GEN","3","21","21","Mã Pahpãm pê Pahhiti te ampo pry curan, ne ihkà to me cumã mehkà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_22","002_3_22","GEN","3","22","22","Ne cute amji mã: — Ita caxuw quê ha mehĩ itajê pê me pahpyràac, ne ihtỳj ihkên jahkre pej ne impej jahkre pej. Cwỳrjapê ri cute pĩxô pê mehtĩr rohnỳtti mã xà ata nõ krẽr xà nare. Nãmri quê ha cute ihnõ krẽr na, quê ha ihtỳj cute ihkên mã hàr xà ita kam amji to ipijapar to ipa rohnỳtti mã — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_23","002_3_23","GEN","3","23","23","Cwỳrjapê ri Pahpãm te pjê impejti japrỳ te Etẽ ata tête me cator, ne ampỳa mã pjê nõ ata wỳr mehkujahêc, mãr quê, cute pjê to Atãw ton ata, curi kam apê ne apà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN3_24","002_3_24","GEN","3","24","24","Cute me cator jirô pê mã ri, pyt japôj xà rũm, Pahpãm te côjkwa kam cumã hàprê catêjê kwỳ pyxwỳr, cute me harkwa jamãr xà na. Ne hanea ne cute wapo xwahhihti pôr ata xãm, cute mehtĩr rohnỳtti mã xà ata jõ pĩxô pàr jamãr prãmte. Mã pra ne ipu na ajrõ ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_1","002_4_1","GEN","4","1","1","Mã Atãw hĩxi me hikwa, ne cute kam ihkra, mã cumã ihkra xũmre pỳm. Mã cute cumã haprỳ to Cãn. Mã Ewakwỳj te amji jarẽn to: — Pahhiti te itehcajpar, mã imã ikra xũmre ita cator — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_2","002_4_2","GEN","4","2","2","Jirô pê mã ri hipêr cumã ihkra xũmre nõa pỳm ata japrỳ te ri Aper. Ne ajwar mehkà. Mã Aper pê carà cahàcre to ipijapar catê, ne Cãn pê ri pur to hàpên catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_3","002_4_3","GEN","4","3","3","Ne amcro nõ na Cãn te Pahhiti mã hàprà ata jõ xô nõ pyr ne to mõ, ne cama cumã hõr prãmte, to kam hapac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_4","002_4_4","GEN","4","4","4","Mã hanea ne Aper te Pahhiti mã hõ parxare nõ cakônĩ pỳm ata curan ne hĩ pejti kwỳ pyr, ne to mõ, ne to Pahhiti kam hapac. Mã cumã Aper jõ hĩ ata kĩnti, mã cute ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_5","002_4_5","GEN","4","5","5","Ne ma apu Cãn pê hàprà xô ata caca. Mã Cãn incryac kam, ihkuc kêan kam, apu amji kam hapac to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_6","002_4_6","GEN","4","6","6","Mã Pahhiti cumã: — Ampo na mã ca apu acryc, ne akuc kêan kam apu mõ? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_7","002_4_7","GEN","4","7","7","Ca ha ate icajpuaw ampo ton na, wa ha itỳj ahna amji capa. Nãmri ca ha ate apu amji kam gapac xà kêanre ton to apa na, quê ha akên xà ata pê ihhêj rũm ampo pry jàprê kêanre ata pyràac, ne ihtỳj apro to prãm, ne taa ato ihhimpej to ipa. Na ca ha caa, akên itajê to amji mã capônỹre ne, ne tohjê, ne caa to ahimpej to apa — hajỹr. Mã Cãn te impar, ne nee ihkôt amji kam hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_8","002_4_8","GEN","4","8","8","Ne amcro nõ na cormã ihtõ kam incryc, mã cumã: — Hacu ne põ kam apu mõ — hane. Mã ma ihtõ pê Aper ihkôt mõ, mã põ kam hamreare ata kam, Cãn te Aper kam ihtẽm ne ihcuran. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_9","002_4_9","GEN","4","9","9","Mã ahna ahtũm nare mã Pahhiti Cãn mã: — Jõ ri mã atõ Aper? — hane. Mã cumã: — Pỳpỹn, wa ite nee hõmpun nare. Xà ajkĩ ipê itõ jamãr catê, mã ca apu ahna icukij? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_10","002_4_10","GEN","4","10","10","Mã Pahpãm cumã: — He pỳhàpà! Ampo caxuw mã ate atõ to hajỹr? Pom atõ caprô ita ihtỳj pjêa kam imã akij, ne imã ate to kên jahpan xà ite ato kên na, awjahkre ita? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_11","002_4_11","GEN","4","11","12","Atea amji mã acrôn xà kêanre na gàhwỳr, ne por ate pjê kam atõ caprô jaxwỳr, mã cute to ihkõm ata, quê ha nee hipêr amã gàprà xô nõ jõr nare. Na ca ha ita caxuw cama apu amji jacjê, pjê cunea kam — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_13","002_4_13","GEN","4","13","13","Mã cumã: — Ite ikên mã ijũcanãr xà ita jirôa pê, ate imã ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_14","002_4_14","GEN","4","14","14","Ca ha pjê ita pê ikujate, wa ha itỳj apê ampỳa mã pjê cunea kam ipa. Quê ha jũ ri cute me icajpar atajê cunea ihtỳj me icuran to prãm — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_15","002_4_15","GEN","4","15","16","Mã Pahhiti cumã: — Hãpà, nee cute ahna hajỹr nare. Wa ha gĩ kam, cute me gahkre pej xà na amã ihhôc, quê ha mehcunea me hõmpu ne me gahkre pej, ne nee me acuran nare. Nãmri quê ha jũm te acuran na, wa ha ihcura, ne ihkôt cormã mehkwỳa kwỳ to xêj ne me hipej — hane. Ne cute Cãn jahkre pej xà ita na kam ihhôc, mã ma Cãn Pahhiti pê tẽ, ne pyt japôj xà rũm, pjê nõa kam ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_25","002_4_25","GEN","4","25","25","Mã hipêr Atãw te Ewa kam ihkra, mã cumã ihpỳm, mã cute me cumã haprỳ to Xet. Mã Ewa te harkwa to: — Pahhiti te Cãn te Aper curan ata jaxà kam hipêr imã ikra xũmre ita jõr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN4_26","002_4_26","GEN","4","26","26","Mã Xet ita ihkà, ne hikwa tuw, mã hanea ne cumã ihkra xũmre nõ cator, mã cute me cumã haprỳ to Enotti. Ne caku atajêa kam ri cute me Pahpãm cukij to: “Ihtĩr Rohnỳtti Mã Ata” hajỹr, ne ahnaa me cukij kam ihtẽm. Hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_6","002_6_6","GEN","6","6","6","Mã Pahhiti te me ton catê ata ramã me kam ihpeacre, ne me kam cumã amji kĩn nare. Na ri cute me caxuw amji kam hapac xà nõ to ipintuw, ne ahna jêt, cute me hajỹr xà ita kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_7","002_6_7","GEN","6","7","7","Cwỳrjapê ri cute amji mã harkwa to: — Ite me ton xà ita kam amji jũ na ipeacre, na wa ha pjê kam mehcunea to hamre tu. Ne pom wa ite mehĩ ton itajê me, pryre me, pryjara me, wa ha mehcunea to hamre tu. Nãmri ramã ite me caxuw amji kam ijapac xà nõ na ijêt, ne imã me hapê nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_8","002_6_8","GEN","6","8","8","Pê por me hũmre nõ pyxit peaj ne haprỳ Nowe ata pê Pahpãm cajpuaw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_9","002_6_9","GEN","6","9","9","Ne pê Nowe ata quêt pyxit peaj ne ajco catyt kam ipa, ne ihcunea na impejti ne ajteare mã, pjê kam me hũmre atajê cunea cote na. Ne Pahpãm te amji kam hapac xàa to, ajco amji mã ihhimpej to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_10","002_6_10","GEN","6","10","10","Ne cumã ihkra xũmre incrê, ne me haprỳ pê Xẽm me, Cãw me Jape. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_11","002_6_11","GEN","6","11","13","Ne pê pjê cunea kam mehcunea ajpẽn to me hàprê to me ipa. Ne Pahpãm mã, ramã cute amji kam me hapac xà cunea kêanre, ne ihhêj ne ihcacu, ne ramã ihkro. Na pê Pahpãm Nowe mã amji jarẽn to: — Wa ha pjê kam mehcunea to hamre tu. Ampo na? He imãa ramã pjê kam mehcunea kêanre. Me hàprê me, cute me ajpẽn curê me, ihcunea na cute amji kam me hapac xà kên itajê te ramã ihhêj ne me to ihkro. Cwỳrjapê wa ha itỳj pjê kam me hũmre me, ampo tĩr itajê cunea to hamre tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_14","002_6_14","GEN","6","14","15","— Ne Nowe, wa ha itỳj me akra me apytà. Na ca ha pĩ tỳj to pit mã, amji mã pàr kreti nõ to, ne to catia to cati to hane he. Ca ha iry na to gara capô to xetẽnta ne ihkôt xĩc, ne ihpo na to gara capô to cwatôxi, ne ihkà na to gara capô to ôjtô. Ne ca ha ihkre cahty xà tôti pê penhôc hôc ata to cô mã hàr xà mã ihcahty. Ne põ rũm to ihcahty, ne caxwãm pê to ihcahty, cô te cumã hàr cupate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_16","002_6_16","GEN","6","16","16","Ne ca ha kam pĩ to ikre, ne pĩ to hahêr to kam ikre ata tipre to gũhkra capô to incrê. Ne ca ha kam to ihkre to incrê, harã mã me ita to, ne ihcote na me ita to, ne kỳj rũm me ita to, ne ahpỹanre na kam to caxwỳn partu. Ne hĩpê kam ca ha harkwa to pyxit peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_17","002_6_17","GEN","6","17","17","Nãmri wa ha cô catia ne ihkujate, quê ha pjê kam ampo cunea pĩr pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_18","002_6_18","GEN","6","18","18","— Ne wa ha ana amji ton to hane he. Ca ha ca me, aprõ me, me akra me, mehprõ me, ca ha me acunea pàr kreti mã me axà, mãr wa cô pê to me apytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_19","002_6_19","GEN","6","19","20","Ne pryre xwỳjê ca ha ajpẽn caxuw hũmre me cahãj to apijakrut partu, ne pàr kreti mã to axà, ne kỳj pê ampo jara to ne pra itajê, ca ha ajpẽn caxuw hũmre me cahãj to apijakrut partu ne to axà, mãr quê me acahê na ihtyc xà jahpa. Ne pom ite ampo na amẽn itajê, quê ha amji to ajkrut pa, ne amjia kôt awỳr ipa ne acjêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_21","002_6_21","GEN","6","21","21","Ca ha cumã hõ cunea to cuprõ ne to axà, ne amji mã me gõ catia ne to cuprõ ne me to axà — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN6_22","002_6_22","GEN","6","22","22","Hõhõ, pê Pahpãm Nowe mã harkwa hyr to hane, pê harkwa kôt ampo atajê cunea ton pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN7_1","002_7_1","GEN","7","1","1","Ne pê Nowe jàpên xà ita kam ahna caku hàhtôa, pê hipêj pa. Mã Pahhiti te Nowe mã: — Hã, hamre, gapacta ne ajpên me akra mea mã pàr kreti ita mã me axà. Nãmri apyxit peaj, ca me hũmre itajê cunea cote na catyt kam ijarkwa kôt apa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN7_7","002_7_7","GEN","7","7","7","Mã Nowe me, hĩxi me, mehkra me, mehprõ me, mehcunea xàr, cute cô catia te me hipej xà pê me amji pytàr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN7_8","002_7_8","GEN","7","8","9","Mã pryre cunea me, pryjara cunea te ahpỹanre na amji to ipijakrut par, ne hỹrmã incjêj par, Pahpãm te ahna me mẽn xà ata na. Mã Pahhiti pê Pahpãm te me ahna to harkwa jihê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN7_10","002_7_10","GEN","7","10","11","Mã ramã me ahna amcro te xet, mã kam mehkrĩ ne me côhti jikaj. Ne pê caxuaw ramã Nowe na caku xêjxẽnta. Mã ihprõt pê hatuj xà cunea pĩn cô catõtõc, ne cute amji mã hũhhyr, mã côjkwa pĩn hanea ne ta catia te iwrỳc kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN7_12","002_7_12","GEN","7","12","12","Ne wrỳa to wrỳ, ne cute iwrỳc ita to amcro to cwarẽnta, ne hanea ne to caxwa to cwarẽnta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN7_17","002_7_17","GEN","7","17","20","Mã tàkamrỳ cô catihti ita te pjê jaxir to mõ, ne pea cute pjê cutor tu. Ne ihtua to ihtu, ne cute kẽn kàhti atajê cunea cutor tu, ne cormã kàj mã ihtu na me pajara capô te cwat. Mã pàr kre ihtỳj ihcajcoc, ne cô kam apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN7_21","002_7_21","GEN","7","21","23","Mã pjê kam ampo cunea incaca atajê tyc par ne me hamre tu. Pryre me, pryjara me, ampo to me ipijapar xà me, ampo jàprê me, mehĩ me, ampo kra me, ampo cunea jamre tu. Cô te me hipej tu. Mã Nowe pyxit peaj ne ihtĩr, mehkra me, por ampo cunea cahê na pàr kre kam hàhhuc atajê me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN7_24","002_7_24","GEN","7","24","24","Pê cô pjê cunea to hipu ita na ahna putwrỳ xĩc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_1","002_8_1","GEN","8","1","2","Mã nee Pahpãm te Nowe me, mehkra me cahê na pryre atajê to hapac kêt nare. Ne cute pjê caxwãm pê cô jatuj xà jihê ne kôcti kujahêc, cute cô cajpêr, ne to incrà xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_3","002_8_3","GEN","8","3","5","Mã ihcajpê, ne tàkamrỳ cute to inxô ne to incrà to mõ, mã pàr kreti ata mõ, ne kẽnti kàhti catia japrỳ te Ararati ata na hàhhuc. Mã hipêr pjê kam cô ita te amji to putwrỳ to incrê, ne cormã inxô to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_6","002_8_6","GEN","8","6","7","Ne me ahna amcro te cwarẽnta, mã Nowe te harkwa krare nõ ita jihê mẽn, ne ma põ mã xônti cahàc nõ kujahêc. Mã ihtẽm rohnỳtti mã, ne nee hacpỹ ne cute amji jaxàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_8","002_8_8","GEN","8","8","9","Mã ihkôt cute tutti kujahêc, mã cute amji jaxàr pyrentu. Ampo na? Cormã nee pjê incrà nare ita kam, jõ ri quê ampo na xa? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_10","002_8_10","GEN","8","10","10","Mã me ahna amcro te xet jirô pê mã ri, hipêr cute tutti kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_11","002_8_11","GEN","8","11","11","Mã ramã ahna pyt xàr xàa kam, mã cute amji jaxàr, ne ihkrỳt kam pĩ hô nõ tetetti ita xa, mã to tẽ. Mã Nowe te ramã pjê kam cô incrà to mõr na hahkre pej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_12","002_8_12","GEN","8","12","12","Ne cute amji to amcro to xet jirô pê mã ri, ma hipêr cute tutti kujahêc, mã nee hacpỹ ne cute amji jaxàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_13","002_8_13","GEN","8","13","14","Mã hipêr Nowe te pàr kreti ata kam amji to putwrỳ to ipijakrut, cô incrà jikaj xà, mã caxuaw ramã ahna caku te xêjxẽnta ne ihkôt pyxit. Mã cute pĩ te harkwa jihê ita jihê mẽn, ne pjê kam ramã cô incrà na hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_15","002_8_15","GEN","8","15","17","Mã Pahpãm te Nowe mã: — Ajpên pàr kreti pê põ mã me acato. Ca me, gĩxi me, me akra me, mehprõ me, pryre me, pryjara me, me acunea me acato. Ne pjê cunea kam atỳj me apicràn to me mõ, ne me gàhtô to mõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_18","002_8_18","GEN","8","18","20","Mã mehcunea japôj. Mã Nowe Pahpãm pyrên hakrya to hakry, na ri cute ampo pry ita curan, ne Pahpãm mã hõr prãmte to caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN8_21","002_8_21","GEN","8","21","22","Mã Pahpãm te ampo pry to me kam hapac xà ita na cumã ihkĩn, mã cute amji mã harkwa to: — Wa ha nee jũ caxuw hipêr pjê ita to kêanre nare, ne nee mehcunea jipej nare. Ampo na? He cute me hajỹr tũam, ne mehkêanre. Ne wa ha ita caxuw pjê kam me caxuw ampo to ajpẽn catê partu. Na quê ha caku cunea kam me hàhkre xà caxuw, me cumã cô me amco, ne cute me hõ kẽhkẽn xà caxuw amcrà me amcro, ne hanea ne, ajpẽn caxuw, amcro me caxwa. Na quê ha to hajỹr ita kam, ahnaa ampo cunea jicu xà mã to cumẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN9_1","002_9_1","GEN","9","1","1","Ne Pahpãm te Nowe to impejti ne cumã: — Hamre, ita caxuw ca ha me gàhtô to mõ, ne pjê cunea kam, quê ha me atàmxwỳ me hàhtôa to me hàhtô to me mõ, ne mehcahkũm to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN9_2","002_9_2","GEN","9","2","2","Ne quê ha pryre cunea ihtỳj amji mã megĩ itajê cupa, ne me cupê me gõ tekjê, na ca ha me caa me to ahimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN9_3","002_9_3","GEN","9","3","3","Na ca ha gapacta ne atỳj me ampo itajê cunea ku. Nãmri pê wa mam me amã, ate me ampo hô kur xà itajê to pit mã hahkre. Ne ita caxuw ca ha atỳj me ampo cunea ku. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN9_4","002_9_4","GEN","9","4","4","— Ne nee ca ha cormã ne apu hĩ caprô pijaxwỳr nare itajê kur nare. Ampo na? Kam caprô ata pê incaca xà xakat. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN9_5","002_9_5","GEN","9","5","6","— Ne pê wa amji kôat me ato, ne megĩa na me ato, cwỳrjapê ri nee me ate me ajpẽn curan xà nare. Nãmri quê ha ampo jàprê te me anõ curan na, nare quê ha jũm jĩa te megĩa nõ curan na, ca ha hanea ne atỳj mehcura, cute ihcuran jahpan xà na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GN9_9","002_9_9","GEN","9","9","17","— Ne wa ha me amã amji jarẽ, ne jũ caxuw hipêr cô to pjê kam ampo cunea to ipictor to hajỹr nare. Cwỳrjapê wa ha côjkwa kam ta jõxwỳn xô, mãr wa hõmpu, ne amji mã: — “Pê wa me cumã to awjahkre xà ata mã ajêt he. Na wa ha nee jũ caxuw hipêr cô to pjê to ipictor nare” — hane. Hõhõ, pê Pahpãm me Nowe, ita na me amji ton to hane. Hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_1","005_14_1","NUM","14","1","1","Mã Ixaher catêjê cunea mehpec xà to cute mencwỳr kam mehtẽm. Ne kỳj cati pêa mã ame amrã, ne cute mencwỳar to me apẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_2","005_14_2","NUM","14","2","2","Ne mehcunea te me Mojxe me Arãw cuna mã me cumã amji capẽr kam mehtẽm, ne me cumã: — Wa nee pjê mã me paxàr xà ita kam ame ityc prãm nare. Wa rỳ mã curia Ejit jõ pjê kam ame ty. Nare, wa põti kam me hamreare ata kam ame ty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_3","005_14_3","NUM","14","3","3","Ihhêj ne me pajõ Pahhiti te pjê ita kam mehkrĩ catêjê jõ krãhtare te me pajipej na, cama me hamãr xà caxuw ri cute me pahto cator. Ne quê ha me pahto hajỹr jirô pê mã, quê ha cama me pahkra me, me pahprõ amji to me cumã me hàpên catêjê. Na cu ha pahtỳj ma hacpỹ mã Ejit jõ pjê wỳr me amji jaxà — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_4","005_14_4","NUM","14","4","4","Ne me ajpẽn mã harkwa to: — Cu ha amji mã me pajõ pahhi tuw nõ xãm, quê ha hacpỹa mã me pahto amji jaxà, Ejit jõ pjê wỳr — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_5","005_14_5","NUM","14","5","5","Mã Mojxe me Arãw, Ixaher catêjê kam mare mã pjê kam mehpỳm, ne me hõpôrpo ne me nõ, mehpec xàhte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_6","005_14_6","NUM","14","6","7","Mã cute me pjê pupun catêjê pijakrut itajê japrỳ pê Jojuw, me Carep atajê me cute amji pê mehkà cokjêr, mehpec xàhte, ne mehkwỳ mã hũjarẽn to: — Pom wa ite me pjê pupun ita peaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_8","005_14_8","NUM","14","8","8","Cu ha me pajõ Pahhiti cajpuaw na, quê ha ihtỳj me pamã pjê pejti ata gõ, cu ha pahtỳj amji mã me hũtà. Ne pjê ata kam me hõa to me hõ, ne ampeaj kam, kam pryti to ipijapar xà me, pur caxuw impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_9","005_14_9","NUM","14","9","9","Nee ca amji tête ame Pahpãm jarkwa curê nare. Ne nee cuna mã ame acryc nare, ne nee ame, por curi amehkrĩ atajê cupa nare. Ampo na? Cu ha me pahtỳj me to cô, ne me hipej ne me hirô pê xa. He me pajõ Pahhiti ihtỳj ame pahkôt ipa, ne cute me pahpãm cahàc krekà pê me pahcurê xwỳn pytàr catêjê atajê cunea rẽn. Cwỳrjapê wa me amã, ca ame hũpa nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_10","005_14_10","NUM","14","10","11","Mã me hàhtôti atajê ajwar kẽn to ame capêr, ne to mehcuran prãm to pit mã amehcakôc. Mã Pahpãm carôt cati jàhcujrohti ata ampo kà te hũrkwa mã Ixaher catêjê cunea te cuprõn ata wỳr iwrỳc, ne Pahhiti te Mojxe mã harkwa to: — Me hàhtôti itajê ma ame icurê! Ne cute me hajỹr ita kam ri ihtỳj amji caxuw me icyt to me ipa. Ne jũ caxuw mã quê ha ajte, ite me kam ampo to amji to ipipẽ xà ita kôt me ijahkre pej, ne ikôt me amji to? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_12","005_14_12","NUM","14","12","12","Wa ha hà kên cunea to me kam icryc, ne ame to kên, ne ite me cumã ampo jõr xà to ijũjahkre ata xwỳjrea na me hipej. Ne akam wa ha quêt me to hàhtô, quê ha mam itajê jirôa pê me atàmxwỳ itajê cunea me carôt tỳj — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_13","005_14_13","NUM","14","13","13","Mã Mojxe te Pahhiti pê Pahpãm mã harkwa to: — Jũ mã quê ha Ejit catêjê cahhur me ita jarẽn pa, ne kam me amji cajpẽr to? Ne ramã Ejit catêjê te acarôt tỳjti to me akwỳ to acator ata na me gõmpun, ne me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_14","005_14_14","NUM","14","14","14","Ne ma cute pjê ata kam me ipa catêjê mã me garẽn. Ne hanea ne Ixaher catêjê kôt apê me hõ Pahhiti te amõr na, ne hũ na pire mã ajpẽn mã me acakôc na me cumã me garẽn. Ne ihtỳj me cumam ahcakrã kam apê me hõ Pahhiti te amõr na, cute me gõmpun. Ne ihtỳj amcro me caxwa ri ahcakrã ata te cuhy na amji jahkre ne harij na, cute me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_15","005_14_15","NUM","14","15","15","Ne ca ha ate me akwỳ jipej pyrentu na, quê ha pjê ata kam, krĩxàre kwỳ me ahna me garẽn pa, ne me ahna amji mã me garẽn kên to, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_16","005_14_16","NUM","14","16","16","“He pê ihtỳj me hõ Pahhiti me cumã pjê to awjahkre ata wỳr me to mõr cakrô, nee cute amji mã hamãr, ne me to hàr nare. Cwỳrjapê ri cute ahkêt me põti jipôac ri mehcunea jipej” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_17","005_14_17","NUM","14","17","18","— Na ca ha acarôt jàhcaprĩhti to me cumã ajpẽ, ne cute mehkên ton xà itajê to tojnõ, ne cama amã mehkĩnti ne. Ne pê ca ramã amji jarẽn to: “Imã me akĩnti ita kam, wa nee me akam icryc pyrentu nare, ne ca hame ate me ito kên, ne amji tête me ijarkwa curê jicu na, wa ha itỳj me ate ito kên ita to tojnõ ne hicu. Nãmri ca ha me ate amji tête me icurê to me axãm ita na, wa ha itỳj hahpan xà na me akên mã me amẽ, me akra me, me atàmxwỳ mea mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_19","005_14_19","NUM","14","19","19","— Na ite apar xàa na wa awỳ, pom hõtpê amã me ikĩnti rohnỳtti mã, ca atỳj cute mehkên ton itajê cunea to tojnõ ne hicu to hanea, pom ahnaa mã ca ajpên Ejit jõ pjêa rũm mehkên na me to tojnõ to mõ he, ita na ca ha ita kam me ito — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_20","005_14_20","NUM","14","20","23","Mã Pahhiti te Mojxe mã amji jarẽn to: — Hã, wa ha itỳj, pom ate iwỳr xà ita na me ato, ne cute me ito kên itajê to tojnõ. Ne wa ha pa amji japrỳa na me ahna amji to. Quê ha nee jũ caxuw, por pê wa me hũmjê mã pjê to ijũjahkre xà ata mã me hàr nare. Ne põti kam me hamreare ata kam, quê ha mehtyc pa. — Ampo na wa ha me to hane? Nee mã ampo na nare. He pê ramã me icarôt tỳjti jàhcujro itajê kwỳ na me ipupu. Pê wa ramã me cumã me hõ japrỳ te mana ita gõ, ne me cumã cô gõ, mã ajte nee ite Ejit jõ pjê me põti ita kam me cumã ampo ton xà itajê na, ito me amji japackre nare. Ne ajte cormã cute me icapi prãmte, icuna mã me ampo kên ton to me tej to me ipa, ne nee me ijarkwa par nare. Ne por me ijarkwa par nare atajê, quê ha nee, por pê wa me hũmjê mã pjê to awjahkre ata mã, me hàr nare. Ne pom ma ame icurê itajê nõ, quê ha nee mehnõ pjê ata pupun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_24","005_14_24","NUM","14","24","24","— Ne pom imã hàpên catê pê Carep ita nare, ajteare mã quêt amji kampa, ne quêt cute ihtỳj ipar xà cunea to ipar. Na quê ha ihtỳj cute pjê pupun ata wỳr axà, quê ha mehtàmxwỳ ihtỳj hakàn pê pjê ata kam me ipa, ne kam me amji to ajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_25","005_14_25","NUM","14","25","25","— Ne apẽ quê ha ajte ma Amarec catêjê me, Canãn catêjê, por caprũm kam mehkrĩ atajê japy, hacpỹ mã põ kam hamreare ata wỳr me amji jaxà. Ne Côxwatepti cajpuw quê ha me mõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_26","005_14_26","NUM","14","26","27","Jirô pê mã ri Pahhiti te hipêr Mojxe me Arãw mã hũjarẽn to: — Jũ caxuw mã quê ha ajte cute me imã amji kôt harẽn jàhcahhõn xiti itajê mã me hikra? Wa ite ramã cute imã me hàhcahhõn na mempar, ne ahna imã mehkĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_28","005_14_28","NUM","14","28","28","Na ca ha me cumã ijarẽn to: “Ipê me gõ Pahhiti pê Pahpãm. Wa ha itỳj me amã, por me amã ampo cupahti na, ate me amji jarẽn ata to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_29","005_14_29","NUM","14","29","30","Na ca ha me acunea põti kam me hamreare ata kam me atyc pa, por ramã me ana caku te winti jirô pê atajê, ca ha me atyc pa. Ampo na? Me acunea te imã me gàhcahhõn par, na ca ha me atyc pa, quê ha me ahkrare pit ite me cumã pjê to ijũjahkre xà ata mã me axà. Ne mehkà pijakrut japrỳ te Carep me Jojuw itajê, quê ha mehkà na me ajkrut peaj ne mehkôt pjê ata mã me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_31","005_14_31","NUM","14","31","31","“Ne me acunea te me akra pê, por Canãn jõ pjê kam me xa atajê mã, cama me hàpên catêjê na ate me harẽn cakrô, wa ha itỳj me hamã, ne pjê ata wỳr me to icato, quê ha quêt kam me ipa. Ne ate me pjê kêanre na me harẽn ata kam, quêt ihcunea na me amji pupun pejti to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_32","005_14_32","NUM","14","32","32","Ne me ca nare. Quê ha me gĩ itajê ajhu ne ty, põti kam me hamreare ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_33","005_14_33","NUM","14","33","33","Ne quê ha me apê amji jahkre kêt, ca ha atỳj me akra me, põti kam me hamreare ata kam me apa to me caku to me cwarẽnta. Ne me akôt quê ha me akra me amji pupun xà kêanre to me ipa, ne ate amji mã me ito ahimpej nare ita kam, ca ha xa me acunea me atyc pa, jirô pê mã quê ha cormã me akra me, me atàmxwỳ pit pjê ata mã me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_34","005_14_34","NUM","14","34","35","“Ne ca ha me apê, por pê me pjê pupun catêjê atajê pyràac, pê me mõar to me amcro to cwarẽnta, jĩkjê na ca ha põti kam me hamreare ita kam ame apa to me caku to cwarẽnta. Ampo na? He wa ha ita caxuw me ato impej jicu, ca ha ame akên xà pytĩti atajê to ame acuhkwỳr. Quê ha ahpỹanre na ate me ina ajpẽn par xà atajêa me gipej, põti kam me hamreare ata kam. He ipê me gõ Pahhiti, na wa itea me amã icakôc xà ita ton, na ca ha atỳj põti ita kam ame ty” — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_36","005_14_36","NUM","14","36","38","Mã cute me tej te me pjê pupun catêjê atajê te me mõr tête mehcunea hi kwĩn, ne mehcunea to me hàhcahhõn xi, na ri mehtyc xà kêanre kam mehcunea tyc pyrentu, me pajõ Pahhiti kam mare mã. Mã Carep me Jojuw pijakrut peaj ne mehtĩar na me hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_39","005_14_39","NUM","14","39","39","Mã Mojxe te mehkwỳ mã Pahpãm jarkwa ita jarẽn, mã me hũpar xà ita kam amehpeacre, ne me cumã amji kĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_40","005_14_40","NUM","14","40","40","Mã amcro nõ na iràrà na mehcunea jỹr, ne ma, por pjê kam awjarô to cute me cumã hũjahkre ata wỳr, cute me mõr na me ipyr. Ne cute me Mojxe mã me harkwa to: — Wa itỳj ite me Pahpãm cuna mã me ikêanre na me amji pupun, na wa ha itỳj ita caxuw, por me pajõ Pahhiti te me pamã pjê to hũjahkre ata wỳr me ikràr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_41","005_14_41","NUM","14","41","41","Mã Mojxe te me cumã harkwa to: — Ca rỳ mã mam me hane na mã, ca nee ajte ate me Pahpãm par nare. Mã ramã ahna ahtũm rytu, ne ramã hõ amcro jirô pê ihpỳm ita kam, jũ wỳr ca ha curi me mõ. Ca ha ita kam me ate me amõr na, ca ramã ate me pajõ Pahhiti pê Pahpãm jarkwa par nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_42","005_14_42","NUM","14","42","42","Ne pom curmã ate amji kam me gapac xà jarẽn itajê, ca nee kam me to acrà nare, ne me hicu. Nãmri ca ha ate pjê kam awjarô ata pytàr prãm kam me to acrà na, quê ha me acurê xwỳn me ato hamre. Ampo na? He me pajõ Pahhiti pê Pahpãm nee me akôt mõr nare ita kam, quê ha ihtỳj me gipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_43","005_14_43","NUM","14","43","43","Xà ca nee me Amarec catêjê me, Canãn catêjê to me amji japackre nare? He cormã me pahcumam me xa! Ca ate me pajõ Pahhiti pê Pahpãm mã hikran, cwỳrjapê quê ha hanea ne me amã hikra, ne nee me apijapu xà kam me atehcajpar nare, quê ha me acurê xwỳn ihtỳj me acura — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_44","005_14_44","NUM","14","44","44","Ne tee Mojxe te me cumã me cawpa cakrô, mã ajte ma me mõr kam mencrà, pjê kam kẽnti atajê cajpuw. Mã curia me hakàn pê Mojxe me Pahpãm jàmcjên xà jàhhuc, mã me hàhtôa ne amũ me pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU14_45","005_14_45","NUM","14","45","45","Mã kẽnti na Amarec catêjê me, Canãn catêjê mehkrĩ atajê mehwỳr me iwrỳc, ne cute me Ixaher catêjê curan kam mehtẽm, ne ma mehcuran to mõ. Mã ma me hũpate mehprõt. Mã ihtỳj mehcuran to me mõ, ne cute mehcuran itaa to, ma Horma jõ krĩ mã me cator. Ne Ixaher catêjê cahhur te ma Mojxe kôt põti kam me hamreare wỳr me amji jaxàr, ne kam ajco ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU21_4","005_21_4","NUM","21","4","4","Mã ma Ixaher catêjê te me mõr kam mencrà, ne cute me Côxwatepti jõ pry kôt, me Hôr jõ kẽnti jakren. Ne ma Etõ jõ pjê pu na me ipijarõ prãmte me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU21_5","005_21_5","NUM","21","5","5","Mã amehpec ne nee hipêr cumã me hikaj prãm nare, mã ajpẽn mã ame Pahpãm jarẽn to amehkêanre, ne cute me Mojxe to me hajỹar, ne ajpẽn mã ame harẽn to kêanre, ne me cumã harkwa to: — Ampo na mã ate põti ita mã, Ejit jõ pjê pê me ito acator, ita ri me ityc xà ita caxuw? Ita ri ite me ampo krẽr xà hamreare, ne nee me ikõm xà hamreare. Ne ramã me imã kwỳr pê mana ita kĩn nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU21_6","005_21_6","NUM","21","6","6","Mã Pahpãm te me hàhcahhõn xà kêanre ata jahpan xà na, mehwỳr cagã jàhtôa ne kujahêc, cute mehcãmxar prãmte. Mã ramã cute ame hàhtôa ne amehcãmxar, mã amehtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU21_7","005_21_7","NUM","21","7","7","Cwỳrjapê ri ma Mojxe wỳr mehprõt, ne cute me cumã me amji jarẽn to: — Wa ame amji pupun kêanre! Wa ite Pahpãm me, me acuna mã me ikên xà kêanre itajê ton, cwỳrjapê ri me ikêanre. Na ca ha Pahpãm mã acakôc, ne cumã me icajrẽn, quê me itête cagãti itajê to hawry — hajỹr. Mã Mojxe te Pahpãm mã mehcajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU21_8","005_21_8","NUM","21","8","8","Mã Pahpãm te Mojxe mã harkwa to: — Wakỳre nõ to cagã, quê ha cagã xàhti itajê mehcãmxa, quê ha me wakỳre te cagã ita pupu, ne nee amehtyc nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("NU21_9","005_21_9","NUM","21","9","9","Mã Mojxe te Pahpãm jarkwa na wakỳre to cagã, ne me hipôc ri inxôr. Mã cagã xàhti atajê mehcãmxa, mã me wakỳre te cagã ita pupu, ne hacpỹa mã mempej. Hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JG14_5","008_14_5","JDG","14","5","5","Pê amcro nõ na Xãnxã hũm me inxi me krĩ nõ japrỳ te Timna wỳr me mõ. Pê me mõr xà kôt me pĩxô intepre amji cwỳrpê me hõmpun to mõ. Mã hamre, ihprõt pê hỹrmã rop cahàc xãm tuwti nõ kam intoj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JG14_6","008_14_6","JDG","14","6","6","Mã Pahpãm Carõ Pejti te Xãnxã mã carôt catia ne hõr. Na ri Xãnxã te hũhkraa to rop cati ata curan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_20","012_18_20","1KI","18","20","20","Pê Pahpãm ta nõ kujahêc nare to caku to incrê, ne ihkôt to hĩkjê. Ampo na? Pê nee me Pahpãm jarkwa par nare, ne pahpãm cahàc krekà kôt pit mã me amji kampa na pê. Jirô pê mã ri Pahpãm te cumã ihcakôc catê pê Erij kujahêc, Acapê pê pjê jõ pahhi ata wỳr, quê cumã awjarẽ, mãr quê Carer jõ kẽnti na mehkwỳ to cuprõn tu ne. Mã ma Erij tẽ, ne cute pahhi pê Acapê mã hũjarẽn. Mã Acapê te mehkwỳ pê Ixaher catêjê cunea to cuprõn tu, me pahpãm cahàc krekà pê Pahar ata mã me hàpên catêjê me, cute Carer jõ kẽnti na me to cuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_21","012_18_21","1KI","18","21","21","Mã Erij te me hàhtôti atajê mã harkwa to: — Jũ mã ca ha amji to me gàhtũm ry to, ne amji mã me ipijakrut itajê nõ te amji kam hapac xà nõ capi, ne mehnõ pyxit peaj kôt me amji kampa? Quê ha Pahpãm pê ijõ Pahhiti pê Pahpãam to Pahpãm na, taa mã ca ha me hũnã! Nãmri quê ha pahpãm cahàc krekà pê Pahar ata pê pahpãm na, taa mã ca ha me hũnã! — hajỹr. Mã nee jũm te cumã jũ mãn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_22","012_18_22","1KI","18","22","22","Mã hipêr me cumã: — He wa me acatàtkre na, ipê Pahpãm pê ijõ Pahhiti mã ijàpên catê pyxit peaj ne ijàhhuc. Ne Pahar mã me hàpên catêjê mã ajte me hàhtôa to me hàhtô, ne cute me cwatxẽnta ne ihkôt xĩncwẽnta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_23","012_18_23","1KI","18","23","23","Hã, ajpên me pryti xũmti to me ajkrut ne me to mõ. Quê Pahar mã me hàpên catêjê amji mã mehnõ capi, ne mehcura, ne me to ihkryj ne to caxàr xà kam pĩ ata jipy me haxwỳ. Ne nee ajco, ihkrac ri pĩ ata kam me cuhôn nare. Wa ha hanea ne ihnõ to hanea ne ihcura, ne to ihkryj, ne Pahpãm mã to caxàr xà kam pĩ ata jipy haxwỳ, ne nee ihkrac ri cuhôn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_24","012_18_24","1KI","18","24","24","Ca ha me gõ pahhiti pê pahpãm cahàc krekà pê Pahar ata na ahwỳ, jirô pê mã, wa ha hanea ne ijõ Pahpãm pê Pahhiti na ahwỳ. Ne por quê ha me Pahpãm nõ me pahkampa, ne cuhy kujate, quê ha pĩ ita na cupỳ ne to capa ata pê, quê ha quêt Pahpãm peaj — hajỹr. Mã ipu na amehcuhhê itajê cunea te ita na me amji caxàr, ne me cumã: — Pom ate harẽn xà ita na ihkênre nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_25","012_18_25","1KI","18","25","25","Jirô pê mã ri Erij te Pahar mã me hàpên catêjê mã harkwa to: — Ampeaj kam me gàhtô, cwỳrjapê ca ha me caa mam me pryti ita nõ capi ne mehcura, ne mam me apãm pê me gõ pahhiti pê Pahar ata mã me acakôc, ne nee me pĩ jakôt ata krac ri me cuhôn nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_26","012_18_26","1KI","18","26","26","Mã cute me pryti ata curan, ne ame ton, ne cute me to caxàr xà ata jipy me haxwỳr. Ne pea iràràtia na, me hõ pahpãm cahàc krekà pê Pahar ata pejti na me harẽn kam mehtẽm, ne tàkamrỳ cute me to pyt jàpir to me mõ, ne me caràr to: — Hàpà, me ijõ inxũ pê Pahar, me ikampa, pom wa me awỳ ita? Me ijõ pahhiti, me ikampa ne ajpên cuhy kujate! — hane. Mã nee cute me kam hapac nare. Mã cute me pryti to caxàr xà ata pu na me hàkrun kam mehtẽm, me cumã cuhy cator prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_27","012_18_27","1KI","18","27","27","Ne cute me hàkruan to ramã me pahkrã jimoc kam pyt to me hajỹr to mõ. Mã Erij te me ahna xwỳ kam ihtẽm, ne me cumã harkwa to: — Ca cormã kyre pê ame acaràr, me acaràr to mehtỳaj ne — hajỹr. Ne me ahna ahtũm ryre mã hacpỹ ma mã cute me cumãn kam ihtẽm, ne me cumã harkwa to: — Me gõ pahhiti pê Pahar ita mã me acaràr to ihtỳaj ne, mãr quê me akampa. Mõrmõ cormã apu jũm mã ihcakôc, na ri nee cute me apar nare. Nare, mõrmõ ma ihkwỳr xà wỳr mõ, nare, mõrmõ ma jũ kam ihtẽm xà ata na tẽ, nare, mõrmõ ihtỳj nõ ne gõr, na ca ha ate mehcujrõn xà na me akrãhhia kam me cumã me acaràr! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_28","012_18_28","1KI","18","28","28","Mã mehkrãhhia kam me cumã me caràr, ne cute amji kam me hapac xàa na, ihtỳj wapo xwahhihti to me amji jĩ jakep, ne me hõ kruwxwa to me amji caxwỳ, ne ajco me amji caprô jaxwỳr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_29","012_18_29","1KI","18","29","29","Ne cute me caràr tỳj ita to me pyt to mõ. Mã nee me hõ pahpãm cahàc pê Pahar ata te mempar ne me cumã jũ mãn nare, ne nee cute me caràr par nare, ne nee jũm par nare. Ne hamre, ramã pyt pec to mõr xà ata kam ri, quêt me Pahpãm peaj mã cute me ampo to caxàr xàa kam hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_30","012_18_30","1KI","18","30","30","Mã Erij te mehcunea mã hàkjêr to: — Ajpên me mõ, ne me ina ahtipre ne, mãr ca ahna me ipupun peaj ne — hajỹr. Ne cormã cute ame Pahpãm mã ampo to caxàr xà hur ata to impej kwỳa kam, mã cute ahna me cuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_31","012_18_31","1KI","18","31","31","Mã cute kẽn te tôxi atajê japỳn. Ne kẽn atajê pê ahpỹanre na me hakrã pê Ixaher kra te tôxi atajê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_32","012_18_32","1KI","18","32","32","Ne Pahpãm jarkwa kôt cute ahpỹanre na Ixaher kra atajê na kẽn te tôxi atajê nõr par, Pahpãm mã cute ampo to caxàr xà to impej prãmte. Jirô pê mã ri hõtpê cute ipu na cô mã hahkwỳn to kre ryre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_33","012_18_33","1KI","18","33","33","Ne cute kẽn jipy pĩ kwỳ jakôt, ne kam pryti jĩ kryj ne hakôt, ne cumã harkwa to: — Me cô jacjên xà catia nõ to me cwat, ne me to hipu, ne pryti jĩ kam me haxwỳ, ne pĩ kam me haxwỳ, ne me to inco tu ne — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_34","012_18_34","1KI","18","34","34","Mã cute me ton jirô pê, hipêr cute me cumã harkwa to: — Hipêr kam me cô kwỳ jaxwỳ — hajỹr. Mã cute hipêr kam me haxwỳr. Mã hipêr me cumã: — Kam me haxwỳr to incrê mã — hane. Mã cute hipêr kam me haxwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_35","012_18_35","1KI","18","35","35","Mã kẽn te tôxi atajê kam pryti jĩ ata pĩn, cô ajxwỳ ne tàkamrỳ cute ipu na kre jahkwỳn ata to hipu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_36","012_18_36","1KI","18","36","36","Mã pyt pec kam, cute me Pahpãm mã ampo to caxàr xà to me amji pyràc xà ata kam hàhhuc. Mã Erij xãm ne mõ, ne Pahpãm mã ampo to caxàr xà jĩkjê rũm hàhhuc ne xa, ne Pahpãm mã ihcakôc, ne cumã: — Hàpà, me ijõ Pahhiti. Por apê Aprãw me, Ixac me, Ixaher pê me apynã atajê jõ Pahpãm. Ne ita kam me cumã apê Ixaher catêjê jõ Pahpãm na amji to ajpẽ, ne hanea ne ipê amã ijàpên catê na me cumã ito ajpẽ. Pom ite ampo cunea ton itajê, wa nee amjia kôt ite ton nare, ne garkwa kôt wa ite ton! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_37","012_18_37","1KI","18","37","37","Ijõ Pahhiti ikampa, mãr quê itajê cunea apê ampeaj kam Pahhiti pê Pahpãm na, me gahkre pej, ne caa pê ca, amji wỳr, amji mã mehĩ to apkjê — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_38","012_18_38","1KI","18","38","38","Me ajkaam mã côjkwa pĩn cuhy pỳm! Ne cute pryti me pĩ to caxàr, ne kẽn to caxàr, ne pjênxôm to caxàr, ne hanea ne cute cô to incrà tu, kre ata kam! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_39","012_18_39","1KI","18","39","39","Mã mehcunea te me ita pupun, ne hũpate, pjê kam, mehcunea mehkuc to mehpỳm, ne me hũjarẽn to: — Côjkwa kam me pajõ Pahhiti ita pê ri Pahpãam to Pahpãm! Côjkwa kam me pajõ Pahhiti ita pê ri Pahpãam to Pahpãm! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_40","012_18_40","1KI","18","40","40","Mã Erij te me cumã harkwa to: — Me pahpãm cahàc krekà pê Pahar mã me hàpên catêjê cunea pro, mãr quê nee jũ kam jũm pyxit ne ihtẽm nare! — hajỹr. Mã cute mehcunea pro, mã ma Erij Quixõ jõ kàj mã nõre wỳr me to mõ, ne curi cute mehcunea jipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_41","012_18_41","1KI","18","41","41","Mã Erij te Acapê mã harkwa to: — Ita caxuw gapacta ne tẽ ne apà ne ikõ. Ampo na? He ramã ite ta nõ pahtỳjti jàhkrihkrit kam ijapac, mã ajpên mõ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_42","012_18_42","1KI","18","42","42","Mã ma Acapê tẽ, hỹr ne hàpàn ne ihkõm prãmte. Mã ma Erij Carer jõ kẽnti ata jimoac wỳr cumã hàpên catê me hàpir, ne pjê kam hỹr, ne cute ihkuc to ihkõn krã catêc ne to jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_43","012_18_43","1KI","18","43","43","Jirô pê mã ri cute cumã hàpên catê mã harkwa to: — Mõ ne côxwa wỳr rĩt! — hajỹr. Mã ma tẽ, ne irĩt ne hacpỹa ne cute Erij wỳr amji jaxàr ne cumã: — Wa nee ite ampo pupun nare — hajỹr. Mã Erij te ampo pupun xà atawỳr ihkujahêc to xet, mã cute amji jacjên to xet. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_44","012_18_44","1KI","18","44","44","Mã cumã hàpên catê te amji jacjên to xet ita kam ri, cute cumã hũjarẽn to: — Wa ite côxwa pĩn ahcakrã nõ incrire pê me hũmre jũhkra pyràcti incrire jàpir to mõr na hõmpun — hajỹr. Mã Erij te cumã hàpên catê ata mã: — Atẽm pyrentu, ne Acapê mã awjarẽ, quê hõ cawrô jõ kàhà kam jỹ, ne kẽnti pê to wrỳ, mãr quê nee côhtàm cupê pry jahêr nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_45","012_18_45","1KI","18","45","45","Mã nee harkwa cràre nare. Ne côjkwa kam awcapàtkô pyrentu, ahcakrã kam. Mã kôc pahtỳjti ata cator, ne pahhàjê kypê iwrỳc nare. Mã Acapê hũjarêan kam Jexer jõ krĩ wỳr ihtẽam to tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("K118_46","012_18_46","1KI","18","46","46","Mã Pahpãm te Erij mã ipicahur xà caxuw, carôt tỳj jõr. Mã cute Acapê jakren, ne ma mam hamrea kam tẽ, ne mam Jexer jõ krĩ mã cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_1","015_20_1","2CH","20","1","1","Pê harã mã hĩkjê pê Juta jõ pjê kam Joxap pê Xarômãw xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ nõ, ne cupê Juta catêjê jõ pahhi. Ne ajco catyt kam Pahpãm jarkwa kôt ipa, na pê Pahpãm ajco ihtehcajpar to ipa. Ne amcro nõ na Mowap catêjê jõ krãhtare me, Amonit catêjê jõ krãhtare me, Etõ catêjê te, ma pahhi Joxap me, Juta catêjê wỳr me harkwa kujahêc, ne me cumã: — Wa ha me gapu ne me ato hamre tu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_2","015_20_2","2CH","20","2","2","Mã pahhi Joxap wỳr hanea ne cute me harẽn catêjê cator, ne me cumã: — Ihmat rũm ajpên Côxwatycti jĩkjê pĩn krãhtare jàhtôa ne me cator, Xiri jõ pjê me, Geti jõ cô kôt pjê ata pĩn — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_3","015_20_3","2CH","20","3","3","Mã Joxap te me harẽn par, mã cupê amji jahkre kêatre, ne cumã pa. Mã cute amji tehcajpar xà na Pahpãm wỳr na amji kam hapac, ne Juta catêjê cunea mã harẽn to hajỹr he: — Cu ha me pajàpàn nare kam, Pahpãm mã me pahcakôc ne cumã me amji cajrẽn, me pamã amji kĩn nare kam — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_4","015_20_4","2CH","20","4","4","Mã cute me kam hapac ne Juta jõ pjê kam krĩ cunea pĩn, Krĩpinkrên wỳr me cator, cute me cahê na me ipijacri xà ata kam me Pahpãm te mehtehcajpar xà na hàhwỳr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_5","015_20_5","2CH","20","5","5","Mã Joxap mehcunea jipôc ri hãm, cute Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa tuw kam, ne Pahpãm mã ihcakôc to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_6","015_20_6","2CH","20","6","6","— Me ijõ Pahhiti pê me iquêtjê jõ Pahpãm! He apyxit peaj ne côjkwa kam apê Pahhiti, ne apê pjê cunea kam Pahhiti. Ne apê pjê cunea kam pahhi catêjê cunea jõ Pahhiti. Ne ampeaj kam acarôt tỳj, ne ampeaj kam quêt atỳj. Ne jũm quê ato cô? Hamreare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_7","015_20_7","2CH","20","7","7","Me ijõ Pahpãm, pom pê ca pjê ita kam mehkrĩ catêjê to me akwỳ mã to hamre ita? Ne akwỳ nõ Aprãw tàmxwỳ catêjê mã, pê ca pjê ita to awjahkre, mãr quê me to hõ tekjê rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_8","015_20_8","2CH","20","8","8","Ne me akwỳ itajê mehkrĩ, ne cute gaprỳ to me cati prãmte me amã gũrkwa ita xãm, ne me amã amji jarẽn to hajỹr he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_9","015_20_9","2CH","20","9","9","“Quê ha me ikam me ixà nõ cato, nare, quê ha me ipijapu xà nõ cato, nare, prãm cato, wa ha itỳj gũrkwa ita kam me acuna mã me icuhhê, ne ate itehcajpar xà na me ana ahwỳ, ca ha atỳj me ikampa ne me ikên xà nõ itajê pê me ipytà” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_10","015_20_10","2CH","20","10","10","Ne ita caxuw, pjê incrê pĩn ajpên cute me ito hamre xà caxuw me mõr na, ca me hõmpu. Ne pjê incrê atajêa inquêtjê tête, pê came iquêtjê jiprõ, pê nee me hipej nare, Ejit jõ pjê pĩn me cator xà ata kam, ne quêt cama me ipu na me ajrõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_11","015_20_11","2CH","20","11","11","Ne hamre, ita kam mehtàmxwỳ te me iquêtjê kĩnte, me ijipej to prãm to ajpên me mõr na, ca me hõmpu he! Hamre, ramã cute, pom ate me imã pjê jõr ita tête me icator xàa caxuw ri, ajpên me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_12","015_20_12","2CH","20","12","12","Me ijõ Pahpãm, ca ha me hõmpu ne me to amji kampa, ne me imã jũ mã me to, ne me cupê me ipytà. Ampo na? Me ipê krãhtare pahtỳjti ita pê jũ mã ite me amji ton, ne me cupê me amji pytàr xà jahkre kêatre cakrô, wa itỳj apê me ijõ Pahhiti te me cupê me ipytàr na me gikaj — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_13","015_20_13","2CH","20","13","13","Ne Juta jõ pjê cunea pĩn me hũmre cunea me, mehprõ me, mehkra mea mã cute me cuprõn, ne Pahpãm cuna mã me hãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_14","015_20_14","2CH","20","14","14","Mã Pahhiti Carõ Pejti ata mehcote na jũm xũmre nõ japrỳ te Jajiwer ata mã amji jõr, mã cute mehcunea mã harkwa kôt hũjarẽn to hajỹr he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_15","015_20_15","2CH","20","15","15","— Me acunea me apê Juta catêjê me, Krĩpinkrên catêjê me, pahhi Joxap me, me acunea me ikampa! Pahpãm pê Pahhiti te me pamã hũjarẽn to hajỹr he: “Nee ca ame pa nare! Ne nee krãhtare jàhtôa to hàhtô ne carôt tỳjti ita jarẽn par xà to ame amji mã me apec xà crỳn nare! He me ipijapu xà ita, nee cupê me atekjê nare, ne cupê ipê me Apãm Cati tekjê, wa ha pa me to amji pytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_16","015_20_16","2CH","20","16","16","“Ne apẽ quê ha Xic jõ caprũm jatuj xà kôt, me awỳr kàj mã me mõ, ca ha ajpẽan kam, ajpẽn wỳr ahpar mã me mõ, ne Xeruwew jõ põ jahkà kam me ajpẽn cajpa, ne cama me ajpẽn to xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_17","015_20_17","2CH","20","17","17","Ne nee ame apijapu nare, ca ha cama ame acuhhê ne ite me apytàr xà ita na, me ipupu. Me apê Juta catêjê me, me apê Krĩpinkrên catêjê me, nee ca ame hũpa nare, ne nee ca ame apeacre nare! Ca ha apẽ na curi me hỹrmã me mõ, wa ha hanea ne ipê me gõ Pahhiti me acahê na me hỹrmã mõ” hane — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_18","015_20_18","2CH","20","18","18","Mã pahhi Joxap jũpar, ne Pahpãm to cati prãmte, pjê kam ihkõn krã to ihpỳm. Mã Juta catêjê me, Krĩpinkrên catêjê te me hajỹar, ne ame Pahpãm kĩn to amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_19","015_20_19","2CH","20","19","19","Jirô pê mã ri Rewi catêjê pê Cowat me Côre tàmxwỳ tàmxwỳ atajê te me amji to caprãr ne me xa, cute me Ixaher jõ Pahpãm pê me hõ Pahhiti cati na ame harẽn prãmte, ne kypê me cumã mencrer nare, cute me harẽn xàa to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_20","015_20_20","2CH","20","20","20","Mã apẽ mã iràràtia na, ma Juta jõ krãhtare me hỹrmã põ ata wỳr me mõ, mã pry kôt Joxap jàhhuc ne cute me hapackre to: — Me ikampa, me apê Juta catêjê me, me apê Krĩpinkrên catêjê, Pahhiti pê me pajõ Pahpãm to, ca amji mã me ahimpej kam me to acrà tu ne, quê ha taa me apytà! Ne Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê to me amji mã me ahimpeaj ne, quê ha ampo cunea me pamã impej pit! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_21","015_20_21","2CH","20","21","21","Ne cute ame hõ pahhi catêjê cunea me, me ajpẽn par jirô pê mã ri, Pahpãm mã mencrer kam cute me to ihtẽm, ne ma me cumã increr to mõ, ne mencrer xà kôt me to cahi rẽn to mõ. Mã mam mencrer catêjê mencrer to mõ. Ne cute me to increr catêjê kà itajê ajteare mã, ne Pahpãm to amji kam me hapac xà caxuw pit mã impej, mã me cumã increr to: “Hõtpê ampeaj kam, me amã ikĩn rohnỳtti mã pyrên me ijakry!” to hajỹr to mõr kwỳa kam, cute me Pahpãm mã amji jarẽn, pry kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_22","015_20_22","2CH","20","22","22","Ne cute me Pahpãm mã mencrer kam ihtẽm, me ajkaam mã Pahpãm te Amonit me, Mowap me, Etõ jõ krãhtare te ame ipijapu na me ton. Mã cutea me ajpẽn kam ihtẽm, ne me cutea me amji jipej tu, ne me amji to hamre tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_23","015_20_23","2CH","20","23","23","Mã Amonit catêjê me, Mowap catêjê te Etõ catêjê kam mehtẽm ne cute me hipej tu. Jirô pê mã ri cute ajpẽn kam mencryc ne me ajpẽn kam ihtẽm, ne cute me ajpẽn jipej tu! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_24","015_20_24","2CH","20","24","24","Mã ma Juta catêjê hawênti nõ kàa na me hàpir, ne ahpar mã me irĩt, ne cute me pjê kam mehtyc pit pupun, mã pjê kam mehtyc pit ame hikwa. Ne nee krãhtare pê me curê xwỳn catêjê atajê nõ cator ne ihtĩr nare, ne cute amjia kôt me amji jipej tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_25","015_20_25","2CH","20","25","25","Mã pahhi Joxap na kjêjê me hỹrmã me cator, ne cute me krãhtare tyc catêjê pê me hàhcukrêj cunea to me cutor tu, ne me to ihcuhkwỳr he. Ne cute me ampo na hĩ jàhwỳrti atajê to ame amji jahêr partu. Ne cute me ampo itajê to me ipa to me amcro to incrê! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_26","015_20_26","2CH","20","26","26","Ne me ahna amcro te cwat kam ri Perac jõ caprũm kam cute me cuprõn, ne Pahpãm catihti na me cumã harẽn. Cwỳrjapê ri cormã ita kam caprũm ita japrỳ te “Pahpãm to me cati xà jõ caprũm”. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_27","015_20_27","2CH","20","27","27","Ne ma cute me amji jaxàr, Krĩpinkrên wỳr, mã Joxap mehkwỳ mã mam mõ, ne ampeaj kam me cumã amji kĩn. Ampo na? Pahpãm te me curê xwỳn pê hũtàr xà impejti ata to me hũtàr na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_28","015_20_28","2CH","20","28","28","Ne me cahi rẽn to mõ, ne Krĩpinkrên mã me hàr, mã mehkôt me hàkôr xà japàre me, hõhhi me pàtwỳ to me hàkôr to me mõ, ne me catyatre na Pahpãm to cute me amji japackre xà jũrkwa wỳr me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_29","015_20_29","2CH","20","29","29","Mã pjê kwỳ jõ pahhi catêjê te me Ixaher catêjê jõ Pahpãm te mentête me curê xwỳn catêjê cunea jipej na me harẽn par, ne ampeaj kam me cumã Pahpãm cupa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("R220_30","015_20_30","2CH","20","30","30","Hõ, ita na pê Pahpãm Joxap himpej xà carĩcti na to, mã kam ahcarĩcti. Pê nee hipêr me curê xwỳn nõ me kam ihtẽm nare. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS1_1","020_1_1","PSA","1","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ, ca hãn ne me icukij to: “Jũ mã cu ajte ame, ne ame pajakryti, ne me pamã amji kĩnti ne?” hane. Ne ite me gapackre xà ita na, me ikampa he: Ca ha nee mehkrã kên catêjê te me pajapackre xà na, me amji to pôj nare. Ne nee mehkrã kên catêjê te amji kam hapac xà kôt, me amji ton nare. Ne nee hanea ne, cute me Pahpãm to me amji japackre prãm nare, mã cama me ahna xwỳ xi atajê kwỳ mã me acjêj nare. Ampo na? Ca ha ate me krã kên kôt me ampo itajê ton to me apa na, ca ha nee jũ caxuw me amã amji kĩnti nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS1_2","020_1_2","PSA","1","2","2","Ca ha quêt me hane he: Ca ha atỳj me amã amji kĩan kam, me amã ihkàhhôc cahyt prãam kam, me Pahpãm jarkwa pejti ita cahyt, ne ihkôat me apa. Ne amcro me caxwa cunea kam, ca ha Pahpãm jarkwa cupahti jõ kàhhôc ita cahyt, ne ampeaj kam ihkôt me hakop to me apa. Ne ate ihkôt hakop xà ata kam, ca ha atỳj me gakry, ne me amã amji kĩnti kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS1_3","020_1_3","PSA","1","3","3","Ne ca ha me apê cô tohkà na pĩxô pàr amji to ajpa ata pyràac. Por pĩxô pàr hô xà jõ amcroa kam hãn ne hô, ne ampeaj kam ihrôt, ne nee jũ caxuw ihhô incrà nare. Ata jĩkjê na, ca ha Pahpãm jarkwa cahyt ne ihkôt hakop, ne catyt kam ihkôt apa na, ca ha ampo cunea to me apê ata, quê ha ihtỳj ahnaa me amã, ne nee jũ caxuw me apê ihkôt hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS1_4","020_1_4","PSA","1","4","4","Nãmri ca ha ate ma ame amji pê Pahpãm jarkwa curê na, ca ha me apê mehkrã kên catêjê atajê pyràac, ne nee me apê pĩxô pàr pejti ata pyràc nare. Ampo na? He mehkrã kên atajê pê arỳjhy krekà pyràac, mã ihtỳj kôc mehcarê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS1_5","020_1_5","PSA","1","5","5","Jĩkjê na, quê ha Pahpãm mehkrã kên atajê kên mã me curẽ, ne quêt amji mã me to hõ tekjê catêjê juwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS1_6","020_1_6","PSA","1","6","6","Quê ha ihtỳj catyt kam me ipa catêjê atajê jamã, ne mehkên pê me hũtà. Ne mehkrã kên catêjê, quê ha mehkĩnte ame to kêanre ne, quê ha me acto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_1","020_2_1","PSA","2","1","1","Ampo na mã amji caprỳ to krĩxàre kôt ame côjkwa kam Pahhiti pê Pahpãm kam mencryc, ne cute ame hapu prãmte ame cuprõ? Jũ wỳr quê ame amji mã hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_2","020_2_2","PSA","2","2","2","Ne ampo na mã me cupê mehcahkrit atajê jõ pahhi kwỳ, hãn ne Pahhiti te me cumã hõ pahhi xãm ata cuna mã ame cuprõ, ne ahna ame ajpẽn pa? Ne me hõ pahhi catêjê me amji to cuprõ, ne tee ahna me ajpẽn cukij to: “Jũ mã cu ha ajte me, ne cute me pahto ihhimpej xà ita pê me pahcato?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_3","020_2_3","PSA","2","3","3","Ne amji caprỳ to me amji mã: “Jũ wỳr cu ha me harkwa kôt ame papa! Ne nee quê ha me cupê me pajõ pahhi nare! Ne nee cu ha me pahnõ amji mã me hũpa to ame papa nare! Quê ha pea cute me pahto ihhimpej xà ita caxuw me cupê me carôt hamre, na cu ha pahtỳj ame papa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_4","020_2_4","PSA","2","4","4","Mã côjkwa kam Pahhiti, cute me to ihhimpej xà krĩ xà impejti ata kam jỹ, ne nee me harkwa ita kam apu amji to hàptõ nare, ne cama ame ahna acxa, ne ame ahna xwỳ, ne amji mã: “Me cumã ipar prãm nare catêjê amji caprỳ to ame ijũhhyr prãm, ne jũ wỳr quê me ito cô, ne me ijũhta” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_5","020_2_5","PSA","2","5","6","Pahhiti te me cumã me hõ pahhi xãm, mã mehkwỳ ma amehcaca atajê kam ri incryac to incryc. Na quê ha ihtỳj jũ caxuw incryac kam, ame cumãn kam tẽ, ne me cumã: “He itea wa amji mã me gõ pahhi ata capi, cupê pjê cunea kam me gõ pahhi xà caxuw! Ne quê ha ihtỳj Xijãw jõ kẽn kam ihkrĩ xà ata kam ihkrĩ, quê ha pjê cunea kam mehcunea me kampa!” hane. Quê ha me hũpar nare atajê me kampa, ne ampeaj kam me cumã hũpaa to hũpa, ne mehkrã acto tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_7","020_2_7","PSA","2","7","7","Mã Pahhiti te pjê cunea caxuw, me cumã me hõ pahhi xãm ata te mehkwỳ mã amji jarẽn to: “Wa ha Pahhiti te ito hũjarẽn xà ata kôt me amã harẽ. He cute cumã: ‘Apê ikra, ne ita caxuw ipê Apãm Cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_8","020_2_8","PSA","2","8","8","Na ca ha ate mehcunea to ahimpej xà caxuw ina ahwỳ. Wa ha amã krĩxàre cunea jahkre ne amã cugõ, ca ha me to ahimpej to apa, quê ha me akampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_9","020_2_9","PSA","2","9","9","Ne ca ha acarôt tỳjti ita to me to ahimpej to ihtỳaj to apa. Ne me hũpar nare atajê, ca ha me to pjê te pot pyràac, ne cute me amji kam me hapac xà kên mea mã, me kam acryac kam me gãn partu’ hane”. Hõ, pê Pahhiti me to hũjarẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_10","020_2_10","PSA","2","10","10","Cwỳrjapê ca ha me apê pjê jõ pahhi catêjê, me amji to akrã kre japêa ne me ikampa! Ne me apê me to ahimpej catêjê cunea, ajco me ikam gapac peaj ne! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_11","020_2_11","PSA","2","11","11","Na ca ha amji mã me Pahhiti cupa to kryjre nare. Ne ate amji mã hũpahti na cute gahkre pej prãmte, ca ha cuna mã akõn krã na jỹ, ne cumã amji jarẽn to: “Wa ha ite amji kam ijapac xà cunea kam, itỳj ihcunea na akampa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS2_12","020_2_12","PSA","2","12","12","Hõhõ, ca ha ita to hajỹr nare na, quê ha ihprõt pê akam incryc pyrentu, ne ihtỳj akên catia mã amẽ, ca ha gamre. Ne por me amji pytàr prãmte, Pahhiti wỳr me pra atajê, quê ha quêt ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS8_1","020_8_1","PSA","8","1","1","Ỹhỹ côjkwa kam Pahhiti, apê me ijõ Pahhiti. Ne ampeaj kam pjê cunea kam, mehcunea mã gaprỳ ita catia to cati, ne impeaj to impej! Apej cati ita pê ihhêj rũm pyt me côjkwa jàhcujro pyràac, ne ampo cunea jirôa pê cati ne impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS8_2","020_8_2","PSA","8","2","2","Mã mehcunea acatihti ita na ihtỳj me ana cre, me ahkrare me, mehkà na kjê kryjre atajê mea mã. Ca ate me acurê xwỳn mã acarôt tỳjti ita to apipẽ, mãr quê acuna mã amehcuhhê catêjê atajê cunea carĩcti na me to, quê mehcarĩc. He ate me cupê amji tête gàmtàr, quê nee jũm, jũ mã aton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS8_3","020_8_3","PSA","8","3","3","Wa hãn ne ate côjkwa ton ita wỳr rĩt, ne pom pê ca caa putwrỳ me caxêre to, ne ihkrĩ xàa kam ihkrĩ na me to, mã ihkrĩ atajê pupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS8_4","020_8_4","PSA","8","4","4","Wa ampo itajê pupu ne amji mã: “Pỳhàpà, he Pahpãm kĩnte me ipê me hũmre pit, ne taa mã ri quêt ampeaj kam cati. Ne mẽr ampo na mã, ma me ito amji japackre ne me ijamã?” Hõhõ, wa amji mã hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS8_5","020_8_5","PSA","8","5","5","Pê ca me ijĩa na me ito ixũmre. Ne ate, cute amji mã me icupahti xà to ate me cumãn to hajỹr, pom quê amji mã me pahhi cupa he. Ne apyxit peaj ne me ijirôa pê acati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS8_6","020_8_6","PSA","8","6","6","Ne ate, ite ampo cunea to me ihimpej xà na me ixãm. Ne ate ampo cunea ton itajê to ite me ihimpej, ne hirô pê me icuhhê na me iton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS8_7","020_8_7","PSA","8","7","8","Atajê pê carà cahàcti hôhti me, pryti me, hanea ne ahkêt jõ ampo jàprê itajê me, pryrejara me, tep me, hanea ne, pom cô kam ampo cunea amji to ajpa itajê cunea jirô pê me icuhhê xà na, ate me iton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS8_9","020_8_9","PSA","8","9","9","Ỹhỹ Pahhiti, apê me ijõ Pahhiti! Ne ampeaj kam pjê cunea kam mehcunea mã gaprỳ ita catia to cati, ne impeaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS14_1","020_14_1","PSA","14","1","1","Pom me amji mã: “Pahpãm nee ite amji kam me ijapac xà na, me ito amji japackre nare” hane. Itajê krã nare, ne cute amji kam me hapac xà maj pit. Ne ihcunea na mehkêanre. Ne nee jũm pyxit ne catyt kam ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS14_2","020_14_2","PSA","14","2","2","Mã côjkwa kam Pahpãm ihkrĩ ne mehkôpĩ, ne tee apu jũm krã kreti te catyt kam ipa ata japê, ne nee cute jũm te to amji kam hapac ata mã cator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS14_3","020_14_3","PSA","14","3","3","Mã mehcunea te me pry cupan, ne ihcunea na mehcunea kêanre, ne nee mehnõ pyxitre catyt kam ipa nare. Ne ampeaj kam ri, nee jũm catyt kam ipa nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS14_4","020_14_4","PSA","14","4","4","Ne Pahpãm te mehkrã kên itajê jarẽn to hajỹr he: “Imãa ihcunea na me cupê amji jahkre kêatre! Ne ihtỳj cute amji to me ipijapar xà caxuw, me ikwỳ pê me hàhkĩj to me ipa, ne nee jũ caxuw ite me to ipijapar xà na, amji mã me ina hàhwỳr nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS14_5","020_14_5","PSA","14","5","5","Ne cute mehkên ton to me ipa xà ata kam, quê ha ihtỳj jũ caxuw Pahpãm cupate, amehterteat to amehtertet. Ampo na? Pahpãm ihtỳj catyt kam harkwa kôt me ipa catêjê cahê na ipa, ne ma me hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS14_6","020_14_6","PSA","14","6","6","Mehkrã kên catêjê mã, ampeaj kam catyt kam me ipa atajê me, me cupê hamreare catêjê atajê cahpêrkàr prãm, mã ihtỳj Pahpãm me cupê mempej pytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS14_7","020_14_7","PSA","14","7","7","Wa itỳj Pahpãm mã me ikwỳ cajrẽn to hane he: “Ỹhỹ, ijõ Pahhiti. Jamã ne ca, ite me ato amji kam ijapac xà jũrkwa ita pĩn, me ijõ pjê cunea kam, me cupê me ikwỳ pê Ixaher catêjê te me icurê xwỳn atajê tohjê na, me itehcajpa” hane. Ỹhỹ, quê ha ampeaj kam me pajõ Pahhiti te hacpỹ mã me pampej pêa mã me papa na me pahton na, cu ha pahtỳj hũrên me pajakryti to me cumã cre, ne ampeaj kam me pamã amji kĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS15_1","020_15_1","PSA","15","1","1","Pahhiti, apê me ijõ Pahpãm! Mẽr itajê cunea jipôc ri, jũmjê mã ca ha garkwa to: “Ajpên ijũrkwa wỳr me mõ, ne icahê na ame apa”? hane. Ne jũmjê mã ca ha garkwa to: “Ajpên ijõ hàpkàjti pê Xijãw ata na me api, ne kam me akrĩ, ne ito me amji kampa”? hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS15_2","020_15_2","PSA","15","2","2","Ne cute hajỹr he, quê ha jũm ihcunea na catyyt kam ipa, ne hãn ne ihcunea na akam hapac to ipa, ne ampo pej pit ton to ipa, ne ampeaj kam caxwãm catia mã, to ihcakôc to ipa ata, quê ha ma amã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS15_3","020_15_3","PSA","15","3","3","Ne hanea ne nee amehkwỳ kôt harẽn hêj xi xà atajê jarẽn nare, ne nee hanea ne mehkwỳ kên mã me irẽn prãm nare, ne nee jũmjê jarẽn kên cràn to ipa nare ata, quê ha ma amã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS15_4","020_15_4","PSA","15","4","4","Ỹhỹ ijõ Pahhiti, pom ca ha ma apu jũm kên curê ata, quê ha hanea ne ma jũm acuxà, apu jũm kên ata curê. Ne hanea ne, ihtỳj quêt cumã ihcunea na, catyt kam cute me apar catêjê atajê te amji mã acupahti xà. Ne quê ha jũm mã cute ampo na, amji to hũjahkre xà ata kam, ihkên mã hàr cakrô, ihtỳj cormã cute ahna cumã amji ton xà ata na to, ata quê ha amã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS15_5","020_15_5","PSA","15","5","5","Ne hanea ne cute me cumã ampo jõr atajê, quê ha hacpỹ ne cute hõr xà ata na, taa pit cwa, ne nee hipy kam ihkwỳ mẽn nare. Ne hanea ne, quê jũm cumã, cute jũm pejti ata kôt harẽn kêanre to prãmte, cumã ampo gõ, quê ha nee ahna amji caxàr ne ipyr, ne hahpan xà na jũm pejti ata kên mã mẽn nare. Quê ha ma apu ampo jõr xà ata caca. Ỹhỹ ijõ Pahhiti, he cute me hajỹr catêjê, quê ha nee akrac ri ampo ihcaxun nare. Ne quê ha quêt catyt kam acahê na ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_1","020_19_1","PSA","19","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ, wa ha me amã ite Pahpãm to amji kam ijapac xà na harẽ. Cu me côjkwa pupu ita, ihtỳj hirã pê me pamã Pahpãm catia to cati na harẽ. Ne Pahpãam te ri kam caxêre me, kam ampo itajê cunea ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_2","020_19_2","PSA","19","2","2","Ne cu hãn ne amcro cunea kam, me pyt japôj xà na me hõmpu, ne amji mã me harẽn to: “Ampeaj kam ri Pahpãm mã ihtỳj ampo cunea ton xà” hane. Ne hanea ne cu caxwari côjkwa kam me caxêre me, putwrỳ pupu, ne hacpỹ ma mã me amji mã: “Nee Pahpãm mã ampo pyxit ne hahkre pej nare, ne cumã ampo cunea ton jahkre pej” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_3","020_19_3","PSA","19","3","3","He nee côjkwa kam ampo ihkrĩ itajê me pamã harkwa to ihcakôc nare, cakrô cu me rĩt ne me hõmpu atajê kôat, ramã me pamã Pahpãm catia to cati na hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_4","020_19_4","PSA","19","4","4","Ne côjkwa kam ampo pejti catihti itajê te amcro me caxwa cunea kam, ramã pjê cunea kam Pahpãm catia to cati na harẽn cràn. Ne nee jũ ri me cupê ita jahkre kêatre nare, ne mehcunea te me hahkre pej xà. Ne Pahpãm te côjkwa kam pyt mã ihkrĩ xà ton, mã kaam ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_5","020_19_5","PSA","19","5","5","Ne pom cu me pajikwa tuw xà wỳr, me pamã amji kĩan kam me pahprõ wỳr me pra ita na ri cute, ne amcro cunea kam, ihkrĩ xà pê hapôj, ne cumã amji kĩan kam catyatre na ma hàpir to impraar to pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_6","020_19_6","PSA","19","6","6","Ne me pahnõ imprar tỳjti, mã ihcuhhê pê cumã ipicahur prãmti, jĩkjê na mã, hãn ne pyt hapôj pê ma cumã côjkwa cahpêrkàr to prãam kam, ihtỳj catyatre na ihcahpêrkà. Ne jũ wỳr quê jũm apu amji mã hamã, ne cacro pê amji to amxu, quê nee cacro nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_7","020_19_7","PSA","19","7","7","Ỹhỹ me ikwỳ, pom wa ite me amã harẽn ita jĩkjê na, cu nee me pahnõ amji mã hamã, ne Pahpãm pê me papimxur nare. Cwỳrjapê cu ha pahtỳj me pajõ Pahhiti jarkwa pejti, kam ampo kên nare ata kam, me pajapac na me amji to prãm. Ne cute me pajapackre xà ata, ihtỳj me pamã me pahcarôt to intuw. Ne quê ha me pahnõ pê hahkre kêatre, quê ha me pajõ Pahhiti te ampeaj kam me pamã harkwa jirên atajê pictor, ne ihkôt hamre xà nare atajêa to cumã hahkre, quê ha hahkre pej, na cu ha pahtỳj amji mã me to pahhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_8","020_19_8","PSA","19","8","8","Ne me pajõ Pahhiti te me pamã ampo to hahkre xà ata ri quêt catyt kam ihcuhtacti. Ne pahte me kam pajapac catêjê ri, ampeaj kam me pajakry. Ne cute me pajapackre xà kam ampo kên nare itajê, ihtỳj pahte ampo cunea jahkre pej na me pahto, cu me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_9","020_19_9","PSA","19","9","9","Cu ha pahte amji mã Pahhiti cupahti to me papa na, cu ha kam me pajapac to me papa rohnỳtti mã. Ne me pajõ Pahhiti ita pê ihhêj xi jahkre kêatre, ne cumã ampo cunea jahkre pej. Cwỳrjapê quê ha mehcukij xà jõ amcro kam, cute jũm pejti na harẽn to: “Ampeaj kam jũm ita pej” hane. Ne hanea ne jũm krã kên ata jarẽn to: “Jũm ita krã kêanre” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_10","020_19_10","PSA","19","10","10","Ne cu wakỳre prà tepti pê ôr na hĩ jàhwỳrti ata jirôa pê me Pahpãm jarkwa na prãm. Ne pen cacô jirôa pê ri Pahpãm jarkwa me pahcajpuaw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_11","020_19_11","PSA","19","11","11","Ỹhỹ côjkwa kam ijõ Pahhiti pê Pahpãm. Ate ijapackre xà itajê te ipê ampo kên cunea cawpa, ne ikên mã ixàr cupate, cute intête ito hũjawry tu. Ne wa itỳj amji mã acupahti to ipa, ca cormã ita jipy, hahpan xà na ito impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_12","020_19_12","PSA","19","12","12","Ne wa hãn ne me to ihcupan xà na me amji jahkre pej nare kam, me to ihcupa, ne hãn ne imã garkwa itajê jahkre pej nare kam, hirô pê me ipỳpỳm to ipa ata to tojnõ, ne nee ca hahpan xà na ito kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_13","020_19_13","PSA","19","13","13","Ne hanea ne ite garkwa jirô pê ipỳpỳm, ne garkwa kaj na ampo kên ton prãmti ata na ijamãr, wa ton nare. Ne intête ipê amtà, mãr quê nee ampo kên itajê ito ihhimpej nare. Ca ha ito hane, wa ha itỳj amã ipej, ne nee ampo kên pyxitre nõ ton nare, ca ha ina amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS19_14","020_19_14","PSA","19","14","14","Ijõ Pahhiti, apê ikên pê itête gàmtàr catê, na ca atỳj ikên xà cunea pê ipytà. Imã icakôc xà me, ite amji kam ijapac xà cunea te acajpuaw na to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_1","020_22_1","PSA","22","1","1","Inxũ Cati! Inxũ Cati! Ampo na mã ahte ate irer to hajỹr? Wa tee ate itehcajpar xà na icagãgãa kam ana ahwỳ, ca nee ate ipar nare! Ca ihhêj ne ipê ampỳa mã apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_2","020_22_2","PSA","22","2","2","Wa ihcaprỳ na ite amã icwỳr to pyt, ne ite amã ijàkjêar to apẽ, ca nee ate imã jũ mãn nare. Cakrô wa itỳj cormã amã akij, ne nee wa ha uu ne ijàkjêr jicu nare. Wa cormã pa xàhte ikrihkrit ita na ikrĩ, ne ramã ijõt nare na, ina amcro jàhtô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_3","020_22_3","PSA","22","3","3","Cakrô, wa itỳj ate apejti, mehcunea na atetetti to Pahhiti krĩ xà catihti ata kam gỹr na, imã gahkre pej. Ne Ixaher catêjê cunea acatihti na amji mã me garẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_4","020_22_4","PSA","22","4","4","Pê me iquêtjê ihtỳj ajco amji mã me ato ihhimpej to me ipa, cwỳrjapê pê ca atỳj mehkên pê me to acato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_5","020_22_5","PSA","22","5","5","Pê ajco me amã akij, pê ca ajco atỳj mehkên xà atajê pê me to gapôj. He nee cute ihcaprỳ na amji mã me ato ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_6","020_22_6","PSA","22","6","6","Ne mehkĩnte nee ipê me hũmre te ihkên xà pê amji pytàr xà ata nare. Ne ihhêj rũm ipê ampo cô pyràac, ne icrire, ne icarôt peacre. Mã mehcunea ame ixũn, ne ma amji tête ame icurê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_7","020_22_7","PSA","22","7","7","Ne ame ipupu atajê cama ame ina xwỳ, ne ame ina acxa, ne me imã: “Gõ Pahhiti ita te ramã amã hikran! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_8","020_22_8","PSA","22","8","8","Pom ca ate gõ Pahhiti to amji mã hajỹr ita? Mẽr ampo na mã nee akên mã axàr xà ita pê cute ato cator nare? Quê gõ Pahhiti ita mã akĩn na mã, quê ha rỳ pêa mã atehcajpa, ne akên mã axàr xà ita pê apytà!” hane. Hõ, ame ina xwỳ to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_9","020_22_9","PSA","22","9","9","Ne cute me ijarẽn to hajỹr cakrô, pê ca caa, ipỳm pêa mã, ajpên itehcajpar kam tẽ, ne imã icaca xà gõ, ne icrire naa mã ijamãr kam tẽ, ne cormã ijamãr to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_10","020_22_10","PSA","22","10","10","Ne ipỳm pêa mã ri, ipê atekjê, ne apê ijõ Pahpãm rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_11","020_22_11","PSA","22","11","11","Ne hamre, wa ramã ikêan kam ipa, na ca nee irer ne ipê gũjawry nare. Ampo na? He nee aràn xà na jũm te itehcajpar xà caxuw hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_12","020_22_12","PSA","22","12","12","Ramã me icurê xwỳn catêjê te me ito kên prãmte me ikrãhtu, ne me cupê ihhêj rũm Paxã jõ pjê jõ pryti xũmti jàprêhti te apu ikam imprar atajê pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_13","020_22_13","PSA","22","13","13","Ne me cupê rop tycti hãn ne pryre mã wa japrã, ne cumã carõrõ, ne kam intoj ne ihcakê, ne ihcãmxa ita kôpit na mã, ihtỳj me ito kên to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_14","020_22_14","PSA","22","14","14","Ramã icarôt jamre xà ita pê ihhêj rũm cô te pjê kam ipijaxwỳr ne hamre. Ne ajpẽn kam ihi ihcuhhê xà itajê, ramã apu ajpẽn pê hapôj partu, ne ihcuhhê xà kaj na apu ihcuhhê. Ne ina cuhkõnre pê ihhêj rũm amcro te apu penhê to ihhorhot, ne ramã ipigãn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_15","020_22_15","PSA","22","15","15","Ne ramã imã kôar to kôr, ne ijõkre kam ihhêj ne pjê jacrô ne incràre. Mã ijõhto te ijapto na impỳn ita kam, ca ihhêj ne ityc na apu icãmjĩ, ne ihhêj ne ate pjê jacrô ita kam irer. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_16","020_22_16","PSA","22","16","16","Ne mehkrã kên catêjê te me ito kên prãmte, me ina cuprõn. Ne me cupê ihhêj rũm rop te apu pryre na cuprõn ne ihkrã, ne ajpẽn pê ihcyt to ipa atajê pyràac. Ne ramã cute ame ipê ipar me ijũhkra caxwỳrti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_17","020_22_17","PSA","22","17","17","Ne wa icakrô te amji capô, ne ihire ita kam, quê ha ihtỳj me ihi cunea pupu. Ne me icurê xwỳn catêjê cama ame ikôpĩr to me ipa, ne ite amji pupun xà kêanre ita pyrên ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_18","020_22_18","PSA","22","18","18","Ne cute ikà to ajpẽn mã me ipicràn, ne ihkôt kẽn to ajpẽn pê me hũhkàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_19","020_22_19","PSA","22","19","19","Ijõ Pahhiti! Nee ca ipê gũjawry nare, ne apu awjarêa ne itehcajpa! He apêa ri ikên mã ixàr xà ita pê ipytàr catê! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_20","020_22_20","PSA","22","20","20","Ityc xà ita pê ipytà! Ne me icurê xwỳn pê me ikwỳ nare pê rop pyràc itajê pê ipytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_21","020_22_21","PSA","22","21","21","He me cupê ihhêj rũm rop tycti pyràac, ne me wa te icaxwỳr xà ata pê ipytà! Ne jũ wỳr wa ahte me cupê ihhêj rũm pryti xũmti jàprê jĩpàr te icaxwỳr xà ata pê amji pytà! Ne caa, ca ha atỳj me icurê xwỳn itajê pê ipytà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_22","020_22_22","PSA","22","22","22","Ca ha ito hane, wa ha me ikwỳ cunea mã ate ikên mã ixàr xà ata pê ito acator na garẽ, ne itỳj cute me cuprõn xà kam mehcunea mã apejti na garẽ, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_23","020_22_23","PSA","22","23","23","“Me apê Pahhiti kôt me apa catêjê, ca ha me gõ Pahhiti to me gàmnãn prãmte me cumã: ‘Imã acupa hyre nare, na wa itỳj garkwa kôt ipa!’ hane. Ne me apê Jaco tàmxwỳ tàmxwỳ atajê, ate me amji mã Pahpãm cupa prãm to, ca ha me cumã: ‘Apeaj to apej! Ne ampo cunea jirôa pê acati!’ hane. Ne me apê Ixaher catêjê pê Pahpãm na mehkwỳ atajê, ca ha Pahpãm to ate me cati prãmte me cumã: ‘Apyxit peaj pê ri me ijõ Pahhiti pê Pahpãm!’ hane” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_24","020_22_24","PSA","22","24","24","Ỹhỹ me ikwỳ, he Pahpãm nee amji tête me cupê hamreare atajê curê to ipa nare. Ne nee cute me amji pupun xà kêanre to me amji pupun to me ipa atajê to hãn ne hapac kêt nare. Ne nee me cupê amji to ipimxur to ipa nare. Na quê ha jũm amji tehcajpar xà na cumã akij, quê ha ihtỳj jũm ata kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_25","020_22_25","PSA","22","25","25","Ỹhỹ Ijõ Pahhiti, pê wa ikên kam ipa xà ata kam amã: “Ate itehcajpar jahpan xà na, wa ha itỳj amã ampo gõ” hane. Cwỳrjapê wa ha cute me cuprõn xà kam, cute me ato amji kam hapac prãmti atajê cunea kam mare mã, amã ite ampo na amji ton xà ata to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_26","020_22_26","PSA","22","26","26","Ne wa ha mehcunea mã amji kĩn nõ to, ne me cupê hamreare atajê mã harte. Quê ha me cumã akĩn atajê me amã: “Mehcunea jirô pê apej ne acati” hane. Na quê ha hõtpê amji to ipijapar pej rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_27","020_22_27","PSA","22","27","27","Ỹhỹ me ikwỳ, quê ha pjê cunea kam krĩxàre Pahpãm to amji kampa, ne to amji japackre. Quê ha jũa ri amehkrĩ atajê, ihtỳj Pahpãm wỳr me apkjê. Ne quê ha ampo kra cunea me hõmpun xà ata kôt, Pahpãm to cute amji kam me hapac prãmte me cumã: “Apêa ri me ijõ Pahhiti, na ri mehcunea jirôa pê me imã me akĩn” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_28","020_22_28","PSA","22","28","28","Pahpãm pê me pajõ Pahhiti, ne cupê pjê kam mehcunea to ihhimpej catê, ne ihtỳj ampo kra cunea to ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_29","020_22_29","PSA","22","29","29","Ne cute amji to me cati prãmti atajê, quê ha ihtỳj cuna mã mehpỳpỳm, ne mehkryjre na cumã me amji jarẽ. Ne cu me pahcunea me pahtyc to mõ atajê, quê ha Pahpãm cuna mã mehkõn krã na me jỹ ne me cumã: “Wa itỳj amji mã me acupa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_30","020_22_30","PSA","22","30","30","Na quê ha mehtàmxwỳ tàmxwỳ ihtỳj amji mã me hũpa, ne me kam hapac to me ipa, ne ihtỳj mehkra mã me Pahhiti jarẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS22_31","020_22_31","PSA","22","31","31","Quê ha me kampa, ne hanea ne cormã nee mehpỳpỳm nare atajê mã me harẽn to: “Me pajõ Pahhiti pê Pahpãm pê ajco mehkwỳ kên mã mencjêj xà atajê pê me hũtà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS23_1","020_23_1","PSA","23","1","1","Ihhêj rũm ipê carà cahàcre hôhti pyràac, mã Pahpãm pê ijamãr catê. Cwỳrjapê ri nee ipê ampo jamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS23_2","020_23_2","PSA","23","2","2","Ne pom carà cahàcre hôhti jamãr catêjê cama hõ ahtu kukũmti rericre kam hikwa na hamã, mã kam hikwa, ita na mã Pahpãm ito, ne ihtỳj imã ite ijikwa ne ikôt xà ita gõ. Ne pom carà cahàcre hôhti jamãr catêjê cô pinkrinti wỳr, hõ carà cahàcre hôhti to ipa, mã to ikõ, ita na mã ihhêj ne Pahpãm ito, ne ihtỳj ite amji kam ijapac xà kam ikrihkritti ita to imã ihcarĩc, ne imã to ankrê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS23_3","020_23_3","PSA","23","3","3","Ne hõtpê imã, ite amji kam ijapac xà to intuw. Ne carà cahàcre jamãr catêjê hãn ne pry cuhtacti kôt catyt kam ipa na to, mã ihkôt ipa, ita kôpit na mã, Pahpãm catyt kam ite ipa na ito ipa, mãr wa ampo pej pit ton to ipa. Hõ, pê cute ijamãr na amji to awjahkre ata na mã ijamãr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS23_4","020_23_4","PSA","23","4","4","Ỹhỹ ijõ Inxũ Cati, pom hãn ne carà cahàcre hamãr catê cãmtà rũm, nee cumã awcapàtkô cupa nare, ita na mã ite. He apê ijamãr catê, ne wa itỳj akôt cormã caprũm kôt ityc xà jõ awcapàtkô jakren to ipa. Ne ca icumam apa ita kam ri, acãmtà rũm, nee imã ampo kên te icuran xà ata cupa nare. Ne pom carà cahàcre jamãr catêjê hõ parxare jamãr caxuw, hõ kôtàre incwa ne to ipa, mã curê xwỳn hỹrmã hapôj, mã kô ata to ihcura, ita na mã ate, ne ramã ate icurê xwỳn catêjê caxuw amji mã gàhcuprõn hiahpuro. Mã ihhêj ne, gõ kôtàre ma icurê xwỳn pê itête hàmtàr to ipa. Ne ca hanea ne gõ pĩcajrer ita to, prya kôt icapôr to apa. Na ri ate ijamãr xà ita pyrên, imã amji kĩnti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS23_5","020_23_5","PSA","23","5","5","Ne pom carà cahàcre jamãr catêjê, hãn ne ampo pê curê xwỳn atajê cunea jipôc ri cumã harte, ita kôpit na mã, ca ate cute me icurê xwỳn catêjê kam mare mã, gàpàn xà wỳr ijator. Ne ate ijator ita kam, quê nee me icurê xwỳn itajê nõ jũ mã iton nare. Ca hãn ne ina amji tohpôj to hanea, pom quê hãn ne me catia na me amji tohpôj he. Ne gõtpê ikõm xà kam imã ampo cacô impejti ata to hipu tu, mã ajxwỳ, ca imã agõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS23_6","020_23_6","PSA","23","6","6","Ne quê ha amã ikĩnti itaa na, imã gahkre pej. Na ca ha imã gàhcajrẽn to axãm itaa na, wa ha ahnaa ty, ne itỳj gũrkwa kam amji to ipijapar rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_1","020_32_1","PSA","32","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ! Ampo pyrên cu ha ame pajakry? He Pahpãm te me pamã, por pahte harkwa jirô pê me pahpỳm, ne ihkaj na me pahkên xà ton atajê jicu, ne to tojnõ ne ihhur ata pyrên, cu ha ame pajakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_2","020_32_2","PSA","32","2","2","Por Pahpãm te ampo kên ton atajê na me pajarẽn kên nare atajê pyrên, cu ha ame pajakry. Por me pahcaxwãm pê me pahte amji kam me pajapac xà hêj xi nare atajê pyrên, cu ha ame pajakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_3","020_32_3","PSA","32","3","3","Ne pê wa cumã ite ikên ton xà to icakôc nare ri mã, ajco amcro cunea kam icwỳr to amji pectu, ne ipeacre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_4","020_32_4","PSA","32","4","4","Ỹhỹ, ijõ Inxũ pê Pahpãm, wa itỳj ite ikên ton jahpan xà na, ajco amcro me caxwa cunea kam ate ito kên xà atajê cajpẽ, ne ramã ipê icarôt jamre to mõr te hajỹar, pom quê pyt cacro atàr to incrà to ipa he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_5","020_32_5","PSA","32","5","5","Jicu xà kam, pê wa amji mã: “Wa ha Pahpãm mã ite to kên na amji jarẽ” hane. Pê wa amã ikên xà cunea na amji jarẽ. Ne nee pê wa ite ampo kên ton xà atajê nõ to apê ipimxur nare. Ne ite amã ihcunea to icakôc xà ata kam, pê ca ampo to ite ato kên atajê cunea to tojnõ, ne hicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_6","020_32_6","PSA","32","6","6","Ne por mehcunea mã akĩn, mã amji mã me ato ihhimpej atajê te ri, ihtỳj me amã amji cajrẽn to ipa xà. Mãr quê jũ caxuw me hỹrmã ampo kên catia te cator xà ata kam, nee cute me amã amji cajrẽn catêjê wỳr cator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_7","020_32_7","PSA","32","7","7","He apêa ri ito apimxur catê. Ca ampo kên atajê cunea pê ito amxu ne itête amtà. Wa ate itête me cupê gàmtàr xà ita pyrên ijakry to kỳj cati pêa mã, amã cre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_8","020_32_8","PSA","32","8","8","Ỹhỹ me ikwỳ, Pahpãm te me pamã amji jarẽn to: “Wa ha jũ ri me amõr xà ata jõ pry to me amã hahkre, ca ha ihkôt me mõ. Wa ha pa me gapackre, ne me gamãr to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_9","020_32_9","PSA","32","9","9","Na ca ha nee me apê cawrô me, cawrô cahàcre jũpar nare atajê te mempar prãmte, mehkrã na hê, ne jũ kam me to mõr xà ata wỳr mehkjên to me ipa atajê pyràc nare” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_10","020_32_10","PSA","32","10","10","Ỹhỹ me ikwỳ, ampeaj kam ri, mehkên catêjê hãn ne me amji pupun kên to ihkryjre nare. Ne quêt me Pahpãm to amji mã mehhimpej catêjê atajê ri, Pahpãm te me to ihhêj rũm pryjara pyràc, ne ma mentête hara to kwỳc to ipa ita na, ampo kên atajê cupate. Ne ihtỳj hàhcajrẽan kam, cumã mehkĩan kam, mentête hàmtàr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS32_11","020_32_11","PSA","32","11","11","Ne pom ca me acunea catyt kam me apa atajê, me acunea me gakry! Ne Pahpãm te me ato impejti xà atajê pyrên hanea ne me amã amji kĩan ne! Pom ca me amji mã kam gapac pejti, ne catyt kam me apa itajê, me gakrya ne, ne pom me gakryti itajê to, me cumã cre! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_1","020_33_1","PSA","33","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ, por ca me acunea catyt kam me apa atajê, Pahpãm pyrên me gakrya ne. Mempejti catêjê te me Pahpãm mã catihti, ne impejti jarẽn xà ri quêt ahnaa. Na ca ha atỳj me cumã cati ne impejti jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_2","020_33_2","PSA","33","2","2","Ca ha Pahpãm mã catihti ne impejti jarẽn xà ata kam, atỳj me cumã cre ne me gàkôr xà cakô, ne cumã cuhkõnre cakô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_3","020_33_3","PSA","33","3","3","Ne Pahpãm mã me acrer xà intuwti to kỳj cati pêa mã, me cumã cre, ne cuhtõj cajrõn pejti ata to, ca ha me gakryti to me cumã cre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_4","020_33_4","PSA","33","4","4","Ne mẽr ampo na mã cu ha me to hajỹr to prãm? Nee mã ampo na nare, he Pahpãm jarkwa pê ri quêt, ampeaj kam, ne catyt kam, ne quêt cute ampo cunea ton xà na, ihtỳj amji jarkwa na amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_5","020_33_5","PSA","33","5","5","Ne Pahpãm mã, pjê kam mehkrĩ atajê cunea kĩn, mã me hamãr to impejti. Ne cumã ihtỳj catyt kam me ipa atajê kĩn, ne catyt kam, cute mehkwỳ to amji kam hapac na cumã me to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_6","020_33_6","PSA","33","6","6","Pê Pahpãm ihcakôc xàa to, cama ihcakôc, ne ramã côjkwa to, ne kam caxêre me ampo cunea ihkrĩ atajê to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_7","020_33_7","PSA","33","7","7","Pê Pahpãm côxwa cunea to cuprõ, ne hỹr xàa kam hỹr, mãr quê hàhhuc tu rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_8","020_33_8","PSA","33","8","9","Pê cama Pahpãm pjê ton xà ata to cumã ihcakôc, pê ramã pjê amji to, ne ampo cunea te amji ton xà na cumã harkwa, pê ramã ampo cunea amji to. Na ca ha pjê cunea kam me akrĩ itajê, ate atỳj amji mã me Pahpãm cupa xà. He me pahcunea mã, pahte amji mã me Pahpãm cupahti kam me cumã amji jarẽn xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_10","020_33_10","PSA","33","10","10","Ne mẽr ampo na mã pahte me to hajỹr xà? Nee mã ampo na nare. Pahpãm ihtỳj krĩxàre te me ajpẽn par xà kêanre atajê to me cupê hamre, mãr quê nee ihkôt me ampo kên ton to me ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_11","020_33_11","PSA","33","11","11","Ne quêt Pahpãm te ampo na amji ton xà ata ri, nee ihkôt hamre xà nare, ne ihtỳj quêt cute ahna amji ton xà, ne ahna to hãm ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_12","020_33_12","PSA","33","12","12","Pê Pahpãm cute me pahto hõ tekjê xà caxuw amji mã me pahcapi, na ri hũrên me pajakryti. He ampeaj kam quê ha jũ ri, krĩ nõ kam, Pahpãm to amji mã me hõ Pahhiti, ne por toa amji mã mehhimpej atajê, quê ha ihtỳj hanea ne me hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_13","020_33_13","PSA","33","13","13","Ne ampo na mã cu ha cumã cati me impejti to cumã me cre? Nee mã ampo na nare. Côjkwa pĩn Pahhiti pjê kam mehcunea mehkrĩ atajê cunea pupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_14","020_33_14","PSA","33","14","15","Ne cutea ri me pamã pahte amji kam me pajapac xà ton, ne ihtỳj pahte me ampo cunea ton atajê na me pahpupu, ne kam amji kampa. Ne ihtỳj ihkrĩ xà ata pĩn pjê kam, por mehcunea mehkrĩ atajê pupu, cwỳrjapê cu ha pahtỳj me cumã cre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_16","020_33_16","PSA","33","16","16","Ne mẽr ampo na mã cu ha me cumã cre? Nee mã ampo na nare. Jũ wỳr quê Pahpãm krãhtare jõ pahhi tehcajpar nare kam, quê apu amji mã hamã, ne curê xwỳn tohjê. Ne quê ha tee krãhtare pahtỳj cakrô, quê Pahpãm cumã carôt jõr nare, quê nee ihtyc xà ata jahpan nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_17","020_33_17","PSA","33","17","17","Quê me pamã cawrô carôt tỳjti cati cakrô, jũ wỳr quê Pahpãm ihtehcajpar nare kam, quê cawrô ata me pahcurê xwỳn pê me pahpytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_18","020_33_18","PSA","33","18","18","Ne Pahpãm ihtỳj quêt amji mã me hũpahti atajê jamã. Cu ha me Pahpãm jàhcaprĩa kam, cumã me pahkĩn rohnỳtti mã ata te, me pahtehcajpar xà na aracri me hikaj, quê ha ihtỳj me pajamãr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_19","020_33_19","PSA","33","19","19","Ne quê ha ihtỳj pahte me pahtyc xà jahpan na me pahto, cu ha me hahpa. Ne prãm catia te cator xà ata kam, quê ha nee prãm ata te me pajipej na hamãr nare. Ỹhỹ me ikwỳ, cu ha Pahpãm te me pahto impejti itajê cunea pyrên me pajakryti na cumã me amji jarẽ, ne cumã me cre to hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_20","020_33_20","PSA","33","20","20","“Ỹhỹ me ijõ Pahhiti, apê me itehcajpar catê, ne apê ampo kên pê itête gàmtàr catê. Na wa itỳj aracri ahna me gikaj to me ipa ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_21","020_33_21","PSA","33","21","21","He apyrêan ri me ijakryti. Na wa itỳj apejti ita to amji mã me ihimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS33_22","020_33_22","PSA","33","22","22","Ne wa itỳj cormã aracri me gikaj to ipa ita kam, ca ha gàhcaprĩa kam, amã me ikĩn ita na” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_1","020_37_1","PSA","37","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ, nee ca mehkrã kên catêjê jũ na ame akrihkrit to me apa nare. Ne nee ame hũ na cute mehkên ton atajê kĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_2","020_37_2","PSA","37","2","2","Ampo na? He me cupê ahtu te êê ne apu incrà pyràac, quê ha me ahna ahtũm nare quê ha me hamre. He ampeaj kam ri me cupê põre pit, na quê ha ihtỳj me hamre tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_3","020_37_3","PSA","37","3","3","Ca ha côjkwa kam me Pahhiti pê Pahpãm to amji mã me ahimpej, ne me ampo pej pit ton to me apa. Mã cute me amã pjê jõr, ca kam me akrĩ, mã kam me atête ampo kên pê amtà. Ne ca ha hàmtàr xà ata kĩan kam, kam me akrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_4","020_37_4","PSA","37","4","4","Ca ha Pahhiti cukwa kam, me amã amji kĩnti kam me apa na, quê ha ihtỳj me amã, ate amji mã me ampo na prãmti xà atajê cunea gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_5","020_37_5","PSA","37","5","5","Ne ca ha Pahhiti mã me ate amji kam me gapac xà cunea gõ, mãr quê taa, ate amji kam me gapac xà to ihhimpej. Ne ca ha ate amji mã me to ahimpej to me apa na, quê ha me ato impejti to hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_6","020_37_6","PSA","37","6","6","Pom quê pyt hapôj mã mehcunea me hàhcujro pupu, ita jĩkjê na, quê ha Pahhiti mehcunea te me apupun na me to, mãr quê cutea me ana amji caxàr na me gahkre pej. Ne me pahkrã jimoc kam pyt ihkrĩ, mã me ihprà pupu, ita jĩkjê na, quê ha Pahhiti ihtỳj mehcunea te catyt kam me apa na, cute me gahkre pej na me to, quê ha me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_7","020_37_7","PSA","37","7","7","Na ca ha aracri, amji mã me aprĩa kam, me Pahhiti te me atehcajpar xà na me hikaj. Ne quê mehkrã kên catêjê hãn ne me ampo kên ton to me ipa xà ata kôt, amji to me cati to me ipa, ca ha nee me hũ na ame akrihkrit to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_8","020_37_8","PSA","37","8","8","Ne nee ca ame kam acryc, ne me kam acàcàc nare. Ne nee ame hũ na ame akrihkrit nare. Ampo na? Ca ha ate, cute me ampo kên ton ata kam akrihkrit na, quê ha ihtỳj ate ampo kên ton wỳr ato mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_9","020_37_9","PSA","37","9","9","Ne quê ha Pahhiti mehkrã kên atajê mõr pejti kam, me to hamre hiahpuro. Ne por ca quêt me Pahhiti te mehkên mã me hàr xà pê me hũtàr xà na me hikaj atajê, quê ha ihtỳj cute pjê to me cumã hũjahkre ata kam me amji to ajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_10","020_37_10","PSA","37","10","10","Ne quê ha mehkrã kên atajê na ahtũm nare, quê ha me hamre partu. Ca ha tee ame hapê, ne nee hipêr me jũm mã acator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_11","020_37_11","PSA","37","11","11","Ne quêt cute amji to mehkryjre prãm atajê, quê ha ihtỳj cute pjê to me cumã hũjahkre ata kam me amji to ajpa. Ne curia, quê ha mehcarĩcti kam, nee amji mã me ampo kên cupa nare kam me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_12","020_37_12","PSA","37","12","12","Ne mehkrã kên catêjê tee cute catyt kam me ipa itajê to kên prãmte, ahna ame ajpẽn kampa. Ne ihtỳj me kam incryac kam ame wa gyj to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_13","020_37_13","PSA","37","13","13","Ne Pahhiti mã ramã mehkrã kêanre atajê jamre xà jõ amcro jahkre pej, na ri cama ame ahna acxa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_14","020_37_14","PSA","37","14","14","Ne ramã mehkrã kên catêjê te me hõ wapo xwahhihti tohpôj, ne ramã me hõ cuhê na cute ame amji cohe, cute me cupê hamreare atajê me, catyt kam me ipa atajê jipej prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_15","020_37_15","PSA","37","15","15","Cakrô, quê ha nee me to hajỹr nare. He quê ha me hõ wapo xwahhihti atajêa me ahna cuhkõnre japôc, ne me hõ cuhê itajê, quê ha hanea ne me cupê impàt pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_16","020_37_16","PSA","37","16","16","Pahpãm mãa, catyt kam me ipa itajê pê ampo crêre atajê ri, mehkrã kên mã ampo jàhtôti itajê jirôa pê impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_17","020_37_17","PSA","37","17","17","Ampo na? He quê ha Pahhiti mehkrã kêanre atajê pê me carôt to hamre, ne quêt catyt kam me ipa atajê, quê ha mehtehcajpar to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_18","020_37_18","PSA","37","18","18","Quê ha Pahhiti amcro cunea kam, catyt kam me ipa atajê jamãr to ipa, quê ha ihtỳj cute me cumã pjê jõr xà ata kam, amji to me ipijapar to me ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_19","020_37_19","PSA","37","19","19","Ne quê ha me hỹrmã ampo kên catia te cator xà ata kam, quê ha nee me to hamre nare. Ne quê ha me hỹrmã prãm catia cato, quê ha ihtỳj me cumã hõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_20","020_37_20","PSA","37","20","20","Ne mehkrã kêanre catêjê, quê ha me acto tu. Ne Pahhiti curê xwỳn atajê, quê ha me cupê põ kam pĩrã pejti atajê pyràac, ne êê ne me hamre. Ne me cupê cuhy kũm te apu hamre pyràac, ne ma jũ kam me acto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_21","020_37_21","PSA","37","21","21","Ne mehkrã kên catêjê hãn ne mehkwỳ pê ampo cwa, ne nee hacpỹ mã me hõr na me amji to hũjahkre ata na, me amji jarkwa par nare. Ne quêt catyt kam me ipa catêjê ri me hàhcajrẽan kam, ampo to mehkwỳ tehcajpar to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_22","020_37_22","PSA","37","22","22","Pahhiti te mehkrã kam harcô mẽn atajê, quê ha pjê to cute me cumã hũjahkre ata kam me amji to ipijapar rohnỳtti mã, ne mehkĩnte, cute mencrôn atajê, quê ha me mõr pejti kam me to hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_23","020_37_23","PSA","37","23","23","Ne quê ha Pahhiti pry kam jũm mẽ ata, quê ha catyt kam pry ata kôt ipa, quê ha jũm ata mã cute amji kam hapac xà kĩn hyre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_24","020_37_24","PSA","37","24","24","Ne Pahhiti me hũhkra na cucwa ita kam, quê ha me ajhu, ne nee me ipihur tu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_25","020_37_25","PSA","37","25","25","Pê wa ituwre na, Pahhiti te jũmjê pejti te catyt kam me ipa atajê mã hikran na me hõmpun nare, ne ahnaa ramã iwej. Ne nee hanea ne, rỳ ite mehkra nõ te apu hõ na hàhwỳr to mõr na hõmpun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_26","020_37_26","PSA","37","26","26","Ne ihtỳj cumã ampo, mã hàhcajrẽnti kam to mehkwỳ tehcajpar to ipa. Ne quê ha Pahhiti ihtỳj mehkra itajê to impej, ne ma me hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_27","020_37_27","PSA","37","27","27","Ne ca ha ate ampo kên ton to apa ata pê amji to awpjê, ne quêt ate ampo pej pit ton to apa xà ata kam, quê ha Pahhiti ihtỳj gõ pjê kam me akrĩ rohnỳtti mã na me ato, ne ampo kên cunea pê atête hàmtàr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_28","020_37_28","PSA","37","28","28","Ampo na? He Pahhiti mã catyt kam, cute mehkwỳ to impejti atajê kĩn, mã me to impejti to ipa. Na quê ha nee cute amji mã me to hajỹr to ipa catêjê mã hikran nare, ne ma mentête ampo kên pê hàmtàr to ipa rohnỳtti mã. Ne quê ha mehkĩnte mehkrã kên tàmxwỳ atajê me mõr pejti kam, mehcunea me hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_29","020_37_29","PSA","37","29","29","Ne catyt kam me ipa atajê, quê ha Pahhiti te me cumã pjê to hũjahkre ata mã me axà, ne kam mehkrĩ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_30","020_37_30","PSA","37","30","31","Ne catyt kam me ipa catêjê kam ri, ihtỳj hõ Pahpãm te amji kam hapac xà, na quê ha nee catyt kam ipa xà ita to ihcupan nare. Ne ihtỳj mehcakôc xà te amji jahkre pejti to mehcakôc to me ipa, ne cute me hapackre xà atajê, quê ha mehcajpuaw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_32","020_37_32","PSA","37","32","32","Ne mehkrã kêanre atajê ri, ihtỳj pry cahtiri, catyt kam me ipa atajê jikaj, cute me hipej prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_33","020_37_33","PSA","37","33","33","Cakrô, quê ha nee Pahhiti mehkrã kên jũhkra mã, catyt kam me ipa atajê incjêj na me hamãr nare. Quê ha ma cute mehcukij catêjê wỳr me to axà, quê ha Pahhiti, cute mehkên mã me mẽn xà ata na nee me hamãr nare, ne taa mentête amtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_34","020_37_34","PSA","37","34","34","Ca ha atỳj me Pahhiti jikaj, ne cute amji kam hapac xàa kôt me apa. Quê ha ihtỳj jũ caxuw ato acati, ne cute amã pjê to hũjahkre ata, quê ha ihtỳj amã cugõ, ca ha to gõ tekjê. Ne quê ha akam mare mã, mehkrã kên mõr pejti kam me hipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_35","020_37_35","PSA","37","35","35","He pê wa ramã ito jĩa to, cute ita ton na hõmpu. Pê hũmre nõ ata ihkrã kêanre, ne hàprêa kam ajco mehkwỳ to kên to ipa. Ne cute me to kên to ipa xà ata kôt, cute amji to cati to hajỹar, pom quê pjê impejti kam pĩ ihkà to ipa, ne catia to cati he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_36","020_37_36","PSA","37","36","36","Cakrô, mã ahna ahtũm nare, mã hamre, ata jĩkjê na ri cute hajỹr. Wa tee apu hũmre ita krĩ xà japê, mã ramã hamre, wa nee ite hipêr hõmpun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_37","020_37_37","PSA","37","37","37","Ne ca ha catyt kam me ipa catêjê me, mempejti, ne nee ame ipijapu to ipa nare atajê kôpĩr to me apa. Quê ha ihtỳj cumã mehtàmxwỳ hàhtôa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_38","020_37_38","PSA","37","38","38","Ne mehkĩnte, cute mehkên ton to me ipa catêjê atajê, quê ha ihtỳj me to hamre. Quê ha mehkĩnte nee me cumã mehtàmxwỳ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_39","020_37_39","PSA","37","39","39","Ne quê ha ihtỳj Pahhiti, ampo kên pê catyt kam me ipa catêjê pytà, ne ampo kên te me hỹrmã hapôj xà atajê kam, quê ha cupê ikre tỳjti ata pyràac, ne ihtỳj mentête amtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS37_40","020_37_40","PSA","37","40","40","Ne ma Pahhiti te mentête hàmtàr xà ata wỳr me pra, quê ha taa mehtehcajpa, ne mehkrã kêanre atajê pê me hũtà, ne mentête amtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_1","020_42_1","PSA","42","1","1","Ỹhỹ, Inxũ Cati, ca ihhêj ne ipê ampỳa mã apa. Pom côjkwa crà kam, carà mã hatuj xà jõ cô to kôrti, ita na mã ite, ne wa apê ampỳa mã apu ipa. Na wa hacpỹa mã awỳr amji jaxàr to prãam to prãm, mãr cu hipêr ajpẽn pupu, ne ajpẽn cahi na papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_2","020_42_2","PSA","42","2","2","Inxũ tĩr rohnỳtti mã ata, he ihhêj rũm apê cô, ne imã ato kôar to kôr. Ne jũ caxuw mã wa ha ajte awỳr icato, ne ite ato acati prãmte imã akĩnti ita na amã amji jarẽ? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_3","020_42_3","PSA","42","3","3","Me icurê xwỳn catêjê me icukij to: “Mẽr jõ ri mã côjkwa kam Apãm Cati ita? Ihhêj ne hamreare” hane. Cwỳrjapê ri imã amji kĩn nare, ne ipeacre, ne wa ijàpàn nare kam, amcro me caxwa cunea kam amrã. Mã ito cacô pit ajxwỳ. Ne ito cacô pijaxwỳr ita pê ihhêj rũm ijõ, wa to pit mã apà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_4","020_42_4","PSA","42","4","4","Wa hãn ne ituwre na mam ite ato amji kam ijapac xà atajê to amji japackre, ne ijĩ cunea kam ikàj xà pyrentu. Pê wa me ikjêjê jàhtôa to ajco amji kôt ipa, ite me ato amji kam ijapac xà jũrkwa wỳr. Ne me icuhtom pej pêa mã, me imã amji kĩan kam me ipa, ne ajco me icrear kam apê Inxũ Catihti na me ato ijũjarẽn to me ipa. Ata to wa amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_5","020_42_5","PSA","42","5","5","Ne mẽr ampo na mã wa imã amji kĩn nare ne ikrihkrit ita na ipa? Xà quê ha ajkĩ Inxũ Catihti ita hipêr itehcajpar nare? Hãpà! Quê ha ihtỳj hacpỹa mã imã amji kĩnti na ito. Cwỳrjapê wa ha hacpỹa mã Inxũ Cati to amji mã ihhimpej, ne to amji japackre, ne to cati prãmte wa ha cumã: “Apeaj to apej, ne apê Inxũ Cati pê Pahpãm pê ikên pê ipytàr catê rohnỳtti mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_6","020_42_6","PSA","42","6","7","Wa Pahpãm jũrkwa me, me ikjêjê pê, ampỳa mã ipa, ne Côpijapjêr jõ cô jatuj xà na kẽnti itajê kam ikrĩ. Mã kẽn cati itajê pĩn, cô catia ne ikam ajxwỳ, ne kypê hàhkrihkrit nare, ne tee icuran prãm. Ita pê ihhêj rũm imã amji kĩn nare te ikam ipijaxwỳr. Cwỳrjapê ri imã amji kĩn nare ita pê ihhêj rũm ijĩ cunea kam ikàj xà, ne Pahpãam te ri imã amji kĩn nare ita na iton, na wa itỳj to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_8","020_42_8","PSA","42","8","8","Ne amcro cunea kam Pahpãm imã: “Imã akĩn rohnỳtti mã” hajỹar to pyt. Ne wa caxwa ri cumã cre, ne cumã: “Mehcunea jirôa pê apeaj to apej” hane. Ne itỳj cumã icakôc ne cumã: “Apê ite amji kam ijapac xà xakat, na ca ha atỳj ijamãr rohnỳtti mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_9","020_42_9","PSA","42","9","9","Pahpãm pê ikên pê ipytàr catê, na wa cumã: “Ca ihhêj ne ate ito gapac kêt! Mã me icurê xwỳn catêjê ame ito kêanre, wa imã amji kĩn nare kam ipa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_10","020_42_10","PSA","42","10","10","Mã amcro cunea kam me icurê xwỳn catêjê ame ina xwỳ, ne me imãn to: “Jõ ri mã Apãm Catihti ita? Ihhêj ne hamreare ita kam, jũ wỳr quê ha atehcajpa” hane. Ne cute me imãn xà ita pê ihhêj ne ramã me icuran to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS42_11","020_42_11","PSA","42","11","11","Ne mẽr ampo na mã wa imã amji kĩn nare, ne ikrihkrit ita na ipa? Xà quê ha ajkĩ Inxũ Catihti ita hipêr itehcajpar nare? Hãpà! Quê ha ihtỳj hacpỹa mã imã amji kĩnti na ito. Cwỳrjapê wa ha hacpỹa mã Inxũ Cati to amji mã ihhimpej, ne to amji japackre, ne to cati prãmte cumã: “Apeaj to apej, ne apê Inxũ Cati pê Pahpãm pê ikên pê ipytàr catê rohnỳtti mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS43_1","020_43_1","PSA","43","1","1","Ỹhỹ, ijõ Pahhiti pê Inxũ Cati, me icurê xwỳn itajê kêanre, ne ampeaj kam mehhêj xi, ne nee me ato amji japackre prãm nare. Ne cute me ijarẽn to kêanre atajê pê ipytà. Ne me cumã ijarẽn to: “Imãa cupê jũm pejti ata” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS43_2","020_43_2","PSA","43","2","2","He pom apê ampo kên pê ipytàr catê ita? Nõ na mã ihhêj ne ate imã hikran. Mã me icurê xwỳn imã amji kĩn nare na me ito, wa imã amji kĩn nare kam ipa, ca ihhêj ne nee ita na ito amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS43_3","020_43_3","PSA","43","3","3","Pom hãn ne hàhcujro xà, awcapàtkô kam jũm pictor ata tehcajpa mã hacpỹa mã pry kam ajhu, ita kôpit na, ca ha iwỳr garkwa te ijapackre xà nõ hêj xi nare, pê ihhêj rũm gàhcujro xà nõ ata kujate, mãr quê hacpỹa mã awỳr ito amji jaxà. Ne ate ijapackre xà ita kôt, wa ha hacpỹa ne Xijãw jõ hàpkàjti na ite ato amji japackre xà jũrkwa kam akrĩ xà ata wỳr amji jaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS43_4","020_43_4","PSA","43","4","4","Ne ate imã amji kĩnti wỳr ito amji jaxàr xà ata pyrên ijakryti, ne hahpan xà na wa itỳj amã ampo gõ. Ne amã ijàkôr xà cakô, ne amã icrer to: “Apê imã amji kĩnti jõr catê xakat” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS43_5","020_43_5","PSA","43","5","5","Ne mẽr ampo na mã wa imã amji kĩn nare ne ikrihkrit ita na ipa? Xà quê ha ajkĩ Inxũ Catihti ita hipêr itehcajpar nare? Hãpà! Quê ha ihtỳj hacpỹa mã itehcajpa ne imã amji kĩnti na ito. Cwỳrjapê wa ha hacpỹa mã Inxũ Cati to amji mã ihhimpej, ne to amji japackre, ne to cati prãmte wa ha cumã: “Apeaj to apej. Ne apê Inxũ Cati pê Pahpãm pê ikên pê ipytàr catê rohnỳtti mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_1","020_51_1","PSA","51","1","1","Ijõ Inxũ pê Pahpãm, icaprĩa ne. Wa itea ikên xà pê ampo kên ita to amji tũm. Ne amã ikĩn ne amã ijapê rohnỳtti mã ita kam, ca ha imã ikên cunea cuhhõ, ne nee hipêr to amji japackre nare. Ite acuna mã ampo kên ton ita kam ri amã ikêanre. Na ca ha imã ite amji kam ijapac xà kên kam, ite ikên ton ata to caprã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_2","020_51_2","PSA","51","2","2","Ne gàhcaprĩa kam, ite ikên ton ata cunea pê icuhhõ, ne ite garkwa jirô pê ipỳm ata hur pa, ne to tojnõ, mãr wa hacpỹa mã itetet. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_3","020_51_3","PSA","51","3","3","He ramã imã, ite to ihcupan xà itajê cunea na, amji jahkre pej, na wa amã ahna amji jarẽ. Ne ikên xà itajê, ihhêj ne icunaa mã imã hikwa, na wa hõtpê to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_4","020_51_4","PSA","51","4","4","He wa ite nee jũmjê cuna mã ikên xà ita ton nare, ne acuna mã wa ite ton. Ne itỳj ate ita cwỳrjapê ito kên xà na ramã gahkre pej. Ne ca catyt kam apa na ri ate icurê mã imẽn xà ita caxuw, quêt ampeaj kam apejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_5","020_51_5","PSA","51","5","5","Pê wa ipỳm pêa mã ramã ite amji kam ijapac xà kêanre. Ne ampeaj kam pê wa ipỳm pêa mã, ramã ajpên acuna mã ampo kên itajê ton to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_6","020_51_6","PSA","51","6","6","Ne amã, ate amji kam gapac xà impejti, hêj xi nare ita pyr na ito prãm, mãr wa catyt kam, ihêj xi nare to ipa. Na ca ha imã ate amji kam gapac xà impejti, krã kreti ita to hahkre, ne imã agõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_7","020_51_7","PSA","51","7","7","Ne itête imã, ite amji kam ijapac xà kên tũm ita cuhhõ, wa itetetti to hanea, pom quê hàcwỳn jaka he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_8","020_51_8","PSA","51","8","8","Ite ato kên jahpan xà na, ate imã amji kĩn nare ne ipeacre na iton. Ne ita caxuw ca ha hacpỹa mã imã amji kĩnti na ito. Mãr wa ate ito impejti ita pyrên ijakryti to amã cre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_9","020_51_9","PSA","51","9","9","Ne ate imã ikên cunea ton itajê to caprãr ne ihhur partu na, imã ato prãm, mãr ca nee hipêr hõmpun nare. Ne ite acuna mã ikên ton ita to tojnõ, ne nee hipêr to amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_10","020_51_10","PSA","51","10","10","Ỹhỹ, ijõ Inxũ Cati, imã ite amji kam ijapac xà tetetti impejti gõ, mãr wa ato pit mã hupkre cahkô to ipa ita na. Ne ite ato amji kam ijapac pejti xà caxuw, imã ite amji kam ijapac xà tuwti gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_11","020_51_11","PSA","51","11","11","Ne nee amji tête põ mã imẽn nare, ne nee ipê ikam Acarõ Pejti ita caxàr nare, ne quêt hipêr ajpẽn kam pahhônco na ito. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_12","020_51_12","PSA","51","12","12","Ne cama hipêr imã ate ipytàr pyrên ijakryti na ito, ne ita caxuw ite akam ijapac prãm na ito, mãr wa akampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_13","020_51_13","PSA","51","13","13","Ca ha ito hajỹr jirô pê mã, wa ha itỳj cute mehkên ton catêjê mã, ate me imã garkwa jirên itajê to hahkre, quê ha me gahkre pej, ne hacpỹa mã awỳr me amji jacjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_14","020_51_14","PSA","51","14","14","Ijõ Inxũ Cati, apê ampo kên pê ipytàr catê, ne nee ca ite jũm curan xà ata kôt amji mã ihcuhtom nare. Wa ha imã amji kĩan kam, mehcunea mã, ca catyt kam apa, ne apejti na garẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_15","020_51_15","PSA","51","15","15","Ijõ Pahhiti, mehcunea mã icakôc na itehcajpa, mãr wa itỳj me cumã acatihti ne apejti na ato ijàmnãn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_16","020_51_16","PSA","51","16","16","Ne ite amã ampo to acajpuaw prãmte, ite amã ampo pijapar to caxàr xà ata na, nee amã ihkĩn nare. Ca ha ma apu ite amã ampo jõr xà atajê caca nare na mã, wa ha ramã amã cugõ ne to capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_17","020_51_17","PSA","51","17","17","Ỹhỹ ijõ Inxũ Cati, wa ite ampo to acajpuaw prãm xà ata na amã ihprãm nare, ne quêt amã icrire na ito prãm. He wa ite ikên ton ita to amji japackre, ne imã amji kĩn nare, ne ipeacre ata na ri amã ito prãm. Ne ite ikên ton jicu ne akôt pit mã ipa to prãm ata kôt, ca ha ina amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_18","020_51_18","PSA","51","18","18","Ỹhỹ Pahpãm, ate itehcajpar xà ita na, ca ha hanea ne me akwỳ cunea tehcajpa. Ne por ramã Krĩpinkrên tête kwỳc nare, mã me curê xwỳn te ame to kêanre, na ca ha hipêr gàhcajrẽan kam Xijãw jõ kẽn cahê na krĩ ata to impej, ne ihtehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS51_19","020_51_19","PSA","51","19","19","Ate me itehcajpar jahpan xà na, wa ha ihcunea na me amã amji gõ. Ne ahna ate me ijahkre pej xà na, wa ha me amã pryti krahti xũmti nõ to capa, ne catyt kam me to akam ijapac to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS67_1","020_67_1","PSA","67","1","1","Ỹhỹ, me ijõ Inxũ Cati, me icaprĩa ne, ne me ikrã kam garcô mẽ, ne me ito impej, mãr wa me ipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS67_2","020_67_2","PSA","67","2","2","Mãr quê pjê cunea kam, mehcunea, krĩxàre mea mã, ate amji kam gapac xà impejti na me gõmpu, ne mehcunea apê me hũtàr catê na me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS67_3","020_67_3","PSA","67","3","3","Ỹhỹ, me ijõ Pahpãm, imã krĩxàre cunea te acatihti na me garẽn na me to prãm. Ne hanea ne imã ampo kra cunea te apejti na me garẽn na me to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS67_4","020_67_4","PSA","67","4","4","Imã mehcunea mã amji kĩn, ne me hakryte amencrer na me to prãm. Ampo na? He caa ca ha quêt catyt kam mehcukij jirô pê mempej to impej, ne mehkrã kên to kên, ne pjê cunea kam mehkrĩ atajê japackre ne ma me to ahimpej to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS67_5","020_67_5","PSA","67","5","5","Ỹhỹ, imã krĩxàre cunea te acatihti na me garẽn na me to prãm. Ne hanea ne imã ampo kra cunea te apejti na me garẽn na me to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS67_6","020_67_6","PSA","67","6","6","Ỹhỹ me ikwỳ, pê Pahpãm me pamã me pajõ pjê gõ. Ne ramã cute me pahkrã kam harcô mẽn, ne me pamã pajàprà cunea jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS67_7","020_67_7","PSA","67","7","7","Pê Pahpãm ramã me pahto impej. Ne imã pjê cunea kam, mehcunea te amji mã me hũpa to ipa na me to prãm! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_1","020_73_1","PSA","73","1","1","He imã, Ixaher catêjê te amji kam hapac xà cunea kam mehkên nare, ne mehtetetti atajê caxuw ri, Pahpãm peaj to impej na, imã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_2","020_73_2","PSA","73","2","3","Ne mam pê wa nee hahkre pej to hajỹr nare. Pê wa mehkrã kên me, amjia kôt ame ipa catêjê atajê jũ na, apu cute me amji kam hapac xà pê me hàhcukrêj cati atajê kĩn. Na pê wa ajmãr Pahpãm kôt ipa xà ita na atij, ne ipỳm, ne ajmãr ikên mã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_4","020_73_4","PSA","73","4","4","Ampo na? Me cumãa, cute me amji kam hapac xà cunea kam mehcarĩcti. Ne nee ame hà nare, ne me capẽnti, ne mehtỳjti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_5","020_73_5","PSA","73","5","5","Ne me cumãa, cute me amji pupun xà kêanre nõ hamreare. Pom ahnaa mã mehkwỳ te me amji pupun xà kêanre to me amji pupu ita na, cute me hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_6","020_73_6","PSA","73","6","6","Ne por me hakràj cati na amji to me ipipẽ to me ipa atajê ri, ihhêj ne me cumã impeaj to impej. Ne ramã cute me cupê hamreare, ne me cupê mehkryjre atajê to me hàprê to me ipa to cute me amji pyràc tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_7","020_73_7","PSA","73","7","7","Ne cute amji kam me hapac xà kên to pit mã, cute ame caxwỳn to hipu tu. Ne ramã amji jirôa pê cute me amji kam hapac xà kên jàhtôa to amji to mehhimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_8","020_73_8","PSA","73","8","8","Ne mehcunea mã xwỳ xà kêanre to me ipa, ne ampo kên to pit mã mehcakôc to me ipa. Ne ihtỳj mehcunea jirôa pê amji to me cati prãm to me ipa. Ne cute me cupê hamreare, ne mehpeacre atajê mã mehhêj, ne mehkên mã me irẽn to pit mã me amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_9","020_73_9","PSA","73","9","9","Ne ihtỳj côjkwa kam Pahpãm to mehcakôc kêanre to me ipa. Ne cute amji to me cati prãmte, ihtỳj pjê kam mehcunea mã me harkwa jirê, ne tee ampo cunea to mehhimpej to me ipa prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_10","020_73_10","PSA","73","10","10","Hõhõ, ata to ri Pahpãm na mehkwỳ to ihcuhhê ne mehhi kẽhkẽ, mã ma mehkôt me ipa, ne ihtỳj cute me ampo jarẽn xà atajê kôt me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_11","020_73_11","PSA","73","11","11","Mã ajpẽn mã ame hũjarẽn to: “Quê ha nee Pahpãm ampo itajê nõ na me pajahkre pej nare. Quê ha Carôt Tỳjti ata nee ampo itajê nõ na me pamã cator nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_12","020_73_12","PSA","73","12","12","Mehkrã kên catêjê te me hajỹr he. Me cumã ampo catia, ne ma hõtpê me ipicamẽn to me ipa, ne ampeaj kam me hakràj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_13","020_73_13","PSA","73","13","13","Cwỳrjapê wa ajmãr ite amji jarẽn to hajỹr he: “He wa ihhêj ne amji caprỳ to, ite ikên ton tête amji jiprõn to ipa. Ne mẽr ampo caxuw mã wa ikên pê ijũhkra to awpjê, ne to ihtetetti to prãm? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_14","020_73_14","PSA","73","14","14","Ne pom ite ipej cwỳrjapê amji cajpẽr xà kêanre itajê to, ite amji pupuan to pyt ita? Ne wa ipej ton to ipa cakrô, amcro cunea kam ajte ihhêj ne ampo kên mã icjêj to ipa” hajỹr. Hõ, wa ajmãr ite amji jarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_15","020_73_15","PSA","73","15","15","Ỹhỹ ijõ Pahhiti, wa ha ampo itajê na amji jarẽ na mã, wa ha ramã ipê aracri me akwỳ kên mã me irẽn catê hiahpuro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_16","020_73_16","PSA","73","16","16","Cwỳrjapê wa ite ampo itajê cunea jahkre pej xà na, ite amji to hahkre ne hahkre pej. Na ri imãa ampo itajê jahkre pej xà nee hirã pê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_17","020_73_17","PSA","73","17","17","Ỹhỹ me ijõ Inxũ Cati, wa amã icakôc prãmte gũrkwa mã ixàr, ne ite mehkrã kên catêjê te amji kam me hapac xà jicu xà mã mẽn na, me hahkre pej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_18","020_73_18","PSA","73","18","18","Ca ate mehkrã kên catêjê itajê kên mã me irẽn xà itajê pê ihhêj rũm ate pry cuwrỳhti kôt ame hũxwỳr, mã me hàtij to me ipa, ne ma mehkên xà ata mã mehpỳpỳm, ne me hamre ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_19","020_73_19","PSA","73","19","19","Ne quê ha ihprõt pê, me mõr pejti kam, por amji mã me ampo cupahti ata pê Pahhiti te me to hamre xà ata, me hỹrmã cato ne me kam tẽ, ne me to hamre partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_20","020_73_20","PSA","73","20","20","Ỹhỹ me ijõ Pahhiti, he ihhêj rũm mehkrã kên atajê pê, pom me amti, ne me ahna apẽ, mã jũ kam me cupê pra ata pyràac. Wa ha amti ne ampra ne to ijapac kêt, ita jĩkjê na, ca ha ma amji cuna mã amehkrã kên catêjê atajê caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_21","020_73_21","PSA","73","21","21","Ne pa, pê wa ajmãr acuna mã ixãm tỳj pyrentu, ne ajmãr akêanre na ato amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_22","020_73_22","PSA","73","22","22","Ne pê wa ihhêj rũm ipê ampo jũpar nare ta, ne ihhêj rũm ipê mehkrã nare ata pyràac, ne nee ajte ate amji kam gapac xà itajê na gahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_23","020_73_23","PSA","73","23","23","Cakrô ca atỳj icahi na apa, ne awpôc rũm ate ipa na ijuwahi tu, na wa ha nee ikên mã ipỳm nare. Ne ikĩnte nee ate mehkrã kên atajê juwahi nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_24","020_73_24","PSA","73","24","24","Na ca ha ate amji jahkre pejti ita to ijapackre to mõ, ite amji kam ijapac xà itajê cunea kam. Jirô pê mã, ca ha ma amji wỳr ijaprô, ne côjkwa kam, amji jĩkjê rũm ijỹr. Quê ha mehcunea acahê na me ipupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_25","020_73_25","PSA","73","25","25","Ne jũm to wa aràn xà na amji mã ijõ Inxũ Cati? He aràn xà na jũm hamreare! Ca imã akrĩ ita kam, wa nee pjê me côjkwa kam imã jũm na prãm nare. Ne ampo na wa amji cuna mã ihprãam to prãm? Ampo nare, he ca! Ana wa ihprãam to prãm! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_26","020_73_26","PSA","73","26","26","Quê icapẽnti xà ita ihtỳj ipê hamre, quê ha ijĩ cunea ihtỳj ipê hà, ne apê ri imã ijĩ to ihtỳj catê. Ne apêa ri côjkwa kam imã, ite amji kam ijapac xà to impej, ne to hakràj catê rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_27","020_73_27","PSA","73","27","27","Ne por jũm apu amji tête acurê ne ma apu acaca ata, quê ha ihtỳj hamre. Ne por quê ha jũm amã hikra ne apê hawry ata, ca ha ihkên mã amẽ, ne to hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS73_28","020_73_28","PSA","73","28","28","Ne wa pa ate amji cahi na ito apijapar ita na ite amji cajpẽr, ne ahna imã impeaj to impej. Ỹhỹ me ikwỳ, Pahpãm pê ri me pantête hàmtàr catê, cwỳrjapê wa mehcunea mã, cute imã ampo ton itajê cunea na, harẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_1","020_84_1","PSA","84","1","1","Ỹhỹ Pahpãm, apê ampo cunea jõ Pahhiti, ne mehcunea jirôa pê ampeaj kam quêt acarôt tỳj. Ne ampeaj kam imã ite me ato amji kam me ijapac xà jũrkwa kĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_2","020_84_2","PSA","84","2","2","Ne imã gũrkwa ata ri apu imõr prãmti, ne ampeaj kam to ijapac xà. Wa ite amji kam ijapac xà cunea to, wa apê me ijõ Inxũ Cati tĩar ata pyrên ijakryti to amã cre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_3","020_84_3","PSA","84","3","3","Apê ijõ Pahhiti pê Pahpãm! Quêt ampeaj kam acarôt tỳjti! Acatihti cakrô, mã ihtỳj cute me ato me amji kam hapac xà jũrkwa kam cuwênre me, xiprôre amji mã hahê to, cute kam amji mã intore to ipijapar xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_4","020_84_4","PSA","84","4","4","Por cute me ato amji kam hapac prãmte, gũrkwa mã hãn ne me acjêj, ne me hapôj atajê ri hãn ne ampeaj kam me hakry xà, ne hõtpê acatihti na me amã cre! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_5","020_84_5","PSA","84","5","5","Ne por apĩn amji mã me carôt cwa, ne ma Krĩpinkrên jõ hàpkàjti pê Xijãw na me to hàpir, gũrkwa wỳr me to cator prãmte atajê ri, ampeaj kam me hakry xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_6","020_84_6","PSA","84","6","6","Ne caprũm cràre nõ kôt me mõr xà ata kam, ca ha atỳj me cumã ihkôt cô catõc ne ipijapjêr na to, quê ha ajpjê. Ne quê ha hanea ne ta cakônĩ nõ wrỳ, quê ha ampeaj kam hĩpô hàhtô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_7","020_84_7","PSA","84","7","7","Ne me mõr kwỳa kam, quê ha ihtỳj me carôt ita me cumã ipicamẽn to mõ. Ne ma Krĩpinkrên kam, cute me ato amji kam me hapac xà jũrkwa wỳr me cato, ne me apê pahpãm cahàc krekà cunea jirôa pê acati ne apê Pahhiti impeaj na me apupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_8","020_84_8","PSA","84","8","8","Mehcunea jirôa pê ijõ Pahhiti pê Pahpãm carôt tỳjti ita, ite amã icakôc xà ita na, ikampa. Apê iquêtti pê Jaco xwỳ jõ Pahpãm ita, ikampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_9","020_84_9","PSA","84","9","9","Pahpãm, ate amji mã me ijõ pahhi capi ne hãm ata krã kam garcô mẽ, ne to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_10","020_84_10","PSA","84","10","10","Wa ite jũ ri amji to amcro jàhtô to mir romã, wa ha gũrkwa kam amji to amcro pyxit peaj. Ne mehkrã kên jũrkwa pejti kam ijàhhuc romã ri, imã cormã gũrkwa jarkwa mã mencjêj xà kam ixãm na amji to prãam to amji to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_11","020_84_11","PSA","84","11","11","Pahpãm, apê me ijõ Pahhiti, ne apê pyt pyràac, ne ampeaj kam acati ne apràti, ne apê me itête gàmtàr catê. Ne gàhcajrẽnti to, amã me ikĩnti kam, ca hãn ne me ito impej, ne mehcunea kam mare mã me ito me icati. Ne por catyt kam, mempejti to ame ipa atajê pê ri, nee ate ampo pejti intê xà nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS84_12","020_84_12","PSA","84","12","12","Mehcunea jirôa pê apê ijõ Pahhiti carôt tỳjti ita. He ampeaj kam ri amji mã me ato ihhimpej atajê cunea jakry pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_1","020_91_1","PSA","91","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ! Quê ha me anõ mã, ampo kên pê amji pytàr to prãm na, ca ha Pahpãm mã amji cajrẽn, quê ha Pahpãm pê me pahcunea jõ Pahhiti pahtỳjti ata, ihtỳj atête amtà. Cwỳrjapê ca ha gapacta ne me pajõ Pahhiti pê mehcunea jirôa pê ihpahtỳjti ata mã me amji jarẽn to, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_2","020_91_2","PSA","91","2","2","“Apê ipytàr catê, ne apê ampo kên cunea pê itête gàmtàr catê, ne apê ijõ Pahpãm, na wa itỳj ate ijamãr na amji mã ato hane” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_3","020_91_3","PSA","91","3","3","Quê ha Pahpãm ihtỳj ampo kên pimxur te akên mã amẽn xà ata pê apytà, ne atête axà te acuran xà ata pê amtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_4","020_91_4","PSA","91","4","4","Quê ha ihtỳj amji jarkwa pa, ne ampo te ato kên xà ata pê apytà. Quê ha ihhêj rũm cupê ampo jara, ne hara to apro, quê ha nee ihkrac ri ampo acaxun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_5","020_91_5","PSA","91","5","5","Cwỳrjapê quê ha nee amã caxwa ri ampo kên awỳr pra atajê cupa nare. Ne quê ha ihprõt pê amcro kam ampo kêanre ata awỳr cato, ca ha nee hũpate apu akrihkrit nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_6","020_91_6","PSA","91","6","6","Ne nee amji mã, por awcapàtkô kam, hà kêanre picràn ata cupa nare, ne nee amji mã amcro kam ampo te ame ato hamre xà ata cupa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_7","020_91_7","PSA","91","7","7","Ne quê ha me mir ne me ty, ne awke rũm me ajxwỳ, ne me tej mir ne me ty, ne awpôc rũm me ajhu cakrô, quê ha nee ampo kên ato kên nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_8","020_91_8","PSA","91","8","8","Na ca ha cama xa ne ankrêre ne apu rĩt. Ne ca ha atỳj Pahpãm te me hũpar nare me, mehkrã kên te ampo kên ton atajê jahpan xà na, cute ame to kên na me to ihtỳj tu na me hõmpu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_9","020_91_9","PSA","91","9","10","Ate amji jarẽn to: “Pahpãm catia pê ijõ Pahhiti ata pê ri, por curi ipimxur xà ata, ne cupêa ri itête hàmtàr catê!” hajỹr. Cwỳrjapê quê ha nee ampo kên gũrkwa wỳr cator ne jũ mã aton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_11","020_91_11","PSA","91","11","11","He quê ha Pahpãm côjkwa kam cumã me hàpên catêjê mã harkwa ta, quê ha harkwa kôt, por ca jũ ri apu amõr xà ata kam me gamã, ne me atête me hàmtàr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_12","020_91_12","PSA","91","12","12","Ne quê ha me gamãr to hanea, pom quê jũm xũmre pry kam kẽn te ihkra par tõc cupate, ma hũhkra to, to huphê ne hamã he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_13","020_91_13","PSA","91","13","13","Ca ha Pahpãm cãmtàa rũm atỳj me acurê xwỳn pê rop jõkre hôhti me, me cupê cagã kêanre pyràc atajê me, me ajpu, ne me kam acuhhê, ne me tohjê. Quê ha nee jũmjê itajê nõ ato kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_14","020_91_14","PSA","91","14","14","Na quê ha Pahpãm amji mã garẽn to: “Wa ha itỳj me cumã ikĩnti itajê pytà. Ne cute amji mã me ito ihhimpej atajê, wa ha itỳj mentête amtà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_15","020_91_15","PSA","91","15","15","Ne quê ha kam ampo kên cato, quê ha imã amji cajrẽn, wa ha kampa ne ramã curia cahê na xa, ne pa ampo kên pê hũtà, ne pa mehcunea te amji mã me hũpahti xà na me to, quê ha amji mã me hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS91_16","020_91_16","PSA","91","16","16","Wa ha cute amji to ipijapar to irya na to, ne cute amji to ipijapar xà ata kam, ahnaa mã, wa ha itỳj hũtàr to ipa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_1","020_95_1","PSA","95","1","1","Hacme, ne me pajõ Pahhiti pê Pahpãm to me cati prãmte, me cumã me pahcakôc! Ne cupê me pahpytàr catê pyrên me pajakryti to, cu me cumã cre! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_2","020_95_2","PSA","95","2","2","Hacme, ne Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa mã me axà! Ne curia cu ha cuna mã, cute me pahto impejti ita pyrên me pajakryti to cumã me amji jarẽ, ne pahtỳj me cumã cre! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_3","020_95_3","PSA","95","3","3","Ne mẽr ampo na mã cu ha me to hane? Nee mã ampo na cu ha me to hajỹr nare. He me pajõ Pahhiti pê Pahpãm carôt tỳjti ata ri, pjê cunea kam, pahpãm cahàc cunea jõ pahhiti carôt tỳjti atajê jirôa pê cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_4","020_95_4","PSA","95","4","4","Ne pjê cunea to ihhimpej, ne ahkre ryti rũm to ihhimpej kam pra, ne ma kẽn kàhti ata mã to hahê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_5","020_95_5","PSA","95","5","5","Ne taa cute côxwa ton ata to ihhimpej, ne taa hanea ne cute pjê ton ita to ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_6","020_95_6","PSA","95","6","6","Cwỳrjapê cu ha ma me pra ne Pahhiti cuna mã me pahkõn krã na me jỹ, ne cumã impejti na me harẽ. Hacme ne me cumã: “Apê me ijõ Pahhiti pê me iton catê” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_7","020_95_7","PSA","95","7","7","He cupê me pajõ Pahpãam to Pahpãm, ne me papê mehkwỳ, mã me pajamã. Ne me papê hõ parxare pyràac, mã ihtỳj me pamã me pahte ampo pej na prãm xà atajê gõ. Cwỳrjapê cu ha ita kam cute me pamã ihcawpa xà atajê na me kampa: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_8","020_95_8","PSA","95","8","8","“Nee ca me apê me aquêtjêa ne me gàprãr xi nare. He pê me aquêtjê me hàprãr xi cwỳrjapê pê põti kam me hamreare ata kam, ajco amji caxuw cô na me icyt to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_9","020_95_9","PSA","95","9","9","Pê wa caku te cwarẽnta kam, me kam mare mã icarôat kôt ajco ampo catia pihhoti atajê ton to ipa, ne ajco me cumã harte, ne ajco me cumã cô gõ, ne ajco me curê xwỳn pê mentête amtà. Pê mento jĩa to ahna me ipupun cakrô, cute me icapi prãmte amji caxuw me icyt, ne ajpẽn mã me ijarẽn to: ‘Nee Pahpãm me pajamãr pej nare’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_10","020_95_10","PSA","95","10","10","Pê wa caku jàhtôti ita cunea kam me aquêtjê itajê kam icryc, ne ma amehcaca ne pa amji mã me to icakôc to: ‘Mehkrã kên atajê te amji kam hapac xà kêanre, ne cama ijarkwa jirô pê mehpỳpỳm to me mõ, ne ma ame ijarkwa par caca’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS95_11","020_95_11","PSA","95","11","11","Ne wa me kam icryac to icryc, ne ampeaj kam ite me cumã amji jarẽn, ne me ahna amji jarẽn tu, ne me cumã: ‘He me gũpar nare ita kam, ite pjê to me amã ijũjahkre ata mã me acunea xàr. Ne kam me akôt xà ata kam, ca ha nee jũ caxuw curi me axàr nare. Na ca ha ita ri põti ita kam me atyc pa, quê ha me akra pit pjê ata mã me axà’ hane”. Hõ, me pajõ Pahhiti, amcro ita kam me pamã ihcawpa to hane, na cu ha pahtỳj me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS110_1","020_110_1","PSA","110","1","1","Pahpãm pê Pahhiti te ijõ Pahhi mã: “Icahê na, Pahhi jỹr xà kam, awpôc rũm jỹ. Wa ha apar krac ri me acurê xwỳn atajê cunea nõr na me to, quê ha me nõ. Ca ha ate me tohjê na cute me gahkre pej xà na, me hipy apar xãm” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS110_2","020_110_2","PSA","110","2","2","Quê ha Pahpãm Krĩpinkrên pĩn, ijõ Pahhi mã, cute pjê to ihhimpej xà ata caxuw carôt cunea gõ, ne cumã: “Apê pjê jõ Pahhi ne acarôt tỳj. Ne acarôt tỳjti ita to, ca ha acurê xwỳn catêjê cunea jirô pê acuhhê partu, ne me to ahimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS110_3","020_110_3","PSA","110","3","3","Ne ca ha me cume apijapu kam me tẽ me ajkaam, quê ha me acahê na me ipijapu xà caxuw, me akwỳ me hàhtôa ne me amji to ajpẽ. Ne me cupê pĩhhô na atàr pyràac, ne pjê cunea kam me hàhtôa to me hàhtô. Quê ha mentuwjê, me cumã amji kĩan kam, Krĩpinkrên jõ kẽn pejti atajê kam me acajpa, akôt me ipijapu xà caxuw” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS110_4","020_110_4","PSA","110","4","4","Ne Pahpãm pê Pahhiti te ampeaj kam ijõ Pahhi na amji jarẽn to hajỹr, na quê ha nee jũ caxuw amji pê cute cumã amji jarẽn xà ata to hapac kêt nare. Na ri Pahpãm te ijõ Pahhi mã: “Ca ha gõtpê apê me akwỳ jõ Pahhi. Ne hanea ne apê imã mehcajrẽn catê rohnỳtti mã. Ca ha apê mam imã mehcajrẽn catê pê Merquixê pê Pahhi ata pyràac, ne hapua na apê imã mehcajrẽn catê pê Pahhi” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS110_5","020_110_5","PSA","110","5","5","Ỹhỹ Pahpãm, ca ijõ Pahhi tehcajpar xà caxuw, cahê na akrĩ ita na. Ne ca ha jũ caxuw pjê jõ pahhi kwỳ kam acryc, ne mehcunea to hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS110_6","020_110_6","PSA","110","6","6","Ne quê ha cute jũ caxuw pjê cunea kam ate mehcunea cukij, ne me to apicokjêr xà jõ amcro kam ahtwỳ, ca ha mehkên jahpan xà na, pjê kam me hàhtôa ne mehcura ne me to hakôat to hakôt, ne pjê cunea kam pahhi catêjê cunea to hamre partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS110_7","020_110_7","PSA","110","7","7","Ne quê ha ijõ Pahhi pry cahê na cô ajpjê ata to ikõ, quê ha cumã carôt catia to cati, cute me hirô pê ihcuhhê xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_97","020_119_97","PSA","119","97","97","Ỹhỹ me ijõ Inxũ Cati, wa ha garkwa na amã amji jarẽ. He ampeaj kam imã acaca xà itajê cunea kĩn! Wa to amji japackrea to pyt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_98","020_119_98","PSA","119","98","98","Ca gõtpê ate imã, ate ijapackre xà jõr, wa ite amji mã huwahi ata kôt, ca ha me icurê xwỳn jirôa pê hãn ne ito amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_99","020_119_99","PSA","119","99","99","Wa cute me imã ampo to hahkre catêjê jirôa pê hãn ne imã hahkre pej. Ampo na? Wa hãn ne ate imã ampo itajê to hahkre xà impejti itajê to amji kampa na wa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_100","020_119_100","PSA","119","100","100","Wa itỳj acaca xà kampa, ne amji mã hũpahti to ipa, na ri mehwej jirôa pê imã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_101","020_119_101","PSA","119","101","101","Itỳj imã garkwa par to prãm, cwỳrjapê wa nee ampo kên ton to ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_102","020_119_102","PSA","119","102","102","Ne nee wa ate ampo na garkwa atajê ton jicu nare. Ampo na? He caa pê ca imã to hahkre na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_103","020_119_103","PSA","119","103","103","Ne ate imã garkwa jirên itajê cunea inxô pit! Ne imã ihhêj ne pen jirôa pê inxô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_104","020_119_104","PSA","119","104","104","He ate imã ampo to hahkre xà kôt ri imã hahkre pej, na wa ma apu cute me amji kam hapac xà hêj xi xà atajê cunea impar caca, ne ma ame curê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_105","020_119_105","PSA","119","105","105","Garkwa ita pê ihhêj rũm hàhcujro xà nõ te imã gõ pry cujro, ihkôt imõr xà caxuw. Na wa ihkôat amji kam ijapac xà to impejti to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_106","020_119_106","PSA","119","106","106","Na wa ite apar na amã amji to ijũjahkre, ne wa ha itỳj ampeaj kam, amji mã ate ito ahimpej xà cuhtacti itajê kampa! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_107","020_119_107","PSA","119","107","107","Ijõ Pahhiti, imã ite amji pupun xà itajê kêanre! Ne pom ca ate imã ampo pejti na amji to gũjahkre ita na ca ito, ne imã icarôt gõ, mãr wa ityc xà jahpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_108","020_119_108","PSA","119","108","108","Ỹhỹ, Pahpãm, ate ito kênre nare ita pyrên wa ijakryti to, ite amã amji jarẽn xà ita na, ca ha atỳj amji capa, ne ate ampo to imã ahimpej xà ita to imã hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_109","020_119_109","PSA","119","109","109","He ihtỳj hõtpê jũmjê atajê ame icuran prãm cakrô, wa nee ate amji kam gapac xà to, ite amji pê ijapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_110","020_119_110","PSA","119","110","110","Ne mehkrã kêanre atajê te me imã ipro xà ton, ne me imã hãm, cute me to ipro prãmte, cakrô wa nee ite, ate ampo na ito ahimpej xà atajê kam ijapac jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_111","020_119_111","PSA","119","111","111","Ate imã ampo to hahkre xà itajê pê itekjêa. Na wa ha itỳj amji mã me huwahi, ne amji caxwãm pê me cunõ, mã ihtỳj ina cuhkõnre kam me imã ijakryti to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS119_112","020_119_112","PSA","119","112","112","Na wa ite amji mã garkwa ita par to ikrĩ, ne ahnaa to hicu xà mã mẽn na amji ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS121_1","020_121_1","PSA","121","1","1","Wa hãn ne rĩt ne hàhkà jakôt pupu ne pa amji cukij to: “Xà quê ha ajkĩ hàhkà jakôt ita pĩn, cute itehcajpar catê ata cato?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS121_2","020_121_2","PSA","121","2","2","Hãpà! He quêt Pahpãm pê Pahhiti pê pjê me côjkwa to ata pê ri itehcajpar catê! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS121_3","020_121_3","PSA","121","3","3","Ne cupê me pajamãr catê, mã ma me pahto huphê ita kam, quê nee ampo te me pahnõ mẽn na hamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS121_4","020_121_4","PSA","121","4","4","Ne cupê me pahkwỳ pê Ixaher catêjê jamãr catê ita kam, quê nee jũ caxuw hõtxwa quê nõ ne apu hõt nare. Ne nee apu hõt nare, ne irĩat na quêt ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS121_5","020_121_5","PSA","121","5","5","Me pajõ Pahhiti pê me pajamãr catê, quê ha ihtỳj me pahcahê na ipa ne me pahpytàr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS121_6","020_121_6","PSA","121","6","6","Quê ha nee pyt cacro me pahnõ mẽn nare, ne nee quê ha caxwa ri, putwrỳ na, ampo xà me pahwỳr cator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS121_7","020_121_7","PSA","121","7","7","Quê ha me pajõ Pahhiti ampo te me pahto jũ mãn xà atajê cunea pê me pahpytà, ne nee quê ampo te me pahnõ to jũ mãn na hamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS121_8","020_121_8","PSA","121","8","8","Ne cu ha ma jũ kam me pra, quê ha ihtỳj me pajamãr to mõ, ne cu ha hacpỹ ne me amji jaxà, quê ha hanea ne ihtỳj me pajamãr to mõ. Ne quê ha me pahto hajỹr to hãm ita na, ne nee jũ caxuw me pajicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS122_1","020_122_1","PSA","122","1","1","Ijõ krĩ kam cute Pahpãm jũrkwa wỳr me ijator, ne me imã: “Hacme, Pahpãm to cute me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr!” hajỹr, ata pyrên ijakry, ne imã amji kĩn crire nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS122_2","020_122_2","PSA","122","2","2","Na wa ramã hỹrmã me icator, ne itỳj Krĩpinkrên kam ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS122_3","020_122_3","PSA","122","3","3","Ne ramã hacpỹ mã cute me Krĩpinkrên to impej. Mã ramã Ixaher catêjê jakrã amehcuhhê atajê te hỹrmã me cuprõn. Mã jũm te mehcukij to, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS122_4","020_122_4","PSA","122","4","4","“Mẽr ampo na mã me hõ krĩ cunea pĩn, Krĩpinkrên wỳr, me hàpir to me ipa?” hane. Wa cumã: “Nee mã ampo na nare! He cute ampo pej cunea pyrên me hakryti na, me Pahhiti pê Pahpãm mã me amji jarẽn prãmte ri me ipa” hane. Hõ, ita na ri cute mehcunea mẽn, mã harkwa kôt cute me ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS122_5","020_122_5","PSA","122","5","5","Ne ita ri mehcukij xà kam hõtpê me pajõ pjê jõ pahhi. Ne cute ajpẽn kôt me harẽn catêjê atajê kampa, ne catyt kam mehcukij, ne ajkam me to impej. Ne ita ri me cupê pro kam atajê ihcunea na, ihtỳj me ajpẽn kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS122_6","020_122_6","PSA","122","6","6","Hacme, ne Pahpãm mã Krĩpinkrên kam amehkrĩ atajê cajrẽn. Cu ha mehcajrẽn to hane he: “Ca ha ma me hamã, mãr quê ajpẽn na mehhôncoti to me ipa. Ne por krĩ kwỳ mã, Krĩpinkrên kam amehkrĩ catêjê kĩn atajê, ca ha hanea ne me to impej, mãr quê me cuxà mempej pêa mã me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS122_7","020_122_7","PSA","122","7","7","Ne imã Krĩpinkrên tête kwỳc tỳjti me, cute me hamãr catêjê jũrkwa tỳjti atajê to, cute me curê xwỳn pê, me amji pytàr pejti na me to prãm, mãr quê ikre atajê cunea kôt me ankrê, ne nee ame amji mã ampo cupa nare, ne mehcarĩcti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS122_8","020_122_8","PSA","122","8","8","Ne por krĩ ata kam, me ikwỳ me, me ikjêjê ame ipa atajê, ca ha hanea ne me to impej, quê mempej pêa mã ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS122_9","020_122_9","PSA","122","9","9","Ne mẽr ampo na mã wa ame ana ijàhwỳr to hane? He apê me ijõ Inxũ Cati pê Pahhiti to ite amji kam me ijapac xà jũrkwa ita, ita ri krĩ ita kam ihcuhhê, na ca ha ipu na amehkrĩ atajê to hanea ne impej, mãr quê me cumã amji kĩn jakryti kam me ipa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS124_1","020_124_1","PSA","124","1","1","Ite me ikwỳ cukij to hajỹr he: “Ỹhỹ, me ikjêjê, wa ha me acukij, ca ha me imã me amji jarẽ. Quê ha me parũm Pahpãm hamreare na mã, jũ mã quê ha ampo te me pahto kên xà ata me pahto?” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS124_2","020_124_2","PSA","124","2","5","Mã me ikwỳ te imã me amji jarẽn to: “Quê ha me parũm Pahpãm hamreare na mã, quê ha me pahcurê xwỳn te me pahkam incryc to imprar xà ata pê ihhêj rũm, cute me pahtĩar na me pahkur xà pyràac. Nare, quê ha cupê ihhêj rũm cô te hipu ne me pahcutor tu, ne ma ahpar mã hũwrya wỳr me pahto imprar, ne irorocti pahtỳjti to cute me papĩr pyràac” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS124_6","020_124_6","PSA","124","6","6","Ite mehkwỳ mã harkwa to hajỹr he: “Pê me pajõ Pahhiti te me pahcurê xwỳn te me pahto hamre na hamãr nare pyrên me pajakryti to, cu ha cumã me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS124_7","020_124_7","PSA","124","7","7","Pê cu ihhêj ne me papê cuwênre pyràac. Pê Pahpãm cuwênre jahêr catêjê te me pahpro xà ton atajê pê me pahpytà. Ne ihhêj rũm me pahte na hê xà ata ta, pê pàt, ne hamre, pê cu pahtỳj ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS124_8","020_124_8","PSA","124","8","8","Me pajõ Pahhiti pê côjkwa me pjê ton catê, ne cupêa ri me pahtehcajpar catê ata pyrên me pajakryti na, cu ha me cumã amji jarẽ” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS127_1","020_127_1","PSA","127","1","1","Quê me pajõ Pahhiti pê Pahpãm ikre xãm na ikre pyxwỳr catêjê ràn nare na mã, quê nee me amji mã hamãr, ne me hãm nare, quê tee ame to hahkree, ne me to hàpên jicu. Quê me pajõ Pahhiti krãhtare pê krĩ jamãr catêjê te krĩ tête hàmtàr na mehràn nare na mã, quê tee ame krĩ tête hàmtàr to hahkree ne me hicu. Ne jũ wỳr quê apu amji mã hamã ne me hũtàr to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS127_2","020_127_2","PSA","127","2","2","Jũ wỳr cu me pajàpên pejti to prãm to, iràràa na me pahkrĩ, ne me pajàpêan pê me pajàpên kam pra, ne me pajàpên to awcapàtkô rytu ne me cumã hikra ne pra, ne me pajikwa ne ame amji mã hamã. Ampo na? He Pahpãm mã mehkĩnti atajê te me hàpên xà jicu jirô pê me hikwa ne ame hõt. Mã cutea me cumã harte xà caxuw ihtỳj me cumã hõ to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS127_3","020_127_3","PSA","127","3","3","Ne me pahkra pê ri ihhêj rũm Pahpãm te me pamã ampo pejti jõr xà atajê, mã ihtỳj me pamã cugõ. Cwỳrjapê ri ihtỳj amji kôt me pahwỳr me pamã ampo pejti jàhtôa ne me to hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS127_4","020_127_4","PSA","127","4","4","Ne me hũmre, mentuw kwỳa kam me cumã mehkra hàhtôa to me hàhtô. Ne hãn ne mehwej mã me taa me hũtà, ne me hamã. Atajê pê ri ihhêj rũm krãhtare jũhkra kam cute amji tête hàmtàr xà caxuw me cumã hõ kruw jàhtôa pyràac, na quê ha mehkra atajêa to amji tête hàmtàr to ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS127_5","020_127_5","PSA","127","5","5","Por me hũmre mã mehkra jàhtôa to me hàhtô atajê pyrên ampeaj kam me hakry. Ampo na? He me cupê ihhêj rũm krãhtare mã hõ kruw jàhtôa to hàhtô pyràac. Ne jũ wỳr quê curê xwỳn nõ amji mã hamã ne me tohjê. Jĩkjê na mã me hũmre mã mehkra jàhtôa to me hàhtô atajê te me hajỹr. Quê ha mehcukij xà kam curê xwỳn nõ me ajpẽn kam tẽ, quê ha cumã hamãr catêjê pê mehkra jàhtôti itajê me hũtà, quê ha nee jũm tohjê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS130_1","020_130_1","PSA","130","1","1","Pỳj me hêj xi ijõ Pahhiti! He ityc xàa wỳr ikrã pictor tu ata kam, wa itỳj ate itehcajpar prãmte ana ijàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS130_2","020_130_2","PSA","130","2","2","Ijõ Pahhiti, ite amã icaràr xà ata na ikampa! Ne ite amji pytàr xà na ijàhwỳr xà ata to, ca ipytà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS130_3","020_130_3","PSA","130","3","3","Ca ha ite ato kên xà itajê to, ate amji japackre prãmte ahna ihkàhhôc to na mã, jũ mã wa ha, ne ate icurê mã imẽn xà ata pê icato, ne ma jũ kam tẽ? Hamreare! Ca ha atỳj hahpan xà na ikên mã imẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS130_4","020_130_4","PSA","130","4","4","Cakrô, ca nee ate ito hajỹr nare. Ne quêt cama atỳj, ite ato kên xà itajê to tojnõ, ne nee hipêr to amji japackre nare, mãr wa ihkôt amji mã acupahti to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS130_5","020_130_5","PSA","130","5","5","Ỹhỹ me ikwỳ, wa ite amji kam ijapac xà cunea to Pahhiti te itehcajpar na hikaj. Ne ampeaj kam wa itỳj cute ampo na imã amji to hũjahkre xà ata na amji mã to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS130_6","020_130_6","PSA","130","6","6","Ne pom krãhtare pê caxwari krĩ jamãr catêjê apẽ xà jikaj ata jirôa pê, wa itỳj ijõ Pahhiti jikaaj to hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS130_7","020_130_7","PSA","130","7","7","Me ikwỳ pê Ixaher catêjê atajê, ca ha atỳj ampeaj kam Pahpãm to me amji mã hanea to me hane. Ampo na? He cumã me akĩn rohnỳtti mã, ne hõtpê ihtỳj cumã me apytàr prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS130_8","020_130_8","PSA","130","8","8","Na quê ha ihtỳj Ixaher catêjê pê mehkwỳ atajê te ame to kên jahpan xà na, cute mehkên mã me hàr xà ata pê me hũtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_1","020_139_1","PSA","139","1","1","Ijõ Pahhiti, ca ramã ate ipupun pejtu na ri amã ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_2","020_139_2","PSA","139","2","2","Ne ramã ite ampo ton xà atajê cunea na amã ijahkre pej. Ne ampỳa mã amã ite amji kam ijapac xà cunea na ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_3","020_139_3","PSA","139","3","3","Ca ijàpên xà cunea me, ite apu ikôt xà atajê cunea kam ipupu, ne ite ampo ton xà atajê cunea na amã ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_4","020_139_4","PSA","139","4","4","Ne ite jũm mã ampo jarẽn xà ata xwỳjrea na, ramã ite harẽn xà ata na amã ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_5","020_139_5","PSA","139","5","5","Ne jũ ri apu imõr xà ata ri, ca atỳj ipu na apa, ne acarôt to itête gàmtàr to apa, ne imã ijõ pry to hahkre to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_6","020_139_6","PSA","139","6","6","Ne ramã ate ijahkre pej xà ita pupun pejtu, wa nee ajte akĩnte ite amji pupun pej xà ita na, ite amji jahkre pej nare. Ne ite ahna amji jahkre pej xà ita ipê ipimxur tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_7","020_139_7","PSA","139","7","7","Ne jũ kam wa ha apê tẽ? Ca pjê cunea kam apa xà ita kam, jũ mã wa ha ajte ne jũ kam apê hawry? He wa nee jũ kam, apê ijũjawry nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_8","020_139_8","PSA","139","8","8","Wa ha ma côjkwa wỳr api, ca ha curia ramã apu mõ. Nare, wa ha ma pjê krac ri mehtyc krĩ xà wỳr wrỳ, ca ha curia ramã apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_9","020_139_9","PSA","139","9","10","Wa ha pyt japôj xà wỳr ite itor ne itẽm na, nare, ampỳa mã pyt cjêj xà kam amji to ipijapar cakrô, quê ha cormã gũhkra imã ijõ pry to hahkre to mõr ita na. Ne wa ha jũ ri cormã apu mõ, ca ha curi atỳj itehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_11","020_139_11","PSA","139","11","11","Wa ha awcapàtkô mã ijarkwa to: “Ito amxu” hane, ne hanea ne amcro mã ijarkwa to: “Amji to awcapàtkô” hane, quê ha kam awcapàtkô cakrô, wa ha nee apê ipimxur nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_12","020_139_12","PSA","139","12","12","Ampo na? He amã awcapàtkô kam ampo pimxur ata pimxur nare. Ne amã awcapàtkôti ata pê amcro jõ apẽ. Ne amã awcapàtkô me amcro pipẽan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_13","020_139_13","PSA","139","13","13","Ne caa pê ca ahpỹanre na imã icukrã xà ton pa, ne inxê cahã xà caxwãm pê ajkam ipyxwỳr pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_14","020_139_14","PSA","139","14","14","Na wa itỳj amji mã apejti na garẽ. Ampo na? He ate ampo ton xà atajê cunea pihho ne hahkre pej xà pimxur tu, ne ajtea mã, ne quêt impejti. Wa ite amji kam ijapac xà cunea to gàpên xà ita na, ite gahkre pej pejtu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_15","020_139_15","PSA","139","15","15","Pê ca inxê tu kam ihi ton xà me, ite amji jipêj xà na ipupu. Pê wa aracri, jũm te ipupun nare kam, inxê cahã xà kam ipicamẽn to icati to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_16","020_139_16","PSA","139","16","16","Ne pê ca ipỳm xwỳjrea na ramã ipupu. Ne caa ramã imã jũ mã ite amji to ipijapar xà na amcro atajê na gõ kàhhôc kam ihhôc hiahpuro, mã hikwa, cormã amcro jamre reria mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_17","020_139_17","PSA","139","17","17","Pỳhàpà ijõ Pahpãm, ate amji kam gapac xà itajê cunea jahkre pej xà jahkre kêatre! Ne ampeaj kam hàhtô ne impej pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_18","020_139_18","PSA","139","18","18","Wa ha hàhtô na ite hahkre pej prãmte cahyt xà na mã, quê ha imã hàhtô pê ihhêj rũm pjênxôm carôt jàhtô. Wa cahyt, ne cahyt, ne nee jũ caxuw cahyt jicu xà mã to mẽn nare, ne kaam gõr. Ne wa iràrà na ampra, ne hãn ne acahê na ipa, ne ato amji japackre pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_19","020_139_19","PSA","139","19","19","Ỹhỹ ijõ Pahpãm, he imã ate atỳj mehkrã kên te ampo kên ton to ipa atajê curan, ne me to hamre na to prãm. Ne imã ate me hàprêhti jũhcaprô prãmti atajê to ipê gũjawry tu na to prãm, mãr quê me hawry, wa icarĩcti na ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_20","020_139_20","PSA","139","20","20","Ne me acurê xwỳn atajê ato mehcakôc xà kêanre to me ipa, ne ihcaprỳ na gaprỳ to mehkêanre to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_21","020_139_21","PSA","139","21","21","Ijõ Pahhiti, pom ma ame acurê, ne ma ame apynãr caca itajê ri, ite hajỹar ne ihtỳj imã me curê, wa ma amehcaca! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_22","020_139_22","PSA","139","22","22","Wa me curê xà cunea to me curê to ipa. Ampo na? He acurê xwỳn itajê pê hanea ne icurê xwỳan to icurê xwỳn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_23","020_139_23","PSA","139","23","23","Ỹhỹ, ijõ Pahpãm! Gapacta ne ikôpĩ ne icaxwỳn na awcapi, ne ite amji kam ijapac xà cunea na ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS139_24","020_139_24","PSA","139","24","24","Ne imã, ihhêaj to ite ijõ pry cupan xà nõ ata jarẽ, ne quêt mehtĩr rohnỳtti mã xà ata jõ pry wỳr ca ito mõ, ne kam imẽ, wa ihkôt mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_1","020_145_1","PSA","145","1","1","Ijõ Pahpãm pê ri ijõ Pahhiti, wa ha mehcunea kam mare mã acatihti ita na ana cre! Wa ha jũ caxuw acati na garẽn to amji pê ijapac kêt nare, wa ha quêt garẽn to ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_2","020_145_2","PSA","145","2","2","Ne amcro cunea kam wa apyrên ijakryti na amji jarẽ, ne ato amji kam ijapac to ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_3","020_145_3","PSA","145","3","3","Ijõ Pahhiti, ampeaj kam acati! Na wa ite amã acatihti to icakôc xà ata na amã ihkên nare, ne quêt acajpuaw. Ne jũ wỳr wa me inõ amji mã hamã ne acatihti ita na gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_4","020_145_4","PSA","145","4","4","Ne pom ate ampo pejti carôt tỳjti ton itajê cunea, quê ha ihtỳj me hũmre mehkra mã me harẽ, quê ha me kampa. Ne me taa, hanea ne mehkra mã me harẽ, ne me to hajỹr to mõr rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_5","020_145_5","PSA","145","5","5","Quê ha gàhcujrohti me apê Pahhiti pejti ita to mehcakôc. Wa ha pa gàpên xà impejti itajê cunea kôt itỳj ato amji kam ijapac to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_6","020_145_6","PSA","145","6","6","Ne quê ha me taa mehcunea mã gàpên xà carôt tỳjti atajê cunea kôt harẽn to me mõ. Na wa ha hanea ne me cuxà gàpên xà catia na garẽ, ne mehcunea mã ato icakôc pejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_7","020_145_7","PSA","145","7","7","Ne quê ha mehcunea ihtỳj me hirôa pê apejti ita na me ato amji japackre xà kôt me amji mã, amji kĩn ton to me ipa. Ne ihtỳj ate amji kam gapac xà cuhtacti ita na me cre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_8","020_145_8","PSA","145","8","8","Ỹhỹ me ikwỳ, Pahhiti pê jũm peaj to impej ata. Ne nee cupê ampo kam incryc kam imprar pyrentu catê nare. Ne cumã me pahkĩan to me pahkĩn, mã ihtỳj me pahcaprĩ. Ne hãn ne hõtpê pahte me pahkên ton jicu jirô pê mã, ihtỳj me pahkên to tojnõ, ne hicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_9","020_145_9","PSA","145","9","9","Ne mehcunea mã impeaj to impej. Ne cumã cute ampo cunea ton itajê caprĩ xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_10","020_145_10","PSA","145","10","10","Hàpà me ijõ Pahhiti pê Pahpãm! Wa ha pjê kam me icunea itỳj amji mã me acupa, ne ato amji kam me ijapac prãmte me ana cre. Ne me akwỳ cunea, quê ha apyrên me hakryti na me amã amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_11","020_145_11","PSA","145","11","11","Quê ha me hirôa pê apê Pahhiti ita na mehcunea amji mã me ato ihcakôc. Ne ihtỳj acarôt tỳjti ita na amji mã me garẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_12","020_145_12","PSA","145","12","12","Mãr quê mehcunea ate acarôt to gàpên xà ton atajê cunea na me apupu, ne apê Pahhiti catihti ata na me gahkre pej. Ne quê ha ihtỳj mehcunea mã ahimpej xà jàhcujro tetetti carôt tỳjti ata jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_13","020_145_13","PSA","145","13","13","Ne ate me ito ahimpej xà ita jamre xà hamreare. Ne apê Pahhi pê Pahhiti rohnỳtti mã. Ỹhỹ me ikwỳ, Pahpãm hãn ne ampo to awjahkre, ne ihtỳj hõtpê harkwa ata to amji japackrea rũm ihkrĩ. Ne cute ampo ton xà atajê cunea kam, cumã me pahkĩn pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_14","020_145_14","PSA","145","14","14","Ne ihtỳj ampo kên mã mencjêj atajê tehcajpa, ne ihtỳj hanea ne cute me to ihcupan atajê tehcajpa, ne hacpỹa mã catyt kam me ipa na me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_15","020_145_15","PSA","145","15","15","Por ampo cunea tĩar atajê, ihtỳj hõ to hàpàn xà ata kôt Pahpãm pupu. Ne cute me cumã ampo na me prãmti jõr xà atajê na ihtỳj me hikaj. Mã hãn ne cute me cumã me hõ jõr xàa jõ amcro na me cumã cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_16","020_145_16","PSA","145","16","16","Ne ihtỳj hãn ne hũhkra mã hikra, ne nee apu hũ intê nare, cute ampo cunea tĩr atajê mã ampo na prãmti atajê jõr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_17","020_145_17","PSA","145","17","17","Pahhiti te ampo cunea ton xà caxuw ihcunea na catyt kam ipa, ne ampeaj kam hàhcaprĩ. Ne ampo cunea na cute me pahto impej, ne cumã me pahkĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_18","020_145_18","PSA","145","18","18","Ne por amji tehcajpar xà na ampeaj kam me cuwỳ atajê cahi na ipa, cute mehtehcajpar prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_19","020_145_19","PSA","145","19","19","Pahhiti ihtỳj cute amji mã me hũpahti atajê mã ampo na me prãmti atajê gõ. Ne ihtỳj me caràr kampa, ne hãn ne me hũtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_20","020_145_20","PSA","145","20","20","Pahhiti ihtỳj me cumã ihkĩnti atajê tête amtà, ne mehkĩnte mehkêanre atajê intête nee hàmtàr nare, ne cama hãn ne me to hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PS145_21","020_145_21","PSA","145","21","21","Ne ampo itajê cunea cwỳrjapê, wa ha ijõtpê Pahhiti catihti na harẽn to ipa rohnỳtti mã. Ne imã pjê ita cunea kam, icuxà cute me Pahhiti japrỳ pejti na me harẽn na me to prãm rohnỳtti mã.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_1","021_1_1","PRO","1","1","1","Pê pahhi Xarômãw xwỳ pê pahhi Tawi xwỳ kra, ne cupê Ixaher catêjê jõ pahhiti. Ne pê ihkrã krea to ihkrã kre, mehcunea jirôa pê, ne ajco cute me hapackre xà jarẽ, ne ahna ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_2","021_1_2","PRO","1","2","2","Ne cute me pajapackre xà itajê, ihtỳj me pahkrã kreti me, cute me pajapackre xà impejti itajê jahkre pej na me pahtehcajpa, ne hanea ne cute me pajapackre xà kam me pajapac jahkre kêatre atajê jahkre pej na, me pahtehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_3","021_1_3","PRO","1","3","3","Ne cute me pajapackre xà itajê, ihtỳj ihcunea na catyt kam pahte amji to me papijapar pejti to me pamã hahkre. Ne hanea ne me pahkwỳ to me pahhêj xi nare kam, catyt kam pahte me to papipẽnti to me papa to me pamã hahkre. Ne pê Xarômãw xwỳ mã, cute me amji kam me hapac xà impejti to me ipa na me to prãm, na pê me hapackre to hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_4","021_1_4","PRO","1","4","4","Imã me cupê ampo jahkre kêatre atajê te me ampo cunea jahkre pej na me to prãm. Ne imã cormã mentuwre, mehkà to me ipa atajê jũpar pejti na me to prãm to, wa me cumã mehkrã kên cawpa to ipa. Ne imã catyt kam, cute amji kam me hapac xà to, amji to me ipijapar na me to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_5","021_1_5","PRO","1","5","6","Ne por ramã mehkrã kre atajê ri, cute mehkrã kreti to me amji mã me ipicamẽn na, imã me to prãm. Ne imã cormã cute mehkrã kre itajê to me hahkre, ne caxwãm catia mã me hũpar na, imã me to prãm, cwỳrjapê wa itajê cunea na me cumã ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_7","021_1_7","PRO","1","7","7","Ỹhỹ, ca ha akrã kre to prãm, ne mam cati mã Pahhiti pê Pahpãm to amji mã ahimpej to apa, ne amji mã hũpahti to apa. Ne nee apê, por cute me amji jahkre kêatre te ma ame hũpar pejti caca atajê pyràc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_8","021_1_8","PRO","1","8","9","Ne anã me apãm te amã ampo to hahkre xà atajê na, ca impar to impeaj ne. Quê ha mehcunea ahna me apupu, ne me gahkre pej, ne apejti na amji mã me garẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_10","021_1_10","PRO","1","10","10","Quê ha jũmjê krã kêanre atajê kwỳ me acapi prãmte, cute me amji kam hapac xà kêanre ton xà ata wỳr me gato, ca ha ma apu gitõt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_11","021_1_11","PRO","1","11","15","Quê te me amã: — Hacme ne amji kĩn ata na ame jũmjê cura, ne ame cupê ampo kwỳ to ahkĩ, ne amji mã ame to ajcrà, ne ahnaa me pajũrkwa to amji mã me hakràj — hajỹr cakrô, ca ha nee mempar nare, ne nee mehkôt amji ton nare. Ca ha me cupê ampỳa mã apu apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_16","021_1_16","PRO","1","16","16","Ne pom mehkêanre itajê mã me hũjarêan kam, cute ampo kên to mehcuran to prãm, ne ihtỳj toa mehcura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_17","021_1_17","PRO","1","17","17","Quê ha pryjara nõ te, ate cumã to catêc xà inxôr na apupun na, quê ha nee hỹrmã ihtẽm nare, ne ma tẽ ne hawrya ne apu kwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_18","021_1_18","PRO","1","18","18","Ne me hũmre itajê te ihtỳj mehkwỳ mã me catêtêc xà jaxôr na amji to me hane, ne aracri cute amji mãa me to haxôr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR1_19","021_1_19","PRO","1","19","19","Ne por amji to me hakràj prãmte mehcuran to me ipa itajê, quê ha ihtỳj jũm me hipej xà kêanre to me hipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_1","021_3_1","PRO","3","1","1","Ỹhỹ me ikra, nee ca ite me gapackre xà ita to amji pê me gapac kêt nare, ne ite me amã ijarkwa jirên itajê, ca ha amji mã me huwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_2","021_3_2","PRO","3","2","2","Ampo na? He quê ha ihtỳj ate amji to me apijapar to me caku jàhtôa na, me atehcajpa. Na ca ha ate ihkôt me ampo ton to me hahkre na, quê ha ihtỳj ihkôt me amã ampo. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_3","021_3_3","PRO","3","3","3","Ne quê hõtpê amã mehcunea kĩnti ne, ne hanea ne jũm mã ampo to awjahkre, ne atỳj ate amji ton xà ata na amji jarkwa na amji par to apa. Ne hõtpê ita to apa to, nee amji pê gapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_4","021_3_4","PRO","3","4","4","Hõ, ca ha ate hajỹr to apa na, quê ha Pahpãm ihtỳj ato impej. Ne Pahpãm me, mehcunea, quê ha me garẽn pejti to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_5","021_3_5","PRO","3","5","5","Ca ha gĩ cunea to Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata kam gapac to impeaj to apa, ne nee ca amjia kôt akrã kre na amji ton to apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_6","021_3_6","PRO","3","6","6","Ne ca ha ate ampo ton xà atajê cunea kam amji caxuw Pahpãm cukij na, quê ha ihtỳj amã hõ prya jahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_7","021_3_7","PRO","3","7","7","Ne nee ca ate amji jahkre pejti na apu amji to hajỹr nare, ne cama amji mã Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata cupa to apa. Ne nee ate ampo to ihcupan xà atajê nõ ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_8","021_3_8","PRO","3","8","8","Ca gõtpê mehxêt cahê xà pejti to amji mã axêt cahhê, mãr quê amã to incri, ca quêt acapẽnti na apu apa, ita jĩkjê na, ca ha ite amã ate ampo ton xà na ijũjahkre itajê kôt ate apa na, quê ha ihtỳj amã, ate amji kam gapac xà kêanre to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_9","021_3_9","PRO","3","9","9","Ne Pahpãm mã ca ha impejti to acakôc to apa. Ne cumã mam gõ pjê kam gàprà kam gõ atajê jõr to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_10","021_3_10","PRO","3","10","10","Ca ha ate itajê to hajỹr na, quê ha gũrkwa kam amã arỳjhy hipu tu ne, ne ampeaj kam gõ pur kam amã pĩxô hàhtôa to hàhtô, quê ihhêaj to gũrkwa nee amã cahuc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_11","021_3_11","PRO","3","11","11","Ikra, quê hãn ne Pahpãm pê Pahhiti ata gũpar pejti xà caxuw, amji mã ato ihhimpej xà to, ca ha ate kam gapac nare na, quê ha ihtỳj akàj xà na ato, ca ha akàj xà. Ne akàj xà ata kôt ca ha ampeaj kam amji mã kampa, ne cute amji to amã hahkre na amji mã to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_12","021_3_12","PRO","3","12","12","Nãmri Pahpãm pê Pahhiti ata mã mehkĩnti atajê to ihtỳj hàpên xà ton to ipa, ahnaa mã me hũmjê amji mã mehkra to impejti prãmte, hãn ne mehkra to me hàpên to me ipa he, me hũpar prãmte. Ampo na? He cumã mehkĩnti na ri ihtỳj me to hajỹr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_13","021_3_13","PRO","3","13","13","Ne por mehkrã kreti atajê ri me hakryti, ne ihtỳj me cumã ampo cunea kôt hakop jahkre pejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_14","021_3_14","PRO","3","14","14","Ne pom mehkrã kreti itajê mã ri ihpore cati ata me, kẽn prà tepti pê ôr atajê jirôa pê cati ne impej, ne ahna hĩ jàhwỳrti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_15","021_3_15","PRO","3","15","15","Ne pom me hũpar te amji jahkre pejti itajê ri me hõkre xê xà pràti itajê jirôa pê impej. Ne pom cu amjia kôt ame ampo pejti na prãm itajê, nee impej te me pahte amji kam me pajapac xà impejti ita cahuc, ne to ipipẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_16","021_3_16","PRO","3","16","16","He me pahkrã kreti ita ihtỳj caku jàhtôa kam, pahte amji to papijapar na me pahto, ne hanea ne me pajakràj na me pahto, ne mehcunea te me pampejti na me pahpupun na me pahto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_17","021_3_17","PRO","3","17","17","Ne me pahkrã kreti ita ihtỳj me pamã pahte amji mã, pahte amji kam me pajapac xà kĩnti ata na me pahto, ne ihtỳj catyt kam, me pahcarĩcti kam, me pahte ampo cunea ton xà atajê na me pahtehcajpar to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR3_18","021_3_18","PRO","3","18","18","Ne por ampeaj kam me hũpar te amji jahkre pej krã kre atajê ri me hakrya to me hakry, mã ihtỳj mehkrã kre ita me cumã cute amji kam me hapac xà jõr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_1","021_7_1","PRO","7","1","1","Ỹhỹ ikra, ite amã ampo jarẽn itajê to amji japackrea ne, ne nee jũ caxuw ite gapackre xà itajê to gapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_2","021_7_2","PRO","7","2","2","Ne pom wa amã ampo jarẽ itajê, ca ha to, ne atĩar na amji to apijapar ita na. Ne ite amã ampo to hahkre itajêa kôt, ca ha amji to guphê to hanea, pom ca ato to guphê he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_3","021_7_3","PRO","7","3","3","Wa amã ampo jarẽ itajê, ca ha akrãa kam amji mã anõ, ne ma gĩ cunea to, amcro cunea kam, gàpên xà cunea kam to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_4","021_7_4","PRO","7","4","4","Ne ate ampo jahkre pejti ita to, ca ha ihhêj rũm amji mã atõj, ne cahi na apu apa. Ne ate ampo par pejti ita to, ca ha amji mã akwỳ nõ to impeaj ne, ne cume ajwar apu apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_5","021_7_5","PRO","7","5","5","Quê ha pyjê inxyre kêanre atajê pê ampỳa mã ato ajrõ. Ne pyjê te mehhêj xi to me hũmre mã amji to hàkjêr prãmti atajê pê, ampỳa mã ato ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_6","021_7_6","PRO","7","6","6","Pê wa jũ ata caxuw ijũrkwa jarkwa mã xa, ne apu rĩt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_7","021_7_7","PRO","7","7","7","Ne mentuwjê jàhtôa ne me hõmpu, por cormã mehkrã kre nare atajê kwỳ. Ne ite mehnõ pyxit krã nare ata mã icator ne hahkre pej, ne ampeaj kam ri ihkrã nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_8","021_7_8","PRO","7","8","9","Pê mentuwjê nõ ita apu krĩ cape na mõ, pry japôj na, ne ma, por jũm cahãj ihkrĩ ata jũrkwa cahi na mõ, mã ramã ahna caxwa to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_10","021_7_10","PRO","7","10","10","Mã pyjê nõ inxyre pijapit te amji kam hapac xà kêanre ata te ihkà impejti nõ ata mã amji jaxàr, ne ma cuna mã mõ, ne cute me ajpẽn cajpar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_11","021_7_11","PRO","7","11","11","Ne cahãj xyre pijapit ata pê amji wỳr me hũmre na hàhwỳr catê, na pê nee ihpahàm nare, ne ihkrãhhia kam ajco me hũmre cukij, ne ma ajco krĩ cape na apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_12","021_7_12","PRO","7","12","12","Ne hãn ne ajco pry japôaj na hirãa pê ame hikaj to ipa, ne por jũ ri me hũmre me cuprõ ata ri, hirãa pê ame hikaj to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_13","021_7_13","PRO","7","13","13","Ne mentuwjê nõ ita cator, mã cute impỳn ne cahôr, ne ihcakôc xà na ihpahàm nare ata to cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_14","021_7_14","PRO","7","14","14","— Ita caxuw imã amji kĩn jõ catia ne hàhhuc, ne imã hĩa to hĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_15","021_7_15","PRO","7","15","15","Cwỳrjapê wa ajpên apu gapên to mõ. Ne wa tee apu acajpar to prãm to ipa. Ne hamre, ita caxuw pahte ajpẽn cajpar! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_16","021_7_16","PRO","7","16","16","Ne ramã ite, por ihneat rũm cupẽhkà impejti krorti cator ata to panõr xà cahty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_17","021_7_17","PRO","7","17","17","Ne ite ampo cacô cuxwati ata to panõr xà ita cuxwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_18","021_7_18","PRO","7","18","18","Ajpên ikôt mõ, cu ha ita kam amji to pahpahàm nõa to apẽ, ne ajwar ajpẽn pyrên pajakryti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_19","021_7_19","PRO","7","19","19","Ipjê nee ijũrkwa kam apu mõr nare, ne ma ihtẽm xà jũwrya wỳr amũ tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_20","021_7_20","PRO","7","20","20","Ne cute ihpore catia ne ipyr ne amũ to tẽ, ne quê ha jũ mã amji to amcro to, ne cormã hacpỹ ne amji jaxà — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_21","021_7_21","PRO","7","21","21","Ne cute ihhêj xi xà atajê to ihcajpẽar prãmte cama cumã ihhêj xi. Mã pea cute ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_22","021_7_22","PRO","7","22","22","Ne ahna ahtũm nare mã ma ihkôt mõ, ne ihhêj rũm cupê pryti te apu ihcuran xà wỳr ipa, ne ihhêj rũm cupê ampo pry te catêtêc xà wỳr apu ipicahur. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_23","021_7_23","PRO","7","23","23","Por curi ampo te hapôc tu xà ata wỳr. Ne ihhêj rũm cupê cuwênre te ihpro xà na, nee amji jahkre pej nare kam apu imprar ata na, pê wa hõmpun to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_24","021_7_24","PRO","7","24","24","Ikra, ita caxuw ikam gapac to impeaj ne, ne ma ihkôt hakop, pom wa amã ampo jarẽ itajê kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_25","021_7_25","PRO","7","25","25","Ne nee amji na pyjê nõ te hajỹr ata jamãr quê apê gĩ te amji kam hapac xà pyr nare, ne nee apu pyjê te hajỹrjê kôt apa prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_26","021_7_26","PRO","7","26","26","Ramã me hũmre kwỳ te pyjê nõ ata cwỳrjapê amji na mehpahàm catia incwỳr. Ne ramã incwỳrjapê mehtyc atajê jàhtôa, ca nee me hàhtô na me cahyt par nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR7_27","021_7_27","PRO","7","27","27","Ca ha ate pyjê te hajỹrjê jũrkwa wỳr apa na, ca ha ramã mehtyc jõ pjê wỳr, ca ha apa, ne amã gõ pry hatujre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_1","021_9_1","PRO","9","1","2","Pahpãm pyxit peaj ne cute amji jahkre pej catia to cati. Ne cumãa ri jũ mã pahte amji kam me pajapac xà ata na me pajahkre pej. Ne cupêa ri me pahkrã kreti to cute me pamã hahkre catê, na cu catyt kam ihkôt me papa jahkre pej. Pahpãm te amji jahkre pej catia ata pê me hũmre nõ te hũrkwati catia ton, ne kam amji kĩn nõ ton ata pyràac. Ne cute me hõ jàhtôa to cuprõn, ne hàpàn xà na me cumã hãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_3","021_9_3","PRO","9","3","6","Ne hanea ne cute cumã me hàpên catêjê kwỳ kujahêc, krĩ cape na, mã ame cumã me hàkjêr to me pra, mã cute me to cuprõn xà caxuw me cumã: — Me amã prãm, ne me amã kôr atajê! Ajpên ijũrkwa wỳr ame pra ne ame apà ne ame ikõ! — hajỹr. Ita jĩkjê na mã Pahpãm te me pamã ampo to hahkre xà itajê pê me pajõ pyràac. Ne ihtỳj me pamã to hàkjêr to ipa ne me pamã: — Ate me amji jahkre kêatre ne me akrã nare atajê! Ajpên iwỳr me apkjê, ne ite me amã ikrã kreti to hahkre xà ita na me ikampa, ne ate me amji jahkre kêt itajê mã me hikra. Ne catyt kam amji to me ajpa. Ne me akrã kreti itajê to me hahkre, ne me hahkre pej. Ampo na? Me akrã kreti itajêa kôt ca ha quêt me apej pêa mã me apa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_7","021_9_7","PRO","9","7","7","Ỹhỹ me ikwỳ, ca ha mehkêanre nõ to ate impejti to prãmte cumã, cute amji kam hapac xà pejti to hahkre, quê ha cama ajte apu akam incryc, ne ihtỳj apu ato kên prãm. Ca ha ate jũm te hajỹr to impej prãm to apu amõr na, ca ha caa apu amji to akên japên to mõ, ne apu apahàm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_8","021_9_8","PRO","9","8","8","Cwỳrjapê ca ha cute me hajỹr catêjê to tojnõ, ne nee apu catàtkre na me acjêj nare. Ampo na? Nee mã ampo na nare, ca ha ate ampo kên tête cumãn jahpan xà na, quê ha ihtỳj apu acurê. Ne mehkrã kreti te nee me hajỹr nare. Ca ha ampo kên tête cumã, quê ha ate ampo kên tête cumãn xà ita jahpan xà na, ihtỳj cumã akĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_9","021_9_9","PRO","9","9","9","Ne me hũpar pejti catêjê ca ha me jũm japackre, quê ha hipêr me hũpar krã kreti ata to amji mã me ajcamẽ. Ne me hũmre catyt kam me ipa atajê quê ha hipêr me hũpar to me ajcamẽ, ne catyt kam ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_10","021_9_10","PRO","9","10","10","Ne quê ha jũmjê amji to ihkrã kreti to prãm, ne mam cati mã amji mã Pahpãm cupahti to ipa. Ỹhỹ, por jũm amji mã Pahpãm pejti cupa ata, quê ha ihtỳj cute amji kam hapac xà impejti te Pahpãm cajpuaw ata to amji to ajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_11","021_9_11","PRO","9","11","11","Ne mehkrã kreti atajê, mehkrã kre atajêa mehtehcajpa, mã amji to me ipijapar to me irya to me iry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_12","021_9_12","PRO","9","12","12","Ca ha ate amji mã Pahpãm krã kre te amji jahkre pejti ata pyr na, ca ha atỳj to amji mã ampo pejti jàhtôa ne to. Nãmri ca ha ate amji pê Pahpãm krã kreti ita caca na, ca ha me pahcurê xwỳn pê Xatanaj te amji kam hapac xà kêanre ata py ne caa akên mã amji jaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_13","021_9_13","PRO","9","13","13","Ne Xatanaj ata pê ihhêj rũm jũm cahãj xyre ata pyràac, mã me hũmre to hapactu to pit mã amji kampa, ne ma apu Pahpãm kôt ampo pej krã kreti itajê to amji kam hapac caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_14","021_9_14","PRO","9","14","14","Ne hãn ne ikre jarkwa mã ihkrĩ to ipa, ne krĩ cape te amji jacjên kam ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_15","021_9_15","PRO","9","15","15","Ne hãn ne me hũmre, cute amji kam me hapac xà wỳr me pra atajê jator to me cumã hàkjêr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_16","021_9_16","PRO","9","16","16","Ne cute me amji cajpẽr, krã kre nare atajê mã harkwa to: — Ajpên ijũrkwa wỳr ikôt mõ, ne ipjê pê ina gũhkra! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_17","021_9_17","PRO","9","17","17","He, ampo to me pajàhkĩj itajê ri quêt impej! Ne kwỳr te pro to me pajàhkĩj itajê ri quêt papimxuar pê pahte mehkur xà, ne ampeaj kam cuxwa! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR9_18","021_9_18","PRO","9","18","18","Mã me hũmre jàhtôa ne hãn ne ihtỳj me kampa, ne amji mã me to hane, ne ma mehtyc xà wỳr me pra, cute me amji jahkre pej nare kam. Ne ramã me hàhtôa te amji mã mehkên xà ita capi, na quê ha ma jũ caxuw cuhy tyc xà nare ata wỳr me pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_1","021_10_1","PRO","10","1","1","Ỹhỹ, jũm xũmre mã ihkra krã kreti ata pê, hũm me inxi mã amji kĩnti ton catê. Ne ihkĩnte jũm kra krã kêanre, jũpar nare ata pê ri hũm me inxi mã amji kĩn nare ton catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_2","021_10_2","PRO","10","2","2","Ne por mehhêj xi xà jàhkĩj kôt amji to me hakràj atajê, mã nee me hakryti xà nare. Ne quêt catyt kam me ipa xà ata pê ri me hakryti me, me caxwãm pê me carĩcti ton xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_3","021_10_3","PRO","10","3","3","Ne Pahpãm pê Pahhiti ata nee hãn ne prãm te mempejti curan na me hamãr nare. Ne mehkên catêjê te amji mã ampo na mehprãmti atajê ri, Pahpãm ma ame cupê intê, ne intête ame to jũa mã, mempejti atajê kĩnte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_4","021_10_4","PRO","10","4","4","Ne cute me xuwcacati atajê pê ri ampo hamreare. Ne quêt me hàpên prãmti catêjê mã ri, ampeaj kam ampo mã me to hakràj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_5","021_10_5","PRO","10","5","5","Ne por jũm ampeaj kam amji kampa ata ri, hãn ne hàprà kẽhkẽn xàa jõ amcro na ihkẽhkẽ. Mã hàprà kẽhkẽn xà jõ amcro kam hãn ne hõtxwaa to hõtxwa mã gõr ata ri, cama ihkĩnte amji na ihpahàm rẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_6","021_10_6","PRO","10","6","6","Pahpãm hãn ne ihcunea na mempejti catêjê to impej. Ne mehkêanre catêjê ri mempejti kĩnte me harkwa pejti kam, cute amji kam me hapac xà jàprêhti itajê to me amxu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_7","021_10_7","PRO","10","7","7","Ne mempejti catêjê to, nee me hapac kêt xà nare. Kĩntee mã ri mehkêanre catêjê to, ihtỳj me hapac kêt xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_8","021_10_8","PRO","10","8","8","Me hũmre krã kreti atajê ri, ihtỳj me hakrya kam amji mã, cute me hapackre xà atajê incwa. Kĩntee mã, quê ha jũmjê amji to mehkrã kreti pyrentu prãm atajê me amji jarẽn to: “Wa ramã ite itajê impar jahkre pejtu” hajỹr na, quê ha taa ramã amjia pê, cute amji kam hapac xà caca to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_9","021_10_9","PRO","10","9","9","Ne por jũm mã cute amji kam hapac xà impejti jahkre pejti ata, quê ha nee apu amji mã ampo cupa to hajỹr nare. Kĩntee mã quê ha jũm apu ihhêj xi to mõ ata, quê ha ihtỳj ihkên mã me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_10","021_10_10","PRO","10","10","10","Quê ha jũm te ampo kên na jũm pupun, ne nee intête cumãn nare na, quê ha ihtỳj jũm ata cama amji mã ihkên to ajcamẽ. Ne quêt quê ha jũm ampo kên tête me cumãn kam incrà, quê ha cama mehkwỳ to impejti japên to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_11","021_10_11","PRO","10","11","11","Ne por catyt kam me hũmre cakôc xà impejti ata, ihtỳj mehkwỳ te catyt kam me ipa na mehtehcajpa. Kĩntee mã ri me hũmre cakôc xà kêanre atajê, cama mehkwỳ to kêanre to prãm to me ipa, ne cumã hàwxũn me, me to kên pit jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_12","021_10_12","PRO","10","12","12","Me pancryc me, pahte me pahkwỳ curê me, pahte me ajpẽn par nare ita, ihtỳj me papijapu na me pahto. Ne me pahte me ajpẽn kĩnti ata pê ri quêt pahte me pahkên cunea to me pajapac kêt xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_13","021_10_13","PRO","10","13","13","Ne mehkrã kre cakôc xà atajê cunea kam ri quêt me pamã amji jahkre pej pit. Ne mehcakôc xà krã kêanre atajê pê ri mehkĩnte cama mehkên mã me irẽn xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_14","021_10_14","PRO","10","14","14","Ne cute me amji jahkre pejti atajê ri, hãn ne amji mã, cute mempejti atajê pupun xà cunea kôt amji mã me nõr to me ipa. Ne mehkrã kêanre catêjê ri, mehkĩnte nee me harkwa kôt hakop nare kam, hãn ne me to ihcakôc to me ipa, ne toa amji mã mehpahàmti ton to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_15","021_10_15","PRO","10","15","15","Ne me hakràjti atajê ri, me hakràj te amji kam hapac xàa to me amji kampa. Ne me cupê hamreare atajê ri, mehkĩnte hãn ne me cupê hamreare te amji kam hapac xàa to me amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_16","021_10_16","PRO","10","16","16","Ne mempejti jàpên xà atajêa, hãn ne me to ajcamẽ. Ne mehkêanre atajê ri mehkĩnte, pom mam mehkên xà itajê jirôa pê, amji mã mehkên to me ajcamẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_17","021_10_17","PRO","10","17","17","Ne por ampo kên tête mehkwỳ mã, mã ahnaa me ampo jicu atajê, quê ha me hõ pry pejti kôt me ipa. Ne por ampo tête me cumã, mã nee me hũpar nare atajê, quê ha mehkĩnte me hõ pry cupa ne mehkên mã me acjêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_18","021_10_18","PRO","10","18","18","Ne mehhêj xiti atajê ri hãn ne me harkwa hêj xia to mehkwỳ kam incryc to me amxu. Ne hãn ne ampo kên na mehkwỳ jarẽn pa, ne amjia kôt hãn ne me to cati to mencràn to ipa atajê ri mehkrã nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_19","021_10_19","PRO","10","19","19","Ca ha acakôc xà to ihcupan to cati, ca ha amji mã akên xà to cati. Nãmri ca ha ate akrã kre na, ca ha ma garkwa kên to acakôc na amji jamã, ne garkwa cakôc xà impej to pit mã acakôc to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_20","021_10_20","PRO","10","20","20","Ne mempejti cakôc xà kôt ihtỳj ampo pejti hapôj, ne cupê ihhêj rũm wakỳre prà pejti ata, ne cupê ahna hĩ jàhwỳrti ata pyràac. Ne mehkên catêjê cakôc xà ri ihkĩnte ihkôt hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_21","021_10_21","PRO","10","21","21","Ne mempejti cakôc xà ri me hàhtôa ne me to impej. Ne mehkêanre catêjê cakôc xà ri mehkĩnte, ma mehtyc xà wỳr me to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_22","021_10_22","PRO","10","22","22","Ne me Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata, ihtỳj caku cunea kam amã ate amji kam me gapac xà to ipicamẽn to ihcuhhê tu. Ne jũ wỳr quê iràn xà na, ampo me amã acaca xà te hajỹr xà ita to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_23","021_10_23","PRO","10","23","23","Ne me hàprêhti atajê mã, me hàprê xà ata pê ihhêj rũm me hapactu xà, ne me cumã ihkĩn. Jĩkjê na ri, mehkrã kreti atajê mã cute amji kam me hapac xà impejti atajê, mã hũrên ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_24","021_10_24","PRO","10","24","24","Mehkên catêjê mã ihtỳj ampo cupaa to hũpa, ne cumã hũpahti ata quê ha ihtỳj to hanea to, to hane. Ne mempejti atajê ri quêt ihtỳj cute me amji kam hapac xà impejti na me hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_25","021_10_25","PRO","10","25","25","Quê ha kôc pahtỳjti ajpên mõ ne cato, ne mehkên to hamre tu. Ne quêt mempejti krã kreti atajê, quê ha ihtỳj amehcuhhê, quê ha nee kôcti ata jũmjê atajê rẽn, ne me to ihtẽm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_26","021_10_26","PRO","10","26","26","Ca ha nee jũ caxuw ampo ton xà ata wỳr jũm te xuwcacati ata kujahêc nare. Ampo na? He cute me hajỹr catêjê pê ihhêj rũm ampo cacô te me wa cahhêc xà, nare, me cupê ihhêj rũm me panto kam cuhy kũm, ne ihtỳj ihhahac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_27","021_10_27","PRO","10","27","27","Ne por jũm amji mã Pahpãm tĩr rohnỳtti mã cupahti ata mã, cute amji to ipijapar xà japjêa to hapjê. Ne por mehkrã kêanre, ne nee amji mã Pahpãm cupa nare atajê, quê ha mehkĩnte, cute amji mã me to amcro hyr xà ata japyre mã me ty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_28","021_10_28","PRO","10","28","28","Ne por mempejti atajê ri ihtỳj cute me ampo pejti cwỳr xà atajê jikaj, ne ihtỳj hãn ne me cucwa. Ne mehkên catêjê te nee me hajỹr nare, na quê ha nee jũ caxuw me ampo pyr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_29","021_10_29","PRO","10","29","29","Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata ihtỳj mempej pytà. Ne mehkĩnte mehkên catêjê mã ihtỳj mehpahàmti gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_30","021_10_30","PRO","10","30","30","Ne por catyt kam me ipa atajê mã ri ihtỳj mehkrĩ xà. Ne mehkĩnte mehkêanre atajê pê ri mehkrĩ xà hamreare, ne nee mehkrĩ kam mencrà xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_31","021_10_31","PRO","10","31","31","Ne por mehkrã kre te amji jahkre pejti atajê mã ri, ihtỳj mehcakôc xà krã kreti to me hapackre xà. Ne por mehkêan kam ampo kêanre to me hapackre to me ipa atajê, quê ha ihtỳj mehkên xà kêanre atajê mã me amji gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR10_32","021_10_32","PRO","10","32","32","Me hũmre krã kreti atajê, ihtỳj hãn ne mehcakôc xà kam me hapac prãmti atajê to, me cumã mehcakôc. Ne mehkrã kêanre atajê ri ihkĩnte cama me harkwa kêanre to mehkwỳ kên mã curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR22_17","021_22_17","PRO","22","17","17","Me ikampa. He wa ha me amã mehkrã kreti te me hapackre xà itajê to hahkre. Ca ha ampeaj kam, cute me hapackre xà impejti itajê to me hahkre, ne ate me hahkre pej na, ca ha ihkôat me amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR22_18","021_22_18","PRO","22","18","18","Ne ate to amji japackre xà ata kam, quê ha ampeaj kam amã mehkĩn na, ca ha atỳj ihkôat me apa, ne toa me acakôc to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR22_19","021_22_19","PRO","22","19","20","Wa ha ita kam me amã me hapackre xà itajê to hahkre, mãr ca Pahpãm to pit mã amji mã me ahimpej, ne toa amji mã me ahimpej to me apa. Ne wa ha, ite me gapackre xà te trĩnta itajê na, me amã ihhôc. Quê ha taa amji to me amã hahkre, ne ihtỳj me gapackre xà impejti to me gapackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR22_21","021_22_21","PRO","22","21","21","Ata quê ha ihtỳj catyt kam ate amji kam gapac xà impejti to me apa jahkre pej na, me atehcajpa. Quê ha jũm te ahna me acukij na, quê ha ihtỳj amã catyt kam, ate me cumã harẽn xà atajê hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR22_22","021_22_22","PRO","22","22","23","Nee ca ha me cupê hamreare atajê pê hamreare na harẽn xà kôt ame to kêanre nare. Ne nee cute mehcukij xà kam, cute me amji pytàr xà caxuw me cupê hamreare atajê to, ame amji to pejpej nare. Côt mã Pahpãm ihkrĩ rohnỳtti mã ata me hũtà, ne mencwỳrjapê cute me cupê hamreare atajê mã amji cawpa catêjê atajê to kêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR22_24","021_22_24","PRO","22","24","25","Ne nee me hũmre jàprêhti incryc xiti atajê to ame amji kwỳ nõ prãm nare. Côt ca ihhêaj to amji mã cute amji kam hapac xà atajê incwa, ne ihkôt apu apa, ne nee jũ caxuw cupê acator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR22_26","021_22_26","PRO","22","26","27","Ca ha nee jũm jũ jahpan xà na, gàmjõr na amji ton nare. Ampo na? Ca ihhêaj to gàmjõr nare, quê ha ihtỳj cute to new ata jahpan xà na, amji mã apê gikwa xà cunea to cutor tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR22_28","021_22_28","PRO","22","28","28","Ca ha nee me aquêtjê te me amã pjê rer ata hyr xà jirô pê to apỳm nare, ne nee acahê na jũm jõ pjê ata to cupê incri nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR22_29","021_22_29","PRO","22","29","29","Xà ajkĩ jũm te hàpên xà to impejti ata na amã hahkre pej? Quê ha ahtũm nare, quê ha hàpên xà impejti to cute hàpên xà ton ata na, me hõmpu. Quê ha pahhi cati impej nõ amji mã to cumã hàpên catê, quê ha cumã apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_1","021_23_1","PRO","23","1","3","Quê ha jũm jàmkrã cati te amji cahê na gàpên xà na gator na, ca ha ma hàmkrã cati ata na to amji japackrea ne. Ca ha ate gàpàn cati na, ca ha nee cuna mã gàpàn cati nare. Ca ha nee cupê cute hõ kur xà ata kur to gũjarên nare. Ampo na? Quê ihhêaj to cute amã ihhêj prãmte quê gato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_4","021_23_4","PRO","23","4","5","Nee ca amji to gakràj prãmte, gàpên xà to amji curan prãm nare, ne nee to pit mã, amji mã ahimpej to apa nare. Ampo na? Quê ihhêaj to gõ pore ita ihtỳj kam hara to hanea, pom quê hàcti kam hara mã to he. Ne ma to, ne apê ampỳa mã apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_6","021_23_6","PRO","23","6","8","Ne nee ca cute me hakràj cati to pit mã me amji kam hapac atajê cahê na gàpàn to prãm nare. Ca ihhêaj to ate cahê na gàpàn na, ca ha nee cumã hõ impejti ata kur to gũjarên prãm nare. Côt mã amã: — Hipêr incrire ne krẽ — hane, ne cama apu amã ihhêj. Cute hõ ata jahpan xà na apê ampo catia pyr prãmte ri amã ihhêj. Ca ha ate ihkôt amji kam gapac, ne atỳj garte cati na, quê ha pea hõ ata jahpan xà na ana ahwỳ. Ca ha ate hacpỹa mã cumã hõ ata jõr xà na, atỳj to gõjahĩr prãm. Quê ha ampeaj kam cama akam incryc, ne nee ate cumã acakôc xà ata na apar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_9","021_23_9","PRO","23","9","9","Nee ca apu cute me amji mã hamãr nare atajê me, nee catyt kam me ipa to prãm nare atajê mã, acakôc xà krã kreti atajê to acakôc nare, cute me apar to mã apu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_10","021_23_10","PRO","23","10","11","Ne nee ca me huwatĩ atajê pê me hõ pur to gàhkĩj prãmte, gõ pur hyr xà to apintuw, ne me hõ pur kam hãm nare. Ampo na? He por ihtỳj Pahpãm me huwatĩ to ajpa, ne me hamã, ata quê ihtỳj mehtehcajpa, quê me ahna apupu ne ate me to amji kam gapac xà ata to ana apkjê, ne to akên mã amẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_12","021_23_12","PRO","23","12","12","Ampeaj kam cute me amji jahkre pej catêjê te me amã ampo to hahkre xà atajê na me kampa, ne hahkre pej ne amji mã anõ, ca ha quêt mã ca, amji krã krea japê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_13","021_23_13","PRO","23","13","14","Ne nee ca akra japackre jicu nare. Nãmri quê ha cute apar nare na, ca ha atỳj hũhcatêtêc. Quê ha ate hũhcatêtêc ita nee ihcuran nare. Quê ha cama to ihtyc xà jahpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_15","021_23_15","PRO","23","15","16","Ỹhỹ, ikra xũmre. Ca ha ate akrã kreti na, wa ha ampeaj kam apyrên ijakry, ate acakôc xà krã kreti to acakôc ata pyrên. Ne wa ha itỳj ijakryti na amji cajpẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_17","021_23_17","PRO","23","17","18","Nee ca mehkên ton catêjê jũ na, cute amehkên ton xà atajê kĩn nare. Ate amji mã Pahpãm cupahti na, ca ha amcro cunea kam amji to ahcukij. Ita na quê ha acumam amã ate amji kam gapac xà impejti ne, ne por ca ampo pejti jikaj atajê, ca ha atỳj acwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_19","021_23_19","PRO","23","19","21","Ỹhỹ, ikra xũmre ikampa. Ca ha ate amji jahkre pej na, ca ha atỳj caxwãm catia mã amji kampa. Ne nee apu cute me côxỳhti xenti catêjê kôt apa nare, ne nee ame hõ to mehtũm prãmti jàpàn catihti atajê kôt me apa na me amji to prãm nare. Ampo na? Pom cute me côxỳhti xenti atajê me, caxuw me hàpàn catihti atajê, ampeaj kam me hõtxwa, mã cama me hikwa ne ame gõr. Ne me cupê ampo hamreare, mã mehkà kêanre kam ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_22","021_23_22","PRO","23","22","25","Apãm kampa, cute gapackre xà atajê cunea na. Ampo na? Ate impar na ri amã impej. Ne anã krã kreti ata, ca ha atỳj kampa, ne nee ca ramã ihwej kam apu impar caca nare. Ne por ampeaj kam ampo pejti to hahkre xà atajê, ca ha kampa, ne amji mã huwahi, ne catyt kam apejti na apa, ne nee jũ caxuw amji pê to gapac kêt nare. Por me hũmjê nõ mã ihkra xũmre te catyt kam ipa, ne ihkrã kre ata, quê ha ampeaj kam hũrên hakry. He apyrên apãm jakryti na to, quê gũrên hakryti ne. Ne anã to hanea, ne cumã amji kĩnti jakryti to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_26","021_23_26","PRO","23","26","28","Ỹhỹ ikra xũmre, acaxwỳn cunea to, ite gapackre xà itajê kôt ca amji to, ne ampeaj kam ahna ikampa. Ne mempijapit pê ampỳa mã apu apa. Nãmri me cupê me gõ pry tête me akên mã me arẽn catêjê. He me cupê ihhêj rũm aracri cute me apê ampo to hàhkĩj catêjê pyràac. Ne cute me hũmre jàhtôa ne ramã me cumã ihhêj, côjkwa kam Pahpãm me, mehprõ mã cute mehhêj prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR23_29","021_23_29","PRO","23","29","35","Jũm mõrmõ hĩ kam cute amji pupun xà kêanre me, ihkàj xà te cumã hipu? Mẽr jũm mã ihtỳj ame ipijapu xà mã incjêj to ipa, ne mehkên mã incjêj to ipa? Ne mẽr jũm mã hõtpê me haxôp, mã ihkàj xàa na ipa? Ne mẽr jũm mã hõtpê into kàhtuhti ita na apu ipa? He jũm nare, por me hũmre nõ me hàkrun xà kam apu ipa, ne cormã mã ihtỳj ajpẽn caxuw côxỳhti to ajcacwa, ne to ikõ ata te ri hajỹr. Ne nee acuhhê ne mehkõm xà kam ampo cacô xỳre jiwrỳhti ata pupun nare, nãmri ampeaj kam hỳ pahtỳj. Ampo na? Quê ha ihtỳj itajê cunea jicu xàa kam hacpỹa mã cupê cagã kêanre ata pyràc, ne ihtỳj axa ne acura! Ca ha ampo te jũa na ata pupu, ne atỳj garkwa te amji jahkre kêatre ata nõ to acakôc. Ne ato kam waj akam tẽ, ca ha apê ihhêj rũm cô harô to imprar kam, pàr kre kam me ipa atajê pyràac, ne atỳj ampo kam garij to apa, ne to amji jahyr to apa, ne atỳj apu apỳpỳm to mõ. Ne ampo na mã ca ha apy ne ahna amji juwahi? Ne ana ahtũmre, ca ha cormã jũm ata te acahhyr na amji cajpẽ, ne amji mã garkwa to: — Mõrmõ jũm aracri apu icahhy, wa nee ite ikàj xà nõ na amji cajpẽr nare — hane. Ne cormã akrã ajrõ, ca ha amji mã garkwa to: — Jũ caxuw wa ha ajte ikrã impej ne xa? Wa tee apu ixãm to hahkre. Wa ha to xa ne itỳj hipêr ihkwỳ incrire ne to ikõm prãm — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_1","021_24_1","PRO","24","1","2","Nee apu mehkên catêjê jũ na mehkên kĩn nare, ne nee ame to amji kwỳ prãm nare. Ne mehkên catêjê me hàprê to pit mã ame amji kam me hapac to me ipa, ne mehcakôc xà kên to pit mã mehcakôc to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_3","021_24_3","PRO","24","3","4","Ca ha ate ampo pejti to acukrêj to prãm na, ca ha xa akrã kreti to gakràj, ne cormã ampo pejti pê acukrêj atajê to gakràj. Hõhõ, ita na ca ha me akra te me amã ampo na prãm xà atajê cunea to me cumã, ne me cumã agõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_5","021_24_5","PRO","24","5","6","Ne quêt mehkrã kreti ita ri mehhi tỳj jirôa pê impej. Ca ha jũ caxuw apijapu prãmte me ipijapu catêjê wỳr axà, ne nee amji pê cute me amã ihkrã kreti to hahkre catêjê atajê to gapac kêt nare, mãr quê me amã akrã kreti to hahkre. Quê me amã ampo to hahkre catêjê me hàhtôa to me hàhtô, ca ha cute me ampo to hahkre xà itajêa kôt atỳj me hirô pê xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_7","021_24_7","PRO","24","7","7","Ne por amjia kôt ame ipa to prãm atajê, quê ha jũ caxuw mehkrã kre nare, cwỳrjapê ca ha nee cute amã ate catyt kam ampo to hahkre xà na ihwỳr nare. Ampo na? Ampo to quê amã hahkre? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_8","021_24_8","PRO","24","8","9","Por me hũmre hãn ne mehkwỳ cuna mã amji mã, cute amji kam me hapac xà kêanre capô, mã ahna me hahkre pej, atajê ri hãn ne mehcunea kam mencryc, ne me cupê ampo kên cunea xakat. Ne por mehkrã nare atajê cakôc xà kêanre, mã hãn ne ihtỳj mehkên mã me curẽ. Ne por mehcunea ihtỳj ame cumãn to, me cumã me hàhcahhõn to me ipa atajê kam ri, mencryc pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_10","021_24_10","PRO","24","10","10","Quê ha akam ampo kên te cator xà ata kam, ate kam akrã pictor tu na, ca ha apê jũm peacre caprĩ xàre ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_11","021_24_11","PRO","24","11","12","Ne por cute me jũm curan xà caxuw me cupjê ata, ca ha ajte mehtehcajpar ne me hũtàr to hahkre xà kaj na, ca ha ajte ahna me amji jarẽn to: — Xà aracri ite amji kam ijapac xà, wa ajte ihcote na axà? — hajỹr na, ca ha atỳj Pahpãm te me pahcunea mã, me pahte amji kam me pajapac xà pupun na, me to amji japackrea ne. Ampo na? He quê ha ihtỳj Pahpãm te ampo kên na me pahpupun xà atajêa jahpan xà na, me pamã me pahkên atajêa to amgõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_13","021_24_13","PRO","24","13","14","Ỹhỹ ikra, pen ca ku, ne inxôti ita na ihcajpẽ, quê ha acajpuaw. Ahnaa mã ca me pen cajpẽ mã garkwa kam inxôti he. Jĩkjê na mã, ate me amji jahkre pej krã kreti ita me acaxwỳn mã impeaj to impej. Ca ha ate to hamãr na, quê ha acumam amã ate amji kam gapac xà cunea amã ihkênre nare. Na ca ha nee amji pê ate hikaj ata to apictor prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_15","021_24_15","PRO","24","15","15","Ne ca, me hũmre nõ kêanre ita! Nee ca apu hũmre krã kre te amji jahkre pejti ata jũrkwa wỳr arĩt nare, ca ate cupê ampo pytàr, ne cupê ipyr prãmte, ca apu hỹrmã rĩt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_16","021_24_16","PRO","24","16","16","He mehkrã kre catêjê ihtỳj me hipy mã me acjêj, ne hõtpê hacpỹa mã mempej mã me acjêj, ne mehcuhhê. Ne mehkên catêjê, quê ha mehkĩnte mehkên kam mehpahàmti atajêa kam me hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_17","021_24_17","PRO","24","17","18","Pahpãm ihtĩar ihkrĩ rohnỳtti mã ata mã mehkêanre catêjê to hamre prãm nare, ne quêt cama cumã cute mehkên ton jicu na to prãm. Na ca ha nee ame acurê xwỳn kên xà kam mehpahpahàmti atajêa kam me hamre atajê pyrên ame gakry nare. Mã Pahpãm ahna me gahkre pej, ne ahna cumã me akĩn nare ne, quê ihhêaj to cute gahpan xà na acurê xwỳn to kên xà ata jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_19","021_24_19","PRO","24","19","20","Ne nee cute ame to kên xà kôt, cute amji to me cati atajê jũ na apu akrihkrit nare. Ne nee me hũ na amehkên to atajê kĩn nare. Ne cute mehkên ton catêjê cumam me cumã, nee cute me amji kam hapac xà impejti hamreare. Ne ihhêj rũm me cupê ramã ihpôc xà tyc xàa wỳr, ne ihpôc crire ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR24_21","021_24_21","PRO","24","21","22","Ỹhỹ ikra, he amji mã, por Pahpãm tĩar rohnỳtti mã ata cupaa ne, ne amji mã pahhi catêjê cupa. Ne nee, por ame pahhi cuna mã, ame kam incryc atajê mã acjêj nare. Ampo na? He Pahpãm pê Pahhiti, quê ha cute me hajỹr catêjê to hamre, me mõr pejti kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_10","021_31_10","PRO","31","10","10","Ỹhỹ ikra, ita caxuw wa ha aprõ na ato ihimpej, ne amã to hahkre. Pyjê jàhtôa to hàhtô, ne jũ wỳr ca ha uu ne me catàtkre na aprõ nõ impejti ata mã acator pyrentu. Nãmri ca ha ate me catàtkre na cumã acator na, ca ha amji mã huwahi to impeaj ne, nãmri ihpore jakôtti ita jirôa pê impej. He me pahprõ pejti te hajỹr, pom quê ite me amã ampo jarẽn itajê he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_11","021_31_11","PRO","31","11","11","Mã ramã impjên te hĩxi pejti ita pupun pejtu ihcunea na, na ri nee jũ caxuw cupê ampo hamreare nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_12","021_31_12","PRO","31","12","12","Mã amcro cunea kam, cute amji kam hapac xà cunea kam to impejti to ipa, rỳ jũ caxuw cute apu amji pê to kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_13","021_31_13","PRO","31","13","13","Ne hõtpê ampo cunea to hàpên to catia to ipa, ne mehkra mã cupẽhkà te mehkà ton to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_14","021_31_14","PRO","31","14","14","Ne cupê, pom hãn ne pàr kre hũwry catia pĩn ampo to ipa atajê pyràac, ne hũwry catia pĩn hãn ne hũrkwa wỳr amji mã hõ to hapôj, mehkra wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_15","021_31_15","PRO","31","15","15","Ne hãn ne awcahti xà wỳr ihkrĩ, ne mehkra mã apu hõ ton to ipa. Ne ma cumã hàpên catê pupu, ne hamãr to ipa, ne ma cumã harkwa jirê, ne to ihhimpej to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_16","021_31_16","PRO","31","16","16","Ne por hàpên to ipa ita jõ porea to, me cupê amji mã hõ pjê jũhkà, ne kam amji mã pĩxô pejti kre to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_17","021_31_17","PRO","31","17","17","Ne hàpên xà cunea caxuw ihcuhtỳjre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_18","021_31_18","PRO","31","18","18","Ne cumã hàmjixur pejti na hahkre pej. Na ri ihtỳj to hĩ to ahwỳa to ahwỳ. Ne ampo pej pit japrôr to ipa, ne hãn ne hàpên to caxwa rytu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_19","021_31_19","PRO","31","19","19","Ne taa amji mã to cupẽhkà hy, ne amji mã to ihkà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_20","021_31_20","PRO","31","20","20","Ne hãn ne me cupê ampo jamreare atajê tehcajpa, ne me cumã ampo jõr to ipa, ne ame hàhwỳr to ipa atajê mã ampo jõr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_21","021_31_21","PRO","31","21","21","Quê ha krya to kry, quê ha nee apu amji mã hũpa nare. Ampo na? Ihtỳj mehkra mã mehkà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_22","021_31_22","PRO","31","22","22","Ne ihtỳj amji mã me hàhpro xà to, na ri ihtỳj taa amji mã ihkà hẽrhẽtre tỳjre ata to, ne to ihkà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_23","021_31_23","PRO","31","23","23","Mã mehcunea amji mã mempjên pejti na harẽ, ne ihtỳj amji mã me hũpa to me ipa. Ne ampeaj kam me cumã cati, hõ krĩ ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_24","021_31_24","PRO","31","24","24","Ne ihtỳj ahhy, ne cute me hũhkàr catêjê mã ihpore na to ahpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_25","021_31_25","PRO","31","25","25","Ne catyt kam ipa. Ne nee cumã cute amji to ipijapar cupa nare, ne cumã ahna mehpahàmti xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_26","021_31_26","PRO","31","26","26","Mã ihcakôc xà te amji jahkre pejti, jàhcaprĩhti to ihcakôc to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_27","021_31_27","PRO","31","27","27","Ne jũ caxuw apu xuwcaca nare, ne ihtỳj mehkra jamãr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_28","021_31_28","PRO","31","28","28","Mã mehkra amji mã me harẽn pejti to me ipa. Mã impjên ihtỳj amji mã hĩxia jarẽ, ne amji mã harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_29","021_31_29","PRO","31","29","29","— Mehprõ kwỳ kên nare cakrô, ca me hirôa pê apê iprõ impejti — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_30","021_31_30","PRO","31","30","30","Ỹhỹ, ikra, pyjê jĩ cunea na impeaj to mempej cakrô, quê ha impejti ita ihtỳj jũ caxuw ihwej, ne ihcunea na impejti ita hamre. Ne por pyjê kwỳ quêt amji mã Pahpãm tĩar cupahti atajê, quê ha ihtỳj quêt amji mã mempejti na me harẽn rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PR31_31","021_31_31","PRO","31","31","31","Ỹhỹ ikra, ca ha ate amji mã aprõ te hajỹr nõ mã acator na, ca ha amji mã to impeaj ne, ne hãn ne cumã garkwa to: — Ihcunea na imã akênre nare gàpên xà me, acakôc xà cunea kam. Mã mehcunea amji mã me garẽn to impejti to me ipa — hane. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_1","024_11_1","ISA","11","1","1","Pê Pahpãm hipêr harkwa to ihcakôc catê pê Ixaj ata mã harkwa kujahêc to hane he: “Quê ha jũm pĩ pàr nõ kat na hakep, quê ha ihtỳj ipàr wej ata kat kam, haxà kam hitêr, ne kam ipàr tuw nõ cato. Jĩkjê na, quê ha pahhi xwỳ pê Tawi tàmxwỳ tàmxwỳ nõa cato. Ne quê ha ramã pahhi xwỳ pê Tawi ihtyc cakrô, quê ha ihtỳj ihtàmxwỳ tàmxwỳ nõa cato, ne cupê imã hàpên catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_2","024_11_2","ISA","11","2","2","“Quê ha ipê Pahhiti Carõ Pejti ata cumã amji gõ, ne ihkôt cumã ihkrã kre te amji jahkre pejti gõ, mãr quê carôt tỳjti to me hapackre, ne ihtỳj cumã ijahkre pej, ne cumã icupa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_3","024_11_3","ISA","11","3","3","Ne quê ha ampeaj kam ihcunea na, cumã ipar prãm pit. Ne cupê ajpẽn pê mehkrã kên me, me mempejti to ipicokjêr catê impeaj. Ne nee quê ha cute mempar xà kôt pit mã, põ rũm cute me hõmpun xà kôt mehkên mã me irẽn, ne mempej mã me irẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_4","024_11_4","ISA","11","4","4","Ne quêt cute catyt kam, me cupê ampo hamreare atajê tehcajpar prãmte, cute ame to kên catêjê atajê kên mã me curẽ. Ne harkwa to cute me cumã ihcakôc xà to, quê ha me hipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_5","024_11_5","ISA","11","5","5","Ne ihtỳj catyt kam ahpỹanre na, mehcunea to impej to ipipẽnti to ipa. Ne ihtỳj cute ampo to hũjahkre xà ata na, amji jarkwa par to ipa. Quê ha mehcunea ahna me hõmpu, ne me cumã impejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_6","024_11_6","ISA","11","6","6","“Ne quê ha pahhi xwỳ pê Tawi tàmxwỳ tàmxwỳ ata himpej xà jõ amcro ata kam, quê ha ampo cunea hacpỹa mã, mam cute amji ton pê mã, amji ton xà ata na quê ha. Ne rop cahàc jàprêhti atajê hacpỹa mã capônỹre ne, ne ihtỳj carà cahàcti hôhti atajê cahê na apu ipa. Ne ropkror jàprêhti atajê hacpỹa mã capônỹre ne, ne ihtỳj carà cahàcre atajê cahê na apu hikwa. Ne hanea ne rop cahàc jõkre hôhti atajê, quê ha ihtỳj pryti krahti atajê me ajpẽn cahê na apu hàpàn to ipa. Quê ha hanea ne, ihtỳj ahkrare kwỳ amji kôt ame to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_7","024_11_7","ISA","11","7","7","Ne quê ha ihtỳj ampo jàprêhti pê uxô atajê hacpỹa mã capônỹre ne, ne ihtỳj pryti cahãjti atajê cahê na apu hàpàn to ipa. Quê ha pryti krare me uxô kra xwỳjê ihtỳj ajpẽn cahê na hikwa. Ne rop cahàc jõkre hôhti atajê, quê ha cupê prytia pyràc, ne ihtỳj ahtu pit kur to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_8","024_11_8","ISA","11","8","8","Ne me ahkrare kryjre itajê, quê ha ihtỳj cagã pahtỳj ihkrĩ xà atajê cahê na ame hàkrun to me ipa, ne ahkrare kàre itajê, ihtỳj hũhkra to parpup krĩ xà kam hahê atajê caxun to me ipa, quê ha nee mehcãmxar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_9","024_11_9","ISA","11","9","9","Ne quê ha ijõ pjê impejti ita kam, nee ampo te me to kên xà caxuw hamreare ne, ne nee kam ampo jamre xà nare. Ne mẽr ampo na mã quê ha ampo itajê cunea to hane? Nee mã ampo na nare. Pom côxwa hãn ne hipu, ne ampo cunea pro ne inco, mã nee incrà nare, ita jĩkjê na, quê ha pjê kam mehkrĩ atajê cunea ipê Pahhiti na me ipupu, ne me ijahkre pej pejtu ne, na quê ha nee jũm pê ijahkre kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_10","024_11_10","ISA","11","10","10","“Ne amcro ata kam, quê ha pahhi xwỳ pê Tawi ata tàmxwỳ tàmxwỳ ata pê pjê cunea jõ Pahhiti catia. Quê ha krĩxàre cunea me, pjê cunea kam ampo kra cunea, hỹrmã me cuprõ, ne me cumã amji kĩan kam ihhimpej xà krac ri me axà. Ne ihtỳj ihkrac ri mempejti to ame kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS11_11","024_11_11","ISA","11","11","11","Ne amcro ata kam, quê ha pjê cunea pĩn, hipêr Pahhiti na mehkwỳ pê Juta catêjê me Ixaher catêjê cahhur to caprã, ne amji na me to cuprõ, mãr quê hanea ne ihhimpej xà krac ri me axà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_1","024_40_1","ISA","40","1","2","Ỹhỹ me ikwỳ, Pahpãm te me acaxuw ito cumã ihcakôc catê na, ne imã ampo jarẽn ata, wa ha me amã harẽ. Cute imã hajỹr he: “Ca ha Krĩpinkrên kam me ikwỳ pê Juta catêjê mã ito gũjarẽn picre to awjarẽ, ne me cumã: ‘Ate me amji pupun kên tỳjti ata hamre. Ne ate me ito kên jahpan xà na, wa ramã ite me amji pupun xà kêanre na me aton to ipijakrut, na wa nee hipêr ate me ito kên ita to amji japackre nare’ hane” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_3","024_40_3","ISA","40","3","3","Ne Pahpãm te imã harkwa to imprar catê nõ kujahêc, mã cute imã caràr to: “Me pajõ Pahhiti mã, ate amji kam me gapac xà kên atajê jicu, ne me to impej xà te hajỹr he: Ca ha gõ pahhi mã põti kam, pjê kam me hamreare ata kam pry nõ to, mãr quê cumã ihcuhtacti ne, ne ajpẽnti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_4","024_40_4","ISA","40","4","4","Ne hanea ne me caprũm to hipu, ne me kẽn to hõkre nõ, ne ahkre jituw to me hipu pa, ne me awjarô to ajpẽn pa, ne cumã pry jikôtti atajê to ihcuhtac, mãr quê ahna mõr xà ata cumã ajpẽnti ne. Jĩkjê na, ca ha me cumã ate amji kam gapac xà impejti ton to me apa, ne catyt kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_5","024_40_5","ISA","40","5","5","Ne quê ha pjê kam mehcunea mehkrĩ atajê me pajõ Pahhiti carôt jàhcujro ata pupu. Ne Pahpãam te ri ita ton na amji jarẽn, na quê ha ihtỳj ton to hane” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_6","024_40_6","ISA","40","6","7","Mã jũm ita te imã: “Acaràr!” hajỹr. Wa cumã: “Mẽr icaràr xà jũ to mã, wa ha icaràr?” hane. Mã cute imã: “Ca ha acaràr to hane he: ‘Pom mehcunea pjê kam mehkrĩ atajê pê ihhêj rũm ahtu pyràc, ne me hàpên xà impejti atajê pê pĩrã pejti pyràc! Ne quê ha ahtu me pĩrã incrà, ne cyt ne hamre, ita jĩkjê na, quê ha mehcunea cyt ne me hamre, me hàpên xà mea mã! Quê ha hanea ne ahtu me pĩrã põ kam kôc pahtỳjti cacrohti ita apê, ne to incrà pyrentu, ita jĩkjê na, quê ha Pahpãm me hakô, quê ha me hamre pyrentu! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_8","024_40_8","ISA","40","8","8","Ne ihtỳj jũ caxuw ahtu incrà xà, ne hanea ne ihtỳj ampo rã inxô, ne hamre xà. Ne quêt me pajõ Pahpãm jarkwa nare, quê ha quêt ihtỳj ihkrĩ rohnỳtti mã!’ hane” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_9","024_40_9","ISA","40","9","9","Mã hipêr jũm ita te imã: “Ca ha ate me gũjarẽn pejti to me gũjarẽn catêjê nõ, hawênti nõ kàa na api, ne Krĩpinkrên kam mehkrĩ atajê mã acaràr, ne akrãhhia kam me cumã acaràr, ne nee apu amji mã me ampo cupa nare. Ne Juta jõ pjê kam krĩ cunea kam mehkrĩ atajê mã: ‘Ramã me gõ Pahpãm cator to mõ!’ hane” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_10","024_40_10","ISA","40","10","10","Ỹhỹ, Pahhiti pê Pahpãm ri ramã carôt tỳjti catia to cator to mõ! Ne quê ha carôt kam ihhimpej xà tỳjti ata me to ihhimpej. Ne quê ha ahpỹanre na cute me ampo ton atajê jahpan xà na, me cumã hàmjõr xà impejti ata to ajpên ahpar mã mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_11","024_40_11","ISA","40","11","11","Ne pom hãn ne carà cahàcre hôhti jamãr catêjê hamãr prãmte to ipa, ita jĩkjê na, quê ha ihtỳj mehkwỳ atajê to amji pytà, ne taa cupê me hamãr catê impejti ata na amji to. Ne ihpa kam quê ha mehkrare japỳ ne me to ipa, ne ma menxyrxwỳ me, me hamãr peaj to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_12","024_40_12","ISA","40","12","12","Ne jũm te mõrmõ Pahpãm cuxà, hũhkra to côxwa to ipipẽn? Hamreare, nee jũm te cuxà ton nare! Nare, jũm te mõrmõ Pahpãm cuxà, hũhkra to côjkwa to ipipẽn? Hamreare, nee jũm te cuxà ton nare! Ne jũm te mõrmõ Pahpãm cuxà, hõ kàhà kam pjê jacrô cunea to cuprõn? Hamreare! Nare, jũm te mõrmõ, cute ampo to ipipẽn xà kam, hawênti jõ kẽn cunea to ipipẽn ne hũtĩ na hahkre pej? Hamreare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_13","024_40_13","ISA","40","13","13","Ne jũm te mõrmõ Pahpãm cuxà, Pahhiti Carõ Pejti ata jahkre pej pejtu? Hamreare! Ne jũm te mõrmõ Pahpãm Carõ japackre prãmte, cumã ampo to hahkre? Hamreare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_14","024_40_14","ISA","40","14","14","He xà ajkĩ Pahhiti te, jũm te cumã ampo to hahkre xà na, jũm na hàhwỳr? Hãpà! He xà ajkĩ jũm te Pahhiti mã catyt kam ipa to hahkre? Hãpà! He xà ajkĩ jũm te, cute ampo jahkre pej xà to cumã hahkre, mã cute hahkre pej? Hãpà. He xà ajkĩ jũm te cumã cute amji jahkre pejti ita to hahkre? Hãpà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_15","024_40_15","ISA","40","15","15","He Pahpãm mã pjê kam ampo cunea na, krĩxàre mehkrĩ itajê jamreare. Ne cumã me cupê cuhkõn kam, cô kryjre ne ahtwỳ ne ihpehpec pyxit peaj ata pyràac, ne ihcunea na me hamreare. Ne cumã me cupê ihhêj rũm ampo te ipipẽn xà kam pjê jacrô to amji japackre xà nare ata pyràac. Ne cumã cô jipôc ri pjêncrà itajê to ipipẽn xà te hajỹar, pom quê ampo cajcucre to ipipẽn xà nare he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_16","024_40_16","ISA","40","16","16","Quê ha te kẽn catia atajê na pĩ cunea to me cuprõ, ne cumã kẽn atajê kam pryre apu ipa atajê cunea jõr prãmte, pĩ ata kam haxwỳ ne me to caxàr cakrô, quê ha nee Pahhiti mã ihnõ na cormã cati nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_17","024_40_17","ISA","40","17","17","Ne cumã ampo na, krĩxàre atajê jamreare ata, ne cumã me cupê ampo kôt hamreare atajê japyre mã me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_18","024_40_18","ISA","40","18","18","Ne mẽr ampo me ca ha Pahpãm ita to me ajpẽn? Xà ajkĩ pahpãm cahàc krekà me ipipẽan? Hãpà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_19","024_40_19","ISA","40","19","19","He pahpãm cahàc krekà ton catêjê, ihtỳj hãn ne carẽc to me to, ne wakỳre prà tepti pê ôr ata to hipy me ahna pra ne me to incururo, ne ihkôt wakỳre jakati to, cumã me hakrô xà to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_20","024_40_20","ISA","40","20","20","Ne me cupê hamreare pê wakỳre prà tepti pê ôr me, wakỳre prà jakati na hĩ jàhwỳr atajê jamreare, na quê ha ihtỳj amji mã pĩ impejti atajê nõ capi, cute cumã pahpãm cahàc krekà na ton prãmte. Ne cute me pĩ to ipihho catêjê nõ te amji jahkre pejti nõ mã cugõ, mãr quê cumã pahpãm cahàc krekà cuhhê impejti nõ to. Ne nee ampo itajê nõ pê Pahpãm pyràc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_21","024_40_21","ISA","40","21","21","He xà nee jũ caxuw ate Pahpãm jahkre pej nare? He xà nee ajkĩ jũm te me amã harẽn nare? He pom pê mam me amã Pahpãm to hahkre ita? He xà pê ca, pjê te amji ton pê mã, ramã cute ihcakôc xà ton ata na, ate hahkre pej nare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_22","024_40_22","ISA","40","22","22","He Pahpãm ri pjê jajoti ita jipy ihkrĩ, ne cumã me pahkryjre te hajỹar, pom quê me pamã xycxycre kryjre he. Ne taa mã ri côjkwa capô, ne ihkrac ri ihkrĩ to hanea, pom cu ahpykrã xà caxuw me cupẽhkà capô, ne ihkrac ri me pahkrĩ he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_23","024_40_23","ISA","40","23","23","Ne taa mã ri pjê kam, pahhi carôt tỳjti me, me to ihhimpej catêjê catia atajê to ihkryjre, mã cumã me ampo na me hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_24","024_40_24","ISA","40","24","24","Ne cumã me cupê ampo kre xà ata pyràac, ne pom me ampo hy kre, mã kam harê me ajkaam, mã kôc to incrà, mã carĩjre ma to ahhi, ne to cuto ita na mã, cumã pahhi atajê te hajỹr, mã cyt ne me to hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_25","024_40_25","ISA","40","25","25","Ampo cunea jirô pê Pahpãm pejti ata te amji na hàhcukjêr to hajỹr he: “He ampo me, ca ha me ito ajpẽn? He xà ajkĩ ipê ampo pyràc? He xà ajkĩ jũm me ipipẽan? Hãpà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_26","024_40_26","ISA","40","26","26","Ne ca ha caxwa ri côjkwa wỳr rĩt, ne caxêre jàhtôti atajê cunea pupu, ne jũm te mõrmõ ton? He Pahpãm te ri ton, ne ahpỹanre na haprỳ atajêa na, cute cumã hàkjêr par, ne ihkrĩ xàa kam ihkrĩ par. Ne carôt pahtỳjti catihti ata kôt, nee ihnõ jamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_27","024_40_27","ISA","40","27","27","Hàpà, Pahpãm na mehkwỳ pê Juta catêjê itajê! Ampo na mã ca ame Pahpãm mã me gàhcahhõn itajê to ame amji jarẽn to: “He Pahhiti te nee ite amji kam ijapac xà na ijahkre pej nare, ne cupê ipimxur tu. Mã nee cute, ite ampo na prãm ata na ito amji japackre nare” hane? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_28","024_40_28","ISA","40","28","28","He xà apê Pahpãm jahkre kêatre? Xà nee jũ caxuw ate harẽn par nare? He Pahhiti pê Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata, ne cupê pjê me kam ampo cunea ton catê. Ne nee quê ha jũ caxuw ihtycrĩ, ne ihpeacre nare. Ne nee jũm te, Pahpãm te amji jahkre pej krã kreti atajê cunea na hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_29","024_40_29","ISA","40","29","29","Ne taa mã ri mehtycrĩ atajê mã carôt to ihtỳj, ne mehpeacre atajê mã carôt to ajcamẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_30","024_40_30","ISA","40","30","30","Ne mentuwjê intuw cakrô, ihtỳj jũ caxuw mehtycrĩ, ne mehpeacre xà. Ne mentuw picahur na mehte tỳjti cakrô, quê ha ihtỳj jũ caxuw ame ajhu, ne ame hikwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS40_31","024_40_31","ISA","40","31","31","Ne quêt Pahhiti to amji mã mehhimpej, ne me hikaj to me ipa atajê, quê ha ajteare mã me, ne hõtpê amji mã me carôt to intuw. Ne me cupê hàcti jara tỳjti, mã to ne kỳaj pê apu ipa to pyt ata pyràac, ne ampo cunea mã me hũcanãr to ipa. Na quê ha Pahpãm jarkwa na memprar catêjê na ame pra, ne nee amehtycrĩ nare. Ne quê ha harkwa kôt catyt kam ame ipa xà ata caxuw, nee me cupê me carôt hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_1","024_53_1","ISA","53","1","1","Pahpãm te jũm ita na, me pamã harkwa kujahêc, cu pahte ahna mehkwỳ mã me harẽn cakrô, mã ihhêj ne, nee cute mempar, ne amji mã me to hajỹr nare. He Pahhiti te me cumã mehkritxwỳ to hũjahkre ata to ipipẽ cakrô, mã ma hỹrmã ame irĩt, ne ame hõmpun caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_2","024_53_2","ISA","53","2","2","Ne pom pjê incrà kam me ahkêt jakep, mã kam harê ahtwỳ, ne hacpỹa mã kam hitêr ne hapôj, ita jĩkjê na mã, jũm ita te Pahhiti kam mare mã, ampo kên cunea jipôc ri, amji to ipijapar ne ihkà. Ne põ rũm pê hĩ kam, ihhêj ne nee impej nare. Ne ihhêj ne, nee cupê jũm catihti ata nare, ne cupê me pajĩ te hajỹrỹre ata pyràac. Na ri nee ihhêj ne cute amji wỳr me pahto hàhtêp xà caxuw, hirã pê impej ne cati nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_3","024_53_3","ISA","53","3","3","Ne cupê hũmre te amji pupun xà kêanre kam ipa catê, cama hanea ne amehcaca, ne ame curê. Na ri nee hỹrmã me irĩt, ne me hõmpun prãm nare, ne ma amehcaca. Cu nee ajte pahte amji mã me to cati nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_4","024_53_4","ISA","53","4","4","Ne me pahte hajỹr cakrô, mã ihtỳj cutea me pahte me amji pupun xà kêanre ata mã amji jõr, ne cutea amji kam me pahte me amji cajpẽr xà kàj xàhti atajê cunea jaxwỳr. Cakrô, cu pahtỳj ajpẽn mã me harẽn to: “Pahpãm ri apu hũmre ita to kên he, ne taa mã ri apu ihcahhy, mã ihkàj xà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_5","024_53_5","ISA","53","5","5","He pahte ajpẽn mã me harẽn to hajỹr cakrô, mã nee cute hajỹr nare. Ne pahte me to kên, ne me to ihcupan xà atajê cwỳrjapê ri, cute me hũmre ata caxwỳr. He pahte me ampo kên ton atajê jahpan xà na ri, ma cute me to irô, ne cupê me hĩ to kêanre. Ne cute me to kên xà ita kôt ri, cute me pamã ampo cupa nare na me pahton, mãr cu me pahcarĩcti kam me papa. Ne cute me haxôp xà ata kôt ri, ihhêj ne hacpỹa mã, me pahcaprãr, ne me pahcapẽnti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_6","024_53_6","ISA","53","6","6","Ne pom carà cahàcre hôhti me hamãr catêjê kaj na apu ipa, ne cute amji to ipictor, ita jĩkjê na mã, cu pahte me Pahpãm jõ pry cupan, ne amjia kôt me pajõ pry itajê pynãr. Ne Pahhiti te, pahte me to kên ne me to ihcupan xà atajê jahpan xà na, nee me pahto kên nare, ne ma jũm pê me pahkritxwỳ ata to irô, ne cute apu to kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_7","024_53_7","ISA","53","7","7","Mã cute mehkôt harẽn hêj xi xà kêanre to me harẽn, ne to me cumã ihkàj xà catia ton cakrô, mã nee cute amji pytàr xà na me cumã ampo to ihcakôc nare, ne nee amji jahpan xà na mencrôn nare. Ne pom ma carà cahàcre kra curan xà wỳr me to ipa, mã aracri ipa, ita jĩkjê na ri cute mehcuran na, cama amji na me hamãr, mã cute mehcuran. Ne pom me carà cahàcti hôhti hô jakep, mã nee incwỳr nare, ita jĩkjê na mã cute, ne nee amji jahpan xà na cute ame to kên catêjê mãn kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_8","024_53_8","ISA","53","8","8","Ne cute mehpro, ne mehhêj xia to cute me to ihhêj xi, ne mehcukij xà kêanre to mehcukij, ne nee cormã ihkra nare kam mehcuran, mãr quê nee hipêr ita ri me hipôc ri apu ipa nare. Ne me pahkwỳ te me to kên, ne me to ihcupan xà cwỳrjapê ri amehcahhy. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_9","024_53_9","ISA","53","9","9","Ne nee apu hàprê to ipa nare, ne nee apu ihhêj xia to ihcakôc to ipa nare cakrô, mã ihtỳj cute me hàhcuran catêjê cahê na me harêt na harkwa cakrô, mã me hakràjti jarêt xàa kam, cute me harêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_10","024_53_10","ISA","53","10","10","Ne nee cute ampo to kên nare cakrô, mã Pahhiti te to mehkên catêjê pyràac, ne cumã ihkàj xà ton. Ne pê mam ramã Pahhiti ita ton xà ita na amji kampa, na pê to hane. Ihhêj ne Pahhiti te, jũm te me to ihcupan xà jahpan xà na, cute me hũmre ita curan na me hamãr, mã cute mehcuran cakrô, quê ha ihtỳj hacpỹa mã ihtĩr, ne ihtĩar na apu ipa rohnỳtti mã. Na quê ha ihtỳj jũ caxuw cumã mehkra jàhtôti atajê pupu, ne Pahhiti mã ihkôt pjê kam me hàhtôa to ihkra prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_11","024_53_11","ISA","53","11","11","Ne cute amji cajpẽr xà kêanre to amji cajpẽr xà ata jakàn pê, quê ha cormã me hàhtôa atajê, cute amji cajpẽr xà kên ata cwỳrjapê cupê Pahpãm kra na me hahkre pej, na quê ha ampeaj kam hũrên me hakry. Ne quê ha cupê Pahpãm mã hàpên catê, ne catyt kam ipa. Na quê ha me hàhtôa ne, cupê mehkritxwỳ ita na me hahkre pej, ne ihtỳj amji mã me to ihhimpej. Ne quê ha taa, cute me to ihcupan xà jahpan xà na, ihkên cunea mã amji gõ, mãr quê Pahhiti me ahna amji capa, quê ihtỳj mempej pêa mã ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS53_12","024_53_12","ISA","53","12","12","Cute mehcuran xà mã amji jõrtu. Mã cute me to ihcupan catêjê cahê na cute mehcuran xà ata pê, cute amji mã mehkên ton xà atajê cunea juwahi, ne ihtỳj cute me to ih cupan catêjê cajrẽn. Na quê ha Pahpãm pê Pahhiti itajê cunea jahpan xà na to catia to cati, ne ampeaj kam to carôt tỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS55_6","024_55_6","ISA","55","6","6","Ỹhỹ me ikwỳ, cormã Pahhiti te ita ri apu mõr ita kam, ca ha atỳj me hapê, ne cormã ame acahê na mõr xà ita kam, ca ha atỳj cute me apytàr xà na me wỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS55_7","024_55_7","ISA","55","7","7","Ne quê ha mehkrã kên catêjê, cute me amji kam hapac xà kên ton jicu, ne nee hipêr cute me ton na me amji to amji japackre nare, ne rỳ mã me pajõ Pahhiti pê Pahpãm wỳr me apkjê na mã, quê ha taa ame caprĩ, ne cute me to kên atajê to tojnõ hiahpuro, ne nee hipêr to amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS55_8","024_55_8","ISA","55","8","8","Pahhiti te me pamã, me pahna amji jarẽn to: “Ite amji kam ijapac xà pê nee me ate amji kam me gapac xà pyràc nare. Ne nee ijàpên xà pê me gàpên xà pyràc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS55_9","024_55_9","ISA","55","9","9","Pom pjê jirôa pê côjkwa te pjê jirãr, ita jĩkjê na mã, ijàpên xà te me gõ tekjê jirãr. Ne ite amji kam ijapac xà te gõ tekjê jirãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS55_10","024_55_10","ISA","55","10","10","Ne pom hãn ne côjkwa pĩn cô carôt wrỳ, ne ta wrỳ, ne xa pjê inco, mãr quê pjê kam ampo cunea to ajcamẽ, quê ha me cumã cute me hõ kur xà atajê, ne cute mehkre xà caxuw me cumã ihhy, ne cormã hacpỹa mã api, ita jĩkjê na, quê ha ijarkwa hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS55_11","024_55_11","ISA","55","11","11","Ne ipĩn, ijarkwa hapôj ata, quê ha nee hacpỹ ne caprỳ iwỳr amji jaxàr nare. Ne cute me kam hapac prãmte, wa ite mehwỳr ihkujahêc, na quê ha nee ahna mehprãr nare ne ihtỳj me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS55_12","024_55_12","ISA","55","12","12","Na ca ha atỳj, jũ caxuw, me gakrya kam, me acurê xwỳn catêjê jõ pjê pê me acato, ne me acarĩcti kam, me amã ampo cupa nare kam, ma me gõ pjê impejti ata wỳr me axy. Na quê ha, me amãa ihhêj ne hàhkà jakôt me, awjarô atajê cunea, ate me amji jaxàr xà ita pyrên hakryte apu cre. Quê ha hanea ne pĩ cunea me apyrên cumã amji kĩnte, ihhêj ne apu hũhkra cahhy. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS55_13","024_55_13","ISA","55","13","13","Ne curi hômjĩ jaxà kam, quê ha quêt pĩ tỳjti pejti cuhtacti atajê hapôj. Ne curi pĩhhô jàprêhti hapôj ata jaxà kam, quê ha quêt ampo pĩhhô cuxwati atajê hapôj. Ne ampo pejti itajê, quê ha quêt ijaprỳa na hapôj. Ne ipê Apãm Cati pê Pahhiti to ate me amji japackre rohnỳtti mã xà na, quê ha ita hane. Na quê ha nee jũ caxuw hamre nare” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_1","024_61_1","ISA","61","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ, por Pahpãm te me pamã jũm kujahêc na to hũjahkre ata te amji jarẽn to: “Pahhiti te ampo cunea to ihhimpej catê ata te me cupê hamreare atajê mã, ite ijũjarẽn xà pejti jarẽn catê na ixãm, cwỳrjapê ri Carõ Pejti te imã amji jõr. Ne cutea ri mehkwỳ wỳr ikujahêc, mãr wa mehpeacre me, me cumã amji kĩn nare atajê caprĩ, ne hacpỹa mã me cumã me carôt gõ. Ne hanea ne cute awcapàtkôti kam me hacjên catêjê mã: ‘Gapacta ne me gapôj’ hajỹr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_2","024_61_2","ISA","61","2","2","Ne wa hanea ne mehcunea mã Pahhiti jarẽ, ne me cumã: ‘Quê ha caku itajêa kam Pahhiti me akên cati pê me gapôj ne me ato impej, ne amji jahpan xà na, mehkrã kêanre atajê to kên’ hane. Ne wa hanea ne mehcunea ame amrã atajê mã caprĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_3","024_61_3","ISA","61","3","3","“Ne por Xijãw jõ kẽn cahê na Krĩpinkrên kam mehkrĩ ne ame amrã atajê, wa ha itỳj cute ame ampo na prãm atajê, me cumã cugõ. Ne me cumã amji kĩn nare na cute me hahkre pej prãmte, pro to cute me amji krã cunea jipro atajê, wa ha quêt me cumã pahhi krãhkà impejti gõ, hacpỹa mã me cumã amji kĩn na, cute me hahkre pej prãmte. Ne mehpeacre atajê, wa ha me cumã ampo cacô cuxwati gõ, mãr quê me hakry. Ne jũm mã amji kĩn nare ne cupê amji jahkre kêatre atajê, wa ha me cumã cupẽhkà impejti gõ, ne cute me Pahpãm pej na hũrên hakryti na harẽn na me to. Ne pom hãn ne me ampo pĩxô pejti pàr kre, mã cati ne ihkô, mã mehcunea amji mã ihkre catê jarẽn pejti, ita jĩkjê na, quê ha mehcunea me Pahhiti na mehkwỳ pê catyt kam me ipa na ame hõmpu atajê, ihtỳj me Pahpãm jarẽn to impejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_4","024_61_4","ISA","61","4","4","“Ỹhỹ me ikwỳ, por pê mam me curê xwỳn me panquêtjê pê me hõ krĩ to kên ne me to hamre atajê, ca ha hacpỹa mã me to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_5","024_61_5","ISA","61","5","5","Quê ha me cupê mehcahkrit atajê, ihtỳj me amã me aparxare jamãr to me ipa. Ne me cupê me akwỳ nare atajê, quê ha ihtỳj me gõ pur kam me amã me apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_6","024_61_6","ISA","61","6","6","Ne quê ha mehcunea mã me apê Pahhiti mã amehcajrẽn catêjê, ne apê cumã me gàpên catêjê na me gahkre pej. Ne ca ha krĩxàre cunea jõ to amji mã garte, ne to garte tu. Ne ca ha me hàhcukrêj atajê pê me atekjêa na ahna me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_7","024_61_7","ISA","61","7","7","“Ampeaj kam quê ha me ikwỳ te amehpahàm catia pro xà kaj na, mehcunea kam mare mã me ampo pejti catia pyr to me ajkrut. Ne mehpahàm xàhte amencwỳr xà kaj na, quê ha cute me ampo pejti ita pyr pyrên ame hakryte ame cre. Ne quê ha pjê to hõ tekjê ata kam me to ajkrut ne me cukwa. Na quê ha hũrên cumã amji kĩn rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_8","024_61_8","ISA","61","8","8","“Ne ampo na mã quê ha me hane? Nee mã ampo na nare. Pahhiti te me ahna amji jarẽn to hajỹr he: ‘He ipêa ri me hõ Pahhiti, ne quêt imã, catyt kam jũm te me ampo kên ton jahpan xà na, cute mehcukij xà hêj xi nare kam mehcukij ata na ri, imã ihprãm. Newa ma apu hàhkĩj xi me, ampo kên cunea caca. Ne wa itỳj ite me cumã ampo to ijũjahkre ata na, amji jarkwa kampa, ne wa ha itỳj ite me cumã ijàmjõr xà gõ. Ne itỳj me ajpẽn pa. Ne quê ha ite me ajpẽn par xà ata kôat me ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_9","024_61_9","ISA","61","9","9","Ne quê ha pjê cunea kam, krĩxàre cunea, me ikwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ jahkre pej. Ne quê ha mehcunea ame hõmpu atajê me amji mã harẽn to: “Itajêa kam ri Pahpãm te harcô mẽn, ne me to impej he” hane’ hajỹr. Hõ quê ha ihtỳj amji jarẽn to hane” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_10","024_61_10","ISA","61","10","10","Na quê ha Pahpãm na mehkwỳ me amji jarẽn to: “Pahhiti pê Pahpãm pyrên me ijakrya to me ijakry, ne me imã amji kĩn hyre nare” hane. Ampo na? He pom me hakràjti me cupê hamreare tehcajpar prãmte, me cumã ihkat kà impejti me, hitô kà pejti gõ, mãr quê impej pêa mã apu kam me ipa, ita jĩkjê na ri, Pahpãm te me itehcajpar prãmte, ampo kên catia pê me ipytàr, ne catyt kam me ipa na me ito, mãr wa catyt kam ame ipa. Ne pom me hikwa tuw catêjê me amji krã jakrô, ne me hakrô xà to me amji cũmpej, ita jĩkjê na mã, Pahpãm te me ito impej, mãr wa me ipej pêa mã ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS61_11","024_61_11","ISA","61","11","11","Ne pom pjê kam me ampo hy kre, mã huprãj hapôj, ita jĩkjê na mã, Pahhiti te ampo cunea to ihhimpej catê ata, pjê cunea kôt krĩxàre cunea te catyt kam me ipa na me to, quê ha catyt kam me ipa. Ne quê ha Pahpãm to cute me cati prãmte, ihtỳj cumã impej ne cati na me harẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS65_17","024_65_17","ISA","65","17","17","Ne Pahpãm pê Pahhiti pê ampo cunea to ihhimpej catê ata te amji jarẽn to: “Wa ha ijàpên xà to ita ca hõmpu he: Wa ha côjkwa tuw me, pjê tuw to, ne ramã ampo cunea tuw pit ita kam, quê ha nee jũm hipêr mam ihtũm atajê to me amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS65_18","024_65_18","ISA","65","18","18","Ne ite me amã ampo tuw ton itajê pyrên, ca ha ame gakry, ne me amã amji kĩn rohnỳtti mã. Ne quê ha pjê cunea kam me hàhtôa Krĩpinkrên me, kam mehkrĩ atajê pyrên me cumã amji kĩn, ne ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS65_19","024_65_19","ISA","65","19","19","Ne pa, ite hajỹar, Krĩpinkrên pyrên ijakry, ne hanea ne kam mehkrĩ atajê pyrên imã amji kĩn. Na quê ha nee hipêr jũm incwỳr nare, ne nee hipêr jũm, amji japête incwỳr kam hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS65_20","024_65_20","ISA","65","20","20","“Ne nee quê ha hipêr jũm krare amji to ipijapar to incri ne hacpỹ ma mã ihtyc nare, ne ihtỳj amji to ipijapar to ipa. Ne mehwej catêjê, quê ha ihtỳj mehwej to me ipa, ne maa, cute me to hõ caku mã hahêr xà ata mã me to hahêr tu, ne cormã mehweaj to ihwej, ne mehtyc to hane he. Ne cormã jũm na caku te xẽj ne ihtyc ata, quê ha me amji mã harẽn to: ‘Pỳhàpà, nee cormã ihwej nare, ne intuw kwỳa kam ihtyc’ hane. Ne nee cormã ahna caku te xẽj nare, ne ihtyc ata, quê ha me amji mã harẽn to: ‘Ihhêj ne ihkrã kêanre, ne cute Pahpãm to kên cwỳrjapê ri, intuw kwỳa kam cute ihcuran’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS65_21","024_65_21","ISA","65","21","22","Ne pom pĩ tỳjti, ihtỳj caku jàhtôa kam awcanã ne ihcuhhê, ita jĩkjê na, quê ha ihtỳj me ikwỳ caku jàhtôa kam me awcanã, ne mempej pêa mã me amji to ipijapar to me ipa. Ne por wa ite amji caxuw me ikwỳ capi atajê, quê ha ihtỳj caku jàhtôa kam, cute hũhkra to hàpên xà ton atajê to me amji cajpuaw to me ipa. Ne nee hipêr amji mã me ikre nõ xãm, quê kam jũmjê mehkrĩ nare. Ne nee hipêr kam amji mã pĩxô kre, quê ha ajteare mã jũmjê cupê mehkrẽr nare. Ne quêt amji mã me hũrkwa pyxwỳ, ne me taa kam mehkrĩ. Ne kam me amji mã pĩxô kre, ne quêt me taa me cuku. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS65_23","024_65_23","ISA","65","23","23","“Ipê me hõ Pahhiti, ne hanea ne ipê mehtàmxwỳ jõ Pahhiti. Ne paa, wa ha me kam ijarcô mẽ, ne me to impej ita kam, jũ wỳr quê me apê, ne me hàpên xà kôt hamreare ne. Ne quê ha mehkra ihpỳpỳm, quê ha nee ampo kêanre mehwỳr cator nare. Ne mehkra hãn ne me cumã me ajhu, ne mempejti kam me amji to ajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS65_24","024_65_24","ISA","65","24","24","Ne hãn ne ampo na me icukij, wa ha itỳj me kampa. Ne cute amji tehcajpar xà na me iwỳr xwỳjrea na, wa ma ramã ite mehtehcajpar xà caxuw me cahê na ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("IS65_25","024_65_25","ISA","65","25","25","“Hõhõ, amcro atajêa kam, quê hacpỹa mã rop cahàc jàprêhti atajê, carà cahàcre kra me ajpẽn cahê na hàpàn to ipa. Ne rop cahàc jõkre hôhti, quê ha cupê pryti pyràac, ne ahtu pit kur to ipa. Quê ha mehkĩnte cagã, pjê jacrô pit kur to ipa ita na. Ne quê ha ijõ pjê pejti ita kam, nee ampo te to kên xà hamreare, ne nee jũ caxuw ampo te to hamre xà nare” hajỹr. Hõ, Pahhiti te amji jarẽn to hajỹr.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_1","036_3_1","HAB","3","1","1","Ỹhỹ, Hapakuc pê Pahpãm jarkwa to me cumã ihcakôc catê ata te Pahpãm to cati prãmte, cumã increr xà to increr to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_2","036_3_2","HAB","3","2","2","“Ỹhỹ Pahhiti Cati, ca ate imã ate amji kam gapac xà na amji jarẽn. Ne ca ate gàpên xà ton xà ata catia to cati, na wa itỳj amji mã hũpa to catia to ipa. Ne pom pê ca mam me iquêtjê tehcajpar to catia, pê wa ahna garẽn pa, ita na ca ha hipêr ita kam me itehcajpa, mãr wa hanea ne me cuxà me ahna me apupu. Ne wa ite me ato kên jahpan xà na me ikam acryc cakrô, ca ha atỳj ate me icaprĩ na amji to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_3","036_3_3","HAB","3","3","3","“Wa ite Etõ jõ pjê kam kẽnti japrỳ te Parã ata pĩn, ate apejti to ajpên iwỳr amõr na apupun. Mã acarôt prà jàhcujro te côjkwa cunea cujro. Mã pjê cunea kam me amã acatihti to mehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_4","036_3_4","HAB","3","4","4","Ne apê pyt japôj pê mã hàhcujro pyràac, ne ate gũhkra kam acarôt tỳjti to apimxur ata pĩn gàhcujro catia cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_5","036_3_5","HAB","3","5","5","Ne acumam me hà catia mõ, ne hanea ne akôt me hà nõ kêanre ata ajpên mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_6","036_3_6","HAB","3","6","6","Ne gàhhuc ne apinkrên me ajkaam mã pjê te hàhcujrõn kam ihtẽm. Ca ate krĩxàre pupun ne mehkôpĩr, mã acupate amehtertet. Mã rỳ pêa mã kẽnti kàhti ihkrĩ atajê pijaxwỳr par. Mã hanea ne rỳ pêa mã awjarô ihkrĩ atajê acupate pỳpỳm ne hamre par. Ne ate amji kam gapac xà atajê, jũ caxuw hamre xà nare, ne quêt ihkrĩ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_7","036_3_7","HAB","3","7","7","“Ite Cuxã catêjê krã pictor na me hõmpun. Ne hanea ne ite Mitij catêjê te acupate amencwỳr na me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_8","036_3_8","HAB","3","8","8","Ne ate cô cunea te apu amji hohoc na ton, mã apu amji hohoc na ite hõmpun. He xà ajkĩ côxwa me cô cunea kam acryc na mã, ca apu to hane? Hãpà! He ca ate amã me hàprê catêjê jõ cawrô me, hõ kujti kam mehkrĩ atajê te me ipytàr xà ata caxuw ihkujahêc, na ri cô cunea apu ahhohoc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_9","036_3_9","HAB","3","9","9","Ate to gõ cuhê xê kre tỳj, ne ate kruw jàhtôa na gàhwỳr, ate to acurê xwỳn catêjê jipej prãmte. Ne ate pjê cunea kôt cô pijapjêr na cumã gũjahkre, mã ihtỳj pjê cunea kôt apu ajpjê ne cute capahkre ton par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_10","036_3_10","HAB","3","10","10","Mã kẽnti te ihhêj ne apupun, ne acupate apu ihtertet, mã cô catia ne cator ne ihpahtỳjti to ajpjê, ne cute pjê to hipu par. Mã côxwa ihhêj ne caràr, ne kàj mã harôti catia to pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_11","036_3_11","HAB","3","11","11","“Ne pyt me putwrỳ jirôa pê gõ kruw me, gõ kruwxwa pràti ita te pyt me, putwrỳ jirãr, mã ihhêj ne kam awcapàtkô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_12","036_3_12","HAB","3","12","12","Ne ca pjê kam, me kam acryac kam apu mõ, ne ate acàcàac kam, krĩxàre kam axãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_13","036_3_13","HAB","3","13","14","“Ne ca ate amji mã me akwỳ capi, ne me cumã pahhi na me hũxwỳr atajê pytàr prãmte, ca me hỹrmã acator. Wa me icurê xwỳn catêjê jõ krãhtare cupate ame amxu. Mã ihtỳj cute me ijipej jahkre kêt nare kam, me ijipej na amji to ame hajỹr. Ne cute me icràn prãmte me cupê carĩjti pyràc, ne me ikam ihtẽm. Ca ate me kam atẽm, ne me hõ pahhi jõ kruw xwaa to ate me hõ pahhi krã caxwỳr. Ne ate hĩ gãn par, ne mehhi pit juwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_15","036_3_15","HAB","3","15","15","Ne ca côxwa kam gõ cawrô to apu gàhhuc, na ri cô ita apu ahhohoc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_16","036_3_16","HAB","3","16","16","“Ne wa ite ampo itajê kam ijapac, ne apu itertet pyrentu. Mã ijahkà ampo itajê cupate apu ihtertet, ne icahi apu amji cahhy ne icarôt peacre” hane. Hõ, pê Hapakuc Pahpãm mã increr to hane. Pê hanea ne ihkwỳ mã amji jarẽ ne me cumã: “Ỹhỹ me ikwỳ! He Pahpãm te imã, por rỳ nee ampo te jũ mãn nare atajê jahkre, wa ite hõmpun, ne quê ha cormã me pahwỳr cato. Ne wa ha apu hũpa cakrô, itỳj aracri hikaj to ipa, quê ha ahnaa Pahpãm, cute ame pahto kên prãm catêjê to hamre partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_17","036_3_17","HAB","3","17","18","“Quê ha pĩxô pàr cunea irã nare, ne hanea ne pĩxô krô na hô nare, ne pur cunea kam me hõ nare, ne nee ikre pu na carà cahàcre hamreare, ne nee kwỳc kam pryti hamreare cakrô, wa ha itỳj Pahhiti pyrên ijakryti ne. Ne Pahpãm te ipytàr catê ata kam ri ijakryti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HK3_19","036_3_19","HAB","3","19","19","Pahhiti Cati pê mehcunea to ihhimpej catê ata pê ri icarôt. Ne pom hĩjaxy kẽnti kàa jimoc na, carôt tỳj imprar tỳjti to apu ipa, ne nee ihpỳpỳm nare, ita jĩkjê na ri Pahpãm ito, ne ite ampo kên cunea mã ijũcanãr xà caxuw imã icarôt gõ” hane. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT1_18","070_1_18","MAT","1","18","18","Pê Jeju Crixtô pỳm xà hane he. Pê Marijkwỳj me Joje ramã ihcunĩ kam, cute me hikwa xà na, me ajpẽn par pejtu. Ne me hikwa xwỳjrea na, cormã Marij cunĩ kam, ramã Pahpãm Carõ Pejti kôt ihkra ne ihtic. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT1_19","070_1_19","MAT","1","19","19","Ne Joje pê hũmre pê catyt kam ipa catê, ne hàhcaprĩ, ne hàhcajrẽnti, na pê Marij te apu ihpahàm cupate, nee mehcunea kam mare mã, jũm te ahti na kam ihkra na ihkôt harẽn kêanre prãm nare. Cwỳrjapê ri aracri cute Marij me hikwa tuw na me ajpẽn par xà ata to hamre to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT1_20","070_1_20","MAT","1","20","20","Ne caxwa ata kam, nõr xà kam nõ ne ita to amji kampaa, ne hõt. Mã ipimtir kam, côjkwa pĩn Pahhiti pê Pahpãm jarkwa na imprar catê nõ hỹrmã iwrỳc ne cumã: — Hàpà Joje, apê pahhi xwỳ pê Tawi tàmxwỳ tàmxwỳ ita! Nee ca apu amji mã pa nare, ne atỳj Marij pê gĩxi ita na amji capa. He nee jũm te kam ihkra nare, ne Pahhiti Carõ Pejti kôt ri ihkra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT1_21","070_1_21","MAT","1","21","21","Quê ha cumã ihkra xũmre nõ ihpỳm, ca ha caa cumã haprỳ to Jeju. Ne haprỳ ita kôt harẽn xà te “Pahpãm te me hũtàr catê”. Ampo na? He quê ha akra ita ihtỳj mehkwỳ kên catia ata pê me hũtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT1_22","070_1_22","MAT","1","22","22","Ne ampo na ri gĩxi te hajỹr? Pê ramã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê japrỳ te Ixaj xwỳ ata gĩxi to awjarẽ, na quê ha hane. Na pê to hũjarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT1_23","070_1_23","MAT","1","23","23","“Quê ha jũm cuprỳ ne ihcunĩ kam ihkra, ne cumã ihkra xũmre nõ cato, quê ha cumã haprỳ to Emanew” hane. Ne Emanew ita kôt harẽn xà te “Pahpãm me pahcotea na ipa” — hajỹr. Hõhõ, Pahhiti jarkwa to imprar catê te Joje mã hũjarẽn to hajỹr, ne ma hacpỹ mã côjkwa wỳr cute amji jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT1_24","070_1_24","MAT","1","24","24","Mã Joje pimprar, ne cute Pahhiti jarkwa na imprar catê ata jarkwa kam hapac pyrentu. Ne ihtỳj cute Marij pê hĩxi na ahna amji caxàr, ne nee cute me ajpẽn par xà ata to hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT1_25","070_1_25","MAT","1","25","25","Cakrô, pê nee cormã hĩxi tic ata na ihcaxun nare, pê ahnaa cumã ihkra xũmre pỳm, pê cumã haprỳ to Jeju. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_1","070_2_1","MAT","2","1","1","Pê Juta jõ pjê kam, Pãw jõ krĩ kam Jeju ihpỳm. Pê caxuaw Heroti pê Juta jõ pjê to ihhimpej catê. Ne amcro ata kam me hũmre krã kreti te amji jahkre pejti kwỳ ajco me caxêre cunea te amji kam hapac xà to me hahkre to me ipa. Ne cute me pyt japôj xà rũm, Juta jõ pjê kam, Krĩpinkrên wỳr me caxêti pupun, ne ma ihkôat pyt cjêj xà wỳr me pra. Ne krĩ mã me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_2","070_2_2","MAT","2","2","2","Ne curia amehkrĩ catêjê cukij ne me cumã: — Jõ ri mõrmõ jũm krare pê Juta catêjê jõ pahhi ata pỳm? He wa ite ihmat ri pyt japôj xà rũm, me ijõ pjê pĩn, ite me hõ caxêti pupun, na wa ajpên ite amehkĩn, ne amji mã hũpahti to prãmte hỹrmã me pra — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_3","070_2_3","MAT","2","3","3","Mã Heroti pê Juta jõ pjê jõ pahhi ata te me hũjarẽn xà ita par, ne ampeaj kam, jũm te hũhhyr ne haxà kam pahhi na hàr na, cumã hũpa. Mã curia mehkrĩ catêjê cunea mã, pahhi ata te me kam incryc cumã hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_4","070_2_4","MAT","2","4","4","Mã cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, me cumã Mojxe xwỳ te me hapackre xà to hahkre catêjê te me cuprõn, ne pahhi pỳm xà na me hàhcukjêr to: — Jõ ri quê ha Crixtô pê pahhi na Pahpãm te capi ne ihkujahêc ita ihpỳm? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_5","070_2_5","MAT","2","5","5","Mã cute me cumã harẽn to: — Ita ri Juta jõ pjê kam, Pãw jõ krĩ kam ri ihpỳm xà. Ampo na? He pê ramã Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê Pahpãm jõ kàhhôc kam ita na mehhôc to me hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_6","070_2_6","MAT","2","6","6","“Pãw jõ krĩ, acrire cakrô, krĩ cunea jirôa pê acati. Ampo na? He akaam ri me ijõ Pahhiti cator xà. Ne quê ha cato, ne me ikwỳ pê Ixaher catêjê cunea to ihhimpej, ne me hamã” hane — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_7","070_2_7","MAT","2","7","7","Mã aracri Heroti te pyt japôj xà rũm me hũmre krã kreti me mõ atajê na hàhwỳr, ne cute me ajpẽn par, mã cute caxêti na mehcukij to: — Jũ caxuw mã caxêti ata cator? — hajỹr. Mã me cumã: — Caku pyxit jirôa pê ri ramã cator — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_8","070_2_8","MAT","2","8","8","Jirô pê mã ri cute Pãw jõ krĩ wỳr mehkujahêc, ne me cumã harkwa hêj xia hyr to: — Ca ha me pra ne jũm krare ita na me acato, ne me imã harẽn par peaj ne. Mãr wa hanea ne me acuxà hõmpu, ne itỳj amji mã hũpa, ne imã ihkĩnti ne — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_9","070_2_9","MAT","2","9","10","Mã cute me pjê jõ pahhi ata jarkwa par jirô pê mã ma me pra, ne pry kôt hipêr cute me pyt japôj xà rũm caxêti ata pupun. Ne cute me caxêti pupun xà ata pyrên ampeaj kam me hakry, ne me cumã amji kĩn. Mã caxêti ata me cumam tẽ, ne Marij ikre kam ihkra to hỹr xà ata cwỳrpê hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_11","070_2_11","MAT","2","11","11","Mã ikre mã me hàr, ne cute me Marij me ihkra ata pupun, ne cute amji mã me hũpahti na amji to me ipipẽ prãmte, cuna mã mehkõn krã na me hỹr. Ne me cumã mehkĩnti na me amji jarẽn jirô pê, cute me cumã ampo cjên xà jihê mẽn, ne me cumã me ampo pejti jõr xà atajê jõr. Atajê pê wakỳre prà tepti pê ôr me, ampo jacrô cuxwati ata me, ampo pê pĩhhôc pê ràm jĩn pyràc, ne cuxwati ata me. Ne ampo atajê cunea na hĩ jàhwỳar to hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_12","070_2_12","MAT","2","12","12","Mã caxwa ata kam Pahpãm te me hõt kam me cumã hũjarẽn, ne me cumã: — Me apê pyt japôj xà pĩn me acator catêjê, ca ha nee hacpỹ mã Heroti pê pjê jõ pahhi ata wỳr me amji jaxàr, ne me cumã ahkrare nõ ata jarẽn nare — hajỹr. Cwỳrjapê ri me hõ pjê wỳr, ma pry nõa kôt, cute me amji jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_13","070_2_13","MAT","2","13","13","Mã me hõmpun catêjê, ma ramã memprar jirô pê, côjkwa pĩn Pahpãm mã memprar catê nõ te Joje jõt kam cumã ihkra to hũjarẽn to: — To jỹ ne gĩxi me ihcãmter to atẽm pyrentu, ma Ejit jõ pjê wỳr, ne curia me ahtwỳ ne me akrĩ. Wa ha pa jũ caxuw ate me amji jaxàr xà to me amã awjarẽ! Ampo na? Nee mã ampo na nare. Pjê jõ pahhi pê Heroti ihtỳj apu ahkrare ita japê, cute ihcuran prãmte — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_14","070_2_14","MAT","2","14","14","Mã Joje jũjarêan kam hỹr ne cute ihkra impỳn, ne ma caxwaa ri inxi me, Ejit jõ pjê wỳr me to tẽ, ne amcro nõa na curi me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_15","070_2_15","MAT","2","15","15","Ne curia me hàhhuc ne mehkrĩ, ne curi mehkrĩ ita na mã me ahnaa Heroti tyc, mã cormã hacpỹ mã, cute me amji jaxàr. Ne pê rỳ pêa mã ramã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catêjê Jeju na, me hõ kàhhôc kam, mehhôc ata harẽn to hane he: “Ite, por Ejit jõ pjê kam apu ikra mõ ata na, ijàhwỳr” hane. Pê ihkàhhôc kam ahna mehhôc xà ata na pê hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_16","070_2_16","MAT","2","16","16","Mã Heroti te pyt japôj xà rũm cute amji jahkre pejti te caxêti pupun catêjê te mempar nare na, me hahkre pej, ne ame kam incryac to me kam incryc. Ne cute hõ krãhtare mã ahkrare xũmre curan na harkwa hyr to: — Ca ha Pãw jõ krĩ me, krĩ ajpẽn cahi na ihcuhhê atajê cunea kôt me ahkrare xũmre na caku pijakrut nare atajê cunea curan to me mõ — hajỹr. Mã harkwa kôt cute me hipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_17","070_2_17","MAT","2","17","17","Ne pê Jeremij pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê ata ramã rỳ pea mã ita jarẽn to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_18","070_2_18","MAT","2","18","18","“Quê ha krĩ ata kam ame amrãhti. Quê ha pyjê cunea amehkra japê xà to amencwỳr to me ipa kam me to incrà tu. Ne tee ame hõhtỳj to prãm. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Quê ha me cupê mehkra xũmre cunea me ty, cwỳrjapê quê ha cama amencwỳr to ame ipa” hane. Mã hũjarẽn xà ata na cute hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_19","070_2_19","MAT","2","19","19","Mã Heroti tyc jirô pê mã, côjkwa pĩn Pahpãm mã memprar catê nõ te Joje jõt kam hỹrmã cator, Ejit jõ pjê kam, ne cute cumã hũjarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_20","070_2_20","MAT","2","20","20","— To jỹ ne gĩxi me ihcãmter to ma hacpỹ mã me gõ pjê wỳr amji jaxà. Ampo na? He nee mã ampo na nare, ramã, por cute me akra curan prãm atajê tyc par — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_21","070_2_21","MAT","2","21","21","Mã Joje jỹr, ne cute ihkra impỳn, ne ma inxi me, hacpỹ mã me to amji jaxàr, ne me to mõ, Juta jõ pjê wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_22","070_2_22","MAT","2","22","22","Ne cute me Arquirãw pê Heroti xwỳ kra pê hũm jaxà kam pahhi na me harẽn par. Na ri curi me mehkrĩ na me cumã hũpaa to hũpa. Cwỳrjapê ri hipêr Pahpãm te Joje jõt kam Hĩpôjajo jõ pjê wỳr me hator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT2_23","070_2_23","MAT","2","23","23","Mã ma harkwa kôt hacpỹ mã Hĩpôjajo jõ pjê wỳr cute me amji jaxàr. Ne curia hipêr Naxare jõ krĩ kam mehkrĩ. Ne pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catêjê nõ ramã rỳ pêa mã Pahpãm kra pê ahkrare ata jarẽn to hane he: “Naxare jõ krĩ pĩn pê cato” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_17","070_5_17","MAT","5","17","17","Ne Jeju hanea ne me cumã: — Nee ca, ite Mojxe xwỳ me, Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê te me hapackre xà ata to hamre prãmte icator na, ame icãmjĩ nare. Wa quêt catyt kam, cute me hapackre xà ita kôt ipa, ne me amã ihkôt harẽn to impej to ihcuhtacti, ca ate kam me gapac, ne icuxà catyt kam me apa prãmte, wa icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_18","070_5_18","MAT","5","18","18","— He wa nee ame amã ihêj xi jarẽn nare, ne ampeaj kam wa me amã awjarẽ. Quê ha nee côjkwa me, pjê kam ampo cunea jamre xà wỳr Mojxe xwỳ me Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê te me amji kam hapac xà na ihkàhhôc ata hôc pyxitre nõ ipictor nare. Quê ha hajỹr to ihcuhhê rohnỳtti mã, ne ihkàhhôc kam cute mehhôc catêjê te ampo te jũ mãn xà atajê quê ha ihtỳj hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_19","070_5_19","MAT","5","19","19","Na quê ha jũm te Pahpãm te me pamã harkwa jirên xà ata par nare, ne amjia kôt, amji kôat jũm jũpar nare to cumã hahkre na, quê ha ihtỳj côjkwa kam Pahpãm himpej xà kam incrire ne, ne Pahpãm cuna mã ihkêanre. Jĩkjê na, quê ha jũm te Pahpãm te me pamã harkwa jirên atajê kam hapac, ne amji kôat catyt kam, jũm jũpar to cumã hahkre ata, quê ha côjkwa kam Pahpãm himpej xà kam catia to cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_20","070_5_20","MAT","5","20","20","— He ampeaj kam wa me amã harẽ. Parixêw catêjê me, Mojxe xwỳ te me hapackre xà to hahkre catêjê me, me cumãa ihhêj ne catyt kam me ipa. Ne Pahpãm mãa nee catyt kam me ipa nare. Na ca ha Pahpãm himpej xà mã me acjêj prãm na, ca ha itajê jirôa pê catyt kam me apa to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_21","070_5_21","MAT","5","21","21","— Xà pê ca nee Pahpãm te me aquêtjê mã harkwa hyr to: “Nee ca amehcuran nare. Quê ha jũm ahcura, ca ha ma cute mehcukij catê wỳr me to pra, mãr quê mehkên na me hahkre pej, ne mehkên jahpan xà na mehkên mã me cumẽ” hajỹr kam me gapac nare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_22","070_5_22","MAT","5","22","22","Ne wa ha me amã ihkwỳ jirô pê tỳj ita jarẽ he: “Quê ha jũm te apu mehkwỳ nõ kam incryc na, quê ha ihtỳj cute apu kam incryc ita na hanea ne mehcukij. Ne quê ha jũm mehkwỳ nõ mã harkwa to: ‘Ampo cunea na gamreare’ hajỹr na, quê ha ihtỳj cute cumãn xà ita jahpan xà na cute mehcukij catê wỳr me to mõ. Ne por jũm apu mehkwỳ nõ mã haprỳ kêanre pyxwỳ ata, quê ha ramã me pahcurê xwỳn pê Xatanaj jõ cuhy wỳr mõr xàa kam ipa”. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_23","070_5_23","MAT","5","23","24","— Na ri cute hajỹr. Nãmri ca ha ate Pahpãm mã hũrkwa kam ampo jõr to amõr na, ne curia ate me akwỳ nõ te ampo na akam incryc na to amji japackre na, ca ha curia ate Pahpãm mã ampo jõr xà ata jicu, ne ma tẽ ne mam me akwỳ nõ me ajpẽn mã acaprĩ, jirô pê ca ha amji jaxà, ne cormã ate Pahpãm mã ampo jõr xà ata gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_25","070_5_25","MAT","5","25","25","— Ne quê jũm akam incryc na, ato xwahna prãmte, ma mehkên cukij xà wỳr me ato mõr kwỳa kam, ca ha me amji to impej. Ampo na? Ca ha ate me amji to impej nare kam ahnaa mehkên cukij catê acato, ne cumã me agõ, quê ha ma krãhtare mã me agõ, quê ha me gaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_26","070_5_26","MAT","5","26","26","He ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ. Quê nee gàmjõr par nare kam, jũm amã hikran nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_27","070_5_27","MAT","5","27","27","— He xà cute me amã Pahpãm jarkwa jarẽn to: “Nee ca ahti na ame pyjê to me axy nare” hajỹr na gũpar nare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_28","070_5_28","MAT","5","28","28","He wa ha me amã ihkwỳ jirôa pê ihpa tỳj ita jarẽ he: “Quê ha jũm cama pyjê nõ pupu, ne kam cumã amji caprẽp ata, pê ihhêj ne ramã cute ahna hũhkra” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_29","070_5_29","MAT","5","29","29","— Cwỳrjapê quê ihhêaj to awpôc rũm ato akên na aton prãmte ampo kên pupu, ca capa ne to awcapê. Nãmri ca ha ate caxàr nare na, quê ha gĩ cunea ihkên mã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_30","070_5_30","MAT","5","30","30","Ne quê ihhêaj to awpôc rũm gũhkra akên na aton prãmte ampo kên to, ca hanea ne hakep ne to awcapê. Nãmri ca ha ate hakep nare na, quê ha gĩ cunea ihkên mã axà. He me pamã me pahcukrã xà te amji jĩkjê ita na, cute jũ mãn nare, ne Xatanaj jõ cuhy kam me pajĩ cunea pỳpỳm xà ata ri ampo kên itajê cunea jirôa pê ihkêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_33","070_5_33","MAT","5","33","33","— Pê Mojxe xwỳ me panquêtjê mã: “Ca ha ate Pahpãm japrỳ na ampo na cumã amji ton na, ca ha atỳj to” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_34","070_5_34","MAT","5","34","34","Ne pa, wa ha quêt cama amã to hahkre to hane he: “Ca ha ate ampo na amji ton xà ata kam, ca ha nee ihkaj na Pahpãm japrỳ to acakôc to, ‘Ỹhỹ, wa ha Pahpãm japrỳa na itỳj to’ hajỹr nare. Ne nee ca hanea ne ihcaprỳ na côjkwa pê Pahpãm krĩ xà to amji mã acakôc nare. Ampo na? He curũam ri me pahto ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_35","070_5_35","MAT","5","35","35","Ne nee hanea ne pjê to amji mã acakôc nare. Ampo na? He pjê ita pê ri ihhêj rũm ihpar pyxwỳr xà. Ne nee ca Krĩpinkrên to amji mã acakôc nare. Ampo na? He cupê Pahpãm pê Pahhiti jõ krĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_36","070_5_36","MAT","5","36","36","Ne hanea ne nee ampo kôt akrãa to amji mã acakôc nare. Ampo na? Jũ wỳr ca me anõ amjia kôt me pahkĩ nõ pyxit peaj to haka, nare, to ihtycti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT5_37","070_5_37","MAT","5","37","37","Ne quêt ca ha cama harẽn to, ‘Ỹhỹ, wa ha to’, nare, ‘Quê, wa ha nee ton nare’, hane. Ne nee hirô pê mã garkwa nõ to acakôc nare. Ampo na? Pom ca me acakôc to impejti jirô pê, hipêr me ampo na me amji to itajê, Xatanaj pê me pahcurê xwỳn pĩn ri hapôj” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_1","070_6_1","MAT","6","1","1","— Ne wa ha hanea ne me amã ihnõ ita cawpa he. Co he! Nee ca cute ahna me apupun prãmte me kam mare mã Pahpãm mã hàpên xà impejti atajê ton to apa nare. Nãmri ca ha ate me ita to hajỹr na, ca ha nee me côjkwa kam Apãm Cati te me amã ampo pejti jõr xà ata cwỳr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_2","070_6_2","MAT","6","2","2","— Ne ca ha ate jũm pê hamreare ata mã cute ampo na ihprãm ata jõr na, ca ha aracri cumã agõ. Ne nee ca ha apê jũm pê caxwãm pê cute amji kam hapac xà kên, ne põ rũm ihhêj ne impej atajê nõ pyràc nare. Ne nee ca me cuxà Pahpãm mã mehcakôc xà jũrkwa me, krĩ cape na apu amji pejti jarẽn to amõr nare. He jũm te impejti na amji mã me harẽn prãmte ri, ame hajỹr to mõ. Ne cute amji mã me harẽn pejti ata pê ri ihhêj rũm hàmcwỳr xà. Na quê ha nee Pahpãm hipêr cumã ampo jõr nare na, ca me to amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_3","070_6_3","MAT","6","3","3","— Ne ca ha cute ampo na me prãm catêjê mã ampo gõ, ne ate cumã ampo jõr xà ata na amji to amxu, quê nee gõ ikwỳ nõ peaj ahna gahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_4","070_6_4","MAT","6","4","4","Ca ha ampo pejti to, ne atỳj to amxu, ne ahna amji to apimxur peaj ne, quê nee jũm ahna gahkre pej nare, quê ha Apãm Cati pit ate apimxuar pê ampo ton xà ata na apupu, ne hahpan xà na amã amgõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_5","070_6_5","MAT","6","5","5","— Ca ha Apãm Cati mã acakôc prãm, ne nee apê me caxwãm pê mehkêanre, ne põ rũm mempejti atajê pyràc nare. He mehkêanre itajê me kam mare mã Pahpãm mã mehcakôc xà jũrkwa kam mehcuhhê, ne krĩ cape kam mehcuhhê, ne me kam mare mã me cumã Pahpãm mã mehcakôc, ahna mehcunea te me hõmpun prãmte. Ne cute amji mã me harẽn pejti ata pê ri ihhêj rũm me hàmcwỳr xà na, ca me to amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_6","070_6_6","MAT","6","6","6","Na ca ha, jũm te Apãm Cati pupun xà nare ata mã, me acakôc to prãm, ne gũrkwa caxwỳn mã me acjêj ne amji na me to hihê. Ne curia ca ha aracri jũm te, me ate me Apãm Cati mã me acakôc na, me apupun nare xà ata mã me acakôc. Quê ha me Apãm Cati ata aracri cumã me acakôc na me apupu, ne hahpan xà na cute me amã hàmjõr xà ata to me amã amgõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_7","070_6_7","MAT","6","7","7","— Ne ate Pahpãm mã me acakôc xà atajê kam, ca ha nee me apê mehcahkrit pê Pahpãm jahkre kêatre atajê pyràc, ne amji cuxà cumã me acakôc xà atajê pit jarẽn nare. He ihtỳj amji mã cute me Pahpãm mã mehcakôc to iryti ata kôt, cute me kam hapac na amji mã me to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_8","070_6_8","MAT","6","8","8","Ne me apê me hũràc nare. Ampo na? He ate me Apãm Cati wỳr xà atajê xwỳjrea na, ramã ahna cumã me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_16","070_6_16","MAT","6","16","16","— Ca ha gàpàn nare kam apijacria kam, Pahpãm mã amji cajrẽn kam pra, ne nee apê jũm pê põ rũm ihhêj ne impej ata ne aracri caxwãm pê cute amji kam hapac xà kên ata pyràc nare. Ampo na? He cute me hajỹr catêjê quê ha Pahpãm mã mehcakôc tỳaj kam pra, ne ihtỳj pro to ame amji kuc jipro, mãr quê mehcunea ahna me hõmpu, ne cute me ipijacri tỳaj kam Pahpãm mã mehcakôc na mehcãmjĩ. Ne cute ampo na amji mã me harẽn pejti ata pê ri ihhêj rũm me hàmcwỳr xà. Na ca me to amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT6_17","070_6_17","MAT","6","17","18","Ca ha Pahpãm mã acakôc prãm, ne quêt akuc cuhhõ, ne akĩ pê, ne amji cũmpej, mãr quê nee jũm apijacria kam Pahpãm mã me acakôc xà ata na me gahkre pej nare. Quê ha Apãm Cati pupun xà nare ata pit, ate cumã me acakôc xà ata na me gahkre pej. Ne quê ha ate apimxuar pê ampo pejti ton atajê jahpan xà na, cute amã ampo pejti jõr xà ata gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT7_13","070_7_13","MAT","7","13","14","— Me ate ito amji mã me ahimpej xà ata pê ihhêj rũm Pahpãm wỳr pry me harkwa hire, ne ipimxurure ata. Mã nee ahna me hàhtôa ne mencjêj nare, ne me pyxitre ne ahna me acjêj. Ne amjia kôt me ipa xà ata pê ihhêj rũm me pahcurê xwỳn jõ cuhy wỳr pry, me harkwa pohti ne catihti ne hirãa pê hikwa ata. Mã me hàhtôa ne ahna me acjêj. Na ca ha me pry hire pimxurure me harkwa hire ata japê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT7_28","070_7_28","MAT","7","28","29","Ne cute me cumã ampo to hahkre jicu, mã me hàhtôti atajê te, cute mempar xà ata to amji mã me ipikrar, ne me ajpẽn mã: — Pỳhàpà, mã ajte hũmre ita te me pamã ampo to hahkre xà ita, pê nee cute me pamã Mojxe xwỳ te me pajapackre xà to hahkre catêjê atajê pyràc nare, ne quêt amjia kôt, harkwa kôt, me pamã ampo to hahkre to ipa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_27","070_9_27","MAT","9","27","27","Pê pjê nõ kam Jeju apu mõ. Mã mento tũm pijakrut ne ihkôt me cumã hàkjêr to mõ, ne me cumã caràr to: — Pahhi Tawi xwỳ tàmxwỳ ita, me icaprĩa ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_28","070_9_28","MAT","9","28","28","Mã ma Jeju mõ ne ikre nõ mã me to hàr, mã mento tũm atajê hũ na pire mã me xa. Mã cute mehcukij to: — Xà ca ampeaj kam ajkĩ amji mã me ito ahimpej? Xà ampeaj kam ite me acaprãr na ate amji mã me ito hajỹr? — hajỹr. Mã me cumã: — Ỹhỹ pahhi, ca ha atỳj me icaprã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_29","070_9_29","MAT","9","29","29","Mã Jeju te hũhkrahhi to mento huc, ne me cumã harkwa to: — Pom ca ampeaj kam ito amji mã me ahimpej xà ita te ri me acaprãr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_30","070_9_30","MAT","9","30","30","Mã hamre, mento itajê caprãr pyrentu, mã ihtỳj me rĩt. Mã Jeju te me cumã harkwa to: — Ca ha nee jũm mã ite me ato hajỹr xà ita na me ijarẽn nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_31","070_9_31","MAT","9","31","31","Mã ma me pra, ne cute me to ihhimpej xà ata kaj na, ihtỳj pjê ata kam mehcunea mã Jeju jarẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_32","070_9_32","MAT","9","32","33","Ne memprar jirô pê mã ri ajpên Jeju wỳr me jũm xũmre kam ampo carõ kên, mã ipẽrkêt ne nee ihcakôc nare to me mõ. Mã Jeju te intête ampo carõ kên ata cator. Mã cute ihcakôc kam ihtẽm. Mã cute me hõmpun catêjê atajê te amji mã me to ipikrar, ne me ajpẽn mã: — Wa rỳ jũ caxuw ite me pajõ pjê ita kam, ite me ampo pejti te hajỹrjê nõ pupun nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_34","070_9_34","MAT","9","34","34","Cakrô mã Parixêw catêjê te ajteare mã me harẽn to: — Ampo carõ kên jõ pahhi te ri cumã cute mehkwỳ japôj xà caxuw carôt jõr, ne nee mã Pahpãm te cumã hõr nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_35","070_9_35","MAT","9","35","35","Mã Jeju krĩ cati me krĩ kryjre cunea pupun to ihkôt hapôj to ipa. Ne ihtỳj Juta catêjê te me cuprõn xà atajê kôt, me cumã Pahpãm te me to ihhimpej xà jarẽn xà impejti na harẽn to ipa. Ne ihtỳj Hũm carôt kôt hàpên xà pihho ton, ne me hà catêjê cunea caprãr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_36","070_9_36","MAT","9","36","36","Mã Jeju te me hàhtôti atajê pupun, ne ampeaj kam cumã me caprĩ xà. Ampo na? Por atajê mã amji kĩn nare, ne me caxwãm pê mehpeacre, mã cama mehkrĩ ne ame ajkampa. Ne me cupê ihhêj rũm carà cahàcre pê hamãr catê nare ata pyràac, ne ihtỳj ame ipa, na ri ampeaj kam cumã me caprĩ xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_37","070_9_37","MAT","9","37","37","Ne cute ihkôt me ipa catêjê mã harkwa to: — Ampeaj kam me pajàpên xà pê Pahpãm wỳr me to me papipkjêr xà ita cati. He me pajàpên xà ita pê ihhêj rũm pur kam ampo hy to cuprõn xà pyràac. Ne me to hàpên catêjê ri cormã mencrêre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT9_38","070_9_38","MAT","9","38","38","Na ca ha côjkwa kam Pahhiti na me ahwỳ, mãr quê hipêr ajpên me pamã me hàpên catêjê kwỳ kujate, quê me cumã hàpên xà ita to apê — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT10_40","070_10_40","MAT","10","40","40","Pê Jeju ihkôt me ipa catêjê te tôxi japackre to hane he: — Ca ha ma Juta catêjê jõ krĩ atajê wỳr me pra, ne mehcunea mã ijarẽ. Ne quê ha me ana amji to pôj me ajkaam, ramã hanea ne ina me amji to pôj. Ne hãn ne ina me amji to pôj me ajkaam, hanea ne ramã, por Inxũ Cati te ajpên pjê wỳr ikujahêc ata na me amji to pôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT10_41","070_10_41","MAT","10","41","41","— Ne por quê ha jũm, jũm pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê cwỳrjapê ahna amji capa ata, quê ha ihtỳj jũ caxuw cuxà, Pahpãm te cumã hàmjõr xà ata cwa. Ne quê ha jũm, jũm xũmre impejti incwỳrjapê ahna amji capa ata, quê ha hanea ne cuxà, Pahpãm te cumã hàmjõr xà ata cwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT10_42","070_10_42","MAT","10","42","42","Ne quê ha jũm te, jũm pê ikôt ipa catê cwỳrjapê, cumã cô pit jõr cakrô, quê ha hanea ne, me cuxà, Pahpãm te hahpan xà na jũm ata mã hàmjõr xà ata cwa. Ita to ca me amji japackrea ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT12_15","070_12_15","MAT","12","15","16","Mã Jeju te amji na Parixêw catêjê te amehcuran prãm na me hahkre pej, ne ma tẽ. Mã me hàhtôa ne ma ihkôt me mõ. Mã cute me hà catêjê cunea caprãr, ne me to impej, ne me cumã: — Ca ha nee me cumã ite me acaprãr ita na me ijarẽn nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT12_17","070_12_17","MAT","12","17","17","Ne ampo na ri cute me to hajỹr? He pê rỳ pêa mã ramã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê pê Ixaj xwỳ ata, ita na ihhôac na ri cute hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT12_18","070_12_18","MAT","12","18","18","Ne pê ihhôc to hane he. Pahpãm hũjarẽn to: “Ihnãm hã, ite amji mã imã hàpên catê capi ita he. Ne taa mã ri imã ihkĩnti. Ne taa mã ri imã amji kĩnti to ne amji to icajpuaw. Ne wa ite cumã Icarõ Pejti kujahêc, mã cute cumã amji jõr, mãr quê ha Icarõ Pejti ata kôat mehcukij, ne me to ajcokjê. Ne quê ha me cupê mehcahkrit atajê pê Juta catêjê nare pê me ijahkre pej nare atajê mã, ite catyt kam me to ipicokjêr xà jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT12_19","070_12_19","MAT","12","19","19","Ne nee cute amji to cati prãmte jũm me ajpẽn krac ri ihcakôc nare, ne nee apu hàkjêr nare, ne nee quê ha cà pê cute mempar prãmte ihcakôc to iryti nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT12_20","070_12_20","MAT","12","20","20","Ne quê ha jũm pê ihhêj rũm cajcaj hô nõ ata pyràc, ne cajõc ne ihcapa na xa, quê ha nee ihkwĩn pej nare, ne quêt hacpỹa mã hãm to impej, ne ihcuhtac. Jĩkjê na, quê ha jũm, cute amji kam hapac xà ramã ihpeacre, quê ha nee jũm ata mã hikran nare, ne quêt hacpỹa mã to impej. Ne quê ha jũm pê ihpôc xà nõ pyràac, ne ramã kyre pê pôr ne ihpôc crire ne, quê ha nee ipĩr quê ha ihtyc nare, ne quêt to ihpôc cati, quê ha pôr. Jĩkjê na, quê ha jũm, cute amji kam hapac xà kêanre to apu ipa, quê ha taa ihtehcajpa, quê ha catyt kam apu ipa. Ne quê ha catyt kam me to hajỹr to hãm ita kam, ahnaa me curê xwỳn tohjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT12_21","070_12_21","MAT","12","21","21","Ne quê ha pjê cunea kam, krĩxàre pê mehcahkrit atajê cunea jũm ata jikaj, ne to pit mã amji mã mehhimpej to me ipa” hane. Hõhõ, pê Ixaj xwỳ Jeju na ihhôc to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_24","070_13_24","MAT","13","24","24","Ne Jeju te hipêr me cumã hũjarẽn xà nõ jarẽn, mãr quê ampeaj kam hũjarẽn xà ita to me amji kampa, ne me cumã: — Ỹhỹ, côjkwa kam Pahpãm himpej xà ata pê ihhêj rũm me hũmre te ame pjê impejti kam ame arỳjhy impejti kre pyràac. Ne me hõ pur kam arỳjhy pit, ne nee kam ampo hy cahàc nõ te ihho nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_25","070_13_25","MAT","13","25","25","Mã caxwa ata kam ihtỳj nõ ne gõr. Mã ihwỳr curê xwỳn cator, ne aracri cute arỳjhy cahê na ampo hy kên ata kre, ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_26","070_13_26","MAT","13","26","26","Ne ahna putwrỳ pyxit, mã pea arỳjhy cahkô ata kà, ne cute amji to ihhy, mã hanea ne ampo hy kêanre pê ahkêt ita cator ne kam ihhy. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_27","070_13_27","MAT","13","27","27","— Mã hamre pur kam me hàpên catêjê atajê te me hõmpun, ne ma hõ pahhi wỳr me cator, ne me cumã: “Me ijõ pahhi, mãr ca ate gõ pur kam arỳjhy impejti kre ita? Nõ na mã ajte jũ rũm ampo hy kên ita cator?” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_28","070_13_28","MAT","13","28","28","— Mã me hõ pahhi me cumã: “Me pahcurê xwỳn nõ te mõrmõ ita ton” hajỹr. Mã cute mehcukij to: “Xà wa itỳj me ampo hy kêanre ita to pôj pyrentu?” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_29","070_13_29","MAT","13","29","29","— Mã me cumã: “Quê. Ampo na? Ca ha me to pôj pyrentu ne aracri ihkôt mempej nõ capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_30","070_13_30","MAT","13","30","30","Quêt taa ampo hy kên ita ihcuhhê, quê ha ahnaa ampo tep xà kam ahtwỳ, wa ha cormã me amã harẽ, ca ha mam me ampo hy kên ata jarê ne mehpre ne cuhy kam me haxwỳ. Jirô pê ca ha cormã me arỳjhy impejti ata jirê ne mehpre, ne nõr xà kam me haxwỳ” — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_36","070_13_36","MAT","13","36","36","Mã Jeju te me hàhtôti atajê jicu, ne ma ikre nõ ma hàr. Mã ihkôt me ipa catêjê te ahna me hàhtêp, ne mehcukij to: — Me ijõ pahhi, ampo jarẽn mã ca ame imã harẽ? Ampo kôt harẽn xà mã ampo hy kêanre ita? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_37","070_13_37","MAT","13","37","37","Mã Jeju me cumã: — Ipê me Ahàkà pê ampo hy impejti kre catê ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_38","070_13_38","MAT","13","38","38","Ne pur ata pê pjê pyràac. Ne ampo hy impejti itajê pê me hũmre pê Pahpãm tekjê atajê pyràac. Ne ampo hy cahàc kêanre ita pê me hũmre kêanre atajê pyràac. Ne me cupê me pahcurê xwỳn pê Xatanaj tekjê, na ri taa me to ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_39","070_13_39","MAT","13","39","39","Ne arỳjhy kẽhkẽn xà ita pê ri ampo cunea jamre xà kam Pahpãm te ajpẽn pê me ato ipicokjêr xà pyràac. Ne me hàpên catêjê itajê pê côjkwa pĩn Pahpãm mã memprar catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_40","070_13_40","MAT","13","40","40","— Ahnaa mã ampo hy kên ata te caxàr xà na cuhy kam me haxwỳr xà he, jĩkjê na quê ha ampo cunea jamre xà ata kam, ihtỳj me hũmre kêanre itajê to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_41","070_13_41","MAT","13","41","41","Quê ha ipê me Ahàkà pjê ita wỳr cumã memprar catêjê kujate, quê ha Pahpãm pê Pahhiti himpej xà ata pê, cute mehkwỳ kên na me ton catêjê atajê me, cute me ampo kên ton to me amji pyràc catêjê atajê mea mã, me to pôj partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_42","070_13_42","MAT","13","42","42","Ne jũ caxuw Xatanaj jõ cuhy prà tyc xà nare ata kam me haxwỳ, quê ha ame amrã, ne me wa gyj, mehkàj xàhte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_43","070_13_43","MAT","13","43","43","Ne Pahpãm na mehkwỳ, quê ha quêt Pahpãm pê Pahhiti himpej xà ata kam mehtetetti ne, ne curia ihhimpej xà ata krac ri, cahê na mehkrĩ. Ne quê me gũpar xà caxuw me akam me gapac na, ca ha atỳj me awpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_44","070_13_44","MAT","13","44","44","— He côjkwa kam Pahpãm himpej xà pê ihhêj rũm jũm xũmre nõ te jũm jõ pjê kam wakỳre prà tepti pê ôr na hĩ jàhwỳr catia mã cator, ne hacpỹa mã curia to ipimxur pyràac. Ne cumã amji kĩan kam cumã hàhcukrêj atajê cunea to ihpore na hàhpan, ne hàhcukrêj jõ pore ata to, cute pjê kam ôr jĩ jàhwỳr catia to pimxur ata japrôr. Ne cute pjê ata to hõ tekjê jirô pê mã ri cormã cute ôr jĩ jàhwỳr catia caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_45","070_13_45","MAT","13","45","45","— He hanea ne Pahpãm himpej xà pê ihhêj rũm jũm te kẽn jaka pràti japrôr catê nõ pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_46","070_13_46","MAT","13","46","46","Quê ha jũ ri ihnõ impejti na, hĩ jàhwỳrti ata nõ pupu, ne ma tẽ ne caxuw cumã hàhcukrêj atajê cunea to ihpore na ahpa, ne ma to tẽ, ne to kẽn jaka pràti ata japrô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_47","070_13_47","MAT","13","47","47","— Ne hanea ne Pahpãm himpej xà pê ihhêj rũm cô kam kryhti to tep pro xà ata pyràac, ne ajpẽn caxuw tep cunea na ihpro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_48","070_13_48","MAT","13","48","48","Ne quê ha tep to hipu, quê ha cumã ipẽr catêjê amcrà wỳr me cupjê, ne me to api, ne me to ihkrĩ, ne tep to ame ajcokjê pyràac. Ne impej catêjê quê ha kàhà kam me cucjê, ne ihkêanre catêjê quê ha ma põ mã me to awcapê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_49","070_13_49","MAT","13","49","49","— Ita jĩkjê na quê ha ampo cunea jamre xà wỳr, quê ha Pahpãm mã memprar catêjê, côjkwa pĩn me hapôj, ne mempej pê Pahpãm na mehkwỳ tête me hũmre kên to haprãr partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_50","070_13_50","MAT","13","50","50","Ne Xatanaj jõ cuhy tyc xà nare ata kam mehkên catêjê cunea to me awcapê, quê ha curia mehkàj xàhte ame amrã, ne ame wa gyj — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_51","070_13_51","MAT","13","51","51","Mã Jeju te ihkôt me ipa catêjê cukij to: — Xà ca ate me ampo ita par? — hajỹr. Mã me cumã: — Ỹhỹ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT13_52","070_13_52","MAT","13","52","52","Mã me cumã: — Ca ha me ate, ite amji kam ijapac xà kam me gapac, ne hanea ne ate me Mojxe xwỳ te me hapackre ne me cumã to hahkre na, ca ha me apê ihhêj rũm jũm pê mehkra mã hũrkwa pĩn cute ampo wej me ampo tuw to hapôj pyràac. Ne ihtỳj me cumã mam cute amji kam me hapac xà wej me hapu na, curmã cute amji kam me hapac xà intuw ita to hahkre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT14_28","070_14_28","MAT","14","28","28","Mã Petrô Jeju mã: — Quê ha apê ijõ pahhi na mã, ca ha imã garkwa ta, wa ha awỳr mõ, cô cwỳrpê — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT14_29","070_14_29","MAT","14","29","29","Mã Jeju cumã: — Mẽr hõhõ, ajpên iwỳr mõ! — hane. Mã Petrô pàr kre pĩn iwrỳc ne ma cô cwỳrpê Jeju wỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT14_30","070_14_30","MAT","14","30","30","Hamre, mã kôc apêa to apê, mã Petrô mã hũpaa to hũpa, ne ma mrõr to mõ. Mã hamre, caràr kam cute ihtẽm ne Jeju mã: — Pahhiti, ipytà! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT14_31","070_14_31","MAT","14","31","31","Mã ata caxuaw, Jeju te Petrô mã hũhkra pẽr ne cute hũhkra na ipyr ne hũtàr ne cumã: — Ampo na mã ca cormã kyre pê ito amji mã ahimpej? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT14_32","070_14_32","MAT","14","32","32","Mã ajkam pàr kre kam me hàpir. Mã hamre, kôc te amji to pec. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT14_33","070_14_33","MAT","14","33","33","Mã Jeju kôt me ipa catêjê te me Jeju pejti na me harẽn ne cumã: — Xãmte ampeaj kam apê Pahpãm kra to ihkra — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT17_24","070_17_24","MAT","17","24","24","Mã Jeju me, ihkôt me ipa catêjê me, ma Capernam jõ krĩ wỳr me cator. Mã me hõ pahhiti jarkwa kôt me hũhkra kam me hàmcwỳr catêjê nõ te me Petrô cukij to: — Xà quê ha gõ pahhi, Pahpãm jũrkwa jamãr catêjê jõ pahhiti mã hàmjõr nare? — hajỹr. Mã Petrô cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT17_25","070_17_25","MAT","17","25","25","— Quê ha ihtỳj me cuxà hàr jahpan xà na amgõ — hane. Ne cormã ikre mã Petrô xàr, mã Jeju te ihcukij pyrentu, ne cumã: — Jũ mã mã ca ita to amji kam gapac to? Ne jũmjê quê ha krĩ ita jõ pahhi mã me amgõ? Xà ajkĩ krĩ kam mehkrĩ catêjê nõ, nare, jũm cahkrit mã curi ihkrĩ prãm ata quê ha ajkĩ amgõ? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT17_26","070_17_26","MAT","17","26","26","Mã Petrô cumã: — Mehcahkrit catêjê quê ha me amgõ — hane. Mã Jeju cumã: — Ate to hamãrti mã ne harẽn, ampeaj kam ri ita! Ne ita jarẽn xà te, quê nee curia mehkrĩ catêjê nõ hàmjõr to prãm nare. Cwỳrjapê ri nee ijàmjõr xà nare. Ampo na? Inxũ Cati jũrkwa ri, ne ipê ihkra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT17_27","070_17_27","MAT","17","27","27","— Ne nee imã me hũhkra kam me hàmcwỳr catê ita te, pahte amji mã me Pahpãm cupa nare na, cute me pahto amji kam hapac na to prãm nare. Cwỳrjapê ca ha ma hĩpô wỳr tẽ ne kam ajore mẽ. Ne mam ate to tep pro ne to gàpir ata jarkwa kam, ca ha ihpore hy pupu ne capa, ne ma hàmcwỳr catê wỳr to tẽ, ne paxàr jahpan xà na to amgõ — hane. Pê harkwa ita kôat ita hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_15","070_18_15","MAT","18","15","15","Ne Jeju te hanea ne ihkôt me ipa catêjê mã: — Quê Pahpãm na mehkwỳ nõ acuna mã ihkên xà nõ to, ca ha ma hỹrmã mõ, ne ahte ajpẽn na me ajkrut peaj ne cumã cute ato kên xà ata jarẽ. Quê ha cute apar na, ca ha curia hacpỹ mã me ajpẽn to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_16","070_18_16","MAT","18","16","16","— Quê apar nare, ca hacpỹa mã amji jaxà ne amji caxuw jũmjê to ajkrut, nare, mencrê ne me haprô, ne ma hỹrmã me to mõ. Quê ha cute ato kên xà na me hõmpun xà atajêa na me cumã harẽ. Nãmri pê mam ramã Pahpãm jõ kàhhôc harẽn to hane he: “Quê jũm pyxit peaj mehcukij catê wỳr tẽ, ne cumã jũm jarẽn to kên na, quê ha nee impar nare, nãmri quê ha jũmjê incrê ne cute hõmpun xàa na ajpẽan kôt me harẽn na, quê ha ihtỳj me kampa” hane. Quê ihhêaj to me akampa ne ihkên ton jicu, ca ha hacpỹa mã me ajpẽn to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_17","070_18_17","MAT","18","17","17","— Quê ihhêaj to me akwỳ nõ ata me apar nare, ca ha Pahpãm na mehkwỳ mã ihcunea na harẽn pa, mãr quê taa me acuxà cumã mehcakôc. Quê ha nee Pahpãm na mehkwỳ par nare na, quê ha cupê mehcahkrit pyràc, ne cupê Pahpãm jarkwa jahkre kêt catêjê nõ, ne cupê Pahhiti jarkwa jirô pê ihpỳpỳm catê. Ne cupê amjia kôt ipa to prãm catê, ne ihtỳj ampo kêanre ton to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_18","070_18_18","MAT","18","18","18","— Ỹhỹ, pom ate pjê kam ampo kên cahpêrhyr ita, hanea ne côjkwa kam ate ihcahpêrhyr. Ne hanea ne ate pjê kam ampo pej to tojnõ ita, hanea ne côjkwa kam ate to tojnõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_19","070_18_19","MAT","18","19","19","— Ne hanea ne pjê kam cute ito amji mã mehhimpej atajê, quê ha jũmjê ajkrut ne ijaprỳa na, ajpẽan kôt me hàhwỳr na, quê ha côjkwa kam Inxũ Cati ihtỳj ampo na me hàhwỳr xà ata to me cumã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_20","070_18_20","MAT","18","20","20","Ne quê jũ ri jũmjê incrêre cakrô, amji mã ijaprỳ to pôj xà ata kam, wa ha ramã ame cahê na ipa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_21","070_18_21","MAT","18","21","21","Mã Petrô Jeju na hàhtêp ne ihcukij ne cumã: — Ijõ Pahhi, jũ mã wa ha? Xà wa ha ikjê te ito kên to xet xà ata na kam icryc jicu, ne cute ito kên atajê na to tojnõ to xet? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_22","070_18_22","MAT","18","22","22","Mã cumã: — Jũ wỳr ca cute ato kên xà ata jahpan xà na, kam acryc jicu to xet peaj. Ca ha cute ato kên ata na to tojnõ to xetxẽnta, ne nee cormã kam acryc jicu to tojnõ nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_23","070_18_23","MAT","18","23","23","Ne Jeju mehcunea mã ihkôt harẽn to: — He côjkwa kam Pahpãm himpej xà te amji kam hapac xà pê ihhêj rũm jũmjê te hõ pahhi mã me hàpên, ne cute ajpẽn mã me hõ new to mehcakôc, ne ahna me ajpẽn par ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_24","070_18_24","MAT","18","24","24","Ne mam cute ihpore to, cute to new to mirjãw ata, pahhi ata wỳr cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_25","070_18_25","MAT","18","25","25","Mã cumã hàpên catê ata pê cute to new catihti ata caxuw ihpore jamreare. Mã hamre, hõ pahhi te jũm te to new ata to ampo na hàhpan na me mẽn, hĩxi me mehkra mea mã. Ne hanea ne hàhcukrêj cunea to hõ new ata caxuw ihpore na me to hàhpan par na, cute me mẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_26","070_18_26","MAT","18","26","26","— Mã cumã hàpên catê ita hõ pahhi cuna mã ihkõn krã na hỹr, ne cute ahna hàhwỳr ne cumã: — “Ijõ pahhi, ito amji mã awjamã, wa ha itỳj amã ijàmjõr to imõr ita kam ijàmjõr pa!” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_27","070_18_27","MAT","18","27","27","Mã hõ pahhi mã caprĩ xà, mã cute hõ new catihti ata mea mã, ihcunea na to tojnõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_28","070_18_28","MAT","18","28","28","— Mã ma cute hõ pahhi to new ata na tẽ. Ne cute jũm te ihpore hy te xẽj peaj to, to new ata cajpar. Mã cute jũm ita jõkre ri ihcuhtom, ne apu to ahcujrõ ne cumã: — “Imã amgõ! Ampo to ate ito new ata jahpan xà na imã amgõ!” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_29","070_18_29","MAT","18","29","29","— Mã jũm ita cuna mã ihkõn krã na hỹr, ne ahna hàhwỳr, ne cumã harkwa to: — “Ito amji mã awjamã, wa ha itỳj amã ijàmjõr to imõr ita kam ijàmjõr pa!” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_30","070_18_30","MAT","18","30","30","— Cakrô, mã nee ajte cute impar nare, ne ihkên mã mẽn. Ne cute me hacjên xà kam haxàr, mãr quê curia ihcuhhê, ne ihcuhhê xà ata to cumã amgõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_31","070_18_31","MAT","18","31","31","— Mã hamre, me hàpên catêjê na mehkwỳ nõ, cute ihkên ton ita na hõmpun, ne apu kam incryac to incryc, ne ma hõ pahhi te to tojnõ ata wỳr tẽ, ne cute cumã harẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_32","070_18_32","MAT","18","32","32","— Mã pahhi te hipêr cumã hàpên catê ata na hàhwỳr ne cumã harkwa to: — “Imã hàpên catê kêanre ita! Ca ate iwỳr, wa ite ate ito new catihti ata na ato tojnõ, ca ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_33","070_18_33","MAT","18","33","33","Ne nee ate amji cuxà akwỳ nõ ata caprĩ, ne to tojnõ nare icuxà, pom wa ite acaprĩ ne amã hikran, ca ma tẽ ita? Ampo na mã ate icuxà to hajỹr nare?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_34","070_18_34","MAT","18","34","34","Ne hõ pahhi ita apu kam incryac to incryc, ne ma me hacjên xà wỳr cute cumã hàpên catê ata kujahêc, mã cute me haxàr. Na quê ha curia ihcuhhê, ne amji pupun to kêanre to ihcuhhê, ne xa cute ampo to hõ pahhi to new atajê cunea jahpan xà na hàmjõr pa, ne cormã amji caprã — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT18_35","070_18_35","MAT","18","35","35","Ne Jeju te me cumã hũjarẽn jicu xàa kam me cumã: — Ca ha cute me ato new catêjê me, cute me ato kên catêjê atajê to tojnõ ne me hicu nare na, quê ha côjkwa kam Inxũ Cati me acuxà nee ate me to kên atajê to tojnõ ne hicu nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_1","070_20_1","MAT","20","1","1","Mã Jeju te hipêr me cumã hũjarẽn ne me cumã: — Côjkwa kam Pahpãm himpej xà te amji kam hapac xà pê ihhêj rũm pĩxô krô kre catêjê jõ pahhi pyràac. Ne ma hãn ne iràràtia na, cumã me hàpên catêjê japên to pra, cute mehkwỳ cajpar, ne hàpên xà na me ajpẽn par prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_2","070_20_2","MAT","20","2","2","Ne pê pjê ata kam, pê amcro pyxit to me hàpên jahpan xà na ihpore hy pyxit to ajco me amji mã amgõ. Na ri mehkôat amcro pyxit to me hàpên to pyt jahpan xà na ihpore ihhy pyxit to me cumã hàmjõr xà na cute me ajpẽn par. Ne ma cute me hàpên xà wỳr mehkujahêc, mã me hàpên to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_3","070_20_3","MAT","20","3","3","— Mã ramã ahna pyt jàpir, mã ma krĩ cape na hipêr cumã me hàpên catêjê japên to tẽ. Ne curi cute me hũmre kwỳ te nee ampo to me hàpên nare, ne cama ame ipa atajê kwỳ pupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_4","070_20_4","MAT","20","4","4","Mã me cumã: “Ca ha me hanea ne me imã ijõ pĩxô to apê, wa ha ate me gàpên xà atajê jahpan xà na catyt kam me amã amgõ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_5","070_20_5","MAT","20","5","5","Mã ma me mõ. — Mã ramã pyt me pahkrã jimoc kam hỹr xàa kam, cute hipêr itajê to hajỹar, ne cute me haprôr, cumã me hàpên xà caxuw. Ne ramã pyt pec to mõ, mã cute hipêr itajê to hajỹar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_6","070_20_6","MAT","20","6","6","Ne ramã pyt xàr xàa wỳr, mã ma hacpỹ mã curi cute me cumã hàpên catêjê japrôr xà wỳr amji jaxàr. Ne cute hipêr me hũmre kwỳ pupun, mã mehkrĩ, mã cute mehcukij to: “Ampo na mã ita kam ampo to me gàpên nare kam, me ana pyt?” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_7","070_20_7","MAT","20","7","7","— Mã me cumã: “Ampo na? He nee jũm te me imã me ijàpên xà nõ jarẽn nare na ri” hajỹr. Mã pĩxô na pur jõ pahhi te mempar ne me cumã: “Ca ha hanea ne imã me apê” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_8","070_20_8","MAT","20","8","8","— Mã pyt xàr xàa kam, mã pĩxô na pur jõ pahhi te cumã me hàpên catêjê jõ pahhi na hàhwỳr ne cumã: “Me hàpên catêjê mã akij, ne me cumã gàmjõr pa. Ne ca ha hapua na ite me haprôr atajê mã mam gàmjõr kam tẽ, ne hapua na ite mam me haprôr itajê mã amgõ” hajỹr. Mã harkwa kôt cute ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_9","070_20_9","MAT","20","9","9","— Mã ramã pytre kam, me hàpên kam cute me to ihtẽm catêjê atajê te ahpỹanre na ihpore ihhy pyxit ne mencwỳr par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_10","070_20_10","MAT","20","10","10","Mã iràràtia na cute me hàpên kam ihtẽm catêjê atajê, ihtỳj me hirôa pê me hàmcwỳr na me amji cãmjĩ cakrô, mã cute me cumã ihpore ihhy to ihcahkũm atajêa jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_11","070_20_11","MAT","20","11","11","Mã cute amencwỳr, ne me hõ pahhi na mehcakôc kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_12","070_20_12","MAT","20","12","12","Ne me cumã: “Pỳhàpà! Pom hapua na me hũmre jàpên kênre itajê jàmcwỳr xà me, me ijàmcwỳr xà ita pipẽan ajte? Wa iràràtia na ite me ijàpên kam itẽm. Ne amcro mã me ijũcanãar kam, ite me ijàpên to pyt cakrô, mã ajte me ijàmcwỳr xà itajê pipẽan!” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_13","070_20_13","MAT","20","13","13","— Mã pĩxô na pur jõ pahhi te me cumã harkwa to: “Me ikwỳ nõ catêjê me ikampa, wa nee ite to ihnõ cupan nare. Mãr cu pahte ihpore hy pyxit peaj na ate me gàpên to pyt na, pahte me ajpẽn par ta? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_14","070_20_14","MAT","20","14","14","Me gõ pore incwa, ne ma me gũrkwa wỳr me to pra. Wa mam ite hũmre mã ijõ pore to ijàmjõr to prãm ata to, wa ite hapua na hũmre itajê mã ijàmjõr, ne me ato ipipẽn partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_15","070_20_15","MAT","20","15","15","Xà wa ha nee ajkĩ ite ijõ pore to ijàmjõr na prãm ata to ijàmjõr nare? Xà ca ite me to impejti xà ita jũ na, ca ame kam acryc?” — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT20_16","070_20_16","MAT","20","16","16","Ne Jeju te harẽn jicu xà kam me cumã: — Quê ha jũ caxuw Pahpãm pê pĩxô na pur jõ pahhi ata pyràac. Ne mehkryjre me, me cati to ajpẽan. Ne hapua na me ipa itajê me, mam me ipa catêjê to ajpẽan — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT21_28","070_21_28","MAT","21","28","28","Ne Jeju te cute amehcukij catêjê mã ampo to hahkre prãmte me cumã: — He pê hũmre nõ mã ihkra xũmre ajkrut. Mã cute mam ihkà ita mã harkwa to: “Ikra, ita kam ca ha imã ite pĩxô krô kre xà ata kre” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT21_29","070_21_29","MAT","21","29","29","— Mã ihkra ita te impar ne cumã harkwa to: “Imã imõr prãm nare” hane. Ne hapu na cute amji kam hapac, ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT21_30","070_21_30","MAT","21","30","30","— Mã hanea ne ihkra nõ mã cute harkwa to: “Ikra, ita kam ca ha imã ite pĩxô krô kre xà ata kre” hajỹr. Mã ihkra ita te impar ne cumã: “Ỹhỹ inxũ, wa ha itỳj tẽ” hajỹr cakrô, nee mõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT21_31","070_21_31","MAT","21","31","31","— Mẽr hõhõ, wa ha ita na me acukij. Me amã, jũm mã pê hũm te amji mã ampo na to prãmti xà ata to? Xà mam kà ita, nare, hapu na ita? — hane. Mã cute impar ne cumã: — Por mam ihkra xũmre kà ata — hajỹr. Mã Jeju cumã: — He me apê hapu na jũm mã ihkra ata pyràac. Ne atỳj me garkwa to me apê Pahpãm kôt me apa catêjê na me amji jarẽ, ne nee ihkôt me apa nare. Me amãa me hũhkra kam me hàmcwỳr catêjê atajê me, pyjê inxyre atajê me girôa pê mehkêanre cakrô, mãramã me acumam Pahpãm himpej xà mã mencjêj to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT21_32","070_21_32","MAT","21","32","32","Ampo na? Pê Jowãw ajpên me awỳr mõ, cute me amã pry ata jarẽn prãmte, ca ajte nee ate mempar ne amji mã me to me ahimpej nare. Ne me hũhkra kam me hàmcwỳr catêjê me, pyjê inxyre atajê te mempar pyrentu. Ca ate me ita pupun cakrô, ca nee ate me to amji mã me ahimpej ne mempar nare — hane. Mã ma me pra, ne nee hipêr cute mehcyt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_1","070_25_1","MAT","25","1","1","Mã Jeju te, cute amji jaxàr xà to me cumã hahkre prãmte me cumã: — Amcro ata kam, quê ha côjkwa kam Pahpãm himpej xà ata pê ihhêj rũm me cuprỳ te tej atajê pyràc. Ne cute ahpỹanre na me hõ pôc xà incwỳr, ne pry cahti ri me to jũm xũmre jikwa tuw xà ata jikaj. Ne caxwa ri ihtỳj mehkrĩ ne me hikaj, cute me hũnãr ne mehkôt cahãj ata jũrkwa kam amji kĩn wỳr me hàr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_2","070_25_2","MAT","25","2","2","— Ne me cuprỳ te xĩc ne mehkrã nare, ne mehkwỳ te xĩc itajê quêt mehkrã kre te amji jahkre pejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_3","070_25_3","MAT","25","3","3","Ne por mehkrã nare atajê te ame hõ pôc xà incwỳr, ne nee caxuw amji mã me cacô incwỳr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_4","070_25_4","MAT","25","4","4","Mã quêt mehkwỳ te amji mã me cacô incwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_5","070_25_5","MAT","25","5","5","Mã cormã hũmre jikwa tuw xà na mehkwỳ itajê apu mehkên, mã ame hõt ne pry cahti ri ame hikaj xà ame hikwa ne ame gõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_6","070_25_6","MAT","25","6","6","— Mã ramã caxwa picapôn kam, cute mehkrãhhia kam mencrer na mempar. Mã me cumã caràr to: “Ramã me hikwa tuw xà na mehkwỳ me amji to mõ! Ajpên cuna mã me pra!” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_7","070_25_7","MAT","25","7","7","— Mã me cuprỳ te me tej itajê amehkrĩ, ne ame ipimprar, ne cute ame hõ pôc xà atajê to impej par, mãr quê me cumã ihpôc pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_8","070_25_8","MAT","25","8","8","Mã hamre me cuprỳ krã nare atajê pê ihpôc xà cacô jamre, mã me cupê ihtyc, mã mehkwỳ mã: “Me imã gõ pôc xà cacô kwỳ incrire ne. Ampo na? Ramã me ipê me ijõ pôc xà cacô jamre, ne ramã ihtyc to mõ” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_9","070_25_9","MAT","25","9","9","— Mã me cuprỳ krã kreti atajê me cumã: “Jũ wỳr quê. Hamreare, jũ wỳr quê incrire ita kam me pahcatwỳ. Ca ha ma me pra ne caxuw amji mã mehkwỳ japrô” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_10","070_25_10","MAT","25","10","10","— Mã ma ihpôc xà cacô kwỳ japrôr to me pra, mã me hakàn pê me hikwa tuw xà na mehkwỳ cator. Mã cute me cumã me hikwa tuw atajê jũrkwa jarkwa jihê mẽn, mã amji kĩn wỳr mehkôt me hàr. Mã me ahna cute me to hihê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_11","070_25_11","MAT","25","11","11","— Mã me ahna ahtũmre, mã mehkrã nare atajê te amji mã me cacô japrôr, ne me cator, ne ame caràr to: “Pahhi, pahhi, cama me ijamã, wa me cuxà me acjêj!” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_12","070_25_12","MAT","25","12","12","— Mã me cumã: “Ipê me gahkre kêatre, wa nee ite pry cahti ri me anõ pupun nare. Ne ramã ikre mã mencjêj xà jirô pê ihpỳm, mã hihê” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_13","070_25_13","MAT","25","13","13","— Hõhõ, cwỳrjapê ca ha me amji jamã, ne me gàhcuprõn hiahpuro, nãmri me apê ipê me Ahàkà te amji jaxàr xà jõ amcro ata jahkre kêatre, côt ca ihhêaj to ahtwỳ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_31","070_25_31","MAT","25","31","31","Mã Jeju te me cumã Pahpãm te mehcukij xà to hahkre prãmte me cumã: — Quê ha me Ahàkà amji to Pahhiti, ne ajpên ahpar mã mõ, cumã memprar catêjê cunea me, ne pahhi krĩ xà catia ata kam me jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_32","070_25_32","MAT","25","32","32","Quê ha pjê kam mehkrĩ atajê cunea cuna mã me cuprõ, quê ha me to ajcokjê. Pom ahnaa mã carà cahàcre hôhti to me ipijapar catêjê, hãn ne ihhôhti ita pê, increcrerti to caprã ne to ajcokjê he, ita na quê ha me ato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_33","070_25_33","MAT","25","33","33","Ne quê ha awpôc rũm carà cahàcre hôhti to cuprõ, ne awke rũm ihhô nare itajê to cuprõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_34","070_25_34","MAT","25","34","34","— Ita na wa ha ipê me gõ Pahhiti awpôc rũm me xa itajê mã ijũjarẽn to: “Por Inxũ te me ato impej atajê, ajpên me mõ. Ajpên me mõ ne ihhimpej xà krac ri me axà. Por pê mam pjê te amji ton xwỳjrea na, Inxũ me amã ihhimpej xà to ata mã, ca me acjêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_35","070_25_35","MAT","25","35","35","Ampo na? Nee mã ampo na nare. He pê imã prãm, pê ca me imã ijarte. Ne imã kôr, pê ca me ikõm. Ne icahkrit cakrô, pê ca me gũrkwa wỳr me ijaprô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_36","070_25_36","MAT","25","36","36","Ne pê ipê ikà nare, pê ca me imã ikà gõ. Ne pê wa ixà, pê ca me ijamã. Ne pê me hacjên xà kam me ijaxà, pê ca ma me ipupun to me apa” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_37","070_25_37","MAT","25","37","37","— Mã mempejti atajê te mehcukij to: “Pahhiti, jũ caxuw ri amã prãm, wa ite me amã gõ jõr? Ne amã kôr, wa ite me amã cô jõr? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_38","070_25_38","MAT","25","38","38","Ne jũ caxuw ri acahkrit, wa ite me ijũrkwa wỳr me gaprôr? Nare, apê akà nare, wa ite me amã me akà ita jõr? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_39","070_25_39","MAT","25","39","39","Ne jũ caxuw ri axà, nare, cute me gaxàr, wa ite me apupun prãmte awỳr me mõ?” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_40","070_25_40","MAT","25","40","40","Mã Pahhiti te impar ne me cumã: “Ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ, por ikôt me ipa catêjê kryjre nõ mã ate me acaca xà ton ata, imãa ca ate me ton” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_41","070_25_41","MAT","25","41","41","— Jirô pê mã ri cute awke rũm amehcuhhê atajê mã: “Icuna mã me akêanre atajê, ipê me ajcamẽ. Ne ma Xatanaj me, cumã memprar catêjê mã, ite me to kên xà na cuhy tyc xà nare ton ata wỳr me pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_42","070_25_42","MAT","25","42","42","Ampo na? Nee mã ampo na nare. He pê imã prãm, pê ca nee me imã ijarte nare. Ne imã kôr, pê ca nee me ikõm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_43","070_25_43","MAT","25","43","43","Ne pê icahkrit, pê ca nee me gũrkwa wỳr, me ijaprôr nare, ne ipê ikà nare, pê ca nee me imã ikà jõr nare. Ne pê ixà, pê ca nee me ijamãr nare, ne pê me hacjên xà kam me ijaxà, pê ca nee kam me ito amji japackre ne me ipupun nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_44","070_25_44","MAT","25","44","44","— Mã mehkên catêjê te mehcukij to: “Pahhi, jũ caxuw wa ite me amã prãm na me apupun, ne amã kôr me, acahkrit me, apê akà nare me, axà me, me hacjên xà kam ite me apupun, ne nee ite me atehcajpar nare?” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_45","070_25_45","MAT","25","45","45","— Mã Pahhiti me cumã: “Ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ, ca hãn ne mehkryjre atajê tehcajpar prãm nare, ne me hicu ita kam, nee ate me itehcajpar nare, ne hanea ne ate me ijicu, ne me icaca” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT25_46","070_25_46","MAT","25","46","46","— Hõhõ, pom mehkên te me hajỹrjê, quê ha ma mehkên mã mencjêj xà ata wỳr me pra, ne curia quê ha amji pupun to kêanre to mehcuhhê rohnỳtti mã. Quê ha hanea ne, mempejti atajê ma mencaca xà impejti tĩr rohnỳtti mã xà ata wỳr me pra — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_3","070_27_3","MAT","27","3","3","Pê Juta Carijot xwỳ ata te Jeju curê xwỳn catêjê mã hahkre. Mã cute ihkên mã me mẽn. Mã cute nee me curê xwỳn pê amji pytàr nare na hahkre pej, me ajkaam amji mã: — An! Wa ite to ihcupan crire nare! Ne ite ijõ Pahhiti kên mã mẽn. Ne quê ha ihtỳj xãmte mehcura! Wa ha tẽ ne intête mehcahpêrta — hajỹr. Ne cute ihpore hy te trĩnta atajê pyr, ne ma hacpỹ mã Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa wỳr, cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, prohti kam wỳr to tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_4","070_27_4","MAT","27","4","4","Ne curi to cator ne me cumã: — Pom ite me amã ihpore hy te trĩnta na ijõ Pahhi kên nare ata jõr ita. Nãmhã he, mĩ! Hacpỹa mã me apy! Imã ihkĩn nare. Wa ite to ihcupan. Ampo na? He nee hũmre ita kên nare, ne impejti cakrô, wa ite me amã hõr xà ita kôt ca ha xãmte mehcura — hajỹr. Mã me cumã: — Wa nee ita na me ato amji japackre prãm nare, atea ca amji mã ita ton — hane. Ne nee me cumã hacpỹ mã me ihpore pyr prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_5","070_27_5","MAT","27","5","5","Mã Juta te Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam ihpore hy ata to me cumã hũcapêr, ne ma tẽ. Ne jũ ita ri cute amji jõkre kwỳr ne ihtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_6","070_27_6","MAT","27","6","6","Mã cute mehpore ata to cuprõn ne me ajpẽn mã: — Ihpore ita te ri jũm tyc xà ata japrôr, na ri cupê me caprô jõ pore. Na ri Mojxe xwỳ te me pajapackre xà kam, Pahpãm jũrkwa kam pahte me ihpore ita to me pajàhhuc xà na ihkaj na — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_7","070_27_7","MAT","27","7","7","Cwỳrjapê ri cute ihpore ata na me ajpẽn par, ne cute me to carẽc te pot ton catê ata pê, hõ pjê ata japrôr, mehcahkrit jarêt xà caxuw. Ne cute mehcahkrit jarêt xà na me ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_8","070_27_8","MAT","27","8","8","Cwỳrjapê ri ita kam cormã cute me pjê ata mã haprỳ to: “Me caprô jõ pjê” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_9","070_27_9","MAT","27","9","10","Ne pê ramã rỳ pêa mã Jeremij xwỳ pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catêjê nõ ata Pahpãm jarkwa na hõ kàhhôc kam, ita na ihhôc to hane he: “Mã Juta catêjê te me hõ pahhi kên mã me mẽn jahpan xà na, mehpore hy te trĩnta jõr na me ajpẽn par, ata ri hacpỹa ne cute me ipyr, ne me to pjê te pot ton catê pê hõ pjê japrôr” hane. Mã ahnaa cute hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_19","070_27_19","MAT","27","19","19","Ne cormã Pirat pahhi krĩ xà kam jỹ ne apu Jeju cukij, me ajkaam mã hĩxi te harkwa kujahêc ne cumã: — Ca ha nee hũmre pejti te jũ caxuw ampo kên ton nare ata to kên nare. Ampo na? He caxwa ri ite hũtir kêanre — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_24","070_27_24","MAT","27","24","24","Mã Pirat te nee me cupê Jeju mã hikran nare na amji jahkre pej. Mã ame hàhkrihkrit catia kam, me hàhtôti atajê ihtỳj me pahhi jũhhyr prãm. Mã pahhi ata te nee Jeju curan na me cumã hũjahkre nare na amji jarẽn xà caxuw, cô na hàhwỳr, ne kam hũhkra cuhhõn, mehcunea kam mare mã. Ne hũhkra cuhhõn kwỳa kam cute me cumã: — Wa nee ite hũmre ita curan na me amẽn nare, ne me atea ri mehcuran xà — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_25","070_27_25","MAT","27","25","25","Ne mehcunea te caràr to: — Me imã, ite mehcuran jahpan xà na, ihtỳj me ikam me ikên pỳm, ne hanea ne me itàmxwỳ kam ihpỳm na to prãm — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_26","070_27_26","MAT","27","26","26","Mã Pirat pê pahhi ata te me cumã Parapa mã hikran. Ne cute pryti kà to Jeju cahhyr na me mẽn, ne pea cute krãhtare mã me hõr, mãr quê mehcahhy catia, ne pĩ na me cuxô ne mehcura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_27","070_27_27","MAT","27","27","27","Mã ma krãhtare atajê me to ihhimpej catê pê Pirat ata jũrkwa wỳr Jeju to me mõ, ne curia cute krãhtare cunea to cuprõn, mã cute mehkrã tu ne to xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_28","070_27_28","MAT","27","28","28","Ne cute me cupê ihkà to pôj, ne me ahna pahhi kà tepti japjêhti ata mẽn, ne me cumã to ihkà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_29","070_27_29","MAT","27","29","29","Ne hômjĩ to me pahhi krãhkà ne ihkrã mã me haxàr. Ne awpôc rũm hũhkra mã pĩ nõ to pahhi jõ kô ne me haxàr. Mã curia me cuna mã to xa. Ne me to hapactu xà kêanre ata kam me to incrà, ne cuna mã mehkõn krã na mehkrĩ ne me cumã: — Apê Juta catêjê jõ pahhi catia ne apej! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_30","070_27_30","MAT","27","30","30","Ne kam me harcô rẽ, ne hũhkra kam me cupê pĩ ata to pôj, ne ihkrã kam me to ihcahhy. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_31","070_27_31","MAT","27","31","31","Ne cute me to hapactu xà kêanre ata jirô pê intête me cupê pahhi kà tepti ata caxàr, ne hacpỹa mã ihkàa to me cumã ihkà. Ne ma pĩ na cute menxôr ne mehcuran xà ata wỳr me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_45","070_27_45","MAT","27","45","45","Mã ramã pyt me pahkrã jimoac kam hỹr xàa kam, cute hàhcujro to hicu, ne ampeaj kam awcapàtkô, ne awcapàtkô ita na pyt pipkjêr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_46","070_27_46","MAT","27","46","46","Ne pyt pec pejti kam Jeju kỳjti pêa mã caràr ne: — Inxũ Cati, Inxũ Cati! Ampo na mã ahte ate irer to hajỹr? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_62","070_27_62","MAT","27","62","62","Ne ramã Juta catêjê kôt xà jõ amcro ata cator. Ne Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, Parixêw catêjê me, Pirat pê pahhi me, cute me ajpẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_63","070_27_63","MAT","27","63","63","Ne me cumã harkwa to: — Me ijõ pahhiti, wa ite cormã me Jeju xwỳ hêj xi xà ata to me amji japackre, nãmri cute amji jarẽn to: “Quê ha ina amcro incrê, wa ha hacpỹa mã itĩr” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_64","070_27_64","MAT","27","64","64","Ne cu ha pahtỳj me harêt xà ata jamãr to impeaj ne, quê ha xa ahna amcro incrê, cu ha cormã me hamãr jicu. Nãmri cu ha me ita ton nare, quê ihhêaj to ihkôt me ipa catêjê me hĩ to ahkĩ, ne me harẽn to: “Hacpỹa mã ihtĩr!” hane. Quê ha mehhêj xi xà ita, mam ita jirôa pê ihkêanre ne — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_65","070_27_65","MAT","27","65","65","Mã Pirat te me cumã harkwa to: — Nãmhã ijõ krãhtare catêjê amehcuhhê he. Ca ha me haprô, ne me to mõ, ne cute me harêt xà ata jamãr na me amẽ, quê me hamãr to mempeaj ne — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT27_66","070_27_66","MAT","27","66","66","Mã ma cute me haprôr, ne me to pra. Ne cute me kẽn kre kam me harêt xà ata jarkwa na, me ihtô xà to me ihtô, jũm te aracri ihcaxun cupate. Ne curia ame ahna me ipa, ne ame hamãr to ame ipa, ne ma mehcuhhê ne me hõmpu, ne me hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_11","070_28_11","MAT","28","11","11","Ne cormã pyjê krĩ wỳr pry kôt me mõr kwỳa kam, mã krãhtare te Jeju kre jamãr atajê kwỳ te Juta catêjê jõ pahhi kwỳ atajê mã Jeju kre te jũ mãn xà atajê cunea na harẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_12","070_28_12","MAT","28","12","12","Jirô pê mã ri cute jũ mã me ton xà ata na ahna me ajpẽn par, ne me krãhtare kwỳ mã ihpore catia ne hõr, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_13","070_28_13","MAT","28","13","13","— Ca ha me gũjarẽn to ame apa to me hane he: “Wa me ijikwa ne me gõr, mã Jeju kôt me ipa catêjê cator, ne ma cute me hĩ to hàhkĩj ne me to tẽ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_14","070_28_14","MAT","28","14","14","— Quê ha me pajõ pjê jõ pahhiti ita kampa, ne ajteare mã ampo to kam amji kampa, wa ha me cumã ate me harẽn xà itajêa na harẽ. Hamre quê ha cute, me ite me to amji kam me ijapac xà ita na to amji kampa, quê ha nee me amã ihkên xà nõ cator nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_15","070_28_15","MAT","28","15","15","Mã pea Jeju kre jamãr catêjê atajê te me ihpore ita pyr, ne ihtỳj ame cumã mehhêj xi xà na cute me ajpẽn par atajê jarẽn to me ipa. Mã mehhêj xi xà atajê Juta jõ pjê cunea kôt ihcahkũm. Ne cormã ita kam mehhêj xi xà ita ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_16","070_28_16","MAT","28","16","16","Mã Jeju kôt me ipa catêjê te me õxi atajê, ma, por pê Jeju Hĩpôjajo jõ kẽn to me cumã ihcakôc ata wỳr me mõ. Mã curia Jeju te me cumã amji to ipipẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_17","070_28_17","MAT","28","17","17","Mã cute me hõmpun ne cuna mã mehcunea pỳpỳm, ne Jeju to cute me cati prãmte me to ihcakôc pejti. Mã cormã mehkwỳ me amji mã: “Xà Jejua mõrmõ ajkĩ?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_18","070_28_18","MAT","28","18","18","Mã ma Jeju me hỹrmã mõ, ne me cumã: — Inxũ te imã pjê me côjkwa kam ampo cunea to ite ihimpej xà caxuw imã carôt jõr, ne ahna imã harkwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_19","070_28_19","MAT","28","19","19","Cwỳrjapê ca ha pjê cunea kam mehkrĩ atajê wỳr me pra, ne catyt kam ijarkwa kôt me ipa catêjê na me to, quê catyt kam ikôt me ipa. Ca ha Inxũ me, Carõ Pejti me, ipê ihkra japrỳ na cô kam mehcumrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MT28_20","070_28_20","MAT","28","20","20","Ne ite me amã ampo cunea to ihimpej atajê to me cumã hahkre, mãr quê catyt kam ihcunea kam me hapac to me ipa. Ne wa ha itỳj amcro cunea kam me acahê na ipa, quê ha ahnaa ampo cunea jamre xà kam hàhhuc na, ca me to amji japackrea ne — hane.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK3_7","071_3_7","MRK","3","7","7","Mã Jeju me, ihkôt me ipa catêjê ma Hĩpôjajo jõ pjê wỳr me pra ne me cator, ne hĩpô tohkà na ame ipa. Mã krĩ kwỳ kôt cute me Jeju te curi apu mõr na me harẽn par, ne cute ahna me cuprõn tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK3_8","071_3_8","MRK","3","8","8","Mã Hĩpôjajo catêjê jàhtôa te me cuprõn. Ne hanea Juta jõ pjê me, Krĩpinkrên me, Côpijapjêr jõ cô jĩkjê pĩn hanea ne cute me cuprõn, Pjêhcaprêcti me, Kẽn jõ krĩ me, Teppro jõ krĩ me. Ne pê mehcunea, cute me Jeju cajpar prãmte, hỹrmã me mõ. Ampo na? Pê ajco me Jeju te ampo ton xà atajê cunea na me harẽn pa na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK3_9","071_3_9","MRK","3","9","9","Mã Jeju ma ame hàhtôti te me ahna ihtỳj ita na ihcaca, na ri cute ihkôt me ipa catêjê nõ mã harkwa, quê pàr kre nõ na ahwỳ, quê kam jỹ ne me cupê to ajcamẽ crire ne. Mã harkwa kôt cute me ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK3_10","071_3_10","MRK","3","10","10","Ne pê Jeju ajco me hà jàhtôa ne me caprã. Na pê me hà catêjê jàhtôa ne cute Jeju tàt ne me amji caprãr prãmte, me hĩ to intête hỹrmã me amji pê amtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK3_11","071_3_11","MRK","3","11","11","Ne me kam me pahcurê xwỳn carõ kên atajê pê ajco me Jeju pupu, ne ajco cuna mã me ajhu, ne me caràr to: — Apêa ri Pahpãm kra — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK3_12","071_3_12","MRK","3","12","12","Pê Jeju ita tête incryac kam me cumã: — Nee hipêr ipê Pahpãm kra na me ijarẽn nare — hane. Ne pê mehcahpêrta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK4_26","071_4_26","MRK","4","26","26","Pê Jeju me cumã harkwa to: — He Pahpãm himpej xà pê ihhêj rũm me hũmre te pjê kam ampo hy kre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK4_27","071_4_27","MRK","4","27","27","Ne ma tẽ ne ihtỳj apu ipa. Mã pjê krac ri ampo hy ata aracri huprãj to mõ, cute huprãj to mõr xà ata na hahkre pej nare kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK4_28","071_4_28","MRK","4","28","28","He pjê ita ri cumã hô gõ, quê ha mam hiprãj cato, jirô pê mã, quê ha kam ihhy krekà cato, ne ahna ahtũm nare quê ha kam ihhy, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK4_29","071_4_29","MRK","4","29","29","ne intep, quê ha caxuw wapo py ne to hakep. Ampo na? Ramã intep ne hakep xàa kam na ri — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_17","071_6_17","MRK","6","17","17","Pê ramã putwrỳ nõ na pahhi Heroti ita Jowãw pê me cumrãr catê ata pro na to awjahkre. Pê me hũhkra cajpre ne hacjên xà mã me haxà. Ne ampo na mã pê me to hane? Nee mã ampo na nare. Pê pahhi Heroti tõ japrỳ pê Pirip ata prõ japrỳ Herotijkwỳj. Pê Heroti mã ihtõ prõ ata kĩnti, mã cute cupê caxàr ne cume hikwa. Mã ihtõ pê Pirip ata ahte apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_18","071_6_18","MRK","6","18","18","Mã Jowãw pê me cumrãr catê ata te me hõmpun, ne ma pahhi pê Heroti ata wỳr tẽ ne cumã: — Ampo na mã ate atõ pê ihprõ caxàr? He ate Mojxe xwỳ te me pajapackre xà kaj na ton — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_19","071_6_19","MRK","6","19","19","Mã pahhi prõ pê Herotijkwỳj te harẽn xà ita par, ne ahna cupê ihkaj na. Na ri ma apu Jowãw curê ne ihtỳj cumã ihcuran prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_20","071_6_20","MRK","6","20","20","Mã jũ wỳr quê ihcura. Ampo na? He Jowãw pê hũmre impeaj ne ajco catyt kam ipa, na pê Heroti mã hũpa, ne ihtỳj ihkên pê hũtàr to prãm. Pê ajco Jowãw pahhi japackre, pê kampa ne cupê amji jahkre kêatre cakrô, ihtỳj kam hapac to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_21","071_6_21","MRK","6","21","21","Ne pê amcro nõ na pê pahhi ata pỳm xà jõ amcro cator, cwỳrjapê ri cute amji kĩn catia ton, ne cute me cupê pahhi cati catêjê cunea na me hàhwỳr. Ne hanea ne krãhtare jõ pahhi kwỳ me, Hĩpôjajo jõ pjê catêjê jõ pahhi kwỳ na me hàhwỳr, cahê na cute ame amji kĩn prãmte. Mã mehcunea te amji kĩn ata wỳr mehcuprõn, ne ihtỳj cute ame ampo kur catia ne ame ikõm catia to prãm to, cute mehcuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_22","071_6_22","MRK","6","22","22","Ne ihprõtpê Herotijkwỳj kra cahãj cuprỳ japrỳ te Xarõmkwỳj ata me amji kĩn ata wỳr hàr, ne me cuna mã hàkrun to mõ. Mã pahhi Heroti me pahhi cati kwỳ atajê cunea mã Xarõmkwỳj jàkrun xà ita kĩn, ne ahna me hakry. Ne pea pahhi te cuprỳ ata mã harkwa to: — Wa ite me gàkrun xà ata kĩnti jahpan xà na, gapacta ne ampo na ihprãm xà ata na iwỳ, wa ha itỳj me akampa ne amã cugõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_23","071_6_23","MRK","6","23","23","Mã cuprỳ ata xa ne kampa. Mã pahhi te hipêr cumã amji ton ne amji ton tu ne cumã: — He ampeaj kam! Ca ha ijàhcukrêj jĩkjê na ahwỳ, wa ha itỳj amã cugõ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_24","071_6_24","MRK","6","24","24","Mã cute impar ne ma inxi pê Herotijkwỳj ata wỳr tẽ ne cumã: — Ampo na mã wa ha ahwỳ? — hajỹr. Mã inxi cumã: — Ca ha cumã: “Ajpên ca ha imã Jowãw pê me cumrãr catê krã to tẽ, crat kam” hane — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_25","071_6_25","MRK","6","25","25","Mã hacpỹ ma mã hũjarêan kam, cute amji jaxàr ne pahhi mã: — Ajpên ca ha imã Jowãw pê me cumrãr catê krã to tẽ, crat kam — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_26","071_6_26","MRK","6","26","26","Mã Heroti te impar ne cumã amji kĩn nare, ne nee cumã Jowãw curan to prãm nare. Ne cute me kam mare mã amji ton ita kam, ihpahàm cupate, cute ihcuran na harkwa hyr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_27","071_6_27","MRK","6","27","28","Mã pyt jỹr xà ata kam, cute krãhtare pê hamãr catê ata kujahêc ne cumã: — Hacjên xà wỳr tẽ ne ajpên cumã Jowãw krã jakep, ne crat kam to tẽ — hajỹr. Mã krãhtare ata wrỳc ne ma hacjên xà wỳr tẽ, ne cute Jowãw krã jakep, ne crat kam to tẽ ne cahãjre mã hõr. Mã cute inxi mã hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_29","071_6_29","MRK","6","29","29","Mã Jowãw kôt me ipa catêjê atajê te ihtyc xà ata jarẽn par, ne ma me hacjên xà wỳr me pra, ne cute me hĩ pỳn ne cute me harêt. Hõhõ, pê Jowãw pê me cumrãr catê tyc xà ita hane. Cwỳrjapê pê Heroti Jeju to amji mã Jowãw xwỳ te hacpỹ mã ihtĩr na ihcãmjĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_53","071_6_53","MRK","6","53","53","Mã cute Hũm carôt kôt hàpên xà pihho ata ton, ne ame harte jirô pê Jeju me, ihkôt me ipa catêjê me, ma Hĩpôjajo jĩkjê rũm, pjê japrỳ te Pĩrã jõ pjê ata wỳr me irêr, ne curia cute me pàr kre mã hê, cô tohkà na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_54","071_6_54","MRK","6","54","54","Mã pàr kre pê Jeju cator, mã me hàhtôti atajê te me Jeju pupun pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_55","071_6_55","MRK","6","55","55","Mã pea curia pjê ata kam cute me amji rẽc, ne ihtỳj krĩ cunea kôt me hà catêjê kôt ame pra. Ne ma me hà jikwa xà kam me cunõ, ne me ahna ahwỳ ne ma curi, por cute me Jeju jàhhuc xà na, jũ ri me hahkre pej xà ata wỳr me to pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK6_56","071_6_56","MRK","6","56","56","Pê krĩ jacot me krĩ cunea kôt ipa xà ata ri pê ajco hãn ne prya kam, cumã me hà nõ, ne me cumã Jeju na ahwỳ, ne ajco me cumã: — Cama amji na me ijamã, wa akà jahkà cyt — hane. Ne por mehcunea te me Jeju kà jahkà cyt atajê cunea mempej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_1","071_7_1","MRK","7","1","4","Pê Parixêw catêjê kwỳ me, cute me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to me hahkre catêjê atajê me, Krĩpinkrên pĩn me cato. Pê Parixêw catêjê ajco Juta catêjê cunea mã mam cute ampo to me hahkre xà atajêa to ihhimpej. Na quê ha menquêtjê te me to amji pyràc xà te me amji ton xàa kôt, me hàpàn curê, ne mam me amji mã ampi ne hũhkra cuhhõ, ne cormã me apà. Ne por me hõ japrôr xà pĩn cute me ampo xô japrôr atajê, quê ha cute mehkur xwỳjrea na cuhhõ. Ne cormã, rỳ pêa mã cute ampo to me amji pyràc xà atajê ton to me ipa, ne mehkõm xà cuhhõn xà ata na mehcuhhõ, ne me pjê te pot cuhhõ, ne wakỳre te me hàwmrõ xà atajê cuhhõ. Parixêw catêjê atajê kwỳ te me Jeju kôt me ipa catêjê nõ ata te menquêtjê te me amji pyràc xà ata kôat nee hũhkra cuhhõn pej nare kam, ahnaa hàpàn na me hõmpun. Por pê Parixêw catêjê ajco ahna me cumã awjahkre ata kaj na, cute ton. Mã cute Jeju na me cuprõn ne mehkrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_5","071_7_5","MRK","7","5","5","Mã pea Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to me cumã hahkre catêjê nõ te Jeju mã harkwa to: — Ampo na mã ajte akôt me ipa catêjê nee me panquêtjê te ampo to me amji pyràc xà atajê kam me hapac, ne ihkôat me hũhkra cuhhõn nare, ne ahnaa me apà? Jũ wỳr quê ha cute me hajỹr xà ita kam me Pahpãm cajpuaw me — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_6","071_7_6","MRK","7","6","6","Mã Jeju te me cumã harkwa to: — Põ rũm ri ihhêj ne ate amji kam me gapac xà impej, ne me acaxwãm pê me akêanre! Xãmte ampeaj kam pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê japrỳ te Ixaj xwỳ me ate amji kam me gapac xà ita na me garẽ, ne me ana ihhôc to hane he: “Mehkwỳ Pahpãm mã me harkwa to: ‘Pahpãm, apeaj to apej, ne imã akĩn’ hane, ne ajte cute amji kam me hapac xà to, ampỳa mã cupê me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_7","071_7_7","MRK","7","7","7","Ne cute me Pahpãm to mehcakôc xà impejti ita kôt hamreare. Ampo na? He me cumã me hũmre te amji kam hapac xà to pit mã hahkre to hãn ne me ipa, ne cute me cumã to hahkre xà ata kam, quê ha ihtỳj mehkwỳ mã mehhêj xia jarẽn to: ‘Pom wa me amã ampo to hahkre itajê pê Pahpãm te amji kam hapac xà’ hane”. Hõ, pê Ixaj xwỳ me ato hũjarẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_8","071_7_8","MRK","7","8","8","— Ca ma ame ihimpej xà caca, ne ajte me aquêtjê te amji kam me hapac xà to pit mã, cute me hahkre xà ata na ca me prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_9","071_7_9","MRK","7","9","9","Ca gõtpê jũ mã me, ne amji tête me Pahpãm jarkwa himpej xà to ne me hũrê, ne amji tête me hajo, me ate me aquêtjê te amji kam hapac xàa kôt me apa prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_10","071_7_10","MRK","7","10","11","— Pê Mojxe harkwa hyr to: “Amji mã me apãmjê cupa, ne amji mã me axyrxwỳ cupa, quê ha ihtỳj cute me hũmxwỳ mãn catêjê curan partu” hajỹr cakrô, ca ate me amji kam me gapac xà to me amji pyràc xà ata kôt, ajte ajteare mã me cumã to hahkre, ne me cumã: “Quê ha jũm mã ampeaj kam hàhcukrêj, quê ha ihtỳj to hũm me inxi tehcajpa. Nãmri quê ha cute Pahpãm jũrkwa jamãr catêjê mã, cute hũm me inxi mã ampo jõr xà atajê jõr na, amji to hũjahkre na, quê ha xwahna nee hũm me inxi mã ampo jõr xà atajê nõ nare. Ne cama me cumã harkwa to: ‘Wa ramã me Pahpãm mã ite ijàhcukrêj ita to ijũjahkre, na wa ha nee amã ampo ata jõr nare’ ” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_12","071_7_12","MRK","7","12","12","Ne me ate amji kam me gapac xà ita kam quê ha nee hipêr me hũmjê me, menxyrxwỳ tehcajpar to prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_13","071_7_13","MRK","7","13","13","— Ca ha ate me hajỹr na, ca ha ma amji tête ame Pahpãm te amji kam hapac xà curê, ate me aquêtjê te amji kam hapac xàa to ate me amji kam me gapac, ne me cumã to hahkre prãmte. Ne ramã ate amji to me hajỹr to me amji pyràc tu, na ca atỳj me ampo itajê cunea ton to me apa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_14","071_7_14","MRK","7","14","14","Na pê hipêr Jeju me hàhtôa na ahwỳ, ne me cumã harkwa to: — Ampo to icakôc xà ita na me ipar mã hamãa ne, mãr ca me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_15","071_7_15","MRK","7","15","16","He xà cu me pajõ ku itajê, ihtỳj pahte me pahkên ton na me pahto? Hãpà! Pom hãn ne põ rũm me pajarkwa wỳr me pajõ pra ne acjêj itajê, nee me pahto kên nare. Ne pom me pahte amji kam me pajapac xà pĩn hapôj itajê ri ihtỳj me pahto kên. Xà me gũpar xà caxuw me amã me gapackre nare? Me ikampa ne ite me amã ampo to icakôc xà atajê kôt hakop to mempeaj ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_17","071_7_17","MRK","7","17","17","Mã Jeju te me hàhtôti atajê mã ihcakôc jicu, ne me huwahi, ne ma ikre mã hàr. Mã ihkôt me ipa catêjê te hũjarẽn xà ata na mehcukij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_18","071_7_18","MRK","7","18","19","Mã cute me cumã harẽn to: — Pỳhàpà, me hũmre itajê! Xãmte nee cormã ate me icakôc xà ita na me ipar nare. Me apê me ikwỳ kwỳa cakrô, ca ajte nee ijũjarẽn xà atajê na me ipar nare. Pom ampo me garkwa mã acjêj ca me ku itajê, quê nee ame ato kên nare. Ampo na? Quê ha nee ate amji kam me gapac xà mã hàr nare, ne atu mã quê ha axà, jirô pê mã quê ha gĩ pê cato — hajỹr. Por pê Jeju me pajõ to hũjarẽn to hane ata kôt, cu pahtỳj me pajõ itajê cunea ku, ne nee ampo itajê nõ ihkên nare na, ramã me pamã hahkre pej. Ne cormã Jeju me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_20","071_7_20","MRK","7","20","21","— Ne por quê ha jũm te amji kam hapac xà pĩn ampo cato ata, quê ha jũm ata to kêanre ne. Ampo na? Cute amji kam me hapac xà ata pĩn, quê ha cute ampo to amji kam hapac xà kêanre ata cato. Atajê pê ri cute amji kam hapac xà kên me; ampo kam me pahpahàm kêanre ata me; me hàhkĩj me; me hàhcuran me; amji pê mehprõ caxun me; ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_22","071_7_22","MRK","7","22","22","cute mehpore me, me hàhcukrêj kĩn me; mehkwỳ to kên xà caxuw me hũ na hàhtàt nare me; mehhêj xi me; mehpahàm nare me; hũ na amji mã ampo kĩn me; mehkwỳa mã mehkwỳ to mehcakôc kên me; amji to me hàmra me; mehkrã nare me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_23","071_7_23","MRK","7","23","23","Ne ampo itajê quê ihtỳj ate amji kam me gapac xà cunea pĩn hapôj, ne quê ihtỳj me ato kêanre ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_24","071_7_24","MRK","7","24","24","Jirô pê, pê ma Jeju krĩ pê cato ne mõ, Kẽn jõ krĩ pu na pjê ata wỳr. Ne pea ikre nõ ita mã hàr, ne tee ame hàhtôti atajê pê amji to ipimxur to hahkre, ne jũ wỳr quê amji mã hamã ne amxu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_25","071_7_25","MRK","7","25","25","Pê cahãj nõ pê ihkra cahãj kam, me pahcurê xwỳnti carõ kên ata te Jeju jarẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_26","071_7_26","MRK","7","26","26","Cupê krĩxàre pê côxwa cahê na Xiri jõ pjê catêjê nõ, ne nee cupê Juta catêjê nõ nare cakrô, mã ma hỹrmã tẽ, ne cuna mã ihkõn krã na hỹr ne ahna hàhwỳr ne cumã: — Ikra intête ampo carõ kên ita capa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_27","071_7_27","MRK","7","27","27","Mã Jeju te cahãj ata capi prãmte cumã: — Ite ato hajỹr xà ita na ihkaj na. Ampo na? Nee apê Juta catêjê nare, ne acahkrit, cwỳrjapê ri apê roap pyràc. Ne wa ite mam mehkra mã harte xà caxuw wa ajpên me hỹrmã mõ, ne nee rop mã mam ite harte xà caxuw wa ajpên me hỹrmã imõr nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_28","071_7_28","MRK","7","28","28","Mã cahãj cumã: — Ỹhỹ pahhi, he ampeaj kam ri icahkrit ne Juta catêjê kĩnte ipê roap pyràac cakrô, wa itỳj hanea ana prãam to prãm. Pom quê hãn ne ahkrare hàpàn xà pê ampo krut cupa mã ajhu, mã rop krare cuku, ita jĩkjê na ite hajỹar. Na wa ate itehcajpar xà kênre ita na ahna awỳ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_29","071_7_29","MRK","7","29","29","Mã Jeju cumã: — Ate acakôc xà ita ton, cwỳrjapê gapacta ne amji jaxà gũrkwa wỳr, ne ramã me pahcurê xwỳn carõ kên, akra cahãj ita pê cator — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_30","071_7_30","MRK","7","30","30","Mã ma pyjê nõ ata te amji jaxàr, ikre wỳr, ne cator. Ne cute me hikwa xà kam ihkra pupun, mã ihtỳj nõ, mã ma cupê me pahcurê xwỳn carõ kên cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_31","071_7_31","MRK","7","31","31","Jirô pê mã ri ma Jeju krĩ pê cator ne mõ. Ne ma Kẽn jõ krĩ jõ pjêa na mõ, krĩ atajê kôt, ne Teppro jõ krĩ na mõ. Ne cute Krĩtetej jõ pjê jakren, ne ma Hĩpôjajo jõ pjê na cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_32","071_7_32","MRK","7","32","32","Mã jũmjê itajê te Jeju wỳr me jũm xũmre japac tu, ne nee ihcakôc pej nare ata to me cator. Ne cute Jeju na me hàhwỳr, quê ahna hũhkra xi ne to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_33","071_7_33","MRK","7","33","33","Mã Jeju te me hàhtôti ata pê to cator, ne pea cute hũhkrahhi to ajpẽn cuna mã hapac jũjê. Ne cute hũhhi kam harcô mẽn, ne cute harcô ita to hũmre ata jõhto cupên. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_34","071_7_34","MRK","7","34","34","Jirô pê mã ri kàj mã, côjkwa wỳr irĩt ne cute higẽc mẽn, ne Juta catêjê jarkwa to cumã: — Epata! — hajỹr. Ita jũjarẽn xà te: “Amji jihê mẽ, ne akre!” ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_35","071_7_35","MRK","7","35","35","Me ajkaam mã, hapackre ne hõhto jirot, mã cute ihcakôc kam ihtẽm pyrentu, ne nee hipêr ihcakôc kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_36","071_7_36","MRK","7","36","36","Mã Jeju te amji jarẽn tête me cumã harkwa to: — Nee ame cumã ijarẽn nare — hajỹr cakrô mã tàkamrỳ cute me harẽn to cati to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK7_37","071_7_37","MRK","7","37","37","Ne por pê ajco me harẽn pa atajê to pê ajco me amji mã ajkra, ne ajpẽn mã me harẽn to: — He cumã ampo pej cunea ton jahkre pej, na ri ihtỳj to, ne me to impej! Ne ihtỳj hacpỹa mã me hapactu jũpar na me to, mã me awpa, ne jũ mã me ipẽrkêt to, mã hacpỹa mã mehcakôc! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_1","071_8_1","MRK","8","1","1","Mã me ahna amcro jàhtô nare, mã ma põ kam, mũhũràn me hàhtôa ne cute Jeju na me cuprõn. Ne me hàpàn xà caxuw ampo hamreare xà ata kam, mã Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_2","071_8_2","MRK","8","2","2","— Ampeaj kam imã me caprĩ xà. Ampo na? Ramã ikôt ame ipa ita to cute me amcro to incrê, ne põti ita kam me cupê me hàpàn xà caxuw ampo hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_3","071_8_3","MRK","8","3","3","Wa me hàpàn nare kam me hũrkwa wỳr ame cucrà, quê ha pry cahti ri prãm ame curẽ, nãmri mehkwỳ hũwrya pĩn me hapôj — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_4","071_8_4","MRK","8","4","4","Mã ihkôt me ipa catêjê te mehcukij ne me cumã: — Jõ ri wa põ ita kam, me hamreare ita kam me hàhtôti itajê mã harte xà caxuw me hõ nõ mã me icato? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_5","071_8_5","MRK","8","5","5","Mã Jeju me cumã: — Jũ mã ri me amã kwỳr te pro jàhtô na cute? — hane. Mã me cumã: — Imã kwỳr te pro te xet — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_6","071_8_6","MRK","8","6","6","Mã cute pjê kam me hàhtôti atajê jỹr na me cumã hũjahkre, mã me hỹr. Mã cute kwỳr te pro te xet ata cwỳr, ne to Pahpãm mã hũrên hakryti to ihcakôc. Jirô pê mã ri cute me cumã ihkryj par, ne ihkôt me ipa catêjê mã hõr, mã cute me cumã to ipicràn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_7","071_8_7","MRK","8","7","7","Ne hanea ne caxuw tep xêt nõ atajê, mã Jeju te to Pahpãm mã hũrên hakryti to ihcakôc, ne ihkryj ne ihkôt me ipa catêjê mã hõr. Mã hanea ne cute me cumã to ipicràn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_8","071_8_8","MRK","8","8","8","Mã mehcunea jàpàn kênre nare, ne ame harte. Mã cormã ihkôt me ipa catêjê te ihcahhur jàhhuc itajê to me kàhà to xet ne me to hipu partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_9","071_8_9","MRK","8","9","10","Ne pê me apà atajê pê me hàhtô na me mir to cwat. Mã ma Jeju te mehkujahêc par, jirô pê mã ri pàr kre mã hàr, ihkôt me ipa catêjê me, ne ma Tarman jõ pjê wỳr cô ita na me irêr, ne me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_11","071_8_11","MRK","8","11","11","Mã Parixêw catêjê kwỳ hỹrmã cator, ne cute me Jeju te ampo pihho catia ton na me ahna hàhwỳr kam ihtẽm. Ne nee mã cute amji mã me to ihhimpej xà caxuw amehcukij nare. Ne cama cute mehkên mã mẽn prãmte ri amehcukij, ne me cumã: — Mẽr me imã côjkwa pĩn ampo pihho catia to, wa ha me hõmpu, ne cormã me Pahpãm te me iwỳr akujahêc na me gahkre pej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_12","071_8_12","MRK","8","12","12","Mã Jeju te caxwãm catia mã incaca mẽn, ne me cumã harkwa to: — Ampo na mã ca me akwỳ mea mã, ite ampo pihho catia ton na me ina gàhwỳr to ame apa? Wa ramã ite, me ate amji mã me ito ahimpej nare na me gahkre pej. Cwỳrjapê wa ha nee me amã, ate ampo pihho catihti na me gàhwỳr xà itajê nõ ton nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_13","071_8_13","MRK","8","13","13","Ne ihkôt me ipa catêjê me pàr kre mã me hàr, ne ma hacpỹ mã hĩpô jĩkjê wỳr me to tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_14","071_8_14","MRK","8","14","14","Mã ihkôt me ipa catêjê te me kwỳr te pro to me hapac kêt, ne pyxit peaj ne pàr kre mã me to hàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_15","071_8_15","MRK","8","15","15","Mã Jeju te me cumã mehcawpa to: — Co he, ma amji na me Parixêw catêjê me, pahhi Heroti jõ kwỳr te pro to me guphêa ne! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_16","071_8_16","MRK","8","16","16","Mã ihkôt me ipa catêjê te ita to ajpẽn mã mehcakôc kam ihtẽm, ne me ajpẽn mã: — Pahte me kwỳr te pro nõ pyr nare, na ri apu hũjarẽn xà ita to hane — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_17","071_8_17","MRK","8","17","17","Mã Jeju te mehcakôc xà ita na me hahkre pej, ne mehcukij to: — Ampo na mã ca me apê kwỳr te pro nare ata na ame ajpẽn cukij to ame apa? He xà ajkĩ me apê ijũjarẽn xà ita par kôt hakop jahkre kêatre? Xà wa ajkĩ amji jarte to pit mã amji japackre to ipa prãm? Ampeaj kam ate me ampo par xà itajê cunea na me akrã tỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_18","071_8_18","MRK","8","18","18","Xà nee me arĩt xà caxuw me ato nare? Ne nee me gapac nare, me gũpar xà caxuw? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_19","071_8_19","MRK","8","19","19","He xà ca nee ajte me kwỳr te pro te xĩc to, ite me hàhtôa mã harte xà ata na, me ito amji japackre nare? Jũ mã ca ate mehcahhur to me kàhà to me hipu ton? — hajỹr. Mã me cumã: — Kàhà te tôxi — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_20","071_8_20","MRK","8","20","20","Mã hipêr cute mehcukij to: — Ne por wa ite mam me hàhtôti te me mir te cwat mã kwỳr te pro te xet kryj xà ata, jũ mã ri ihcahhur na kàhà jàhtô na cute, ca ate me to hipu? — hajỹr. Mã me cumã: — Kàhà te xet — hane. Mã Jeju me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_21","071_8_21","MRK","8","21","21","— Mẽr hõhõ, xà ca ajte cormã nee ite me amã Parixêw jõ kwỳr te pro jarẽn xà ita jahkre pej nare? — hane. Mã cormã ihkôt me ipa catêjê te Parixêw te amji kam me hapac xà kên pê kwỳr te pro cawpa xà ata na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_22","071_8_22","MRK","8","22","22","Jirô pê mã ri Jeju me, ihkôt me ipa catêjê me, ma krĩ jacot pê Tep jõ krĩ mã me cator. Mã curi catêjê te me jũm to tũm japrôr ne hỹrmã me to cator, Jeju te ihcupên prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_23","071_8_23","MRK","8","23","23","Mã Jeju te into tũm ata jũhkra na ipyr, ne ma krĩ pê to cator. Ne cute hũmre ata to na harcô to ihtẽm, ne ahna hũ xir ne cumã: — Xà ca atỳj ita caxuw ampo pupu? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_24","071_8_24","MRK","8","24","24","Mã hũmre ita rĩt ne apu rĩt, ne cute cumã harkwa to: — Wa itỳj me hõmpu, ne cama me hõmpun xà ita pê ihhêj rũm me hũmre pê pĩ pàr te ipa pupun — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_25","071_8_25","MRK","8","25","25","Mã hipêr Jeju te into na hũ xir. Mã pea hũmre ata rĩt pej, ne caprãr, ne ihtỳj ihcunea na irĩt pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK8_26","071_8_26","MRK","8","26","26","Ne ma cute krĩ pê hũmre ata kujahêc, hũrkwa wỳr, ne cumã: — Tẽ ne nee hacpỹ ne Tep jõ krĩ wỳr amji jaxàr nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_2","071_10_2","MRK","10","2","2","Mã ma Parixêw catêjê kwỳ Jeju wỳr me mõ, cute ampo na mehcukij prãmte. Ne nee mã cute me ampo jahkre pej prãmte hỹrmã me mõr nare, ne cute me Jeju te ihcakôc xà nõ to ihcupan na me ton to prãmte ri, hỹrmã me mõ. Ne hỹrmã me cator, ne me cumã: — Xà cu ha ajkĩ Mojxe xwỳ te me pajapackre xà ata kôt, pahtỳj me pahprõ mã me hikra? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_3","071_10_3","MRK","10","3","3","Mã Jeju te mehcukij to: — Jũ mã pê Mojxe ita na ihhôc to? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_4","071_10_4","MRK","10","4","4","Mã me cumã: — Pê Mojxe me pamã to hahkre to hane he: “Ca ha aprõ mã hikran prãm, ne ate cumã hikran xà na cumã ihkàhhôc to, ne cumã agõ, ne atỳj jũ kam ihkujate” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_5","071_10_5","MRK","10","5","5","Mã Jeju me cumã: — He me akrã tỳj, ne me gũpar nare kam pê Mojxe me gapackre xà ita to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_6","071_10_6","MRK","10","6","8","Ne rỳ pêa mã, mam Pahpãm te pjê ton xà ata kam, pê mam hũmre to ne ihkôt cahãj to, ne ajteare mã quêt harẽn to hane he: “Quê ha ita caxuw me hũmre menxyrxwỳ me, me hũmjê jicu, ne me hikwa tuw, ne ma mehprõ wỳr me rê, ne mehprõ me, me ajcaxê, ne ajpẽn kam me pyxit peaj” hane. Cwỳrjapê ri nee ita caxuw Pahpãm mã ajpẽn kam me ipijakrut nare, ne ajpẽn kam me pyxit peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_9","071_10_9","MRK","10","9","9","Cwỳrjapê quê nee Pahpãm te ajkam me to cuprõn ne me to pyxit peaj ata to, hipêr ajpẽn pê me ipicapôn xà nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_10","071_10_10","MRK","10","10","10","Ne Jeju te me cumã hũjarẽn to hajỹr jirô pê mã, ma hacpỹ mã ikre wỳr, ihkôt me ipa catêjê me, me mõ. Ne ikre mã me hàr, mã ihkôt me ipa catêjê te me hahkre pej prãmte ahna mehcukij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_11","071_10_11","MRK","10","11","11","Mã Jeju me cumã: — Ỹhỹ, quê ha jũm xũmre hĩxi mã hikra, ne ajteare mã cahãj nõ me hikwa na, quê ha ramã hĩxi ata cuna mã ihkên xà ton ata kôt, Pahpãm mã cupê cute amji kam hapac xà kam inxyre kêanre atajê ton catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_12","071_10_12","MRK","10","12","12","Nare quê ha jũm cahãj te impjên mã hikran, ne ajteare mã jũm xũmre me hikwa na, quê ha ramã impjên ata cuna mã ihkên xà ton ata pê Pahpãm mãa, cupê cute amji kam hapac xà kam inxyre kêanre atajê ton catê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_35","071_10_35","MRK","10","35","35","Jirô pê mã ri Tijac me Jowãw pê Xeptew kra atajê mehkwỳ pê ampỳa mã, ahte Jeju wỳr me hàhtêp, ne me cumã: — Me ijõ Pahhi, ate amji kam gapac xà na, ite me ana ijàhwỳr xà kampa, ne nee me ipê jũ mãn nare ajco — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_36","071_10_36","MRK","10","36","36","Mã Jeju me cumã: — Ampo to wa ha me amã? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_37","071_10_37","MRK","10","37","37","Mã me cumã: — Ca ha amcro nõ na ate pjê cunea to ahimpej xà caxuw gỹr xà catia carôt tỳjti ata kam jỹ, ne ca ha pijamã amji na me inõ jamã, wa ha me inõ acahê na awpôc rũm jỹ, ne me inõ awke rũm jỹ, ne acahê na me ihimpej! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_38","071_10_38","MRK","10","38","38","Mã Jeju me cumã: — Pom ca ate ampo na me gàhwỳr xà ita, ca ate nee me hahkre pej nare kam, atỳj ahna me iwỳr. Xà ca ha ajkĩ atỳj icuxà me ikên xà itajê mã me awcanã? Ỹhỹ, wa ha ihimpej xwỳjrea na itỳj amji pupun xà kêanre to amji pupu. Ne por ite amji pupun xà kêanre ata pê ihhêj rũm ite ampo kêanre te ito kên xà to ite ikõm, ne kam amji cumrãr xà ata — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_39","071_10_39","MRK","10","39","39","Mã me cumã: — Wa ha itỳj me awcanã — hane. Mã Jeju me cumã: — Ampeaj kam ca ha atỳj icuxà me amji pupun xà kêanre to me amji pupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_40","071_10_40","MRK","10","40","40","He wa nee pa me amã jũ mãn nare, nãmri ramã Pahpãm te amji mã icahê na mehkrĩ ne mehhimpej catêjê atajê capi, ne por cute amji mã jũmjê capi atajê mã quê ha ihkrĩ xà itajê jahkre, quê ha kam mehkrĩ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_41","071_10_41","MRK","10","41","41","Mã ihkôt me ipa catêjê kwỳ te me ita par, ne ame Tijac me Jowãw kam mencryac to amencryc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_42","071_10_42","MRK","10","42","42","Mã Jeju te amji wỳr mehcunea to cuprõn ne me cumã: — He me amã pjê ita kam krĩxàre jõ pahhi catêjê te kypê mehkwỳ to ihhimpej nare na, me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_43","071_10_43","MRK","10","43","43","Na wa ha intête me amã, mãr quê nee jũ caxuw me akam ampo itajê nõ hajỹr nare. Nãmri quê ha me anõ mã amji to acati to prãm na, ca ha me akwỳ cunea mã gàpên to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_44","071_10_44","MRK","10","44","44","Ne por quê ha mam jũmjê mã amji to prãm atajê, quê ha nee pahhiti na me amji to prãm nare, ne quêt amji to cama mehcunea mã hàpên catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK10_45","071_10_45","MRK","10","45","45","— He nee jũm xũmre te ito impejti xà caxuw wa ajpên pjê ita wỳr, ipê me Ahàkà cati te me hũmre na amji ton, ne iwrỳc nare. Ne quêt ite me atehcajpar prãmte wa ite amji to me akritxwỳ, ne me gaxà kam ityc xà caxuw, wa icator, mãr wa me hàhtôa ne me hũtà ne me to impej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK11_12","071_11_12","MRK","11","12","12","Ne jũ mã me ahna amcro te, mã ma hacpỹ mã Mehkênpupunxà jõ krĩ pĩn cute me amji jaxàr ne me mõ, mã ramã Jeju mã prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK11_13","071_11_13","MRK","11","13","13","Mã ampỳa mã cute pĩxô pàr nõ hôncoti pupun, ne ma hỹrmã mõ ne cator, cute ahna hô japên prãmte, mã ahna hô nare. Pê cormã hô xà kaj na, na pê nee hô nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK11_14","071_11_14","MRK","11","14","14","Mã Jeju te harkwa to pĩxô pàr ata crôn to: — Quê ha nee hipêr jũ caxuw jũm apàr xô nõ krẽr nare — hajỹr. Mã ihkôt me ipa catêjê te incrôn xà ita na mempar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK11_20","071_11_20","MRK","11","20","20","Mã apẽ mã iràrà na, ma hacpỹ mã Jeju me ihkôt me ipa catêjê pry ata kôt me mõ, pĩxô pàr ata na, ne cute me hõmpun, mã harê mea mã incrà tu ne xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK11_21","071_11_21","MRK","11","21","21","Mã Petrô te pĩxô pàr crà ata pupun, ne Jeju te cumã harkwa hyr na to amji japackre ne Jeju mã: — Ijõ Pahhi, hõmpu he, mãr ca ate pĩxô pàr crôn ta, incrà tu ne xa he — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK11_22","071_11_22","MRK","11","22","23","Mã Jeju cumã: — Ita to amji japackrea ne he, ca ha ate ampeaj kam Pahpãm to amji mã ahimpej na, ca ha hàhkà jakôtti ita mã garkwa to: “Amji capa, ne côxwa kam amji to awcapê” hane, quê ha hàhkà jakôtti ata ihtỳj akampa, ne garkwa kôt amji capa ne amji to awcapê. Ỹhỹ, ca ha ate gũjarẽn xà ata kam ramã amji caxwãm pê amji mã: “Wa ramã ite Pahpãm te ita to hajỹr to prãm na hahkre pej” hajỹr na, quê ha ihtỳj garkwa kôt amji to awcapê. Nãmri ca ha ate gũjarẽn xà ata kam, amji mã: “Mõrmõ Pahpãm mã ajkĩ ita na to prãm nare, mõrmõ ajkĩ ahna cumã to prãm” hajỹr na, quê ha nee apar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK11_24","071_11_24","MRK","11","24","24","— Cwỳrjapê wa me amã awjarẽ, ca ha me Pahpãm mã acakôc ne ampo na me wỳ, ne atỳj cute me amã hõr na amji mã me to hajỹr pyrentu, mãr quê ihtỳj me amã cugõ, ca ha me acwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK11_25","071_11_25","MRK","11","25","25","Ca ha hãn ne Pahpãm mã me acakôc kam pra, ne atỳj jũm te me anõ to kên xà atajê jicu, ne to tojnõ, mãr quê côjkwa kam Inxũ Cati jỹ ata hanea ne, me acuxà, ate me akên ton atajê cunea jicu, ne to tojnõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK11_26","071_11_26","MRK","11","26","26","Nãmri ca ha ate me jũm te me anõ to kên ata to tojnõ nare na, quê ha Inxũ Cati, côjkwa kam ihkrĩ ata, me acuxà, nee ate me to kên atajê to tojnõ nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK13_32","071_13_32","MRK","13","32","32","Jeju te pjê jamre na harẽn jicu xà to: — Nee jũm mã amcro me, caxwa me, pyt jỹr xà nõ jahkre pej nare, Inxũ te amji mã ihhyr xà ata na. Ne nee côjkwa kam cumã me hàpên catêjê nõ me, ipê ikra mã, cute amji mã amcro hyr xà ata jahkre pej nare. Ne Inxũ pyxit peaj mãri cute amji mã amcro hyr xà ata jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK13_33","071_13_33","MRK","13","33","33","Cwỳrjapê ca ha me guphêa rũm me apa, ne nee ca atỳj ame apa nare, ne ma me amji jamãr to me apa. Ampo na? He nee me anõ mã hõ amcro ata cator xà jahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK13_34","071_13_34","MRK","13","34","35","— Quê ha ihhêj rũm me Ahàkà cator xà ata pê jũa kam, hũwrya kam me hũmre nõ tẽ, ihtẽm xà ata to ihtẽm pyràac. Ne ihtẽm xà ata wỳr, quê ha ahpỹanre na cumã me hàpên catêjê mã, me hàpên xà jõr partu. Ne pea hũrkwa jamãr catê mã harkwa to: “Ma ijũrkwa ita jamã, nãmri me apê hacpỹ ne icator xà na ijahkre kêatre, mõrmõ wa ha pyt kam icato, nare, wa ha caxwa picapôn kam icato, nare wa ha awcapàtkô cahtiri icato, nare, wa ha iràràtia na ajkĩ icato” hane. — He me apê ikre jamãr catêjê atajê pyràac, ne ipê ikre jõ pahhi ata pyràac. Cwỳrjapê ca ha me gũjamãr pejti to me apa, ne ma me ijikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK13_36","071_13_36","MRK","13","36","36","Ca ihhêaj to me ijikaj nare kam, wa ha krãa me awỳr icato, ne nee me gõt na icator, ne me gõt na me apupun nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("MK13_37","071_13_37","MRK","13","37","37","Ne pom wa amã awjarẽ ita, wa nee apyxit peaj mã harẽn nare, wa mehcunea mã harẽ, ca ha nee atỳj ame apa nare, ne ma me amji jamãa ne! — hane.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_1","072_1_1","LUK","1","1","1","Taamã Tejopir, ipê Ruc, pa wa Jeju na amã ihhôc. Pê ampeaj kam me hàhtô ne hãn ne Jeju na, ame ampo pupu atajêa na mehhôc to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_2","072_1_2","LUK","1","2","2","Pê mam cumã kat kam jũmjê itajê ampo cunea pupu, ne ajco mehcunea mã ampo itajê jarẽn to me ipa. Ne cute me imã ampo itajê cunea jarẽn. Na wa ite ampo itajê cunea na amã ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_3","072_1_3","LUK","1","3","3","Ỹhỹ, pahhi Tejopir, wa ite amji mã iprĩa ne ampo itajê to hahkre. Ne ampo itajê ri, cute mam, cumã kat kam, mam me hõmpun xà. Ita cwỳrjapê ri ahna imãa impejti, na wa catyt kam ite ihcunea na amã ihhôc to impejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_4","072_1_4","LUK","1","4","4","Ihhêj ne ramã jũm te amã ampo itajê to hahkre. Na wa ite ita kam ahna amã ihhôc, ca ampo itajê cunea pupu ne hahkre pej pêa ne, nãmri ampeaj kam ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_5","072_1_5","LUK","1","5","5","Ỹhỹ, pê cormã Heroti pê pjê jõ pahhi, Juta jõ pjê kam, pê curi Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê nõ ita japrỳ pê Xacarij. Pê cupê Apij xwỳ kwỳ kwỳ nõ. Ne hĩxi japrỳ pê Ixapewkwỳj, ne cupê Arãw xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_6","072_1_6","LUK","1","6","6","Ne pê ajwar catyt kam me ipa, ne mempejti to me amji kampa, Pahpãm cuna mã. Ne ajco me Pahpãm jarkwa cunea kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_7","072_1_7","LUK","1","7","7","Ne pê Ixapewkwỳj ita ihkra nare. Ampo na? Pê hahũm ita na ipa, ne ramã ajwar mehwejtu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_8","072_1_8","LUK","1","8","8","Mã hamre, Apij xwỳ kwỳ jàpên xà jõ amcroa kam hàhhuc, mã Xacarij Pahpãm cuna mã apu hàpên to mõ, Pahpãm to amji kam hapac xà jũrkwa kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_9","072_1_9","LUK","1","9","9","Mã jũm ita te Xacarij capi, hàr ne cute Pahpãm cuna mã ampo kũm cuxwati ita mã haxàr, mã cute caxàr prãmte. Ata to pê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê kwỳ hãn ne ame. Mã hamre, ma hàr, Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa caxwãm pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_10","072_1_10","LUK","1","10","10","Mã jũmjê atajê jàhtôa ne cute me cuprõn, ne põ pê me xa, ne Pahpãm mã mehcakôc. Mã Xacarij xàr ne xa, ne apu ampo kũm cuxwati ata to capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_11","072_1_11","LUK","1","11","11","Mã ihprõt pê, Pahpãm jarkwa to memprar catêjê nõ côjkwa pĩn cator, ne ampo kũm cuxwati te caxàr xà ata cuna mã awpôc rũm xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_12","072_1_12","LUK","1","12","12","Mã Xacarij te hõmpun, ne ampeaj kam cumã hũpa, ne cupê amji jahkre kêatre, ampo to mõrmõ quê ha ajte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_13","072_1_13","LUK","1","13","13","Mã Pahpãm jarkwa to imprar catê cumã: ― Xacarij, nee ca apu icupa nare, ca ate Apãm Cati mã acakôc, mã cute apar. Na quê ha gĩxi mã ihkra xũmre nõ, ca ha me cumã haprỳ to Jowãw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_14","072_1_14","LUK","1","14","14","Quê ha ihpỳm xà ata kam ca ha gakry, ne amã amji kĩn. Quê ha hanea ne jũmjê hàhtôa ne ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_15","072_1_15","LUK","1","15","15","― Ampo na? Quê ha Pahpãm cuna mã cupê hũmre catia. Quê ha nee ampo te ame to ipipãn xà ata to apu ihkõm nare. Ne quê ha ihpỳm ata caxuw, quê ha Pahpãm Carõ Pejti cumã amji gõ, ne to hipu tu ne, ne to carôt tỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_16","072_1_16","LUK","1","16","16","Ne quê ha Pahpãm wỳr, Juta catêjê jàhtôa ne to amji jaxà, quê ha hipêr Pahpãm to me amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_17","072_1_17","LUK","1","17","17","― Ne quê ha Pahpãm Erij xwỳ cuxà to ihtỳj, quê ha cupê Pahpãm jarkwa to imprar catê, ne ampo to impej pa, Pahpãm kra cator xà jahkà na. Pom pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê Erij xwỳ ata mã mam carôt tỳjti gõ ata cuxà, quê ha cumã hĩ cunea kam carôt tỳjti gõ. Ne hacpỹa mã ajpẽn na me cumẽ, quê ha me hũmjê me, mehkra hacpỹa mã me cumã ajpẽn kĩn. Ne mehkrã kên atajê, quê ha hacpỹa mã catyt kam me ipa catêjê atajê krã kre te amji jahkre pejti kôt me to impej, quê ha mempej pynã. Ne quê ha hanea ne Pahpãm na mehkwỳ mã, quê me amji to impeaj ne, nãmri quê ha côjkwa pĩn, Pahhiti cato ata ri, hãn ne me hõmpu ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_18","072_1_18","LUK","1","18","18","Mã Xacarij te Pahpãm jarkwa to imprar catê cukij, ne cumã: ― Pỳhàpà, jũ mã wa ha ajte, ne ate imã harẽn xà ita to amji mã hane? Jũ mã wa ha ajte ne hahkre pej, mõrmõ ajkĩ gũjarẽn xà ita ampeaj kam? Ramã iwej, ne iprõ te hajỹar ne ramã ihwej, nõ na mã ca imã ikra pỳm na ijarẽ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_19","072_1_19","LUK","1","19","19","Mã Pahpãm jarkwa to imprar catê cumã: ― Pỳhàpà, Ipê Caprer. Wa ijõtpê Pahpãm capi na apu ipa, ne cutea ri ikujahêc, wa xa ne amã icakôc, ne amã ampo pejti te hajỹr xà ita jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_20","072_1_20","LUK","1","20","20","Ca ate nee ite amã harẽn xà ata na ipar nare, ne quê ha ihtỳj hane, amcro ata kam. Ca nee ate ipar nare, incwỳrjapê ca ha apẽrkêt, ne ahnaa apa, quê ha ahnaa amã akra ihpỳm ― hane. Ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_21","072_1_21","LUK","1","21","21","Mã cormã apu ihkên, mã põ pê me xa atajê cormã me xa ne me Xacarij jikaj, ne me amji mã: ― Pỳhàpà, ampo to mã apu, ne apu ihkên? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_22","072_1_22","LUK","1","22","22","Mã cator, ne ipẽrkêt ita kam, jũ wỳr quê ihcakôc. Mã ipẽrkêt ita kôt cute me Xacarij te irĩat kam Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam, cute ampo pupun ata na me hahkre pej pyrentu, ne jũ wỳr quê amji mã hamã ne ihcakôc, ne cama hũhkra to ame cumã ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_23","072_1_23","LUK","1","23","23","Ne Xacarij te hàpên xà jipêj, mã hamre, ne hõ amcro jamre, mã cute amji jaxàr ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_24","072_1_24","LUK","1","24","24","Mã ahna ahtũm nare mã hĩxi mã ihkra ajêt, mã nee põ mã to hapôj nare, ne ahnaa cute amji to putwrỳ to xĩc. Mã Ixapewkwỳj amji jarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_25","072_1_25","LUK","1","25","25","― Hamre, ramã ijahũm ita na iwej, ne ityc xàa wỳr ajte ikra. Ne Pahpãm te ri itehcajpar ne imã ikra jõr. Ne hamre, ita caxuw, quê ha hipêr nee jũm imãn nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_26","072_1_26","LUK","1","26","26","Mã cormã Ixapewkwỳj mã ihkra ajêt, ne ramã ahna putwrỳ te xêj, mã Pahpãm te hipêr côjkwa pĩn harkwa to imprar catê pê Caprer kujahêc, mã ma Hĩpôjajo jõ pjê kam, krĩ nõ japrỳ te Naxare jõ krĩ ata wỳr tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_27","072_1_27","LUK","1","27","27","Ỹhỹ, pê curia cahãj nõ japrỳ te Marijkwỳj ita ihkrĩ, ne cormã increcrer, ne ramã Joje me ajpẽn pa, cume hikwa xà caxuw. Pê Joje pê pahhi Tawi xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ nõ. Mã Pahpãm jarkwa to imprar catê te Marij mã Pahpãm jarkwa par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_28","072_1_28","LUK","1","28","28","Ne côjkwa pĩn hỹrmã to cator ne cumã: ― Hàpà Marij! Gakry! Ampo na? He Pahpãm te apej mã amẽn. Xãmte ihtỳj Pahhiti acahê na apu ipa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_29","072_1_29","LUK","1","29","29","Mã Marij te ita par, ne hamre, ihkrã pictor tu, ne amji mã: ― Pỳhàpà, ampo na mã apu imã hane? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_30","072_1_30","LUK","1","30","30","Mã cormã Caprer cumã: ― Nee apu pa nare, Marij. Apyrên Pahpãm jakry, na ri cute ato impejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_31","072_1_31","LUK","1","31","31","Ne quê ha amã akra xũmre gõ, quê ha harij ne amã ihpỳm, ca ha cumã haprỳ to Jeju. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_32","072_1_32","LUK","1","32","32","Quê ha cupê hũmre catia, quê ha me cumã haprỳ krut gõ, ne me cumã “Pahpãm Catia Kra” hane. Quê ha Pahpãm acãmter to pahhi, quê ha cupê mam aquêt xwỳ Tawi pê pahhi ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_33","072_1_33","LUK","1","33","33","Ne quê ha hõtpê cupê Juta catêjê jõ Pahhiti ita na. Ne cupê Pahhiti rohnỳtti mã, ne nee jũ caxuw cute ihhimpej xà ita cupê hamre nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_34","072_1_34","LUK","1","34","34","Mã Marij Caprer mã: ― Mẽr jũ mã wa ha ajte? Nãmri wa cormã itỳj apu ipa, ne cormã icunĩ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_35","072_1_35","LUK","1","35","35","Mã cumã: ― Pom Pahpãm me hirôa pê cati ita Carõ Pejti quê ha amã axà. Ne carôat kôt, quê ha akra. Ita cwỳrjapê quê ha acãmter ita pê Pahpãm kra impeaj, ne ajtea mã, ne impej, ne cupê catyt kam ipa catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_36","072_1_36","LUK","1","36","36","― Mẽr hõhõ Marij, pom Ixapewkwỳj pê gũkjê wej ita, mehcunea me harẽ, xwahna hahũm na ipa. Ne ramã ihkra, ne ramã ahna putwrỳ te xêj mã ihkra cumã harij ita. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_37","072_1_37","LUK","1","37","37","Ampeaj kam Pahpãm mã ampo cunea ton jahkre pej, quê ihtỳj me hũmre nare kam jũm cunĩ mã ihkra to ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_38","072_1_38","LUK","1","38","38","Mã hamre, Marij cumã: ― Ỹhỹ, ipê Pahpãm mã ijàpên catê. Quê ha Pahpãm ito hane, wa ha ahnaa mã ― hane. Mã ma Pahpãm jarkwa to imprar catê tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_39","072_1_39","LUK","1","39","39","Ita jirô pê mã amcro nõ na, Marij te amji cũmpej, ne ma hũjarêan kam tẽ, Juta jõ pjê kam kẽnti jõ pjê ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_40","072_1_40","LUK","1","40","40","Ne Xacarij jũrkwa wỳr cator ne hàr, ne cute Ixapewkwỳj cukij ne cumã: ― Hàpà, hàpà ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_41","072_1_41","LUK","1","41","41","Mã hamre, Ixapewkwỳj te Marij jõkre par me ajkaam mã ihtu kam ihkra jàhcujrõn. Mã Pahpãm Carõ Pejti te Ixapewkwỳj mã amji jõr, mã cute kỳj cati pêa mã ihcakôc kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_42","072_1_42","LUK","1","42","42","Ne Marij mã: “Ỹhỹ, quê ha pyjê kwỳ cunea jirôa pê Pahpãm quêt ato impejti ne. Ne pom akra ita, quê ha hanea ne Pahpãm mehkwỳ jirôa pê quêt to impejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_43","072_1_43","LUK","1","43","43","Ne akĩnte icrire. Ampo na? Quêt apê ijõ Pahhiti menxi cakrô, ca ahnaa iwỳr tẽ ne ate ipupun, ne ampeaj kam apyrên ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_44","072_1_44","LUK","1","44","44","Ne ca ate icukij, mã ikra ita hakryte itua kam hàhcujrõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_45","072_1_45","LUK","1","45","45","Ca ate Pahpãm to amji mã ahimpej, cwỳrjapê quê ha ihtỳj amã to, pom cute amã amji jarẽn xà ita na, ca ha hũrên gakryti ne” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_46","072_1_46","LUK","1","46","46","Mã Marij te Pahpãm pejti na harẽn to: “Ỹhỹ, wa ha ite amji kam ijapac xà cunea to Pahpãm jarẽ. Pahpãm ri quêt cati ne impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_47","072_1_47","LUK","1","47","47","Ne Pahpãm pê ikên pê ito cator catê, na ri hũrên ampeaj kam ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_48","072_1_48","LUK","1","48","48","Mã cute ito amji japackre, ihkĩnte icrire na, ne ipê cumã ijàpên catê wa. Ne ita caxuw quê ha mehcunea, pjê cunea kam, Pahpãm mã ikĩn, mã cute ito impej na, me ito awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_49","072_1_49","LUK","1","49","49","Pahpãm carôt tỳjti, na ri cute imã ampo catia ne ton. Ne Pahpãm quêt ajteare mã, ne impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_50","072_1_50","LUK","1","50","50","Pahpãm hõtpê me pahcunea caprĩ, pom cu ampeaj kam me kampa atajê ri, ihtỳj me caprĩ. Mam me panquêtjê me, hapu na me pajĩ itajê me, ne quê ha hapua na me pahtàmxwỳ to hanea ne cumã mehcunea te kam me hapac atajê caprĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_51","072_1_51","LUK","1","51","51","Pahpãm te hũhkra to hàpên xà catia ne ton. Pahpãm te, cute amji to me cati prãm catêjê atajê cunea incràn. Cute hirôa pê amji to me cati prãm catêjê atajê te me amji kam hapac xà mea mã, Pahpãm te mencràn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_52","072_1_52","LUK","1","52","52","Pahpãm te me hõ pahhi carôt catihti atajê jũrên partu, ne me to ihkryjre. Ne amji to me cati prãm nare atajê ri, cute me to ihkà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_53","072_1_53","LUK","1","53","53","Pahpãm te me cupê hamreare atajê me, me cumã prãmti atajê mã harte, ne me cumã harte kam to incrà tu. Ne me hakràj catêjê atajê, Pahpãm te hũ kam amencràn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_54","072_1_54","LUK","1","54","54","Ne Pahpãm pê me panquêtjê mã, mehtehcajpar xà to awjahkre. Ne hamre, ihtỳj cute me cumã ton, quê ha ihtỳj Juta catêjê tehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_55","072_1_55","LUK","1","55","55","Ne cute Aprãw xwỳ me, ihtàmxwỳ tàmxwỳ caprĩ na amji to amji japackre, por pê ramã ahna amji jarẽ ata na” hajỹr. Hõ, Marij te Pahpãm to hũjarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_56","072_1_56","LUK","1","56","56","Ne cute Ixapewkwỳj cahê na amji to putwrỳ to incrê jirô pê ma amji jaxàr, hũrkwa wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_57","072_1_57","LUK","1","57","57","Mã hamre, Ixapewkwỳj mã ihkra pỳm xà jõ amcro kam hàhhuc, mã cumã ihkra pỳm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_58","072_1_58","LUK","1","58","58","Mã cahê na amehkrĩ catêjê me, me hũkjê me, cute Pahpãm te Ixapewkwỳj to amji kam hapac xà impejti na me harẽn par. Mã hamre, mehcunea ame hakry, Ixapewkwỳj mea mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_59","072_1_59","LUK","1","59","59","Mã ihkra xũmre ita na amcro te ôjtô, mã hamre cute me cumã haprỳ jõr xàa kam hàhhuc, ne hanea ne cute mempy kà incrire ne me hitep xàa kam hàhhuc. Pê me cupê Juta catêjê incaca xà ita ajteare mã me cumã. Pê ajco me cumã ihkra xũmre ajhu, pê ajco me cumã impy kà jakep, mehcunea te me cupê Juta catêjê na me hahkre pej prãmte, nãmri ajteare mã me. Mã hamre, me cumã hũm japrỳ pê Xacarij xãm prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_60","072_1_60","LUK","1","60","60","Mã inxi me cumã: ― Hamreare, hamreare, quê ha haprỳ Jowãw ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_61","072_1_61","LUK","1","61","61","Mã me cumã: ― Hamreare, gũkjê nõ japrỳ te Jowãw nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_62","072_1_62","LUK","1","62","62","Mã cute hũhkra to hũm cukij, haprỳ jũ ri cumã hõr prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_63","072_1_63","LUK","1","63","63","Mã Xacarij te ihhôc xà na hàhwỳr, ne cute kam ihhôc to hajỹr he: “Ỹhỹ, haprỳ te Jowãw” hane. Mã hamre, mehcunea krã pictor. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_64","072_1_64","LUK","1","64","64","Me ajkaam mã hacpỹa mã Xacarij te ihcakôc kam ihtẽm, ne Pahpãm mã ihcakôc, ne cute Pahpãm peaj na cumã harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_65","072_1_65","LUK","1","65","65","Mã cahê na mehkrĩ catêjê cunea mã ampeaj kam pa cati. Mã hamre, apu harẽn xà ita cahkũm, Juta jõ pjê kam, kẽnti jõ pjê ata cunea kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_66","072_1_66","LUK","1","66","66","Mã mehcunea te me ita par atajê, ita to pit mã ame amji kampa, ne ahna me amji cukij, ne me amji mã: ― Pỳhàpà, jũ mã mõrmõ quê ha hũmre krare ita ajte? ― hajỹr. Ampo na mã ame amji cukij to hane? Pê hirã pê hũmre krare ita kam Pahhiti carôt catia na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_67","072_1_67","LUK","1","67","67","Mã Xacarij pê hũmre krare ata me hũm, hacpỹa mã ihcakôc. Ne Pahpãm Carõ Pejti jarkwa kôt cute hacpỹa mã Pahpãm to hũjarẽn kam ihtẽm, ne harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_68","072_1_68","LUK","1","68","68","“Hacme, ne me pajõ Pahhiti to me awjarẽ, por Pahhiti catihti ne impejti pê me papê Juta catêjê Pãm Catihti ata to me awjarẽ. Ỹhỹ, Pahpãm te me pahtehcajpar prãmte cator, ne cute pahte me to ihcupan xà pê me pahto cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_69","072_1_69","LUK","1","69","69","Pê Tawi xwỳ pê Pahpãm mã hàpên catê, mã Pahpãm te ihtàmxwỳ tàmxwỳ nõ, cute me pahkên pê me pahto hapôj catê na hãm, mã ampeaj kam carôt tỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_70","072_1_70","LUK","1","70","70","Ne pê ramã rỳ pêa mã Pahpãm ita jarẽ. Pê Pahpãm jarkwa to me cumã ihcakôc catêjê impejti atajê harkwa na ahna mehhôc pa. Ne pê Pahpãm jarkwa na mehhôc catêjê ajco ita to me hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_71","072_1_71","LUK","1","71","71","Pê Pahpãm me pahcurê xwỳn pê me pahto cator xà to hane, ne me pahcurê xwỳn carôt pê me pahto hapôj pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_72","072_1_72","LUK","1","72","72","Pê Pahpãm me panquêtjê mã jũ caxuw cute me caprĩ to cator xà ata to awjahkre. Ne me cumã awjarẽ, mãr quê me to amji japackrea rũm me ipa, ne nee jũ caxuw me to hapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_73","072_1_73","LUK","1","73","74","Pê Pahpãm me panquêtti Aprãw xwỳ mã ita to awjahkre, ne to awjahkre tu. Ne ampeaj kam cumã harẽ, quê ha me pahcurê xwỳn tête me pahto pôj pa. Cu ha me Pahpãm mã me apê, ne nee ame pahcurê xwỳn cupa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_75","072_1_75","LUK","1","75","75","Ne cu ha Pahpãm mã me pajàpên catêjê na ame papa. Ne catyt kam ame papa, ne me pancaca xà impeaj to amji kam me pajapac to me papa, ne ahnaa Pahpãm krac ri me pajamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_76","072_1_76","LUK","1","76","76","Ỹhỹ ikra, hamre, ca ha jũ caxuw Pahpãm me hirôa pê catia ita jarkwa kôt acakôc catê na apa, ne ca ha tẽ ne me pajõ Pahhiti cator xwỳjrea na apu carã pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_77","072_1_77","LUK","1","77","77","Ca ha me Pahpãm krac ri me ipa atajê mã me awjarẽ, quê ha Pahpãm nee mam cute ame to kên xà ton ata to amji japackre nare, ata kôt quê ha Pahpãm mehkên pê me to pôj pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_78","072_1_78","LUK","1","78","79","Me Pahpãm jàhcaprĩ cati, ne cupê me pamã impej pit ton catê, cwỳrjapê quê ha me pamã hàhcujro gõ. Cu ha me pahte amji kam me pajapac xà impejti pupu, ne catyt kam me papa, ne me pampej pêa mã me papa. Ne me pamã pahtyc cupa itajê, quê ha Pahpãm me pahpupu ne me pamã incaca xà gõ, cu ha nee ame pahtyc xà ita cupa nare, ne cama me pahcaxwãm pê me pahcarĩcti na me papa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK1_80","072_1_80","LUK","1","80","80","Mã hamre, Xacarij kra xũmre ita ihkà to mõ, ne carôt tỳj to mõ. Ne pê hanea ne cute amji kam hapac xà cati ne impej to mõ. Ne ramã ihkàa kam pê põti kam me hamreare ata kam ihkrĩ. Ne cormã Juta catêjê mã amji to ajpẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_1","072_2_1","LUK","2","1","1","Caku ata kam, putwrỳ atajê nõ na, pê pjê cunea jõ pahhiti japrỳ te Xexa Aguxô ita harkwa ta, mehcunea mã, por hõ pjê kam krĩ atajê cunea kôt, quê mehcunea me amji japrỳ nõr pa, ne me amji cahyt, ne me hàhtô na me amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_2","072_2_2","LUK","2","2","2","Ne pê mam ramã me amji cahyt, pê Xiren pê Xiri jõ pjê to ihhimpej catê ata kam, pê mam me amji cahyt pyxit, ne me hàhtô na me amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_3","072_2_3","LUK","2","3","3","Mã hamre, mehcunea te me amji japrỳ nõr partu, ahpỹanre na me hõ krĩa kam, menquêtjê ihpỳpỳm xàa kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_4","072_2_4","LUK","2","4","4","Ita cwỳrjapê ri Joje pê Hĩpôjajo jõ pjê kam, Naxare jõ krĩ kam, ihkrĩ catê, na ri ma Juta jõ pjê wỳr, Pãw jõ krĩ ata wỳr tẽ. Ampo na? Pê curia inquêt xwỳ pê pahhi Tawi xwỳ ihpỳm, ne cupê ihtàmxwỳa, na ri ma Pãw jõ krĩ wỳr tẽ, hĩxi Marijkwỳj me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_5","072_2_5","LUK","2","5","5","Ne cute me amji japrỳ xir. Ne pê ramã me hikwa na me ajpẽn pa. Mã ramã Pahpãm Carõ Pejti to Marij tictu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_6","072_2_6","LUK","2","6","6","Ne pê cormã Pãw jõ krĩ kam ame mõr reria mã, ramã cumã ihkra pỳm xàa kam hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_7","072_2_7","LUK","2","7","7","Ne cumã ihcãmter pỳm, mã cute cupẽhkà to ihcupu, ne pĩ po te crat kam ampo jàpàn xà ata kam hir. Ampo na? Ramã me hàhhuc xà cunea te hipu partu, ita kam, jũ ri quê me ahtwỳ? Cwỳrjapê ri ampo jũrkwa kam me hõt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_8","072_2_8","LUK","2","8","8","Mã pjê ata kam, carà cahàcre jamãr catêjê hõtpê ame hamãr to me ipa. Ne amcro me caxwa kam, hõtpê ame to ipa. Ne caxwa ri, pjê ata kam, põ pê ame hamãr to ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_9","072_2_9","LUK","2","9","9","Mã ihprõt pê Pahpãm jarkwa to imprar catê cator, côjkwa pĩn. Mã hàhcujro pê Pahhiti jàhcujro impejti ata hàhcujro pyrentu, ne ipu na hàhcujrohti, ne ihpràti. Mã cute me hõmpun ne me cumã hũpaa to hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_10","072_2_10","LUK","2","10","10","Mã Pahpãm jarkwa to imprar catê me cumã: ― Nee ame icupa nare. Wa ite me amã ijũjarẽn pejti to prãm to, wa me awỳr icator. Ne wa ha me amã awjarẽ, ca ha me ijũjarẽn xà ita kôt, ca ha me gakry, quê ha ampeaj kam mehcunea mã amji kĩan to amji kĩn, me cati me, mehkryjre me, quê ha mehcunea mã amji kĩan to amji kĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_11","072_2_11","LUK","2","11","11","Ỹhỹ, ita kam, caxwa ita kam, me gõ Pahhiti pê me akên pê me ato hapôj catê pỳm, Tawi xwỳ jõ krĩ kam. Ne cupê, por pê Pahpãm me amã to awjahkre ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_12","072_2_12","LUK","2","12","12","Ne ampeaj kam ca ha ita kam me hõmpu. Quê ha ahkrare xũmre nõ cupẽhkà ihcupu, ne ampo jàpàn xà kam nõ, ca ha hỹrmã me acato ne me hõmpu, ne me hahkre pej ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_13","072_2_13","LUK","2","13","13","Mã hamre, ihprõt pê côjkwa rũm Pahpãm jarkwa to memprar catêjê jàhtôa ne hipêr me iwrỳc, ne me hỹrmã me cator. Ne côjkwa kam mehkrĩ catêjê pê me pajõ Pahhiti jarkwa to memprar catêjê itajê te me Pahpãm na mencrer kam mehtẽm, ne increar kam me harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_14","072_2_14","LUK","2","14","14","“Quê ha côjkwa kam mehcunea jirôa pê Pahpãm pejti ne cati na me harẽ. Ne pjê kam, quê ha Pahpãm me to impej atajê, quê ha me caxwãm pê mehcarĩcti ne” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_15","072_2_15","LUK","2","15","15","Mã hamre, Pahpãm jarkwa to memprar catêjê hacpỹa mã cute me amji jaxàr, ne me hàpir, côjkwa wỳr. Mã carà cahàcre jamãr catêjê, hakàn pê ame amji mã harẽ, ne me amji mã: ― Hacme, Pãw jõ krĩ wỳr, ne Pahpãm te me pamã ampo jarẽn xà ita pupu ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_16","072_2_16","LUK","2","16","16","Ne ma me hũjarêan kam me pra, ne ame hapê, ne Joje me Marij wỳr me cator, ne cute mehkrare pupun, mã ampo jàpàn xà kam nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_17","072_2_17","LUK","2","17","17","Mã cute me hõmpun, ne ma me pra ne mehcunea mã, Pahpãm jarkwa to memprar catêjê te me cumã ahkrare jarẽn xà ata jarẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_18","072_2_18","LUK","2","18","18","Mã hamre, mehcunea te mempar atajê te amji mã me ipikrar, ne me amji mã: ― Pỳhàpà? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_19","072_2_19","LUK","2","19","19","Mã Marij apu carà cahàcre jamãr catêjê atajê te cumã ampo jarẽn xà atajê cunea to apu amji japackre, ne to amji japackre ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_20","072_2_20","LUK","2","20","20","Mã ma carà cahàcre jamãr catêjê te amji jaxàr, ne ma me Pahpãm pejti, ne catihti na me harẽn to me mõ. Pom Pahpãm jarkwa to imprar catê te me cumã hũjarẽn xà atajêa na, cute me hõmpun, mã ahnaa. Na ri ame hakry ne ma Pahpãm pejti na me harẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_21","072_2_21","LUK","2","21","21","Mã ramã ihkrare ata na amcro te ôjtô, mã cute mempy kà incrire ne me hitep xàa kam hàhhuc, mã cute me cumã haprỳ jõr, ne me cumã Jeju. Ne haprỳ ita pê Pahpãm jarkwa to imprar catê cormã jêt nare kam, Marij mã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_22","072_2_22","LUK","2","22","22","Ne ita jirô pê mã ri ahna putwrỳ pyxit, mã cute me ipijacri xà to hamre xà jõ amcro kam hàhhuc. Mã caxuaw ma Krĩpinkrên wỳr me ihkrare ata to me mõ, Pahpãm to cute me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr. Ne me to cator, ne cute Pahpãm mã me ihkrare xũmre ata pẽr ne me cumã: ― Atea ri me imã me ikra ita jõr, ne cupê atekjêa ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_23","072_2_23","LUK","2","23","23","Ampo na ri cute me to hajỹr? Pê rỳ pêa mã Pahpãm Mojxe xwỳ kôt Juta catêjê mã harkwa ta, ne me cumã: “Mam me akra xũmre me hapôj atajê cunea pê itekjê” hane. Pê Pahpãm jarkwa na mehhôc catêjê me ita pa, ne ahna mehhôc pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_24","072_2_24","LUK","2","24","24","Mã cute me Pahpãm mã me ihkra pẽr, ne harkwa kôt me ipijacri xà to me hamre xà caxuw, cute me Pahpãm mã tutti into to me ipijakrut ne me hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_25","072_2_25","LUK","2","25","25","Ỹhỹ, pê Krĩpinkrên kam hũmre japrỳ te Ximãw ita ihkrĩ. Ne ampeaj kam impej, ne ihtỳj ajco Pahpãm kampa, ne to amji mã ihhimpej. Ne ajco Pahpãm te Juta catêjê kên tête me to pôj xà jõ amcro ata jikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_26","072_2_26","LUK","2","26","26","Mã Pahpãm Carõ Pejti apu Ximãw cahê na mõ, ne pê ramã Ximãw mã ihtyc xà nare to awjahkre ne cumã: ― Ca ha xaa, por pê Pahpãm Juta catêjê mã mehkên pê me to hapôj catê to awjahkre ata pupu, jirô pê ca ha cormã ty ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_27","072_2_27","LUK","2","27","27","Ne Pahpãm Carõ Pejti te Ximãw japrôr ne ma to mõ, Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr. Mã Joje me Marij hanea ne ma curi me ihkra pê Jeju to me mõ, cute me Pahpãm jarkwa kôt me ipijacri xà to me hamre xà wỳr, ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_28","072_2_28","LUK","2","28","28","Mã Ximãw te me hõmpun, ne ihpa kam ihkrare ita pỳn, ne Pahpãm mã harẽn pejti, ne cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_29","072_2_29","LUK","2","29","30","“Hamre, ijõ Pahhiti, pê ca ito gũjahkre xà ata ramã kaam hàhhuc. Ne pê ca ito gũjahkre xà ata na ate ton, wa ite hõmpun. Ne atea ca me iwỳr me ikên pê me ito hapôj catê ita kujahêc, wa ite ito jĩa to hõmpun. Ỹhỹ, ipê amã ijàpên catê, ne hamre, ramã iwej, ne icaxwãm pê icarĩcti, ne gapacta ne ityc na ito tojnõ, wa ty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_31","072_2_31","LUK","2","31","33","Ne ca ate mehcunea kam mare mã me ikên catia pê me ipytàr catê ita me iwỳr ihkujahêc. Na quê ha pjê kam mehcunea mehkrĩ atajê mã hàhcujro catê na ipa. Ne quê ha me cumã mempejti to hahkre, quê ha mehcahkrit atajê, por me cupê Ixaher catêjê nare atajê mã hanea ne ato ajpẽ, mãr quê me hanea ne me gahkre pej. Ne quê ha hanea ne me akwỳ pê Juta catêjê pê Ixaher catêjê mã impejti ne. Quê ha mehcunea me akwỳ jarẽn pejti to me harẽ” hajỹr. Mã inxi me hũm te Ximãw te ihkra to ihcakôc xà ata na mempar, ne to amji mã me ipikrar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_34","072_2_34","LUK","2","34","34","Mã Ximãw te mehcajrẽn, ne Marij pê Jeju menxi mã: ― Pahpãm te akrare incrire ita capi. Ne quê ha akra ita Juta catêjê jõ pjê kam me hàhtôa to hõkre nõ, ne me to hamre, ne hanea ne me hàhtôa kwỳ to ihkà, ne me to impejti ne, ne ma mehkên pê me to hapôj. Ne Pahpãm te ri akra ita kujahêc, mãr quê me cumã Pahpãm cawpa. Ne quê ha me hàhtôa ne ahna amehcakôc kên, ne ame curê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_35","072_2_35","LUK","2","35","35","Ita kôt quê ha me hàhtôa mã cute amji kam hapac xà pẽ. Pom amji caxwãm pê cute me amji kam hapac xà to me ipimxur to ipa prãmti atajê to, quê ha mehkwỳ mã ajpẽ. Ne ca, quê ha amã apec xà catia to cati, ne ajkam gapac xà hyre nare. Quê ha amã hà pê ihhêj rũm wapo xwahhihti te ana cuhkõnre jitep, ne hà. Hõhõ, ita na quê ha ana cuhkõnre kam amã hà ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_36","072_2_36","LUK","2","36","37","Ỹhỹ, pê hanea ne curi cahãj wejti japrỳ te Anakwỳj ita apu ipa. Ne Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam apu ipa. Ne cupê Paner xwỳ kra, ne cupê menquêtti Axer xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ nõ. Pê hikwa tuw ne ahna caku xet, pê cupê impjên ihhi. Hamre, pê apu increcrer ipa, ne cormã ahnaa apu ipa, pê ramã ahna caku ôjtẽnta ne ihkôt cute cwat, ne ramã ihwejtu. Ne pê cupê Pahpãm jarkwa to me cumã ihcakôc catê, ne rỳ jũ caxuw Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa pê cator nare. Ne amcro me, caxwa me, pyt cunea kam ipijacri to ipa. Ne ajco ipijacri kam, Pahpãm to amji kampa ne cumã ihcakôc to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_38","072_2_38","LUK","2","38","38","Mã Ximãw cormã apu Marij mã ihcakôac kam, mã me hỹrmã Anakwỳj ata cator, ne cute mehkra ata pupun, ne Pahpãm mã hũrên hakryti na amji jarẽn pyrentu. Ne ihtỳj cute, por Krĩpinkrên kam mehkrĩ ne me Pahpãm te mehkên tête me to pôj catê to me cumã hũjahkre, mã me hikaj atajê mã, harẽn kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_39","072_2_39","LUK","2","39","39","Mã hamre, Joje me Marij te me Pahpãm te amji kam hapac xà cunea ton partu, ne ma ihkra me, cute me hũrkwa wỳr me amji jaxàr, Hĩpôjajo jõ pjê wỳr, Naxare jõ krĩ kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_40","072_2_40","LUK","2","40","40","Mã ihkra ita ihkà to mõ, ne carôt tỳj to mõ. Ne ampeaj kam cute amji jahkre pej cati. Mã Pahpãm te to impejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_41","072_2_41","LUK","2","41","41","Ỹhỹ, pê caku cunea kam Jeju hũm me inxi ajco Krĩpinkrên wỳr me ipa, me Hakren xà jõ amji kĩn wỳr. Ne me hõ amji kĩn ita pê, por pê Pahpãm Ejit jõ pjê pê mam menquêtjê to cato ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_42","072_2_42","LUK","2","42","42","Mã hamre, ramã Jeju na caku te tôxi, mã hanea ne mehkôt amji kĩn ata wỳr mõ, ne cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_43","072_2_43","LUK","2","43","43","Ne ramã amji kĩn jamre jirô pê, cute me amji jaxàr, me hũrkwa wỳr. Mã xãmte aracri Krĩpinkrên kam Jeju jàhhuc. Mã nee hũm me inxi te hàhhuc xà ita na me hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_44","072_2_44","LUK","2","44","44","Ne ihtỳj me hàhtôti atajê kôt cute amji jaxàr na amehcãmjĩ. Ne ihtỳj cute me mõr to pyt, ne cormã ne, nee me hapên nare, ne ma me hũkjê me, me hõ ihkwỳ nõ catêjê kôt ame hapê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_45","072_2_45","LUK","2","45","45","Ne nee cute me cumã cator nare, na ri ma cute me amji jaxàr, Krĩpinkrên wỳr, cute curi me hapên prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_46","072_2_46","LUK","2","46","46","Ne me ahna amcro incrê jirô pê mã ri cute me Jeju cajpar, Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam. Mã Jeju ihtỳj me cumã ampo to hahkre catêjê jipôc ri jỹ, ne ame kampa, ne amehcukij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_47","072_2_47","LUK","2","47","47","Mã mehcunea te Jeju te amji jahkre pejti to me cumã ihcakôc atajê to amji mã me ipikrar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_48","072_2_48","LUK","2","48","48","Mã inxi me hũm te me hõmpun, mã inxi cumã: ― Ikra, ampo na mã ate me ito hajỹr? Ate me ijigẽc hyr, na wa apãm me apu gapên to mõ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_49","072_2_49","LUK","2","49","49","Mã Jeju me cumã: ― Ampo na mã ca ame ijapê? Pom wa ita ri Inxũ Cati to me amji kam hapac xà jũrkwa kam jỹ, ne hàpên xà to apu cumã apê ita? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_50","072_2_50","LUK","2","50","50","Mã nee hũm me inxi te me hũjarẽn xà ita kam hapac, ne kam me amji jahkre pej nare, ne me cupê hahkre kêatre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_51","072_2_51","LUK","2","51","51","Mã ma Jeju te mehkôt amji jaxàr, Naxare jõ krĩ wỳr. Ne pê ihtỳj ajco hũm me inxi kampa. Na pê inxi ihtỳj ampo itajê cunea to amji japackre to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK2_52","072_2_52","LUK","2","52","52","Pê Jeju hĩ to ipicamẽn to mõ, ne ajco ihkà to mõ, ne hanea ne ihkrã kre te amji jahkre pej to amji kà to mõ. Ne pê mehcunea mã ihkĩn, ne hanea ne côjkwa kam Pahpãm jỹ ita mã ihkĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_1","072_3_1","LUK","3","1","1","Ỹhỹ, caku jàhtôa jirô pê, pê Tiperij ata pê Roman catêjê jõ pahhiti, ne pê ramã ahna caku quĩxi, pê hanea ne Juta jõ pjê kam Pirat pê pahhi. Pê hanea ne Hĩpôjajo jõ pjê kam Heroti pê pahhi. Pê hanea ne Heroti tõ pê Pirip pê Iturij jõ pjê me Taconiti jõ pjê kam pahhi, ne Rixin pê Apirẽn jõ pjê jõ pahhi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_2","072_3_2","LUK","3","2","2","Pê hanea ne Anati me Cajpa pê me Pahpãm mã cute mehcajrẽn catêjê kwỳ jõ pahhi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_3","072_3_3","LUK","3","3","3","Ỹhỹ, pê cormã Jowãw pê Xacarij kra ata, ahkêt kam ihkrĩ, põti kam me hamreare ata ri. Pê amcro ata na, Pahpãm Jowãw mã harkwa ta, quê Côpijapjêr jõ cô kôt cute me ihcajpar atajê mã harkwa jarẽ. Pê Pahpãm jarkwa kôt harẽn to hane he, ne me cumã: ― Me akên mã hikra, ne amji tête me ate amji kam me gapac xà kên jũrê, wa ha ahna cute me gahkre pej xà na cô kam me acumrã, quê ha Pahpãm me akên to hapac kêt, ne to tojnõ ne me amã to impej ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_4","072_3_4","LUK","3","4","5","Ne pê hanea ne Jowãw me cumã Ixaj xwỳ pê Pahpãm jarkwa na ihcakôc catê ata jõ kàhhôc cahyt. Ne me cumã cahyt to hane he: “Ỹhỹ, põti kam me hamreare ata ri jũm apu caràr to mõ, ne apu hũjarẽn to hane he: ‘Pom ca me pry kên to impej prãm ne atỳj me hituw cunea to me hipu pa, ne me hakôt cunea pên pa, ne pry jikôtti atajê, ca ha hanea ne me to ihcuhtac pa, ne pry kên kam kre atajê, ca ha me to impej ne me to increcrer pa. Ita jĩkjê na, ca ha me ate amji kam me gapac xà kên to mempej, ne intête me ampo kên cunea to pôj pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_6","072_3_6","LUK","3","6","6","Quê ha mehcunea Pahpãm te me akên pê me ato hapôj xà ita na, me gahkre pej’ ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_7","072_3_7","LUK","3","7","8","Mã hamre, me hàhtôa ne cute me Jowãw cajpar, cute cô kam mehcumrãr prãmte. Ne cute mehcunea mã harẽn to hajỹr he: ― Ỹhỹ, me apê cagã kên kra kwỳ pyràac! Mã ihhêj ne jũm te me amã ite cô kam me acumrãr xà na ijarẽn. Wa xwahna ite me acumrãr xà ita kôt, ca ha xwahna Pahpãm te ame ato kên xà ata pê me acato. Hamreare, cute ahna hajỹr xà nare! Ca ha xa me akên ton jicu, jirô pê mã wa ha cormã cô kam me acumrã. Ne me apê pĩxô pàr kam hô impej nare ata pyràac, ne ca ha xaa me amji kampa, ne me apej wỳr me apkjê, ne me kam mare mã me akên jicu, ne atỳj me akên pê me acato. Hõhõ, quêt cute hajỹr. Ne nee ca me amji mã: “Aprãw pê me panquêtti, incwỳrjapê ri hũne mã me papê Pahpãm na mehkwỳ, ne jũ wỳr quê Pahpãm mehkwỳa nõ to kên” hajỹr nare. Ampeaj kam wa me amã awjarẽ. Nãmri nee Pahpãm me ana prãm nare, he quê tee me apê Aprãw tàmxwỳ tàmxwỳ cakrô, quê ihtỳj ame ato kêanre ne. Quê Pahpãm Aprãw tàmxwỳ tàmxwỳ na prãm na mã, quê ha ramã kẽn apu krĩ itajê nõa to Aprãw tàmxwỳ na mehkwỳ. Cwỳrjapê ca nee me amji mã hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_9","072_3_9","LUK","3","9","9","― Ỹhỹ, he me apê pĩxô xỳhti atajê pàr pyràac. Co he! He ramã ihhêj ne wakỳ te harê jakep xà ata na hàhtêp. Ne pĩxô pàr kêanre atajê cunea kam hô impej nare atajê, quê ha hitep ne cuhy kam me haxwỳ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_10","072_3_10","LUK","3","10","10","Mã cute me Jowãw cukij, ne me cumã: ― Mẽr hõhõ, ampo to wa ha ajte me? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_11","072_3_11","LUK","3","11","11","Mã Jowãw me cumã: ― Me anõ mã hitô kà pijakrut ata, ca ha jũm pê hamreare ata mã ihnõ. Ne hanea ne me anõ mã gõ ata, ca ha me cupê hamreare atajê mã to ajcokjê ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_12","072_3_12","LUK","3","12","12","Mã hanea ne pahhi mã me hũhkra kam me hàmcwỳr catêjê cator, ne cute me Jowãw cukij, ne me cumã: ― Hàpà, me to ihhimpej catê, ne me pa, ampo to wa ha me? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_13","072_3_13","LUK","3","13","13","Mã Jowãw me cumã: ― Ca ha nee gõ pahhi jarkwa jirôa pê me hũhkra kam me gàmcwỳr nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_14","072_3_14","LUK","3","14","14","Mã hanea ne krãhtare kwỳ cator, ne cute mehcukij, ne me cumã: ― Ne me pa, ampo to wa ha me? ― hajỹr. Mã Jowãw me cumã: ― Hã, ca ha me hane he, ca ha nee me gàprêa kam me cupê ihpore to pôj nare. Ne nee ca ha mehcukij catê cuna mã jũm to ame ahêj nare. Ne ca ha me gàmcwỳr xà ata pyrên me gakry ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_15","072_3_15","LUK","3","15","15","Mã mehcunea ramã me Pahpãm te jũm catihti impejti ata kujahêc prãm ata jikaj, na ri ihtỳj ame Jowãw cãmjĩ, ne me amji mã: ― Pỳhàpà, côt mã pê Jowãw ita to Pahpãm awjahkre? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_16","072_3_16","LUK","3","16","16","Mã Jowãw mehcunea mã amji jarẽ ne me cumã: ― Hamreare, quê ha cormã jũm ita cato, ne jũm ata ri ijirôa pê cati, ne ihkĩnte icrire. Jũ wỳr wa icrire ita kam cupê hõ par kà to pôj. Ỹhỹ, wa ha cô cakrô to me acumrã, quê ha cormã jũm catihti cato ata, quê ha quêt cormã Pahpãm Carõ Pejti me, cuhy kam me acumrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_17","072_3_17","LUK","3","17","17","Co he, nãmri me apê arỳjhy pyràac. Na quê ha ihtỳj ajpẽn pê me ato haprã. He ihhêj ne ramã hũhkra kam cumã crat cute kam arỳjhy ata carêr xà caxuw. Quê ha kam ihcarê, ne ihhy caxwỳn to cuprõ, ne huwahi, ne ihkrekà to cuprõ ne cuhy kam haxwỳ, quê ha to capa. Ne cuhy te to caxàr xà ata, quê ha jũ caxuw ihtyc nare. Ne quê ha ihtỳj me ato hane ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_18","072_3_18","LUK","3","18","18","Hõhõ, pê Jowãw hane, ne ajco me hapackre ne me cumã awjarẽ. Ne me cumã hũjarẽn xà itajê jàhtôa to hàhtô, pê ajco me cumã harẽ. Ne ajco me cumã mehkên pê me hapôj xà to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_19","072_3_19","LUK","3","19","19","Ỹhỹ, pê hanea ne Jowãw pjê jõ pahhi pê Heroti ita mãn kêanre. Ampo na? Pê Heroti ihkên ton to hàhtôa, ne ihtõ pê hĩxi capa, ne cume hikwa, cwỳrjapê pê Jowãw cumãn to kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_20","072_3_20","LUK","3","20","20","Pê hamre ita cwỳrjapê Heroti mam cute to kên xà ata jirôa pê to kên, ne Jowãw na harkwa ta, pê me Jowãw pro, ne me hacjên xà mã me haxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_21","072_3_21","LUK","3","21","21","Ỹhỹ, cormã cute me Jowãw jaxàr nare kam ri mehcunea mã awjarẽ, ne cô kam me cumrã. Mã hanea ne Jeju hỹrmã cator, mã Jowãw te cô kam ihcumrãr. Mã cute ihcumrãr xà ata ri xa, ne Pahpãm mã ihcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_22","072_3_22","LUK","3","22","22","Mã hamre, côjkwa te amji jihê mẽn, mã Pahpãm Carõ Pejti te tutti na amji ton, ne cupê tuttia pyràc, ne ajpên ahpar mã tẽ, ne Jeju na hãm. Mã hamre, côjkwa rũm Pahpãm Jeju mã ihcakôc, ne cumã cupê Hũm Cati na amji jarẽn to: ― Ỹhỹ, apê ikraa to ikra, ne apê ikra impeaj to impej ata, ne imã akĩnti, ne apyrên ijakryti ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_23","072_3_23","LUK","3","23","23","Ỹhỹ, pê ramã Jeju na caku trĩnta pê hàpên xà kam to tẽ, ne Joje kôt Jeju mã menquêtjê japrỳ te hajỹr he, ne ahpỹanre na mehkra itajê japrỳ partu. Pê mehcunea ihtỳj Jeju pê Joje kra na amehcãmjĩ. Ỹhỹ, pê Joje pê Eri kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_24","072_3_24","LUK","3","24","24","ne Eri pê Matat kra, pê Rewi kra, pê pahhi Merqui kra, pê Jana kra, pê Joje kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_25","072_3_25","LUK","3","25","25","pê Matatij kra, pê Amoti kra, pê Nahũm kra, pê Eti kra, pê Naca kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_26","072_3_26","LUK","3","26","26","pê Mate kra, pê Matatij kra, pê Xemi kra, pê Joje kra, pê Juta kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_27","072_3_27","LUK","3","27","27","pê Jowanakwỳj kra, pê Rexa kra, pê Xoropapew kra, pê Xarati kra, pê Neri kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_28","072_3_28","LUK","3","28","28","pê Pahhi Merqui kra, pê Ati kra, pê Coxam kra, pê Ermatãw kra, pê Er kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_29","072_3_29","LUK","3","29","29","pê Jojuw kra, pê Erixê kra, pê Jorim kra, pê Matat kra, pê Rewi kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_30","072_3_30","LUK","3","30","30","pê Ximãw kra, pê Juta kra, pê Joje kra, pê Jonã kra, pê Eriquim kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_31","072_3_31","LUK","3","31","31","pê Merej kra, pê Mena kra, pê Matat kra, pê Natã kra, pê Tawi kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_32","072_3_32","LUK","3","32","32","pê Jexê kra, pê Opet kra, pê Powa kra, pê Xara kra, pê Naxon kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_33","072_3_33","LUK","3","33","33","pê Aminati kra, pê Atmin kra, pê Arni kra, pê Exom kra, pê Pere kra, pê Juta kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_34","072_3_34","LUK","3","34","34","pê Jaco kra, pê Ixac kra, pê Aprãw kra, pê Tera kra, pê Naco kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_35","072_3_35","LUK","3","35","35","pê Xeruque kra, pê Racaw kra, pê Parec kra, pê Epew kra, pê Xara kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_36","072_3_36","LUK","3","36","36","pê Cana kra, pê Arpaxat kra, pê Xẽm kra, pê Nowe kra, pê Ramec kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_37","072_3_37","LUK","3","37","37","pê Matuxarem kra, pê Enoc kra, pê Jaret kra, pê Marer kra, pê Cana kra, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK3_38","072_3_38","LUK","3","38","38","pê Enotti kra, pê Xet kra, pê Atãw kra, pê Pahpãm kra. Hõhõ, Joje quêtjê itajê pê me haprỳ itajê hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_1","072_4_1","LUK","4","1","1","Mã hamre, Pahpãm Carõ Pejti te Jeju mã amji jõr, ne to ihhimpej, mã ma cute Côpijapjêr jõ cô pĩn amji jaxàr, ne põ kam me hamreare ata wỳr mõ. Ne Pahpãm Carõ Pejti pê põ mã Jeju to mõ, Xatanaj te ihcajpẽr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_2","072_4_2","LUK","4","2","2","Ne pom Xatanaj pê me pahcurê xwỳn ita pê Jeju to kên prãm. Mã ramã Jeju te hàpàn nare na amji to amcro to cwarẽnta, jirô pê mã ramã cumã prãam to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_3","072_4_3","LUK","4","3","3","Mã hỹrmã me pahcurê xwỳn cator, ne cute capi. Ne cute Jeju kên mã mẽn prãmte cumã: ― Quê ha ampeaj kam apê côjkwa kam Apãm Cati ihkrĩ ita kra na, ca ha atỳj kẽn itajê mã, quê amã pãw na amji to, ca ha krẽ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_4","072_4_4","LUK","4","4","4","Mã Jeju cumã: ― Jũ wỳr wa akampa ne ita to hane. Ampo na? Inxũ Cati jarkwa na, hõ kàhhôc kam harẽn te hajỹr he: “Ỹhỹ, ca ha atỳj me apà, ne nee me gõ to pit mã me amji japackre nare. Jũ wỳr quê jũm hõ pit to amji to ajpa” hajỹr. Hõ, cute harẽn to hajỹr, cwỳrjapê wa ha nee akôt amji kam ijapac nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_5","072_4_5","LUK","4","5","5","Mã me pahcurê xwỳn te Jeju japrôr, ne ma kẽn kàhti ata na to hàpir. Ne cute cumã pjê cunea kam, krĩ cunea jahkre, ne cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_6","072_4_6","LUK","4","6","6","― Pjê itajê cunea itekjê pit, ne wa itỳj jũm mã cugõ. Na ca ha xa icuna mã akõn krã na jỹ ne ipejti na ijarẽ, wa ha amã ampo pejti itajê cunea gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_7","072_4_7","LUK","4","7","7","Ca ha ate ito hajỹr na, wa ha amã pjê ita kam krĩ itajê cunea jahkre, ca ha ihcunea to ahimpej to apa, quê ha cupê atekjêa ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_8","072_4_8","LUK","4","8","8","Mã Jeju Xatanaj mã: ― Jũ wỳr wa ha ato hane. Ampo na? Inxũ Cati jarkwa jõ kàhhôc kam harẽn te hajỹr he: “Ca ha apu Pahpãm pit kĩn, ne amji mã taa pit cupa, ne impejti na me harẽ, ne to pit mã me amji kampa, ne cumã me apê” hajỹr. Hõ, cute harẽn to hajỹr, cwỳrjapê wa ha nee akôt amji kam ijapac nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_9","072_4_9","LUK","4","9","9","Jirô pê mã ri me pahcurê xwỳn te Jeju japrôr ne ma Krĩpinkrên wỳr to mõ, ne me kam mare mã, kỳaj pê Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa cwỳrpê hãm, ne cumã: ― Krãa caxi, quê ha ampeaj kam apê côjkwa kam Apãm Cati ata kra na, ca ha ita ri ahpar mã amũ amji to awcapê, ne nee atyc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_10","072_4_10","LUK","4","10","11","Ampo na? Apãm Cati jarkwa jõ kàhhôc kam, cute ihkra jarẽn to hajỹr he: “Quê ha côjkwa kam ijarkwa to memprar catêjê ikra jamãr to mõ, ne ma me hũhkra to ihpỳm cupate me to huphê to ipa, mãr quê nee kẽn nõ ihpar tõc nare” ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_12","072_4_12","LUK","4","12","12","Mã Jeju cumã: ― Jũ wỳr wa ha hane. Ampo na? Inxũ Cati jarkwa jõ kàhhôc kam harẽn te hajỹr he: “Ca ha nee gõ Pahhiti cajpẽr nare, ne nee Apãm Cati capi nare” hajỹr. Hõ, cute harẽn to hajỹr, cwỳrjapê wa ha nee akôt amji kam ijapac nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_13","072_4_13","LUK","4","13","13","Pê me pahcurê xwỳn pê Xatanaj tee apu Jeju to hahkre, ne apu ihcajpẽr pa jirô pê mã, ma cure ne tẽ, ne quê ha ihtỳj jũ caxuw hipêr capi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_14","072_4_14","LUK","4","14","14","Pê Pahpãm Carõ Pejti Hĩpôjajo jõ pjê wỳr hacpỹa mã Jeju to amji jaxà. Pê Jeju jarẽn pjê ita cunea kôt apu ihcahkũm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_15","072_4_15","LUK","4","15","15","Pê Juta catêjê te cuprõn xà jũrkwa kam ajco me cumã ampo to hahkre. Pê mehcunea ajpẽn mã me Jeju jarẽn to: ― Ampeaj kam Jeju te amji kam hapac xà ita pej ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_16","072_4_16","LUK","4","16","16","Pê Jeju ma Naxare jõ krĩ wỳr mõ, por pê curi ihkà ata ri. Ne mehkôt xà jõ amcro kam, ma Juta catêjê te cuprõn xà jũrkwa wỳr mõ. Ampo na? Pê ramã ita ton to amji pyràc na pê mõ, ne axà ne jỹ. Ne cute Pahpãm jarkwa jõ kàhhôc cahyt prãmte hãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_17","072_4_17","LUK","4","17","17","Mã cute me cumã, por Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê ata pê Ixaj xwỳ jõ kàhhôc jõr. Mã cute ihkàhhôc ita capô, ne por kam ihhôc te hajỹr ata mã cator ne me cumã cahyt to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_18","072_4_18","LUK","4","18","18","“Ỹhỹ, Pahpãm Carõ Pejti icahê na ipa, ne cute icapi, mãr wa me cupê hamreare atajê cunea mã Pahpãm jũjarẽn xà impejti itajê jarẽ. Ne me hacjên xà kam mehkrĩ atajê japôj, quê ha amjia kôt põ pê ame ipa. Ne mento tũm atajê mã mento to impej, quê me rĩt. Ne mehkwỳa te ame to kêanre atajê tehcajpa, quê cute ame to kên itajê pê me cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_19","072_4_19","LUK","4","19","19","Wa ha itỳj me cumã ijũjarẽn xà impejti itajê to awjarẽ. Ampo na? He caku ita kam quê ha me pajõ Pahhiti mehkwỳ tehcajpa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_20","072_4_20","LUK","4","20","20","Ne Jeju te cahyt jicu, ne hacpỹa mã ihkàhhôc ita krã ne hacpỹa ne hamãr catê mã hõr, ne hỹr. Mã cuprõn xà kam me jỹ atajê cunea ampeaj kam me Jeju pupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_21","072_4_21","LUK","4","21","21","Mã Jeju te me cumã harẽn kam ihtẽm, ne harẽn to: ― Ỹhỹ, me ikampa. Pom ite ita kam ihkàhhôc cahyt ita, Pahpãm te ita kam amji jarkwa kôt ton ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_22","072_4_22","LUK","4","22","22","Mã mehcunea te amji mã me ipikrar ne me amji mã: ― Pỳhàpà, ampeaj kam hũjarẽn xà ita pej, ne Jeju pê hũmre impej. He cupê Joje kra cakrô, ahnaa hũjarẽn xà itajê impej ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_23","072_4_23","LUK","4","23","23","Mã Jeju me cumã: ― Mõrmõ ca me imã: “Por hà caprãr catê ata ihtỳj mehcunea caprã, ne quê ha jũ caxuw hà, quê ha ihtỳj hanea ne taa amji caprã. Ata cuxà ca ha ita ri, gõ pjêa kam me akwỳ mã ampo pihhoti to, quê me hõmpu. Por ate amji jahkre pejti kôt ramã Capernam jõ krĩ kam ampo ton, wa ite ahna me garẽn par, ata cuxà” hane. Hõhõ, mõrmõ ca me imã garkwa to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_24","072_4_24","LUK","4","24","24","― Ne ampeaj kam wa ha me acunea mã amji jarẽ. He ihtỳj pjê cunea kam Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê na me amji to pôj, mã ajte mehkĩnte, hõ krĩa kam mehkwỳa mã nee ahna me amji caxàr prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_25","072_4_25","LUK","4","25","26","Me ikam gapac to impeaj ne he. Ampeaj kam pê Erij jõ amcro ata kam, Juta jõ pjê kam me cahãj pijapit wej atajê me hàhtô. Pê hanea ne nee ta iwrỳc nare to caku to incrê ne ihkôt hĩkjê jirô pê mã, pê pjê ata kam prãm catia cato. Pê nee Pahpãm mempijapit wej cunea tehcajpar na Erij mẽn nare. Ne por pê Xarep jõ krĩ me, Teppro jõ krĩ kam ihkrĩ ata, pyxit peaj ne ihtehcajpar na Pahpãm cumẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_27","072_4_27","LUK","4","27","27","Ne pê hanea ne Erixêw xwỳ jõ amcro kam, Juta jõ pjê kam, mehkà xêtti atajê jàhtôa ne ame ipa. Pê Erixêw nee mehkwỳ cunea caprãr nare. Pê hũmre nõ japrỳ te Namã xwỳ ata pyxit peaj ne ihkà xêtti, ne Xiri jõ pjê catêjê ata rũm cato. Pê Erixêw pyxit peaj ne caprã, pê impej. Ata cuxà wa ha nee ita ri, ijõ krĩa kam ampo pej catia ton nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_28","072_4_28","LUK","4","28","28","Mã cute me cuprõn xà kam me jỹ atajê cunea te Jeju cakôc xà na mempar, ne ame kam incryc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_29","072_4_29","LUK","4","29","30","Ne me hãm, ne cute me Jeju pro, ne põ mã me cupjê. Ne krĩ pê, põ mã me to cator, ne krĩ cahê na hàpkàjti ata wỳr me cupjê, cute ahna me mẽn, mã ihpỳm ne ihtyc prãmte. Mã me hàhtôa jipôc ri me hũhkra pê cator, ne ma jũ kam tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_31","072_4_31","LUK","4","31","31","Mã ma Jeju Hĩpôjajo jõ pjê ata kam, Capernam jõ krĩ ata wỳr mõ, ne cator ne ame cumã ampo to hahkre, mehkôt xà jõ amcro kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_32","072_4_32","LUK","4","32","32","Ne ampo to hahkre xà impejti to me cumã hahkre. Mã mehcunea te Jeju catia to cati na me to amji mã me ipikrar. Ne pê Jeju carôt tỳj, ne Pahhiti jarkwa kôt ipa, ne harkwa kôt ihcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_33","072_4_33","LUK","4","33","33","Mã cute me cuprõn xà ata kam, hũmre nõ ata kam, me pahcurê xwỳn carõ kên nõ hĩ mã axà, ne caxwãm pê ihkrĩ, na pê cupê to ipijapar catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_34","072_4_34","LUK","4","34","34","Mã caràr, ne Jeju mã: ― Pỳhàpà, Jeju pê Naxare jõ krĩ kra ita, ampo wỳr mã ca ita ri mõ? Ampo to mã ca ha ita ri apu? Côt mã ca ita ri me ijipej prãmte mõ? Wa ite ramã apê côjkwa kam Apãm Cati kra, ne acati, ne apejti, mã Apãm Cati te rĩn wỳr akujahêc na, gahkre pej ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_35","072_4_35","LUK","4","35","35","Mã Jeju cumã: ― Mẽr kêt! Ne hũmre ita pê acato! ― hane. Mã me kam mare mã me pahcurê xwỳn carõ kên ata te hũmre ita mẽn, mã pjê kam ihpỳm. Ne hamre, me pahcurê xwỳn carõ kên nõ ata te hũmre ata jaxôp nare kam cupê cator. Mã hũmre ata pej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_36","072_4_36","LUK","4","36","36","Hamre, mã mehcunea te amji mã me ipikrar, ne me amji mã: ― Pỳhàpà, Jeju te amji jahkre peaj to amji jahkre pej, cama ihcakôc, mã hũmre ita pej pyrentu. Mõrmõ hũmre ita carôt catia to cati, ne ihtỳj cama hãn ne ihcakôc, mã me pahcurê xwỳn carõ kên ita hapôj pyrentu ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_37","072_4_37","LUK","4","37","37","Ne Jeju jarẽn ita pjê cunea kam apu ipicràn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_38","072_4_38","LUK","4","38","38","Mã Jeju ma cute me cuprõn xà pê cator, ne hũmre nõ japrỳ te Ximãw ata jũrkwa wỳr mõ, mã hũpãn cacroa to cacro. Mã cute Jeju mã harẽn, ne me ahna hàhwỳr quê cahãj ita caprã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_39","072_4_39","LUK","4","39","39","Mã Jeju hỹrmã mõ, ne hikwa xà ata jĩkjê rũm xa, ne cute cacro ita mã harkwa cator ne cumã: ― Cahãj ita pê acator pyrentu! ― hajỹr. Mã cacro ita cupê cator pyrentu, mã cahãj ita xãm, ne cute me cumã harte kam ihtẽm pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_40","072_4_40","LUK","4","40","40","Ne ramã pyt xàr xàa kam, cute Hũm Cati carôt kôt hàpên xà pihho ton. Mã mehcunea Jeju wỳr me hà cunea na me to pra. Mã cute mehcunea na hũ xir, ne mehcunea caprãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_41","072_4_41","LUK","4","41","41","Mã me pahcurê xwỳn carõ kên me hàhtôa pĩn hapôj, ne hãn ne me cupê hapôj xàa kam mã me caràr to: ― Apê côjkwa kam Apãm pejti kra ― hane. Pê me pahcurê xwỳn carõ mã Jeju pê Pahpãm kra na hahkre pej. Ne cumã Jeju pê Crixtô, por pê Pahpãm me cumã hũmre to awjahkre ata na hahkre pej. Cwỳrjapê ri Jeju te mehcakôc tête me cumã harkwa hyr, quê nee me to ihcakôc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_42","072_4_42","LUK","4","42","42","Mã apẽ, mã ma Jeju krĩ pê cator, ne põ kam me hamreare ata wỳr tẽ. Mã cute me huwahi prãmte, me hapên kam ihtẽm, ne cute me cumã cator. Ne ma ame huwahi, quê nee jũ kam ihtẽm nare, ne curia ame cahê na ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_43","072_4_43","LUK","4","43","43","Mã Jeju me cumã: ― Wa ha hanea ne krĩ nõ kam, Pahpãm te ampo cunea to ihhimpej xà na harẽn xà impejti to harẽn to mõ. Ne wa ite mehcunea mã ita jarẽn to ipa xà caxuw ri cute ikujahêc ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK4_44","072_4_44","LUK","4","44","44","Ne hũjarẽn xà ita kôt, cute Juta jõ pjê kam, cute me cuprõn xà cunea kam, me cumã Pahpãm jarẽn pejti jarẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_1","072_5_1","LUK","5","1","1","Ỹhỹ, pê amcro nõ na Jeju Hĩpôjajo tohkà na xa, ne ampo to ame cumã hahkre. Pê me hàhtôa ne ahna me cuprõn tu, ne me hĩ to ajpẽn wỳr mehkujahêc to me mõ, cute me Pahpãm jarkwa par prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_2","072_5_2","LUK","5","2","2","Pê Jeju pàr kre pijakrut caprỳ pupu, pê cô tohkà na ajêt. Pê ramã tep pro catêjê cupê me cato ne jũ ita ri ame hõ kryhti cuhhõn to mehcuhkwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_3","072_5_3","LUK","5","3","3","Mã Jeju te Ximãw jõ pàr kre pupun ne cumã hàr, ne cute ahna hàhwỳr, quê pàr kre to ipicamẽn crire ne, cô tohkà pê. Mã to ipicamẽn. Mã pàr kre kam hỹr, ne cute me hàhtôti atajê mã ampo to hahkre kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_4","072_5_4","LUK","5","4","4","Ne cute ampo to me cumã hahkre partu, ne cute ihcakôc to ihhi, ne Ximãw mã: ― Ca ha côhtu wỳr me akwỳ me, me to pàr kre cakrỳ ne cô kam me gõ kryhti mẽ, ate me to tep nõ pro xà caxuw ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_5","072_5_5","LUK","5","5","5","Mã Ximãw cumã: ― Pahhi, ita kam, caxwa ita kam, ite me ijàpêan to me apẽ, ne nee ite me to tep ita nõ ihpro nare. Wa ha pijamã amcroa kam me to tep ita nõ mẽ? Wỳr wa ha me ihnõ mẽ! Cakrô ca ha caa me ikujate, wa ha itỳj me mõ, ne mũhũràn me ijõ kryhti mẽ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_6","072_5_6","LUK","5","6","6","Ne cute harkwa kôt me ampo na mẽn xà atajê ton to hajỹr, ne me to tep jàhtôa na kryhti to me ipixêr, ne me to pro. Mã ampeaj kam hũtĩ, ne ajmãr cute ame cupê hõ kryhti cokjêr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_7","072_5_7","LUK","5","7","7","Mã cute mehkwỳ mã hũ to hàpêr, quê me hỹrmã pàr kre nõ to me tẽ, ne tep na me to ihtehcajpa. Mã ma hỹrmã me to tẽ. Mã tep jàhtôa to hàhtô, ne hũtĩ te ajmãr cô mã pàr kre ajwar to mrõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_8","072_5_8","LUK","5","8","8","Mã Ximãw te ita pupun, ne Jeju cuna mã ihkõn krã na hỹr, ne cumã: ― Me ijõ Pahhi, imã acupa hyre nare. Ampo na? Acatia to acati ne akĩnte icrire, ne ikêanre ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_9","072_5_9","LUK","5","9","9","Ampo na ri cute cumã harkwa ton to hajỹr? Cute me tep jàhtôa ne me to pro na ri, ne cute to amji mã ame ipikrar crire nare. Mã mehkwỳ te me hajỹar, ne me to tep jàhtôa ne me to pro, na ri cute amji mã ame to ipikrar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_10","072_5_10","LUK","5","10","10","Mã Jeju Ximãw mã: ― Apu pa nare. Ita caxuw ca ha quêt mehĩ to pit mã cuprõn kam tẽ ― hane. Mã cute mempar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_11","072_5_11","LUK","5","11","11","Ne ma pàr kre atajê to me hàpir amcrà wỳr, ne ampo cunea to me tojnõ, ne ma Jeju kôt me pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_12","072_5_12","LUK","5","12","12","Mã ma Jeju krĩ nõ wỳr mõ, ne curia apu ipa. Mã curi me hũmre kà xêtti nõ ita ihkrĩ. Ne cute Jeju pupun, ne pjê kam ihpỳm, ne cute pjê na ihkuc xir ne amji na cumã awjahkre, ne cumã: ― Pahhi, ca ha icaprãr prãm, ne atỳj icaprã ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_13","072_5_13","LUK","5","13","13","Mã Jeju te hũhkra curor ne ahna hir ne cumã: ― Ỹhỹ, imã acaprãr prãm, cwỳrjapê wa ite ramã acaprãr ― hajỹr. Mã hamre, ihkà xêt ita hũmre ita pê cator pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_14","072_5_14","LUK","5","14","14","Mã Jeju cumã: ― Ca ha nee mõ ne apu jũm mã ite acaprãr ita na ijarẽn to amõr nare, ne ma Pahpãm mã mehcajrẽn catê wỳr tẽ, ne cumã amji jarẽ, ne cumã amji to ajpẽ, quê apupu ne akôpĩr to impej. Jirô pê mã ca ha Pahpãm mã ampo gõ. Por pê Mojxe xwỳ ramã me panquêtjê mã Pahpãm mã ampo jõr xà na ihkàhhôc juwahi ata na, ca ha cumã ampo gõ. Jirô pê quê ha mehcunea ramã acaprãr ita na me gahkre pej ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_15","072_5_15","LUK","5","15","15","Pê pjê ata cunea kôt Jeju te Hũm carôt kôt hàpên xà pihho ton xà jarẽn apu ihcahkũm. Pê me hàhtôa ne mehkrĩ atajê ajco Jeju wỳr me pra, cute mempar prãmte. Ne hanea ne me hà hỹrmã me pra, cute me caprãr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_16","072_5_16","LUK","5","16","16","Pê Jeju ma ajco põ mã hapôj, me hamreare ata wỳr, ne ahte ajco Hũm Cati mã ihcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_17","072_5_17","LUK","5","17","17","Pê amcro nõ na Jeju ikre kam jỹ, ne ame cumã ampo to hahkre. Pê Parixêw catêjê me, me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê hanea curi me jỹ. Pê Hĩpôjajo jõ pjê me, Juta jõ pjê pĩn, krĩ cunea me hỹrmã cutor tu. Pê Pahpãm Jeju mã carôt to ihtỳj, ne cumã cute amji jahkre pejti gõ, cwỳrjapê ri ihtỳj me hà caprã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_18","072_5_18","LUK","5","18","18","Mã me hũmre cukrã xà peacre nõ pàrkwỳc kam nõ. Mã hũmre kwỳ pê me hõ kwỳ nõ atajê te me to cator, ne tee ame to hàr to hahkre, Jeju cuna mã cute me hir prãmte. Ne jũ wỳr quê harkwa na me to axà, cute me hipu tu, ne me hahêr tu ita kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_19","072_5_19","LUK","5","19","19","Cwỳrjapê ri tee Jeju wỳr ame to hàr to hahkre. Ne ma me to hàpir, ikre jimoc na. Ne cute me kẽn po te ikre ton ata nõr par, ne me to ihkre, ne pàrcuxê to me hũmre nõr xà ata na hê, ne ma me to iwrỳc, me hàhtôti atajê jipôc ri, ne Jeju cuna mã me hir. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_20","072_5_20","LUK","5","20","20","Mã Jeju te ampeaj kam, cute amji mã me Pahpãm to ihhimpej na me hõmpun, na ri cute hũmre cukrã xà peacre nõ ata mã: ― Ikwỳ nõ, wa ha ita kam ate Pahpãm to kên xà ita to tojnõ, ne nee hipêr to amji japackre nare ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_21","072_5_21","LUK","5","21","21","Mã hamre, Parixêw catêjê me, me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, me amji mã: ― Pỳhàpà, Jeju ita apu ihcakôc to kêanre. Ne ihtỳj Pahpãm to ihcakôc kêanre. Xà ajkĩ cupê Pahpãm, quê hũmre te ihkên ton xà ita to tojnõ? Pahpãm quê ha quêt ihtỳj jũm te ihkên ton xà nõ to tojnõ, ne me paxũmre nõ te ita ton xà nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_22","072_5_22","LUK","5","22","22","Mã Jeju te me hahkre pej pyrentu, cute amji kam me hapac xà ata na, ne me cumã: ― Pỳhàpà, ampo na mã ca ame amji cajpẽr xà ita to me acaxwãm pê ame amji cajpẽ? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_23","072_5_23","LUK","5","23","24","Ikam me gapac peaj ne he. Ipê me Ahàkà, wa itỳj jũm te Pahpãm to kên xà ata to tojnõ. He me ikampa, ne me ipupu, ne me ijahkre pej to impeaj ne. Harẽn xà jũ ri amji jirôa pê ihtỳj? Xà wa ha ajkĩ hà ita mã: “Ate Pahpãm to kên xà ita, wa ha to tojnõ?” nare, wa ha ajkĩ cumã: “To xa ne anõr xà py ne atẽm pyrentu?” hane. Harẽn xà itajê nõ ri amji jirôa pê ihtỳj? He pom harẽn xà te: “To xa ne tẽ” ata ri, ite harẽn xà nõ ata jirôa pê ihtỳj ita? Ne hamre, ita caxuw ca ha me ijahkre pej to impej, wa itỳj jũm te Pahpãm to kên xà ata to tojnõ ― hane. Ne cute cukrã xà peacre ata mã harkwa to: ― To xa ne anõr xà py, ne atẽm pyrentu, gũrkwa wỳr ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_25","072_5_25","LUK","5","25","25","Mã hà ita me kam mare mã hãm pyrentu, ne cute nõr xà pyr, ne ma hũrkwa wỳr tẽ. Ne ampeaj kam Pahpãm te cumã ampej pyrên hakryti na cumã amji jarẽn to tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_26","072_5_26","LUK","5","26","26","Mã mehcunea te ita to amji mã me ipikrar, ne mehcunea mã hũpaa to hũpa. Mã cute me Pahpãm to amji kam hapac pyrentu, ne me amji mã: ― Pỳhàpà, rỳ jũ caxuw me pahnõ te ampo pejti itajê nõ pupun nare, ne ita kam mã rỳ pahte me hõmpun ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_27","072_5_27","LUK","5","27","27","Ita jirô pê mã ri ma Jeju cator, ne cute, por Rewi pê pjê jõ pahhi jarkwa na me hũhkra kam hàmcwỳr catêjê nõ ata pupun. Mã me hũhkra kam hàmcwỳr xà kam jỹ, mã Jeju te hõmpun ne cumã: ― Ajpên ikôt mõ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_28","072_5_28","LUK","5","28","28","Mã Rewi xãm ne cute ihcunea jicu, ne ma ihkôt mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_29","072_5_29","LUK","5","29","29","Ne cute hũrkwa kam, Jeju mã amji kĩn catia ton. Mã pahhi mã me hũhkra kam me hàmcwỳr catêjê jàhtôa ne me cahê na me jỹ. Pê mehkwỳ hanea ne mehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_30","072_5_30","LUK","5","30","30","Mã me cumã Mojxe caca xà to hahkre catêjê me, Parixêw catêjê te me amji kĩn ita pupun. Ne ame Jeju kôt me ipa catêjê kam mencryc, ne ame hũn, ne me cumã: ― Pỳhàpà, ampo na mã ca ame cahê na ame apà, ne ame ikõ? Pom me hàmcwỳr catêjê pê mehkrã kên catêjê ita? Pom hõtpê pahhi jarkwa jirôa pê ame hàmcwỳr to me ipa ita? Pom me cupê mehkên ton catêjê ita? Ampo na mã ca me cahê na ame hane? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_31","072_5_31","LUK","5","31","31","Mã Jeju Parixêw catêjê kwỳ mã: ― Ỹhỹ, me ikampa! Me capẽn catêjê me, mempej catêjê, nee mehcahhê catê na prãm nare. Ne me hà catêjê ri quêt ihtỳj mehcahhê catê na mehprãm. Na ri ita pê hũràc ne ipê mehcahhê catê pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_32","072_5_32","LUK","5","32","32","Na wa ite mehkrã kên catêjê to impej prãam to wa ajpên mõ, mãr quê mehkên pê amji to me antuw, ne mempej. Wa nee mempej catêjê to impej to icator nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_33","072_5_33","LUK","5","33","33","Mã amcro nõ na jũmjê itajê Jeju wỳr pra, ne me cumã: ― Ỹhỹ, Jowãw kôt me ipa catêjê ihtỳj me ajcri to ame ipa, ne hõtpê me ipijacri to me ipa xà ata kam, ihtỳj Pahpãm mã mehcakôc to me ipa. Mã hanea ne Parixêw catêjê kôt me ipa catêjê ihtỳj me ajcri. Ne akôt me ipa catêjê, mã ajte nee mehkĩnte me ipijacri nare. Ne mẽr ampo na mã akôt me ipa catêjê nee itajê cuxà ame ipijacri to me ipa nare? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_34","072_5_34","LUK","5","34","34","Mã Jeju me cumã: ― Ỹhỹ, amji kĩn catia kam, quê ha pijamã jũm ipijacri to ipa? Jũ wỳr quê jũm amji kĩn kam hàpàn nare ne apu ipa. Quê ha ihtỳj mehcunea me hàpàn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_35","072_5_35","LUK","5","35","35","Ne quê ha amji kĩn jõ pahhi ma jũ kam tẽ, quê ha amji kĩn hamre, jakàn pê quê ha ihtỳj me ipijacri to ame ipa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_36","072_5_36","LUK","5","36","36","Ne hanea ne Jeju te me cumã, cute amji kam me hapac xà capô to impej partu, mãr quê me hahkre pej pej, ne me cumã: ― Ỹhỹ, jũ wỳr quê jũm cupẽhkà wej to impej prãmte, cupẽhkà tuw kwỳ jakep, ne ihwej ita na cuxô ne to ajpỳ. Quê ha to hane, quê ha intuw ita ihwej ita to kên nare ne hipô, jũ wỳr quê ha cupẽhkà wej ita intuw ita mã awcanã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_37","072_5_37","LUK","5","37","37","Ne jũ wỳr quê ha jũm pryti kà te ampo cacô cjên xà wej ita kam ampo cacô tuw ru. Quê ha jũm te incjêj xà wej kam irun na, quê ha incjên xà wej ita ajcahte, quê ha ampo cacô ita acto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK5_38","072_5_38","LUK","5","38","39","Ne jũ wỳr quê jũm ampo itajê nõ to hane, ramã me pahcunea te me hahkre pej. Cu ha ampo cacô incjên xà intuw pit kam ame ampo cacô tuw ru. Pê mã nãm ampo cacô wej ata, ampo cacô tuw jirôa pê impej. Na ri jũ wỳr quê jũm ampo cacô tuw ita na prãm, cormã intuw na ri, ne quêt ampo cacô wej ata ri ramã impejtu ― hajỹr. Ita jĩkjê na mã, ramã cute me amji kam hapac xà tũm wej to me amji pyràc xà ata pit kĩn, nare, nee cumã to ipintuw prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_1","072_6_1","LUK","6","1","1","Ne amcro nõ na, mehkôt xà jõ amcroa kam, Jeju na mehkwỳ te pur nõ ita cajpuw me arỳjhy cahàc ata jakren to me mõ. Mã ihkôt me ipa catêjê te mehkẽhkẽn ne me caxwỳn kur kam me to ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_2","072_6_2","LUK","6","2","2","Mã Parixêw catêjê kwỳ te me hõmpun, ne me cumã: ― Ampo na mã ca ajte ame gàpên to me apa to hane? Ca ihhêj ne ate me pancaca xà kaj na, hirô pê me apỳm, ne ma ame pahkôt xà jõ amcro caca. Pom pê me panquêtti pê Mojxe xwỳ me pamã Pahpãm jarkwa jõ kàhhôc gõ ne hõ amcro ata juwahi ata kam, me gàpên xà ita na ihkaj na, me pahkôt xà jõ amcro kam ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_3","072_6_3","LUK","6","3","3","Mã Jeju me cumã: ― Nee ite Pahpãm jarkwa jirô pê me to ipỳm nare. Atea ca me hirô pê me to apỳm. Xà ate me panquêtti pê Tawi xwỳ jõ kàhhôc cahyt nare? Pê Tawi xwỳ me, mehkwỳ itajê mã prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_4","072_6_4","LUK","6","4","4","Pê me Pahpãm to me amji kam me hapac xà jũrkwa mã me axà. Pê curi Pahpãm mã hõ pyxwỳr xà na pãw pejti itajê hikwa. Ne por pãw hikwa atajê quê nee jũm pê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê nare ihnõ krẽr xà nare. Cakrô pê ihtỳj Tawi cucwa ne mehkwỳ atajê mã cugõ, pê me cukrẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_5","072_6_5","LUK","6","5","5","― Ỹhỹ, ipê me Ahàkà, na pê wa ixũmre na amji to. Na wa Pahhiti jarkwa kôt ipa, ne taa mã pê ite me pahkôt xà jõ amcro to ihimpej catê na ixãm ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_6","072_6_6","LUK","6","6","6","Mã mehkôt xà jõ amcro nõ na, ma Jeju Juta catêjê te cuprõn xà mã hàr, ne cute me cumã ampo to hahkre kam ihtẽm. Pê hanea ne curi hũmre nõ awpôc rũm hũhkra kên ita jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_7","072_6_7","LUK","6","7","7","Mã hanea ne Parixêw catêjê kwỳ me, me cumã Mojxe xwỳ caca xà to hahkre catêjê kwỳ curi amehkrĩ, ne ame Jeju pupu, ne ihtỳj amehkôpĩr to me ipa, cute ihkên mã me mẽn prãmte. Quê ihhêaj to Jeju mehkôt xà jõ amcro kam jũm caprã, quê ha hàhcaprãr xà ata kôt me to ihtỳj tu ne, cute mencaca xà jirô pê ihpỳm cwỳrjapê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_8","072_6_8","LUK","6","8","8","Pê Jeju ramã amji na cute me amji kam hapac xà ita na me hahkre pej partu cakrô, cute hũmre jũhkra kên ata mã: ― To xa, ne me hipôc ri ca xa ― hajỹr. Mã hũmre ata xãm, ne me hipôc ri xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_9","072_6_9","LUK","6","9","9","Mã Jeju te, por ame hõmpu atajê cukij, ne me cumã: ― Ỹhỹ, me pahkôt xà jõ amcro kam, por ihkàhhôc kam me pancaca xà jõ amcro ata, ampo pê Mojxe xwỳ Pahpãm jarkwa kôt me pamã to hahkre? Xà cu ha pahtỳj amcro ita kam ame ampo pej to? Nare, xà cu ha me pahtỳj amcro ita kam ame ampo kên to? Xà cu ha pahtỳj amcro ita kam me jũm tehcajpa ne me to ihtyc xà jahpa? Nare, xà cu ha pahtỳj amcro ita kam me jũm cura? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_10","072_6_10","LUK","6","10","10","Ne Jeju mehcunea kôt into to amji jacjê, ne cute hũmre jũhkra kên ita mã: ― Gũhkra curor ― hajỹr. Mã hamre, hũmre ita te hũhkra curor, ne hũhkra impej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_11","072_6_11","LUK","6","11","11","Mã Parixêw catêjê kwỳ atajê ame Jeju kam mencryc, ne cute Jeju to amehkên na me ajpẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_12","072_6_12","LUK","6","12","12","Ne pê amcro atajê nõa kam Jeju kẽn na api, Pahpãm mã ihcakôc prãmte. Ne curia Pahpãm mã ihcakôc to apẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_13","072_6_13","LUK","6","13","13","Ne cute ihkôt me ipa catêjê mã hàkjêr, ne me to tôxi ne me to caprãr. Ne cute me tôxi atajê to ri cute amji mã harkwa na memprar catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_14","072_6_14","LUK","6","14","16","Ne Jeju mã memprar catêjê japrỳ itajê pê Ximãw, por pê Jeju cumã haprỳ krut pê Petrô gõ ata me, Ximãw tõ pê Antre ata me, Tijac me, Jowãw me, Pirip me, Partômew me, Matew me, Tome me, Tijac pê Arpew kra me, Ximãw, por cumã hõ pjê kĩnti ata me, Juta pê Tijac kra me, Juta Carijot pê Jeju curê xwỳn ata me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_17","072_6_17","LUK","6","17","17","Ne Jeju te kẽn pĩn mehcunea to iwrỳc, ne me to mõ, ne pjê impejti pipẽnti ata kam me to hàhhuc. Mã curi pjê cunea rũm cute me cuprõn, ne me hàhtôa ne ame ipa. Juta jõ pjê pĩn me cator, ne Krĩpinkrên pĩn me cator. Ne côxwa cahê na krĩ pijakrut pê Kẽn jõ krĩ me, Teppro jõ krĩ ata pĩn me cator. Ne krĩ jàhtôa pĩn cute me cuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_18","072_6_18","LUK","6","18","18","Ampo na? Cute Jeju kam me hapac ne me amji caprãr prãmte me cuprõn. Mã Jeju ihtỳj ame caprãr to mõ. Ne ihtỳj cute me pahcurê xwỳn carõ kên atajê mã, me hĩ tête harkwa japôj to mõ. Mã mentête hapôj, mã amempej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_19","072_6_19","LUK","6","19","19","Cwỳrjapê ri mehcunea ame Jeju tàt to prãm. Ampo na? He ihtỳj Jeju jĩ pê Pahpãm carôt hapôj, ne mehcunea caprã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_20","072_6_20","LUK","6","20","20","Mã Jeju te ihkôt me ipa catêjê pupun, ne me cumã harkwa to: ― Ỹhỹ, me akwỳ pê ampo hamreare atajê, ame gakry! Ampo na? He me caa, ca ha quêt Pahhiti pê Pahpãm himpej xà ata kam ame akrĩ, na ca ha ame gakrya ne! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_21","072_6_21","LUK","6","21","21","― Me akwỳ mã prãm atajê, ame gakry! Ampo na? He me caa, ca ha quêt me garte tu ne, na ca ha ame gakrya ne. Ne ca me akwỳ ame amrã atajê, me gakry! Ampo na? He me caa, ca ha me hirôa pê ame acxa, na ca ha ame gakrya ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_22","072_6_22","LUK","6","22","22","― Ne ca me akwỳ ampo kêanre kam me amji pupu atajê, ame gakry! Ampo na? He ma ame acurê, ne ma ame acaca, ne ame axũn, ne akên na ame garẽn cakrô, Inxũ mã nee me akên nare. Ca ipê me Ahàkà kôt ame apa, ita cwỳrjapê ri ame ato hane, ne ame ato kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_23","072_6_23","LUK","6","23","23","Ne cute ame ato kên jõ amcro itajêa kam, ca ha ame gakry! Gapacta ne me gakryte ame atoj. Ampo na? He quê ha jũ caxuw Pahpãm hahpan xà na, côjkwa kam me amã hàmjõr catia, ne me amã impejti gõ. Na ca ame gakrya ne! Ampo na? He me cupê menquêtjê pyràac, ne ihtỳj me ato kên to me ipa, pom pê mam menquêtjê ajco me Pahpãm to mehkên to me ipa ata na ri me ato he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_24","072_6_24","LUK","6","24","24","― Pỳj me hêj xi, me akwỳ pê me gakràj atajê, ca ha atỳj ame amrã! Ampo na? He amcro ita pyxit peaj kam ri me gakryti ita. Na ca ha atỳj ame amrã! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_25","072_6_25","LUK","6","25","25","― Pỳj me hêj xi, me akwỳ mã ampo cunea atajê, ca ha atỳj ame amrã! Ampo na? Quê ha cormã jũ caxuw me amã prãm catia me awỳr cato, na ca ha atỳj ame amrã! ― Pỳj me hêj xi, me akwỳ ame acxa atajê, ca ha atỳj me apicxar jicu ne cama ame amrã! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_26","072_6_26","LUK","6","26","26","― Pỳj me hêj xi, me akwỳ pê, pom mehcunea me apejti na ame garẽn catêjê atajê, ca ha me amrã! Ampo na? He me cupê menquêtjê pyràac. Pom pê mam menquêtjê ajco mehhêj xi catêjê pejti na ame harẽ, ata cuxà ri ihtỳj me apejti na me garẽn to me ipa. Na ca ha atỳj ame amrã! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_27","072_6_27","LUK","6","27","27","― Ỹhỹ, ampeaj kam wa ha me amã Pahpãm jarkwa jarẽ. Ca ha me amã me acurê xwỳn kĩn. Ne ame acaca atajê, ca ha me to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_28","072_6_28","LUK","6","28","28","― Ca ha cute me acrôn atajê jahpan xà na, me to impejti to prãm, ne Pahpãm mã mehcajrẽn. Ne cute me ato kên atajê, ca ha Pahpãm mã mehcajrẽn, quê me to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_29","072_6_29","LUK","6","29","29","― Quê jũm apahàm prãmte akuc kam acakwĩ, ca ha hĩkjê to cumã apkjê, quê hanea ne kam cakwĩ. Ne quê jũm apê gitô kà capa, ca ha hanea ne akat kà caxàr na to tojnõ, quê amji mã capa ne to tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_30","072_6_30","LUK","6","30","30","― Ne atỳj me cumã, por ampo na me awỳ atajê gõ. Ne quê jũm apê ampo capa, ca nee hacpỹ ne ahna gàhwỳr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_31","072_6_31","LUK","6","31","31","― Ne quê ha amã cute me ato amji kam hapac to impejti to prãm na, ca ha atỳj me to amji kam gapac to impejti to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_32","072_6_32","LUK","6","32","32","― Quê ha amã cute me acurê atajê kĩn na, quê ha Pahpãm ihtỳj ate mehkĩn jahpan xà na amã amgõ. Nee quê ate amji mã mehkĩnti atajê pit kĩn jahpan xà na, quê Pahpãm me amã hàmjõr nare. Quê ha amã cute me akĩn catêjê atajê pit kĩn na, ca ha me apê mehkên catêjê jõ ikwỳ nõ pyràac, ne me cuxà akêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_33","072_6_33","LUK","6","33","33","― Ca ha cute me ato kên atajê to impejti na, quê ha Pahpãm ihtỳj hahpan xà na me amã amgõ. Ne jũ wỳr quê ha Pahpãm ate, cute me ato impej catêjê pit to impejti jahpan xà na, me amã amgõ. Ca ha cute me ato impej catêjê pit to impejti na, ca ha me apê mehkên catêjê jõ ikwỳ nõ pyràac, ne me cuxà akêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_34","072_6_34","LUK","6","34","34","― Ca ha atỳj mehcunea mã ampo gõ, por ampo na me ahwỳ atajê, ca ha me cumã agõ. Ne nee hacpỹa ne cute me amã ampo jõr catêjê mã pit mã ame ampo jõr nare. Ca ha jũmjê te jũ caxuw hacpỹa ne amã ampo jõr nare atajê mã ampo jõr na, quê ha Pahpãm ihtỳj hahpan xà na me amã amgõ. Ne jũ wỳr quê ha Pahpãm hõtpê hacpỹa ne cute me amã ampo jõr atajê jahpan xà na me amã amgõ. Ca ha ate hajỹr na, ca ha me apê mehkên catêjê jõ ikwỳ nõ pyràac, ne me cuxà akêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_35","072_6_35","LUK","6","35","35","― Ne ca ha atỳj amã me acurê xwỳn catêjê kĩn, ca ha me to impej. Ne ampo cunea na me ahwỳ atajê, ca ha atỳj agõ, ne nee hacpỹa ne cute amã ampo jõr na amji mã to hajỹr nare. Ca ha me ate ite me amã ampo jarẽn itajê cunea to hajỹr na, quê ha Pahpãm hũrkwa kam, me acunea mã hàmjõr xà impejti to hàmjõr to catia, ca ha me to amcwa, ne ca ha apê Pahpãm me hirôa pê cati ata kra impeaj. Pahpãm mã mehcunea kĩn, ne hàhcajrẽn cati, ne ihtỳj cute me to kên catêjê caprĩ, ne ihtỳj cumã cute me ampo cwỳr atajê jahpan xà na me hakryti na me amji jarẽn nare atajê caprĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_36","072_6_36","LUK","6","36","36","― Na ca ha Pahpãm cuxà me gàhcajrẽnti ne, ne mehcunea caprĩ to me apa. Hõhõ, ita to ca ha me hajỹr to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_37","072_6_37","LUK","6","37","37","― Ca ha ate nee ampo na amehpro rẽn nare na, quê ha Pahpãm me acuxà nee ame apro rẽn prãm nare. Ca ha nee ame curê mã me irẽn nare na, quê ha Pahpãm me acuxà nee me acurê mã me arẽn nare. Ca ha ate cute ame ato kên ita to tojnõ ne hicu na, quê ha ihtỳj Pahpãm me acuxà, ate me to kên ita to tojnõ ne hicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_38","072_6_38","LUK","6","38","38","― Ca ha gõtpê me cumã ampo jõr to apa na, quê ha ihtỳj Pahpãm hõtpê me acuxà me amã ampo jõr to ipa. Ne ampeaj kam ca ha atỳj me amcwa. Quê ha Pahpãm me amã me acrat to hipu, ne to hipu tu ne, ne ampeaj kam quê ha me acrat kam me amã cucjê, ne kam me amã curua to curu. Ne pom ca ampo kam me akwỳ mã ampo to ajpẽn ata kam, quê ha Pahpãm hanea ne me amã ampo to ajpẽn ne cunõ. Ca ha jũm mã ampo crire ne agõ, quê ha Pahpãm ate ton xà ita na, acuxà hanea ne amã ampo crire ne cugõ. Nãmri ca ha ate jũm mã ampo catia ne hõr na, quê ha Pahpãm hanea ne acuxà amã ampo catia ne cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_39","072_6_39","LUK","6","39","39","― Ỹhỹ, jũ wỳr quê jũm to tũm, amji kôt into tũam nõ to mõ. Quê ha mento tũam me ajpẽn to mõ, ne ajwar ihtỳj kre nõ mã mehpỳm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_40","072_6_40","LUK","6","40","40","― Ne por me cumã ampo to hahkre atajê ri cute ampo to hahkre catêjê japyre mã me. Na quê ha xa ampo to hahkre ne hahkre pej jirô pê, quê ha cormã cute cumã to hahkre catê ata me ajpẽan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_41","072_6_41","LUK","6","41","41","― Ca me akwỳ jirôa pê akên ton to me apa cakrô, ca atỳj me akwỳ te ampo kên kryjre ton atajê to me cumã acakôc to me apa. Ne ca ihhêj ne me akjêjê into kam me ahhi kryjre pupu, ne nee mehkĩnte amji toa kam pĩ kwỳcti ata pupun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_42","072_6_42","LUK","6","42","42","Ne jũ mã ca me akjêjê mã harẽn to, ne ajte ne me cumã: “Ikjê, cama amji na ijamã, wa ato kam amã ahhi kryjre ita to pôj” hane. Ne mẽr ampo na ca caa, atoa kam amji mã pĩ kwỳcti ita caxàr nare? Ne ihcaprỳ na amji pej na ame amji jarẽn to me apa, ne mehkĩnte me akêanre. Ca ha mam me ato kam amji mã pĩ kwỳcti itajê to pôj, ne me arĩt pej, ne cormã me akjêjê into kam ahhi kryjre ita pupu, ne me cumã to pôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_43","072_6_43","LUK","6","43","43","― Ỹhỹ, jũ wỳr ca ha pĩxô impejti pàr nõ intête, pĩxô kên nõ capa, ne jũ wỳr ca ha pĩxô kên pàr tête, pĩxô impejti nõ capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_44","072_6_44","LUK","6","44","44","Ca ha ampo pĩxô pàr cahkrit nõ pupu, ne ramã hahkre pej pyrentu, xà pĩxô pàr ita ajkĩ impej, nare, mõrmõ ihkêanre. Ne jũ wỳr ca ha hômjĩ pàr kam ahkrỳt nõ ta, ne jũ wỳr ca ha ahkrô kam crowkwỳj xô nõ ta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_45","072_6_45","LUK","6","45","45","Jĩkjê na, jũm xũmre impejti ata hõtpê amji caxwãm pê cute amji kam hapac xà pĩn ampo pejti to hapôj, mã ihkĩnte jũm xũmre kên ata hõtpê amji caxwãm pê cute amji kam hapac xà pĩn ampo kên to hapôj. Ỹhỹ, ampeaj kam pahte amji kam me pajapac xà me, me pahcakôc xà te hipu, cu ihkôat me pahcakôc ― hane ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_46","072_6_46","LUK","6","46","46","Ne Jeju me cumã: ― Ampo na mã ca ame imã: “Me ijõ Pahhiti” hane, ne nee ijarkwa kôt ame apa nare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_47","072_6_47","LUK","6","47","47","Wa ha me amã ijũjarẽn xà ita jarẽ, mãr ca me amã ahna icaca xà jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_48","072_6_48","LUK","6","48","48","Ỹhỹ, quê ha jũm te ijarkwa kam hapac ne ijarkwa kôt ipa na, quê ha cupê ihhêj rũm hũmre te pjê tỳjti kam ikre xãm ata pyràac. Mã cô te hipu, ne ma ikre wỳr cô tẽ, ne cute ikre ata cakwĩn, mã nee hàhcujrõn nare, ne hãm peaj na ihtỳj xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK6_49","072_6_49","LUK","6","49","49","Mã ihkĩnte jũm te cama ijarkwa kam hapac, ne nee to amji japackre, ne ihkôt ipa nare, ata pê ihhêj rũm hũmre nõ te pjênxôm cràre kam ikre xãm pyràac. Mã cô te hipu ne ma ikre wỳr tẽ, ne cute ikre ata cakwĩn, mã ihpỳm pyrentu, ne ikre ata jamre ― hane. Hõ, pê Jeju hũjarẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_1","072_7_1","LUK","7","1","1","Mã Jeju te me cumã ampo itajê jarẽn jicu, ne ma Capernam jõ krĩ wỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_2","072_7_2","LUK","7","2","2","Ne pê curi Roman catêjê nõ ihkrĩ, ne cupê krãhtare te xẽj jõ pahhi. Pê pahhi mã hàpên catê hà, ne ramã ihtyc xàa kam nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_3","072_7_3","LUK","7","3","3","Mã pahhi ata te Jeju jarẽn par, ne ihwỳr Juta catêjê pê pahhi kwỳ kujahêc, cute me Jeju japrôr, mã cute hà ata caprãr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_4","072_7_4","LUK","7","4","4","Mã cute me Jeju cajpar, ne me ahna hàhwỳr crire nare, ne me cumã: ― Ỹhỹ, Roman catêjê nõ ita peaj to impej, cwỳrjapê ca ha ihtehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_5","072_7_5","LUK","7","5","5","Nãmri cumã me papê Juta catêjê kĩan to ihkĩn, ne cutea ri me imã ite me cuprõn xà jũrkwa ton. Cwỳrjapê ca ihtehcajpa, ne me ikôt mõ, ne hà ata caprã ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_6","072_7_6","LUK","7","6","6","Mã ma Jeju mehkôt mõ. Ne ramã cute ikre têp, mã krãhtare jõ pahhi te hõ ikwỳ nõ catêjê kujahêc, cute me Jeju mã hũjarẽn prãmte. Mã cute mehcajpar ne me cumã: ― Me ikwỳ nõ te amã harkwa kujahêc to hajỹr he: “Pahhi, akĩnte icrire ne ikêanre ita kam, wa nee acahpêrkàr prãm nare. Cwỳrjapê ca ha nee ijũrkwa mã axàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_7","072_7_7","LUK","7","7","7","Ne jũ wỳr wa ijĩa kam amã icakôc, nãmri apê Pahhiti ne akĩnte jũ na xà na ijamreare, ne ipahàm crire nare. Ca ha cama hà ata mã garkwa ta, quê ha imã hàpên catê ita impej pyrentu, ne capẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_8","072_7_8","LUK","7","8","8","Ne wa hanea ne me ijõ pahhi jarkwa kôt ipa, ne wa ha ijõ krãhtare catêjê mã ijarkwa ta, quê ha ihtỳj me ikampa ne ijarkwa kôt me ipa. Ne wa ha jũm mã, ‘Tẽ!’ hane, quê ha ihtỳj tẽ. Ne wa ha mehnõa mã, ‘Ajpên tẽ!’ hane, quê ha ihtỳj ajpên iwỳr tẽ. Ne hanea ne wa ha imã hàpên catê mã, ‘Ca ha to hane!’ hane, quê ha ihtỳj to. Ne ijirôa pê acati ita kam, ca ha cama hà ata mã garkwa ta, quê ha imã hàpên catê ita impej, ne capẽn pyrentu” ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_9","072_7_9","LUK","7","9","9","Mã Jeju xa, ne cute hũpar xà ita to hũpar, ne to amji mã ipikrar. Ampo na? Cumã hũpar xà ita peaj to impej. Na ri cute amji mã ipikrar, ne me hàhtôa ne ihkôt me mõ atajê wỳr ipipkjêr, ne me cumã: ― Ỹhỹ, ampeaj kam wa me amã awjarẽ, Roman jõ krĩ kra ita ihtỳj ikampa, ne ihtỳj amji mã ito ihhimpej. Wa rỳ Juta jõ pjê kam jũ caxuw, ampeaj kam jũm te amji mã ito ihhimpej to hajỹr nõ na, impar nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_10","072_7_10","LUK","7","10","10","Mã Roman jõ krĩ kra ita jõ ikwỳ nõ itajê, hacpỹa mã me hũrkwa wỳr cute me amji jacjên, mã hamre ramã cumã hàpên catê ata pej, ne capẽn pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_11","072_7_11","LUK","7","11","11","Ỹhỹ, pê nee curi Jeju na amcro hàhtô nare, pê ma Põre jõ krĩ wỳr mõ. Pê ihkôt me ipa catêjê me, me hàhtôa ne ihkôt me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_12","072_7_12","LUK","7","12","12","Pê Jeju ramã krĩ jõ harkwa têp, pê cute me harêt catêjê krĩ jarkwa na, jũm tyc jarêt to me cato. Por pê cahãj pê ihkra ty ata pê ihcãmter cumã pyxit peaj. Ne iràn xà na cumã mehkjêjê nõ hamreare. Ne pê rỳ pêa mã ramã impjên cupê ty. Pê cute me ihkra jarêt catêjê kôt incwỳr to mõ. Pê hanea ne me hàhtôa ne krĩ pĩn, mehkôt me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_13","072_7_13","LUK","7","13","13","Mã Jeju te cahãj ita cwỳr na hõmpun, ne ampeaj kam cumã caprĩ xà, mã cumã: ― Apu acwỳr nare ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_14","072_7_14","LUK","7","14","14","Ne ihkra jarĩj xà ata na hàhtêp, ne cute me to hàhhuc prãmte ahna hũ xir, mã me to hàhhuc, mã Jeju ihtyc ata mã: ― Hũmre, wa ha amã ijarkwa ta. To xa! ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_15","072_7_15","LUK","7","15","15","Mã hũmre ita jỹr pyrentu, ne cute ihcakôc kam to ihtẽm. Mã Jeju te inxi mã hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_16","072_7_16","LUK","7","16","16","Mã mehcunea mã hũpaa to hũpa. Ne ame hakry pyrên ajpẽn mã Pahpãm to me hàmnãn to me mõ, ne me ajpẽn mã: ― Me pamã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê catia nõ ita cator! Me Pahpãm mõrmõ cator, cute me pahtehcajpar xà caxuw ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_17","072_7_17","LUK","7","17","17","Pê Jeju jarẽn pejti ita pjê ata cunea kam apu ajcrà. Pê hanea ne cahê na pjê atajê kôt harẽn apu ajcrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_18","072_7_18","LUK","7","18","18","Ỹhỹ, por Xacarij me Ixapewkwỳj kra pê Jowãw ata, cormã apu ipa, ne ihtỳj mehcunea mã Pahpãm cator xà caxuw ame amji cũmpej to hũjarẽn to ipa. Ne por Jowãw kôt me ipa catêjê na cute me amji ton to prãm atajê ri, Jowãw te amji caxuw cô kam mehcumrãr. Cwỳrjapê ri cute me cumã haprỳ krut jõr, ne me cumã: “Jowãw te me cumrãr catê” hajỹr. Mã hamre, Jowãw kôt me ipa catêjê nõ te Jeju pupun, ne ma amji jaxàr ne cumã Jeju jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_19","072_7_19","LUK","7","19","19","Mã Jowãw te ihkôt me ipa catêjê to ipijakrut ne me cumã hàkjêr, ne me cumã harkwa hyr to: ― Jeju wỳr me tẽ ne mehcukij, ne me cumã: “Xà apê hũmre cator xà ata mã ca? Xà Jowãw te me imã garẽn ata mã ca ramã acator? Nare xà wa ha pijamã ajkĩ cormã me jũm xũmre nõ ata jikaj?” hane ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_20","072_7_20","LUK","7","20","20","Mã hamre, ma Jeju wỳr me pra, ne me cumã: ― Ỹhỹ, Jowãw te me cumrãr catê te me imã harkwa hyr, wa me acukij: “Xà apê hũmre cator xà ata mã ca? Xà Jowãw te me imã garẽn ata mã ca ramã acator? Nare xà wa ha pijamã ajkĩ cormã me jũm xũmre nõ ata jikaj?” ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_21","072_7_21","LUK","7","21","21","Mã amcro ata kam Jeju te me kam mare mã me hà catêjê jàhtôa ne me caprãr. Ne hanea ne cute me pahcurê xwỳn carõ kên jàhtôa mã me hĩ tête hapôj na harkwa hyr, mã me cupê hapôj. Ne hanea ne cute mento tũm jàhtôa ne me caprãr, mã ihtỳj me irĩt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_22","072_7_22","LUK","7","22","22","Ne Jeju te ame to hajỹr jirô pê mã ri, cute Jowãw kôt me ipa catêjê mã: ― Ỹhỹ, me amji jaxà, ne ate mempar atajê me, ate me hõmpun atajê to Jowãw mã me awjarẽ. Pom mento tũm catêjê ihtỳj me irĩt he, ne mehkjê te xwỳ catêjê ihtỳj me capẽn, ne me hapactu catêjê ihtỳj me awpa, ne mehtyc catêjê hacpỹa mã mehtĩr, ne me cupê hamreare atajê ihtỳj me Pahpãm himpej xà jarẽn xà impejti kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_23","072_7_23","LUK","7","23","23","Quê ha jũmjê ikampa, ne cute ikam hapac mã hũcanãr, ne nee ito amji pê hapac kêt nare na, quê ha hakrya to hakry ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_24","072_7_24","LUK","7","24","24","Mã ma Jowãw kôt me ipa catêjê te me amji jaxàr ne me pra. Mã Jeju te me hàhtôti atajê mã Jowãw jarẽn kam ihtẽm, ne me cumã: ― Ỹhỹ, pê ca me Jowãw cajpar prãmte ma põ kam me hamreare ata wỳr me pra. Ne ampo pupun prãm to mã, pê ca ame pra? He pê ca nee me hũmre nõ pê kôc te apu pĩhhô to tertet pyràcti ata pupun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_25","072_7_25","LUK","7","25","25","Ne mẽr ampo pê ca me hõmpu? Pê ca nee me hũmre ata na cupẽhkà impejti nõ pupun nare. Ne por mehkà impejti kam ame ipa atajê, ihtỳj quêt ampo pejti cunea jipôc ri, pahhi jũrkwa pejti ne catihti ata kam mehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_26","072_7_26","LUK","7","26","26","Ne me imã amji jarẽ, ampo pupun prãm to mã pê ca me pra ne me hõmpu? Xà Pahpãm jarkwa to mehcakôc catê nõ pupun prãmte pê ca ajkĩ me pra? Ỹhỹ, ampeaj kam ri Jowãw pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catêjê nõa, ne mehkwỳ jirôa pê cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_27","072_7_27","LUK","7","27","27","He pê rỳ pêa mã ramã Pahpãm jõ kàhhôc Jowãw jarẽn to hane he: “Ỹhỹ, pê Pahpãm ihkra mã: ‘Wa ha acumam ijarkwa na ipa catê kujate, quê ha amã gõ pry to impej’ ” hane. Hõhõ, pê Pahpãm ramã Jowãw jarẽn to hanea, na ri cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_28","072_7_28","LUK","7","28","28","― Ne ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ. Jowãw ri catia to cati, ne taa mã ri quêt me aquêtjê jirôa pê cati cakrô, quê ha jũm crire ramã Pahpãm himpej xà krac ri ipa ata, quê ha Jowãw jirôa pê cati ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_29","072_7_29","LUK","7","29","29","Ne pê mehcunea me ampo ita kampa. Pê ihtỳj hanea ne pahhi jarkwa na me hàmcwỳr catêjê atajê me Pahpãm jarkwa kampa ne hỹrmã me apkjê. Cwỳrjapê pê ramã Jowãw caxuw, cô kam mehcumrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_30","072_7_30","LUK","7","30","30","Pê mehkĩnte Parixêw catêjê me, cute me Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to me cumã hahkre catêjê me, ma ame Pahpãm te me to ihhimpej xà ita caca, na pê nee amji na me Jowãw to tojnõ, pê cô kam me cumrãr nare. Na pê Jeju me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_31","072_7_31","LUK","7","31","31","― Ỹhỹ, me atoa wa ha me amã icakôc. Pom ca amcro ita kam, pjê kam ame apa itajê, me apê ahkrare te xuwcacati atajê pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_32","072_7_32","LUK","7","32","32","Ne me apê me ahkrare te ame hàkrun pyràac. Ne me akwỳ amji mã me acaràr to: “Wa ite me amji kĩn jõ increr to me icrer, ca ajte nee me icuxà me acrer nare. Ne ite me harêt japête mencwỳr to me icwỳr, ca ajte nee me icuxà me acwỳr nare, ne cama ame xuwcaca to ame apa”. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_33","072_7_33","LUK","7","33","33","Ỹhỹ, me apê ahkrare kwỳ te xuwcacati atajê pyràac. Ampo na? Pê Jowãw cato ne ihtỳj ajco ipijacri to ipa, ne nee ampo cacô to ihkõm nare. Cakrô, ca nee ajte ate mempar ne me hũnãr nare, ne cama me to gũjarẽn to: “Cupê me pahcurê xwỳn carõ kên to ipijapar catê” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_34","072_7_34","LUK","7","34","34","Wa quêt ipê me Ahàkà, itỳj ampo cunea ku, ne ampo cunea to ikõm to ipa cakrô, ca ajte nee hanea ne ate me ipar ne me ipynãr nare, ne cama me ito gũjarẽn to: “Hõmpu he, hũmre ita jàpàn cati, ne ihkõm cati, ne me cupê pahhi jarkwa na me hàmcwỳr catêjê me, jũmjê kêanre itajê jõ ikwỳ nõ nõ” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_35","072_7_35","LUK","7","35","35","Ỹhỹ, he Pahpãm te amji kam hapac xà cunea impej pit, quê ha jũm Pahpãm te amji kam hapac xàa kôt ipa na, quê ha cumã amji jahkre pej pejti ne ― hane. Hõ, pê Jeju me cumã hũjarẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_36","072_7_36","LUK","7","36","36","Mã Parixêw catêjê nõ japrỳ te Ximãw te, Jeju te hũrkwa kam cahê na ampo krẽr prãmte, hator. Mã ma Jeju hũrkwa wỳr ihkôt mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_37","072_7_37","LUK","7","37","37","Pê krĩ ata kam cahãjre inxyre nõ ihkrĩ, ne cumã Jeju te Parixêw catêjê nõ jũrkwa kam apu mõr na hahkre pej. Ne cute ampo cacô incjên xà kam, ampo cacô cuxwati ata to hipu tu, ne ipyr ne ma hỹrmã to tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_38","072_7_38","LUK","7","38","38","Ne cute Jeju na hàhtêp, ne ihkõn krã na hỹr, ne cute ihkên ton xà atajê jũ na ihpahàm te incwỳr kam to ihtẽm, ne into cacôa to Jeju par co, ne ihkĩa to cumã incrà. Ne ma hõtpê ihpar pã, ne cute kam ampo cacô cuxwa pejti ata jaxwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_39","072_7_39","LUK","7","39","39","Mã Ximãw te ita pupun, ne amji caxwãm pê amji mã: ― Pỳhàpà, xà mõrmõ ajkĩ hũmre ita pê ampeaj kam Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê? Quê cupê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê na mã, quê ha ihtỳj cahãj ita kêanre na hahkre pej. Wỳr quê cupê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê quê amji na cahãj kêanre inxyre ita jamã, quê ihtêp ne ihcupê ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_40","072_7_40","LUK","7","40","40","Mã Jeju te Ximãw caca xà ita na hahkre pej pyrentu, ne cumã: ― Ỹhỹ, Ximãw, wa ha amã ampo jarẽ ― hajỹr. Mã cumã: ― Hã, gapacta ne imã harẽ, pahhi ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_41","072_7_41","LUK","7","41","41","Mã Jeju cumã: ― Ỹhỹ, pê hũmre ajkrut ne ihpore to jũm jakràjti ata to new. Pê ita to new cati to quĩjẽnta, ne ita hapyre mã to new to xĩncwẽnta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_42","072_7_42","LUK","7","42","42","Ne pê ajwar me cupê ihpore hamreare, me cumã hàmjõr xà caxuw. Ne ampo to quê me hũhkra kam hàmcwỳr catê ita mã amgõ? Mã me hũhkra kam hàmcwỳr catê mã me caprĩ, mã cute ajwar me to tojnõ. Mẽr hõhõ, wa ha me ahna acukij, mẽr jũm quê ha amji jirôa pê hakry, ne cumã to new catê ata kĩn? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_43","072_7_43","LUK","7","43","43","Mã Ximãw cumã: ― Imãa, pom cute to new catihti ata ri hakry ― hane. Mã cumã: ― Ỹhỹ, ate to hamãar ne harẽn ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_44","072_7_44","LUK","7","44","44","Ne Jeju cahãj ita wỳr ipipkjêr ne Ximãw mã: ― Cahãj ita pupu he. Wa ixàr, ca ate ihkĩnte nee imã cô kwỳ nare, ite to ipar tũm cuhhõn xà caxuw, mã quêt cahãj ita te into cacôa to imã ipar cuhhõn, ne ihkĩa to imã incrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_45","072_7_45","LUK","7","45","45","Wa icator, ca nee ate ihkĩnte ijũhkra na ipyr nare, ne nee ate ipãr nare. Mã quêt cahãj ita te nee ipar pãr jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_46","072_7_46","LUK","7","46","46","Ne nee ate ihkĩnte imã ikrã caxuw ampo cacô cuxwati nõ jõr nare. Ne cutea ri quêt ipar kam ampo cacô cuxwati jaxwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_47","072_7_47","LUK","7","47","47","Ỹhỹ, he ampeaj kam wa me amã awjarẽ, Pahpãm te cahãj ita to impej ne cute to kên catihti ita to tojnõ, ne hicu, cwỳrjapê ri ampeaj kam cumã Pahpãm kĩn. Ne jũm te Pahpãm to kên crire ata, quê ha cute cumã to tojnõ na, quê ha kyre pê cumã Pahpãm kĩn ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_48","072_7_48","LUK","7","48","48","Ne Jeju cahãj ita mã: ― Ite ramã ate ampo to Pahpãm to kên ita to tojnõ ne hicu ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_49","072_7_49","LUK","7","49","49","Mã me hàpàn xà na mehkrĩ atajê te me amji mã harẽn kam mehtẽm, ne me amji mã: ― Pỳhàpà, jũm xũmre mã ajte, mã ihtỳj cute jũm te Pahpãm to kên ita to tojnõ ne hicu? Côt mã cupê Pahpãm? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK7_50","072_7_50","LUK","7","50","50","Mã Jeju cahãj ita mã: ― Ampeaj kam ate ito amji mã ahimpej, cwỳrjapê ri Pahpãm te apytàr. Na ca ha apej pêa mã mõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_1","072_8_1","LUK","8","1","1","Pê amcro nõ na, ma Jeju krĩ jàhtôa kôt mõ, ne ma krĩ wên kôt me hapôj to me mõ, ne Pahpãm pê Pahhiti na harẽn xà impejti atajê jarẽn to mõ. Pê ajco ihkôt me ipa catêjê te tôxi atajê ihkôt me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_2","072_8_2","LUK","8","2","2","Pê hanea ne pyjê kwỳ cahãj tête Jeju me pahcurê xwỳn carõ kên kwỳ japôj atajê me, hà kwỳ na me caprã atajê me, ihkôt me mõ. Atajê japrỳ pê hane he: Marij Matarkwỳj, pom pê Jeju cupê me pahcurê xwỳn carõ kên te xet japôj ata me, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_3","072_8_3","LUK","8","3","3","Jowanakwỳj pê Cuxa pê pahhi Heroti mã hàpên catê ata me hĩxi me, Xuxankwỳj me. Mehkwỳ jàhtôa itajê pê ihtỳj ajco me Jeju tehcajpa, ne pyjê atajê pê ihtỳj Jeju kôt me ipa catêjê ajco me hamãr to me ipa, ne me hàhcukrêj to mehtehcajpar to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_4","072_8_4","LUK","8","4","4","Ỹhỹ, pê krĩ jàhtôa pĩn, cute me Jeju pupun prãmte, me cuprõ. Mã Jeju ame cumã ampo to hahkre, ne me cumã hũjarẽn xà jarẽ, quê mempar to impeaj ne, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_5","072_8_5","LUK","8","5","5","― Ỹhỹ, ampo hy kre catê ma hõ pur wỳr tẽ. Ne hỹrmã cator, ne ampo hy kre to mõ. Ne pê ihkre xà ata hane he, pê cama ihcahkũm to mõ. Mã hamre, ampo hy itajê kwỳ prya kam ipijaxwỳr, mã incwỳar pê me pra, mã hanea ne pryjara te ihkwỳ krẽr, mã hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_6","072_8_6","LUK","8","6","6","Mã ampo hy ita kwỳ pjê kam kẽnti ata kam ipijaxwỳr, ne huprãj pê incrà pyrentu. Ampo na? Kẽnti kam pjê ita pururure, ne incràre, ne nee inco nare, na ri incrà ne hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_7","072_8_7","LUK","8","7","7","Ne ampo hy ita kwỳ hômjĩ me hipe kam ipijaxwỳr itajê, hipe me ajkaam huprãj. Mã hipe te hipej, mã hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_8","072_8_8","LUK","8","8","8","Mã hõtpê ampo hy ita kwỳ pjê impejti kam ipijaxwỳr, ne huprãj, ne cati to mõ, ne ipicamẽn to mõ, ne apu ihkà, ne hàhtôa to hàhtô. Ỹhỹ, ca ha me ikam gapac to impejti na, ca ha atỳj me hahkre pej ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_9","072_8_9","LUK","8","9","9","Mã me cumã hũjarẽn jirô pê, ihkôt me ipa catêjê te mehcukij, ne me cumã: ― Ỹhỹ, ampo to mã ca ame imã hahkre? Gũjarẽn xà jũjê to mã ca ame imã awjarẽ? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_10","072_8_10","LUK","8","10","10","Mã Jeju me cumã: ― Ỹhỹ, quê ha catyt kam Pahpãm me amã ampo cunea to hahkre, ne me amã to capô to impej partu ne. Ne pom Pahpãm me apê ampo cunea jarẽn to amxu atajê, quê ha me amã harẽn to capô partu ne. Na wa ha nee jũmjê atajê mã hirã pê ampo itajê to hahkre nare, wa ha cama me cumã hũjarẽn xà itajê incwỳrpê harẽn to ipa, mãr quê ha cama me ikampa, ne nee me hahkre pej pej nare, ne me rĩt, ne nee me ampo pupun pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_11","072_8_11","LUK","8","11","11","― Ỹhỹ, wa ha me amã côjkwa kam Inxũ Cati himpej xà jũjarẽn xà pê ampo hy kre catê jarẽn xà itajê capô pa. Ne pom ampo hy itajê pê ihhêj rũm Pahpãm jarkwa pyràac, ne pom pjê kam ipijaxwỳr itajê pê ihhêj rũm, mehĩ pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_12","072_8_12","LUK","8","12","12","― Ne pom pry kam ampo hy pijaxwỳr itajê pê ihhêj rũm jũmjêa pyràc, ne cute me Pahpãm jarkwa par pyrentu. Ne me ahna ahtũm nare mã me pahcurê xwỳn te mentête Pahpãm jarkwa to pôj. Ne ampo na ri cute me to hajỹr? Quê nee hipêr me Pahpãm jarkwa kôt ame ipa nare to prãm to ri, cute me to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_13","072_8_13","LUK","8","13","13","― Ne pom pjê kam kẽnti atajê pê jũmjê pyràac, ne cute me Pahpãm jarkwa par, ne kam me hapac to impejti, ne hũrên ame hakry, ne me hũpar kam mehtẽm. Ne me ahna ahtũm nare mã me pahcurê xwỳn te me capi, ne ame to kên, mã cute ahna ame amji jicu, ne me hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_14","072_8_14","LUK","8","14","14","― Hanea ne, pom hipe kam hômjĩ kam ipijaxwỳr atajê pê jũmjê pyràac, ne cute me Pahpãm jarkwa par pyrentu, ne me hũpar kam mehtẽm. Ne hanea ne me ahna ahtũm nare, mã me caxwãm pê mehkrihkrit te me kam ihtẽm, mã ihtỳj amji to me hakràj cati prãm, ne me hakràj atajêa to hãn ne amji mã me amji kĩn ton to me ipa to prãm. Ne cute me hajỹr itajê te me to hamre. Cwỳrjapê, quê nee jũm ata ihkà ne ampo pejti ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_15","072_8_15","LUK","8","15","15","― Ne pom pjê impejti kam ipijaxwỳr itajê pê jũmjê pyràac, ne cute me Pahpãm jarkwa par, ne me hũpar pyrentu, ne Pahpãm jarkwa kôt me mõ. Ne ihtỳj harkwa kôt me hũcanãr to me mõ, ita kam cute me ampo pej jàhtôa ne me ton ― hane. Hõ, Jeju te hũjarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_16","072_8_16","LUK","8","16","16","Pê cormã Jeju me cumã: ― Ỹhỹ, jũ wỳr quê ha jũm ihpôc xà nõ jàhcujro xà caxuw ihpôc, ne paraj krac ri hãm, nare pàrkwỳc krac ri hãm. Quê nee jũm ihpôc xà nõ to hajỹr nare. Quê ha quêt hàhcujro xà ata pôc ne hãm xàa kam hãm, cute mehcujro mã mencjêj, ne me hàhcujro pupun prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_17","072_8_17","LUK","8","17","17","Ne por jũ ri ampo pimxur atajê, quê ha ihtỳj mehpro mẽ, ne me hõmpu. Ne hanea ne awcapàtkô kam ampo pimxur atajê, quê ha ihtỳj me hõmpu, ne me hahkre pej. Ampo na? Ramã hàhcujro xà ata te ihcujro na ri, cute me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_18","072_8_18","LUK","8","18","18","― Cwỳrjapê ca ha me ikampa, ne ikam me gapac peaj ne. Pom ramã jũm mã ampo ata, quê ha Pahpãm cumã ata jirôa pê, hipêr cumã cugõ, ne por ramã jũm pê ampo kryjre, ne cupê hamreare ata, quê ha ihtỳj hacpỹa mã Pahpãm cupê to pôj pa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_19","072_8_19","LUK","8","19","19","Mã hamre, Jeju menxi me, mehkjêjê me, hỹrmã me mõ. Ne jũ wỳr quê cute ahna me hipu tu ita kam hỹrmã me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_20","072_8_20","LUK","8","20","20","Mã jũm te Jeju mã me harẽn to: ― Ỹhỹ, ihmat xà põ pê anã me, me akjêjê me, mehcuhhê ne me gikaj, cute me amã mehcakôc prãmte ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_21","072_8_21","LUK","8","21","21","Mã Jeju mehcunea mã: ― He quêt Pahpãm jarkwa kam me hapac catêjê me, me hũpar to me ipa atajê pê ri ijõ inxê me, me ikjêjê ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_22","072_8_22","LUK","8","22","22","Ne amcro nõ na Jeju pàr kre mã hàr, ihkôt me ipa catêjê me, mã me cumã: ― Hacme, ne hĩpô jĩkjê mã me rê ― hane. Ne ma me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_23","072_8_23","LUK","8","23","23","Ne cormã me irêr to me mõ, mã Jeju jõt, mã kôc pahtỳjti te hàpêr kam ihtẽm, mã ramã cô harô to pra, ne ihtu to pra, ne ihtỳj pàr kre mã incjêj to mõ. Ne tàkam ry cute pàr kre to hipu to mõ, ne ramã mehkên mã me hàr xàa kam me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_24","072_8_24","LUK","8","24","24","Mã Jeju kôt me ipa catêjê ma hỹrmã me tẽ, ne cute mehcujrõn, ne me cumã: ― Me ijõ Pahhi, cu ramã me papictor xàa kam me mõ ― hajỹr. Mã Jeju jỹr, ne cute kôc me cô mã harkwa to: ― Me ankrê! ― hajỹr. Mã pea kôc me cô pinkrên pyrentu, ne ihcunea pinkrên. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_25","072_8_25","LUK","8","25","25","Mã ihkôt me ipa catêjê mã: ― Ampo na mã ca nee amji mã me ito ahimpej nare ― hane. Mã cute amji mã me ipikrar crire nare, ne ame hũpa, ne me amji mã: ― Pỳhàpà, jũm xũmre mã ajte? Mã ihtỳj ajte kôc me cô te impar ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_26","072_8_26","LUK","8","26","26","Ne ma, Querat catêjê jõ pjê kam, Hĩpôjajo jõ pjê jĩkjê kam me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_27","072_8_27","LUK","8","27","29","Mã Jeju pàr kre pê cator pêê mã hũmre nõ hỹrmã cator, ne cute ihcajpar. Ne pê kam me pahcurê xwỳn kwỳ carõ kên jàhtôa ne cumã acjêj ne kam ihkrĩ. Cwỳrjapê pê ihcakrô apu ipa, ne nee ihkà kam apu ipa nare, ne nee ikre nõ kam ihkrĩ nare, ne ma me harêt xà, pê kẽn kre kam pê ihkrĩ. Ne pê ramã me pahcurê xwỳn carõ kên itajê, hũmre ita mã incjêj to hàhtôa to hàhtô, ne ihtỳj ajco cute amji to kên na cumã hũjahkre to ipa. Pê amji caprỳ to me hũkjê atajê ajco mehpro, ne wakỳre te me huwapre xà to me hũhkra me, mehpar juwapre. Pê ajco ampo carõ kên atajêa me cumã hirên pa, ne ma põ mã haprô ne ajco to ipa. Mã Jeju te hũmre nõ ata kam me pahcurê xwỳn carõ kên pupun, ne cupê cator na cumã harkwa hyr. Mã hamre, hũmre ita te Jeju pupun, ne cute caràr kam ihtẽm, ne cuna mã ihpỳm, ne kỳj cati pêa mã cumã: ― Pahhiti me hirôa pê cati kra pê Jeju, ampo to ca ha me imã? Wa ha me awỳ, ca nee ame ito kên nare ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_30","072_8_30","LUK","8","30","30","Mã Jeju te ihcukij, ne cumã: ― Jũ mã mã gaprỳ te? ― hajỹr. Mã Jeju mã: ― Ijaprỳ te Me Hàhtôti ― hane. Ne ampo na pê amji jarẽn to hane? Pê ramã me pahcurê xwỳn carõ jàhtôa ne hũmre ita mã acjêj, na pê amji jarẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_31","072_8_31","LUK","8","31","31","Mã me pahcurê xwỳn carõ kên itajê kwỳ Jeju na ahwỳa to ahwỳ, mãr quê nee pjê ata tête ihkãkãnti kam cuhyhti ata wỳr mehkujahêc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_32","072_8_32","LUK","8","32","32","Ne pê curia hàhkà jakôt na crô hàhtôa ne apu hàpàn to ipa. Mã ampo carõ kên atajê te cumã incjêj prãmte ahna Jeju wỳr, quê me to tojnõ, quê crô atajê mã ame acjêj. Mã Jeju te ahna me cumã harkwa, ne me to tojnõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_33","072_8_33","LUK","8","33","33","Mã me pahcurê xwỳn carõ kên jàhtôti atajê cunea me hũmre nõ ata pê cator, ne ma crô mã incjêj. Mã ma cô mã ihprõt, ne hàpkàjti pĩn hĩpô kam ihpỳpỳm, mã cô te hipej tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_34","072_8_34","LUK","8","34","34","Mã crô jamãr catêjê te ita pupun, ne ampeaj kam me cumã hũpa. Mã ma hũpate me pra, ne pry me, pur me, krĩ kôt ame harẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_35","072_8_35","LUK","8","35","35","Mã cute mempar catêjê ma Jeju pupun prãmte, ma hỹrmã mehprõt. Ne me cator, ne ahna me hàhtêp, ne cute me Jeju te hũmre intête me pahcurê xwỳn carõ kên to pôj ata pupun, ne hõmpun xà ata to amji mã me ipikrar crire nare, ne me cumã hũpa. Ampo na? He hũmre ita aracri ihkàa kam ihcarĩcti jỹ, Jeju cahê na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_36","072_8_36","LUK","8","36","36","Mã cute me ampo ata pupun atajê te mehcunea mã Jeju te hũmre caprãr ata na harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_37","072_8_37","LUK","8","37","37","Mã Querat catêjê jõ pjê kam mehcunea mehkrĩ atajê mã Jeju jũpaa to hũpa, mã cute me hõ pjê pê cator na hàhwỳr. Mã Jeju pàr kre mã hàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_38","072_8_38","LUK","8","38","38","Mã hũmre pê ampo carõ kên japôj ata te Jeju na hàhwỳr, ne cumã: ― Ito tojnõ, wa akôt mõ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_39","072_8_39","LUK","8","39","39","Mã Jeju cumã: ― Hãpà, ca ha amji jaxà, ne ma gũrkwa wỳr tẽ, ne me akwỳ wỳr acato, ne me cumã Pahpãm te ato impej na amji jarẽ ― hane. Ne ma ihkôt me ipa catêjê me, me mõ. Mã ma hũmre ita krĩ cunea kôt Jeju te cumã ampo pejti ton xà ata na me cumã amji jarẽn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_40","072_8_40","LUK","8","40","40","Mã ma Jeju te hĩpô jĩkjê wỳr amji jaxàr. Mã curi mehcunea jàhhuc. Ne por curi ame Jeju jikaj to me ipa atajê, cute amji jaxàr xà pyrên ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_41","072_8_41","LUK","8","41","41","Mã hũmre nõ japrỳ te Jajrô hỹrmã cator, ne cupê Juta catêjê te me cuprõn xà kam me to ihhimpej catê, krĩ ata kam. Ne Jeju wỳr cator, ne cuna mã ihpỳm ne cute ahna hàhwỳr, mãr quê hũrkwa wỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_42","072_8_42","LUK","8","42","42","Ampo na ri cute to hajỹr? Nee mã ampo na nare, cumã ihkra cuprỳre pyxit peaj na caku te tôxi ata caxuw ri, cute to hajỹr. Pê cupê hà ne ramã ihtyc xàa kam nõ na pê. Mã ma Jeju ihkôt mõ. Mã me hàhtôa ne ihkôt me mõ, ne me hĩ to amji wỳr me Jeju kujahêc to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_43","072_8_43","LUK","8","43","43","Mã me hàhtôti ata catàtkre na cahãj nõ ata cator, ne pê cahãj ata ramã hà ita na ahna caku tôxi, mã hà ita na ipa. Pê ajco caprô ajxwỳ, pê ramã amji na caj jàhtôa ne cumẽ, pê tee ame caprã, pê nee impej nare. Pê cama amji na ramã hõ pore cunea rẽn pa, ne nee impej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_44","072_8_44","LUK","8","44","44","Ne Jeju kôt mõ, ne cute ahna hàhtêp tu, ne hõ kôt ahna hitô kà cyt. Mã caprô crà pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_45","072_8_45","LUK","8","45","45","Mã Jeju te mehcukij to: ― Jũm te mã ikà cyt? ― hajỹr. Mã mehcunea amji na me hàprãr pit, mã Petrô cumã: ― Pỳhàpà me ijõ pahhi, pom mehcunea apu ajpẽn wỳr me hĩ to me akujahêc to me ipa ita? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_46","072_8_46","LUK","8","46","46","Mã Jeju me cumã: ― Jũm te icyt, mã ipê icarôt cator, wa ite amji cajpẽr ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_47","072_8_47","LUK","8","47","47","Mã cahãj ata te cupê amji to ipimxur nare na amji jahkre pej, ne ma Jeju wỳr ihtertet to mõ, ne mehcunea jipôc ri, cuna mã ihpỳm, ne cute ihcyt na cumã amji jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_48","072_8_48","LUK","8","48","48","Mã Jeju cumã: ― Ikra, ca ate ito amji mã ahimpej to hajỹr, cwỳrjapê ri ramã apej. Na ca ha apej pêa mã mõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_49","072_8_49","LUK","8","49","49","Ne cormã Jeju apu cumã ihcakôac kam, mã Jajrô wỳr cumã hàpên catê ata cator, ne cumã: ― Ijõ pahhi, hamre, ramã akra cuprỳre ata tyc, na ca ha nee hipêr apu Jeju cahpêrkàr to amõr nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_50","072_8_50","LUK","8","50","50","Mã Jeju te kam hapac, ne Jajrô mã: ― Apu pa nare, ne cama ito pit mã amji mã ahimpej, quê ha ihtỳj amã akra impej ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_51","072_8_51","LUK","8","51","51","Ne ma curi Jeju cator, ne amji kôt Petrô me Jowãw me Tijac me, me to hàr, mã nee mehkôt hũm me inxi me, jũmjê xàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_52","072_8_52","LUK","8","52","52","Pê mehcunea ikre kam ame amrã, ne me hàhkrihkrit catia to cati, pê ramã cuprỳre ata ty na pê ame amrãhti. Mã Jeju te me cumã: ― Hamre, me acwỳr jicu, he nee cuprỳ ita tyc nare, ne cama nõ ne gõr ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_53","072_8_53","LUK","8","53","53","Mã mehcunea, cute me cuprỳ ata tyc na me hahkre peaj xà na ame cumã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_54","072_8_54","LUK","8","54","54","Mã Jeju hỹrmã mõ, ne cute hũhkra na ipyr, ne kỳj cati pêa mã cumã: ― Cuprỳ ita, to xa! ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_55","072_8_55","LUK","8","55","55","Mã cuprỳ ita hacpỹa mã ihtĩr, ne hãm pyrentu. Mã Jeju te cumã harte na me cumã harkwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK8_56","072_8_56","LUK","8","56","56","Mã hũm me inxi te amji mã ipikrar, ne me cumã paa to pa, mã Jeju te me cumãn, quê nee jũm mã hacpỹa mã cuprỳ ita tĩr na me harẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_1","072_9_1","LUK","9","1","1","Amcro nõ na Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã hàkjêr, ne cute me cumã harkwa hyr to: ― Ca ha ma krĩ kôt me ajcrà, ne me kam me pahcurê xwỳn carõ kên atajê, ca ha mentête mehcunea japôj, ne me hà catêjê cunea caprã ― hajỹr. Ne cute ampo na me cumã hũjahkre ata caxuw carôt tỳj catia ne hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_2","072_9_2","LUK","9","2","2","Ne cute me cumã harkwa, quê mehcunea mã Pahpãm pê Pahhiti na me harẽn to me mõ, ne hanea ne me hà catêjê caprãr to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_3","072_9_3","LUK","9","3","3","Ne cute me cumã harẽn to hajỹr he: ― Ỹhỹ, ca ha nee amji mã ampo catia tur nare. Ne nee pĩ cajrer to ame aprar nare, ate ahna me amji cajpar xà caxuw. Ne nee akàhà me, me gõ me, ihpore to me aprar nare. Ca ha me akatkà pyxit peaj to me pra, ne nee amehkwỳ incwỳr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_4","072_9_4","LUK","9","4","4","Ne ca ha jamã ne krĩ mã me gapôj, ne jũ ri ikre kam, cute me guwahi xà ata ri ame apa, ne ahnaa krĩ ata pê me gapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_5","072_9_5","LUK","9","5","5","Quê ma krĩ nõ kam ame acurê, ca ha cupê me gapôj pyrentu. Ne me gapôj xà wỳr hãn ne me apar tête me pro jacrô capĩ, ne me hũrê. Ne me hũrêan kam me cumã gũjarẽn to hane he: “Ỹhỹ, ca nee me gũpar nare, ne nee me ipar nare ijũjarẽn xà ita na, cwỳrjapê wa ha nee hipêr ita ri ame imõr nare!” hane ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_6","072_9_6","LUK","9","6","6","Mã ma ihkôt me ipa catêjê cahkũm, ne ame pra, krĩ kryjre cunea kôt, ne me Pahpãm jarkwa pejti jarẽn to ame ipa. Ne pjê cunea kam me hà caprãr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_7","072_9_7","LUK","9","7","7","Pê Heroti pê Hĩpôjajo jõ pjê jõ pahhi, ne ajco Jeju te Pahpãm carôt kôt ampo pihho jàhtôa ne ton atajê na harẽn pa. Ne hũpar xà atajê na, cupê amji jahkre kêatre. Pê ajco ame cumã hũjarẽn to hane he: ― Ỹhỹ, Jowãw xwỳ te me cumrãr catê ri hacpỹa mã ihtĩr ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_8","072_9_8","LUK","9","8","8","Pê ajco mehkwỳ me hũjarẽn to, quê Erij xwỳ te ri amji pẽr, nare, mam Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê nõ ata mõrmõ hacpỹa mã ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_9","072_9_9","LUK","9","9","9","Pê pahhi Heroti ajco taa amji mã: ― Pỳpỹn, pê wa pa Jowãw xwỳ krã jakep na ijarkwa ta, pê me hakep ta? Ne mẽr jũm xũmre mã ajte? Pom wa ampo itajê na harẽn pa ita? ― hane. Ne tee pahhi Heroti apu Jeju pupun prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_10","072_9_10","LUK","9","10","10","Mã ma Jeju kôt me ipa catêjê te me amji jaxàr, ne Jeju mã cute me ampo cunea ton atajê na me amji jarẽn partu. Mã ma Jeju te me haprôr, krĩ jacot japrỳ te Tep jõ krĩ ita wỳr, ne ahte curi ame ipa xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_11","072_9_11","LUK","9","11","11","Mã me hàhtôti atajê te mempar, ne ma me hũnãr. Mã Jeju te ihtỳj me ahna amji caxàr, ne me cumã Pahpãm pê pjê cunea jõ Pahhiti na harẽn, ne cute me amji caprãr prãm catêjê atajê caprãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_12","072_9_12","LUK","9","12","12","Mã ramã caxwa xàa kam, mã ihkôt me ipa catêjê te tôxi atajê ma hỹrmã me pra, ne me cumã: ― Ỹhỹ, ca ha me cumã quê ame ajcrà ne ihtỳj ame pra, me pahcahê na krĩ kryjre apu ihcuhhê itajê kôt, ne curia quê ha ame apà, ne curia ame ahtwỳ, nãmri ita ri põ pê ampo hamreare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_13","072_9_13","LUK","9","13","13","Mã Jeju me cumã: ― Ca ha me caa me cumã harte ― hane. Mã me cumã: ― Pỳhàpà, ampeaj kam me hàhtôa to me hàhtô, ne me pamã kwỳr te pro te xĩc peaj ne tep pijakrut peaj ita kam, jũ wỳr quê me catwỳ. Ca ha pijamã me hàhtôti itajê mã ite ihpore to me hõ japrôr na me ito? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_14","072_9_14","LUK","9","14","14","Pê curi me hũmre me hàhtô na me mir to xĩc, mã Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã harkwa hyr, ne me cumã: ― Ame cumã, quê ame amji jakrã ne amehkrĩ. Quê ahpỹanre na ame xĩncwẽnta partu ne amehkrĩ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_15","072_9_15","LUK","9","15","15","Mã ihkôt me ipa catêjê te mempar, ne cute me cumãn, mã cute ahpỹanre na me amji jakrã ne amehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_16","072_9_16","LUK","9","16","16","Mã Jeju te kwỳr te pro te xĩc itajê, me tep pijakrut atajê incwỳr, ne kàj mã côjkwa wỳr to irĩt, ne Hũm Cati mã to ihcakôc. Jirô pê mã ri cute kwỳr te pro kryj, ne tep pijakrut ita kryj, ne ihkôt me ipa catêjê mã hõr, mãr quê ame cumã me cugõ. Mã cute ame cumã me hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_17","072_9_17","LUK","9","17","17","Mã amehcunea jàpàn, ne ame harte partu. Mã ihkôt me ipa catêjê te me hõ cahhur to me kàhà to tôxi ne me to hipu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_18","072_9_18","LUK","9","18","18","Ne amcro nõ na Jeju ahte mehkwỳ to pit mã cator, ne apu Hũm mã ihcakôc, mã ihkôt me ipa catêjê te me hàhtêp. Mã cute mehcukij, ne me cumã: ― Jũ mã mã me hàhtôti atajê ito amji kam me hapac to? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_19","072_9_19","LUK","9","19","19","Mã me cumã: ― Mehkwỳ me garẽn to, apê Jowãw xwỳ te me cumrãr catê ata, ne mehkwỳ me garẽn to, apê Erij pê rỳ pêa mã Pahpãm ihtĩar to api ata, ne mehkwỳ me garẽn to, apê mam Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê nõ, ca hacpỹa mã atĩr ― hane. Mã Jeju me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_20","072_9_20","LUK","9","20","20","― Ne me ca? Jũ mã mã ca ito amji kam me gapac to? ― hane. Mã Petrô cumã: ― Apê Crixtô, ne apê, pom pê Pahpãm me panquêtjê mã jũm to awjahkre ata mã ca ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_21","072_9_21","LUK","9","21","22","Mã Jeju te me cumã harkwa hyr, ne me cumãn, quê nee cormã ne jũm mã ita na me harẽn nare, ne hanea ne me cumã: ― Ỹhỹ, wa ha ipê me Ahàkà cati, cormã jũmjê jũhkra kam amji pupun xà kêanre to amji pupu. Quê ha Juta catêjê pê prohkam atajê ma ame ipê Ahàkà curê. Quê ha hanea ne me cuxà Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, ma ame icurê. Quê ha me Ahàkà ty, ne ahna amcro incrê jirô pê hacpỹa mã ihtĩr. Na wa me amã awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_23","072_9_23","LUK","9","23","23","― Ỹhỹ, quê ha jũm mã ikôt amji ton to prãm na, quê ha amjia kôt apu ipa jicu, ne ikôat amji kampa, ne icuxà amji mã ihtyc cupa nare to ipa. Quê ha jũm ata pê ihhêj rũm cute amcro cunea kam hõ pĩ na ihtyc xà ata japjêr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_24","072_9_24","LUK","9","24","24","― Ỹhỹ, quê ha jũm te amji to ipijapar prãm to, cama apu amji jamãr to ipa na, quê ha ihtỳj ty. Ne por quê ha quêt jũm icwỳrjapê ty ata, quê ha icahê na ihtĩr na ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_25","072_9_25","LUK","9","25","25","― Xà quê ajkĩ jũm pjê cunea kam amji mã ampo pejti atajê cunea to hõ tekjê xà caxuw to cuprõ, ne nee iràn xà na Pahpãm to amji kam hapac nare, ne ihkaj na apu ipa ne ahnaa ty, quê ha pijamã cute ampo pejti to cuprõn atajê cunea, ihtyc jirô pê ihtehcajpa? Hãpà, quê ha cama amji to acto, ne nee Pahpãm cahê na amji to ipijapar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_26","072_9_26","LUK","9","26","26","― Ne por quê ha jũm ijũ na apu ihpahàm, ne hanea ne ite ampo to hahkre xà ita jũ na apu ihpahàm na, quê ha ipê me Ahàkà hanea ne jũm ita jũ na apu ihpahàm. Por côjkwa pĩn me Ahàkà te Pahpãm pê Pahhiti mã me ipijapu catêjê jàhcujro impejti ata to cute amji jaxàr xà ata kam, quê ha hanea ne apu jũm ita jũ na ihpahàm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_27","072_9_27","LUK","9","27","27","― Ỹhỹ, me ikampa, ne me ipar xà ita to amji japackrea ne, he wa nee me amã ihêj xi xàa jarẽn nare. He ca ha me anõ atỳj atĩar kam Pahpãm te ihhimpej xà ata na hõmpu ne cormã ty ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_28","072_9_28","LUK","9","28","28","Ne amcro te xet jirô pê, Jeju te Petrô me Jowãw me Tijac me, me haprôr. Ne ma kẽn nõ ita wỳr me to mõ, ne cute Pahpãm mã ihcakôc prãmte, hàhkà jakôtti nõ na me to hàpir. Ne curia Hũm Cati mã ihcakôc, mã ihkôt me ipa catêjê jõtxwa te me kam ihtẽm, mã ihtỳj me hikwa ne ame gõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_29","072_9_29","LUK","9","29","29","Mã cormã Pahpãm mã ihcakôac kam, Jeju kuc pintuw ne ihkà te amji to hakati, ne ihpràti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_30","072_9_30","LUK","9","30","30","Mã côjkwa pĩn me hũmre pijakrut pê Mojxe xwỳ me Erij te amji to me ipipẽ, ne me cumã ihcakôc kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_31","072_9_31","LUK","9","31","31","Ne pê ajwar mempeaj to mempej, ne me ipu na côjkwa pĩn hàhcujrohti ita impejti. Ne ame Jeju mã, por quê ha putwrỳ nõ na Krĩpinkrên kam ihtyc xà ata to mehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_32","072_9_32","LUK","9","32","32","Mã Petrô na mehkwỳ ramã ame hõtxwa mã ame hikwa, ne amentohkà to ipijapỳn, ne ihprõt pê ame ipimprar, ne cute me Jeju jàhcujrohti ata pupun, ne hanea ne cahê na ajwar me xa atajê pupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_33","072_9_33","LUK","9","33","33","Mã me hũmre pijakrut atajê te me Jeju mã ihcakôc jicu xàa wỳr, mã Petrô te Jeju mã: ― Me ijõ Pahhi, ita ri me pahkrĩ na ri imãa impejti, na wa ha me amã ikrere nõ xãm, ne Mojxe xwỳ mã mehnõ xãm, ne Erij mã mehnõ xãm ― hajỹr. Ne pê Petrô ihtỳj xa ne apu ihcakôc, ne nee ihcakôc xà ata na amji par nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_34","072_9_34","LUK","9","34","34","Ne cormã Petrô apu ihcakôc kwỳa kam, mã ahcakrã cator, mã ihkôt me ipa catêjê mã ampeaj kam ahcakrã te mehpro ata cupa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_35","072_9_35","LUK","9","35","35","Mã ahcakrã pĩn cute me jũm jõkre ata par, mã me cumã: ― Hũmre ita pê ikra. Pom pê wa amji mã capi ata. Ne quê hãn ne ihcakôc, ca atỳj me kampa ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_36","072_9_36","LUK","9","36","36","Ne ihkêt, mã mehcarĩcti, mã ihkôt me ipa catêjê te me Jeju pit pupun, ne nee cute me amcro atajê nõ na, jũm mã cute me ampo pupun xà ata jarẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_37","072_9_37","LUK","9","37","37","Ne amcro nõ na, hàhkà jakôt pê me iwrỳc, mã me hàhtôa ne cute me Jeju cajpar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_38","072_9_38","LUK","9","38","38","Mã me hàhtôti atajê jipôc ri me hũmre nõ ata te caràr kam ihtẽm, ne kỳj cati pêa mã Jeju mã: ― Pahhi! Wa ha icãmter caxuw ana ahwỳ! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_39","072_9_39","LUK","9","39","39","Nãmri ampeaj kam ikra pyxit peaj ata kêan to kên. Pê me pahcurê xwỳn carõ kên nõ ihpro, pê mõr pejti kam, ihprõt pê caràr kam tẽ, ne amji rẽn kam tẽ, ne ajco ihhàr to ipa, ne apu catàt tỳj, ne harkwa na hàmprô. Ne ampo carõ kên nõ ita apu to kêanre, mã amji cahhy, ne nee jũ caxuw rỳ cute to tojnõ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_40","072_9_40","LUK","9","40","40","Ne wa ramã amji caprỳ to ite akôt me ipa catêjê mã harẽn ne me ahna ijàhwỳr, cute ampo carõ kên ita to pôj prãmte, mã nee cute me to pôj nare. Ne jũ wỳr quê ame amji mã hamã, ne intête me cator ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_41","072_9_41","LUK","9","41","41","Mã Jeju me cumã: ― Pỳhàpà, ampeaj kam ri pjê ita kam, me acunea kêanre. Ca nee ajte ito amji mã me ahimpej nare ita kam, xà wa ha itỳj ajkĩ me amã awcanã? Jũ mã wa ha ajte ne awcanã, ne me acahê na jũ mã amji to amcro to? ― hane. Ne cute hũmre ata mã: ― Ajpên acãmter to mõ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_42","072_9_42","LUK","9","42","42","Mã cute Jeju wỳr me haprôr, mã me pahcurê xwỳn carõ kên ita te hipêr pjê kam ihkra ita mẽn. Mã Jeju te carõ kên ita mã harkwa hyr, quê cupê cato. Mã hamre, cupê cator pyrentu, mã ihkra ita capẽn pyrentu. Mã Jeju te hũm mã hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_43","072_9_43","LUK","9","43","43","Mã mehcunea te Pahpãm carôt catia ata to amji mã me ipikrar. Ne ma cormã Jeju te ampo ton xà ata to me amji mã me ajkra, mã Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã hũjarẽn to hajỹr he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_44","072_9_44","LUK","9","44","44","― Ỹhỹ, ikam me gapac to impeaj ne. Quê ha jũ caxuw jũmjê ihtỳj Ahàkà cati curê xwỳn jũhkra mã me cugõ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_45","072_9_45","LUK","9","45","45","Mã nee cute me ita par pej nare, ne nee me hahkre pej nare. Cute me hahkre pej xà ita me cupê ipimxur tu ne nõ ita kam, jũ wỳr quê me hahkre pej. Ne mehpahàm cupate nee cute ampo ata na me Jeju cukij nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_46","072_9_46","LUK","9","46","46","Mã ihkôt me ipa catêjê te ajpẽn jirôa pê me cati to ajpẽn mã mehcakôc kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_47","072_9_47","LUK","9","47","47","Mã Jeju te ramã, por ampo to ame amji kampa ata na me hahkre pej. Na ri cute ahkrare nõ ita pỳn, ne amji cape na hãm, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_48","072_9_48","LUK","9","48","48","― Ỹhỹ, me ahkrare nõ ita pupu he, incrire ne capônỹre. Ne imã quêt ahkrare ita cati, ne ihkĩnte me acunea kryjre. Ne quê ha jũm te icwỳrjapê ahkrare nõ ita na amji caxàr na, quê ha hanea ne ina amji capa. Ne quê ha jũm te ina amji caxàr na, quê ha hanea ne cute ajpên ikujahêc catê ata na amji capa. Ne por me akam me gapyre mã mehkryjre atajê ri, imã me catia to me cati ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_49","072_9_49","LUK","9","49","49","Mã Jowãw Jeju mã: ― Ỹhỹ, me ijõ Pahhi, wa ite me hũmre nõ ita pupun, mã ihtỳj gaprỳa to ame pahcurê xwỳn carõ kên to pôj to mõ. Wa ite ahna me hõmpun ne me cupê ihcahpêrhyr. Ampo na? Nee cupê me pahkwỳ nare na ri ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_50","072_9_50","LUK","9","50","50","Mã Jeju me cumã: ― Nee ca me jũm ita cahpêrhyr nare. Ampo na? Quê ha jũm nee ame ato kên nare na, quê ha ihtỳj me atehcajpar to ipa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_51","072_9_51","LUK","9","51","51","Mã ramã côjkwa wỳr Jeju jàpir xà jõ amcro na hàhtêp to mõ. Cwỳrjapê ri Jeju te Krĩpinkrên wỳr amji kràr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_52","072_9_52","LUK","9","52","52","Ne cute mam ihkôt me ipa catêjê nõ kujahêc. Ne ma me mõ ne Krĩrĩtpej jõ pjê kam, krĩ jacot ata na me cator, cute me hàhhuc xà to me hàhcuprõn prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_53","072_9_53","LUK","9","53","53","Mã xãmte curi mehkrĩ catêjê atajê ma ame Jeju na amji caxàr caca. Ampo na? He cute me Jeju te Krĩpinkrên wỳr ihkràr na me hahkre pej na ri. Pê ajco Krĩrĩtpej jõ pjê kam mehkrĩ catêjê atajê ma ame Juta catêjê curê, na pê ma ame Jeju na me amji caxàr caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_54","072_9_54","LUK","9","54","54","Mã Tijac me Jowãw te ita na mempar, ne me Jeju cukij to: ― Xà ajkĩ amã ite côjkwa pĩn cuhy pỳm na ijàhwỳr, mã cute krĩ ita kam mehcunea to caxàr na me ito prãm? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_55","072_9_55","LUK","9","55","55","Mã Jeju ihkôt me ipa catêjê wỳr ipipkjêr, ne hõtpê me kam incàcàcre, mã me cumã: ― Me apê ite amji kam ijapac xà na ijahkre kêatre. Ampo na? He nee me Ahàkà ita me hipej xà caxuw mehwỳr cator nare, ne me hũtàr xà caxuw ri mehwỳr cator ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_56","072_9_56","LUK","9","56","56","Ne ma krĩ jacot nõ ita wỳr me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_57","072_9_57","LUK","9","57","57","Mã Jeju ihkôt me ipa catêjê me, me mõ, mã mam jũm xũmre nõ me hỹrmã cator, ne Jeju mã: ― Ỹhỹ, wa ha itỳj ma akôt mõ, ca ha jũ ri tẽ, wa ha ma akôt tẽ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_58","072_9_58","LUK","9","58","58","Mã Jeju cumã: ― Xà ca ha pijamã awcanã? He hõtpê xore mã ihkre, mã kam ihkrĩ, ne hõtpê cuwênre mã hahê, mã kam hikwa, ne ihkĩnte ipê me Ahàkà pê hũrkwa kam hàhhuc xà caxuw hamreare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_59","072_9_59","LUK","9","59","59","Ne ihkôt Jeju te ihnõ cator ata pupun ne cumã: ― Mẽr ikôt mõ ― hajỹr. Mã cumã: ― Wa ha itỳj akôt mõ, mẽr ito tojnõ wa ha ma amji jaxà, ne inxũ tyc xà na hõmpu ne harêt, ne cormã me akôt mõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_60","072_9_60","LUK","9","60","60","Mã Jeju cumã: ― Quêt taa ty, quê ha mehtyc catêjê kwỳa me harêt. Ne ca nare, ca ha quêt ikôt tẽ, ne me cumã Pahpãm pê pjê cunea jõ Pahhiti na harẽn to mõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_61","072_9_61","LUK","9","61","61","Mã jũm xũmre nõ mehkôt Jeju wỳr cator ne cumã: ― Ỹhỹ, wa ha ma amji jaxà ne tẽ, ne inxê me inxũ mã amji jarẽ, ne me akôt imõr pyrentu ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK9_62","072_9_62","LUK","9","62","62","Mã Jeju cumã: ― Quê ha jũm hàpên xà kam apu pjê to ipipkjêr to ihcuhtacti to mõ, ne hacpỹ mã amji jahpan xà rĩt, ne amji pê to hikôt, ne ahna cupê ihkaj na. Jĩkjê na quê ha jũm te Pahpãm pê Pahhiti ata mã hàpên kam ihtẽm, ne cumã hàpên cahtiri cute hicu na, quê ha nee jũm xũmre ata Pahpãm mã hàpên xà caxuw impej nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_1","072_10_1","LUK","10","1","1","Ita jirô pê mã pê Jeju me hũmre to xetẽnta ne ihkôt me to ajkrut ne me capi, cute amencràn xà caxuw. Ne cute me hũmre to ipijakrut partu ne amehkujahêc par, quê mam ame pra ne krĩ cati me krĩ jacot cunea kôt, por jũ ri Jeju apu ipa prãm ata wỳr, cute amji cumam amehkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_2","072_10_2","LUK","10","2","2","Ne me cumã: ― Ỹhỹ, pom me gàpên xà pê Pahpãm wỳr ate me to apipkjêr xà ita pê arỳjhy intep to cuprõn xà pyràac. Ne pur catia to cati, ne ramã inteptu, ne cute me to cuprõn catêjê ri cormã mencrêre. Cwỳrjapê ca ha me pur catihti to hõ tekjê ata na ahwỳ, quê hipêr me amã me to cuprõn catêjê kwỳ kujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_3","072_10_3","LUK","10","3","3","Ne wa ha me ato ampo pryre capônỹre atajê kra pyràac, ne rop cahàc jàprêhti atajê cajpuw me akujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_4","072_10_4","LUK","10","4","4","Ca ha nee ame kàhà cwỳr nare, ne nee amehpore incjên xà me, ihpar kà incwỳr nare. Ne me acatyatre na krĩ wỳr me pra, pom ite me amã krĩ to ihimpej xà atajêa wỳr. Ne nee pry kôt ame gàhhuc, ne cama ame acakôc to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_5","072_10_5","LUK","10","5","5","― Ne ca ha krĩ ata kam ikre nõ mã axà, ne mehcajrẽn, ne me cumã: “Hàpà, quê ha Pahpãm ikre ita kam me ato impejti ne, ne me acaxwãm pê me ato acarĩcti ne” hane. Quê ha jũmjê nee cumã amji caxwãm pê amji carĩcti na prãm nare na, quê ha ate mehcajrẽn xà ita hacpỹa ne me awỳr amji jacjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_6","072_10_6","LUK","10","6","6","Ne por curi me gàhhuc xà nõ ata ri, quê ha jũmjê mã amji caxwãm pê amji carĩcti na prãm na, quê ha Pahpãm ihtỳj jũmjê itajê to mehcarĩcti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_7","072_10_7","LUK","10","7","7","Ca ha ikre ata kam me ahtwỳ, ne kaam me apà, ne kaam me ikõ, ne por cute me amã me hõ jõr atajê, ca ha atỳj me ku. Me apê me gàpên catêjê, ne me hàpên catêjê cunea hõtpê ihtỳj me hàpên jahpan xà na me apà, ne me ikõ. Ne ikre kam me gàhhuc xà ata ca ha kam me gàhhuc tu, ne nee atỳj ihkwỳ kôt ame gapôj to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_8","072_10_8","LUK","10","8","8","― Ne hãn ne krĩ atajê mã me gapôj, quê me ana me amji to pôj, ne me amã ampo gõ atajê, ca ha atỳj me ku. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_9","072_10_9","LUK","10","9","9","Ne curia krĩ kam me hà atajê, ca ha atỳj me caprã, ne krĩ kam atajê cunea mã atỳj gũjarẽn to hane he: “Ỹhỹ, por Pahpãm pê Pahhiti te pjê to ihhimpej xà ata ri, ramã hàhtêp” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_10","072_10_10","LUK","10","10","10","Ne ca ha jũ ri krĩ nõ kam me acato, quê jũmjê mehkĩnte curi mehkrĩ catêjê ma ame acaca, ne nee me ana amji caxàr nare na, ca ha krĩ cape wỳr me gapôj, ne me cumã gũjarẽn to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_11","072_10_11","LUK","10","11","11","“Me amã me ipar prãm nare ita kam, wa ha itỳj me ipar tête pro jacrô jũrê, ne me acunaa mã me gõ krĩ ita jacrô capĩ. Quê ha te me amã me ipar prãm nare cakrô, ca ha atỳj Pahhiti te pjê to ihhimpej xà ata te me awỳr cator xà ata to me amji japackrea ne” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_12","072_10_12","LUK","10","12","12","― Ỹhỹ, ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ, quê ha cute me acukij ne me ato ipicokjêr xàa jõ amcro kam ahtwỳ, quê ha Pahpãm nee krĩ ata caprĩ nare. Ne quê ha krĩ ata jirôa pê cumã Krĩhpôc jõ krĩ wej ata caprĩ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_13","072_10_13","LUK","10","13","13","― Pỳj me hêj xi Coraxim jõ krĩ, me Tep jõ krĩ ata, ca ha atỳj amji kên mã me amji jaxà. Ne wa ha me amã mam krĩ wej itajê jarẽ. Pê krĩ wej itajê japrỳ pê Kẽn jõ krĩ me Teppro jõ krĩ. Pê ajco cama ame Pahpãm to kên, pê Pahpãm cute ame to kên jahpan xà na, me hipej tu. Ỹhỹ, ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ, quê ha mam krĩ wej atajê kam, pom curmã me akam ame hàpên xà pihho impejti ton to ipa itajê to me apê na mã, quê ha rỳ pêa mã ihkên jicu, ne quêt catyt kam, impejti na ipa, ne caxuw hihô na ipa, ne hipro na ipa, ne ihkà kên na ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_14","072_10_14","LUK","10","14","14","Ne mehcukij ne me to ipicokjêr xà jõ amcro kam, quê ha Pahpãm mã me girôa pê Kẽn jõ krĩ me, Teppro jõ krĩ caprĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_15","072_10_15","LUK","10","15","15","Ne ca Capernam jõ krĩ ita, ca atỳj kàj mã, côjkwa wỳr gàpir na amji cãmjĩ cakrô, quê ha Pahpãm ahpar mã akujate, ne mehtyc jaxà kam amẽ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_16","072_10_16","LUK","10","16","16","Ne Jeju ihkôt me ipa catêjê mã: ― Ne por jũmjê me akampa atajê, quê ha hanea ne me ikampa, ne por jũmjê ame acurê atajê, quê ha hanea ne ma ame icurê. Ne por jũmjê me icurê atajê, quê ha hanea ne ma ame Inxũ Cati te ikujahêc ata curê ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_17","072_10_17","LUK","10","17","17","Mã ma ihkôt me ipa catêjê te me xetẽnta ne ihkôt me ipijakrut itajê me cutor, ne ma pjê cunea kôt ame ipa. Ne amcro nõa na cute me amji jacjên, ne me hakrya to me hakry, mã cute Jeju mã me amji jarẽn to: ― Ỹhỹ, me ijõ Pahhi, wa me gaprỳ to pôj, mã me pahcurê xwỳn carõ kên kwỳ ihtỳj me ikampa ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_18","072_10_18","LUK","10","18","18","Mã Jeju me cumã: ― Ỹhỹ, wa ite me pahcurê xwỳn jõ pahhiti pê Xatanaj ata pupun. Mã côjkwa pĩn ihpỳm xà ita pê ihhêj rũm pahhàjê cuxê pyràac ne ihpỳm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_19","072_10_19","LUK","10","19","19","Me ikam gapac to impeaj ne he. Wa ite me amã icarôt catia me, ite amji jahkre pej catia jõr, na ca atỳj gapacta ne cagã me, pacti kam ame gàhhuc to me apa, ne ate atỳj me pahcurê xwỳn pê me carôt to ihpec. Na quê ha nee jũ caxuw ampo itajê nõ me anõ to kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_20","072_10_20","LUK","10","20","20","Nee ca me pahcurê xwỳn carõ kên te me apar xà pyrên ame gakry nare. Ne quêt Pahpãm te mehkwỳ caxuw me acapi, ne amji mã côjkwa kam hõ kàhhôc kam me gaprỳ nõr pyrên, ca ame gakry ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_21","072_10_21","LUK","10","21","21","Mã pyt jỹr xà ata kam, Pahpãm Carõ Pejti kôt Jeju jakrya to hakry, mã cute harẽn to hajỹr he: ― Inxũ, apê côjkwa me pjê kam Pahhiti. Ne ate me cupê hahkre kêatre atajê mã ampo pimxur atajê cunea capô, ne me cumã to apipẽ. Ne mehkĩnte ate me cumã hahkre pej catêjê me, cute me amji jahkre pej catêjê pê ampo itajê to apimxur. Ỹhỹ Inxũ, pom ite ampo na garẽn par itajêa to, pê ca ramã amji to ahimpej. Ne imã acaca xà ita cunea impej pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_22","072_10_22","LUK","10","22","22","― Inxũ, ca ramã ate imã ampo cunea jõr. Ne amã pit mã ijahkre peaj to ijahkre pej, ne nee aràn xà na jũm mã ijahkre pej nare. Ne hanea ne imã pit mã gahkre peaj to gahkre pej. Na wa ha jũm mã ato hahkre, quê ha hanea ne jũm ita mã gahkre pej pejti ne ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_23","072_10_23","LUK","10","23","23","Ne cute ihkôt me ipa catêjê mã pit mã harẽn, ne me cumã: ― Me gakry, hamre me apej mã me apỳm. Por ate me ampo pupun ata pyrên ca ame gakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_24","072_10_24","LUK","10","24","24","Ampeaj kam wa me amã harẽ, Pahpãm jarkwa to ihcakôc catêjê jàhtô, ne pjê jõ pahhi catêjê jàhtô, ne tee ame ampo itajê pupun prãm cakrô, quê me hõmpun nare. Ne me ca nare, ca atỳj me hõmpu ne me kampa. Mã me akĩnte tee ame ampo ita par prãm cakrô, nee cute mempar nare ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_25","072_10_25","LUK","10","25","25","Mã amcro nõ na me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê nõ xãm, cute Jeju capi ne ihkên mã mẽn prãmte ihcukij, ne cumã: ― Ỹhỹ, Pahhi, wa ha acukij, jũ mã wa ha ajte ne Pahpãm cahê na itĩr rohnỳtti mã na ipa? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_26","072_10_26","LUK","10","26","26","Mã Jeju cumã: ― Ỹhỹ, pom pê Pahpãm Mojxe xwỳ mã harẽ, pê harkwa kôt ahna ihhôc ita? Ne mẽr ampo ca ate hõ kàhhôc kam cahyt ne kam gapac? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_27","072_10_27","LUK","10","27","27","Mã hũmre ita cumã: ― Ỹhỹ, wa ite cahyt, mã harẽn to: “Ca ha ate gĩ cunea me, acarôt cunea me, acaxwỳn cunea me, ate amji kam gapac xà cunea to, amã Pahpãm pê Pahhiti ata ihkĩn. Ne hanea ne amã amji kĩnti ita na, quê amã me akwỳ kĩn” hajỹr ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_28","072_10_28","LUK","10","28","28","Mã Jeju cumã: ― Ỹhỹ, ca ate to hamãr, ca ha ate ampo itajê cunea ton to apa na, ca ha Pahpãm cahê na atĩr rohnỳtti mã na apa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_29","072_10_29","LUK","10","29","29","Mã me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catê ita te cute amji mã ihpahàm hi prãmte, hipêr Jeju cukij, ne cumã: ― Mẽr jũmjê mã me ikwỳ itajê? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_30","072_10_30","LUK","10","30","30","Mã Jeju te cumã jũmjê pê mehkwỳ atajê to hahkre to impejti prãmte, cumã hũjarẽn xà ita jarẽn, mã cumã: ― Ỹhỹ, hũmre nõ ma Krĩpinkrên pĩn, Krĩcuxwati wỳr iwrỳc. Mã pry cahtiri me hàhkĩj xi catêjê te me kam ihtẽm, ne amehcahhy, ne me cupê ihkà caxàr, ne ma me to mõ. Ne curia cute me hicu mã ihtyc cahàc ne nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_31","072_10_31","LUK","10","31","31","― Mã ahna ahtũmre mã hũmre nõ ita pry ata kôt mõ, ne por me hũmre nõ pry kôt mõ ita pê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê nõ. Ne cute hũmre ata pupun, mã pry kam ihcujpàt ne ihtyc cahàc ne nõ. Mã ajte nee cute ihtehcajpar nare, ne cute pry hyr, ne pry jĩkjêa rũm tẽ ne hakren, ne ma mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_32","072_10_32","LUK","10","32","32","― Mã ahna ahtũm nare, mã ihkôt me hũmre nõa cator. Ne por hapu na cator ata pê Pahpãm jũrkwa jamãr catêjê nõ. Mã ma mõ ne cute hũmre ata pupun, mã ihtyc cahàc ne nõ. Mã cupê mam ihnõ ita pyràac, ne ajte nee cute ihtehcajpar nare, ne cute pry hyr, ne pry jĩkjêa rũm tẽ ne hakren, ne ma mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_33","072_10_33","LUK","10","33","33","― Mã ahna ahtũm nare, mã me hũmre nõa pry ata kôt mõ, ne curi cator. Ne cupê nee Juta catêjê nõ nare mehkĩnte, ne cupê Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê jõ xũmre nõ, ne ihcahkrit. Mã cute hõmpun, ne ampeaj kam cumã caprĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_34","072_10_34","LUK","10","34","34","Mã ahna hàhtêp, ne cute ihtehcajpar pyrentu. Ne cumã inxec ata cuhhõn, ne ampo cacô xỳhti ata to cumã ihcahhê. Ne hanea ne ampo twỳm to cumã ihcahhê, ne cupẽhkà to cumã ihcupu, ne hõ cawrô cahàcre kam hỹr, ne ma to mõ. Ne me hàhhuc xà wỳr to cator, ne curia cute hamãr to apẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_35","072_10_35","LUK","10","35","35","― Ne apẽa kam, cute ikre jõ pahhi mã ihpore hy pijakrut ata to hàmjõr, ne cute cumã: “Hamre, ca ha hamã, ne ahna gõ pore kwỳ rẽ, wa ha hacpỹ ne amji jaxà, ne itỳj amã amgõ” hajỹr ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_36","072_10_36","LUK","10","36","36","Ne Jeju te me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catê ita cukij ne cumã: ― Mẽr hõhõ, imã amji jarẽ, mencrê atajê nõ te mõrmõ jũm xũmre ihtyc cahàc ne nõ ita to amji kwỳ? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_37","072_10_37","LUK","10","37","37","Mã cumã: ― Por cumã caprĩ ata te ri hũmre ata to amji kwỳ ― hane. Mã Jeju cumã: ― Mẽr hõhõ, ca ha tẽ, ne cuxà ate amji kam gapac xà to hanea, ne amã me akwỳ kĩn ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_38","072_10_38","LUK","10","38","38","Ita jirô pê mã pê ma Jeju ihkôt me ipa catêjê me pry kôt me mõ, ne ma krĩ jacot ita mã me cator. Mã curi cahãj japrỳ te Martakwỳj ata te hũrkwa kam me ahna amji caxàr, mã me hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_39","072_10_39","LUK","10","39","39","Mã Marta tõj japrỳ te Marijkwỳj ita Jeju cape na hỹr ne jỹ, ne apu cute ampo to hahkre xà na kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_40","072_10_40","LUK","10","40","40","Mã ihkĩnte Marta ikre kam hàpên xà jàhtôti atajê to apu amji to ahtwỳ, ne apu ihkrihkrit, na ri Jeju na hàhtêp ne cumã: ― Xà ca nee ito amji kam gapac nare, pom wa itõj kĩnte ahte ijàpên xà jàhtôti to apu apê ita? Na ca ha ijàpên xà ita caxuw imã itõj kujate, quê itehcajpa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_41","072_10_41","LUK","10","41","41","Mã Jeju cumã: ― Marta, Marta, ampeaj kam ca apu amji to ahtwỳa to amji to ahtwỳ, ne apu akrihkrit, ne to apu amji cahpêrkà. Ne ca atõj kĩnte, gàpên xà to pit mã amji kam gapac to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK10_42","072_10_42","LUK","10","42","42","He quêt atõj te amji mã ampo pyxit peaj catihti ata capi ata pê ina hỹr, ne cute ikam hapac. Ne jũ wỳr quê jũm cupê ihkrã kam, cute ipar xà itajê to pôj ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_1","072_11_1","LUK","11","1","1","Amcro nõ na Jeju apu Hũm mã ihcakôc, ne cute cumã ihcakôc jicu, mã ihkôt me ipa catêjê nõ te Jeju mã: ― Pahhi, Jowãw xwỳ cuxà me imã Apãm Cati mã me icakôc to hahkre. Pê ajco ihtỳj ihkôt me ipa catêjê mã to hahkre ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_2","072_11_2","LUK","11","2","2","Mã Jeju me cumã: ― Ỹhỹ, ca ha Inxũ Cati mã me acakôc prãm, ne me gũjarẽn to hane he: “Me ijõ Inxũ, wa me icunea quêt acatihti ne apejti na, me gahkre pej to prãm. Ne wa ate pjê kam mehcunea to ahimpej na me prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_3","072_11_3","LUK","11","3","3","Ne ahpỹanre na, amcro cunea kam, me imã me ijõ gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_4","072_11_4","LUK","11","4","4","Ne ite me ato kên itajê, ca ha me icuxà to tojnõ ne hicu, ahnaa mã wa ite ramã cute me ito kên atajê to tojnõ ne me hicu. Ne me ipytà me pahcurê xwỳn pê, quê nee me imã incaca xà kêanre to hahkre nare. Hamre” ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_5","072_11_5","LUK","11","5","5","Ne Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã hũjarẽn xà ita jarẽn, mãr quê cute Pahpãm mã mehcakôc, mã ihtỳj me kampa na me hahkre pej, ne me cumã: ― Me ita to amji kampa, ne ihkôt me hakop. Quê ha me anõ mã gõ ikwỳ nõ nõ, ca ha caxwa cahtiri ahna gàhwỳr xà na hũrkwa wỳr tẽ, ne cumã: “Ikwỳ nõ, imã kwỳr krã to incrê ne agõ, wa ha amcro nõ na hacpỹa mã amã cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_6","072_11_6","LUK","11","6","6","Curmã ihmat pĩn, iwỳr ikwỳ nõ cator, ne ipê cumã ampo jõr xà jamreare, na ca ha imã ihnõ, wa cumã cugõ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_7","072_11_7","LUK","11","7","7","― Quê ha akwỳ nõ ita ikre caxwãm pê amã: “Quê, hamreare, nee ca ame icahpêrkàr nare, wa ramã ite to harkwa jihê, ne ramã me ikra mea mã ame ijikwa, jũ wỳr wa to xa ne amã kwỳr krã itajê nõ gõ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_8","072_11_8","LUK","11","8","8","― Ne ampeaj kam wa me amã awjarẽ, quê ha ate cupê hõt cahpêrkàr cupate, ihtỳj to xa ne amã ate ampo cunea na prãm atajê gõ. Ne nee mã apê hõ ikwỳ nõ cwỳrjapê quê ha amã hõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_9","072_11_9","LUK","11","9","9","― Cwỳrjapê wa me amã awjarẽ, ca ha ate me gàhwỳr na, ca ha atỳj me acwa, ne ate me hapên na, ca ha atỳj me cumã gapôj, ne ate me harkwa cahhyr na, quê ha ihtỳj me amã amji jihê mẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_10","072_11_10","LUK","11","10","10","― Ỹhỹ, mehcunea ame ampo na ahwỳ atajê, quê ha ihtỳj me cucwa, ne mehcunea ame hapê atajê, quê ha ihtỳj me cumã hapôj, ne ame harkwa cahhy atajê mã, quê ha ihtỳj amji jihê mẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_11","072_11_11","LUK","11","11","11","― Mẽr hõhõ, xà quê me anõ kra tep na ahwỳ, ca ha tep kaj na ajkĩ cumã cagã nõ gõ? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_12","072_11_12","LUK","11","12","12","Nare quê akra hĩ xêt kwỳ na ahwỳ, ca ha ajkĩ ihkaj na cumã pacti nõ to irô ne agõ? Jũ wỳr ca me anõ akra to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_13","072_11_13","LUK","11","13","13","He me apê me hũmre pit, ne Pahpãm kĩnte me akêanre cakrô, ca atỳj hõtpê me akra mã me ampo pej pit gõ. Mẽr hõhõ, quê ha quêt Pahpãm côjkwa kam ihkrĩ ata, ihtỳj me amã, por ca Carõ Pejti na me ahwỳ ata gõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_14","072_11_14","LUK","11","14","14","Ne amcro nõ na Jeju ame hũmre nõ pẽrkêt ita pê me pahcurê xwỳn carõ kên to pôj. Pê ampo carõ kên nõ ata nee ajco hũmre ata cakôc na hamãr nare, na pê nee ihcakôc nare. Pê Jeju cupê cator pêê, pê ihcakôc kam ihtẽm pyrentu. Mã me hàhtôti atajê te ahna me hõmpun, ne hõmpun xà ata to cute amji mã me ipikrar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_15","072_11_15","LUK","11","15","15","Ne mehkwỳ ajpẽn mã me harẽn kên to: ― Ỹhỹ, Jeju ihtỳj ame pahcurê xwỳn carõ kên to pôj to ipa. He nee me Pahpãm carôt to ame hapôj nare. Ampo carõ kên jõ pahhiti japrỳ pê Perxep pê Xatanaj te ri Jeju mã me caxuw carôt jõr ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_16","072_11_16","LUK","11","16","16","Ne cute Jeju kên mã me mẽn prãmte mehkwỳ ihtỳj hipêr mehcukij, cute me kam mare mã ampo pihho catia ton, mã mehcunea te me hõmpun, ne cormã quêt Pahpãm te cumã carôt jõr na me hahkre pej prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_17","072_11_17","LUK","11","17","17","Mã ramã Jeju te cute amji kam me hapac xà ata na me hõmpun, ne me cumã ihkôt harẽn to hajỹr he: ― Ỹhỹ, quê pjê nõ kam amehkrĩ catêjê atajê me amji jakrã, ne me taa me ajpu ne ihtỳj me amji jipej. Ne quê ikre ry nõ kam mehkjêjê atajê me, me amji jakrã, ne taa me ajpu, ne hanea ne ihtỳj me amji jipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_18","072_11_18","LUK","11","18","18","Ita pyràc pej ne, quê Perxep pê Xatanaj, pê me pahcurê xwỳn atajê me mehkwỳ me, me amji jakrã, ne taa ame ajpu, ne ihtỳj me taa me amji jipej. Ca me pahcurê xwỳn carõ kên jõ pahhi te imã icarôt jõr, wa carôt kôt ampo carõ kên to pôj na, ame ijarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_19","072_11_19","LUK","11","19","19","Ne mẽr jũm te ri me akôt me ipa catêjê mã me carôt jõr, cute ampo carõ kên to pôj xà caxuw? Xà Xatanaj te ri ajkĩ me cumã carôt jõr? He quê ha taa me amã amji jarẽ, ca ha me caa ate me to ihcupan xà ita na me amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_20","072_11_20","LUK","11","20","20","Ne ampeaj kam, wa quêt Pahpãm carôat to ampo carõ kên japôj to ipa, cwỳrjapê ri ihkôat ramã me acunea te me Pahpãm pê Pahhiti himpej xà te me awỳr cator na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_21","072_11_21","LUK","11","21","21","― Ỹhỹ, quê ha jũm xũmre tỳjti mã hàprê xà cunea, quê ha hàprê xà atajêa to amji jamãr to impeaj to ipa, quê ha nee jũm cupê hõ tehkrêj nõ caxàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_22","072_11_22","LUK","11","22","22","Nãmri quê ha me hũmre nõ te jũm xũmre ata jirôa pê ihtỳjti na, quê ha kam tẽ, ne to apkjê, ne cupê hàprê xà itajê cunea pytà, ne amji mã cupê hõ tehkrêj cunea pytà, ne ma to tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_23","072_11_23","LUK","11","23","23","― Ỹhỹ, quê ha jũmjê te itehcajpar to prãm nare na, quê ha me cupê icuna mã hàprê catêjê. Ne quê ha jũmjê imã ampo to cuprõn nare na, quê ha me cupê ito me ipicràn catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_24","072_11_24","LUK","11","24","24","― Quê ha jũm pê me pahcurê xwỳn carõ kên nõ te cator na, quê ha carõ kên ata ma amcràti kam apu ipa, ne apu ihkôt xà japên to ipa. Ne nee ihkôt xà nõ na cator nare, ne taa amji mã: “Wa ha ma, por hũmre jĩ pê ijũrkwa pê icator ata wỳr amji jaxà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_25","072_11_25","LUK","11","25","25","Ne amji jaxà, ne ihhêj ne ikre caprỳ, ne ihcapõn pejti te hãm na hõmpu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_26","072_11_26","LUK","11","26","26","Ne ma tẽ, ne cute hirôa pê me pahcurê xwỳn carõ kên te xet atajê japrôr, ne mehcunea ikre pê hĩ ata mã me acjêj, ne curia amehkrĩ. Mã hũmre mã mam ampo carõ kên xàr ata kam, cute amji cajpẽr xà ata jirôa pê kam cute amji cajpẽr xà, ne ihkêanre ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_27","072_11_27","LUK","11","27","27","Ne Jeju te itajê jarẽn jirô pê mã ri me cahãj nõ te me hàhtôa jipôc ri kỳj cati pêa mã, cumã harkwa to: ― Jeju ampeaj kam apej. Ne mõrmõ pê ca anã kam apỳm ata ihtỳj ajco ato pijahô, ne ampeaj kam apejti ita kam apyrên hakry ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_28","072_11_28","LUK","11","28","28","Mã Jeju cumã: ― He cute me Pahpãm jarkwa par ne me hũpar tu, ne ihkôat me ipa catêjê atajê ri, inxê jirôa pê me hakry ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_29","072_11_29","LUK","11","29","29","Mã me hàhtôa te Jeju pu na me cuprõn tu, mã cute me cumã ihcakôc kam ihtẽm, ne me cumã: ― Ỹhỹ, amcro ita kam me apê Juta catêjê, ca pjê kam ame akrĩ atajê cunea kêanre. Na ca ajte me ina gàhwỳr to me hane he: “Me imã ampo pihho catihti me ampo pejti to, wa ha me hõmpu, ne cormã Pahpãm te akujahêc na me gahkre pej” hane. Cakrô wa ha nee me amã ampo pihho catihti, impejti atajê nõ ton nare. Ne wa ha cama amji to irô, ne me amã Jona xwỳ jarẽn xà ita jarẽ. Ampo na? He ipê hũràac, na wa ha me amã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_30","072_11_30","LUK","11","30","30","― Ỹhỹ, pê me cumã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê na Jona xwỳ ata ipa, ne ma Ninew jõ krĩ catêjê wỳr tẽ. Ne curi mehkrĩ catêjê mã Pahpãm jarkwa jarẽ, por pê Pahpãm Jona mã harẽn xà atajêa na me cumã harẽn pa. Na quê ha me Ahàkà Jona xwỳ cuxà ita kam amehkrĩ itajê mã Pahpãm jarkwa jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_31","072_11_31","LUK","11","31","32","Ne Pahpãm te mehcukij ne me to ipicokjêr xà jõ amcro kam, quê ha Ninew jõ krĩ kam mehkrĩ catêjê me acuna mã me hãm pyrentu, ne ame ana mehcakôc kêanre ne, ne ihtỳj me acurê mã me amẽ. Ampo na? Pê Ninew jõ krĩ catêjê atajê ihtỳj me ampo kên ton jicu, pê Jona xwỳ me cumã Pahpãm jarkwa jarẽn xà atajê kôt, pê me hicu. Ne wa ampeaj kam me amã amji jarẽ. He ipê me Ahàkà, wa amcro ita kam, pjê ita kam apu ipa, ne me Ahàkà ita ri Jona xwỳ jirôa pê cati. Ne ihnõ xwỳjê, pê Juta catêjê jõ pahhi pê Xarômãw xwỳ ita, me cupê pahhi catêjê kwỳ jirôa pê amji jahkre pej. Mã me cupê pahhi catêjê jàhtôa ne hỹrmã me cator, cute cukwa kam ame ampo jahkre pej prãmte. Ne pê cô cati jĩkjê rũm pjê xa ata jõ pahhikwỳj cahãj, ne ma Xarômãw wỳr tẽ, cute krã kre te amji jahkre pejti to hahkre xà atajê na impar prãmte. Ne Pahpãm te mehcukij ne me to ipicokjêr xà jõ amcro ata kam, quê ha pahhikwỳj cahãj ata, ihtỳj me acuna mã ihcakôc kêanre, ne me acurê mã me amẽ. Ampo na? He amcro ata kam, pjê ita kam, ipê me Ahàkà ihtỳj me amã ampo itajê to hahkre to ipa, ne pa wa Xarômãw xwỳ jirôa pê icati cakrô, ca nee me ipar prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_33","072_11_33","LUK","11","33","33","― Ne ihnõ xwỳjê, jũ wỳr quê jũm hàhcujro xà nõ pôc ne hãm xà kam hàhcujro impejti kaj na hãm, ne jũ wỳr quê paraj krac ri hãm. Quê ha quêt hàhcujro xà ata xãm xàa kam hãm, quê ha mehcunea me acjêj atajê hàhcujro kam me irĩt pejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_34","072_11_34","LUK","11","34","34","― He me panto pê me pajĩ mã hàhcujro xàa. Quê ha me panto irĩt pejti, ne ampeaj kam me pajĩ kam me pamã me pajàhcujro hipu. Nãmri quê ha me panto te ihkêanre na, quê ha me pajĩ cunea kam awcapàtkô. Jĩkjê na ca ha ite amji kam ijapac xà pejti pupu, ne mehkôpĩ ne ihkôat me apa na, ca ha atỳj kam me gapac to me apa. Nãmri ca ha ate me hajỹr nare na, ca ha atỳj ame apa, ne me apê amji jahkre kêatre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_35","072_11_35","LUK","11","35","35","― Cwỳrjapê ca ha ma me amji jamã, ne ma ihhêj rũm me gĩ kam me gàhcujro xà ita jamã, côt mã ca gàhcujro xà ata to amji pê kam awcapàtkô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_36","072_11_36","LUK","11","36","36","Quê ha me gĩ cunea kam hàhcujro xà ita te me ato hipu na, quê ha nee me gĩ kam awcapàtkô nare, ne me gĩ cunea kam hàhcujro ita ihpràti ne. Ne ihhêj ne me acaxwãm pê hàhcujro xà nõ xa ne ahcujro ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_37","072_11_37","LUK","11","37","37","Mã Jeju te ihcakôc jicu, mã Parixêw catêjê nõ te hũrkwa ri hàpàn prãmte hator. Mã ma Jeju ihkôt mõ, ne hõ pyxwỳr xà na hỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_38","072_11_38","LUK","11","38","38","Pê nee Jeju Parixêw catêjê te me amji ton xà ata kôt, hũhkra cuhhõn nare. Mã Parixêw catêjê nõ ita te, cute nee hàpàn xà wỳr hũhkra cuhhõn nare ita na hõmpun, ne to amji mã ipikrar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_39","072_11_39","LUK","11","39","39","Mã Jeju te me cumã: ― Ỹhỹ, me apê Parixêw catêjê, ca nee ampo caxwãm pê me to amji japackre nare, ne põ rũm pit mã me to amji japackre. Ca põ rũm me gõ cuhkõn me, me gõ incrat catut cuhhõn to pit mã me amji japackre. Ne me caa, põ rũm pit mã me ate me gàhcukrêj cuhhõn ata kĩnte, me acaxwãm pê me akên te me ato hipu tu. Cakrô ca ajte nee me acaxwãm pê ate amji kam me gapac xà kên itajê to me amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_40","072_11_40","LUK","11","40","40","― Ne ampeaj kam ca ame ato kam waj, ne pom Pahpãm te põ rũm aton ita te ri hajỹar ne acaxwãm pê aton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_41","072_11_41","LUK","11","41","41","Ne gapacta ne me gõ incrat caquẽc cuhhõn to me gapac kêt, me akõm xà me. Ne impejti ita ri quêt me amã impej he, ca ha me gõ incrat kam ampo itajê me, me akõm xà kam ampo itajê, ca ha me cupê hamreare atajê mã me agõ. Ca ha ate me cupê hamreare atajê caprĩ na, quê ha põ rũm ampo itajê cunea me amã ihtetetti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_42","072_11_42","LUK","11","42","42","― Pỳj me hêj xi Parixêw catêjê kwỳ! Ca ha atỳj me akên mã me axà ne me gamre! He pê ihtỳj Pahpãm me amã ampo cati me ampo kryjre ton na awjahkre. Na ca gõtpê Pahpãm mã, por ca ihcunea to me ajpa atajê jĩkjê kryjre ne me agõ. Pom ca pàrhyre me, ampo kwỳ na kyre pê hĩ jàhwỳr atajê pyxit ne hãn ne me cumã agõ, ne icahhur to me gõ tekjê na ri Pahpãm mã impej. Cakrô, ca nee me akwỳ to impej nare, ata pê me amã Pahpãm kĩn nare. Na ri Pahpãm mã, me ate amji kam me gapac xà itajê na me akam, cupê ihkaj na. Ampo na? He cumã ampo ita catia to cati, ihkryjre itajê jirôa pê. Na ri cumã me ate ajwar me ton na, me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_43","072_11_43","LUK","11","43","43","― Pỳj me hêj xi Parixêw catêjê kwỳ! He ca gõtpê me hũjamãr catêjê catia krĩ xà ata kam me cahê na me akrĩ prãm, ate me cuprõn xà kam. Ne ca gõtpê krĩ cape na cute me apejti na me garẽn na me to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_44","072_11_44","LUK","11","44","44","― Pỳj me hêj xi! He me apê mehtyc kre kam me hikwa, mã nee me hõmpun ne me hahkre pej nare kam, incwỳrpê me pra atajê pyràac. Ne ihhêj ne põ rũm me apejti, ne me acaxwãam pê ate amji kam me gapac xà kên pit apu hikwa ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_45","072_11_45","LUK","11","45","45","Mã me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê nõ hanea ne curi jỹ, ne cute Jeju jũjarẽn xà ita kam hapac, ne cumã: ― Pỳhàpà, Pahhi, ca acakôc xà ita to ate acakôc ne hanea ne me ixũn ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_46","072_11_46","LUK","11","46","46","Mã Jeju cumã: ― Pỳj me hêj xi me apê me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê! Ca hãn ne mehcunea mã harẽn to hajỹr to me apa ne me cumã: “Ỹhỹ, ca ha atỳj Pahpãm jarkwa cunea kôt me apa. Nãmri ca ha nee ihcunea na, catyt kam ihkôt me apa nare, quê ha ihtỳj Pahpãm me ato kêanre ne” hane. Me gũjarẽn xà itajê ihtỳaj to ihtỳj, ne cupê ihhêj rũm ate me kam me hõ kàhà pytĩa pyxwỳr. Jũ wỳr quê jũm awcanã, quê jũm hũcanãr nare. Ne por ca ihhêj ne nee me to ipa xà caxuw gũhkrahhi pyxit to mehtehcajpar prãm nare ata pê nee ate Pahpãm jarkwa na mehtehcajpar, mã catyt kam ihkôt me ipa xà nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_47","072_11_47","LUK","11","47","47","― Pỳj me hêj xi! He ca ha atỳj me akên mã me apỳm! Ne ca gõtpê Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê tyc atajê jarêt xà caxuw me cumã kre pejti to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_48","072_11_48","LUK","11","48","48","He ca atỳj me aquêtjê japua na ita to me hajỹr to me apa, ahnaa mã pê me aquêtjê me acumam ajco me Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê cura he. Pê taa mehcura, pê ca me caa ajco me harêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_49","072_11_49","LUK","11","49","49","― Cwỳrjapê pê Pahpãm, cute amji jahkre pejti te hajỹr romã mã, ramã harkwa to: “Wa ha me cumã me ijarkwa to mehcakôc catêjê me, me imã memprar catêjê kujate. Quê ha me jũm cura, ne ame jũm to kên” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_50","072_11_50","LUK","11","50","50","Hajỹr cwỳrjapê quê ha amcro ita kam, cute harkwa to mehcakôc catêjê curan jahpan xà na, ame ipa itajê cunea to hanea, ne ame to kêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_51","072_11_51","LUK","11","51","51","Pê mam pjê intuw kam me Aper xwỳ cura, ne caxuaw ajpên me amji curan na me cupy, ne ajpên me amji curan to me mõ. Ne Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa kam, cute me amji curan jicu xà to me Xacarij xwỳ curan. He ampeaj kam wa me amã awjarẽ. Na quê ha Pahpãm, cute mehcuran jahpan xà na, pom ita kam mehtĩar ame ipa itajê to apu ihkêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_52","072_11_52","LUK","11","52","52","― Pỳj me hêj xi me apê me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê! Ca ha me akên mã me apỳm! Ampo na? Ca nee me Pahpãm jarkwa jahkre pej prãm nare, ne nee me amã jũmjê te hahkre pej na me to prãm nare. Na ri ihhêj rũm me apê cute me ikre jihê rẽn xà incwỳr, ne ma amentê, mã nee me to incjêj nare, ne nee jũm mã me hõr, mã cute to hihê mẽn, ne hàr na me amã to prãm nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_53","072_11_53","LUK","11","53","53","Ne ma Jeju me cupê mõ, mã Parixêw catêjê me, me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, cama ame cumãn to mehcyt to amencrôn to me ipa. Ne mencryac kam ampo jàhtôa na mehcukij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK11_54","072_11_54","LUK","11","54","54","Ne tee Jeju jarkwa nõ to me to ipipkjêr, ne cute mehpro prãmte ame to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_1","072_12_1","LUK","12","1","1","Ne pê me hàhtôa ne me cuprõ, ne me hàhtô kam, ihtỳj ajco amji kam mehcuhhê. Mã Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã mam harẽn, ne me cumã: ― Co he, ma amji na me Parixêw catêjê to me guphêa ne, nãmri ihhêj ne ampeaj kam põ rũm mempej, ne me caxwãm pê mehkêanre. Ne amehhêj xia jarẽn to me ipa, ne me cupê pàrhyre xỳ pahtỳjti to me hõ cunea to hỳ ita pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_2","072_12_2","LUK","12","2","2","Ne hanea ne ihtỳj ampo cunea to me ipimxur to ipa. Quê ha amcro nõ na cute ampo to me ipimxur itajê cunea pro mẽ, ne ampo cunea pupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_3","072_12_3","LUK","12","3","3","Ỹhỹ, ca ate awcapàtkô kam me ampo cunea jarẽn atajê, quê ha ihtỳj amcroa kam me kampa. Ne ca ate ikre caxwỳn kam ampo cunea to me apimxur, ne ahna me to hihê ne caxwãm pê me harẽn atajê, quê ha ihtỳj cà pê mehcunea me harẽ, ne me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_4","072_12_4","LUK","12","4","4","― Me ijõ ikwỳ nõ, ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ, nee ame, por me gĩ pit cura atajê cupa nare. He quê ha nee hipêr me ato kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_5","072_12_5","LUK","12","5","5","Ne Pahpãm ca ha quêt amji mã me hũpa. Pahpãm quê ha ihtỳj quêt jũm jĩ cura, ne cormã hipêr apu to kên, ne ma ihkãkãnti kam cuhy kam cumẽ. Cwỳrjapê wa ha hipêr me amã harẽ, na ca ha quêt amji mã me Pahpãm pit cupa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_6","072_12_6","LUK","12","6","6","― Ỹhỹ, por hãn ne cuwênre te xĩc to ihpore pijakrut peaj na me hàhpan cakrô, quê ha nee Pahpãm cuwênre ata nõ to hapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_7","072_12_7","LUK","12","7","7","Ne hanea ne Pahpãm te ahpỹanre na me akĩ cunea cahyt par. Ne me caa ri cuwênre jàhtôti itajê jirôa pê me acati. Cwỳrjapê ca ha nee amji mã ampo cupa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_8","072_12_8","LUK","12","8","8","― Ỹhỹ, he ampeaj kam wa me amã awjarẽ, quê ha jũm me akam mare mã cute ijahkre pej na amji jarẽn na, quê ha me Ahàkà hanea ne côjkwa kam Pahpãm jarkwa to imprar catêjê kam mare mã, cute jũm ata jahkre pej na amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_9","072_12_9","LUK","12","9","9","Ne por quê ha me kam mare mã, ma ame icaca atajê, quê ha me Ahàkà hanea ne côjkwa kam Pahpãm jarkwa to imprar catêjê kam mare mã, ma apu jũm ata caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_10","072_12_10","LUK","12","10","10","― Ỹhỹ, he quê ha jũmjê ipê me Ahàkà na ihcakôc kên na, quê ha Pahpãm ihtỳj ihkên ata to tojnõ ne hicu. Nãmri quê ha jũmjê te Pahpãm Carõ Pejti na ihcakôc kên na, quê ha nee Pahpãm ihkên ata to tojnõ ne hicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_11","072_12_11","LUK","12","11","11","― Ne quê ha amcro nõ na me acukij xà caxuw, cute me cuprõn xà jũrkwa wỳr me gaprô. Ne cute me akên mã me amẽn prãmte, pahhi catêjê me, me cupê pahhiti catêjê cuna mã me apyxwỳ, ne me acukij. Ne amcro ata na, ca ha nee ame akrihkrit nare, ne nee amji caxwãm pê me amji mã: “Jũ mã wa ha ajte amji jarẽn to, ne pahhi catêjê itajê pê amji pytà?” hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_12","072_12_12","LUK","12","12","12","He Pahpãm Carõ Pejti quê ha amcro ata kam, me amã me ate me amji jarẽn xà to hahkre, cwỳrjapê ca ha nee ame akrihkrit nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_13","072_12_13","LUK","12","13","13","Mã me hàhtôa jipôc ri hũmre nõ xãm, ne Jeju mã ihcakôc ne cumã: ― Ỹhỹ, Pahhi! Ca ha itõ mã garkwa ta, quê imã hũm xwỳ jàhcukrêj to ajcapô ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_14","072_12_14","LUK","12","14","14","Mã Jeju cumã: ― Pỳhàpà, xà ajkĩ jũm te me amã ampo to ipicràn catê na ixãm? Hãpà. Nee ipê ampo to ipicràn xà caxuw me acukij catê nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_15","072_12_15","LUK","12","15","15","Ne me hàhtôti atajê japackre, ne me cumã: ― Krãa, me ikampa! Ca ha nee ame hàhcukrêj to me acukrêj to prãm to me apa nare. Gapacta ne ampo to amji mã me cuprõ, ne nee me acukrêj itajê to pit mã ame amji japackre nare. He ampeaj kam ri me pahcukrêj itajê pê nee pahte amji kam me pajapac xà to ihhimpej catê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_16","072_12_16","LUK","12","16","16","― Ỹhỹ, wa ha me amã jũm jakràjti nõ jarẽ, ca ha me hahkre pej, ite me amã harẽn xà ita kôt. ― Ỹhỹ, hakràj cati ita mã hõ pur catia, ne hõ pur ita kam cumã ampo jàhtôa to hàhtô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_17","072_12_17","LUK","12","17","17","Mã cute pur kam ampo itajê cunea pupun, ne to amji kam hapac pyrentu, ne amji mã: “Pỳhàpà, ampeaj kam ipur kam ampo jàhtô, ne ipê caxuw nõr xà cati nare ita kam, jũ mã wa ha ajte to? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_18","072_12_18","LUK","12","18","18","“Ỹhỹ, wa ha to hane he. Wa ha nõr xà incrire ita hu, ne amji mã nõr xà catia nõ xãm, ne curia wa ha ijõ cunea jaxwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_19","072_12_19","LUK","12","19","19","Ne wa ha amji mã, ‘Hamre, ramã imã ijõa to ijõ, ne ijakràj catia, na wa ha nee hipêr pur nõ xir, ne kam ijàpên nare. Ita caxuw wa ha caku jàhtôa kam cama ikrĩ ne cuku, ne apu to ikõm to ipa, ne ijakry ita na apu ipa’ ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_20","072_12_20","LUK","12","20","20","― Mã côjkwa kam Pahpãm jỹ, ne cute amji kam hapac xà ita na hõmpu, ne cute hakràj cati ita mã: “Ate amji jahkre kêatre. Pê wa amã acaca xà gõ, ne ita kam ca ha caxwa ri ty, ne hacpỹa mã imã agõ. Quê ha jũmjê amji mã gõ jàhtôti ita to me ahtwỳ” hajỹr. Hõhõ, Inxũ te hakràj cati ata mã harkwa to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_21","072_12_21","LUK","12","21","21","― He Pahpãm to ate amji kam me gapac to me apa xà ata pê ihhêj rũm côjkwa kam ate amji mã me gàhcukrêj pejti to me cuprõn. Kĩn pej ne, ca ajte pjê ita kam me gàhcukrêj me, me gõ to pit mã me amji kam me gapac to me apa, ne nee hĩkjê na, hõtpê Pahpãm to me amji kam me gapac nare na, ca ha me apê hakràj cati ata pyràac, ne me amji to acto ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_22","072_12_22","LUK","12","22","22","Ne Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã, cute ampo kên na ame amji to hàptõ to me ipa nare xà jarẽn, ne me cumã: ― Cwỳrjapê wa ijõtpê me amã harẽ, ca ha nee me gõ me, me gàpàn me, me akà to pit mã me amji to gàptõ to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_23","072_12_23","LUK","12","23","23","He me pajĩ ri me pahkà jirôa pê cati, ne pahte amji kam me pajapac xà ri me pajõ jirôa pê cati, na ca ha itajê to pit mã me amji kam me gapac to me apa jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_24","072_12_24","LUK","12","24","24","― Ca me wakê pupu, mã nee amji mã pur ton nare, ne nee kam hàhkre nare, ne nee amji mã to cuprõn nare, ne nee caxuw amji mã hõ nõr xà pyxwỳr nare. Cakrô mã Pahpãm hõtpê me cumã harte. Ne mẽr hõhõ, Pahpãm mã wakê itajê jirôa pê me acati. Cwỳrjapê quê ha ate ampo itajê cunea na, amji to me gàhhuc xà nare kam, quê ha me gamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_25","072_12_25","LUK","12","25","25","Xà ca ha me atyc nare na, amji to me gàhhuc xà ata to, ajkĩ atỳj amji mã me atĩr jõ caku to ajcamẽ? Hamreare, ca ha nee amji mã me to apicamẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_26","072_12_26","LUK","12","26","26","Mẽr hõhõ, he ca ramã nee ampo to ate amji kam me gapac xà atajê to, amji mã me apicamẽn nare ita kam, ampo caxuw mã ca cormã ampo kryjre na me amji to me gàhhuc to me apa? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_27","072_12_27","LUK","12","27","27","― He pĩrã te hajỹar he. Nee hàpên nare, ne nee amji mã ihkà ton nare cakrô, mã ihtỳj ajcamẽ ne impejti. Ỹhỹ, ampeaj kam wa me amã awjarẽ, por pê pahhi xwỳ pê Xarômãw jakràj jàmkrã catia ata, pê te ihkà impejti cakrô, pê pĩrã kà ata Xarômãw kà jirôa pê impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_28","072_12_28","LUK","12","28","28","Ne Pahpãm ri, pom ahkêt amcro kam ihcuhhê ne ajcamẽ atajê mã ihkà to. Mã hãn ne ahna apẽ mã cuhy to capa. Mẽr hõhõ, quê ha Pahpãm ihtỳj me amã me akà to. He ca ihhêj ne cormã kyre pê Pahpãm to amji mã me ahimpej, mã Pahpãm ihtỳj me gamãr to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_29","072_12_29","LUK","12","29","29","― Cwỳrjapê ca nee ame akrihkrit nare, ne nee ate me ampo kur xà me, me akõm xà to pit mã na, ame amji to hàptõ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_30","072_12_30","LUK","12","30","30","Por pjê kam krĩxàre mehkrĩ, Pahpãm to amji kam me hapac nare atajê ri me hõ me, mehkà to pit mã ame amji kam hapac to me ipa. Ne me Apãm Cati mã, ate ampo na me prãm atajê na me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_31","072_12_31","LUK","12","31","31","Ca ha mam cati mã Pahpãm pê pjê cunea jõ Pahhiti to amji kam me gapac to me apa, ne harkwa kôt ame apa, jahpan xà na, quê ha Pahpãm cormã hipêr me amã ampo cunea na, ate me ahna prãm atajê gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_32","072_12_32","LUK","12","32","32","― Ỹhỹ, tee me acrêre cakrô, ca nee ame hũpa nare. He Pahpãm te amji cahê na, me apê pahhi na me apyxwỳr to amji kam hapac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_33","072_12_33","LUK","12","33","33","Gapacta ne me acukrêj to ihpore na me ahpa, ne ihpore ata, ca ha gapacta ne me cupê hamreare atajê mã me agõ. Ca ha ate me ita to hajỹr na, ca ha côjkwa kam amji mã ampo jàhtôa ne me to acukrêj. Ne ihpore incjên xà itajê, quê ha côjkwa kam me gõ pore me amã to hipu tu rohnỳtti mã. Wỳr quê curi me hàhkĩj xi nõ apê ihnõ to ahkĩ, ne nee quê ha krir nõ curi apê ampo pejti ihkrẽr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_34","072_12_34","LUK","12","34","34","Ne côjkwa kam ca quêt me acukrêj pejti itajê to me amji kam gapac to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_35","072_12_35","LUK","12","35","36","― He me apê ihhêj rũm me gõ pahhi jikwa tuw mã me gàpên catêjê pyràac. Ne ate hahkà na hõ amji kĩn ata to me gàhcuprõn, ne me amji cũmpej, ne me hikaj na cute me amẽn. Cwỳrjapê ca ha me amji cũmpeaj ne. Ne me atu na hê xà to me akat kà juwahi, ne me gàhcujro xà nõ mã me haxà, ne mehpôc. Quê ha cato ne ikre jarkwa cahhy, ca ha me cumã hihê mẽn pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_37","072_12_37","LUK","12","37","37","Ca ha me apê cumã me gàpên catêjê me hikaj, ne nee ame gõt pej nare, ne quêt me arĩat ame apa, ne ampo cunea caxuw ame apa, cwỳrjapê ca ha quêt me apej mã me apỳm. Na quê ha me gõ pahhia, amji tu na, ihtu na hê xà to ihtỳj, ne me apê me cumã hàpên catêjê atajê mã hàpàn xà na me akrĩ na awjahkre, ca ha me akrĩ, quê ha taa me amã me garte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_38","072_12_38","LUK","12","38","38","Quê ha tee awcahti xà wỳr awcapàtkô picapôn kam, me gõ pahhi me awỳr cator cakrô, me arĩat wỳr cato, ca ha me apej mã me apỳm. Ca ha to hane, ne me apê me gõ pahhi jikwa tuw ata mã me gàpên catêjê impejti pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_39","072_12_39","LUK","12","39","39","― Ỹhỹ, quê ha ikre jõ pahhi nõ, me hàhkĩj xi catêjê cator xà na me hahkre pej na, quê ha nee ikre mã jũm xàr, ne jũm te cupê ampo pyr na hamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_40","072_12_40","LUK","12","40","40","Ne me ca xwỳjê, ca ha me arĩat ame apa. Co he, quê ha me Ahàkà cati ate me hikaj xà jahkre pej nare ata kam, ihprõt pê me awỳr cato. Hõhõ, ata to ca ma me amji japackrea ne ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_41","072_12_41","LUK","12","41","41","Mã Petrô Jeju cukij, ne cumã: ― Ijõ pahhi, pom ca ame imã ampo jarẽ ita, xà me imã pit mã, nare, xà ajkĩ mehcunea mã? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_42","072_12_42","LUK","12","42","42","Mã nee Jeju te cumã jũ mãn nare, ne cama cumã: ― Ỹhỹ, wa ha amã ikre jamãr catê nõ jarẽ. Por quê ha hõ pahhi ikre jamãr na cumẽ ata, quê ha catyt kam, ahpỹanre na mehkwỳ mã me hõ jõr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_43","072_12_43","LUK","12","43","43","Quê ha cute hõ pahhi cator xàa kam, catyt kam cumã hàpên to hajỹr na, quê ha impej mã ihpỳm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_44","072_12_44","LUK","12","44","44","Ỹhỹ, quê ha hõ pahhi ihtỳj cumã hàpên catê ita te ikre me, pjê me, ampo cunea jamãr catê na hãm. Quê ha ihtỳj hũpar pyrentu, ne me hàpên catêjê to kênre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_45","072_12_45","LUK","12","45","45","― Nãmri quê ha cute hũpar nare, ne me hàpên catêjê to impejti nare na, quê ha ihkên mã axà. Quê ha ikre jamãr catê ata amji mã: “Pỳhàpà, ijõ pahhi cator xà ita jũwrya to hũwry, ne ramã cator xà jirô pê ihpỳm, cwỳrjapê wa ha ipyxit peaj ne amji to pit mã amji kampa” hane. Ne cute hàpàn ne ihkõm kam ihtẽm, ne ipipãn kam ihtẽm, ne hõ pahhi mã hàpên catêjê kwỳ xũmre me, me cahãj cahhyr kam ihtẽm na, quê ha ihkên mã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_46","072_12_46","LUK","12","46","46","Ampo na? Quê ha nee jũ caxuw hõ pahhi te hỹrmã cator xà jõ amcro jahkre pej, ne nee hikaj nare ata kam, quê ha amji jaxà ne cato, quê ha mehpro mẽ. Quê ha ihkên ton jahpan xà na ihcura, ne cute me Pahpãm par nare atajê cuhhê xà kam cumẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_47","072_12_47","LUK","12","47","48","― Ỹhỹ, quê ha me hàpên catêjê nõ mã hõ pahhi jarkwa jahkre pej nare, ne cupê hahkre kêt kam nee cute amji cũmpej nare, ne apu hàpên to kêanre ata jahpan xà na, quê ha hõ pahhi nee ihcahhyr to ihtỳj nare, ne kyre pê ihcahhy. Nãmri quê ha me hàpên catêjê nõ te hõ pahhi jarkwa jahkre pej cakrô, nee amji cũmpej nare, ne nee hàpên xà to impej nare, quê ha hõ pahhi hahpan xà na, ihcahhyr to catia. Ne quê ha jũm, jũm jũhkra kam, ampo catia ne cupy, quê ha hahpan xà na hacpỹ ne ampo catia ne ahna ahwỳ. Ne quê ha jũm ampo crire ne cupy ne hahpan xà na hacpỹ mã incrire ne cugõ. Jĩkjê na mã Pahpãm me ato hanea. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_49","072_12_49","LUK","12","49","49","― Ỹhỹ, ite pjê ita to cuhôn prãmte wa hỹrmã icator. Ne ramã ihpôc to mõr na ri imã to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_50","072_12_50","LUK","12","50","50","Wa ha cormã amji pupun xà kêanre to amji pupun to hanea, pom quê, cô kam cute me amji cumrãr xà ita na, wa ha ite amji pupun xà kêanre ita kam amji cumrã. Ne imã amji kĩn nõti ita kam ahnaa ikên na amji pupun to ihhi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_51","072_12_51","LUK","12","51","51","― Mõrmõ ca atỳj amji mã me ito, ite me amã me acarĩcti jõr, ca nee ame apijapu nare prãmte, mõrmõ wa me awỳr icator na, ca me ito amji kampa. Hamreare, wa nee ita caxuw me awỳr icator nare. He wa ita kaj na, ite me ato ipicokjêr xà caxuw wa quêt icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_52","072_12_52","LUK","12","52","52","Ỹhỹ, ita caxuw quê ha icwỳrjapê ikre kam cute me xĩc atajê ame ajcokjê, quê ha mencrê itajê me ipijakrut atajê kam mencryc kam ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_53","072_12_53","LUK","12","53","53","Ne quê ha me hũmjê xwỳjê mehkra xũmre kam incryac kam ame ipa. Quê ha mehkra xwỳjê me hũmjê kam mencryac kam ame ipa, ne mehkra cahãj atajê, quê ha menxyrxwỳ kam mencryac kam hanea ne ame ipa. Quê ha me hũprequêj hanea ne me wỳjxwỳ kam mencryac kam ame ipa. Quê ha me wỳjxwỳ hanea ne me hũprequêj kam mencryac kam ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_54","072_12_54","LUK","12","54","54","― Ỹhỹ, ca ha ita ri Juta catêjê jõ pjê kam pyt cjêj xà rũm me ahcakrã nõ pupu, quê ha hàpir to mõ, ca ha me amji mã harẽn to hane he: “Quê ha ta wrỳ” hane. Quê ha ihtỳj wrỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_55","072_12_55","LUK","12","55","55","Ne ca ha hanea ne me crôtre jõ kôc cajpẽ, ne amji mã me harẽn to: “Quê ha ita kam ampeaj kam me pahcacro” hane. Quê ha ihtỳj me pahcacro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_56","072_12_56","LUK","12","56","56","Mẽr hõhõ, pom ihtỳj me amã ampo itajê cunea jahkre pej, ne me amã pjê me, côjkwa jarẽn jahkre pej ita. Ne mẽr ampo na mã me apê amcro ita kam, ite ampo to ijàpên xà itajê jahkre kêatre? He ca cama ame ahêaj to ame ahêj! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_57","072_12_57","LUK","12","57","57","― Ne mẽr ampo na mã ca catyt kam me apa na me apê amji jahkre kêatre? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_58","072_12_58","LUK","12","58","58","Ỹhỹ, quê ha jũ caxuw acurê xwỳn nõ apro mẽn prãmte mehcukij xà wỳr gaprôr prãm, ne gaprô. Ne pry kôt cormã ato mõr kwỳa kam, ca ha cume ajpẽn par peaj ne, ne me acator xàa kam me amji to impej. Nãmri ca ha ate me ita to hajỹr nare, ne nee me amji to impej nare na, quê ha acurê xwỳn nõ ita, mehcukij catê mã agõ, quê ha mehcukij catê ma krãhtare mã agõ, quê ha ma krãhtare me hacjên xà mã gaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK12_59","072_12_59","LUK","12","59","59","He wa ampeaj kam me amã awjarẽ, ca ha me hacjên xà kam akrĩ ita kam ahnaa, por ate acurê xwỳn to new ata to gàmjõr par nare kam, quê nee me acator nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_1","072_13_1","LUK","13","1","1","Ne amcro ata na jũmjê atajê te Jeju mã Hĩpôjajo catêjê curan xà jarẽn, ne me cumã: ― He ma Hĩpôjajo catêjê kwỳ Krĩpinkrên wỳr me mõ, cute me ampo curan, ne Pahpãm mã me hõr prãmte. Ne cormã Pahpãm mã me ampo jõr prãam kam, mã pahhi Pirat te me hipej na harkwa hyr. Mã cute me hipej ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_2","072_13_2","LUK","13","2","2","Mã Jeju me cumã: ― Ỹhỹ, Hĩpôjajo catêjê itajê tyc xà kêanre, ne mõrmõ ca me amji mã me to: “Cute mehkwỳ jirôa pê mehkên ton, cwỳrjapê ri cute me amji pupun xà kêanre ita to ame amji pupun, ne amehtyc” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_3","072_13_3","LUK","13","3","3","Hamreare, he nee mehkwỳ jirôa pê mehkrã kên nare. Ampeaj kam wa me amã awjarẽ, ca ha me caa me acunea te me akên ton jicu nare na, ca ha atỳj me cuxà ame ty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_4","072_13_4","LUK","13","4","4","― Ne por Krĩpinkrên cahê na cute me tejôjtô ne mehkrĩ atajê kam kẽn te ikre kàhti ata pỳm, ne cute me hipej atajê, mõrmõ ca amji mã me to: “Krĩpinkrên kam mehkwỳ mehkrĩ atajê jirôa pê cute mehkên ton, cwỳrjapê ri cute me amji pupun xà kêanre ita to ame amji pupun ne amehtyc” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_5","072_13_5","LUK","13","5","5","Hamreare, he nee mehkwỳ jirôa pê mehkrã kên nare. Ampeaj kam wa me amã awjarẽ, ca ha me caa me acunea te me akên ton jicu nare na, ca ha atỳj me cuxà amehtyc xà ita to ame ty ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_6","072_13_6","LUK","13","6","6","Ne hipêr cute me cumã me hũjarẽn xà nõ jarẽn, cute ame hahkre pej prãmte, ne me cumã: ― Ỹhỹ, pê jũm xũmre nõ mã hõ pur kam pĩxô pàr ramã hô xàa kam, ne nee cormã hô nare. Pê ajco hô japê, tee hõmpu, ne nee ihnõ na hõmpun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_7","072_13_7","LUK","13","7","7","Ne cute pur jamãr catê mã: “Hõmpu he, ramã pĩxô pàr ita na caku crê, wa tee apu hô japê, ne nee rỳ ite hô nõ pupun nare. Ne hamre, gapacta ne pĩxô pàr ita jakep pyrentu. Cama ihcuhhê ne pjê pytà, ne nee hô nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_8","072_13_8","LUK","13","8","8","― Mã hamãr catê cumã: “Ijõ pahhi, ca nee ite hakep na imã gũjahkre nare caku ita kam, wa ha xa ipu na hahkwỳ, ne kam ampo jĩn to hipu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_9","072_13_9","LUK","13","9","9","Quê ha ajpên caku mõ ita kam, cute hô na, quê ha ahna impej, nare, quê ha cute hô nare na, ca ha gapacta ne cormã hakep na imẽ, wa ha itỳj hakep” hane. Ne cute to hajỹr. Jĩkjê na mã Pahpãm me ato hanea, ne ihtỳj cormã me ato hamre xà to ipinhuc to mõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_10","072_13_10","LUK","13","10","10","Ne mehkôt xà jõ amcro nõ na Jeju ame cumã ampo to hahkre, Juta catêjê te cuprõn xà jũrkwa kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_11","072_13_11","LUK","13","11","11","Mã curi me cahãj nõ kam me pahcurê xwỳn carõ kên, ne cute apu to kêanre, mã ihkô cajõc ne cumã hà, ne jũ wỳr quê capô. Ne pê ramã ihkô ita capô nare na ahna caku te tejôjtô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_12","072_13_12","LUK","13","12","12","Mã Jeju te hõmpun ne cumã hàkjêr, ne cumã: ― Ỹhỹ, cahãj ita, ramã acaprãr ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_13","072_13_13","LUK","13","13","13","Ne cute ahna hũ xir, mã ihkô capô pyrentu, mã cahãj ita te amji jahpan xà na, côjkwa kam Pahpãm mã impejti jarẽn to mõ, ne cumã: ― Ỹhỹ, me ijõ Inxũ Cati, ampeaj kam apej ne acati, ne ate icaprãr pyrên ijakry! ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_14","072_13_14","LUK","13","14","14","Mã cuprõn xà jõ pahhi apu, Jeju te mehkôt xà jõ amcro kam jũm caprãr ata na, apu kam incryac to incryc, cwỳrjapê ri mehkwỳ mã: ― Pỳhàpà, pom me pajàpên xà caxuw amcro te xêj ita? Mẽr hõhõ, amcro te xêj itajê kam, ca ajpên me ate me amji caprãr prãm catêjê me apa, ne nee me pahkôt xà jõ amcro kam ajpên me amji caprãr prãmte me apa nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_15","072_13_15","LUK","13","15","15","Mã Jeju me cumã: ― Me apê me cumã mehhêj xi catêjê, me ahêj xi hyre nare. Pom ca me acunea me pahkôt xà jõ amcro ita kam atỳj me gõ pryti me, cawrô cahàcre mã me hê pô, ne me to apa, mã ikõ ita? Nõ na mã ca ame hane? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_16","072_13_16","LUK","13","16","16","Mẽr hõhõ, me cahãj ita pupu he, taa xwỳjê pê me panquêtti Aprãw xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ nõ. Pê Xatanaj pê me pahcurê xwỳn carõ kên ihpro ne huwapre, ne ramã huwapre ita na ahna caku te tejôjtô. Xà wa ha ajkĩ me pahkôt xà jõ amcro kam nee cumã hê pôn, ne caprãr nare? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_17","072_13_17","LUK","13","17","17","Mã Jeju jarkwa ata kam Jeju curê xwỳn itajê amehpahàm. Mã me hàhtôti atajê Jeju te ampo pejti ton ata pyrên quêt ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_18","072_13_18","LUK","13","18","18","Mã Jeju me cumã: ― Wa ha me amã Pahpãm pê Pahhiti te pjê to ihhimpej xà ata to hahkre, ca ha me hahkre pej. He ihhimpej xà ita pê ampo hy pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_19","072_13_19","LUK","13","19","19","Ỹhỹ, cupê ampo hy kryjre pyràac. Mã hũmre nõ te ipyr, ne hõ pur kam ihkre. Mã ampo hy kryjre ita hiprãj ne ihkà, ne ipàr pê pĩ catia pàr. Mã pryre jara ihtỳj ihpa atajê kam amji mã hahê to. Hõhõ, ita na quê ha Pahpãm te pjê to ihhimpej xà ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_20","072_13_20","LUK","13","20","21","― Ne hanea ne cupê cuhy incrire ata pyràac. Quê ha cuhy incrire ata to me ahkêt mã haxà, quê ha ahna ahtũm nare, quê ha ihtỳj ahkêt apu ihpôc to ipa. Ita na mã Pahpãm himpej xà te hajỹr, ne mam cupê ampo kryjre pyràc, ne ma ihtỳj cati to ipa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_22","072_13_22","LUK","13","22","22","Pê ma Jeju Krĩpinkrên wỳr mõ, ne ajco krĩ atajê cunea kôt me cumã ampo to hahkre to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_23","072_13_23","LUK","13","23","23","Pê jũm ata Jeju cukij ne cumã: ― Ỹhỹ, Pahhi, xà mehkên catia ata pê cute me amji pytàr xà atajê incrêre? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_24","072_13_24","LUK","13","24","24","Mã Jeju cumã: ― Ỹhỹ, côjkwa kam Pahpãm wỳr harkwa ata jatàtre. Ca ha ate amji mã ame acarôt na, ca ha atỳj harkwa ata na ame acjêj. Wa ampeaj kam me amã awjarẽ, he me hàhtôa ne tee ame hàr to prãm, ne jũ wỳr quê me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_25","072_13_25","LUK","13","25","25","― Quê ha ikre jõ pahhi ikre jarkwa na ahtwỳ ne xa, ne to harkwa jihê. Ca ha põ pê ame apa, ne tee cumã me harkwa cahhy, ne tee me cumã amji jarẽn to: “Pahhi, me imã hihê mẽ, wa me axà” hane. Quê ha me amã: “Jũmjê mã ca me? Ca jũmjê itajê ame apa, ipê me gahkre kêatre” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_26","072_13_26","LUK","13","26","26","― Ca ha me cumã: “Por pê wa ramã me acahê na me apà, ne ame ikõ ata? Por pê ca ramã me ijõ krĩa kam ampo to me imã hahkre ata?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_27","072_13_27","LUK","13","27","27","― Quê ha hipêr me amã: “Ipê me gahkre kêatre. Wa ite rỳ jũ caxuw jũmjê itajê me apupun nare. Ne me acuto, ate ame ampo to kêanre atajê!” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_28","072_13_28","LUK","13","28","28","― Ca ha me Pahpãm te pjê to ihhimpej xà ata kam, me Aprãw xwỳ me, Ixac xwỳ me, Jaco xwỳ me, pê mam Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê atajê cunea pê me panquêtjê na me hõmpu. Ne mehkĩnte põ pê ca ha ame acwỳr to ame apa, ne me akàj xàhte me axwa gyj to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_29","072_13_29","LUK","13","29","29","Quê ha me hàhtôa ne me cato, pjê cunea pĩn, quê ha pyt japôj xà me, pyt cjêj xà me, ne kỳj rũm me cato, ne harã rũm me cato, ne me hàpàn xà na amehkrĩ, Pahpãm te pjê to ihhimpej xà ata ri, ca ha cama ame hõmpun to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_30","072_13_30","LUK","13","30","30","― Ỹhỹ, ita kam, por hapua na me ipa atajê, quê ha jũ caxuw mam ihkrãa ri amehcuhhê, ne pjê ita kam mam mehcuhhê itajê, quê ha hapua na jũ caxuw me ipa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_31","072_13_31","LUK","13","31","31","Ne Jeju xa ne apu awjarẽ ata caxuw ri hỹrmã Parixêw catêjê kwỳ cator, ne Jeju wỳr me hàhtêp ne me cumã: ― Atẽm pyrentu, nãmri Heroti apu acuran to prãm ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_32","072_13_32","LUK","13","32","32","Mã Jeju me cumã: ― Me pra ne me cagã ata mã me ijarkwa jarẽn to hane he: “Wa ha ita kam ame pahcurê xwỳn carõ kên japôj to mõ, ne ame hĩ caprãr to mõ. Ne amcro incrê kam wa ha cormã ijàpên xà ita jicu” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_33","072_13_33","LUK","13","33","33","Ne wa ha itỳj ijàpên xà ita kam to icrà, ne cormã ma Krĩpinkrên wỳr ikràr, ne amcro nõ na wa icator to prãm. Nãmri rỳ jũ caxuw Krĩpinkrên kaj na Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê nõ tyc nare, na wa ha curia me cuxà ty ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_34","072_13_34","LUK","13","34","34","Ne cute Krĩpinkrên kôt harẽn to hajỹr, ne cumã: ― Krĩpinkrên, Krĩpinkrên, por akam mehkrĩ catêjê atajê hõtpê Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê cura, por me Pahpãm te me amã ihkujahêc atajê, ca gõtpê ate kẽn to mehcuran prãmte ame to capê. He wa tee ame ato cuprõn prãm to hanea, pom quê hôxãhxãc hãn ne intore to hara krac ri cuprõ he. Ne ipê hôxãhxãc ata pyràac, ca ma ajte ame icaca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK13_35","072_13_35","LUK","13","35","35","Ne ita caxuw quê ha gõ krĩ caprỳ, ne kam hamreare ne. Ampeaj kam wa me amã awjarẽ, ca ha hipêr me ipupun nare ita kam, ahnaa jũ caxuw me ijarẽn to: “Por jũm Pahpãm jarkwa kôt me iwỳr tẽ ata pê impejti” ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_1","072_14_1","LUK","14","1","1","Mã mehkôt xà jõ amcro nõ na Parixêw catêjê nõ te Jeju jator, hũrkwa kam me cahê na hàpàn prãmte. Mã ma Jeju ihkôt mõ, ne cator, ne hàr ne hỹr. Mã me hàhtôa ne me xa atajê ame Jeju kôpĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_2","072_14_2","LUK","14","2","2","Mã hũmre jara me ihkjê tuhti Jeju na hàhtêp. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_3","072_14_3","LUK","14","3","3","Mã Jeju te Parixêw catêjê me, Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, mehcukij ne me cumã: ― Xà quê ha ihtỳj ajkĩ Mojxe xwỳ jõ kàhhôc ata kôt me pahte amji kam me pajapac xà na, me pahkôt xà jõ amcro kam jũm caprãr na me jũm jamã? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_4","072_14_4","LUK","14","4","4","Mã nee jũm te cumã jũ mãn nare. Mã Jeju te hũmre ata cupên ne caprãr, ne ma ihkujahêc, mã ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_5","072_14_5","LUK","14","5","5","Jirô pê mã me cumã: ― Xà quê ha me anõ jõ cawrô cahàcre me, pryti nõ, me pahkôt xà jõ amcro ita kam, kwa mã mrõ, ca ha nee ajkĩ me anõ caxàr nare? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_6","072_14_6","LUK","14","6","6","Mã nee jũm te cumã ampo jarẽn nare, ne aracri mehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_7","072_14_7","LUK","14","7","7","Jirô pê mã ri Jeju jỹ ne apu cute me hator atajê kôpĩ, mã ihtỳj amji mã me hỹr xà impeaj japên to me mõ. Mã Jeju te me hàpàn xà na mehkrĩ atajê japackre, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_8","072_14_8","LUK","14","8","8","― Ỹhỹ, quê jũm me hikwa tuw jõ amji kĩn wỳr gato, ca nee gỹr xà impeaj kam gỹr nare. Quê ihhêaj to me girôa pê jũm catia ata jato, quê ha curi cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_9","072_14_9","LUK","14","9","9","Quê ha ikre jõ pahhi te gator catê ata amã harkwa to: “Cumã gỹr xà impejti ita jahkre, quê kam jỹ” hane. Hamre, ca ha cama apu apahàm to mõ, ne mõ ne me hõa kam hapua na jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_10","072_14_10","LUK","14","10","10","Cupate ca ha nee hajỹr nare, ne quêt hane he. Quê jũm gato, ca ihkôt mõ ne hapua na me hõa kam, gỹr xà ata kam ca jỹ. Quê ha ikre jõ pahhi ata apupu ne amã: “Ikwỳ nõ, ajpên mõ ne ita ri ca gỹr xà impejti ita kam jỹ” hane. Ita na quê ha quêt mehcunea jipôc ri me kam mare mã acati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_11","072_14_11","LUK","14","11","11","― Ỹhỹ, pom me amji to cati prãm itajê, quê ha Pahpãm me to ihkryjre ne. Ne pom amji to mehkryjre prãm atajê, quê ha quêt me to cati ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_12","072_14_12","LUK","14","12","12","Jirô pê mã ri Jeju te ikre jõ pahhi japackre ne cumã: ― Ỹhỹ, ca ha jũ caxuw me gàpàn xà catia ton to prãm, ne nee me akwỳ nõ catêjê jator, ne me akjêjê me, me gũkjê jator nare. Ne hanea ne nee me acahê na me hakràj catêjê mehkrĩ atajê jator nare. Ca ha ate me hator na, quê ha ate me hator jahpan xà na, cute me amã hàmjõr xà na ihtỳj amcro nõ na me gato. Na ca ha nee ita to me hajỹr nare, ne quêt me to hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_13","072_14_13","LUK","14","13","13","― Ca ha jũ caxuw amji kĩn nõ ton to prãm, ne me cupê hamreare atajê ca ha me hato, ne cute me xwỳ jato, ne mehkjê xà jato, ne mento tũm jato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_14","072_14_14","LUK","14","14","14","Ca ha ate ita to hajỹr na, quê ha Pahpãm quêt apej mã amẽ. Ne jũ wỳr quê me cupê hamreare atajê, ate ame to hajỹr ata jahpan xà na, me amã amgõ. Cwỳrjapê quê ha Pahpãm, catyt kam ame ipa catêjê te hacpỹa mã mehtĩr xà jõ amcro ata kam, ihtỳj me amã amgõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_15","072_14_15","LUK","14","15","15","Mã por jũmjê me hàpàn xà na me jỹ atajê nõ te ita na Jeju par, ne cumã harẽn to: ― Taamã, por jũ caxuw Pahpãm pê pjê jõ Pahhiti te me hator, mã me hàpàn xà na me jỹ atajê ri mempej mã mehpỳm xà ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_16","072_14_16","LUK","14","16","16","Mã Jeju me cumã to hũjarẽn to: ― Ỹhỹ, por me hũmre nõ te me hàhtôa ne me hator, quê me cuprõ, quê me cumã hõ amji kĩn to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_17","072_14_17","LUK","14","17","17","Mã ramã amji kĩn jõ amcroa kam hàhhuc, mã cute cumã hàpên catê kujahêc, cute ame hator atajê jator prãmte. Ne me cumã harkwa kujahêc to: “Ajpên ame aprar pyrentu, nãmri ramã ampo cunea te amji jipêj” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_18","072_14_18","LUK","14","18","18","― Mã xãmte aracri ahpỹanre na cute me cumã amji jarẽn xà atajê. Mã mam pyxit ita te hàpên catê ita mã: “Wa ite pur jũhkàr, ne wa ita kam hõmpun prãm, cwỳrjapê wa ha nee gõ pahhi jõ amji kĩn ita wỳr imõr nare. Na wa ha awỳ, ca nee ikam acryc nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_19","072_14_19","LUK","14","19","19","― Mã ihnõ ita te hajỹar ne cumã: “Wa ite pjê to ipipkjêr xà caxuw pryti to tej ne hũhkàr, ne wa ita kam hàpên xà to capi prãm, cwỳrjapê wa ha nee gõ pahhi jõ amji kĩn ita wỳr imõr nare. Na wa awỳ, ca nee ikam acryc nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_20","072_14_20","LUK","14","20","20","― Mã ihnõ ita te hajỹar ne cumã: “Wa curmã ijikwa tuw, cwỳrjapê wa ha nee imõr nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_21","072_14_21","LUK","14","21","21","― Mã cumã hàpên catê ita te amji jaxàr, ne hõ pahhi mã me harẽn. Mã ame kam incryac to incryc, ne cumã: “Atẽm pyrentu, ijõ amji kĩn ita caxuw, ne pry me krĩ cape kôt ajpên me cupê hamreare atajê japrô, ne cute me xwỳ me, mento tũm me, mehkjê xà me, ca ha ame haprô” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_22","072_14_22","LUK","14","22","22","― Mã ma tẽ, ne ahna ahtũm nare mã cumã hàpên catê ita hacpỹ ne tẽ ne hõ pahhi mã: “Hamre, wa ite, por ate ampo na imẽn ata ton cakrô, mã cormã nee cute me ikre to hipu nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_23","072_14_23","LUK","14","23","23","― Mã hõ pahhi cumã: “Hipêr tẽ ne krĩ catut na pry atajê kôt ame pra atajê jator to ihtỳaj ne, ne hanea ne pur kam ne ahkêt kam ame ipa atajê jator to ihtỳaj ne, mãr quê ijũrkwa ita to me hipu tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_24","072_14_24","LUK","14","24","24","Ne ampeaj kam wa amã awjarẽ, quê ha nee mam ite ame hator atajê nõ ipê ijõ ita kwỳ krẽr nare” hane. Jĩkjê na mã quê ha Pahpãm me ato hanea ― hajỹr. Hõ, Jeju te me cumã hũjarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_25","072_14_25","LUK","14","25","25","Mã amcro nõ na hipêr me hàhtôa ne ma Jeju kôt me mõ, mã me hỹrmã ipipkjêr ne cute me cumã hũjarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_26","072_14_26","LUK","14","26","26","― Ỹhỹ, ca ha me anõ te ikôt apa prãm na, quê ha ihtỳj me anõ mã ikĩn, ca ha ikôt apa. Ne me apãmjê jirôa pê amã ikĩn, ne me axyrxwỳ me, me aprõ me, me akra me, me akjêjê me, me akjêjê cahãj jirôa pê me amã ikĩn. Nãmri ca ha itajê jirôa pê amã ikĩn nare, ne amji jirôa pê amã ikĩn nare na, ca ha nee apê ikôt ipa catê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_27","072_14_27","LUK","14","27","27","Ne quê ha jũm mã ikôt amji ton to prãm na, quê ha jũm ata ihtỳj amjia kôt ipa jicu, ne ikôt pit mã ipa, ne amcro cunea kam icuxà, hõ pĩ na ihtyc xà ita japjê. Nãmri quê ha amã ita to hajỹr prãm nare na, ca ha nee jũ caxuw apu ikôt apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_28","072_14_28","LUK","14","28","28","― Ỹhỹ, ca ha me anõ ikre kàhti nõ xãm prãm, ne mam jỹ ne amji kampa, ne gõ pore cahyt, mãr ca hahkre pej, jũ mã quê ha gàpên xà ata hàhwỳr to. Ne jũ mã quê ha apê gõ pore to ne capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_29","072_14_29","LUK","14","29","29","Ca ha nee apu amji mã hahkre pej par nare ne kam to tẽ, ne apu ihhê pit pyxwỳ, ne nee hipêj nare. Quê ha mehcunea me ikre ita pupu, ne me ato hapactu kam tẽ, ne me ajpẽn mã, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_30","072_14_30","LUK","14","30","30","“Me hõmpu he, hũmre ita te ikre ton kam ihtẽm, ne nee cute hicu xà mã to mẽn nare” hane. Ca ha atỳj apu apahàam to apahàm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_31","072_14_31","LUK","14","31","31","― Ne ihnõ xwỳjê te hajỹar he. Quê ha krĩ pijakrut jõ pahhiti atajê me ipijapu to prãm, ne ihnõ mã hõ krãhtare jàhtô te mir te tej, ne hirôa pê ihnõ ita mã hõ krãhtare te mir te winti. Quê ha me harẽn pa, ne jỹ ne to amji kampa, ne amji mã: “Pỳhàpà, me ijirôa pê me icatêjê jàhtô, wa ha pijamã me cuna mã mencrêre itajê to ahtwỳ? Jũ wỳr wa ha me to amji mã hamã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_32","072_14_32","LUK","14","32","32","Ne ihtỳj me catêjê jõ pahhiti nõ ata mã harkwa kujahêc pyrentu, cormã ampỳre mã apu mõr reria mã, mãr quê nee ame ipijapu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_33","072_14_33","LUK","14","33","33","― Mẽr hõ, ca ha me amji kampa, ne me gàhcukrêj cunea mã me hikra, ne cormã ikôt me apa catêjê na me amji to. Nãmri ca ha ate me to hajỹr nare na, ca ha nee me apê me ikôt me apa catêjê nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_34","072_14_34","LUK","14","34","34","Ne hipêr Jeju me cumã: ― Hõtpê caaxwa pê ampo pejti ata, ne quê ha hàn nõ mã axà, jũ mã cu ha me to, ne hacpỹ mã me to wa? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK14_35","072_14_35","LUK","14","35","35","Hamre, quê ha ihkên mã axà, ne ampo cunea caxuw ramã ihkêanre, ne nee ampo xô mã cute pjê to caxà xà na impej nare. Na cu ha me pahtỳj caaxwa xen nỹre ata to me awcapê. Por ate me ipar xà na, me akam me gapac ihcuhhê ata, mẽr me to ikam gapac to impeaj ne ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_1","072_15_1","LUK","15","1","1","Ne amcro nõ na Jeju wỳr me hàhtôa ne me mõ, cute mempar prãmte, mã pahhiti jarkwa na me hũhkra kam me hàmcwỳr catêjê jàhtôa ne ihwỳr me mõ, ne mehkwỳ te amji kam me hapac xà kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_2","072_15_2","LUK","15","2","2","Mã Parixêw catêjê me, me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, cute me Jeju te mehkrã kên catêjê mã ampo to hahkre na me hõmpun, ne me ahna xwỳ kam mehtẽm, ne me ajpẽn mã: ― Me hõmpu he, hũmre ita ihtỳj mehkên na amji to pôj, ne me cape na apà ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_3","072_15_3","LUK","15","3","3","Mã Jeju te me hapackre kam ihtẽm, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_4","072_15_4","LUK","15","4","4","― Ỹhỹ, quê me anõ mã carà cahàcre hôhti te xẽj, ne pyxit ne apê acto, xà ca ha ajkĩ nee hapên nare? Ca ha atỳj cute nowẽntinowi atajê mã põ kam hikra, ne ma pyxit ata japên to mõ, ne cumã acato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_5","072_15_5","LUK","15","5","5","Ne hũrên gakry, ca ha apỳ ne ma to amji jaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_6","072_15_6","LUK","15","6","6","Ne ikre mã to acato, ne acahê na gõ ikwỳ nõ mehkrĩ atajê to cuprõ, ne me cumã: “Me gakry, nãmri wa ite carà cahàcre hôhti pictor ata mã icator” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_7","072_15_7","LUK","15","7","7","― He me apê carà cahàcre hôhti jàhtô na, cute nowẽntinowi atajê pyràac, ne atỳj amji pej na me amji cãmjĩ. Ne por me anõ pyxit te ihkên jicu, ne hacpỹa mã Pahpãm wỳr amji jaxàr ata pê ri carà cahàcre hôhti pyxit pictor ata pyràac. ― He wa ampeaj kam me amã awjarẽ, ita kôpit na, quê ha côjkwa kam mehkrĩ atajê ihtỳj me apej catêjê pyrên ame hakry. Ne por quê ha jũm pyxit peaj ne ihkên jicu, ne catyt kam ipa kam tẽ, ata pyrên quê ha côjkwa kam mehkrĩ atajê me girôa pê me hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_8","072_15_8","LUK","15","8","8","― Ne ihnõ xwỳjê, quê ha cahãj nõ mã wakỳre prà jakare te ihpore hy tej, ne cupê pyxit ne acto, quê ha ihtỳj hapê. Ne cute cumã cator xà caxuw, quê ha hàhcujro xà nõ pôc, ne ikre capõ ne hapên to impeaj to mõ, ne ihtỳj cumã cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_9","072_15_9","LUK","15","9","9","Ne me hõ ikwỳ nõ catêjê me, me cahê na amehkrĩ atajê to cuprõ, ne me cumã: “Me gakry, ite ihpore hy pictor ata mã icator” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_10","072_15_10","LUK","15","10","10","― He wa ampeaj kam me amã awjarẽ, ihpore hy pictor ata pê jũm te ihkên ton to ipa ata pyràac. Ata kôpit na, quê ha Pahpãm jarkwa to imprar catêjê côjkwa kam, por jũm pyxit peaj te amji kam hapac xà kên mã hikran, ne hacpỹa mã Pahpãm wỳr amji jaxàr ata pyrên, quê ha ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_11","072_15_11","LUK","15","11","12","― Ne ihnõ xwỳjê te hajỹar. Ỹhỹ, pê jũm xũmre nõ mã ihkra xũmre ajkrut. Pê amcro nõ na hapu na ihkra intuw ita hũm ita mã: “Inxũ, ita kam imã ate atyc jirô pê imã ampo jõr xà atajê gõ. Jũ wỳr wa ha atyc xà ita jikaj” hane. Mã hũm te cume amji mã ampo to ipicapôn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_13","072_15_13","LUK","15","13","13","― Mã ahna amcro jàhtô nare, mã hapu na ihkra ita te ampo to hõ tekjê ita to cuprõn, ne ma pjê nõ wỳr to mõ. Ne curia ihkrĩ, ne cute ihkên to amji to hipu tu, ne por cute hũm pê ampo cwỳr atajê to ampo kên cunea na hamre partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_14","072_15_14","LUK","15","14","14","― Ne hamre, cute ampo to hamre jirô pê, ampeaj kam pjê ata kam me cumã prãm cati. Mã prãm te kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_15","072_15_15","LUK","15","15","15","Mã cute pjê ata kam jũmjê krĩ atajê na hàhwỳr, cute me cumã hàpên ne amji mã harte prãmte. Mã cute crô to ipijapar xà wỳr mehkujahêc, cute crô mã harte, ne me cumã hamãr xà na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_16","072_15_16","LUK","15","16","16","Mã curia apu crô jamãr to ipa, ne ampeaj kam cumã prãm. Mã tee crô jõ ata kwỳ krẽr to prãm cakrô, mã nee jũm te cumã crô jõ ita kwỳ jõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_17","072_15_17","LUK","15","17","17","― Mã cute hỹr, ne amji kam hapac ne amji mã: “Ampeaj kam inxũ mã me hàpên catêjê jàhtô, ne me cumã hõ cati, ne cute me hakren tu. Wa mehkĩnte ajte ita ri tee prãm to amji curan prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_18","072_15_18","LUK","15","18","18","Ne wa ha ma inxũ wỳr amji jaxà, ne cumã amji jarẽn to hane he: ‘Inxũ, wa ite côjkwa kam Pahpãm me, acuna mã ikêanre ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_19","072_15_19","LUK","15","19","19","Na wa nee hipêr ate ito amji kra na ana ijàhwỳr nare. Ca ha ito amji mã cama amã ijàpên catê’ ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_20","072_15_20","LUK","15","20","20","Ne ma hacpỹ mã hũm wỳr cute amji jaxàr. ― Ne hũm wỳr cator to mõ, mã hũm te pry cãmpun, mã cormã ampỳa mã mõ. Ne cumã caprĩ, mã hỹrmã tẽ ne cute impỳn, ne cahôr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_21","072_15_21","LUK","15","21","21","― Mã cumã: “Inxũ, wa ite côjkwa kam Pahpãm me acuna mã ikêanre ton. Na wa nee hipêr ate ito amji kra na ana ijàhwỳr nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_22","072_15_22","LUK","15","22","22","― Mã hũm te cumã me hàpên catêjê nõ mã harkwa hyr, ne me cumã: “Ame kware ne ajpên me cumã ihkà impeaj nõ to tẽ, ne me cumã haxà, quê to ihkà. Ne hũhhi na hê xà nõ to cumã me hũhkrahhi na hê, ne hanea ne ihpar kà nõ mã me haxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_23","072_15_23","LUK","15","23","23","Ne hanea ne ajpên me pryti krahti nõ jicotti to me mõ, ne mehcura, cume to amji kĩn to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_24","072_15_24","LUK","15","24","24","Nãmri, wa ikra pictor ita tyc na amji mã to hajỹr cakrô, mã ihhêj ne hacpỹa mã ihtĩr ne mõ ne cator, cwỳrjapê ri hũrên ijakry” hane. Ne cute amji kĩn kam me to ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_25","072_15_25","LUK","15","25","25","― Ne cormã ame amji kĩn ita toan kam, mã ihkra kà ita pur kam apu apê. Ne cute amji jaxàr, ne ramã ikre na hàhtêp to mõ, ne cute me hõkrepôj me, me hàkrun jàhkrihkrit kam hapac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_26","072_15_26","LUK","15","26","26","Ne cute me hàpên catêjê nõ na hàhwỳr, ne ihcukij ne cumã: “Ampo na mã ame hane?” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_27","072_15_27","LUK","15","27","27","― Mã hàpên catê nõ ata cumã: “Gapyre te amji jaxàr ne impej pêa mã cator. Cwỳrjapê ri apãm te amji kĩn ita caxuw pryti kra jicotti curan na me imẽn, wa ite mehcuran, mã ame to amji kĩn” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_28","072_15_28","LUK","15","28","28","― Mã ihkra kà te ita kam hapac, ne apu kam incryc. Ne ma apu ikre mã hàr caca, ne ma amehkôt amji kĩn ita na amji ton caca. Mã hũm põ mã cator, ne tee apu to hàr to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_29","072_15_29","LUK","15","29","29","Mã cute hũm mã: “Rỳ pêa mã wa ipê amã ijàpên catê pyràac, ne amã ijàpên to ipa. Ne nee wa rỳ jũ caxuw ite garkwa par caca nare cakrô, ca rỳ jũ caxuw ate imã carà cahàcre nõ jõr, wa ite ijõ ikwỳ nõ catêjê me, me to amji kĩn nõ ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_30","072_15_30","LUK","15","30","30","Mã akra kêanre ita te, por me cahãj pijapit xyre atajê na, ate cumã ampo jõr atajê rẽn partu. Ne cute amji jaxàr, ca ate quêt cumã pryti jicotti ita curan, ne ame to amji kĩn” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_31","072_15_31","LUK","15","31","31","― Mã hũm te cumã: “Ikra, apu hajỹr nare, ca gõtpê icahê na apu apa. Ne wa ampo cunea to itekjê itajê, pê atekjêa ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK15_32","072_15_32","LUK","15","32","32","Ne ampeaj kam wa ite amji kĩn ita ton na amji mã prãm, me pajakry prãmte. Ampo na? He me pamã amji kĩn nõti ita na ipê ihkaj na. Ne ampo na wa ite ita ton? He gapyre ita ramã ihhêj ne ihtyc, ne hacpỹa mã ihtĩr, ne hanea ne ipictor ne hacpỹa ne cator cwỳrjapê wa ite ton” ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_1","072_16_1","LUK","16","1","1","Ne Jeju te hipêr ihkôt me ipa catêjê mã hũjarẽn, ne me cumã: ― Ỹhỹ, por hakràj cati nõ mã hũrkwa jamãr catê. Mã jũmjê atajê te ikre jõ pahhi mã, cama cute apu cupê hõ tehkrêj rẽn to ipa na harẽn to kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_2","072_16_2","LUK","16","2","2","Mã cute ahna hàhwỳr ne cumã: “Pỳhàpà, xà ampeaj kam mã me garẽ? Krãa caxi, imã amji jarẽ, ne imã ijõ ampo itajê cunea na ihhôc. Ne cute me ito new catêjê japrỳ atajê cunea na imã ihhôc, wa gàpên xà jahkre pej. Ne ca ha nee hipêr apê imã ijũrkwa jamãr catê nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_3","072_16_3","LUK","16","3","3","― Mã hũjamãr catê ita mõ ne hỹr, ne cute amji kam hapac ne amji mã: “Pea hito, wa itea amji pê ijàpên xà ita to ipictor. Ne nee imã icarôt cati nare ite pjê jahkwỳn xà caxuw, ne me ahna ijàhwỳr na ipahàmti ita kam, ampo to mã wa ha ajte? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_4","072_16_4","LUK","16","4","4","Ỹhỹ, wa ite hajỹr ita kam, quê ha ijõ pahhi ikujate, wa ha nee hipêr cute me to new catêjê jũhkra kam ijàmcwỳr to ipa nare. Ne wa ha to hane, wa ha mam cute me ijõ pahhi to new catêjê to impeaj ne, mãr quê cute ijàpên xà pê icator jirô pê, ihtỳj me hũrkwa kam me ijuwahi. Ne me taa me itehcajpa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_5","072_16_5","LUK","16","5","5","― Ne cute me hõ pahhi to new catêjê cunea na hàhwỳr. Mã cute me cuprõn, mã cute ahpỹanre na mehcukij par. Ne cute mam ita cukij ne cumã: “Jũ mã ca ate ijõ pahhi to new ton?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_6","072_16_6","LUK","16","6","6","― Mã cumã: “Hàhcujro xà cacô incjên xà te xẽj to wa ite to new” hane. Mã cumã: “Ihnãm ate new na gõ kàhhôc ita he, to jỹ ne cute xĩncwẽnta peaj na, ca ihhôc” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_7","072_16_7","LUK","16","7","7","― Ne cute ihnõ ita mã: “Ne ca, jũ mã ca ate new ton?” hajỹr. Mã cumã: “Arỳjhy incjên xà te mir to wa ite to new” hane. Mã cumã: “Cute ôjtôxẽnta peaj na ca ihhôc” hane. Ne cute me to new catêjê cunea to hajỹr partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_8","072_16_8","LUK","16","8","8","― Mã hõ pahhi te ita par, ne cumã: “Ahêj xi cakrô, ampeaj kam ate amji jahkre pej” ― hajỹr. Ne Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã: ― Ỹhỹ, ihhêj ne catyt kam me ipa nare catêjê atajê te ri, catyt kam me ipa catêjê jirôa pê me amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_9","072_16_9","LUK","16","9","9","Cwỳrjapê wa me amã: “Gapacta ne amji to me gakràj, ne gapacta ne catyt kam me ipa nare catêjê to me amji kwỳ nõ. Quê ha jũ caxuw amã ampo atajê cunea apê hamre, quê ha me gõ ikwỳ nõ catêjê ihtỳj me hũrkwa kam me ana amji to pôj” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_10","072_16_10","LUK","16","10","10","― Ỹhỹ, quê ha jũm hõtpê ampo kryjre atajê jamãr to impejti na, quê ha hanea ne ampo catia jamãr to impeaj ne. Quê ha jũm apu ampo kryjre atajê to ihhêj to ipa na, quê ha hanea ne ampo catia to ihhêj to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_11","072_16_11","LUK","16","11","11","Ỹhỹ, ca ha pjê ita kam me gàhcukrêj to ame ahêj to me apa, quê ha nee jũm me amã Pahpãm jàhcukrêj nõ jõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_12","072_16_12","LUK","16","12","12","Na ca ha jũm jàhcukrêj to ate ame ahêj to me apa na, ca ha nee me gàhcukrêj cwỳr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_13","072_16_13","LUK","16","13","13","― Ne jũ wỳr quê jũmjê hõ pahhi pijakrut jarkwa kôt me ipa. Ampo na? Quê ha cumã hõ pahhi pyxit nõ ata pit kĩn, quê ha cumãa apê. Ne ma apu ihnõ ita caca, ne hicu ne cumã hikra. Ita jĩkjê na, ca ha Pahpãm mã me apê, ne nee ate mehpore catia ne ipyr na, me amji cãmjĩ nare. Nãmri ca ha ate ihpore ita to pit mã me amji japackre na, quê ha cupê ihhêj rũm me gõ pahhi, ca ha ihkôat me apa ne atỳj Pahpãm mã hikra ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_14","072_16_14","LUK","16","14","14","Mã Parixêw catêjê mã ihpore pit kĩn atajê te me ita par, na ri ame Jeju xũn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_15","072_16_15","LUK","16","15","15","Mã Jeju me cumã: ― Ihhêj ne mehcunea cuna mã me apê me hũmre impejti, ne Pahpãm mã ri quêt me ate amji kam me gapac xà cunea jahkre pej. Ỹhỹ, me hũmre mã pjê kam ampo pej ne cati na prãm atajê ri, Pahpãm mã ihkĩn nare, ne ahna cupê ihkêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_16","072_16_16","LUK","16","16","16","― Pê Jowãw te me cumrãr catê cator xà wỳr, ihtỳj ajco me Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kampa, ne me Pahpãm jarkwa na ihcakôc catêjê kampa, ne ajco ihkôat ame ipa. Ata japu na, wa mehcunea mã Pahpãm pê pjê jõ Pahhiti na harẽn to mõ, ne ahpỹanre na Pahpãm himpej xà mã mencjêj prãmte ame amji mã carôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_17","072_16_17","LUK","16","17","17","Xà quê ha pijamã jũ caxuw côjkwa me pjê hamre? He quê ha ihtỳj jũ caxuw hamre, ne Pahpãm jarkwa nare, quê ha quêt jũ caxuw hamre nare. Quê ha nee Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam hàhhôc kryjre hikwa itajê nõ ipictor nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_18","072_16_18","LUK","16","18","18","― Ne quê ha me hũmre nõ apu hĩxi caca ne cumã hikra, ne ma tẽ ne ajteare mã cahãj nõ me hikwa na, quê ha cupê hũmre inxyre ata, ne ihkêanre ne. Quê ha cupê hũmre nõa te cahãj mã hikran ata me hikwa ata, ne hanea ne cuxà inxyre ne, ne ihkêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_19","072_16_19","LUK","16","19","19","― Ỹhỹ wa ha me amã me hakràj te amji kam hapac xà kôt harẽ. Ỹhỹ, pê hũmre nõ jakràj cati, ne ajco ihkà impej to pit mã ihkà, ne ajco amcro cunea kam hõ impej pit kur to ipa, ne ajco amji kĩn catia ton to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_20","072_16_20","LUK","16","20","20","Pê hanea ne hũmre nõ pê hamreare ata japrỳ Raxaro. Ne ihkà xêt, ne hĩ cunea kam ahna cuhê. Pê Raxaro jũkjê atajê ajco hũmre jakràj cati ata wỳr me to pra, ne hũrkwa jarkwa mã me cunõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_21","072_16_21","LUK","16","21","21","Pê ajco curia harkwa mã hikwa. Por hakràj catê ata jàpàn xà pê hõ pihur, mã cute to harte prãmte ajco hikwa. Pê hanea ne rop ajco hỹrmã pra ne cumã cuhê atajê cũmtwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_22","072_16_22","LUK","16","22","22","― Ne ty, pê me hĩ jarêt, pê Pahpãm mã imprar catêjê côjkwa pĩn, ma mempejti tyc atajê krĩ xà wỳr me caxwỳn to tẽ, ne me panquêtti Aprãw xwỳ kjê kam me hỹr, pê huwahi ne to jỹ. Pê hanea ne hakràj catê ata ty, pê me hĩ jarêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_23","072_16_23","LUK","16","23","23","― Pê Raxaro kĩnte mehtyc kêanre atajê krĩ xà kam, cute me amji pupun xà kêanre xà ata kam amji pupu. Ne irĩt, ne ihmat ri cute Aprãw xwỳ pupun, ne cute hĩkjê rũm Raxaro xwỳ pupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_24","072_16_24","LUK","16","24","24","Ne cumã caràr to: “Quêtti Aprãw, icaprĩa ne! Imã Raxaro kujate, quê cô to hũhkrahhi inco ne to ijarkwa jakry! Ampo na? He wa cuhy ita kam amji pupun xà kêanre to amji pupu!” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_25","072_16_25","LUK","16","25","25","― Mã Aprãw cumã: “Itàmxwỳ, he pê ca cormã atĩr reria mã ajco quêt amji mã ampo pejti cunea incwa ata to ca amji japackrea ne. Pê Raxaro ajco akĩnte girôa pê amji mã ihkên pit cwa. Ne ita caxuw ri quêt imã caprĩ, mã apu hakry ne ampo ita cunea to amji mã amji kĩn. Ca ihkĩnte, ita caxuw amji pupu he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_26","072_16_26","LUK","16","26","26","Ne xwỳjê mã, me pahcote na pjê catacti ita kam, cu nee me pahnõ ajpẽn wỳr parêr nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_27","072_16_27","LUK","16","27","27","― Mã hakràj cati ita cumã: “Ỹhỹ, quêtti Aprãw, wa ha awỳ, ca kepê inxũ jũrkwa wỳr Raxaro kujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_28","072_16_28","LUK","16","28","28","Quê cormã curi me ikjêjê te xĩc ne me hàhhuc atajê mã mehkên cawpa, mãr quê mehkên ton jicu, ne nee ikrĩ xà kêanre ita wỳr memprar, ne icuxà me amji pupun xà kêanre to hajỹr nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_29","072_16_29","LUK","16","29","29","― Mã Aprãw cumã: “Pom ramã me akjêjê mã Mojxe jõ kàhhôc me, Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê jõ kàhhôc itajê. Ne quê ha taa me cumã ita to hahkre, ne me hapackre ne me cumã ihcawpa. He me cumã ihcawpa xà ita caxuaw ri ihkàhhôc atajê” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_30","072_16_30","LUK","16","30","30","― Mã cumã: “Hamreare quêtti, jũ wỳr quê ha ihkàhhôc itajê kampa. Quê ha quêt jũm tyc ata hacpỹa mã ihtĩr, ne me hỹrmã cato, quê ha ihtỳj me kampa, ne mehkên itajê jicu” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK16_31","072_16_31","LUK","16","31","31","― Mã Aprãw cumã: “Quê ha cute nee Mojxe jõ kàhhôc par nare, ne hanea ne nee me Pahpãm jarkwa na ihcakôc catêjê jõ kàhhôc par nare na, quê ha nee jũm hacpỹa mã jũm tĩr ata kam hapac nare” ― hane. Hõ, Jeju te Parixêw catêjê mã hũjarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_1","072_17_1","LUK","17","1","2","Ne Jeju te hipêr ihkôt me ipa catêjê mã: ― Ỹhỹ, ampeaj kam quê ha hõtpê mehkwỳ, Pahpãm cuna mã mehkên xà kêanre to. Ne pỳj me xi, por cute me cumã mehkên to hahkre, ne me cumã to mehhimpej atajê, quê ha ame amrãa to ame amrã. Ampo na? He quê ha Pahpãm, por cute jũmjê kryjre mã mehkêanre to hahkre atajê, quê ha Pahpãm mehkên mã me cumẽ. Ne mehkên mã me hàr xà ata ri ihkêanre. Quê rỳ mã mehkên kêanre ata xwỳjrea na memput na kẽn pytĩa nõ mã hê, ne côxwa tua kam ahna me cumẽ, quê cô me hipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_3","072_17_3","LUK","17","3","3","Co he, me guphê! Quê ha atõ ampo to ato kên, ca ha intête cumã. Quê ha ihkên ita jicu, ca ha cute ato kên ata to tojnõ, ne nee to amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_4","072_17_4","LUK","17","4","4","Quê ha atõ, amcro pyxit kam, ato kên to xet, ne awỳr pra ne amã: “Wa ha ite ato kên ita jicu. Ne nee hipêr ato hajỹr nare. Ikam acryc nare” hane. Ca ha atỳj cute ato kên ita to tojnõ, ne nee to amji japackre nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_5","072_17_5","LUK","17","5","5","Mã ihkôt me ipa catêjê te ita na me Jeju kam hapac, cwỳrjapê ri cute ahna me hàhwỳr to: ― Ỹhỹ, me ijõ Pahhi. Wa me hirôa pê amji mã me ato ihimpej na me itehcajpa ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_6","072_17_6","LUK","17","6","6","Mã me cumã: ― Ca nee cormã ito amji mã me ahimpej nare. Kepê ca ito amji mã me ahimpej kryjre to hanea, pom quê ampo hy kryjre ita he, ne atỳj ampo pĩ pàr catia xa ita mã garkwa ta, ne cumã: “Garê mea mã amji capa, ne ma côxwa kam amji kre” hane. Quê ha pĩ pàr ita ihtỳj me akampa, ne me akam hapac to kênre nare, ne ma côxwa kam amji kre ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_7","072_17_7","LUK","17","7","7","Ne hipêr me cumã: ― Quê jũm cama me anõ mã hàpên catê na ipa, ne amã pur kam apê, ne amã carà cahàcre hôhti jamã, ne pyt xàr xàa wỳr pur pĩn amji jaxà, ca ha ajkĩ cumã: “Hamre, ate gàpên xà jicu ita kam gapacta ne gàpàn xà na jỹ ne apà” hane? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_8","072_17_8","LUK","17","8","8","Jũ wỳr ca ha cumã hane. Ca ha ajteare mã cumã garkwa to: “Hamre, ita caxuw ca ha akà pro xà to amji pro, ne imã ijõ nõ to, ne imã agõ, wa ha apà ne ikõ, jirô pê mã ca ha gapacta ne apà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_9","072_17_9","LUK","17","9","9","Nare ca ha ajkĩ amã hàpên catê ata mã: “Ca ate ipar pejti, ne ate itehcajpar to catia, cwỳrjapê ri apyrên ijakry” hane? Jũ wỳr ca ha cumã garkwa to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_10","072_17_10","LUK","17","10","10","― Mẽr hõhõ, he me apê hàpên catê nõ ata pyràac. Na ca ha ate me, pom ite ampo cunea na me amẽn itajê ton na, ca ha me amji jarẽn to hane he: “Me ipê me amã me ijàpên catêjê kêanre, wa me ite, por ampo na ate me imẽn ata to pit mã me ijàpên, ne nee garkwa jirô pê, amjia kôt hipêr me ijàpên nare” ― hane. Hõ, Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã to hahkre to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_11","072_17_11","LUK","17","11","11","Pê ma Jeju Krĩpinkrên wỳr mõ, ne Krĩrĩtpej me Hĩpôjajo jõ pjê te ajpẽn mã ahhyr cajpuw mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_12","072_17_12","LUK","17","12","12","Ne ramã krĩ jacot mã hàr xàa kam, pê mehkà xêt catêjê me tej ne hỹrmã me pra. Ne ampỳa mã me ahtwỳ ne me xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_13","072_17_13","LUK","17","13","13","Ne ame caràr, ne me caràar kam me Jeju na hàhwỳr to: ― Pahhi pê Jeju! Me icaprĩa ne! ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_14","072_17_14","LUK","17","14","14","Mã Jeju te me hõmpun, ne me cumã: ― Amũ me pra, ne Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê wỳr me axà, quê me gaxàjre ata jakàn pê ame apupu, ne ame akôpĩr to impej, ne ame gakrô ― hajỹr. Mã me hỹrmã memprar kwỳa kam, mã ramã mehcunea impej to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_15","072_17_15","LUK","17","15","15","Mã mehkà xêtti atajê nõ te ramã caprãr na amji cajpẽr, ne amji kà pupun, ne Jeju wỳr amji jaxàr pyrentu, ne kỳj cati pêa mã caprãr pyrên hakryti na, côjkwa kam Pahpãm to hàmnãn to mõ. Ne jũm ata pê nee Juta catêjê nõ nare, ne cupê Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_16","072_17_16","LUK","17","16","16","Ne Jeju wỳr cator, ne cuna mã hõ pôrpo ne nõ, ne cumã: ― Ỹhỹ, ikrã tũm ampeaj kam apej, ne ate icaprãr xà ita pyrên ampeaj kam ijakry ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_17","072_17_17","LUK","17","17","17","Mã Jeju te ihcukij ne cumã: ― Pỳhàpà, jõ ri mã me akwỳ cahhur? Xà nee ite me acunea caprãr nare na mã apyxit peaj te amji jaxàr? Jõ ri mã me akwỳ kwỳ te me nowi atajê? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_18","072_17_18","LUK","17","18","18","Ampo na mã apê mehcahkrit pê nee Juta catêjê nõ nare ita te pit mã amji jaxàr, ne Pahpãm mã hũrên gakry na amji jarẽn to mõ? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_19","072_17_19","LUK","17","19","19","To xa ne mõ. Ca ito amji mã ahimpej, cwỳrjapê ri ramã acaprãr pejtu ― hajỹr, mã ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_20","072_17_20","LUK","17","20","20","Mã amcro nõ na Parixêw catêjê nõ te Jeju cukij, ne cumã: ― Jũ caxuw mõrmõ quê ha Pahpãm pjê cunea to ihhimpej kam tẽ? ― hajỹr. Mã Jeju cumã: ― Quê ha ihtỳj Pahpãm cato, cute pjê ita to ihhimpej xà caxuw. He jũ wỳr ca ha ampo pupu, ne ihkôt amcro nõ na cator xà ata jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_21","072_17_21","LUK","17","21","21","Quê ha ihprõt pê cato. Cwỳrjapê jũ wỳr quê ha jũm amã harẽn to: “Hõmpu he, pjê ita to ri Pahpãm himpej xà” hane. Nare, quê ha amã: “Hõmpu he, ihmat ri pjê ata to quê ha ihhimpej” hane. He ramã Pahpãm te me acaxwãm pê, me anõ mã, cute amji kam hapac xà to ihhimpej ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_22","072_17_22","LUK","17","22","22","Mã cute mehkôt me ipa catêjê mã: ― Quê ha jũ caxuw ipê me Ahàkà jõ amcro kam ahtwỳ, ca ha amcro atajê pupun prãm cakrô, nee hõmpun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_23","072_17_23","LUK","17","23","23","Quê ha mehkwỳ me amã: “Ita ri ca Pahpãm pupu he” nare quê ha me amã: “Ihmut ri ca hõmpu he” hajỹr cakrô, quê ha nee cator xà hajỹr nare. Cwỳrjapê ca ha nee me harkwa kôt apu hapên to apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_24","072_17_24","LUK","17","24","24","Quê ha ipê me Ahàkà jõ amcro ihprõt pê cato. Quê ha me icator xà pê ihhêj rũm pahhàjê cuxê pyràac. Pom pahhàjê cuxê ne côjkwa cunea cujro ita na, quê ha icator xà hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_25","072_17_25","LUK","17","25","25","Ne icator xà ita wỳr, quê ha xa me amji pupun xà kêanre to me amji pupu, ne ame icurê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_26","072_17_26","LUK","17","26","26","― Ne por pê me panquêtti Nowe xwỳ jõ amcro ajco hapôj ata na, quê ha me ijõ amcro hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_27","072_17_27","LUK","17","27","27","Ne por ihtỳj ajco mehcunea me apà ne me ikõ to me ipa. Ne nee amji na me ampo cãmjĩ nare kam, me hũmre me pyjê ajco me hikwa tuw to mõr ata kam, pê ahnaa Nowe xwỳ te pàr kreti mã hàr jõ amcro kam ahtwỳ. Ne me hàr jirô pê, pê cô cati cato, ne mehkwỳ jipej tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_28","072_17_28","LUK","17","28","28","― Ne menquêtti Ro xwỳ jõ amcro ata kam pê me hanea. Ne nee amji na me ampo cãmjĩ nare kam mehcunea ajco me apà, ne ajco me ikõ, ne ajco ame ampo jũhkàr to me ipa, ne ajco ihpore to ampo na me hàhpan to me ipa, ne ajco pur kam ame ampo hy kre to me ipa, ne ajco amji mã me ikre pyxwỳr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_29","072_17_29","LUK","17","29","29","Ata jõ amcro kam, pê Ro xwỳ Krĩhpôc jõ krĩ pê cato, pê ihprõt pê kẽn te cuhy côjkwa pĩn ihpỳm, ne krĩ me, mehkwỳ cunea to caxàr tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_30","072_17_30","LUK","17","30","30","― Hõ, quê ha me Ahàkà cator xà jõ amcroa kam ahtwỳ, quê ha hanea. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_31","072_17_31","LUK","17","31","31","Ne amcro ata kam, ca ha me anõ ikre jõ mã ahtyc mã apu mõ, ne ma atẽm pyrentu, ne nee ampo pyr prãmte gũrkwa mã axàr nare. Ne me anõ pur kam apu apê, ne nee hacpỹ ne gũrkwa wỳr atẽm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_32","072_17_32","LUK","17","32","32","Co he, Ro xwỳ prõ te hacpỹ mã Krĩhpôc jõ krĩ wỳr ihtẽm prãm, cwỳrjapê ri ihtyc, na ca me to amji japackre. Na ca ha nee me hajỹr nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_33","072_17_33","LUK","17","33","33","Quê ha jũm apu ihtĩr prãm, ne ihtỳj amji to acto. Ne jũm te amji to ipictor prãm ata, quê ha Pahpãm cahê na ihtĩr rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_34","072_17_34","LUK","17","34","34","― Ne caxwa ata kam, quê ha me hũmre ajkrut ne me nõ, me hikwa xà kam, quê ha pyxit ne me haprô, quê ha pyxit ne ahtwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_35","072_17_35","LUK","17","35","35","Quê ha me cahãj me ajkrut ne ame arỳjhy twỳ, quê ha me pyxit ne me haprô, quê ha pyxit ne ahtwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_36","072_17_36","LUK","17","36","36","Ne me hũmre ajkrut ne pur kam ame apê, quê ha me pyxit ne me haprô, quê ha pyxit ne ahtwỳ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK17_37","072_17_37","LUK","17","37","37","Mã ihkôt me ipa catêjê te mehcukij, ne me cumã: ― Jeju, jõ ri quê ha ita hane? ― hajỹr. Mã Jeju me cumã: ― He me apê xônti pyràc, ne nee cormã ne ate me hahkre pej xà nare cakrô, quê ha jũ ri cumã ampo ty, quê ha ihtỳj ahna cuprõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_1","072_18_1","LUK","18","1","1","Quê hãn ne hõtpê Pahpãm mã mehcakôc, ne nee quê jũ caxuw intête me amji hi kwĩn nare, prãmte ri Jeju te me cumã hũjarẽn xà ita jarẽn. Hõ, cute harẽn to hajỹr he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_2","072_18_2","LUK","18","2","2","― Ỹhỹ, pê hũmre nõ ata pê mehcukij catê, ne cupê me hõ pahhi. Ne nee ajco amji mã Pahpãm cupa, ne harkwa kôt ipa nare. Ne hanea ne nee cumã jũm cupa nare, ne krĩ nõ ita kam ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_3","072_18_3","LUK","18","3","3","Pê hanea ne krĩ ata kam jũm cahãj pê impjên ty ata ihkrĩ. Ne ahte ajco apu ipa. Ne ajco mehcukij catê wỳr pra ne cumã: “Itehcajpa, ne icurê xwỳn ata na ahcukij, ne cumã garkwa ta, quê hacpỹa ne imã ampo pê itekjêa atajê gõ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_4","072_18_4","LUK","18","4","4","― Pê amcro jàhtôa kam ma mehcukij catê ita apu cahãj ita tehcajpar caca. Pê ajco mãnea mã cahãj ata amji caxuw ihcukij to ipa. Mã jũ ita caxuw cute amji mã: “He nee imã Pahpãm cupa nare, ne nee imã jũm cupa nare cakrô, wa ha itỳj cahãj ita tehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_5","072_18_5","LUK","18","5","5","Ampo na? Cahãj ita cama apu icahpêrkàr to ipa, cwỳrjapê wa ha ahcukij ne hũtà. Nãmri wa ha ite to hajỹr nare na, quê ha ihtỳj ito hamre” ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_6","072_18_6","LUK","18","6","6","Ne Jeju ihkôt me ipa catêjê mã: ― He mehcukij catê kêanre ita jarẽn kam me gapac to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_7","072_18_7","LUK","18","7","7","He Pahpãm pê nee mehcukij catê kêanre ata pyràc nare. Ne quêt ihtỳj mehkwỳ, caxwa me, amcro kam amji tehcajpar xà caxuw ame cumã caràr to me ipa atajê tehcajpa ne me hũtà. Xà quê ha ajkĩ cute mehtehcajpar xà ita wỳr apu ihkên? Quê nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_8","072_18_8","LUK","18","8","8","Ampeaj kam wa me amã awjarẽ, Pahpãm quê ha ihtỳj mehkwỳa pytà, ne mehtehcajpa, mehcukij ne me to ipicokjêr xà jõ amcro kam, ne hũjarêan kam to. ― Ne quê ha pijamã pjê kam jũm ipê me Ahàkà cator xà ata jõ amcro kam, amji mã ito ihhimpej? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_9","072_18_9","LUK","18","9","9","Ne pê me hũmre kwỳ atajê mehkwỳ jirôa pê mempej na me amji to hane. Cwỳrjapê ri Jeju te me cumã hũjarẽn xà ita to hũjarẽn to hajỹr he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_10","072_18_10","LUK","18","10","10","― Ỹhỹ, me hũmre pijakrut ne ma Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr me tẽ, cumã mehcakôc prãmte. Ne ihnõ ata pê ri Parixêw catêjê nõ, ne ihnõ ita pê ri pjê jõ pahhi jarkwa kôt me hũhkra kam hàmcwỳr catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_11","072_18_11","LUK","18","11","11","― Mã Parixêw catêjê nõ ita xa, ne hirãa pê Pahpãm mã ihcakôc, ne ampo pyrên hakry na cumã amji jarẽn to: “Ỹhỹ, me ijõ Inxũ, nee mã ipê ijàhkĩj xi catê nare, ne nee ipê me cumã ihêj xi catê nare, ne nee wa apu, por me ikwỳ amji pê mehprõ caxun to ipa atajê cuxà me cupê mehprõ caxun to ipa nare, wa nee hajỹr nare. Nee mã ipê pjê jõ pahhi jarkwa na me hũhkra kam hàmcwỳr catê xa ata pyràc nare pyrên ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_12","072_18_12","LUK","18","12","12","Wa ijõtpê ipijacri impejti to ipa, ne amcro te xet ita kam, amcro pijakrut ita kam, wa nee ampo kur to ipa nare. Ne wa hanea ne ampo cunea to itekjê atajê, quê ha imã ihkrã tej wa ha ijõtpê to ajcrà, ne hãn ne pyxit ne gũrkwa mã hacjê. Cwỳrjapê ca ha ito impejti ne” hane. Hõ, cute Pahpãm mã ihcakôc xà to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_13","072_18_13","LUK","18","13","13","― Mã me hũhkra kam hàmcwỳr catê ita ihpahàmte, ihkĩnte ampỳa mã xa, ne nee kàj mã, côjkwa wỳr, ihkuc to irĩt nare. Ne cama apu hitôhkre kam amji cahhy, cumã amji kĩn nõ xàhte, ne ma Pahpãm mã ihcakôc ne cumã: “Ijõ Inxũ, he ipê ikên ton catê, icaprĩa ne” ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_14","072_18_14","LUK","18","14","14","Mã Jeju me cumã: ― Ampeaj kam wa me amã awjarẽ. Pom hũmre te Pahpãm mã ihkêanre na amji jarẽn ita ri, cuna mã cumã impej, ne nee ihkên nare. Ne ma quêt impej pêa mã, cute amji jaxàr ikre wỳr. Mã ihkĩnte Parixêw catêjê nõ ata ri Pahpãm mãa ihkêanre, na ri nee impej nare. ― Ỹhỹ, quê ha jũm apu amji to cati prãm to ipa, quê ha ihtỳj Pahpãm to incri. Ne jũm amji to incrire prãm to ipa ata, quê ha ihtỳj Pahpãm to cati ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_15","072_18_15","LUK","18","15","15","Mã krĩ ata kam mehkwỳ te me ahkrare kwỳ japỳn, ne ma Jeju wỳr me to pra, cute me ahna hũ nõr, ne Hũm mã mehcajrẽn prãmte. Mã ihkôt me ipa catêjê te ahna me hõmpun, ne ame kam mencryc, ne ma intête ame huwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_16","072_18_16","LUK","18","16","16","Mã quêt Jeju te amji wỳr me ahkrare na hàhwỳr, ne ihkôt me ipa catêjê mã harkwa to: ― Quêt taa me ahkrare itajê ajpên iwỳr me mõ, amehcahpêrkàr nare. Quê ha jũmjê itajê pê me ahkrare itajê pyràac, ne ihtỳj jũmjê itajê Pahpãm himpej xà mã me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_17","072_18_17","LUK","18","17","17","Ita to me amji japackrea ne, quê ha jũm Pahpãm himpej xà na amji caxàr to hanea, pom quê ahkrare te ahna me amji caxàr he, ita na quê ha ihtỳj jũ caxuw Pahpãm krac ri me axà ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_18","072_18_18","LUK","18","18","18","Mã Juta catêjê nõ pê pahhi cator, ne cute Jeju cukij, ne cumã: ― Me imã ampo to hahkre catê, pom quêt apejti ita, jũ mã wa ha ne ityc jirô pê me Pahpãm jõ krĩ kam apu ipa to? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_19","072_18_19","LUK","18","19","19","Mã Jeju cumã: ― Ampo na mã ca apu ipej na ijarẽ? Ampo na? Nee me pahnõ impej nare. Me Pahpãm pyxit peaj ri ne impeaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_20","072_18_20","LUK","18","20","20","Pom ramã ate me Pahpãm jarkwa jahkre pej ita, pê me pamã harkwa to hane he: “Nee ame cupê mehprõ caxun nare, ne nee amehcuran nare, ne nee apu gàhkĩj nare, ne nee apu ahêj xi jarẽn nare, ne atỳj me apãmjê me, me axyrxwỳ jarkwa to me amji japackre to me apa” ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_21","072_18_21","LUK","18","21","21","Mã hũmre ita cumã: ― Ỹhỹ, icrire naa mã, wa Pahpãm jarkwa kôt amji to ihimpej to ipa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_22","072_18_22","LUK","18","22","22","Mã Jeju te ita na impar ne cumã: ― Ỹhỹ, ca ha cormã ampo pyxit peaj ata to. Ca ha amũ tẽ, ne amji pê ampo cunea to ihpore na ahpa, ne me cupê hamreare atajê mã ihpore cunea jõr pa. Ca ha ate ampo itajê to hajỹr na, wa ha côjkwa kam ate amji pê ampo jõr atajê jirôa pê amã ampo pej pit gõ. Ỹhỹ, ca ha ate hajỹr ne ampo itajê to amji caprãr na, ca ha ajpên tẽ, ne atỳj amji to ikôt apa catê na ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_23","072_18_23","LUK","18","23","23","Mã hũmre ita te ita na impar, ne cumã amji kĩn nare, ne ihpeacre. Ampo na? Cupê hakràj cati na pê cumã hàhcukrêj atajê japê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_24","072_18_24","LUK","18","24","24","Mã Jeju te cumã amji kĩn nare na hõmpun, ne ihkôt me ipa catêjê mã: ― Hamreare, jũ wỳr quê jũm jakràj cati ihtỳj Pahpãm te ihhimpej xà ata mã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_25","072_18_25","LUK","18","25","25","Ampeaj kam, quê ha nee jũm jakràj cati nõ Pahpãm te ihhimpej xà ata mã hàr nare to hane, pom quê nee cawrô cahàc kô jarôti nõ aguj te kre na cator xà nare he ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_26","072_18_26","LUK","18","26","26","Mã cute me ita par catêjê ita na me ahcukij, ne me cumã: ― Mẽr, jũ mã quê ha me, ne jũm amji pytà, ne cumã axà? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_27","072_18_27","LUK","18","27","27","Mã Jeju me cumã: ― Jũ wỳr quê me hũmre nõ ampo itajê nõ to. Ne quêt me Pahpãm mã ri ihtỳj ampo itajê cunea ton jahkre pej ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_28","072_18_28","LUK","18","28","28","Mã Petrô cumã: ― Me ipupu he, wa ite me ijũrkwa jicu, ne me apynãr ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_29","072_18_29","LUK","18","29","30","Mã Jeju cumã: ― Ỹhỹ, ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ, quê ha jũm te Pahpãm himpej xà ata cwỳrjapê hũrkwa jicu, ne ihprõ rer, ne mehkjêjê rer, ne me hũmjê rer, ne menxyrxwỳ rer, ne mehkra rer na, quê ha pjê ita kam ampo itajê jirôa pê cucwa, ne ihtyc jirô pê mã Pahpãm cahê na ipa, ne ihtĩr rohnỳtti mã ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_31","072_18_31","LUK","18","31","31","Mã ma Jeju te me hàhtôa atajê intête ihkôt me ipa catêjê te tôxi atajê japrôr ne me to mõ, ne me cumã: ― Me ikampa! Cu ha ma Krĩpinkrên wỳr me mõ, por pê rỳ pêa mã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catêjê ahna ihhôc ata wỳr, ne curia quê ha ame ipê Ahàkà to kên. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_32","072_18_32","LUK","18","32","33","Quê ha Roman catêjê jũhkra mã me haxà, quê ha ame cumã, ne ame hũn, ne ame kam harcô rẽ, ne amehcahhy, jirô pê mã quê ha mehcura. Quê ha ahna amcro incrê, quê ha hacpỹa mã ihtĩr ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_34","072_18_34","LUK","18","34","34","Mã ihkôt me ipa catêjê te me ita par pej nare, ne nee cute me Jeju jũjarẽn xà ata jahkre pej pej nare. Ne cute me hahkre pej xà ita me cupê ipimxur tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_35","072_18_35","LUK","18","35","35","Pê Jeju Krĩcuxwati na hàhtêp to mõ, pê hũmre into tũm nõ pry jahkà kam jỹ, ne ajco me ahna ahwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_36","072_18_36","LUK","18","36","36","Ne cute cahê na amji to me mõr na mempar, ne cute mehcukij, ne me cumã: ― Ampo mã? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_37","072_18_37","LUK","18","37","37","Mã me cumã: ― Pom Naxare jõ krĩ pĩn Jeju cator ita ri mõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_38","072_18_38","LUK","18","38","38","Mã into tũm ita jũpar, ne cute caràr kam ihtẽm, ne Jeju mã: ― Jeju! Apê pahhi Tawi xwỳ tàmxwỳ ita, icaprĩa ne! ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_39","072_18_39","LUK","18","39","39","Mã mam me mõ itajê cama ame kam incryc, ne ame cumã: ― Kêt! Ne aracri jỹ! ― hane. Mã hipêr cute caràr to: ― Pahhi Tawi xwỳ tàmxwỳ ita, icaprĩa ne! ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_40","072_18_40","LUK","18","40","40","Mã Jeju te impar ne hàhhuc, ne cute cumã hàkjêr na me mẽn. Mã ajpên into tũm ata to me mõ, ne Jeju na me to hàhtêp. Mã cute ihcukij ne cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_41","072_18_41","LUK","18","41","41","― Ampo na ca prãm? Ampo to wa amã? ― hajỹr. Mã cumã: ― Ỹhỹ, Jeju, wa hacpỹa mã irĩt prãm ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_42","072_18_42","LUK","18","42","42","Mã Jeju cumã: ― Rĩt! Ramã acaprãr. Ate ito amji mã ahimpej, cwỳrjapê wa ite hacpỹa mã ato to amã impej ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK18_43","072_18_43","LUK","18","43","43","Mã hũmre ita irĩt pyrentu, ne ma cute Jeju pynãr, ne hacpỹa mã cumã into impej ita jahpan xà na côjkwa kam Pahpãm pejti, ne catihti na harẽn to mõ, ne cumã into impej pyrên hakryti na amji jarẽn to mõ. Mã mehcunea te me ita pupun, ne Pahpãm pejti na cute me harẽn kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_1","072_19_1","LUK","19","1","1","Pê Jeju Krĩcuxwati mã axà ne ma krĩ japôc to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_2","072_19_2","LUK","19","2","2","Pê curi hũmre nõ japrỳ pê Xaquêw ita ihkrĩ. Ne pê hũmre ata pê hakràj catê. Ne cupê pjê jõ pahhi jarkwa kôt me hũhkra kam hàmcwỳr catêjê jõ pahhi, ne ajco hõ pahhi jarkwa jirôa pê me hũhkra kam amcwa, ne amji mã huwahi. Cwỳrjapê pê mehcunea mã ihkĩn nare ne ma ame curê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_3","072_19_3","LUK","19","3","3","Pê tee ajco apu Jeju pupun ne hahkre pej prãm, ne jũ wỳr quê hõkre nõre ita kam, ipu na me hàhtôti ita kam hõmpu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_4","072_19_4","LUK","19","4","4","Ne ma cute hõmpun prãmte, hĩpê cumam ipicahur ne pĩxô pàr na hàpir, por pê ihkrac ri mõr xà ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_5","072_19_5","LUK","19","5","5","Mã Jeju mõ ne kàj mã irĩt, ne cute Xaquêw pupun, ne cumã: ― Xaquêw, awrỳc pyrentu, wa ita kam gũrkwa kam ijàhhuc to prãm ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_6","072_19_6","LUK","19","6","6","Mã Xaquêw jũjarêan kam iwrỳc, ne cute cumã amji kĩan kam hũrkwa kam ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_7","072_19_7","LUK","19","7","7","Mã mehcunea te me ita pupun, ne ahna me cupê ihkaj na, cwỳrjapê ri cute ahna mehcakôc kên kam mehtẽm, ne me amji mã: ― Pỳhàpà, quê ha Jeju ajte ihkrã kên catê ita jũrkwa kam ahtwỳ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_8","072_19_8","LUK","19","8","8","Ne me hàpàn jirô pê mã ri Xaquêw xãm, ne cute Jeju mã amji jarẽn, ne cumã: ― Ijõ Pahhi, ikampa, wa ha me cupê hamreare atajê mã ijàhcukrêj jĩkjê gõ. Ne me cupê ijàhkĩj atajê, wa ha hacpỹa mã me cupê ijàhkĩj pyxit jahpan xà na, me cumã ijàmjõr to cwat ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_9","072_19_9","LUK","19","9","9","Mã Jeju cumã: ― He ampeaj kam ate amji kam gapac xà ton ita na impej. Ne toa ca ate mehcunea mã hanea ne apê Aprãw xwỳ tàmxwỳ na amji jarẽn. Cwỳrjapê quê ha ita kam, Pahpãm ikre ita kam mehkrĩ catêjê itajê kên catia pê me hũtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_10","072_19_10","LUK","19","10","10","Ỹhỹ, ampo na ri ipê me Ahàkà pjê ita kam cator? He cute me ipictor catêjê japên, ne Pahpãm wỳr me haprôr xà caxuw ― hane, ne ma ihkôt me ipa catêjê me, me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_11","072_19_11","LUK","19","11","11","Ne ramã Krĩpinkrên na hàhtêp, cwỳrjapê ri me cumãa ramã Pahpãm te ihhimpej xà ata cator xà kam hàhhuc xàa kam na amehcãmjĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_12","072_19_12","LUK","19","12","12","Cwỳrjapê ri Jeju te me cumã Pahpãm himpej xà to hahkre prãmte me cumã hũjarẽn xà nõ ita jarẽn, ne me cumã: ― Ỹhỹ, pê hũmre ita cati, ne cupê pahhi nõ ita kra. Ne ajco amji to pjê jõ pahhi to prãm, cwỳrjapê pê ma pjê nõ jũwrya kam pahhiti cati ihkrĩ ata wỳr tẽ, cute amji to pjê jõ pahhi prãmte. Ne hỹrmã ihtẽm jirô pê, quê ha cupê pahhi ne amji jaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_13","072_19_13","LUK","19","13","13","Ne ihtẽm xà wỳr, cute cumã me hàpên catêjê te tej atajê capi, ne me hahkre pej prãmte me ahna hàhwỳr, ne cute ahpỹanre na me cumã ihpore hô catia pyxit ne hõr par. Ne cute me cumã harkwa hyr, ne me cumã: “Ihpore hô cati ita py ne to tẽ, ne gapacta ne kam me to apixô to mõ. Krãa caxi, jũ mã ca ha me, ne ihpore hô ita kam me to hàhtô to amõr to? Mãr wa amji jaxà, ne cormã me gahkre pej” hajỹr. Ne ma pjê nõ wỳr tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_14","072_19_14","LUK","19","14","14","― Pê hõ pjê kam me curê xwỳn kwỳ amehkrĩ atajê ma hũmre ita pê me hõ pahhi na amehcaca. Ne ma ihkôt me jũmjê itajê kujate, cute pahhiti mã me hũjarẽn prãmte, ne me cumã: “Wa ma ame me ijõ pahhi na me hũmre ita caca” hajỹr cakrô, mã hũmre ita ihtỳj amji caxuw hõ pahhiti cukij, mã cute pjê jõ pahhi na ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_15","072_19_15","LUK","19","15","15","― Mã cupê pahhi, ne hũrkwa wỳr cute amji jaxàr. Ne cute me cumã hàpên catêjê mã ihpore hô cati jõr atajê na hàhwỳr, cute me hahkre pej prãmte, jũ mã mõrmõ cute me, ne ihpore ita to me ipicamẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_16","072_19_16","LUK","19","16","16","― Mã mam ita hỹrmã cator, ne cute hõ pahhi mã: “Ỹhỹ, ijõ pahhi, ate imã ihpore hô pyxit ne hõr ata, hamre, wa ite kam to ipixô, ne hipêr hipy to tej ne kam incwỳr” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_17","072_19_17","LUK","19","17","17","― Mã cumã: “Ahnaa ri ita! Apê imã gàpên catê impeaj to impej. Ne apê ampo kryjre jamãr pejti catê, na ca ha ita caxuw ampo catia jamã. Wa ha krĩ te tej jõ pahhi na axãm” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_18","072_19_18","LUK","19","18","18","― Mã cumã me hàpên catêjê nõ ita hỹrmã cator, ne cumã: “Ỹhỹ, ijõ pahhi, ate imã ihpore hô pyxit ne hõr ata, hamre, wa ite kam to ipixô, ne kam to xĩc ne incwỳr” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_19","072_19_19","LUK","19","19","19","― Mã pahhi ata cumã: “Taamã, ita caxuw wa ha krĩ te xĩc jõ pahhi na axãm” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_20","072_19_20","LUK","19","20","20","― Mã hapua na cumã hàpên catê ita hỹrmã cator, ne cute hõ pahhi mã: “Ỹhỹ, ijõ pahhi, ate imã ihpore hô pyxit ne hõr ata, wa ite cupẽhkà kam harĩj ne ma apu intê. Na wa ha hacpỹa mã amã cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_21","072_19_21","LUK","19","21","21","Ne acupate wa ite nee kam ampo to ipixô nare. Wa ite ramã gahkre pej pejtu, apê hũmre jàprêhti na. Ne ca atỳj me cupê ampo to ate atekjê nare atajê to pôj. Ne ate ampo kre nare atajê, ca gõtpê ame cupê ihkẽhkẽ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_22","072_19_22","LUK","19","22","22","― Mã cumã: “Apê imã gàpên catê kêanre, wa ha garkwa ita kôt apu ato kên. Pom ramã ate ijàprêhti ita na ijahkre pej pejtu ita? Pom wa me cupê ampo to itekjê nare atajê incwỳr to ipa, ne pom wa ite ampo kre nare itajê, wa hãn ne me cupê ihkẽhkẽn to ipa ita? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_23","072_19_23","LUK","19","23","23","Mẽr ampo na mã ate nee me ihpore jamãr catêjê mã ijõ pore ita jõr, mã kam cute me to imã ipicamẽn crire nare? Mẽr ampo na mã ate me cumã hõr nare? Ca ha kepê to hane na mã, wa ha ijõtpê hipêr ihkwỳ incrire ne kam cupy” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_24","072_19_24","LUK","19","24","24","― Ne cute cahê na mehcuhhê atajê mã: “Intête me ijõ pore hô ita capa, ne jũm mã cute tej ata mã, ca me agõ” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_25","072_19_25","LUK","19","25","25","― Mã me cumã: “Pỳhàpà, me ijõ pahhi, pom ramã cumã ihpore hô te tej ita” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_26","072_19_26","LUK","19","26","26","― Mã me hõ pahhi me cumã: “Ampeaj kam wa me amã awjarẽ, por ampeaj kam me cumã hàhtô atajê, quê ha me cumã hàhtô atajê jirôa pê me cucwa. Ne mehkĩnte me cupê ihkryjre atajê, quê ha me cupê capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_27","072_19_27","LUK","19","27","27","Ne hamre, ita caxuw, ajpên me icurê xwỳn atajê cunea japrô ne me to mõ, por ma me hõ pahhi na ame icaca atajê, ne icunaa mã, ikam mare mã me hipej tu!” ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_28","072_19_28","LUK","19","28","28","Ne hamre, Jeju te me cumã hũjarẽn xà ita jarẽn jicu jirô pê, ma Krĩpinkrên wỳr ihkôt me ipa catêjê me, me pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_29","072_19_29","LUK","19","29","29","Mã ramã krĩ jacot japrỳ to ame Pĩxô jõ krĩ me, Mehkênpupunxà jõ krĩ na me hàhtêp, por Pĩxô jõ kẽn cahê na krĩ atajê na. Ne ma mam cute ihkôt me ipa catêjê to ipijakrut ne mehkujahêc, ne cute me cumã harkwa hyr to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_30","072_19_30","LUK","19","30","30","― Mam me tẽ, me pahcumam krĩ jacot ata wỳr, ne ca ha ramã me axàr xàa kam, me cawrô cahàcre kam nee cormã jũm jỹr nare ata pupu, ne ramã cumã hê hiahpuro ne xa. Ca ha me cumã hê pô, ne ajpên me to tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_31","072_19_31","LUK","19","31","31","Quê ha jũm ate me cumã hê pôn na me apupu, ne ahna me acukij, ca ha me cumã: “Pahhi ri apu ahna prãm, ne cute hỹrmã me ikujahêc” ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_32","072_19_32","LUK","19","32","32","Mã ma ajwar me tẽ, ne Jeju te hũjarẽn xà atajêa na cute me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_33","072_19_33","LUK","19","33","33","Ne cormã ame cawrô cahàcre mã hê pôan kam, mã cute me to hõ tekjê catêjê te ahna me hõmpun, ne mehcukij to: ― Ampo na mã ca ame cawrô cahàcre ita mã hê pô? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_34","072_19_34","LUK","19","34","34","Mã me cumã: ― Pahhi ri apu ahna prãm, ne cute hỹrmã me ikujahêc ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_35","072_19_35","LUK","19","35","35","Ne ma Jeju wỳr me to mõ ne to cator. Ne kam cute me cumã cupẽhkà jaxwỳr, ne cute kam hỹr na mehtehcajpar, mã kam hỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_36","072_19_36","LUK","19","36","36","Ne cormã to mõr prãam kam mã, cumam me cumã me hõ cupẽhkà capô, ne pry kôt me cumã nõr to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_37","072_19_37","LUK","19","37","37","Ne ma ramã Krĩpinkrên na me hàhtêp to mõ, ne ramã Pĩxô jõ kẽn jõ ajpô xà mã me iwrỳc to mõ. Mã ihkôt me ipa catêjê jàhtôa ne ihkôt me mõ. Ne cute me Pahpãm carôt kôt Jeju jàpên xà pihho catia pupun atajê pyrên ame hakrya to ame hakry. Cwỳrjapê ri kỳj cati pêa mã cute me Pahpãm pejti na me harẽn kam me to ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_38","072_19_38","LUK","19","38","38","Ne me caràr to me hane he: “Me pajõ Pahhiti me pahwỳr cator! Ne Pahpãm jarkwa kôt hãn ne ipa! Mã côjkwa kam mehkrĩ catêjê atajê cunea pinkrinti. Ne mehcunea te ramã cupê Pahpãm catia na me hahkre pej” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_39","072_19_39","LUK","19","39","39","Mã Parixêw catêjê kwỳ me hàhtôa jipôc ri amehcuhhê atajê ame Jeju mã, ne me cumã: ― Me cumã ampo to hahkre catê, akôt me ipa catêjê mã garkwa ta, quê me kêt ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_40","072_19_40","LUK","19","40","40","Mã Jeju me cumã: ― Ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ, quê ha me kêt, quê ha ihtỳj kẽn itajê me haxà kam, caràr kam ihtẽm pyrentu ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_41","072_19_41","LUK","19","41","41","Ne Jeju te Krĩpinkrên na hàhtêp, ne cute hõmpun ne apu caprĩ, ne apu kam amrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_42","072_19_42","LUK","19","42","42","Ne incwỳar kam cute hũjarẽn to: ― Pỳj me hêj xi! Krĩpinkrên kam me akrĩ catêjê, he me apê amji jahkre kêatre. Wa tee me amã, me ate amji kam me gapac xà carĩcti to hahkre, ca ajte nee me amji caxwãm pê me amji to me acarĩcti prãm nare. Me apê amji jahkre kêatre! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_43","072_19_43","LUK","19","43","43","Ỹhỹ, quê ha amcro nõ na me acurê xwỳn me akrã tu ne, ne me ana ajxê. Quê ha ame ana pjê hakôt ne ajpẽn wỳr me gagã, ca ha nee ame gapôj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_44","072_19_44","LUK","19","44","44","Quê ha me gũrkwa cunea to amehkêanre ne, ne me to hamre tu. Ne por kẽn te kwỳc caxwãm pê amehkrĩ atajê, quê ha mehkrare me, me hamre tu. Nee quê ha krĩ ita jaxà kam kẽn nõ hàhhuc nare. Ne nee hakàn pê cumã hãm xà nõ hàhhuc ne hãm nare. Me apê amji jahkre kêatre to, ca nee ate me ipupun pej nare, cwỳrjapê ca ha me akên mã me axà. Ne nee me amã Pahpãm jõ amcro cator xà ata na hahkre pej nare. Ne cute me apytàr xà jõ amcro ata kam, ca ha ma hỹrmã ame apipkjêr caca ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_45","072_19_45","LUK","19","45","45","Ne Jeju Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr mõ ne cumã hàr, ne cute kam ihpore to ampo na me hàhpan catêjê japôj kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_46","072_19_46","LUK","19","46","46","Ne cute me cumã harkwa to: ― Inxũ Cati jõ kàhhôc kam, ihhôc te harẽn xà ata te hajỹr he: “Ỹhỹ, ijũrkwa pê kam imã mehcakôc xà” hajỹr. Ca ajte ate harkwa kaj na me to me hàhkĩj xi jũrkwa ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_47","072_19_47","LUK","19","47","47","Ne pê Jeju ajco amcro cunea kam me cumã ampo to hahkre. Pê Parixêw catêjê me, me cumã Mojxe jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, me hõ pahhi me, ajco tee ame Jeju curan prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK19_48","072_19_48","LUK","19","48","48","Ne jũ wỳr quê me ita to. Ampo na? Pê mehcunea mã Jeju par prãm na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_1","072_20_1","LUK","20","1","1","Ne amcro nõ na, Jeju ame cumã ampo to hahkre, ne ame cumã Pahpãm jarẽn to mõ. Mã mehkwỳ cator, Jeju cukij prãmte. Ne mehkwỳ atajê pê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê kwỳ me, me prohti kam kwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_2","072_20_2","LUK","20","2","2","Ne hỹrmã me cator, ne cute me Jeju cukij to: ― Ỹhỹ, me imã amji jarẽ, jũm jarkwa kôt mã ca apu ampo itajê to? Ne jũm te mã ahna amã harkwa? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_3","072_20_3","LUK","20","3","3","Mã Jeju mã cormã cute mehpro na to prãm nare, na ri me cumã: ― Ỹhỹ, wa ha hanea ne me acukij pyxit, ca ha me imã amji jarẽ, jirô pê wa ha itỳj hanea ne me amã amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_4","072_20_4","LUK","20","4","4","Ỹhỹ, jũm te mã Jowãw mã harkwa, mã cute cô kam me cumrãr? Xà côjkwa kam Pahpãm te mã cumã harkwa? Nare xà ajkĩ pjê kam me hũmre nõ te mã cumã harkwa? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_5","072_20_5","LUK","20","5","5","Mã cute me ajpẽn cukij kam mehtẽm, ne me ajpẽn mã: ― Ampo cu ha ajte me cumã harẽ? Cu me cumã: “Pahpãm te ri Jowãw mã harkwa” hajỹr na, quê ha hipêr me pahcukij, ne me pamã: “Mẽr hõhõ, ampo na mã ca nee ate amji mã me Jowãw to hajỹr nare?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_6","072_20_6","LUK","20","6","6","Nare, cu ha me cumã: “Me hũmre nõa te ri Jowãw mã harkwa” hajỹr na, quê ha me hàhtôti itajê ma ame pahcaca, ne kẽn to ame pahcapê. Ampo na? Ampeaj kam ri me cumã Jowãw pê Pahpãm jarkwa na ihcakôc catê ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_7","072_20_7","LUK","20","7","7","Cwỳrjapê ri me Jeju mã: ― Wa nee ite me jũm te Jowãw mã harkwa hyr ata na me hahkre pej nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_8","072_20_8","LUK","20","8","8","Mã Jeju me cumã: ― Ca ma ame imã amji jarẽn caca, cwỳrjapê wa ha hanea ne nee me amã, por wa jũm jarkwa kôt apu ampo itajê ton to ipa ata na amji jarẽn nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_9","072_20_9","LUK","20","9","9","Ita jirô pê mã ri Jeju te me cumã hũjarẽn xà itajê nõa jarẽn, ne me cumã: ― Ỹhỹ, hũmre nõ te hõ pur ata cunea kam amji mã pĩxô krô japrỳ te uwa atajê kre. Ne cute pur jamãr catêjê kwỳ mã hõ pur ata jahkre, mãr quê ma me hamã, quê hô ne intep. Ne ma pjê nõ wỳr tẽ, ne curi cute amji to putwrỳ jàhtôa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_10","072_20_10","LUK","20","10","10","― Mã cute uwa to cuprõn xà jõ amcroa kam ramã hàhhuc, mã cute me hỹrmã cumã me hàpên catêjê nõ kujahêc, mãr quê pur jõ pahhi mã ihkwỳ ta, ne cute me hamãr catêjê mã cute me to hàpên jahpan xà na ihcahhur cunea juwahi prãmte. Mã ajte pur jamãr catêjê atajê amji mã pĩxô atajê cunea juwahi prãmte, cama amehcahhy, ne ma cute hũre kam mehkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_11","072_20_11","LUK","20","11","11","Mã cute hipêr me cumã hàpên catêjê nõ kujahêc, mã cute me to hajỹar ne me cumã ihpahàm catia ton, ne hanea ne amehcahhy, ne ma hũre kam cute mehkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_12","072_20_12","LUK","20","12","12","Mã hipêr cute cumã me hàpên catêjê nõa kujahêc, mã pur jamãr catêjê te me to hajỹar, ne hanea ne ame to kêanre, ne ma pur pê me to cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_13","072_20_13","LUK","20","13","13","― Mã pur jõ pahhi ita te amji kam hapac, ne amji mã: “Jũ mã wa ha ajte? Ỹhỹ, wa ha hane, ne ma mehwỳr imã ikra kĩnti ata kujate. Quê ha ihhêaj to amji mã me hũpa, ne nee amehcaxun nare” hane. Ne ma cute me hỹrmã ihkra ita kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_14","072_20_14","LUK","20","14","14","― Mã pur jamãr catêjê itajê te amji wỳr mehkra ata pupun, ne me ajpẽn mã: “Me hõmpu he, pom ihkra xũmre ajpên mõ ita pê pur jõ pahhi kra. Hacme ne mehcura, ne me to hamre, quê ha pur ita pê me pahtekjêa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_15","072_20_15","LUK","20","15","15","― Ne cute pur pê mehkra xũmre ata to me cator, ne cute amji mã me mẽn, ne mehcuran ― hajỹr. Hõ, Jeju te me cumã hũjarẽn xà ita to hajỹr jirô pê mã ri cute mehcukij to: ― Jũ mã mõrmõ quê ha pur jõ pahhi ita cute amji kam hapac xà ita to? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_16","072_20_16","LUK","20","16","16","Ỹhỹ, quê ha me to hane he. Quê ha mehwỳr cato ne me hũjamãr catêjê kêanre atajê cunea jipej tu, ne ajteare mã me hũjamãr catêjê kwỳ mã pur ita jahkre ― hajỹr. Mã cute me ita par ne me cumã: ― An! Ampo na mã cute mehkra ita curan? Quê me pa mã mã, wa ha nee mehcuran nare! ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_17","072_20_17","LUK","20","17","17","Mã Jeju me hõmpun tỳjti, ne me cumã: ― He ihhêj ne me caa, ca ha ito me jũm kra ata pyràc ne me icura. Ampo na? Pahpãm jõ kàhhôc kam ramã harẽn xà ita te hajỹr he: “Pom ikre to me hàpên catêjê ma ame ikre mã hãm xà caxuw kẽn pejti caca ita te ihkwỳ jirôa pê amji to cati, ne ihcuhtac tỳjti” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_18","072_20_18","LUK","20","18","18","Ne ihhêj rũm ipê ikre mã hãm xà caxuw mam kẽn pejti cuhtacti ata pyràac, mã ma ame icaca, ne cute me ijicu. Co he, por quê ha jũm kẽn ata kam ihpỳm ata, quê ha apu hirên tu. Nare, quê ha kẽn ata jũm kam ihpỳm ne to hacrôre ne ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_19","072_20_19","LUK","20","19","19","Mã me cupê Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, me cupê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê atajê te, Jeju te me to hũjarẽn xà ata na amji na me hahkre pej pyrentu, cwỳrjapê ri ma ame curê, ne cama mehpro ne me haxàr pyrentu to prãm. Mã me hàhtôti te me Jeju par atajê mã ampeaj kam ihkĩn. Ne Jeju curê xwỳn atajê mã ampeaj kam me hàhtôti atajê cupa, cwỳrjapê ri nee cute me Jeju pro nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_20","072_20_20","LUK","20","20","20","Ne ihtỳj cama amehkôpĩr to me ipa. Ne cute mehkôpĩr catêjê atajê mã me hàmjõr, mãr quê amehkôpĩ, ne ihtỳj ampo na mehcukij to ipa, ne ampo kênre kôt mehpro, ne krĩ jõ pahhi jũhkra mã me haxàr to prãm to ri ame ipa. Ỹhỹ, ihhêj ne põ rũm kam mempejti, ne me caxwãm pê, kam cute me amji kam hapac xà kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_21","072_20_21","LUK","20","21","21","Mã me hũmre atajê ame Jeju cukij, ne me cumã: ― Ỹhỹ, ampo to hahkre catê, wa ite ramã me acakôc xà me, ate ampo to me imã hahkre xà atajê pê ampeaj kam na me hahkre pej. Ne nee amã jũm cupa nare, na ca mehcunea to amji kam gapac xà to apipẽnti to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_22","072_20_22","LUK","20","22","22","Ne ampeaj kam caxi me imã awjarẽ. Xà wa ajkĩ itỳj me pjê cunea jõ pahhiti mã pjê jahpan xà na me ijàmjõr xà ata to me amgõ? ― hane. Ne pê cute mehcukij xà ata to, ihkên mã me mẽn prãmte pê amehcukij. Ampo na? Quê ihhêaj to Jeju me cumã: “Ca ha atỳj me amgõ” hane, quê ha me hàhtôti atajê ihtỳj ame kam incryc. Ampo na? He me cumã hàmjõr prãm nare, na quê ha ame kam incryc. Nare, quê ihhêaj to me cumã harkwa to: “Ca ha nee me gàmjõr nare” hajỹr na, quê ha pjê jõ pahhi mã me hàpên catêjê atajê ihtỳj ame kam incryc, na pê amehcukij to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_23","072_20_23","LUK","20","23","23","Mã Jeju te me cumã, cute amji kam me hapac xà kêanre ita na hũcapi pyrentu, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_24","072_20_24","LUK","20","24","24","― Ajpên me imã ihpore hy nõ, wa hõmpu ― hajỹr. Mã cute me cumã hõr. Mã cute me cumã: ― Mẽr jũm japrỳ me, ampo carõ mã ihpore hy ita kam nõ? ― hajỹr. Mã me cumã: ― Pjê cunea jõ pahhiti pê Xexa carõ me haprỳ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_25","072_20_25","LUK","20","25","25","Mã Jeju me cumã: ― Mẽr hõhõ, ca ha me pjê cunea jõ pahhiti pê Xexa mã me hàhcukrêaj gõ, ne hanea ne Pahpãm mã me hàhcukrêaj gõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_26","072_20_26","LUK","20","26","26","Mã mehcukij catêjê itajê pê ihpro jahkre kêatre mã aracri mehcuhhê ne me ajpẽn mã: ― Pỳhàpà, cu amehpro prãm cakrô, mã cute ihcakôc xà ita to hamãr kênre nare ita kam, jũ mã cu ha me to, ne mehpro? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_27","072_20_27","LUK","20","27","27","Mã Xato xwỳ kôt me ipa catêjê ma apu mehtyc te hacpỹ mã ihtĩr na ame ahna aprã atajê kwỳ Jeju na me hàhtêp. Ne cute hanea ne me hàhcukjêr xà ata to, Jeju kên mã me mẽn prãmte, cute mehcukij to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_28","072_20_28","LUK","20","28","28","― Ỹhỹ, ampo to me cumã hahkre catê, pê Mojxe xwỳ me pamã incaca xà ita na ihhôc to hane he: “Quê jũm ihprõ nõ me hikwa, ne nee kam ihkra nare kam ty, quê ha hĩxi ahte apu ipa. Quê ha impjên tyc ita tõa cahãj pijapit ata me hikwa, ne kam ihkra. Quê ha ihkra ita to amji mã me mam impjên tyc ata kra” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_29","072_20_29","LUK","20","29","29","Hõ, pê me pamã ahna ihhôc to hane. Ne pê xwahna jũmjê itajê me xet ne ajpẽn to mehkjêjê pit. Pê mam ihtõ kà ita hĩxi ata me hikwa, ne nee kam ihkra nõ juwahi nare kam ty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_30","072_20_30","LUK","20","30","31","Mã hanea ne ihtõ te amji to hapu te hajỹar ne cume hikwa, ne hanea ne kaam ihtyc. Ne pê me xet itajê cunea mehprõ pyxit ata me, me hikwa partu, ne mehprõ ita kam jũm te mehkra nõ rer nare kam mehcunea mehhi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_32","072_20_32","LUK","20","32","32","Mã hapu na mehkôt mehprõ ita te hajỹar ne ihtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_33","072_20_33","LUK","20","33","33","Ne mehtyc jirô pê, hacpỹa mã amehtĩr jõ amcro kam, cute me xet itajê cunea cume hikwa ita kam, jũm quê ha mehprõ ata to ihprõ? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_34","072_20_34","LUK","20","34","34","Mã Jeju me cumã: ― Me amãa, nee hacpỹ mã mehtyc tĩr xà nare, na mã ca ame icukij to hane. Ne ca ihkaj na ame to. He pjê ita kam pyjê me, me hũmre ihtỳj ame hikwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_35","072_20_35","LUK","20","35","35","Ne por me Pahpãm kampa, ne catyt kam me ipa, ne me ty, ne hacpỹa mã mehtyc xà jahpa ne mehtĩr, ne Pahpãm wỳr me api, ne cahê na mehkrĩ atajê ri, nee me hikwa tuw xà nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_36","072_20_36","LUK","20","36","36","Ne me cupê côjkwa kam Pahpãm jarkwa to memprar catêjê pyràac. Jũ wỳr quê jũm ty, ne jũ wỳr quê hanea ne jũm hikwa tuw. Ne me cupê Pahpãm kra. Ampo na? Hacpỹa mã amehtĩr, cwỳrjapê ri me cupê Pahpãm kra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_37","072_20_37","LUK","20","37","37","― He pê Mojxe xwỳ hirãa pê me amã hacpỹa mã mehtyc ne mehtĩr na to hahkre. Xà ca nee me aprêj pôc ne nee cute caxàr nare ata jarẽn to me amji japackre nare? Pê aprêj pôc te caxàr nare ata kam Pahpãm jõkre Mojxe mãaw jarẽ, ne cumã: “Ipê apãm Pãm Cati, ne cormã ipê me aquêtjê Aprãw me, Ixac me, Jaco Pãm Cati wa” hane. Ne nee pê amji jarẽn to: “Pê ipê Aprãw me, Ixac me, Jaco Pãm Cati” hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_38","072_20_38","LUK","20","38","38","Ne cute amji jarẽn xà ita kôt ri me pamã Pahpãm pê mehtĩr jõ Pahpãm na hahkre pej, ne nee cupê mehtyc jõ Pahpãm nare. Pahpãm mã mehcunea tĩr pit, ne nee cumã jũm tyc nare. Cwỳrjapê cu me pahte me Aprãw xwỳ me, Ixac xwỳ me Jaco xwỳ tĩar na me harẽn par ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_39","072_20_39","LUK","20","39","39","Mã Mojxe jõ kàhhôc to hahkre catêjê nõ kwỳ hanea ne curi mehcuhhê itajê te me cumã: ― Nee ate gũjarẽn xà ita to ihcupan nare. Ne gũjarẽn xà ita peaj to impej ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_40","072_20_40","LUK","20","40","40","Hamre, mã hipêr jũm mã ihcukij xà nõ to ihcukij prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_41","072_20_41","LUK","20","41","41","Mã Jeju cormã me cumã: ― Wa ha por pê Pahpãm jũm pê Crixtô to awjahkre ata na me acukij. He ca ajte Crixtô pê Tawi xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ na me harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_42","072_20_42","LUK","20","42","42","Ne pê Tawi xwỳa ajco ihkàhhôc kam increr xà kam ihhôc to hane he: “Ijõ Pahhiti te ijõ pahhi mã harkwa to hajỹr he: ‘Icahê na, Pahhi jỹr xà kam, awpôc rũm jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_43","072_20_43","LUK","20","43","43","Wa ha apar krac ri me acurê xwỳn atajê cunea nõr na me to, quê ha me nõ, ca ha ate me tohjê na cute me gahkre pej xà na, me hipy apar xãm’ ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_44","072_20_44","LUK","20","44","44","Pom pê Tawi xwỳ Crixtô to hõ pahhi na ihcukij ita kam, jũ mã quê ne cupê ihtàmxwỳ? Ampo na? He cormã Tawi ihtĩar na Pahpãm cahê na côjkwa kam apu ipa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_45","072_20_45","LUK","20","45","45","Mã me hàhtôti atajê ame Jeju kampa, mã Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_46","072_20_46","LUK","20","46","46","― Co he, me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê to me guphêa ne, nãmri mehkà impeaj kam hãn ne ame ipa to prãm, ne hãn ne cute me hũpa kam me cumã mehcakôc na me to prãm. Ne ma hãn ne cute me cuprõn xà kam apu pjê kam mehkrĩ caca, ne mehkrĩ xà impeaj kam hãn ne mehkrĩ to prãm. Ne hanea ne me hõ pahhi jõ amji kĩn kam, hãn ne me hõ impeaj na mehprãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK20_47","072_20_47","LUK","20","47","47","Ne hãn ne pyjê pê impjên tyc ne impijapit atajê mã amehhêj, ne hãn ne me cupê ampo to ahkĩ. Ne me cupê me hàhkĩj xi na amji to me ipimxur prãmte, hãn ne mehcunea kam mare mã Pahpãm mã mehcakôc to mehkrỹnre nare. Cwỳrjapê quê ha mehkên xà te me kam ipihur xà atajê me cumã ihkêanre ne ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_1","072_21_1","LUK","21","1","1","Ne amcro nõ na Jeju, Hũm Cati to me amji kam hapac xà jũrkwa kam hãm ne xa, ne ame hakràj catihti atajê te mehpore jõr na me hõmpu, mã ihpore incjên xà kam me cucjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_2","072_21_2","LUK","21","2","2","Ne hanea ne cute jũm cahãj pê impjên tyc ne impijapit ata pupun, mã cute ihpore incjên xà kam ihpore hy to ipijakrut peaj ne hàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_3","072_21_3","LUK","21","3","3","Mã Jeju te ihkôt me ipa catêjê mã harkwa to hajỹr he: ― Ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ. Cahãj pê hamreare ata te ri mehcunea jirôa pê ihpore jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_4","072_21_4","LUK","21","4","4","Ne mehkwỳ jakràjti catêjê te me hõ pore cahhur jàhhuc atajê pit jõr. Ne cahãj ita nare, cute to amji to ipijapar xà ita ri, cute amji pê ihcunea jõr ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_5","072_21_5","LUK","21","5","5","Mã mehkwỳ Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa to amehcakôc to: ― Ampeaj kam ikre ita pej! Ne ahna kẽn itajê impejti! Ne kam cute ame Pahpãm mã ampo pejti jõr atajê cunea impejti ― hane. Mã Jeju te mempar ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_6","072_21_6","LUK","21","6","6","― Ỹhỹ, pom ampo cunea impejti ca ame hõmpu itajê, quê ha ihtỳj jũ caxuw ihcunea hamre tu, ne nee pom ca ame kẽn pupu itajê nõ hàhhuc, ne amji jipy nõr nare ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_7","072_21_7","LUK","21","7","7","Mã cute me Jeju cukij to: ― Me imã ampo to hahkre catê, jũ caxuw quê ha ita hane? Ampo quê ha jũ na me imã, wa ha ihkôt me ita te hajỹr xà ita jahkre pej? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_8","072_21_8","LUK","21","8","8","Mã Jeju me cumã: ― Me guphêa ne, quê nee jũm me anõ mã ihhêj nare. Ampo na? He quê ha me hàhtôa ne ijaprỳ na ame amji to mehhêj to me ipa, ne me amã: “Hamre, ramã amcro hyr xàa kam hàhhuc” hane, nare, quê ha me amã: “Ipê Pahpãm te Crixtô to côjkwa pĩn me amã hũjahkre ata mã, wa he” hane. Cakrô, ca nee me anõ ihkôt amji kam gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_9","072_21_9","LUK","21","9","9","Ca ha jũ ri me ipijapu nõ jarẽn pa, ne nee ame hũpa nare. Nare, quê jũ ri, krĩ nõ kam pahhi na ame ajpẽn jũrê, ca me harẽn pa, ne nee ame hũpa nare. Quê ha ampo itajê cunea hane cakrô, nee cormã me hamre xà kam hàhhuc nare, ne ihtỳj hõtpê ita hapôj to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_10","072_21_10","LUK","21","10","10","― Quê ha krĩxàre kwỳ me, mehkwỳa ame ajpu, ne krĩ kwỳ me, krĩ kwỳa me ajpẽn kam pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_11","072_21_11","LUK","21","11","11","Ne pjê jàhtôa kam pjê ahcujrõ, ne pjê jàhtôa kam prãam to prãm, ne pjê jàhtôa kam quê ha ame hà catia to cati. Quê ha ihprõt pê côjkwa kam ame ampo kêanre pupu, ne pjê kam cute me ampo kêanre pupun xà ata, quê ha mehcunea mã hũpaa to hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_12","072_21_12","LUK","21","12","12","― Ne ita te hajỹr xwỳjrea na, ca ha ame amji pupun xà kêanre to ame amji pupu. Quê ha ame gahê ne me apro, ne hãn ne ame acahhy, ne me hacjên xà mã me gacjê, ca ha kam me acuhhê. Jirô pê mã quê ha, cute me cuprõn xà jũrkwa kam mehcukij catêjê jũhkra mã me gacjê, quê ha me acukij pa, jirô pê mã quê ha hipêr me hacjên xà kam hãn ne me ato awcapê. Ne icwỳrjapêa quê ha pjê jõ pahhi cuna mã me apyxwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_13","072_21_13","LUK","21","13","13","Ca ha cuna mã me acuhhê, ne me ijarẽn pejti to me cumã ijarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_14","072_21_14","LUK","21","14","14","Ne nee me acakôc xà to ate ame amji pytàr xà atajê to cormã ne ame amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_15","072_21_15","LUK","21","15","15","Ampo na? He wa ha cormã me amã acakôc xà gõ, ne me amã ate me amji jahkre pejti gõ, quê ha nee me acurê xwỳn atajê ame ato hũràc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_16","072_21_16","LUK","21","16","16","― Ne quê ha ajte me apãmjêa me, me akjêjêa me, me gũkjê catêjêa me, me gõ ikwỳ nõ catêjêa me, amjia kôt me hacjên xà kam me ato awcapê, ne ihtỳj me anõ cura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_17","072_21_17","LUK","21","17","17","Ne icwỳrjapêa quê ha mehcunea ame acurê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_18","072_21_18","LUK","21","18","18","Ne me awcanãa ne. Ampo na? Quê ha nee me apê akĩ nõ pyxitre nõ ipictor nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_19","072_21_19","LUK","21","19","19","Na ca ha ampeaj kam me awcanã, ne atỳj me amji pytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_20","072_21_20","LUK","21","20","20","― Ca ha krãhtare me, me hàprê catêjê me, cute me Krĩpinkrên krã na me hõmpu, ne krĩ ata jamre na me to amji japackre pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_21","072_21_21","LUK","21","21","21","Por ca jũmjê Juta jõ pjê kam ame apa atajê, kẽnti wỳr me aprar pyrentu! Ne Krĩpinkrên jõ krĩa kam ame apa atajê, krĩ pê me gapôj, ne me aprar pyrentu! Ne por ca pur kam ame apa atajê krĩ wỳr me aprar nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_22","072_21_22","LUK","21","22","22","Ampo na? He amcro atajê pê quê ha Pahpãm te Juta catêjê to kên xà jõ amcro. Ne pê ramã Pahpãm hõ kàhhôc kam, amcro atajê na, ampo cunea kên xà te hajỹr na to awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_23","072_21_23","LUK","21","23","23","― Pỳj me hêj xi, pyjê mehkra to tic atajê, ne hanea ne pyjê mã me kra kryjre atajê me, mehkà na kjê catêjê atajê! Ne pjê ita kam, quê ha me ate amji pupun xà kên crire nare me awỳr cator. Quê ha Pahpãm me awỳr me akên xà kêanre kujate, pjê ita wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_24","072_21_24","LUK","21","24","24","Quê ha me hàhtôa ne wapo xwahhi to mehcura, ne hanea ne me hàhtôa ne mehpro ne pjê cunea wỳr ame to ajcrà. Por krĩxàre pê mehcahkrit te me Pahpãm jahkre kêatre atajê, quê ha ihtỳj Krĩpinkrên kam ame ipa ita na, quê ha ahnaa hõ amcro cahhur kam ahtwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_25","072_21_25","LUK","21","25","25","― Ne itajê cunea te hajỹr xà wỳr, ate me hahkre pej xà, quê ha pyt kam hapôj, ne putwrỳ kam hapôj, ne caxêre kam hapôj, na quê ha pjê kam itajê mehkrã acto tu ne. Côxwa jàhkrihkrit kêanre ata cupate, quê ha nee jũm cute amji kam hapac xà nõ na amji jahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_26","072_21_26","LUK","21","26","26","Ne mehcunea mã, quê ha pjê wỳr ampo kên cator xà ata hũpaa to hũpa. Na quê ha pjê kam me ajhu ne me hikwa. Ampo na? He quê ha côjkwa kam caxêre cunea amji mã ihkrĩ xà to ahpa, cwỳrjapê quê ha hũpate amjia kôt pjê kam ame ajhu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_27","072_21_27","LUK","21","27","27","― Ata caxuw quê ha côjkwa pĩn ahpar mã ipê me Ahàkà carôt tỳjti me, hàhcujrohti ata mea mã, ahpar mã iwrỳc to mõ, ahcakrã kam. Quê ha mehcunea me hõmpu ne me Ahàkà pê Pahhiti catia na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_28","072_21_28","LUK","21","28","28","Quê ha ampo itajê hajỹr kam tẽ, ca me awcanãa ne, ne me amji tỳaj ne, ne côjkwa wỳr, ca kàj mã me rĩt. Ampo na? He ahtũm nare wa ha me apytà. Ne por ite me apytàr xà ata kôt harẽn xà te hajỹr he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_29","072_21_29","LUK","21","29","29","― Por pĩxô pàr nõ ata, nare, ampo pàr ata he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_30","072_21_30","LUK","21","30","30","Quê ha ramã ihhô tetet cato, ca ha me hõmpu, ne me amji jahkre pej pyrentu, ne me amji mã harẽn to: “Ahtũm nare, quê ha ta iwrỳc pyrentu” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_31","072_21_31","LUK","21","31","31","Quê ha ampo itajê cunea apu hane, ca ha me hõmpun to hane, ne me to amji japackre pyrentu, nãmri Pahpãm te pjê to ihhimpej xà jõ amcro ata ramã cator xàa kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_32","072_21_32","LUK","21","32","32","― Ne me to amji japackre peaj ne, nãmri quê ha mehtĩr itajê tyc xwỳjrea na ampo itajê cunea hajỹr to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_33","072_21_33","LUK","21","33","33","He me ijarkwa ita to amji japackrea ne, nãmri quê ha pjê me côjkwa ihtỳj jũ caxuw hamre, ne icakôc xà ita, quê ha quêt hàhhuc rohnỳtti mã, ne nee jũ caxuw hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_34","072_21_34","LUK","21","34","34","― Ne me ca, me amji kôt hakop to impeaj to me apa. Ne nee amji kĩn na me gàkrun to pit mã me amji japackre to me apa nare. Ne nee côxỳhti to amji to me apipãn to pit mã ame amji japackre nare. Ne nee me ate amji to ame apijapar xà to pit mã ame amji japackre to me apa nare. Ca ha itajê to pit mã ate ame amji japackre to me apa na, quê ha ampo cunea jamre xà jõ amcro awỳr cato, ne amõr pejti kam apro to hane, pom quê ampo pro xà ihpro he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_35","072_21_35","LUK","21","35","35","Ne quê ha pjê cunea kam amehkrĩ atajê cunea wỳr amcro ata cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_36","072_21_36","LUK","21","36","36","Cwỳrjapê ca ha gõtpê me amji kôpĩr peaj to me apa, ne ma Pahpãm mã me amji cajrẽn, mãr ca xwỳ mã ampo itajê pê me amji pytà, ne cupê me gapôj, ne icuna mã me acuhhê tu ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_37","072_21_37","LUK","21","37","37","Pê Jeju amcro cunea kam ajco me cumã ampo to hahkrea to pyt, Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam. Ne ahna caxwa, pê ma krĩ pê hapôj, Pĩxô jõ kẽn wỳr, ne curia hãn ne amji to apẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK21_38","072_21_38","LUK","21","38","38","Pê côjkwa caprêc kôt ajco me hàhtôa ne ma Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr me pra, cute me Jeju kam hapac prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_1","072_22_1","LUK","22","1","1","Pê ramã me Hakren xà jõ amji kĩn ata wỳr amcro incrêre ne nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_2","072_22_2","LUK","22","2","2","Pê ajco Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to me cumã hahkre catêjê me, ihtỳj ame Jeju curan prãm, ne tee ame to hahkre. Ampo na? Pê ampeaj kam ihkôt me cumã me hàhtôti atajê cupa na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_3","072_22_3","LUK","22","3","3","Pê me pahcurê xwỳn pê Xatanaj carõ kên ata Jeju kôt me ipa catêjê te tôxi atajê nõ, pê Juta Carijot ata mã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_4","072_22_4","LUK","22","4","4","Pê ma Juta tẽ, ne Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa jamãr catêjê me, Jeju na cute me ajpẽn par. Mã Juta te me hũhkra mã Jeju to hahkre ne haxàr na, me cumã amji ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_5","072_22_5","LUK","22","5","5","Mã ame hakry, ne cute me Juta mã ihpore jõr na me amji ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_6","072_22_6","LUK","22","6","6","Mã hamre, Juta te ihpore pyr na ihtỳj cute me cumã Jeju jõr na amji ton. Quê ha nee me hàhtôti atajê nõ Jeju pupun nare kam, cute jũ ri ahte me cumã hõr na, me ajpẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_7","072_22_7","LUK","22","7","7","Mã ramã me Hakren xà to cute ame amji japackre xà jõ amcroa kam hàhhuc. Mã amcro ata kam, amji kĩn ata caxuw Juta catêjê te ahpỹanre na ame carà cahàcre hôhti kra pê mehkritxwỳ ata curan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_8","072_22_8","LUK","22","8","8","Mã Jeju te Petrô me Jowãw kujahêc, ne me cumã: ― Me mõ ne me pamã pyt caxuw me Hakren xà jõ amji kĩn jõ nõ to ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_9","072_22_9","LUK","22","9","9","Mã cute me Jeju cukij ne me cumã: ― Jõ ri wa ha mẽr ame pajõ ita to? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_10","072_22_10","LUK","22","10","10","Mã Jeju me cumã: ― Me ikampa, ca ha ramã krĩ mã me axàr xàa kam, quê ha me hũmre nõ ata cô jacjê ne to ipa, ca ha me ajpẽn cajpa, ne ma me hũnã, ne ihkôt me mõ. Quê ha jũ ri ikre nõ mã axà, ca ha hanea ne ihkôt me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_11","072_22_11","LUK","22","11","11","Ne me ikre jõ pahhi ata cukij, ne me cumã: “Me cumã ampo to hahkre catê te me acukij xà na me ikujahêc, wa me acukij, jũ ri mõrmõ ikre caxwỳn nõ ita, pom quê ha ihkôt me ipa catêjê me kam me me Hakren xà jõ to apà ita?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_12","072_22_12","LUK","22","12","12","Quê ha kỳaj pê me amã ikre caxwỳn cati nõ ata jahkre, ne ramã kam ampo cunea, kam cuhôn xà, ne kam ahna mehkrĩ xà, ne kam ahna me hàpàn xà, quê ha me amã hahkre. Ca ha curia pyt caxuw me me Hakren xà jõ nõ to ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_13","072_22_13","LUK","22","13","13","Mã hamre, ma me pra, ne krĩ mã me hàr, ne Jeju te me cumã ampo cunea jarẽn xà atajê cunea na me cator, ne cute pyt caxuw me hõ ita ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_14","072_22_14","LUK","22","14","14","Mã ramã kaam hàhhuc, mã Jeju me, ihkôt me ipa catêjê me, me hàpàn xà na me hỹr, me hàpàn xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_15","072_22_15","LUK","22","15","15","Mã Jeju me cumã: ― Wa ijõtpê ikên mã ixàr xwỳjrea na, me acahê na me Hakren xà jõ ita kur na amji to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_16","072_22_16","LUK","22","16","16","He ampeaj kam wa ha me amã amji jarẽ, wa ha hipêr me Hakren xà jõ ita nõ krẽr nare, quê ha ahnaa Pahpãm pjê kam mehcunea to ihhimpej kam tẽ, wa ha cormã ihnõ krẽ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_17","072_22_17","LUK","22","17","17","Ne cute mehkõm xà pyr, ne cute Pahpãm mã to hũrên hakryti na amji jarẽn, ne ihkôt me ipa catêjê mã: ― Mĩ, me akõm xà ita py, ne me acunea me to akõm pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_18","072_22_18","LUK","22","18","18","Ampeaj kam wa ha me amã amji jarẽ, wa ha hipêr jũ caxuw pĩxô cacô ita kwỳ to ikõm nare, quê ha ahnaa Pahpãm mehcunea to ihhimpej kam tẽ, wa ha cormã ihnõ kwỳ to ikõ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_19","072_22_19","LUK","22","19","19","Jirô pê mã ri cute pãw pyr, ne Pahpãm mã to hũrên hakryti na cumã amji jarẽn, ne ihcokjêr ne ihkôt me ipa catêjê mã hõr par, ne me cumã: ― Pom pãw ita, ijĩa mã he, wa hãn ne me amã cugõ, ca atỳj me ku. Jirô pê mã, ca ha ate me ito amji japackre prãmte, atỳj pĩxô cacô ita to me ikõ, ne me pãw ita kur to me acuhhê tu ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_20","072_22_20","LUK","22","20","20","Ne me hàpàn jirô pê, cute hajỹar ne pĩxô cacô na me cumã ihkõm xà jõr, ne me cumã: ― Pom pĩxô cacô ita, icaprôa mã he, ne me anaa wa ha haxwỳ. Ata to wa ha me amã ite amji kam ijapac xà intuw to awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_21","072_22_21","LUK","22","21","21","― He ramã, pom ca me jỹ itajê nõ te icurê xwỳn catêjê jũhkra mã ijaxàr, mã cute me icuran na, imã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_22","072_22_22","LUK","22","22","22","Ỹhỹ, wa ha itỳj ipê me Ahàkà cati ityc to prãm. Ampo na? Pê ramã Pahpãm ityc xà ata na amji mã to ihhimpej hiahpuro. Pỳj me hêj xi, por quê ha me ikên mã ijaxà ata, quê ha ijirôa pê amji pupun xà kêanre to amji pupu ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_23","072_22_23","LUK","22","23","23","Mã ahpỹanre na, cute me ajpẽn cukij kam mehtẽm, ne me ajpẽn mã: ― Pỳhàpà, jũm mã quê ha ajte me hũhkra mã haxà? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_24","072_22_24","LUK","22","24","24","Mã me ahna ahtũmre, Jeju kôt me ipa catêjê te ajpẽn jirôa pê me cati na me amji jarẽn kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_25","072_22_25","LUK","22","25","25","Mã ahna Jeju pê ihkaj na me kam, mã me cumã: ― Ỹhỹ, pjê ita cunea kam krĩxàre jõ pahhi cati catêjê cunea mã amji to me catia prãm. Ne cumã mehcunea te hàpên na to prãm, na ri ihtỳj me to ihhimpej. Ne por mehcunea tehcajpa atajê te ri amji to me cati prãmte amji mã me haprỳ to: “Mehcunea Tehcajpar Catêjê” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_26","072_22_26","LUK","22","26","26","― Itajê cunea te hajỹr pit, ne me akwỳa kam, quê nee itajê nõ hajỹr nare. Me akwỳa kam, quê ha jũm catihti ata pê curmã jũm tuw ata pyràac. Ne por me gõ pahhi ata, quê ha ihhêj rũm cupê me amã hàpên catê pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_27","072_22_27","LUK","22","27","27","Mẽr jũm ri, me hũmre mã amji jirô pê cati? Xà ajkĩ hàpàn xà na jỹ ata? Nare, xà ajkĩ me cumã me hõ jõr to pra ata? Ỹhỹ, por hàpàn xà na jỹ ata ri, me hũmre mã me hirôa pê cati. Ne Pahpãm mã ita na ihkaj na. Ne cumãa, por me cumã hõ jõr to pra ata ri quêt cati. Ne ipêa ri me amã hàpên catê ata pyràc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_28","072_22_28","LUK","22","28","28","Ca gõtpê ikôt me apa, ne icahê na ramã me ate me amji pupun xà kêanre kwỳ to ame amji pupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_29","072_22_29","LUK","22","29","29","Cwỳrjapê ri Pahpãm te me acunea to ihhimpej xà na ixãm. Ne pa, wa ha hanea ne me ate me to ahimpej xà na me apyxwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_30","072_22_30","LUK","22","30","30","Ca ha, por curi ite ihimpej xà kam, ijàpàn xà na me akrĩ xà ata kam me apà, ne ahna me ikõ. Ne ca ha hanea ne me Pahhiti krĩ xàhti catia ata kam me akrĩ, ne Ixaher catêjê kwỳ te tôxi atajê mã cute amji kam me hapac xà na awcapi, ne ahna mehcukij, ne me cumã to ahimpej to me akrĩ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_31","072_22_31","LUK","22","31","31","Ne cute Ximãw Petrô mãn ne cumã: ― Ximãw, Ximãw, nãmri ajco, nãmri ramã me pahcurê xwỳn pê Xatanaj te ato arỳjhy, ne acarêr ne acajpẽr prãmte acaxuw amji mã Pahpãm na hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_32","072_22_32","LUK","22","32","32","Wa ramã ite, ca nee ate ito amji mã ahimpej jicu nare na, Pahpãm mã acajrẽn. Na ca ha gõtpê ipê ampỳre mã apu mõ, ne ana ahtũm nare, ca ha hacpỹa ne iwỳr amji jaxà, ne acato, ne me akwỳ mã hũcanãr xà to ihtỳaj ne ajco ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_33","072_22_33","LUK","22","33","33","Mã Petrô Jeju mã: ― Ỹhỹ, wa ita kam ihcunea caxuw apu mõ. Quê ha hapacta ne akôt me ijaxà, ne jũ na me ito. Wa ha itỳj awcanã ne akôt ty. Ne nee imã ihnõ na hũpa kênre hamreare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_34","072_22_34","LUK","22","34","34","Mã Jeju cumã: ― Petrô, ampeaj kam wa amã awjarẽ. Ca ha caxwa ita kam, hôxãhxãc kàr xwỳjrea na ate ijahkre pej nare na, amji to ahêj to incrê ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_35","072_22_35","LUK","22","35","35","Jirô pê mã ri Jeju te ihkôt me ipa catêjê cukij, ne me cumã: ― Xà ca gõtpê amcro ata to me amji japackre, mãr pê wa me akujate ata to? Pê wa me apê ihpore cjên xà nare kam me akujate, ne me apê me akà nare kam me akujate, ne me apê ampo hamreare kam me akujate. Xà ca gõtpê ajkĩ ite me apê ampo hamreare kam me akujahêc ata to me amji japackre? Xà pê ajkĩ hõtpê me apê ampo hamreare? ― hajỹr. Mã me Jeju mã: ― Quê, me ipê ampo hamreare nare, pê hõtpê me imã ampo cunea ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_36","072_22_36","LUK","22","36","36","Mã Jeju me cumã: ― Por me amã ihpore cjên xà atajê me, me gàhcukrêj atajê me, gapacta ne ita caxuw me acwa. Ne por me apê wapo xwahhi nare atajê, atỳj me gitô kà to ihpore na me ahpa, ne amji mã me to wapo xwahhihti japrô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_37","072_22_37","LUK","22","37","37","Pê ramã Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê nõ hõ kàhhôc kam, ina ihhôc to hane he: “Quê ha mehkên catêjê me, me to ajpẽan” hane. Ampeaj kam wa me amã awjarẽ, por pê ramã ihkàhhôc ina ampo to hũjarẽn xà to awjarẽ ata, quê ha ihtỳj ito hanea to ito hane ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_38","072_22_38","LUK","22","38","38","Mã ihkôt me ipa catêjê me cumã: ― Me ijõ Pahhi, nãmhã, ramã wapo xwahhihti pijakrut he ― hane. Mã Jeju me cumã: ― Mẽr nãmhã, quê ha taa mã ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_39","072_22_39","LUK","22","39","39","Mã hamre, ma caxwa ri Jeju Pĩxô jõ kẽn wỳr mõ. Pê ramã curi ipa to amji pyràac, na pê mõ. Pê ma ihkôt me ipa catêjê ihkôt me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_40","072_22_40","LUK","22","40","40","Ne curi me cator, mã cute amji mã hỹr xà ata mã cator ne kam hỹr, ne ihkôt me ipa catêjê mã: ― Ma Pahpãm mã me acakôc, ne cumã me amji cajrẽn, ne ahna me ahwỳ, mãr quê ma me atête me pahcurê xwỳn to pên to mõ, mãr quê nee me acyt, ca ame cumã me apec nare prãmte ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_41","072_22_41","LUK","22","41","41","Ne hãm, ne cute cahi rẽn to trĩnta ne ihkõn krã na hỹr, ne cute Hũm Cati mã ihcakôc kam ihtẽm, ne cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_42","072_22_42","LUK","22","42","42","― Inxũ Cati, pom wa ikên xà na amji pupu ita pê ihhêj rũm ikõm xà pyràac. Wa ma apu ikên ita cunea to ikõm caca. Quê ha amã itête ikên to ikõm xà ita camẽn prãm na, ca ha gapacta ne atỳj itête camẽ, nãmri quê ha amã ite to ikõm na ito prãm na, wa ha itỳj to ikõ. Ampo na? Por ate ampo to amji mã ina prãm xà ata na, wa ha itỳj ahnaa mã akôt amji kampa ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_43","072_22_43","LUK","22","43","43","Mã côjkwa pĩn Pahpãm jarkwa na imprar catê nõ hỹrmã iwrỳc, cute cumã hũcanãr xà to ihtỳj prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_44","072_22_44","LUK","22","44","44","Mã cumã amji kĩn nare ata te ihcãmxêr, ita pê ihhêj rũm ampo xà ihtỳaj te ihcãmxêr. Mã hũcanãar kam cormã Hũm Cati mã ihcakôc. Mã ahna cô pehpec ita pê ihhêj rũm caprô te pjê kam apu ihpehpec pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_45","072_22_45","LUK","22","45","45","Mã cute cumã ihcakôc jirô pê hãm, ne ma ihkôt me ipa catêjê wỳr mõ. Ne me hõt wỳr cator, mã ihtỳj me hikwa ne ame gõr, ne pê me cumã amji kĩn nare, na pê me hikwa ne ame gõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_46","072_22_46","LUK","22","46","46","Mã cute me cumã harkwa cator, ne me cumã: ― Ampo na mã ca me gikwa ne ame gõr? Ame ampra ne ame to acuhhê, ne Pahpãm na ame ahwỳ, mãr quê nee me pahcurê xwỳn me amã ampo kên to hahkre nare ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_47","072_22_47","LUK","22","47","47","Ne Jeju cormã ame cumã ihcakôc kwỳa kam, mã me hàhtôa ne hỹrmã me cator. Ne pê Juta Carijot ita pê Jeju kôt me ipa catêjê te tôxi atajê nõa, Jeju wỳr me hàhtôa ne me to mõ, ne ma Jeju wỳr tẽ, ne cute cahôr prãmte ahna hàhtêp. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_48","072_22_48","LUK","22","48","48","Mã Jeju cumã: ― Xà ca ha ajkĩ atỳj ipê me Ahàkà cahôr xà ita to kên mã amẽ? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_49","072_22_49","LUK","22","49","49","Mã Jeju kôt me ipa catêjê te ita na me hõmpun to hajỹr, ne cute me Jeju mã: ― Me ijõ Pahhi, xà wa ha itỳj me ijõ wapo xwahhihti ita to me kam tẽ? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_50","072_22_50","LUK","22","50","50","Mã mehnõa te wapo xwahhihti to Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi mã hàpên catê nõ ata kam ihtẽm, ne cupê hapac jakep, awpôc rũm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_51","072_22_51","LUK","22","51","51","Mã Jeju cumã: ― Ame hajỹr nare! ― hane. Ne cute hapac jakep ita na hũ xir, ne cumã ihcupên, ne cumã to impej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_52","072_22_52","LUK","22","52","52","Jirô pê mã ri Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, Pahpãm jũrkwa jamãr catêjê me, prohti kam me, cute mehpro. Mã Jeju te me cumã harkwa to: ― Pỳhàpà, xà ajkĩ ipê cute me pahhi jũhhyr na me to ihhimpej catê jõ pahhi na mã, ca me gõ kôtàre me, me gõ xwapo xwahhihti itajê to me ipro to me mõ? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_53","072_22_53","LUK","22","53","53","Pom wa amcro cunea kam Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam me acape na apu ipa ita? Ca rỳ jũ caxuw ate me ipro prãm nare. Ne hamre ita kam ri me gõ amcro, ne me pahcurê xwỳn jõ amcro, na ca ha atỳj me pahcurê xwỳn jõ awcapàtkôa kam ame apê ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_54","072_22_54","LUK","22","54","54","Ne hamre, cute me Jeju pro, ne ma cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi jũrkwa wỳr me to mõ, ne me to hàr. Mã Petrô hapua na Jeju na mehkôt mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_55","072_22_55","LUK","22","55","55","Mã ikre jarkwa cahê na, carã ata kam cute me cuhôn, ne ipu na amehkrĩ, mã ma Petrô mehwỳr mõ, ne me cahê na cuhy na hỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_56","072_22_56","LUK","22","56","56","Mã ikre kam hàpên catêjê cahãj nõ ata te Petrô pupun, ne xa ne hõmpun tỳjti, ne cumã: ― Pom jỹ ita pê Jeju na mehkwỳ nõa ri ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_57","072_22_57","LUK","22","57","57","Mã Petrô cumã: ― Pỳhàpà, pyjê nõ ita, wa nee ite jũm ita jahkre pej nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_58","072_22_58","LUK","22","58","58","Ne ahna ahtũmre mã mehkwỳa xũmre nõ ita tẽ ne cumã: ― Apê mehkwỳ nõa mã ca ― hane. Mã Petrô cumã: ― Hũmre nõ ita, nee ipê mehkwỳ nare, ipê jũmjê itajê jahkre kêatre ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_59","072_22_59","LUK","22","59","59","Ne hamre, ahna ahtũm rya mã mehnõa hỹrmã mõ, ne cute Petrô mã: ― Ỹhỹ, he ampeaj kam ri cupê mehkwỳa nõ mã, pom hanea ne cupê Hĩpôjajo catêjê nõ ita? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_60","072_22_60","LUK","22","60","60","Mã Petrô amji tête apu cumã ihhêj, ne cumã: ― Hãpà, hũmre nõ ita, pom ca apu ampo jarẽ ita, ipê hahkre kêatre, wa nee ite hahkre pej nare ― hane. Ne cormã jỹ ne apu ihcakôc kwỳa kam mã hôxãhxãc kàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_61","072_22_61","LUK","22","61","61","Mã ikre kam, hacpỹ ne Jeju Petrô wỳr ipipkjêr ne hõmpun tỳjti. Mã cute Jeju te cumã: “Caxwa ita kam, hôxãhxãc kàr xwỳjrea na, ca ha ate ijahkre pej nare na amji to ahêj to incrê” hajỹr na, to amji japackre pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_62","072_22_62","LUK","22","62","62","Ne ma hãm ne cator ne mõ. Mã ihpahàm te ihcãmxêr pyrentu, mã amrãa to amrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_63","072_22_63","LUK","22","63","63","Mã me hũmre ame Jeju jamã atajê ame hũn kêanre, ne amehcahhy. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_64","072_22_64","LUK","22","64","64","Ne mento pro ne mehcukij to: ― Mẽr jũm te mã acakwĩn? Harẽ! ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_65","072_22_65","LUK","22","65","65","Mã hamre, me hũmre itajê ame hapactua kam ame ahna xwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_66","072_22_66","LUK","22","66","66","Mã apẽ, mã cute me amji to cuprõn. Prohti kam me, cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, cute me amji to cuprõn. Ne cute me cuprõn jirô pê mã ri cute me Jeju na hàhwỳr, prohti kam me hipôc ri hãm prãmte. Mã cute me hãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_67","072_22_67","LUK","22","67","67","Mã cute mehcukij, ne me cumã: ― Me imã amji jarẽ, xà apê, por pê Pahpãm Crixtô capi ne to awjahkre ata mã ca? ― hajỹr. Mã Jeju me cumã: ― Ỹhỹ, xà wa me amã amji jarẽ, ca me ikampa ne gõtpê amji mã me ito ahimpej? Hãpà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_68","072_22_68","LUK","22","68","68","Xà wa hanea ne me acukij, ca ajkĩ me imã ampo jarẽ? Hãpà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_69","072_22_69","LUK","22","69","69","Ne hamre, quê ha hãn ne ipê me Ahàkà, Pahpãm carôt catia kam, awpôc rũm, hĩkjê rũm jỹ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_70","072_22_70","LUK","22","70","70","Mã mehcunea me cumã: ― Pỳhàpà, xà ampeaj kam apê Pahpãm kra? ― hane. Mã Jeju me cumã: ― Ỹhỹ, pom ca me caa ipê Pahpãm kra na me ijarẽ ita? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK22_71","072_22_71","LUK","22","71","71","Mã cute mempar ne ajpẽn mã me harkwa to: ― Ỹhỹ, ita caxuw cu nee jũ rũm me jũm te harẽn xà kên nõ kam me pajapac prãm nare. Ampo na? Ramã harkwa te harẽn xà kêanre to harẽn, cu pahte me pajapac jĩa to mempar ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_1","072_23_1","LUK","23","1","1","Mã prohti kam mehcunea xãm, ne ma Jeju to, por Pirat pê Roman jõ pahhiti jarkwa kôt krĩ to ihhimpej catê ata wỳr me mõ, ne cuna mã cute me hãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_2","072_23_2","LUK","23","2","2","Ne cute me Jeju kôt harẽn to me hêj xi xà kêanre kam me to ihtẽm, ne me cumã: ― Ỹhỹ pahhi Pirat, wa ampo na ite me hũmre ita pro ne awỳr me to imõr nare. Wa ite me ijapac jĩa to mempar, mã apu Roman catêjê jõ pahhiti pê Xexa jũhhyr prãm. Ne hanea ne, me ikam mare mã, quê nee pjê jahpan xà na me Roman catêjê jõ pahhiti mã me hàmjõr nare na, me to ihcakôc to ipa. Ne hanea ne apu cupê Crixtô na amji jarẽ, ne quê ha xwahna ihtỳj amji to me ijõ pahhiti ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_3","072_23_3","LUK","23","3","3","Mã Pirat te Jeju cukij ne cumã: ― Xà ajkĩ apê Juta catêjê jõ pahhiti? ― hajỹr. Mã Jeju cumã: ― Pom ca caa ijarẽ ita? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_4","072_23_4","LUK","23","4","4","Mã Pirat te Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, me hàhtôa atajê mã: ― Ampo cwỳrjapê wa ihcuran na me cumẽ? Wa nee ite hũmre ita kam ampo kên pupun nare ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_5","072_23_5","LUK","23","5","5","Mã hipêr Pirat cunaa mã, cute me harẽn kam mehtẽm ne me harẽn to: ― Krĩ cunea kôt cute ampo to hahkre xà itajê to ajpẽn caxuw me irẽc to ipa. Hĩpôjajo jõ pjê kam ri cute kam to ihtẽm, ne ramã me pajõ krĩ pê Krĩpinkrêan kam, cute ton kam ihtẽm he ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_6","072_23_6","LUK","23","6","6","Mã Pirat te me kam hapac ne me cumã: ― Pỳhàpà, xãmte hũmre ita pê Hĩpôjajo jõ pjê catêjê nõ mã? ― hajỹr. Mã me cumã: ― Ỹhỹ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_7","072_23_7","LUK","23","7","7","Mã Pirat te Jeju pê Hĩpôjajo catêjê nõ na hahkre pej, ne ma pahhi Heroti pê Hĩpôjajo jõ pjê jõ pahhi mã ihkujahêc. Pê ramã Krĩpinkrên kam Heroti apu mõ, na pê hỹrmã ihkujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_8","072_23_8","LUK","23","8","8","Mã curi me to cator, mã Heroti apu hakry. Ampo na? Cumã Jeju pupun prãm, cwỳrjapê ri apu hakry. Ne rỳ pêa mã hãn ne Heroti Jeju te ampo cunea pihho impejti ton xà atajê na harẽn pa. Ne rỳ jũ caxuw cute hõmpun nare, ne cormã cute hõmpun, cwỳrjapê ri apu hakry. Ne apu Jeju cukij, Jeju te kam mare mã cumã ampo pihho pejti ton, mã cute hõmpun prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_9","072_23_9","LUK","23","9","9","Ne cute ampo jàhtôa ne ahna ihcukij, mã nee Jeju te cumã jũ mãn nare, ne aracri cupê xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_10","072_23_10","LUK","23","10","10","Mã hamre, Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, Heroti wỳr me cator, ne Heroti kam mare mã cute me Jeju to mehhêj xi xà kêanre to mehhêj xi kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_11","072_23_11","LUK","23","11","11","Mã Heroti jõ krãhtare atajê cama apu Jeju to hapactu xà kêanre to me hapactu. Ne ame ahna xwỳ, ne pea cute me pahhi kà mã haxàr, ne me hapactua kam ame to pahhi. Ne pahhi kà impejti ata mã cute me haxàr, jirô pê mã ri hacpỹa mã cute pahhi Pirat mã mehkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_12","072_23_12","LUK","23","12","12","Mã hamre, amcro ata kam, Heroti me Pirat te amji to me ikwỳ nõ. Pê mam nee amji to me hõ ikwỳ nõ nare. Pê mam nee me amji cajrẽn nare, ne ajco me ajpẽn curê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_13","072_23_13","LUK","23","13","13","Mã Pirat te me Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, Juta catêjê jõ pahhi me, por curi me hàhtôa ne ahna me xa atajê me, cute me to cuprõn, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_14","072_23_14","LUK","23","14","14","― Pom ca iwỳr me hũmre to mõ, ne ate me imã cute pahhi jũhhyr na harẽn ata na, ite ramã ihcukij, ne nee ite kam ampo kên mã icator ne hõmpun nare, pom ca ampo na ame imã to awjarẽ atajê na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_15","072_23_15","LUK","23","15","15","Mã hanea ne Heroti te harkwa kên nõ na impar nare, cwỳrjapê ri hacpỹa ne cute imã ihkujahêc. Ne nee me anõ kam mare mã hũmre ita te ampo to kên nare. Ne mẽr ampo cwỳrjapê wa ha ajte ahna me cumẽ, quê mehcura? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_16","072_23_16","LUK","23","16","16","Wa ha cama pryti kà kam wakỳre to ihcahhyr na me cumẽ, quê ha amehcahhy, jirô pê mã wa ha ma ihkujate, quê ha tẽ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_17","072_23_17","LUK","23","17","17","Ne me Hakren xà jõ amcroa kam ri cute ampo to me amji pyràc xà ata pê hane he. Pê Pirat hãn ne hõtpê me harkwa kôt me cumã me hacjên catêjê pyxit ne hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_18","072_23_18","LUK","23","18","18","Mã me hàhtôti atajê te me caràr kam mehtẽm, ne ame caràr to: ― Me imã hũmre ita tyc na to prãm, ne Parapa mã ca ha me imã hikra ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_19","072_23_19","LUK","23","19","19","Ne pê Parapa ata pê apu pahhi jũhhyr prãm, pê hanea ne ramã jũm ita cura, cwỳrjapê pê me haxà, pê ajco hikwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_20","072_23_20","LUK","23","20","20","Mã hacpỹ ma mã Pirat te me hàhtôa atajê cukij, cute Jeju mã hikran prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_21","072_23_21","LUK","23","21","21","Mã hipêr mehcunea te me caràr to: ― Pĩ kam me axô, quê ty! Pĩ kam me axô, quê ty! ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_22","072_23_22","LUK","23","22","22","Mã hamre, Pirat te mehcukij to incrê ita caxuw ri me cumã: ― Nee cute ampo to kên nare, wa ha ajte ihcuran na me cumẽ. Wa ha cama pryti kà to apu ihcahhyr na pit mã me cumẽ, quê ha amehcahhy, wa ha ma cumã hikra, quê ha tẽ ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_23","072_23_23","LUK","23","23","23","Hamre, mã kỳj cati pêa mã ame caràr, ne pĩ kam menxôr na awjahkre, me caràar kam. Ne cute me caràr ita to me Pirat hi kwĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_24","072_23_24","LUK","23","24","24","Mã Pirat te Jeju curan na me mẽn. Pom pê ahnaa ajco me to prãm ata na ri cute ahna me mẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_25","072_23_25","LUK","23","25","25","Ne cute Parapa te apu pahhi jũhhyr prãm, ne ramã jũm curan ata mã hikran. Ne me hũhkra mã Jeju jaxàr, quêt taa jũ na me to, por jũ mã cute ame ton prãm xà ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_26","072_23_26","LUK","23","26","26","Mã hamre, ma Jeju to me mõ. Ne me to mõr kwỳa kam cute pry kôt me Xiren jõ krĩ catêjê nõ cajpar, pê haprỳ Ximãw. Pê pur pĩn mõ, pê mehcajpa ne mehpro ne pĩhti ata krac ri me haxà, ne ahna me cumã quêt to mõ, pê ma Jeju kôt to kwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_27","072_23_27","LUK","23","27","27","Mã me hàhtôa ne hapu na Jeju na me hõmpun to me mõ. Mã pyjê kwỳ Jeju kôt me mõ atajê ahna ame hõmpu, ne cama ame caprĩ ne ame kam amrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_28","072_23_28","LUK","23","28","28","Mã hacpỹ mã me hỹrmã pipkjêr, ne cute me cumã harkwa to: ― Krĩpinkrên jõ pyjê itajê, nee ca ikam ame acwỳr nare, ne me akra kam ca quêt ame amrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_29","072_23_29","LUK","23","29","29","Ampo na? He quê ha cormã krĩ ita jõ amcro kêanre kam ahtwỳ, quê ame garẽn to: “Por jũ caxuw pyjê itajê nõ mã ihkra nare, mã nee cute to pijahôr nare, ne nee to ipijapar nare atajê, quê ha ame hakrya to ame hakry” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_30","072_23_30","LUK","23","30","30","Quê ha jũ caxuw amcro ata kam ahtwỳ, quê ha me hũmre kwỳ me kẽnti nõ mã: “Hã, kẽnti ita me ijipy apỳm” hane. ― Quê ha hanea ne me hũmre kwỳ kẽn jawênre atajê mã: “Me ito amxu” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_31","072_23_31","LUK","23","31","31","Ỹhỹ, me papê cuhy caxuw pĩ pyràac, ne pa ri cormã icoti na wa apu amji pupun xà kêanre to amji pupu. Ne me ca nare, ca ha jũ caxuw me acrà, ne ijirôa pê ame amji pupun xà kêanre nõ to ame amji pupu ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_32","072_23_32","LUK","23","32","32","Ne Jeju kôt me hàhkĩj xi pijakrut ne me to mõ, cute mehcuran prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_33","072_23_33","LUK","23","33","33","Ne kẽn japrỳ te Corcota ata kôt harẽn xà te “Mehkrãhhi jõ kẽn” ata wỳr me to cator. Ne pĩ na cute wakỳti to me Jeju jũhkra me ihpar cuhhêc, ne ahna me hãm. Ne hanea ne me hàhkĩj xi atajê to cute me hajỹar ne pĩ na me haxôr, ne awpôc rũm me ita xôr, ne awke rũm me ita xôr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_34","072_23_34","LUK","23","34","34","Mã Jeju te Hũm Cati mã mehcajrẽn to: ― Inxũ Cati, pom ame ito kên itajê pê ijahkre kêatre, cwỳrjapê ri ame ito hane, na ca ha nee ame kam acryc nare, ne cute me ito kên ita to tojnõ ― hajỹr. Mã krãhtare atajê te Jeju kà to ame ipicràn, ne kẽn te amji pê hũhkàr xà to ihkôt ame amji pê hũhkà, jũm mõrmõ quê ha amji pê to ihkà itajê jũhkà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_35","072_23_35","LUK","23","35","35","Mã me hàhtôa ne ahna me xa, ne ame hõmpu. Mã me kam mare mã, Juta catêjê jõ pahhi kwỳ apu Jeju na xwỳ, ne me cumã: ― Pỳhàpà, pom ca atỳj mehkwỳ pytàr to apa ita? Pom apê Pahpãm kra ita, ca mẽr pĩ ita pê amji capa ne wrỳ ne amji pytà. Me imã nee apê Pahpãm kra nare. Quê ha apê Pahpãm kra na mã, ca ha atỳj pĩ ita pê wrỳ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_36","072_23_36","LUK","23","36","36","Mã hamre, krãhtare catêjê ame ahna xwỳ ne ame cumã. Mã mehkwỳ xwỳjê ame cumãn kêanre, ne me hapactua kam ame ahna xwỳ. Mã krãhtare nõa Jeju wỳr pĩxô cacô xỳre ata to tẽ, ne cute to kam hapac, ne cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_37","072_23_37","LUK","23","37","37","― Krãa, pom apê Juta catêjê jõ pahhi ita, mẽr ampo na mã ca pĩ ita pê ate amji caxàr ne awrỳc nare? ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_38","072_23_38","LUK","23","38","38","Ne Jeju krã incwỳrpê pĩ na ihkàhhôc ajêt ata pê hũjarẽn to hane he: “Cupê Juta Catêjê Jõ Pahhiti” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_39","072_23_39","LUK","23","39","39","Mã me hàhkĩj xi pijakrut ne pĩ na Jeju cahê na me ajêt atajê nõ apu Jeju mã, ne cumãn to: ― Pỳhàpà, pom apê Crixtô ita? Xà ca ha amji pytàr ne amji kôt me ipytàr nare? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_40","072_23_40","LUK","23","40","40","Mã me hàhkĩj xi catê nõ Jeju jĩkjê rũm ajêt ata apu Jeju cwỳrjapê ihnõ ita kam incryc, ne cumã: ― Pỳhàpà, xà nee amã Pahpãm cupa nare? Ampo na mã ca apu cumã? Pom cu me pancrê itajê cunea me amji pupun xà kêanre to me amji pupu ita? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_41","072_23_41","LUK","23","41","41","Pahte ri ampo kêanre ton, ne hũmre ita te nee ampo kên ton nare cakrô, ihtỳj me pahcunea kên xà ita mã hàr. Ne pahkên xà ita pê cu ajco amji to hapê, ne hũmre impejti ita pê nee ajco amji to kên xà ita japên nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_42","072_23_42","LUK","23","42","42","Ne cute Jeju mã amji jarẽn, ne cumã: ― Jeju, ca ha jũ caxuw Juta catêjê jõ pahhi na amji to, ne hacpỹ ne ate amji jaxàr xà ata kam, ito amji japackrea ne ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_43","072_23_43","LUK","23","43","43","Mã Jeju cumã: ― Ỹhỹ, wa ha ampeaj kam amã awjarẽ, ca ha ita kam icahê na, por curi mempejti tyc caxwỳn tĩar ame ipa ata ri, cu ha ajwar apu mõ ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_44","072_23_44","LUK","23","44","45","Mã Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam Pahpãm jũrkwa caxwỳn me, me hũmre tekjê ata te amji mã ahhyr xà na, cupẽhkà pohti ajêt ata te awryc mã amji jipôn, ne ajpẽn wỳr ihkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_46","072_23_46","LUK","23","46","46","Mã hamre, Jeju hipêr kỳj cati pêa mã caràr, ne caràar kam cute Hũm Cati mã harkwa to: ― Inxũ Cati, hamre, wa ha ty, ne icarõ quê ha ma awỳr api ― hajỹr. Ne cute amji jarẽn jirô pê mã ihtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_47","072_23_47","LUK","23","47","47","Mã Roman catêjê nõ pê krãhtare jõ pahhi cati ata te Pahpãm pej na amji mã harẽn, ne taa amji mã: ― Xãmte ampeaj kam hũmre ita peaj to impej ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_48","072_23_48","LUK","23","48","48","Ne por cute mehtyc xà na me hõmpun xà caxuw me cuprõn atajê te me ita pupun, ne ma ame amji jacjên, ne me cumã amji kĩn nõ xàhte, amji jõkôt kam ame amji cahhyr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_49","072_23_49","LUK","23","49","49","Mã Jeju jõ ikwỳ nõ catêjê me, pyjê me, por pê Hĩpôjajo jõ pjêa rũm ajpên ihkôt me mõ atajê, ampỳa mã mehcuhhê ne ahna ame hõmpu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_50","072_23_50","LUK","23","50","51","Pê me hũmre ihnõ japrỳ pê Joje, ata pê Krĩhkàhti catêjê nõ, ne ajco catyt kam ipa. Ne cupê hũmre impejti, cute amji kam hapac xà cunea to, ne ajco Pahpãm himpej xà kujahêc xà ata japên to hikaj to ipa. Ne nee cupê mehkwỳ, ne Jeju cuna mã harkwa kên nõ to ihcakôc nare, ne catyt kam ahna ihcakôc, ne mehkwỳ te amji kam hapac xà kaj na ajco amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_52","072_23_52","LUK","23","52","52","Ne ma Pirat jũrkwa wỳr tẽ, cute Jeju na ihwỳr, ne pĩ pê ihtyc caxàr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_53","072_23_53","LUK","23","53","53","Mã Pirat te cumã hahkre, mã ma tẽ ne cute pĩ pê caxàr. Ne cute cupẽhkà jakati impejti ata to Jeju jĩ cunea cupu, ne ma rỳ jũ caxuw jũm te kẽn kre ita kam amji jarêt nare, ne cormã intuwti ata wỳr to kwỳ, ne cute kam hir, ne ahna to hihê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_54","072_23_54","LUK","23","54","54","Ne mehkôt xà jõ amcro xwỳjrea na pê ita hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_55","072_23_55","LUK","23","55","55","Ne por Hĩpôjajo jõ pjê rũm, pyjê Jeju kôt me mõ atajê te Joje te kẽn kre ata kam Jeju jarêt na me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK23_56","072_23_56","LUK","23","56","56","Ne ma ikre wỳr cute me amji jacjên ne me mõ. Ne cute me to amji pyràc xà ata kôt, cute me Jeju jĩ cuxwa prãmte ame ampo cacô cuxwati, incoti ita cwỳr, ne ame to ipicacwỳr. Ne nee amcro ata kam hacpỹ mã cute me to amji jacjên nare, ne curia amehkôt to ame ipa, mehkôt xà jõ amcro atajê kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_1","072_24_1","LUK","24","1","1","Ne mehkôt xà jõ amcro atajê jirô pê mã ri, iràrà na, ma Jeju kre wỳr pyjê atajê ampo cacô atajê to me pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_2","072_24_2","LUK","24","2","2","Ne ramã kre na me hàhtêp to pra, ne ampỳa mã cute me kre pupun. Mã kre jihê xà pê kẽn te kujti pyràcti ata jũm te ramã hihê mẽn, mã hihê mẽn xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_3","072_24_3","LUK","24","3","3","Mã kẽn kre mã me hàr, ne nee cute me Jeju jĩ pupun nare, ne mehkrã pictor tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_4","072_24_4","LUK","24","4","4","Mã krãa, me hũmre pijakrut ne mehkà jakati pràti kam me cuna mã me xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_5","072_24_5","LUK","24","5","5","Mã hamre, me hũpate pjê kam ame ipihur. Mã me hũmre itajê te pyjê itajê mã me harkwa to: ― Ampo caxuw mã ca amehtyc cote na ramã hacpỹa mã jũm tĩr ata japê? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_6","072_24_6","LUK","24","6","6","He ramã hacpỹa mã ihtĩr, ne nee ita ri apu mõr nare, ne por Hĩpôjajo jõ pjê kam cute me amã amji jarẽn ata na ca me to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_7","072_24_7","LUK","24","7","7","Pê me amã amji jarẽn to hane he: “Quê ha ihtỳj jũm mehkên catêjê jũhkra mã, ipê me Ahàkà jaxà, quê ha mehkên catêjê pĩ na me cuxô. Quê ha ty ne ahna amcro incrê, quê ha hacpỹa mã ihtĩr” ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_8","072_24_8","LUK","24","8","8","Mã pyjê itajê te harkwa to me amji japackre pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_9","072_24_9","LUK","24","9","9","Ne ma ikre wỳr me pra ne me cator, ne Jeju kôt me ipa catêjê te õxi atajê me, mehkwỳ mã, ame awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_10","072_24_10","LUK","24","10","10","Ne pyjê itajê pê ame awjarẽ he: Marij Matarkwỳj me, Jowanakwỳj me, Tijac menxi pê Marij me, por pê mehkwỳa kwỳ mehkôt me mõ atajê mã, pê ihtỳj hanea ne ame harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_11","072_24_11","LUK","24","11","11","Mã Jeju kôt me ipa catêjê te nee me pyjê atajê te me cumã hũjarẽn xà itajê na me kam hapac nare, ne ihtỳj cute ame hũjarẽn to ame ipa na, amji mã me to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_12","072_24_12","LUK","24","12","12","Ne Petrô nare, pê hãm pyrentu ne ma kẽn kre wỳr ajcahu. Ne kẽn kre ri cator, ne cumã nõr, ne nee Jeju jĩ pupun nare, ne cupẽhkà te hĩ cupu, mã cupê cator ata na, ahnaa hakàn pê nõ. Mã ma hacpỹ mã ikre wỳr cute amji jaxàr ne tẽ, ne ita to cama apu amji kam hapac to amji mã ipikrar to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_13","072_24_13","LUK","24","13","13","Mã amcro ata na ma krĩ wên japrỳ te Mewỳrcacro ata wỳr Jeju kôt me ipa catêjê pijakrut ne me mõ. Pê krĩ wên ita hõtpê Krĩpinkrên pê ampỳre mã xa, mõrmõ pê hỹrmã rec pyxit ne ihkôt hĩkjê kam pê xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_14","072_24_14","LUK","24","14","14","Ne pry kôt ihtỳj Jeju pupun xà kêanre atajê to, ajco amji mã me hũjarẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_15","072_24_15","LUK","24","15","15","Ne cormã amji mã me hũjarẽn to me hàhpan to me mõar kam, mã krãa, Jeju me ahna cator ne ma mehkôt mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_16","072_24_16","LUK","24","16","16","Mã cute me hõmpun, mã jũa mã cute amji tête mehkrã ton, mã nee cute me cupê Jeju na me hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_17","072_24_17","LUK","24","17","17","Mã me cumã: ― Ampo ca pry kôt amji mã me harẽn to me mõ ata? ― hane. Mã me hàhhuc ne me cumã amji kĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_18","072_24_18","LUK","24","18","18","Mã ihnõ japrỳ te Cripa ita cumã: ― Pỳhàpà, xà ca apyxit peaj ne ajte Krĩpinkrên kam akrĩ, ne nee ate cormã amcro incrê cahhur ita kam ampo te hajỹr xà ata na hahkre pej nare? ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_19","072_24_19","LUK","24","19","19","Mã Jeju cumã: ― Ampo? ― hane. Mã cumã: ― Por Naxare jõ krĩ pĩn Jeju cator ata pê me pamã hũmre pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê. Ne ampeaj kam Pahpãm jarkwa to ihcakôc, ne hàpên xà to into hihtỳj, ne me pamã cupê Pahpãam to Pahpãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_20","072_24_20","LUK","24","20","20","Mã ajte Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, me pajõ pahhi me, cute me hũhkra mã me haxàr, mã cute ame to kêanre. Ne cute pĩ kam me inxôr, ne hũhkra me ihpar kam me wakỳre cuhhêc, ne toa mehcuran. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_21","072_24_21","LUK","24","21","21","Ne pê wa ajco cute Juta catêjê to amji pytàr na mehcãmjĩ, ne ahna me hikaj. Ne cormã ampo te hajỹr xà ita na amcro incrê peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_22","072_24_22","LUK","24","22","22","Ne me ikwỳa kam pyjê nõ ma kẽn kre kam cute me harêt ata wỳr me pra. Ne nee cute hipêr me Jeju jĩ pupun nare. Cwỳrjapê wa me icunea amji mã me to ijapôj to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_23","072_24_23","LUK","24","23","23","Ne pyjê atajê te me amji jaxàr ne ame imã awjarẽ, xwahna cute me côjkwa pĩn Pahpãm jarkwa to memprar catêjê pit pupun. Mã xwahna ramã hacpỹa mã ihtĩr na ame cumã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_24","072_24_24","LUK","24","24","24","Mã me ikwỳa kwỳ te me hahpan, ne pyjê te me harẽn xà atajêa na cute me hõmpun, ne nee cute me Jeju jĩ pupun nare ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_25","072_24_25","LUK","24","25","25","Mã Jeju te me cumã hũjarẽn to: ― Pỳhàpà, mã ajte ca nee uu ne ame pamã Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê jarkwa kam me gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_26","072_24_26","LUK","24","26","26","Pê ihtỳj Crixtô ata kên na amji pupun to prãm. Ne quê ha cute amji pupun xà kêanre na amji pupun ata jahpan xà na, quê ha mehcunea jirôa pê hàmtàr cati na, hãn ne mehcunea me hahkre pej ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_27","072_24_27","LUK","24","27","27","Ne cute ihkrãa kam me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc rũm cahyt kam ihtẽm, ne ihkôt harẽn, ne ihkôt Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê cunea jõ kàhhôc kwỳ cahyt par. Ne me cumã, por ampo te ihkàhhôc kam jũ mã ton xà atajêa na amji kôt harẽn partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_28","072_24_28","LUK","24","28","28","Ne krĩ wên ata na ramã me hàhtêp, ne ramã me cator xàa kam, mã Jeju ma mehhyr ne ihtẽm prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_29","072_24_29","LUK","24","29","29","Mã ma amji na ame huwahi, ne me cumã: ― Atẽm nare, ne ita ri me ina ahtwỳ, nãmri ramã pyttu ― hane. Mã Jeju me ipijakrut atajê cahê na hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_30","072_24_30","LUK","24","30","30","Ne me cahê na hỹr, ne cute pãw pyr ne to Pahpãm mã hũrên hakryti na amji jarẽn jirô pê, cute ihcokjêr ne me cumã hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_31","072_24_31","LUK","24","31","31","Ne cute me cumã hõr me ajkaam mã cormã mehkrã kre, mã cute cupê Jeju na me hahkre pej, me ajkaam, mã hãm xà ata kam hamre, ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_32","072_24_32","LUK","24","32","32","Mã ajwar ajpẽn mã me harẽ, ne me ajpẽn mã: ― Pỳhàpà, pry kôt pamã ihkàhhôc krã krutre jarẽn to mõr ata kam, cu ramã pahna cuhkõnrea kam amji mã to hajỹr pyrentu ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_33","072_24_33","LUK","24","33","33","Ne me hãm pyrentu, ne ma hacpỹ mã Krĩpinkrên wỳr me pra, ne ihkôt me ipa catêjê kwỳ wỳr me cator, ne ame cumã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_34","072_24_34","LUK","24","34","34","Mã mehkwỳ me ipijakrut atajê mã: ― Ampeaj kam ri me pajõ Pahhiti hacpỹa mã ihtĩr! He hanea Petrô te hõmpun! ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_35","072_24_35","LUK","24","35","35","Mã me ipijakrut itajê te hajỹar ne, por pry kôt cute me hõmpun, ne hanea ne ikre kam me cumã pãw cokjêr na cute me hõmpun ata na, cute me cumã harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_36","072_24_36","LUK","24","36","36","Ne cormã me amji mã harẽn kwaa kam, mã krãa, mehcote na Jeju cator, ne cute me cumã harkwa to: ― Hàpà, mãr me apeaj? Nee ca icupate ame akrihkrit nare ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_37","072_24_37","LUK","24","37","37","Mã mehcunea pikrar ne mehcunea mã paa to pa. Ampo na? He ihtỳj cute me jũm carõ pupun na ame amji cãmjĩ, na ri ame paa to ame pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_38","072_24_38","LUK","24","38","38","Mã Jeju me cumã: ― Ampo na mã ca ito ame amji mã ajkra, ne ame ahkrihkrit? Ampo na mã ca cormã nee me akrã kam amji mã me ito hajỹr nare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_39","072_24_39","LUK","24","39","39","Me ijũhkra pupu, ne me ipar pupu. He ipê Jeju, pa wa. Me icupê ne me ijahkre pej, pom wa ijĩa xa ita. He me carõ jĩ nare, ne nee mehhi nare ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_40","072_24_40","LUK","24","40","40","Ne cute ita jarẽn jirô pê cute me cumã hũhkra me ihpar jahkre, mã cute ihtỳj me wakỳre te caxwỳr xà xwa kre pupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_41","072_24_41","LUK","24","41","41","Ne me hakryte ma ajmãr cupê Jeju na ame ahna aprã. Ne ihtỳj cormã amji mã me ajkra. Cwỳrjapê ri Jeju te mehcukij ne me cumã: ― Xà ajkĩ ita ri me apê ampo krẽr xà hamreare? Wa ihkwỳ krẽ, ca ihkur na me ipupu ― hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_42","072_24_42","LUK","24","42","42","Mã cute me cumã tep xêt nõ ita kwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_43","072_24_43","LUK","24","43","43","Mã me kam mare mã xa ne cuku. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_44","072_24_44","LUK","24","44","44","Ne me cumã: ― Ne por wa ame acahê na imõr kwỳa kam, amji na ite me amã ampo jarẽn atajê te ito hajỹr to prãm, ata na ri cute ito hajỹr. Por pê Mojxe xwỳ jõ kàhhôc me, Tawi xwỳ jõ kàhhôc me, mehkwỳ jõ kàhhôc ito hũjarẽn xà to awjarẽ atajêa na mã, cute ito hajỹr ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_45","072_24_45","LUK","24","45","45","Ne jũa mã cute mehkrã ton, mã ihtỳj me Pahpãm jarkwa par pejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_46","072_24_46","LUK","24","46","46","Mã hacpỹ mã Krĩpinkrên wỳr cute me amji jaxàr ne me cator. Mã hipêr Jeju te curi me cumã amji to ipipẽ, ne me cumã: ― Por pê Inxũ Cati jõ kàhhôc kam ito hũjarẽn to: “Quê ha, pê Pahpãm Crixtô cator na me amã to awjahkre ata, ihtỳj amji pupun xà kêanre to amji pupu ne ty. Ne amcro incrê kam hacpỹa mã ihtĩr” hane. ― Ne hanea ne ihkàhhôc ata ito hũjarẽn to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_47","072_24_47","LUK","24","47","47","“Hamre, quê ha cute harkwa jarẽn xà itajê cunea, krĩxàre cunea kôt ajcrà. Ne Krĩpinkrên kam quê ha ipicràn kam tẽ, quê ha me harkwa itajê cunea jarẽn pa, ne me hahkre pej, ne mehkên ton jicu, ne amji mã me Pahpãm na ahwỳ, quê ha mehkên to tojnõ ne me to impej” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_48","072_24_48","LUK","24","48","48","― Ne me ca, ate me ijarẽn pej xà caxuw ca ate me ato jĩa to me ipupun, ampo atajê cunea na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_49","072_24_49","LUK","24","49","49","Ne me ca, por Inxũ Cati te ate me ijarẽn xà caxuw me amã carôt tỳjti to hũjahkre ata, quê ha ihtỳj me amã cugõ. Ne pa wa ha itỳj hanea ne me amã cugõ, ne ahna me ato ihimpej. Na ca ha ita ri, Krĩpinkrên kam, me hikaj. Quê ha ita ri côjkwa pĩn, me amã me acarôt tỳjti ata wrỳ, ca ha me acwa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_50","072_24_50","LUK","24","50","50","Ne Jeju te krĩ pê me to cator, ne ma amji kôt Mehkênpupunxà jõ krĩ wỳr me to mõ, ne curia ri cute mencwỳrpê hũhkra curor, ne cute mehcajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_51","072_24_51","LUK","24","51","51","Ne cute mencwỳrpê hũhkra curor me ajkaam, ma côjkwa wỳr hàpir to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_52","072_24_52","LUK","24","52","52","Mã ame Jeju pejti na harẽ, ne ma Krĩpinkrên wỳr cute me amji jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("LK24_53","072_24_53","LUK","24","53","53","Ne amcro cunea kam, ma Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr me ipa, Pahpãm mã mempejti to mehcakôc prãmte. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_1","073_1_1","JHN","1","1","2","Mam, ampo cunea cumam, pê ramã me pajõ Pahhiti ipa. Ne me pamã cupê Pahpãm cakôc xà me harkwa. Ampo na? Taa mã ri me pamã Pahpãm te amji kam hapac xà me, incaca xà to ipipẽ to ipa. Ne pê Pahpãm cahêa na maam ajco apu ipa ne me ajpẽan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_3","073_1_3","JHN","1","3","3","Na pê me pajõ Pahhiti Hũm Cati jarkwa kôt ampo cunea ton partu, pê nee iràn xà na, ampo hũhkra kaj na, amjia kôt amji ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_4","073_1_4","JHN","1","4","4","Na ri cupê me pahte amji kam me pajapac xà cunea xakat. Ne pom hãn ne pyt pjê cunea cujro, cu hàhcujro kôt me ampo cunea pupu, ita na mã me pajõ Pahhiti me pahcunea mã pahte me hahkre pej xà gõ, mãr cu ihcunea na me Pahpãm pê Hũm na me hahkre pej ne me hõmpu, ne cahê na me papa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_5","073_1_5","JHN","1","5","5","Pyràc pej na mã me pajõ Pahhiti pê me pahcujro xà, ata kôt cu me Hũm Cati jahkre pej ne me hõmpu. He jũ wỳr quê mehkên ton catêjê nõ, pê ihhêj rũm awcapàtkô kam mehkrĩ catêjê atajê kwỳ, me pahte me Pahpãm pupun nare prãmte, me papê cute me pahcujro xà ita pro ne cupĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_6","073_1_6","JHN","1","6","6","Ne pê me pajõ Pahhiti cator xwỳjrea na, mam Pahpãm me pamã harkwa na imprar catê pê Jowãw te cô kam me cumrãr catê ata kujate, cute me pamã me pahcujro xà pê me pajõ Pahhiti ita to hũjarẽn, ne to hahkre xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_7","073_1_7","JHN","1","7","9","Ne pê Jowãw xwỳ pê me cumrãr catê ata nee ihcakôc xà to: — Ipê ihhêj rũm me acujro xà — hajỹr nare, ne cama harkwa to: — Quê ha cormã me pamã me pajõ Pahhiti cato, ata pê ri ihhêj rũm me pahte amji kam me pajapac xà cunea cujro xà, pjê cunea kam. He cupêa ri quêt me pahcujro xàa to me pahcujro xà — hane. Ne pê Jowãw me pamã me pajõ Pahhiti to hahkre, pahte me hahkre pej ne to amji mã me pahhimpej xà caxuw, pê me pahwỳr cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_10","073_1_10","JHN","1","10","10","Ne me pajõ Pahhiti pê Hũm cakôc xà me harkwa ata pê mam ampo cunea to, ne taa mã pê pjê ita wỳr wrỳ ne apu ipa. Mã xãmte pjê kam mehcunea te nee cupê ampo cunea ton catê na me hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_11","073_1_11","JHN","1","11","11","Ne ma Juta catêjê jõ pjê wỳr cator, mã nee ajte cute ahna me amji caxàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_12","073_1_12","JHN","1","12","12","Mã mencrêre pyxitre te ahna me amji caxàr, ne cumã me amji jõr, ne toa amji mã mehhimpej to me ipa, ne me cumã: — Apê Pahpãm kraa to ihkra — hajỹr. Cwỳrjapê ri Hũm te ihtỳj ihkôt me to amji kra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_13","073_1_13","JHN","1","13","13","Cu me paxũmre nee ame pahkra ton to hajỹr nare, ne ajteare mã me. Quê ha me paxũmre nõ mã ihkra prãm, quê ha xa ihprõ nõ me hikwa, ne ajpẽn kam mehkra, quê ha cormã me cumã ihkra. Ne Pahpãm te nee hajỹr nare. Quê ha cama, por jũmjê me pajõ Pahhiti to amji mã mehhimpej atajê mã harkwa to: — Imã me ato amji kra to prãm. Na wa ha amã Icarõ Pejti kôt, ate amji kam gapac xà tuw pejti gõ, mãr ca apê ikra — hane. Pea quê ha jũmjê atajê amji to Pahpãm kra pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_14","073_1_14","JHN","1","14","14","Ne pê me pajõ Pahhiti pê Hũm Cati cakôc xà me harkwa ata, me pahwỳr wrỳ, ne me pajĩa na amji to, ne ajco apu ipa. Pê wa me hõmpu. Pê cupê Hũm mã ihkra pyxit peaj ata. Cwỳrjapê ri carôt tỳj me Hũm carôt tỳj pipẽan, ne impej me Hũm pej pipẽan. Na ri cute Hũm cuxà amji mã me pajapêti to cator, ne cute me pahpytàr catê na amji ton. Ne cupê Hũam, ne nee apu ihhêj xi jarẽn nare, ne quêt catyt kam, ampeaj kam mehcunea mã Hũm Cati jarkwa to hũjarẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_15","073_1_15","JHN","1","15","15","Ne pê Jowãw pê me cumrãr catê ramã ita na me cumã to hũjarẽn to hane he: — Pom Jeju ita pê Pahhiti, pê wa ramã me amã to icakôc ne harẽn to: “Taa mã quê ha hapu na ikôt cator cakrô, ijirôa pê cati. Ampo na? He pê ramã ipỳm xwỳjrea na ajco apu ipa, na ca ha ijirôa pê amji mã me hũpa” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_16","073_1_16","JHN","1","16","16","Ne Jeju mã ri ampeaj kam me pahcunea caprĩ, ne cumã me pahkĩn. Cwỳrjapê ri hõtpê me pamã ampo pej cunea ton to ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_17","073_1_17","JHN","1","17","17","Ne pê rỳ pêa mã Mojxe xwỳ ramã me cumã Pahpãm harkwa jirên xà atajê gõ, ne pyxit peaj to me cumã hahkre. Ne Jeju nare, quêt ihtỳj cumã me pahcaprĩ, mã me pahtehcajpa. Ne me pamã Pahpãm jarkwa pejti pê ampeaj kam ata to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_18","073_1_18","JHN","1","18","18","Ne rỳ jũ caxuw jũm te pjê kam Pahpãm pupun nare. Mã ihkra pejti pyxit peaj ata pê Hũam pyràc ne cume ipipẽan. Na pê cu hĩa na me hõmpu, ne taa mã ri Hũm cahê na amji kôt me pamã Hũm to hahkre, ne ihkôat cu ha me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_19","073_1_19","JHN","1","19","19","Mã Krĩpinkrên kam Juta catêjê jõ pahhi kwỳ te Jowãw te me cumrãr catê wỳr, Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê me, Rewi catêjê pê Pahpãm jũrkwa jamãr catêjê me, mehkujahêc, cute me Jowãw cukij prãmte. Mã cute mehcukij to: — Me anõ mã ca? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_20","073_1_20","JHN","1","20","20","Mã Jowãw te hirãa pê me cumã amji jarẽn to: — Nee ipê, por pê Pahpãm mehkwỳ mã me hũtàr catê to awjahkre ata nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_21","073_1_21","JHN","1","21","21","Mã hipêr cute mehcukij ne me cumã: — Ne mẽr me anõ mã ca? Xà ajkĩ apê Erij xwỳ mã ca hacpỹa mã atĩr? — hajỹr. Mã Jowãw te me cumã harkwa to: — Quê, ipê jũm ata nare — hajỹr. Mã me cumã: — Xà apê, por pê Pahpãm me imã harkwa to ihcakôc catê to awjahkre, wa me hikaj ata mã ca? — hane. Mã Jowãw me cumã: — Quê! Pa nare! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_22","073_1_22","JHN","1","22","22","Mã hipêr cute me Jowãw mã harkwa to: — He me anõ mã ca? Me imã amji jarẽ. Wa me gahkre pej ne ma hacpỹ mã cute awỳr me ikujahêc atajê wỳr me pra, ne me cumã garẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_23","073_1_23","JHN","1","23","23","Mã Jowãw te me cumã Ixaj xwỳ jõ kàhhôc kôt harẽn to: “Ipê, por põ kam me hamreare kam me cumã ijũjarẽn to hajỹr to ipa catê ata he: ‘Me pajõ Pahhiti mã me hõ pry to ihcuhtac ne, mãr quê ihtỳj ihkôt mõr pejti ne’ hajỹr. Jĩkjê na quê ha mehcunea cator xà ata caxuw cute me amji kam hapac xà to impejti to me ipa, ne catyt kam me ipa” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_24","073_1_24","JHN","1","24","24","Ne por pê ame Jowãw cukij atajê pê Parixêw catêjê kwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_25","073_1_25","JHN","1","25","25","Ne hipêr cute mehcukij to: — Pom nee apê, por pê Pahpãm me pamã jũm to awjahkre ata nare, ne nee apê Erij xwỳ ata nare, ne nee apê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê wa me hikaj ata nare, nõ na mã ca atỳj cô kam me cumrã? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_26","073_1_26","JHN","1","26","26","Mã Jowãw te me cumã harkwa to: — He wa cô cakrô kam me cumrã, ne por me acote na quêt jũm apu ipa ata, ca nee rỳ ate me hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_27","073_1_27","JHN","1","27","27","Ne taa mã quê ha ijakàn pê cator cakrô, wa nee ite hũpa cahi ne cupê hõ par kà tũm caxàr xà caxuw ipej nare. Ampo na? He taa mã ri ijirôa pê cati — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_28","073_1_28","JHN","1","28","28","Hõhõ, ita pê hane, ma Côhnameirêrxà jõ krĩ kam, Côpijapjêr jõ cô jĩkjê rũm. Por pê curi Jowãw ajco apu cô kam me cumrãr to ipa ata ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_29","073_1_29","JHN","1","29","29","Mã amcro nõ na Jowãw te amji wỳr Jeju mõr na hõmpun, ne me cumã harẽn to: — Me Pahpãm jõ Caràcahàcre Kra ca me hõmpu he, ramã ajpên mõ he. Ne taa mã quê ha pjê kam me pahcunea kên jũhta ne to hamre! To hanea, pom cu pahte amji kam me pajapac xàa na, me pahkên jahpan xà na, Pahpãm mã me pajàmjõr xà caxuw me ampo pê me pahkritxwỳ cura, ne me cumã to amgõ he. Ita jĩkjê na, quê ha me pajaxà kam ty, ne me pahkên cunea to hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_30","073_1_30","JHN","1","30","30","Wa ite ramã catyt kam me amã to icakôc to: “Quê ha cormã ikôt hapua na jũm xũmre cato ata, quê ha ijirô pê cati. Ne ampo na mã ijirôa pê cati? Nee mã ampo na ijirôa pê cati nare. He pê quêt ramã ixwỳjrea na apu ipa, cormã ipỳm nare kam” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_31","073_1_31","JHN","1","31","31","Pê wa nee cupê jũm te hajỹr xà ata na hahkre pej nare cakrô, pê wa itỳj cô kam ihcumrã. Ne nee mã pê wa ampo na apu to hajỹr nare. Ite Juta catêjê mã cupê jũm te hajỹr xà ata na to ipipẽ to hajỹar prãmte, pê wa to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_32","073_1_32","JHN","1","32","33","— Ne pê wa nee cute hajỹr xà ata na hahkre pej nare, mã Pahpãm te cô kam mehcumrãr catê na imẽn ata te imã harẽn to: “Ca ha Icarõ te tutti na amji jahkre, ne côjkwa pĩn ahpar mã pjê wỳr tẽ, ne jũm xũmre cwỳrpê hàhhuc na hõmpu ata, quê ha cupê me cumã Icarõ Pejti jõr catê. Mãr quê Icarõ Pejti ata me cumã ite amji kam ijapac xà to hahkre” hajỹr. Wa irĩt, ne ite côjkwa pĩn Pahpãm Carõ Pejti te tutti na amji jahkre ne ajpên ihtẽm, ne Jeju cwỳrpê hàhhuc na hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_34","073_1_34","JHN","1","34","34","Ne ite hõmpun xà ata kôt wa ite hirãa pê me amã Jeju pê Pahpãm kra na harẽn — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_35","073_1_35","JHN","1","35","35","Mã hipêr amcro nõ na Jowãw curia apu ihkôt me ipa catêjê pijakrut atajê me, ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_36","073_1_36","JHN","1","36","36","Mã hipêr cute me ahnaa Jeju mõr na hõmpun, ne me cumã harẽn to: — Nãmhã, Pahpãm jõ Caràcahàcre Kra apu mõ he! Cupêa ri me pahkritxwỳ, ne taa mã quê ha me pahkên jahpan xà na ty — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_37","073_1_37","JHN","1","37","37","Mã ihkôt me ipa catêjê pijakrut atajê te mempar, ne ma me Jeju pynãr ne ihkôt me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_38","073_1_38","JHN","1","38","38","Mã hacpỹ mã Jeju rĩt, ne cute me hõmpun, ne mehcukij to: — Ampo japên to mã ca ikôt ame mõ? — hajỹr. Mã me cumã: — Ikrã tũmti, jõ ri mã ca akrĩ? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_39","073_1_39","JHN","1","39","39","Mã Jeju me cumã: — Ajpên ikôt me mõ, ne imã me ikrĩ xà pupu — hane. Mã ma ihkôt me mõ, ne cute me cumã ihkrĩ xà pupun. Ne curia pyt xà wỳr, cahê na ame mõ, pê ramã me ahna pyt to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_40","073_1_40","JHN","1","40","40","Pê me ajkrut ne Jowãw te Jeju jarẽn na me kampa, ne me Jeju pynã atajê nõ pyxit ata japrỳ pê Antre, ne cupê Ximãw Petrô tõ te amji to hapu na kjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_41","073_1_41","JHN","1","41","41","Ne ma Antre ihtẽm pyrentu, ne mam ihtõ kà Ximãw wỳr cator ne cumã hũjarẽn to: — Wa ite, por pê Pahpãm me pamã me pajõ Pahhiti pê Mexij to awjahkre ata na icator — hane. Por pê Juta catêjê jarkwa na haprỳ Mexij, ne Crec catêjê jarkwa na me cumã haprỳ to Crixtô ata. Ne pê haprỳ pijakrut itajê kôt harẽn xà pê “Cute capi ne ahna hãm” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_42","073_1_42","JHN","1","42","42","Ne ma Antre te ihtõ kà japrôr ne to mõ, Jeju wỳr. Mã Jeju te Ximãw pupun ne cumã: — Gaprỳ te Ximãw, ne apê Jona kra, ne hamre ita caxuw quê ha gaprỳ pê Xepa — hajỹr. Pê Crec jarkwa na Xepa ita pê Petrô, ne ihkôt harẽn xà te “Kẽn”. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_43","073_1_43","JHN","1","43","43","Ne amcro nõ na Jeju te ma Hĩpôjajo jõ pjê wỳr mõr to amji kam hapac. Ne mõr xwỳjrea na cute hũmre nõ japrỳ te Pirip ita cajpar ne cumã: — Ajpên ikôt mõ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_44","073_1_44","JHN","1","44","44","Ne Pirip ata pê Tep jõ krĩ kam mehkwỳ nõ, por pê curi Antre me Petrô ihkrĩ atajê kwỳ nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_45","073_1_45","JHN","1","45","45","Mã Pirip apu hõ kwỳ nõ pê Natanew japê, ne cute ihcajpar ne cumã: — Wa ite, por pê Mojxe xwỳ me pahte amji kam me pajapac xà jõ kàhhôc kam, jũm na ihhôc ata na icator. Ne cupê, por pê hanea ne Pahpãm jarkwa na mehhôc catêjê ahna mehhôc ata! Ne cupê Jeju, ne cupê Naxare jõ krĩ kam, Joje ihkrĩ ata kra — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_46","073_1_46","JHN","1","46","46","Mã Natanew te ahna ihcukij to: — Xà quê ajkĩ ihtỳj Naxare jõ krĩ pĩn ampo pejti cato? Jũ wỳr quê ampo pej cato! — hajỹr. Mã Pirip cumã: — Ajpên mõ ne hõmpu mã — hane. Mã ma ihkôt Jeju wỳr tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_47","073_1_47","JHN","1","47","47","Mã Jeju te ajpên Natanew te hỹrmã mõr na hõmpun, ne mehkwỳ mã to hũjarẽn to: — Me hõmpu he! Ajpên hũmre pê quêt catyt kam ipa catê nõ ata mõ he. Ne nee quêt ihhêj xi nare, ne cupê Ixaher catêjê nõa, ne impejti! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_48","073_1_48","JHN","1","48","48","Mã Natanew te impar ne cumã: — Jũ mã mã ate ne ijahkre pej? — hajỹr. Mã Jeju cumã: — Wa Pirip te gaprôr xwỳjrea na ite apupun, ca ihmat ri pĩxô pàr krac ri jỹ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_49","073_1_49","JHN","1","49","49","Mã Natanew Jeju mã: — Ikrã tũmti, apê Pahpãm kraa to ihkra! Ne wa itỳj apê Juta catêjê jõ Pahhiti na amji mã ato hane! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_50","073_1_50","JHN","1","50","50","Mã Jeju cumã: — Xà wa ite ihmat ri pĩxô pàr krac ri ajỹr na apupun ne garẽn xà ita kôt mã ca cormã ate ito amji mã ahimpej? Ca ha cormã jũ caxuw quêt ampo ita jirôa pê ihnõ catia ata pupu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN1_51","073_1_51","JHN","1","51","51","Ne cute mehkwỳ mã harẽn to: — Wa ha ampeaj kam me amã awjarẽ, ca ha atỳj côjkwa te amji jihê mẽn na me hõmpu, ne ajpên iwỳr Pahpãm mã hàpên catêjê te me irôrôc, ne hacpỹ mã me hàpir na me hõmpu. Ampo na? He ipê côjkwa kam me Ahàkà cati ata wa, ne cama ite me hũmre na amji ton ne me awỳr iwrỳc — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_1","073_2_1","JHN","2","1","2","Ne ahna amcro pijakrut jirô pê mã ri cute me hikwa tuw catêjê nõ jõ amji kĩn jarẽn par, Têtêc jõ krĩ wên kam, Hĩpôjajo jõ pjê kam. Mã cute amji kĩn ata caxuw me Jeju me, me ipê ihkôt me ipa catêjê jator. Wa ma ihwỳr me mõ ne me icator. Mã ramã curia Jeju menxi apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_3","073_2_3","JHN","2","3","3","Mã amji kĩn ita cahti ri ampo pĩxô cacô xỳre ata jamre. Mã Jeju menxi te pĩxô cacô jamre na hõmpun, ne ma ihcãmter wỳr tẽ ne cumã: — Ikra, hamre, me cupê pĩxô cacô jamre — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_4","073_2_4","JHN","2","4","4","Mã Jeju te impar ne cumã: — Ampo caxuw mã ca inxê apu imã ita jarẽ? Nee ate imã ita jarẽn xà hamreare, wa ramã ite hahkre pej. Ne cuna mã cormã nee ite ampo itajê nõ ton xà kam hàhhuc nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_5","073_2_5","JHN","2","5","5","Mã ma inxi amji kĩn jõ pahhi mã me hàpên catêjê wỳr tẽ, ne cute me cumã: — Ca ha atỳj ikra te ampo na me amã hũjahkre xà atajê to me cumã — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_6","073_2_6","JHN","2","6","6","Pê curia kẽn te pot catia to cati te xêj atajê ihcuhhê. Ne ihkwỳ ihtỳj cô to rit to ôjtẽnta ne cucwa, ne ihkwỳ ihtỳj cô to rit to xẽj ne cucwa. Pê Juta catêjê ihtỳj ajco cô ata to me amji cuhhõ, cute to me amji pyràc xà ata kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_7","073_2_7","JHN","2","7","7","Mã ahtũmre mã, Jeju amji kĩn jõ pahhi mã me hàpên catêjê atajê wỳr tẽ, ne cute me cumã harkwa to: — Cô to me pot itajê to me hipu partu — hajỹr. Mã ihtỳj harkwa kôt cute me to hipu partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_8","073_2_8","JHN","2","8","8","Jirô pê mã ri cute me cumã harkwa to: — Caxi me cô ita crire ne me haxà, ne amji kĩn jõ pahhi wỳr me to tẽ, ne me cumã agõ, quê capi — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_9","073_2_9","JHN","2","9","9","Mã jũm ita te ihkwỳ jaxàr, ne hỹrmã to ihtẽm kwỳa kam, mã ramã cute pĩxô cacô na amji ton. Mã cute amji kĩn jõ pahhi mã hõr, mã cute capi, ne nee cute cô te ampo pĩxô cacô xỳre na amji jahkre ata na hahkre pej nare. Ne nee cute jũ rũm cator xà ata na hahkre pej nare. Ne cumã me hàpên catêjê mã ri quêt hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_10","073_2_10","JHN","2","10","10","Na ri amji kĩn jõ pahhi te hikwa tuw catê ata na hàhwỳr ne cumã: — Pỳhàpà, ajte ihhêj ne mam ate me cumã kyre pê pĩxô cacô impej ata jõr, mã cute ame to ihkõm. Jirô pê mã ca ate cormã me cumã impeaj ita jõr. Ne ihhêj ne ate pahte me to amji pyràc xà ata to gàhpan, ne ate hicu xà caxuw impejti ata juwahi — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_11","073_2_11","JHN","2","11","11","Hõhõ, pê Jeju carôt kôt ampo pihho ton kam to tẽm to hane, ne ajco carôt to ipipẽ to ipa, Têtêc jõ krĩ kam, Hĩpôjajo jõ pjê kam. Ne pê carôt tỳjti impejti ata to me cumã ajpẽ. Pê wa me ipê ihkôt me ipa catêjê, itỳj amji mã me to ihimpej, ne mempar pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_12","073_2_12","JHN","2","12","12","Ita jirô pê mã wa me ipê ihkôt me ipa catêjê me, Jeju me, inxi me, mehkjêjê me, ma Capernam jõ krĩ wỳr me mõ, ne curia wa ite ijõtpê me amji to amcro kwỳ kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_13","073_2_13","JHN","2","13","13","Ne Juta catêjê jõ amji kĩn japrỳ te, me Hakren xà jõ amji kĩn jõ amcro ata, pê ramã cator xàa kam, ne ramã hũ na pire mã. Ne amji kĩn ata pê, por pê Ejit jõ pjê kên pĩn, menquêtjê cator xà atajê jõ amji kĩn. Na wa ma Jeju me Krĩpinkrên wỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_14","073_2_14","JHN","2","14","14","Ne Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam, Jeju te jũmjê te carà cahàcre hôhti me, pryti me, tutti to ihpore na ame hàhpan na me hõmpun. Ne hanea ne cute jũmjê atajê te mehkrĩ ne me hàhtôa mã ihpore to hàhpan na me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_15","073_2_15","JHN","2","15","15","Ne ame kam incryc, ne me caxuw cute pàrcuxê to mehcahhyr xà ton, ne põ mã mehcunea to cator, ampo atajê mea mã. Ne cute ihpore to me hàhpan catêjê pê ihpore pyxwỳr xà mẽn, ne pjê kam hõ pore jaxwỳr partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_16","073_2_16","JHN","2","16","16","Ne cute, por ihpore na me tutti to hàhpan to me ipa atajê mã harkwa to: — Ikre ita pê ampo itajê cunea to me gapôj partu! Ne nee ca Inxũ jũrkwa kam apu amji mã ampo itajê to ihpore na me gàhpan to me apa nare. Xà aracri Inxũ jũrkwa ita pê ampo to ihpore na kam me hàhpan xà? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_17","073_2_17","JHN","2","17","17","Cwỳrjapê wa me ipê ihkôt me ipa catêjê te Pahpãm jõ kàhhôc kam ita to hũjarẽn na me to amji japackre, pê ramã harẽn to: “Imã Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa ita kĩan to ihkĩn. Na wa nee kam ampo kên xãm na hõmpun prãm nare, ne wa ampo pej to pit mã kam me amji japackre” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_18","073_2_18","JHN","2","18","18","Mã Juta catêjê jõ pahhi kwỳ te ita na harẽn par ne mehcukij to: — Jũm te mã, ate ame to hajỹr xà ita na, amã harkwa? Jũm te mã ahna amẽn? Xà ajkĩ Pahpãm te mã ahna amẽn? Mẽr hõhõ, acarôt cati pahtỳjti ita to me imã ajpẽ, wa ha ahna me apupu, ne cormã Pahpãm te ahna amẽn na me gahkre pej — hajỹr. Mã Jeju te me cumã amji jarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_19","073_2_19","JHN","2","19","19","— Ca ha me Pahpãm jũrkwa ita hu, wa ha hacpỹa mã amcro incrê peaj kam hãm, ca ha cormã ihkôt Pahpãm te ahna imẽn na me ijahkre pej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_20","073_2_20","JHN","2","20","20","Mã cute me Jeju mã ikre jarẽn to: — Pê me Pahpãm to pahte me amji kam me pajapac xà jũrkwa ita to me hàpêan to me caku to cwarẽnta ne ihkôt xêj, ne me hipêj, nõ na mã ca ajte amcro incrê peaj kam hacpỹa mã ate hãm na amji jarẽ? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_21","073_2_21","JHN","2","21","21","Por pê Pahpãm jũrkwa to Jeju ihcakôc ata pê nee kẽn te ikre ata nare, ne amji jĩa to pê me cumã ihcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_22","073_2_22","JHN","2","22","22","Ne pê hacpỹa mã ihtĩr, pê wa cormã hũjarẽn xà ata to me amji japackre, ne itỳj me ihkàhhôc kam Pahpãm jarkwa kampa, ne Jeju cakôc xà na me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_23","073_2_23","JHN","2","23","23","Pê Jeju me Hakren xà jõ amji kĩn na Krĩpinkrên kam apu ipa xà ata kam, pê me hàhtôa ne ihtỳj cupê Pahpãm kra na amji mã me to hane. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Pê ajco Jeju ihtỳj Hũm carôt kôt, rỳ jũ caxuw, jũm te ampo cupahti pihho pupun nare atajê to na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_24","073_2_24","JHN","2","24","24","Cakrô pê nee Jeju cormã amji mã me hàhtôti atajê to taa mã nare. Ampo na? Pê ajco mehcunea mã cute me amji kam hapac xà pupu, ne me hahkre pej to ipa na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN2_25","073_2_25","JHN","2","25","25","Ne pê jũm te cumã me harẽn nare kam, pê ajco taa cute me amji kam hapac xà na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_1","073_3_1","JHN","3","1","1","Ne pê hũmre nõ japrỳ te Nicotem ata pê Juta catêjê jõ pahhi na mehkwỳ nõa, ne cupê Parixêw catêjê kwỳ nõ, ne cupê Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to me cumã hahkre catêjê nõa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_2","073_3_2","JHN","3","2","2","Ne ma caxwa ri Jeju wỳr mõ, cute hõmpun, ne cumã ihcakôc prãmte. Ne hỹrmã cator ne cumã: — Ỹhỹ Jeju, wa ite, Pahpãm te me imã apê ampo to hahkre catê na akujahêc na gahkre pej. Ampo na? Ca atỳj Pahpãm carôat to ampo pihhoti jàhtôa ton to apa atajê, ihtỳj Pahpãm carôt tỳjti to ipipẽ to mõ. Jũ wỳr quê Pahpãm jũm kujahêc nare, quê jũm ampo itajê nõ to — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_3","073_3_3","JHN","3","3","3","Mã Jeju cumã: — Ỹhỹ, wa ha nee amã ihêj xi jarẽn nare. Quê ha jũmjê mã Pahpãm himpej xà mã mencjêj to prãm na, quê ha xa hacpỹa mã amehpỳpỳm — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_4","073_3_4","JHN","3","4","4","Mã Nicotem cumã: — Pỳhàpà, jũ wỳr quê ha ramã jũm kàhtu ata amji mã hamã, nehacpỹa mã inxi tu mã axà ne hipêr ihpỳm — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_5","073_3_5","JHN","3","5","6","Mã Jeju te cumã ihkôt harẽn to: — Ỹhỹ, wa nee apu amã ihêj xi jarẽn nare. Quê ha jũmjê te Pahpãm himpej xà mã incjêj prãm na, quê ha xa hacpỹ mã amehpỳpỳm, jirô pê mã quê ha cormã me acjêj. Pê ca mam gĩ to, anã tu kam cô ata kôt apỳm, ne apê anã kra. Jĩkjê na, ca ha hipêr Pahpãm Carõ Pejti kôt, acaxwỳn carõ to amji mã intuw, ne apê Pahpãm kra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_7","073_3_7","JHN","3","7","7","— Nee ca ite amã hacpỹa mã, me acunea pỳpỳm na me garẽn ita to amji mã ame apikrar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_8","073_3_8","JHN","3","8","8","Ampo na? He Pahpãm Carõ Pejti kôt amehpỳpỳm xà ata pê ihhêj rũm kôc pyràac. Jũ wỳr ca ha jũ kam kôc te hàpêr xà na amji mã prãm xà ata wỳr hàpêr na hõmpu. Ca ha me hàmcoco pit kampa, ne nee hõmpun nare. Ne nee ca ha jũ pĩn cator xà me, jũ kam ihtẽm xà ata na hahkre pej nare. Jĩkjê na mã, Pahpãm Carõ Pejti jàpên xà pê hũràac. Ne nee quê ha jũm Pahpãm Carõ Pejti te jũm to amji mã ihkra xà ata na hahkre pej ne hõmpun nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_9","073_3_9","JHN","3","9","9","Mã Nicotem cumã: — Jũ mã quê ajte ita, ne hane? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_10","073_3_10","JHN","3","10","10","Mã Jeju cumã: — Pỳhàpà, pom apê Juta catêjê mã ampo to hahkre catê ita! Nõ na mã apê ampo ita jahkre kêatre? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_11","073_3_11","JHN","3","11","11","Wa ha nee amã ihêj xi jarẽn nare. He wa amcro cunea kam me akwỳ mã, ite ampo jahkre pej itajê to hahkre to ipa. Ne hanea ne ite ito jĩa to ampo pupun atajê pupun xàa kôt, wa me amã harẽn to ipa cakrô, ca ajte nee cormã ate me ipar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_12","073_3_12","JHN","3","12","12","Ne wa ramã ite me amã pjê ita kam ampo te jũ mãn xà ata na harẽn, ca nee ajte ate ikam me gapac nare. Ita kam, ca ha pijamã ite me amã côjkwa kam ampo jarẽn xà atajê cunea na me ikampa? Me gũpar nare ita kam, ca ha nee me ikam gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_13","073_3_13","JHN","3","13","13","Ne rỳ jũ caxuw côjkwa wỳr jũm jàpir ne hacpỹ ne cute amji jaxàr nare. Ne pa nare, he ipê kỳj pê, côjkwa kam me Ahàkà, cwỳrjapê wa curũam ite me hũmre na amji ton ne iwrỳc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_14","073_3_14","JHN","3","14","14","— Ne pê Mojxe xwỳ mat ri, põ kam me hamreare ata ri, wakỳre te cagã to, ne pĩ na cuxô. Ampo na? Nee mã pê ampo na wakỳre te cagã ata xôr nare. Pê cagã ajco me cãmxa, pê me wakỳre te cagã ata pupu, ne hacpỹa mã mempej. Ita jĩkjê na wa ha hanea. Quê ha jũ caxuw me ito wakỳre te cagã ata pyràac, ne me icuran xà caxuw, pĩ na me ixô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_15","073_3_15","JHN","3","15","15","Quê ha jũm ito cagã ata ne ipupu, ne ito amji mã ihhimpej, quê ha ihtỳj ihtyc xà jirô pê ampo kên catia ata pê amji pytà, ne Pahpãm cahê na amji to ipijapar rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_16","073_3_16","JHN","3","16","16","— He ampeaj kam Pahpãm mã pjê kam mehcunea ame ipa itajê kĩn, mã cute me cumã, ipê cumã ihkra pyxit peaj kĩnti ata to hũjahkre ne hõr, ne pjê wỳr ajpên ikujahêc. Mãr quê cute ito amji mã mehhimpej atajê me ty, ne nee mehtyc tu ne Pahpãm kaj na ame ipa nare, ne quêt hacpỹa mã mehtĩr, ne Pahpãm cahê na me ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_17","073_3_17","JHN","3","17","17","Pê nee Inxũ imã harkwa to: “Cute mehkên ton jahpan xà na, pjê wỳr wrỳ ne curê mã me amẽ” hajỹr nare. Ne quêt cama imã: “Ca ha wrỳ ne mehkên pê me hũtà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_18","073_3_18","JHN","3","18","18","— Na quê ha jũmjê te, ipê Pahpãm kra na amji mã ito mehhimpej na, quê ha nee Inxũ cute cuna mã ihkên ton xà atajê to me cumã ihcakôc, ne curê mã me irẽn nare. Ne por nee amji mã me ito mehhimpej nare atajê ri, ramã curê mã cute me mẽn na, me ahna me amji ton. Ampo na? Nee cute amji mã me ito ihhimpej nare, na quê ha curê mã me cumẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_19","073_3_19","JHN","3","19","19","— Cu ha ampo kên tũmti ata wỳr me pajàhcujro xà nõ, pôc pejti ata to mõ, ne me to ihtũmti ata pupun pyrentu. Jĩkjê na ri ipê pjê kam mehcunea jàhcujro xà. Ampo na? He wa itỳj me cumã cute mehkên ton xà atajê jarẽ, mã me hõmpu, ne cute me hahkre pej xà ita caxuw wa me hỹrmã iwrỳc, ne amehcujro to mõ. Mã ma mehkwỳ apu ite mehcujro ita na mehcaca, ne me cumã amji kam awcapàtkôti ita na pit mã me to prãm. Ampo na? Awcapàtkô ita kam ri hãn ne ihtỳj ame ampo kên ton to me ipa, cwỳrjapê ri ma ame icaca. Ne quê ha, cute me icaca catêjê cute me ampo kên ton atajê jahpan xà na, Pahpãm ame to kêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_20","073_3_20","JHN","3","20","20","— Ỹhỹ, por awcapàtkô kam ame ampo kên ton to me ipa atajê mã amji cujro prãm nare. Ampo na? Cute ampo kên ton atajê na me hahkre pej cupate ri ma ame amji cujro caca. Cwỳrjapê ri mehkên catêjê ipê ampỳa mã ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_21","073_3_21","JHN","3","21","21","Ne por catyt kam Pahpãm jarkwa kôt me ipa atajê ri, ijàhcujro impejti ata kam ihtỳj ame ipa xà. Mãr quê mehcunea catyt kam, Pahpãm jarkwa kôt me ipa na me hõmpu, quê nee ame ampo kên ton nare, na ri ihtỳj ame ipa. Na ri hanea ne ihtỳj mempejti catêjê atajê ikôt me ipa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_22","073_3_22","JHN","3","22","22","Ita jirô pê mã, wa ma Jeju me, me ipê ihkôt me ipa catêjê me, Krĩpinkrên pê me icator, ne ma põ pê Juta jõ pjê kam ame ipa. Ne curia me cahê na ite jũ mã amji to me amcro ton, wa itỳj harkwa kôt cô kam amehcumrãr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_23","073_3_23","JHN","3","23","23","Pê hanea ne ihtỳj Jowãw, cô japrỳ te Enõ pê Xarim jõ krĩ na pire mã xa ata kam, cô kam amehcumrãr to mõ. Ampo na? Ampeaj kam quêt curi cumã cô cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_24","073_3_24","JHN","3","24","24","Ne pê caxuw cormã nee me Jowãw jaxàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_25","073_3_25","JHN","3","25","25","Mã amcro nõ na Jowãw kôt me ipa catêjê kwỳ atajê me, Juta catêjê jõ pahhi kwỳ te ajpẽn mãn kam mehtẽm, Pahpãm mã cute me amji cũmpej xà na cô kam me amji cumrãr xà ata ri. Ne nee jũmjê te me ajpẽn par pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_26","073_3_26","JHN","3","26","26","Cwỳrjapê ri ma Jowãw te mehcumrãr catê pê me hõ pahhi ata wỳr, me amji to mõ, ne cute me cumã amji jarẽn to: — Me ijõ pahhi, wa ite me amji cũmpej xà ita kam, nee ite me ampo par pej nare, ne me ikrã pictor tu. Ne por pê ca jũm xũmre to me imã awjarẽ ata, ihtỳj mehcũmpej prãmte, acuxà Côpijapjêr jõ cô kam ame cumrãr to mõ, mã quêt mehcunea ihtỳj hỹrmã me pra! Ne jũ mã mã cu ha ajte me? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_27","073_3_27","JHN","3","27","27","Mã Jowãw te me cumã harkwa to: — Nee ca ita to ame amji kam gapac nare. Côjkwa kam Pahpãm te ahpỹanre na me hũmre mã me hàpên xà jõr par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_28","073_3_28","JHN","3","28","28","He ijàpên xà ita pê Jeju pê hũmre ata mã ite pry to impej xà, mãr quê pry ata kôt me hàhtôa ne ihwỳr me apkjê. Ne nee ipê, por pê Pahpãm me pamã to awjahkre ata nare, ne ite amji jarẽn xà na ramã ate me ipar. Ne hõ pry to ite cumã impej xà caxuw pê wa mam icato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_29","073_3_29","JHN","3","29","29","Ne quê ha jõ ri me hàhtôa mã jũm pyxit peaj ne me hirôa pê impej, quê ha hỹarmã me pra. Ita jĩkjê na, quê ha jũm hikwa tuw, quê ha hĩxi impjên ata wỳr pit mã tẽ, ne nee impjên jõ ikwỳ nõ atajê wỳr ihtẽm nare cakrô, quê ha ihtỳj hũ na hõ ikwỳ nõ atajê ame hakry. Ita jĩkjê na wa itỳj Jeju jũ na ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_30","073_3_30","JHN","3","30","30","Na quê ha ihtỳj quêt Jeju ipicamẽn to mõ, ne cati to mõ, ne pa nare, wa ha ihkĩnte cama hacpỹa mã icri to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_31","073_3_31","JHN","3","31","31","— Ne Jeju quêt côjkwa pĩn cator ata ri ijirôa pê cati. Ne pa nare, pê wa ihkĩnte pjê ita kam icato, ne imã pjê kam ampo itajê to pit mã icakôc jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_32","073_3_32","JHN","3","32","32","Ne taa mã nare, quêt cute côjkwa kam ampo par ne hõmpun atajêa to hãn ne ihcakôc to ipa cakrô, mã ajmãr nee jũm te ahna amji caxàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_33","073_3_33","JHN","3","33","34","Ne mencrêre te cute ampo jarẽn xà atajê na me kam hapac, ne ihtỳj ampeaj kam cute me Pahpãm catyt kam ihcakôc ata kam me hapac. Ne Pahpãam te ri ihkujahêc na, cute me hahkre pej. He ampeaj kam ri Pahpãm cakôc xàa to Jeju ihcakôc to ipa. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Pahpãm Carõ Pejti catia te cumã amji jõr na ri, ne nee kam Pahpãm Carõ Pejti ata crire nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_35","073_3_35","JHN","3","35","35","— Ne Hũm mã ihkra ita kĩan to ihkĩn, mã cute cumã hõ tekjêa na ampo atajê cunea jõr, ne taa mã ri ita caxuw to hõ tekjê, ne ihcunea jamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN3_36","073_3_36","JHN","3","36","36","Na quê ha jũmjê te amji mã Pahpãm kra te me hũtàr catê na me to amji mã hajỹr na, quê ha quêt Pahpãm cahê na mehtĩr rohnỳtti mã na ame ipa. Ne por nee me kam hapac nare, ne nee amji mã me harkwa cupa nare atajê, quê ha nee côjkwa wỳr me hàpir, ne me Pahpãm pupun nare. Quê ha cama me kam Pahpãm cryc ata me hỹrmã apkjê, ne ame to kêanre ne — hajỹr. Hõhõ, Jowãw te ihkôt me ipa catêjê mã hũjarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_1","073_4_1","JHN","4","1","1","Jeju te Jowãw jirôa pê mecumrãr, ne hirôa pê cumã ihkôt me ipa catêjê jàhtô. Mã Parixêw catêjê te ahna harẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_2","073_4_2","JHN","4","2","2","Ne nee pê Jejua ajco me cumrãr nare, me ipê ihkôt me ipa catêjê pê wa ajco me cumrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_3","073_4_3","JHN","4","3","3","Mã Jeju te ita na Parixêw catêjê jahkre pej, ne me harẽn par, ne ma Juta jõ pjê pê cator, ne ma Hĩpôjajo jõ pjê wỳr ihkôt me ipa catêjê me, me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_4","073_4_4","JHN","4","4","4","Ne Krĩrĩtpej jõ pjê cajpuaw pry nõ ata kôt pê me imõr xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_5","073_4_5","JHN","4","5","5","Ne ma Krĩrĩtpej jõ pjê kam krĩ japrỳ te Xica ita mã me icator, por pê Jaco xwỳ ihkra pê Joje xwỳ mã pjê jahkre ata cahi na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_6","073_4_6","JHN","4","6","8","Mã curia cormã Jaco jõ côhkre ata ihcuhhê. Mã pyt ramã me pahkrã jimoac kam jỹ, wa curi Jeju me, me icator, mã ramã mõr mã ihpeacre, mã côhkre ata cahê na hỹr. Wa ma me ikwỳ me krĩ ata kam ite me ampo krẽr xà japrôr to me pra, mã ahte hàhhuc. Mã pyjê nõ pê Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê nõ ata, cute cô jaxàr prãmte hỹrmã tẽ, mã Jeju cumã: — Ate amji kam gapac xàa na, imã cô ita kwỳ incrire ne, wa to ikõ — hane. Mã jũm cahãj ata Jeju mã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_9","073_4_9","JHN","4","9","9","— Apê Juta catêjê nõ, ne ipê Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê nõ, ne mẽr ampo na mã ca apu cô ita na iwỳ? — hane. Ne ampo na pê cumã ihcakôc xà ita to? Nee mã ampo na nare, pê ajco Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê me, Juta catêjê me ajpẽn kaj na me amji kampa, na pê cumã hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_10","073_4_10","JHN","4","10","10","Mã Jeju cumã: — Ca ate côjkwa kam Pahpãm te amã ampo jõr xà ata na hahkre pej na mã, ca ha ahna iwỳ. Ca ate ite cô na awỳr xà ata na ijahkre pej na mã, ca ha mehtĩr xà rohnỳtti mã xà jõ cô na iwỳ, por ca ha cô to ikõ ne atĩr rohnỳtti mã na apa xà ata na iwỳ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_11","073_4_11","JHN","4","11","11","Mã pyjê nõ ata cumã: — Amã cô jacjên xà hamreare, ne côhkre ita rya to iry. Ne mẽr jũ mã ca ha, ne mehtĩr rohnỳtti mã xà ita jõ cô ita kwỳ py, ne imã ihkwỳ? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_12","073_4_12","JHN","4","12","12","Xà ajkĩ gõ cô ita me panquêt xwỳ pê Jaco jõ cô jirôa pê impej? He pê me panquêtti Jaco me imã côhkre ita jahkwỳ, ne mehkra me, cute me ampo to ipijapar xà mã hahkre, mã ihtỳj me to ikõ. Ne xà ajkĩ Jaco xwỳ jirôa pê acati, mã ca ha ajte imã cô impejti nõ ita gõ? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_13","073_4_13","JHN","4","13","13","Mã Jeju cumã harkwa to: — Quê ha jũm, pom cô ita kwỳ to ikõ, ne hacpỹ ma mã cumã kôr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_14","073_4_14","JHN","4","14","14","Ne por wa ha jũm mã cô kwỳ, quê ha to ikõ ata, quê ha quêt nee hipêr cumã kôr nare. Ampo na? Quê ha jũm kam cô ata ipijapjêr rohnỳtti mã xà ata pê ihtĩar na ipa xà ata, na quê ha nee jũ caxuw ihtyc nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_15","073_4_15","JHN","4","15","15","Mã cahãj ita cumã: — Mẽr imã cô ita kwỳ, mãr wa imã kôr nare ne, nãmri wa nee hipêr hacpỹ ne cô ita jaxàr to imõr prãm nare — hane. Mã Jeju cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_16","073_4_16","JHN","4","16","16","— Mõ ne apjên japrô, ne hacpỹ ne to amji jaxà mã — hane. Mã cahãj ata Jeju mã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_17","073_4_17","JHN","4","17","17","— Ipê ipjê nare — hane. Mã ramã Jeju te hahkre peaj xà na cumã harkwa to: — Ampeaj kam ca apjê nare na ate imã amji jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_18","073_4_18","JHN","4","18","18","Ne pom ramã ate apjê to xĩc, ne cumã hikran ita. Ne pom cute ihkwỳ to xêj ca apu cume apa ita te hajỹar, ne nee cupê apjên nare. Wa nee ato ahêj xi nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_19","073_4_19","JHN","4","19","19","Mã cahãj ita Jeju mã: — Ampeaj kam ca ate ijarẽan to ijarẽn. Ne ita caxuw wa ite apê Pahpãm jarkwa to acakôc catê na gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_20","073_4_20","JHN","4","20","20","Ne caxi imã awjarẽ. Jõ ri mõrmõ cu ha ajte ame Pahpãm to ame amji kam pajapac to me papa? Wa me ipê Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê Pahpãm to amji kam me ijapac, ne catihti to me cumã icakôc prãmte, ma hàhkà jakôtti ita wỳr ijõtpê me pra. Ca ajte me apê Juta catêjê Krĩpinkrên kam ajte, me pahte Pahpãm to amji kam pajapac xà na me harẽ. Ne amãa, jũ ri mõrmõ Pahpãm to pahte amji kam me pajapac xà? — hane. Mã Jeju cahãj ita mã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_21","073_4_21","JHN","4","21","22","— Ikam gapac to impeaj ne he. Ca me apê Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê ate Pahpãm to amji kam me gapac xà atajê na, me amji jahkre pej nare kam me to amji kam gapac to me apa. Ne me pa nare, wa itỳj quêt ite me Pahpãm to amji kam me ijapac xà ita na, me imã amji jahkre pej. Ampo na? Nee mã ampo na nare. He pê me apytàr catê ita, me ipê Juta catêjê pĩn me awỳr cato. Na cu ha nee jũ caxuw hipêr hàhkà jakôtti ata me, Krĩpinkrên kam, ame Pahpãm kĩnti na jũm te cumã me amji jarẽn xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_23","073_4_23","JHN","4","23","23","Ne hamre, ramã pahte Pahpãm to amji kam me pajapac xà cunea pintuw. Na quê ha ita caxuw jũm ampeaj kam Pahpãm to amji kam hapac na, quê ha Pahpãam amji caxuw cumã cute to amji kam hapac xà to hahkre, mãr quê ha harkwa kôt to amji kampa. Hõhõ, cute me hajỹr catêjê ri Pahpãm amji mã me hapê, cute me to amji kam hapac xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_24","073_4_24","JHN","4","24","24","Inxũ pê Pahpãm ata nee hĩa na ipa nare, ne quêt cupê Carõ Pejti ata, ne pjê cunea kam ipa. Na quê ha hanea ne cute me to amji kam hapac catêjê me carõ caxwỳn cunea to me to amji kampa, pjê cunea kam — hane. Mã cahãj ata te cumã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_25","073_4_25","JHN","4","25","25","— He imã, por jũm pê me pahpytàr catê japrỳ te Crixtô ata to Pahpãm te hũjahkre ata cator xà na imã hahkre pej. Ne quê ha cato, ne me pamã ampo cunea to hahkre partu ne — hajỹr. Mã Jeju te cumã amji jarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_26","073_4_26","JHN","4","26","26","— He ipê jũm ata, ne ipê Crixtô, ne pa wa amã icakôc — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_27","073_4_27","JHN","4","27","27","Wa caxuaw ramã curi me ipê ihkôt me ipa catêjê cator, ne ite amji mã ame ipikrar kryjre nare. Ampo na? Ite me Jeju te Krĩrĩtpej jõ pyjê nõ mã apu ihcakôc na me hõmpun, na wa ite amji mã me ipikrar. Ne nee ajte me inõ te ampo ata na cahãj ata cukij to: — Ampo na mã ca prãm? — hajỹr nare. Ne nee me inõ te Jeju cukij to: — Ampo na mã ca apu jũm cahãj ita mã acakôc? — hajỹr nare, ite me hahkre pej xà na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_28","073_4_28","JHN","4","28","28","Mã ma cahãj ata te hõ pot rer, ne krĩ kam mehkrĩ atajê wỳr tẽ, ne cator ne cute me cumã hũjarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_29","073_4_29","JHN","4","29","29","— Ajpên me mõ ne me hũmre nõ ita pupu, cute ite ampo ton xà atajê cunea na ijarẽn partu. Ne mõrmõ ajkĩ cupê, por pê Pahpãm Crixtô to awjahkre ata? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_30","073_4_30","JHN","4","30","30","Mã ma me hàhtôa ne krĩ pĩn, por curi Jeju apu mõ ata ri, ihwỳr me mõ. Ne cormã ajpên me iwỳr me mõr kwỳa kam, wa ite me Jeju mã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_31","073_4_31","JHN","4","31","31","— Me ijõ Pahhi, ampo krẽ! — hajỹr. Mã Jeju te me imã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_32","073_4_32","JHN","4","32","32","— Imã ijõ, wa cuku, ca nee ite ihkur xà na me ijahkre pej nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_33","073_4_33","JHN","4","33","33","Wa ite mempar, na wa ahna ite me ajpẽn cukij to: — Xà ramã ajkĩ jũm te cumã hõ nõ rer? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_34","073_4_34","JHN","4","34","34","Mã Jeju te me ipar ne me imã: — Por Inxũ te ikujahêc ata te amji mã ampo kĩnti ata to wa cumãn to mõ, ne ata pê ri ihhêj rũm ijõ, wa to amji mã ijarte, mã itỳj. Ne wa ha itỳj cute imã ijàpên xà jõr ata to cumã ihkrã cura, cupêa ri ihhêj rũm ijõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_35","073_4_35","JHN","4","35","35","— Ca ramã ate me harẽn to hajỹr to me amji pyràc tu he: “Cormã pahte me pajõ kẽhkẽn xà wỳr putwrỳ te cwat ne nõ” hane. Ne mẽr me hàhtôti itajê pupu he. He me cupê ijõ pur pyràac. Ne ihhêj rũm me cupê ramã ampo hy inteptu, ne ramã ihkẽhkẽn xàa kam hàhhuc atajê to ri pahte amji mã me cuprõn xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_36","073_4_36","JHN","4","36","36","Quê ha jũm te, jũm mã pur to hàpên na, quê ha ihtỳj amji mã ampo cwa. Ita jĩkjê na, quê ha jũm te imã me to cuprõn to ipa na, quê ha ihtỳj, cumã cute me to cuprõn to ipa jahpan xà na, hàmcwỳr xà. Na quê hame hàhtôa ne mehtĩr ita na ame ipa, Pahpãm cahê na. Ne quê ha imã me hàpên catêjê hakrya to me hakry to hanea, pom quê cute me ampo hy kre catêjê me, cute mehkẽhkẽn catêjê he, ne ajwar me hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_37","073_4_37","JHN","4","37","37","Ampo na? He hũjarẽn xà ita nee ihhêj xi jarẽn nare, ne ampeaj kam ri awjarẽ: “Quê ha mam jũmjê te hàhkre na, quê ha ihtỳj ihkôt cormã ihkẽhkẽn catêjê ihkẽhkẽ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_38","073_4_38","JHN","4","38","38","Wa ite ramã me ate iwỳr me to apipkjêr na me amẽn. Ne pê mam rỳ pêa mã, Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê pê me hàhkre catêjê atajê pyràac, ne ramã me cumã Pahpãm jarkwa jarẽ. Na ca ha mehkôt cama iwỳr me to apipkjêr to me apa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_39","073_4_39","JHN","4","39","39","Mã Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê kam me hàhtôa ne, ampeaj kam cute Jeju to amji mã me hajỹr tỳj pyrentu. Ampo na? Por cahãj te harẽn to: “Cute imã ite ampo cunea ton atajê to ihcakôc partu” hajỹr, na ri mehcunea te amji mã me to hajỹr pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_40","073_4_40","JHN","4","40","40","Mã Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê kwỳ cator, ne cute me Jeju wỳr, quê me cahê na amji to jũ mã amcro to. Wa curia me cahê na me ijàhhuc, ne ite me amji to amcro to me ipijakrut. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_41","073_4_41","JHN","4","41","41","Mã hũjarẽn xà atajê kôt, me hàhtôa ne cute Jeju mã me amji jõr, ne mempar pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_42","073_4_42","JHN","4","42","42","Ne cute me cahãj ata mã harkwa to: — Wa itỳj ita caxuw me kampa. Ampo na? Wa ramã ite me hĩa kam ijapac, ne nee mã ate me imã harẽn xà ita kôt pit mã, ite mempar nare. He ampeaj kam ri me imãa Jeju pê me pahkên catia pê me pahto hapôj catê, pjê cunea kam — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_43","073_4_43","JHN","4","43","43","Ne wa ite amji to me amcro to ipijakrut jirô pê mã, wa ma ite Jeju me, Hĩpôjajo jõ pjê wỳr me iprar kam me itẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_44","073_4_44","JHN","4","44","44","Ne pê Jejua ajco me imã amji jarẽn to: — Ipê Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê nõ. Ne ipê me ikwỳ pyràac, mã ijõ krĩ kaj na ihtỳj me ikampa. Ne ijõ pjêa kam, nee amji mã me icupa, ne nee ikam me hapac prãm nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_45","073_4_45","JHN","4","45","45","Wa curi me icator, ne curia me cahê na me ijàhhuc. Mã curi mehkrĩ catêjê te meito kênre nare. Ampo na? Pê ramã Krĩpinkrên kam Hĩpôjajo catêjê mam me Hakren xà jõ amji kĩn ata na me Jeju te ampo pejti atajê ton na me hõmpu na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_46","073_4_46","JHN","4","46","46","Jirô pê mã wa ma Têtêc jõ krĩ wỳr Jeju me, me pra, por pê curi cô to ampo cacô xỳre na ata ri. Mã curi pahhi mã hàpên catê nõ catia, Capernam jõ krĩ kam ihkrĩ ata pê ihkra xà, hũrkwa kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_47","073_4_47","JHN","4","47","47","Ne cute Jeju te Juta jõ pjê pĩn mõr na harẽn par, ne ma Jeju wỳr Têtêc jõ krĩ wỳr tẽ, cute ahna hàhwỳr mã ihkôt Capernam jõ krĩ wỳr mõr. Ne cute cumã ramã ihkra ihtyc xàa kam ata caprãr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_48","073_4_48","JHN","4","48","48","Mã Jeju te pahhi mã hàpên catê ata mã: — Xà wa icarôt to ampo pihho catia to, ca ahna me ipupu ne cormã ihkôt me ikampa? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_49","073_4_49","JHN","4","49","49","Mã Jeju mã: — Ijõ Pahhiti, ikra tyc xwỳjrea na, ajpên gũjarêan kam atẽm pyrentu! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_50","073_4_50","JHN","4","50","50","Mã Jeju cumã: — Gapacta ne ikre wỳr amji jaxà! Hamre, ramã akra caprãr, ne quê ha ihtỳj amã impej, nee quê ha ihtyc nare — hane. Mã cute Jeju par pyrentu, ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_51","073_4_51","JHN","4","51","51","Mã ikre wỳr pry cahtiri cumã me hàpên catêjê kwỳ te mehcajpar, ne me cumã ihkra jarẽn to: — Hamre, hacpỹa mã akra impej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_52","073_4_52","JHN","4","52","52","Mã cute pyt jỹr xà jũ kam ri ihkra te amji cajpẽr na, mehcukij. Mã me cumã harẽn to: — Ihnõ kam ri, ramã pyt te ihcahpa crire kam ri, akra mã kry jamre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_53","073_4_53","JHN","4","53","53","Mã pyt jỹr xà ata kam hũm te, Jeju te cumã harkwa to: — Quê ha ihtỳj akra amã impej — hajỹr na to amji japackre pyrentu. Cwỳrjapê ri curi ikre kam cahê na mehkrĩ atajê cunea te ihtỳj Jeju to amji mã me hajỹr pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN4_54","073_4_54","JHN","4","54","54","Pê Jeju ramã carôt to ampo pihho catia ton to ajkrut, Hĩpôjajo jõ pjê pĩn mõr xà ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_1","073_5_1","JHN","5","1","1","Ne ita jirô pê mã ri Juta catêjê te amji mã me amji kĩn nõ ata ton, wa ma me hỹrmã Jeju me, me ikwỳ me, Krĩpinkrên wỳr me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_2","073_5_2","JHN","5","2","2","Ne krĩ ata pê kẽn to mehcunea intête kwỳc, ne mencjêj xà na hõtpê me harkwa jàhtôa ne me to. Atajê nõ na pê carà cahàcre hôhti jamãr catêjê ajco hapôj ne me to acjêj. Cwỳrjapê ri cute me cumã haprỳ to Caràcahàcre Hôhti Jõ Harkwa. Ne cahi na kẽn te kwỳc kam cô ata ri me ijarkwa na haprỳ te Krĩjàhcaprĩ. Mã ipu na hàhpykrã xà na kẽn po te ikre po atajê te xĩc ne ihcuhhê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_3","073_5_3","JHN","5","3","4","Mã me hà cunea cô ata pu na me nõ, ne me Pahpãm mã imprar catê te côjkwa pĩn iwrỳc, ne cô ata to ipicwrỳc na me hikaj. Pê ajco hãn ne hõtpê jũa mã ahna amcro pê ajco irôrôc, ne cô ata to acwrỳc. Ne pê ampo na me hikaj nare. Quê ha cô ata acwrỳc, quê ha me hà atajê nõ mam cumã mrõ, ne impej pyrentu. Na pê ipu na mento tũm me, cute me xwỳ me, me cukrã xà pec me, me nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_5","073_5_5","JHN","5","5","5","Mã curia me cahê na jũm xũmre xà na, ramã ahna caku te trĩnta ne ihkôt ôjtô ata nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_6","073_5_6","JHN","5","6","6","Mã Jeju curi cator ne cute ramã hà ita na ahna caku jàhtôa na hõmpun, ne hahkre pej. Ne cute ihcukij to: — Xà amã amji caprãr na amji to prãm? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_7","073_5_7","JHN","5","7","7","Mã cute Jeju par ne cumã: — Hewhỹ, jũm te cô ita kam ito mrõr xà caxuw hamreare. Cwỳrjapê ri hãn ne acwrỳc, wa tee hỹrmã icuhkwỳr, mã ma mam me ikwỳ kwỳ me ire ne kam me mrõ. Ne quêt mempej ne ma me pra, wa ita ri mehkĩnte ijikwa xà ita kam ijikwa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_8","073_5_8","JHN","5","8","8","Mã Jeju cumã: — Hã to xa, ne anõr xà ata py ne to amõr pyrentu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_9","073_5_9","JHN","5","9","9","Me ajkaam mã hũmre ata pej ne hãm, ne cute nõr xà ata pyr ne ma to ihtẽm pyrentu. Ne mehkôt xà jõ amcro pê xap na, pê ita hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_10","073_5_10","JHN","5","10","10","Mã Juta catêjê jõ pahhi catêjê kwỳ te jũm ata te nõr xà pyr ne to ihtẽm na me hõmpun, ne me cumã harkwa to: — Pỳhàpà, he ita kam me pahkôt xà jõ amcro pê xap, nõ na mã ca ajte ate anõr xà ita pyr ne to tẽ? He ate amji kam gapac xà ita nee me pahte amji kam me pajapac xà cajpuaw nare, ne ihkaj na! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_11","073_5_11","JHN","5","11","11","Mã cute mempar ne me cumã: — Por hũmre te icaprãr ata te imã harkwa to: “Anõr xà py ne to amõr pyrentu” hajỹr. Wa harkwa kôt tẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_12","073_5_12","JHN","5","12","12","Mã cute mempar ne mehcukij to: — Jũm te mã anõr xà ita pyr ne to atẽm na amẽn, mã ca apu to tẽ? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_13","073_5_13","JHN","5","13","13","Mã me cumã: — Pỳhàpà, nee cute icaprãr catê ata te imã amji japrỳ jarẽn nare, ne ite hõmpun pej nare kam, ma me hàhtô mã hàr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_14","073_5_14","JHN","5","14","14","Mã ramã ahna ahtũm ryre mã Jeju te Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam ihcajpar ne cumã: — Ramã acaprãr ne apej ita na amji pupun peaj ne he. Ne hipêr mõ ne amji caxuw ampo kên nõ ton nare. Nãmri ca ha ate ihnõ ton na, quê ha mam ata jirôa pê acaxuw ihkêanre ne — hajỹr, ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_15","073_5_15","JHN","5","15","15","Mã hũmre ata xwỳjê cator ne ma tẽ, ne cute me cupê Juta catêjê jõ pahhi kwỳ mã amji jarẽn to: — Xãmte nee jũm te icaprãr nare, Jeju te ri icaprãr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_16","073_5_16","JHN","5","16","16","Ne cute me Jeju te mehkôt xà jõ amcro na, cute hàhcaprãr na me harẽn par ne me ajpẽn mã: — Cute me pahkôt xà jõ amcro kam hàhcaprãr, ne apu to kên, cwỳrjapê cu ha hanea ne ame to kêanre ne — hajỹr. Ne ma Jeju wỳr me pra, ne cute me cumãn kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_17","073_5_17","JHN","5","17","17","Mã Jeju me cumã: — Me ikampa, rỳ jũ caxuw côjkwa kam Inxũ Cati te ihkôt xà caxuw hàpên xà impejti atajê to hàpên jicu nare. Na wa ha hanea ne cuxà hàpên xà ita to ijàpên to ipa kam to icrà tu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_18","073_5_18","JHN","5","18","18","Pê me cupê pahhi catêjê kwỳ harkwa ita na me kampa ne ame kam incryac to ame kam incryc, na pê me cumã ihcuran prãam to ihcuran prãm. Ampo na? Nee mã ampo na nare, pê mehkôt xà jõ amcro kam hà ata caprã, ne cormã hipy cupê Pahpãm kraa to ihkra na me cumã amji jarẽ, ne Hũm me ipipẽan na amji jarẽ. Na pê ihtỳj cupê Pahpãm kra na cute amji jarẽn to apu ihhêj na amehcãmjĩ, cwỳrjapê pê kam amencryac to amencryc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_19","073_5_19","JHN","5","19","19","Mã Jeju cormã me cumã: — Ikam me gapac to impeaj ne he. Ipê Pahpãm kra, na wa ha nee amjia kôt ampo itajê nõ ton nare. Ne por Inxũ ampo to, wa ahna hõmpu atajêa to wa ijàpên to ipa. Ne por Inxũ ampo cunea to atajê, wa itỳj hanea ne to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_20","073_5_20","JHN","5","20","20","Ampo na? Inxũ mã ikĩnti, na ri ihtỳj imã cute ampo cunea ton xà itajê to ipipẽ to ipa, wa hõmpu. Ne quê ha cormã imã cute ampo ton xà itajê jirôa pê cute ton xà atajê to ajpẽ, wa ha to, ca ha ahna me ipupu. Ne atỳj hõmpun xà ata to me amji mã ajkra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_21","073_5_21","JHN","5","21","21","Ne pom Inxũ hacpỹa mã mehtyc to ihtĩr, ita na wa ha ipê hũràac ne ite amji mã jũm tyc to ihtĩr prãm ata to, itỳj hacpỹ mã ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_22","073_5_22","JHN","5","22","22","Ne nee Inxũ Cati pê mehkên me, mempej to ipicokjêr catê nare. Ampo na? He ite ita to ijàpên xàa caxuw ri cute imã hõr. Ne pa wa ha cute mempejti ton atajê jahpan xà na, me cumã ijàmjõr xà impejti atajê to amgõ. Ne cute mehkên ton atajê jahpan xà na, wa ha me cumã ijàmjõr xà kêanre atajê to amgõ, ne cama mehkên mã ame curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_23","073_5_23","JHN","5","23","23","Quê ha icati na me ipupu, ne amji mã me icupa to hanea, pom quê amji mã me Inxũ cupa he. Ne por jũm amji mã ipê Pahpãm kra na icupa nare ata ri, hanea ne nee amji mã, por Inxũ te ikujahêc ata cupa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_24","073_5_24","JHN","5","24","24","— He ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ. Por quê ha jũm icakôc xà itajê cunea to amji mã ihhimpej ne kampa, ne Inxũ te ajpên ikujahêc na amji mã ito ihhimpej ata, quê ha ihtỳj ihtĩr rohnỳtti mã. Ampo na? He wa nee ite jũm ata kên mã mẽn nare, ne cama quêt to ihtyc xà jahpan, na quê ha ihtĩr rohnỳtti mã na ipa, Inxũ cahê na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_25","073_5_25","JHN","5","25","25","He ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ. Quê ha ita caxuw, por cormã mehtĩar na ame ipa, mã ramã Inxũ mã mehtyc itajê, jũ caxuw ipê ihkra na me ijõkre kampa, ne hacpỹ mã ihcunea na amehtĩr pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_26","073_5_26","JHN","5","26","26","Ne pom Inxũ pê mehcunea mã, cute me amji kam hapac xà jõr catê xakat ata te ri imã hõr. Na wa itỳj hacpỹ mã mehtyc to ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_27","073_5_27","JHN","5","27","27","Ne ampeaj kam ri ipê Pahpãm kra, ne hanea ne ipê me Ahàkà, cwỳrjapê ri hajỹar ne Inxũ Cati te ito mempej me, mehkên catêjê cukij ne me to ipicokjêr catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_28","073_5_28","JHN","5","28","28","— Ne nee ca ite icakôc xà to icakôc itajê impar xà to ame amji mã me apikrar nare. Ampo na? He ramã amehtyc catêjê te me ijõkre par, ne hacpỹa mã amehtĩr ne kre pê me hapôj xàa kam ri ramã hàhhuc to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_29","073_5_29","JHN","5","29","29","Ne por mempejti ton to me ipa atajê, quê ha mehtyc xà jirô pê hacpỹa mã mehtĩr, ne Pahpãm cahê na amji to me ipijapar rohnỳtti mã. Ne por mehkĩnte mehkêanre ton to me ipa atajê, quê ha mehtĩr, ne cama mehkên mã me axà, ne ampỳa mã, Pahpãm pê amji to me acto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_30","073_5_30","JHN","5","30","30","— Ne pa wa nee amjia kôt jũm kên mã mẽn nare, ne Inxũ te catyt kam amji jahkre pejti te me hahkre pej xà ata kôt, wa ha me to ajcokjê. Na wa nee apu ampo itajê to ihcupan nare. Ampo na? He wa nee ite amji kam ijapac xàa na jũm kên mã mẽn nare. Ne por Inxũ te ikujahêc ata te amji kam hapac xàa kôt wa hãn ne mehkên catêjê kên mã me curẽ, ne mempejti catêjê atajê impej mã me curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_31","073_5_31","JHN","5","31","31","— Ne wa ha pa ipyxit peaj ne me amã amji kôt harẽ na mã, quê ha ite amji jarẽn xà itajê kôt hamreare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_32","073_5_32","JHN","5","32","32","Ne nee mã ipyxit peaj nare, ne ihtỳj icaxuw jũm ata, ne cupê ijõ Inxũ. Ne por ito ampo na awjarẽ atajê, ampeaj kam ri, nee mã Inxũ apu ihhêj xi jarẽn nare na, ramã imã hahkre pej. Inxũ te ijarẽn xà ata ampeaj kam ri, ne nee ihkôt hamre xà nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_33","073_5_33","JHN","5","33","33","— Ne ate me ina gàhcukjêr ne me ijarẽn par prãmte, Jowãw te me cumrãr catê wỳr me jũmjê kujahêc, mã cute me cumã ito hũjarẽn par atajê ri nee ihhêj xi xà nare, ne ampeaj kam ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_34","073_5_34","JHN","5","34","34","Ne nee imã pjê ita kam, cute me cumã me ito hũjarẽn xà ita na prãm nare, ne quêt Inxũ te ito hũjarẽn xà atajê ri imã impej, ne nee ihkôt hamre nare. Ne mẽr ampo na ri Jowãw te me cumrãr catê te me amã ijarẽn to hajỹr? He ca ihhêaj to ijarẽn par xà atajê kôt me ikampa, ne ate amji mã meito ahimpej na, ca ha nee me akên mã me axàr nare, ne atỳj me atyc xà jahpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_35","073_5_35","JHN","5","35","35","— Ne pom ihpôc xà hãn ne amji na ampo jarare jàhtôa ne to cuprõ, ita jĩkjê na ri Jowãw te me cumrãr catê ata amji na me ato cuprõ. Ne cupê ihpôc xà pyràac ne me amã ahcujro, ca atỳj ahna ate me cuprõn to amcro to incrêre xà, mãr quê me amã ampo to hahkre. Ca hũrên ame gakry cakrô, ca ajte nee ate me hũjarẽn xà atajê cunea na me kam gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_36","073_5_36","JHN","5","36","36","Ne ampeaj kam pê Jowãw hirãa pê me amã ijarẽ. Mã cormã Inxũ Cati te ijàpên xà catia ita na imẽn, wa to ijàpên to ipa, atajê ri Jowãw jirôa pê, hirãa pê ijarẽ, ne hanea ne ihtỳj ajpên Inxũ te ikujahêc na ijarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_37","073_5_37","JHN","5","37","37","Ne hanea ne Inxũ te ikujahêc ata, ihtỳj ito me amã awjarẽ cakrô, ca rỳ jũ caxuw ate me hõkre par ne me hõmpun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_38","073_5_38","JHN","5","38","38","Ca nee ajte icakôc xà itajê na me ipar, ne amji mã me ito ahimpej nare. Ne ca rỳ jũ caxuw ate me Inxũ te ajpên ikujahêc ata jõkre me, cute me amã harkwa jirên atajê nõ impar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_39","073_5_39","JHN","5","39","39","Ne cormã ihnõ xwỳjê, he ca atỳj me Inxũ pê Pahpãm jarkwa na ihkàhhôc to hahkre to me apa. Ne ate me to hahkre xà atajê kôt atỳj nee jũ caxuw ate ame atyc nare na, ame amji cãmjĩ. Ne por ihkàhhôc ata ihtỳj ito awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_40","073_5_40","JHN","5","40","40","Cakrô ca ma ajte ite me amã me atĩr rohnỳtti mã xà ata jõr xà wỳr ame gitõt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_41","073_5_41","JHN","5","41","41","— Ne imã Inxũ te ito ihcakôc to impejti naa pit mã to prãm. Cwỳrjapê ri imã pjê kam me hũmre te ikôt me harẽn to impejti na me to prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_42","073_5_42","JHN","5","42","42","Ne wa ite ramã me akrãhky na me amã Pahpãm kĩn na me gahkre pej, ne nee me amã caxwãm catia mã Pahpãm kĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_43","073_5_43","JHN","5","43","43","Ne wa Inxũ te amji kam hapac xàa na ajpên me awỳr icator cakrô, ca ajte ma ame icaca. Ne quê ha pjê ita kam, ita ri, ajte jũm xũmre amjia kôt cute amji kam hapac xàa na me awỳr cato, ca ha atỳj ahna me amji capa, ne ihkôat me amji to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_44","073_5_44","JHN","5","44","44","Ne ate pjê kam me hũmre te me apejti na me garẽn na ri, me amã impar prãm. Ne Pahpãm te me apejti na me garẽn na ri, nee amji to me amã gàhcukjêr to prãm nare, ita kam jũ mã ca ha ne ito amji mã me ahimpej? Wỳr ca ha amji mã hamã ne me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_45","073_5_45","JHN","5","45","45","— He xà pa wa ha ajkĩ Inxũ cuna mã me garẽn to kêanre ne? Hãpà. Ne pom ca me Mojxe xwỳ te me hapackre xà to me amji kampa, ne cute me atehcajpar xà na amji mã me to hane ita, quê ha Pahpãm mã me apê mehkên ton catêjê na me amã hacjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_46","073_5_46","JHN","5","46","46","Nãmri ca ha me ate caxwãm catia mã amji mã me Mojxe kam gapac na, ca ha atỳj hanea ne ito amji mã hane. Ampo na? Taa mã pê ina ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN5_47","073_5_47","JHN","5","47","47","Ca nee ramã Mojxe to amji mã me ahimpej nare ita kam, jũ wỳr ca ha ito amji mã me ahimpej — hajỹr. Hõ, Jeju te Juta catêjê jõ pahhi kwỳ mã harkwa to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_1","073_6_1","JHN","6","1","1","Ita jirô pê mã, wa ma Jeju me, me ikwỳ me, Hĩpôjajo jõ cô na me irêr, ata japrỳ nõ te Tiperij jõ cô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_2","073_6_2","JHN","6","2","2","Mã me ikôt me hàhtôa ne me mõ. Ampo na? Cute me Jeju te me hà caprãr, ne me to impej pyrentu na me hõmpun na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_3","073_6_3","JHN","6","3","3","Wa hàhkà jakôt nõ na Jeju me, me ipê ihkôt me ipa catêjê me, me ijàpir ne me ijỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_4","073_6_4","JHN","6","4","4","Pê caxuw ramã me Hakren xà jõ amji kĩn me Pãwtỳjre jõ amji kĩn na ahtipre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_5","073_6_5","JHN","6","5","5","Mã Jeju te amji wỳr, por ihkôt me hàhtôa ne me mõ atajê pupun, ne cute Pirip mã harkwa to: — Jõ ri cu ha ajte me hàhtôti itajê mã me hõ nõ mã me pahcato, ne me hũhkà? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_6","073_6_6","JHN","6","6","6","Ne pê ramã cute me cumã pãw kryj ata kam to hàhtô to amji kampa, ne cama cute Pirip cajpẽar prãmte pê cumã hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_7","073_6_7","JHN","6","7","7","Mã Pirip cumã: — Ahpỹanre na me pyxit te me pãw kryjre ne mencwỳr xà caxuw, cu ha me putwrỳ te ôjtô jàpên xà jõ pore jirôa pê ahna me cumẽ cakrô, quê ha nee me cahuc nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_8","073_6_8","JHN","6","8","9","Mã Antre pê Petrô tõ te cumã harkwa to: — Ihnãm hã ahkrare xũmre nõ ita mã pãw kryjre te xĩc, ne caxuw cumã tep pijakrut ne hàr hiahpuro mã to jỹ he, ne jũ wỳr quê me hàhtôti itajê catwỳ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_10","073_6_10","JHN","6","10","10","Mã Jeju te me imã harkwa to: — Me cumã, quê mehcunea pjê kam me to jỹ — hajỹr. Ne pê ampeaj kam pjê ata kam põre. Mã mehcunea jỹr, pjê kam, ne por me hũmre me hỹr atajê pê me hàhtô na me xĩc mir, me hũmre pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_11","073_6_11","JHN","6","11","11","Mã Jeju te pãw kryjre atajê incwỳr ne hũrên hakryti na Hũm pê Pahpãm mã to amji jarẽn. Ne cute ihcokjêr ne me imã hõr, wa ite me cumã hõr par, mã cute tep pijakrut atajê to hajỹar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_12","073_6_12","JHN","6","12","12","Mã ajte me hõ pãw kryjre itajê to mehcunea jarte partu. Ne cute me hàpàn tohhi jirô pê mã ri, Jeju te me imã harkwa to: — Cute ame cahhur tohhi itajê to kàhà kam me cuprõ, quê nee ihnõ ipictor nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_13","073_6_13","JHN","6","13","13","Wa ite me to cuprõn, ne me to kàhà to tôxi ne me to hipu par, por pãw kryjre te xĩc atajê cahhur to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_14","073_6_14","JHN","6","14","14","Mã cute Jeju te ampo pejti ton xà ita na me hõmpun, ne amji mã me harẽn to: — He ampeaj kam ri hũmre ita pê me pamã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê, por pê Pahpãm me pamã cator xà na to awjahkre ata mã he — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_15","073_6_15","JHN","6","15","15","Mã Jeju te, cute me hàprêa kam amji mã me to hõ pahhi na me hahkre pej, ne ma ahte tẽ, ne kẽnti kàa nõ na hàpir. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_16","073_6_16","JHN","6","16","16","Mã ramã me ina caxwa, wa curia ite me Jeju rer, ne ma me iwrỳc, hĩpô tohkà wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_17","073_6_17","JHN","6","17","17","Ne pàr kre mã me icjêj, ne ma Capernam jõ krĩ wỳr ite me to irêr na me amji to hajỹr. Ne ramã ihcajpuaw pàr kre to me mõ, mã ramã awcapàtkô, mã nee cormã me iwỳr Jeju cator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_18","073_6_18","JHN","6","18","18","Mã kôc pahtỳjti ata te hàpêr kam ihtẽm, ne cô to harô to pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_19","073_6_19","JHN","6","19","19","Wa ramã ite me imõr jũwry to me rec pyxit, cô kam, ne ma me to cakrỳn to mõ. Ne me ite amji wỳr ajpên cô jipy Jeju te mõr na me hõmpun, ne ampeaj kam me imã hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_20","073_6_20","JHN","6","20","20","Mã pea me ina hàhtêp, ne cute me imã harkwa to: — Ame icupa nare, pa wa mõ, nee mã ipê me carõ nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_21","073_6_21","JHN","6","21","21","Wa ite me hahkre pej, ne hacpỹa mã hũrên ame ijakry, ne itỳj ite ahna me amji caxàr. Mã me iwỳr hàr, ne jũ mã cute pàr kre ton, mã cyt ne me imõr xà ata wỳr me ito icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_22","073_6_22","JHN","6","22","22","Ne pê Jeju curi me cumã harte xà ata ri, wa ahte ite pàr kre pyxit peaj mã me icjêj na cute me ipupuan na, curia cormã me ahtwỳ, ne me Jeju jikaj. Ne nee pê ramã me iwỳr Jeju cator na me hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_23","073_6_23","JHN","6","23","23","Mã ma me ijakàn pê Tiperij jõ krĩ jõ pàr kre kwỳ cator, por curi Jeju te Hũm mã pãw pyrên hakryti jarẽn, ne me cumã kryj, mã cute ame to harte tu ata ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_24","073_6_24","JHN","6","24","24","Ne cute me ijapên, ne curia ame Jeju jikaj atajê kwỳ te pàr kre kwỳ mã mencjên, ne ma me ikôt Capernam jõ krĩ wỳr me to cator, cute me Jeju japên prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_25","073_6_25","JHN","6","25","25","Ne curia ri me hàhtôti atajê te me Jeju mã cator ne me cumã: — Hàpà me Ikrã tũm! Jũ caxuw mã ca ita ri acator? Wa ihcaprỳ na curi ame gikaj, ca ate jũ mã ajte ne ramã ita ri acator? — hajỹr. Mã Jeju me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_26","073_6_26","JHN","6","26","26","— Ampeaj kam wa ha me garẽ! Ca ate ijàpên xà catia na me ipupun, ne Pahpãm kra na ate amji mã me ito hajỹr to, ca ikôt me acator nare. Ne ame garte prãm ita to pit mã, ca ikôt me acator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_27","073_6_27","JHN","6","27","27","He ame hajỹr nare! Nee ca pjê ita kam, ate amji to me apijapar prãmte, me gàpàn to pit mã ame amji kam gapac nare. Ne quêt Pahpãm cahê na ate amji to me apijapar rohnỳtti mã xà ata to, ca ha me amji kampa. Ampo na? He ate me to amji kam me gapac ata pê ihhêj rũm me gõ te me ato me atĩr rohnỳtti mã xà. He ipê me Ahàkà, na wa ite me axũmrea na amji ton, ne me amã Inxũ Cati to hahkre, ca ate cahê na amji to me apijapar rohnỳtti mã xà caxuw. Mã ihtỳj Inxũ pê Pahpãm te, ite to ijàpên xà caxuw imã carôt jõr. Ampo na? He cumã ipej na ri — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_28","073_6_28","JHN","6","28","28","Mã cute ita na mehcukij to: — Ampo ton na ri Pahpãm mã me ito prãm, wa me cumã to? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_29","073_6_29","JHN","6","29","29","Mã Jeju te me cumã harkwa to: — Ate ito amji mã me ahimpej na ri, Pahpãm mã me ato prãm, cwỳrjapê ri cute me awỳr ikujahêc — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_30","073_6_30","JHN","6","30","30","Mã me cumã: — Ca ha hipêr acarôat to ampo pihho pejti to! Wa ha ahna me apupu, ne itỳj amji mã me ato ihimpej! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_31","073_6_31","JHN","6","31","31","He pê me panquêtjê põ kam me hamreare ata kam ajco me hõ pê mana ata pit kur to me ipa, ata pê Pahpãm jõ kàhhôc kam harẽn to: “Cute côjkwa pĩn me cumã me hõ jõr, mã cute mehkrẽr” hajỹr. Na ca ha pijamã ajkĩ cuxà me imã to? Wa ha me hõmpu, ne me cukrẽ, ne itỳj amji mã me ato ihimpej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_32","073_6_32","JHN","6","32","33","Mã Jeju me cumã: — Ỹhỹ, ampeaj kam wa ha me amã côjkwa jõ ata kôt harẽ. Pê rỳ pêa mã Mojxe xwỳ jõ caku kam, cute pjê kam amji to me ipijapar xà caxuw pit mã, pê Pahpãm me cumã me hõ japrỳ te mana ata gõ. Ne nee mã pê Mojxe me cumã hõ ata jõr nare, Pahpãm pê me cumã cugõ. Ne pom curmã côjkwa pĩn Pahpãm jõ intuwti cator ita pê ri côjkwa kam Pahpãm cahê na ate amji to me apijapar rohnỳtti mã xà caxuw impej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_34","073_6_34","JHN","6","34","34","Mã me cumã: — Me Ikrã tũmti, gõtpê amcro cunea kam, mẽr me imã Pahpãm jõ intuwti ita gõ! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_35","073_6_35","JHN","6","35","35","Mã me cumã: — He ipê ri ihhêj rũm côjkwa pĩn Pahpãm jõ intuwti ata, na wa ha me to ihtĩr rohnỳtti mã. Quê ha jũm ty, ne ihtyc jirô pê hacpỹa mã ihtĩr, ne nee hipêr jũ caxuw ihtyc nare. Quê ha prãm na jũm te apu ipa na, quê ha apà ne hacpỹa mã ihtỳj, ne cumã amji kĩn, ne harte pyrên hakry. Ne quê ha hanea ne jũm kôr na apu ipa ne ikõ, ne hacpỹa mã ihtỳj ne cumã amji kĩn. Jĩkjê na, quê ha jũm te Pahpãm jahkre pej ne cumã amji jõr, ne ahna mehkwỳ mã hàr to prãm na, quê ha iwỳr apkjê ne ito amji mã ihhimpej, ne Pahpãm jahkre pej, ne ahna mehkwỳ mã hàr pyrên hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_36","073_6_36","JHN","6","36","36","— Wa ramã ite me amã me atoa icakôc to, ca atỳj me ipupun cakrô, ca nee cormã me ikam gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_37","073_6_37","JHN","6","37","37","Ne por Inxũ te ijũhkra mã me hacjên xà atajê, quê ha ihtỳj ijũhkra mã me acjêj, wa ha itỳj amji mã me huwahi, ne jũ caxuw põ mã, amji pê, jũm to ijũcapêr, quê ha ipictor nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_38","073_6_38","JHN","6","38","38","Ne por Inxũ te ampo na amji mã ito prãmti xà ata wỳr pê wa côjkwa pĩn wrỳ. Ne nee amjia kôt ite amji mã ampo na prãmti ata wỳr, iwrỳc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_39","073_6_39","JHN","6","39","39","Ne ite, cute ijũhkra mã me hacjên atajê to hajỹr xà caxuw ri, cute me awỳr ikujahêc he. Quê ha nee jũm ipê ipictor nare. Wa ha jõ ri pjê jamre xà ata kam, me to ipicokjêr xà jõ amcro kam, itỳj amji kôt hacpỹa mã mehcunea to ihtĩr. Hõhõ, ita caxuw ri Inxũ te ikujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_40","073_6_40","JHN","6","40","40","Ita na ri Inxũ ito prãm he. Quê ha ihtỳj ipê Pahpãm kra te hajỹr romã mã iwỳr me apkjê. Ne por quê ha ito amji mã mehhimpej atajê, wa ha jũ caxuw, pjê jamre xà ata kam, hacpỹa mã me to ihtĩr. Quê ha me to ipicokjêr xà jirô pê Inxũ cahê na mehtĩr rohnỳtti mã na ame ipa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_41","073_6_41","JHN","6","41","41","Mã Juta catêjê kwỳ te ajpẽn mã me Jeju to ihcakôc kên kam mehtẽm. Ampo na? Cute côjkwa pĩn cupê me hõ tuaw pyràc ne iwrỳc na amji jarẽn, na ri ame ajpẽn mã harẽn to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_42","073_6_42","JHN","6","42","42","— Pom cupê Joje me Marij kra ita? He wa ramã ite me hõmpun pejtu, nõ na mã ajte côjkwa pĩn iwrỳc na amji jarẽ? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_43","073_6_43","JHN","6","43","43","Mã Jeju te mempar ne me cumã: — Nãmhã ne apu ihêj xi na amji mã me ito hajỹr jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_44","073_6_44","JHN","6","44","44","Jũ wỳr quê jũm amjia kôt amji to ikôt ipa catê. Nãmri quê ha Inxũ te jũm pê ikôt ipa catê na ton na, quê ha ihtỳj cupê ikôt ipa catê. Na wa ha itỳj hacpỹa mã to ihtĩr, ampo cunea jamre xà ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_45","073_6_45","JHN","6","45","45","Ne Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê jõ kàhhôc kam hũjarẽn xà te hajỹr he: “Quê ha Pahpãm pê mehcunea mã ampo to hahkre catê” hane. Quê ha cute me kam hapac, ne amji mã me to ihhimpej atajê, quê ha ajpên iwỳr me apkjê, ne iwỳr me pra, ne ihtỳj amji mã me ito ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_46","073_6_46","JHN","6","46","46","Ne rỳ jũ caxuw ita ri, pjê kam catêjê nõ te Inxũ pupun nare, ne pa nare. Wa ipyxit peaj ne itỳj quêt hõmpu. Ampo na? He curũam wa icator, na ri imã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_47","073_6_47","JHN","6","47","47","— He wa ampeaj kam me amã awjarẽ, quê ha jũm te amji mã ito ihhimpej na, quê ha ihtyc jirô pê hacpỹa mã ihtĩr, ne ihtĩr ita na apu ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_48","073_6_48","JHN","6","48","48","Na ri ipê me gõ te me ato atĩr rohnỳtti mã xà ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_49","073_6_49","JHN","6","49","49","Ne pê mam me panquêtjê põ kam me hamreare ata kam ame hõ pejti japrỳ te mana ata pit ku cakrô, pê ihtỳj amehwej ne amehtyc partu, ne nee cama hacpỹa mã jũm tĩr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_50","073_6_50","JHN","6","50","50","Ne por mehwỳr côjkwa pĩn me hõ tuwti wrỳc ata, quê ha jũm te ihkwỳ krẽr na, quê ha Pahpãm cahê na ihtĩr ita na apu ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_51","073_6_51","JHN","6","51","51","Ne ipêa ri côjkwa pĩn me cumã me hõ tĩar wrỳc ata. Ne ipêa ri me to ihtĩr rohnỳtti mã xà. Wa ha pa, pjê kam mehcunea mã amji gõ. Na quê ha jũm te ihhêj ne ikwỳ krẽr na, quê ha Pahpãm cahê na ihtĩr ita na apu ipa rohnỳtti mã — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_52","073_6_52","JHN","6","52","52","Mã Juta catêjê kwỳ ame kam incryac to ame kam incryc, na ri cute me ajpẽn mã harẽn kên kam ihtẽm, ne me harẽn to: — Jũ mã quê ajte hũmre ita ne me pamã amji jĩa gõ, cu ame cuku? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_53","073_6_53","JHN","6","53","53","Mã Jeju me cumã: — He ampeaj kam wa ha me amã amji jarẽ, ca ha me ate ame ipê Ahàkà jĩ kur nare, ne nee ame icaprô ita to ame akõm nare na, ca ha nee Pahpãm cahê na amji to ame apijapar kam me to acrà nare, ne atỳj ame atyc pa, ne me akôt hamre rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_54","073_6_54","JHN","6","54","54","Ne quê ha jũm te ijĩ kwỳ krẽr, ne icaprô ita kwỳ to ihkõm na, wa ha itỳj jũm ata to hacpỹa mã ihtĩr, por jũ caxuw me to ipicokjêr xà jõ amcro pê ampo cunea jamre xà ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_55","073_6_55","JHN","6","55","55","Quêt ijĩ ita ri pjê kam me hõ itajê jirôa pê impej. Ampo na? He ijĩ ita pê ri quêt me hàpàn xà impejti ata, ne icaprô ita pê ri quêt mehkõm xà impejti ata, me to ihtĩr rohnỳtti mã xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_56","073_6_56","JHN","6","56","56","Na quê ha jũmjê te ijĩ kwỳ krẽr, ne icaprô to mehkõm na, wa ha ramã me ajcacwa, ne ajpẽn kam me ihônco tu ne. Quê ha ramã Icarõ Pejti me cumã acjêj, quê ha Icarõ Pejti ata carôat kôt me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_57","073_6_57","JHN","6","57","57","Ne por Inxũ pê mehtĩr xà cunea xakat ata te ri ajpên ikujahêc, na wa itĩar na ipa. Na quê ha jũm te ijĩ kwỳ krẽr na, quê ha hanea ne ihtĩr ita na apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_58","073_6_58","JHN","6","58","58","Hõhõ, pê mam me panquêtjê me hõ pejti pê mana krẽr cakrô, ihtỳj amehwej pa, ne amehtyc partu. Ne pom curmã côjkwa pĩn ipê me hõ intuwti wrỳc ita caca xà te nee hajỹr nare, ne ajteare mã, wa quêt mehtĩr rohnỳtti mã na me to — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_59","073_6_59","JHN","6","59","59","Pê Capernam jõ krĩ kam, cute me cuprõn xà jũrkwa kam Jeju me cumã hũjarẽn xà ata to awjarẽ to hane. Ne nee pê cormã ne Jeju me cumã amji to ipipẽ nare, mehcunea te me hahkre pej cupate. Cwỳrjapê pê ajco cute me cumã amji jarẽn xà itajê cwỳrpê me cumã amji jarẽn to ipa. Ne Jeju jĩ kur xà ata kôt harẽn xà te hajỹr he. Quê ha ihtỳj jũm amji mã Jeju to ihhimpej, ne ihkôat ipa, ne ihkôt ipa xà ata pê ri cute hĩ kur xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_60","073_6_60","JHN","6","60","60","Mã Jeju kôt me ipa catêjê jàhtôa ne cute me ita par, ne ajpẽn mã me harẽn to: — Pom me pamã ampo to hahkre itajê impar kôt hakop jahkre kêatre! Ne jũ mã quê ha jũm kam hapac to, ne hahkre pej ne ahna amji capa? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_61","073_6_61","JHN","6","61","61","Ne nee jũm te Jeju mã me harẽn nare kam, mã cutea ramã me ahna ihcakôc xà ata jahkre pej, cwỳrjapê ri cute mehcukij to: — Xà ita cwỳrjapê mã ca ame icaca, ne ame imã hikran prãm? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_62","073_6_62","JHN","6","62","62","He ca ha atỳj jũ caxuw côjkwa wỳr ipê me Ahàkà te hacpỹa mã hàpir na me hõmpu. Jirô pê mã ca ha cormã me ijũjarẽn xà itajê kôt me hakop, ne me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_63","073_6_63","JHN","6","63","63","Ne Pahpãm Carõ Pejti ata ri cahê na me ato ipijapar rohnỳtti mã. Ne jũ wỳr ca me anõ amjia kôt amji mã hamã ne ca amji to ajpa, ne me ca ajpẽn to me ajpa. Ne ca ha ate me icakôc xà ita na ikam me gapac na, quê ha Pahpãm Carõ Pejti me amã acjêj, ne me ato ipijapar rohnỳtti mã. Hõhõ, ita pê ri ate me ijĩ kur xà ata, pom wa me amã harẽ ita. Ne wa ampeaj kam me amã ampo itajê jarẽn cakrô, ca ajte nee me akwỳ ito amji mã me ahimpej nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_64","073_6_64","JHN","6","64","64","Ampo na pê Jeju me cumã ita jarẽ? Nee mã ampo na nare. He pê ramã rỳ pêa mã, mam jũmjê atajê te to amji mã mehhimpej xà nare na me hahkre pej, ne hanea ne jũm te ihkên mã mẽn xà ata na hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_65","073_6_65","JHN","6","65","65","Ne cute me cumã: — Cwỳrjapê wa ite ramã me amã harẽn xà ata na, quê ha Inxũ te ikôt jũm te ipa catê na hãm nare na, quê ha nee cupê ikôt ipa catê nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_66","073_6_66","JHN","6","66","66","Na ri Jeju kôt me ipa catêjê jàhtôa ne cute ihkôt me ipa jicu, ne nee hipêr ihkôt me ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_67","073_6_67","JHN","6","67","67","Mã cute me ipê ihkôt me ipa catêjê te tôxi itajê cukij to: — Xà ca ha hanea ne me ijicu, ne ma me aprar prãm? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_68","073_6_68","JHN","6","68","68","Mã Ximãw Petrô te cumã harkwa to: — Jũm wa ha ajte me hũnã? Me ijõ Pahhiti, pom acakôc xà itajêa ri quêt me imã ite amji to me ipijapar rohnỳtti mã xà to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_69","073_6_69","JHN","6","69","69","Wa ite me Pahpãm te apê jũm pejti ata kujahêc na me gahkre pej, na wa itỳj ite amji mã me ato hajỹr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_70","073_6_70","JHN","6","70","70","Mã Jeju me imã harkwa to: — Ỹhỹ ita cwỳrjapê wa ite amji mã me ate tôxi itajê capi cakrô, mã me anõ pyxit ne kam me pahcurê xwỳn carõ kên jõ pahhi — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN6_71","073_6_71","JHN","6","71","71","Ne pê Jeju, Juta Carijot pê Ximãw Carijot kra ata to, pê me imã ihcakôc. Ampo na? Juta ata pê ihkôt me ipa catêjê te tôxi atajê nõa cakrô, quê ha ihtỳj jũ caxuw Jeju curê xwỳn tehcajpa, ne ihkên mã cumẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_1","073_7_1","JHN","7","1","1","Ita jirô pê mã ri ma Jeju ame ito mõ, Hĩpôjajo jõ pjê kam, ne pê nee Juta jõ pjê kam ajco apu ipa nare. Ampo na? Pê curi me hõ pahhi catêjê apu mehcuran prãm na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_2","073_7_2","JHN","7","2","2","Mã ramã caxuaw Juta catêjê jõ amji kĩn nõ japrỳ te Ikrere jõ amji kĩn ata to me cator xàa kam. Pê ajco me hõ amji kĩn ton xàa na, ihtỳj ikrere atajê kam amehkrĩ, ne nee me hũrkwa pej kam amehkrĩ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_3","073_7_3","JHN","7","3","5","Mã cormã hapu na Jeju kôt mehkjêjê atajê te ihtõ kà pê Pahpãm kra na amji mã me to hajỹr nare, na ri cute me hapactua kam cumã harkwa to: — Juta jõ pjê wỳr atẽm pyrentu, ne curi acato, ne acarôat to me cumã ampo pihho catihti itajê cunea to, quê me hàhtôti atajê me hõmpu! Quê ha jũm mã amji to cati prãm na, quê ha nee apu ipimxur to ihcuhkwỳr nare. Ne mẽr ampo na quê ate ampo jahkre pej xà itajê na me apupun nare? Me cumã to, quê ahna mehcunea me apupu! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_6","073_7_6","JHN","7","6","6","Mã Jeju me cumã: — He cormã nee ite mehcunea mã amji to ipipẽ xà jõ amcro kam hàhhuc nare! Ne me amã amji kĩn wỳr me aprar xà caxuw amcro cunea impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_7","073_7_7","JHN","7","7","7","Mã pjê kam catêjê itajê nee quêt ame acurê nare. Ne pa nare, me ikam incryc kam ame ipa. Cwỳrjapê ri ma ame icurê, ne ma ame icaca! Ampo na? Wa itỳj me cumã, cute me ampo to kên atajê jarẽn to ipa na ri, ma ame icurê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_8","073_7_8","JHN","7","8","8","Ne me ca nare, gapacta ne amji kĩn ita wỳr me mõ. Waha ita ri apu mõ. Ampo na? He cormã amji kĩn wỳr imõr xà caxuw nee ijõ amcro kam hàhhuc nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_9","073_7_9","JHN","7","9","9","Hõ, Jeju te me cumã amji jarẽn to hajỹr, ne curia Hĩpôjajo jõ pjê kam hàhhuc, ne apu mõ, me hakàn pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_10","073_7_10","JHN","7","10","10","Wa me hakàn pê ame ipa, mã me ina jũ mã amcro te, wa ma me ipimxuar pê Jeju me, me mõ. Mã nee jũm te me imõr xà na me ipupun, ne me ijahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_11","073_7_11","JHN","7","11","11","Mã tee Juta catêjê jõ pahhi kwỳ amji kĩn ata na, me hàhtôti atajê catàtkre na ame Jeju japê. Ne ame hapên to me ahna hàhcukjêr to hajỹr to me ipa he: — Jõ ri mõrmõ Jeju apu mõ? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_12","073_7_12","JHN","7","12","12","Mã me hàhtôti atajê kwỳ kàjpej pê, ajpẽn mã me Jeju jarẽn to: — Ampeaj kam jũm ita pej — hane. Ne mehkwỳ ajpẽn mã me harẽn to: — Quê, he jũm ita ihtỳj mehkwỳ mã ihhêj xi to ipa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_13","073_7_13","JHN","7","13","13","Mã Juta catêjê jõ pahhi kwỳ mã Jeju kĩn nare na, cute me hahkre peaj xà na, nee jũm me kam mare mã ajpẽn mã Jeju kôt harẽn nare, me hõ pahhi kwỳ te ame kam incryc, ne ame to kên cupate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_14","073_7_14","JHN","7","14","14","Ne ramã cute me to amji kĩn ata krã curan xà wỳr, ihcahti na cute me to hajỹr. Mã ma Jeju Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr mõ ne hàr, ne curia hỹr ne ame cumã ampo to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_15","073_7_15","JHN","7","15","15","Mã Juta catêjê kwỳ te mehcakôc xà atajê na mempar, ne me amji mã harẽn to: — Pỳhàpà! Pê nee ihkàhhôc to hahkre cati nare cakrô, ampeaj kam cute amji jahkre pej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_16","073_7_16","JHN","7","16","16","Mã Jeju me cumã amji jarẽn to: — Pom wa me amã ampo to hahkre itajê, wa nee amjia kôt hahkre pej, ne me amã to hahkre nare, ne nee cupê itekjê nare. Ne cupê Pahpãm te ikujahêc ata tekjê. Ne curũam ri ajpên ampo itajê pra, wa cama me amã to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_17","073_7_17","JHN","7","17","17","Ne quê ha jũm mã Pahpãm te amji kam hapac xà jahkre pej, ne ihkôt amji ton to prãm na, quê ha ite ampo to hahkre xà itajê na ikampa, ne hahkre pej pyrentu, Pahpãm pĩn hapôj na, ne nee ikrã pĩn hapôj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_18","073_7_18","JHN","7","18","18","— Ne quê ha mehcunea te amji mã me jũm cupa to prãm to, quê ha ihtỳj amjia kôt, ihkrãa kam me cumã ampo jarẽn to ipa. Ne pa nare, wa nee ite hajỹr nare. Ampo na? Imã ate amji mã me icupa ita na me ato prãm nare, quêt ate me amji mã me Pahpãm te ikujahêc ata cupahti na ri, imã me ato prãm. Na wa itỳj catyt kam me amã ijũjarẽn xà, hêj xi nare ita to ijũjarẽn to ipa, ne nee wa ame amã ihêj xi jarẽn to ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_19","073_7_19","JHN","7","19","19","Ne pê ramã Mojxe xwỳ me panquêtjê mã Pahpãm jarkwa gõ cakrô, ca ajte nee amji mã me kam gapac nare, ne mẽr ampo cwỳrjapê mã ca tee ame icuran to hahkre? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_20","073_7_20","JHN","7","20","20","Mã mehcunea te Jeju mã me harkwa to: — Mõrmõ ca apu akrã kam waj, na mã ca apu amji na me ikraj! Jõ ri mã jũm apu acuran prãm ita? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_21","073_7_21","JHN","7","21","21","Mã Jeju me cumã: — Por wa ite me pahkôt xà jõ amcro na icarôat to ampo pihho pyxit peaj ton, ne ite jũm xà ata caprãr, ne to me amã ipikrar ata to, wa ite amji na me amẽn, ca ajte ame ikam acryc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_22","073_7_22","JHN","7","22","22","Ne ca hanea ne atỳj me pahkôt xà jõ amcro na me apê. Ampo na? Quê ha me pahkôt xà jõ amcro na jũm cahãj mã ihkrare ihpỳm, ca ha atỳj ajte me pahkôt xà jõ amcro itajê nõ na me cumã impy kà kwỳ jakep, pê Mojxe xwỳ me amã to hahkre xàa na. Ne nee mã pê Mojxea ita to ipipẽ nare, ne mam Mojxe quêtti pê Aprãw xwỳ ata mã pê ita to me amã ajpẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_23","073_7_23","JHN","7","23","23","Ne Mojxe xwỳ te me hapackre xà ita kôt, mã ca atỳj me pahkôt xà ita na me ahkrare mã mempy kà jakep. Ne nee ipê me apyràc, wa ite jũm ita pê ihkà kwỳ jakep nare, ne quêt cumã ihkà cunea na to impejti, ca ajte ita na ame ikam acryc? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_24","073_7_24","JHN","7","24","24","Ne ca hãn ne ajte ampo na me hõmpun pyxit peaj kam, ramã ihkêanre na me harẽ. Ahna cute hajỹr nare, ca ha xa ate hõmpun xà ata kôt to amji kampa, ne ihkôt hakop, ne impejti na hahkre pej, nare, ihkêanre na hahkre pej jirô pê, ca ha cormã atỳj harẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_25","073_7_25","JHN","7","25","25","Mã Krĩpinkrên catêjê kwỳ Jeju na me ajpẽn cukij to: — Xà Jeju ita mã me pajõ pahhi catêjê amehcuran prãm? Ne mẽr ampo na mã cute mehpro nare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_26","073_7_26","JHN","7","26","26","Pom me pahcunea jipôc ri xa ne ame pamã ihcakôc ita? Mã nee ajte jũm te cumã ampo jarẽn nare? Nare, mõrmõ me pajõ pahhi catêjê, por pê Crixtô toPahpãm me pamã awjahkre ata na, mõrmõ amji mã me to hane? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_27","073_7_27","JHN","7","27","27","He me imãa, nee cupê Crixtô nare! Quê ha jũ caxuw me pahwỳr Crixtô ata cato, cu ha nee jũ rũm cator xà na me hahkre pej nare. Ne pom jũm xũmre ita ri ihtỳj jũ rũm cator xà ata na me pamã hahkre pej, he cupê Naxare jõ krĩ catêjê nõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_28","073_7_28","JHN","7","28","28","Mã cormã Jeju Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam xa, ne cute me cumã ampo to hahkre xà ata kam, ihkrãhhia kam me cumã: — Xà ajkĩ ampeaj kam me amã jũ rũm icator xà ita na ijahkre pej? Hãpà! Wa nee amjia kôt icator nare, ne me apê, por ajpên cute ikujahêc ata jahkre kêatre. Ne por jũm te ikujahêc catê ata pê ri amji jarkwa par catê, ne catyt kam ipa! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_29","073_7_29","JHN","7","29","29","Ne imãa ri quêt hahkre pej. Ampo na? He ihpĩan wa icator, ne cutea ri ajpên ikujahêc — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_30","073_7_30","JHN","7","30","30","Mã cute mempar, ne tee amehpro to hahkre, ne nee jũm te ihcupên nare. Ampo na? He nee cormã cute mehpro, ne ihkên mã me mẽn xà kam hàhhuc nare na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_31","073_7_31","JHN","7","31","31","Mã me hàhtôti atajê jipôc ri me hàhtôa te ihtỳj Pahpãm te Jeju to me cumã hũjahkre na amji mã meto ihhimpej. Na ri me ajpẽn mã harẽn to: — He ihhêj ne me imãa, cupê, por pê Crixtô to Pahpãm me pamã awjahkre ata! Ne quê ha jũ caxuw ajkĩ Crixtô cato, ne ajkĩ, pom Jeju te ampo ton xà itajê jirôa pê ajkĩ to? Hãpà. Taa mã ri ramã cator — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_32","073_7_32","JHN","7","32","32","Mã Parixêw catêjê kwỳ te kàjpej pê cute amji mã me harẽn to hajỹr na mempar, cwỳrjapê ri cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, cute Jeju pro na me ajpẽn par. Ne cute hỹrmã me hõ krãhtare kwỳ kujahêc, cute mehpro ne me haxàr prãmte. Mã hỹrmã me cator ne cama mehcuhhê ne me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_33","073_7_33","JHN","7","33","33","Mã cormã Jeju me hàhtôti atajê jipôc ri xa ne me cumã: — Wa ha itỳj cormã ijõtpê ame acahê na imõr crire ne, ne quê ha ina ahtũm nare, wa ha ma hacpỹ mã cute ajpên ikujahêc ata wỳr amji jaxà ne tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_34","073_7_34","JHN","7","34","34","Ca ha me ipupun prãmte, tee ame ijapê ne nee me ipupun nare. Ampo na? Jũ wỳr ca me anõ, por wa curi apu mõ ata ri ikôt acato! Na ca ha nee me imã acator nare! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_35","073_7_35","JHN","7","35","35","Mã Juta catêjê te ajpẽn mã me harẽn kam mehtẽm, ne me ajpẽn mã harẽn to: — Jũ kam mã quê ha ajte tẽ, cu ha ajte nee cumã me pahcator nare? Xà quê ha ajkĩ ma me cupê Crec catêjê jõ pjê wỳr tẽ, ne curia me cupê Juta catêjê kwỳ mã apu ampo to hahkre to ipa? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_36","073_7_36","JHN","7","36","36","Ne mẽr ampo mã hãn ne harẽn kam pra ne harẽn to: “Wa ha ma tẽ, ca ha tee ame ijapê, ne nee hipêr me imã acator nare”, ne “Jũ wỳr ca me anõ curi itẽm xà ata wỳr ikôt tẽ” hane? — hajỹr. Hõhõ, pahhi catêjê te ajpẽn mã harẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_37","073_7_37","JHN","7","37","37","Ne pê me hõ amji kĩn cahhur ata, cute kam me to ihtẽm xà jirôa pê impej, na pê Jeju me hipôc ri xa, ne ihkrãhhia kam me cumã hũjarẽn to: — Quê ha me anõ mã, Pahpãm jahkre pej xà pê amã kôr pyràcti ata na prãm na, ca ha iwỳr tẽ, wa ha amã Pahpãm to ajpẽ, ca ha hahkre pej pyrên gakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_38","073_7_38","JHN","7","38","38","He pê ramã Pahpãm jarkwa ita jarẽn to hane he: “Quê ha jũm te amji mã ito ihhimpej na, quê ha cute amji kam hapac xà tuw pejti atakôt me hàhtôa ne Pahpãm wỳr me apkjê, quê ha taa mehtĩr rohnỳtti mã na me to. Quê ha cute amji kam hapac xà tuw pejti ata pê cô catia pijapjêr ata pyràac, ne ipijapjêr ita na” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_39","073_7_39","JHN","7","39","39","Ne por cô to mehkõm xà to Jeju te me cumã ihcakôc ata pê Pahpãm Carõ Pejti incwỳr xà. Ampo na? Por quê ha jũmjê amji mã me Jeju to mehhimpej atajê, quê ha ihtỳj me Pahpãm Carõ Pejti ata cwa. Ne ampo na pê cormã ne nee ame Pahpãm Carõ Pejti ita cwỳr nare? Pê cormã Jeju nee hacpỹ mã ihtĩr ne Hũm wỳr amji jaxàr, ne hacpỹa mã amji to cati nare na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_40","073_7_40","JHN","7","40","40","Ne pê me hàhtôa ne cute cô to mehkõm to me cumã ihcakôc na me kampa, atajê ajco ajpẽn mã me harẽn to: — Ampeaj kam ri hũmre ita pê me pamã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê catia, cu me hikaj ata, ne taa mã ri cator — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_41","073_7_41","JHN","7","41","41","Ne pê mehkwỳ ajpẽn mã me harẽn to: — Me imã cupê Crixtô to Crixtô, ne toa pê Pahpãm me pamã awjahkre — hane. Ne mehkwỳ ajco ajpẽn mã me harẽn to: — Pom Jeju pê Hĩpôjajo catêjê nõ ita? Xà quê ha ajkĩ ihtỳj Crixtô jũ caxuw Hĩpôjajo jõ pjê pĩn cato? Jũ wỳr quê ha curũm cato! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_42","073_7_42","JHN","7","42","42","Ampo na? Pê ramã Pahpãm jõ kàhhôc kam to hũjarẽn to hane he: “Quê ha ihtỳj jũ caxuw pahhi pê Tawi xwỳ tàmxwỳ nõ kam Crixtô cato, ne por pê curi Juta jõ pjê kam, Pãw jõ krĩ kam Tawi xwỳ ihkrĩ ata kam, quê ha ihpỳm” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_43","073_7_43","JHN","7","43","43","Mã pea me hàhtôti atajê te Jeju to me amji kam hapac xà to me ipicapôn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_44","073_7_44","JHN","7","44","44","Ne pê mehkwỳ ihtỳj me pro ne ihkên mã me mẽn prãm, ne me hacjên xà mã me haxàr prãm. Ne pê nee jũm ajte ihcupên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_45","073_7_45","JHN","7","45","45","Na ri ma hacpỹ mã krãhtare atajê te me amji jaxàr, ne me hũ kam me pra, Pahpãm mã cute mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, Parixêw catêjê atajê wỳr. Mã cute me Jeju japên ne ahna mehcukij to: — Ampo na mã ca nee ate mehpro ne ajpên iwỳr me to amõr nare, ne ajpên gũ kam me pra? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_46","073_7_46","JHN","7","46","46","Mã krãhtare atajê me cumã harẽn to: — Wa rỳ jũ caxuw ite me jũm te ihcakôc xà nõ to ihcakôc to hajỹr na mempar nare, ne ihcakôc xà itajê ajteare mã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_47","073_7_47","JHN","7","47","47","Mã Parixêw catêjê atajê krãhtare atajê mã: — Pỳhàpà? Xà hanea ne ajte cute me amã ihhêj? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_48","073_7_48","JHN","7","48","48","Xà ajkĩ me ipê pahhi catêjê kwỳ me Parixêw catêjê kwỳ nõ te mã amji mã Jeju to ihimpej? Hãpà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_49","073_7_49","JHN","7","49","49","He por Jeju to amji mã mehhimpej to me ipa atajê pê me pahte amji kam me pajapac xà jõ kàhhôc jahkre kêatre! Cwỳrjapê quê ha Pahpãm ame to kêanre ne, ne mehkên mã me cumẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_50","073_7_50","JHN","7","50","50","Pê Nicotem ramã jũ caxuw caxwa ri Jeju mã ihcakôc ata pê mehkwỳa nõ, ne cute mehkwỳ mã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_51","073_7_51","JHN","7","51","51","— He cu nee me pajõ kàhhôc kam pahte amji kam me pajapac xà ata rer, ne me jũm ata cukij ne mempar nare kam ihkên mã me mẽn nare. Cu ha xa mehcukij, ne me kampa, ne ihkên na me hahkre pej, ne cormã ihkên mã me cumẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN7_52","073_7_52","JHN","7","52","52","Mã mehkwỳ me cumã harkwa to: — Pỳhàpà, xà ajkĩ apê Hĩpôjajo jõ pjê catêjê nõa, mã ca atỳj apu Hĩpôjajo jõ pjê pĩn Crixtô ata cator na amji mã to hane? Apu hajỹr nare, ne cama Pahpãm jõ kàhhôc to ca hahkre ne hahkre pej, he nee rỳ jũ caxuw Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê nõ te Hĩpôjajo jõ pjê pĩn cator nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_1","073_8_1","JHN","8","1","1","Jirô pê mã ri ikre wỳr mehcunea cutor, mã ma Jeju Pĩxô jõ kẽn wỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_2","073_8_2","JHN","8","2","2","Mã amcro nõ na, awcahti xà wỳr, Jeju te amji jaxàr, Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr, ne hàr ne jỹ. Mã me hàhtôa ne ahna me ipixêr, ne me xa, ne cute ampo to me cumã hahkre xà atajê na ame kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_3","073_8_3","JHN","8","3","3","Mã cute me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, Parixêw catêjê te me pyjê nõ te ahti na impjê kaj na jũm me nõ ata pro, ne ma me to mõ. Ne cute Jeju cuna mã me hãm xà caxuw, ame cumã quêt. Mã mehcunea jipôc ri hãm ne xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_4","073_8_4","JHN","8","4","4","Mã cute Jeju mã me harẽn to: — Me Ikrã tũm, pom cahãjre ita ihtỳj ahti na mõ ne hũmre ita to nõ, impjên kaj na. Mã jũm te ajpẽn kam me hõmpun, wa ite mehpro, ne ajpên awỳr me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_5","073_8_5","JHN","8","5","5","Ne pê Pahpãm jõ kàhhôc kam Mojxe xwỳ me pamã pyjê te hajỹrjê atajê kẽn to curan to hajỹr na, awjahkre he: “Quê ha pyjê nõ apu hajỹr to mõ ata ri kẽan to cute mehcuran xà” hane. Ne ca? Jũ mã ca ha cute hajỹr xà ita na me imã ihkôt harẽn to? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_6","073_8_6","JHN","8","6","6","Ampo na pê pyjê nõ ata kôt ame Jeju mã harẽn to hane? Nee mã ampo na nare. Jeju te me hapackre xà nõ to ihcupan, mã cute mempar ne mehpro prãmte, pê tee ame to hahkre. Mã Jeju te cama hỹr ne me kam hapac, ne pjê na hikôt ne hũhkrahhi to kam ihhôc to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_7","073_8_7","JHN","8","7","7","Mã mehcukij ita na. Mã cute amji capô ne hỹr pej, ne me cumã harkwa to: — Por rỳ jũ caxuw me anõ te Pahpãm cuna mã ampo kên ton nare ata, ca ha mam kẽn nõ to cahãjre ita kam awcapê, ate to ihcuran xà caxuw — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_8","073_8_8","JHN","8","8","8","Jirô pê mã ri hacpỹa mã pjê na hikôt, ne ihtỳj jỹ ne kam ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_9","073_8_9","JHN","8","9","9","Mã cute me Jeju te me cumã hũjarẽn to hajỹr na kam me hapac atajê, ma me pyxit ne me pra. Ne por mam jũm kàhtu ata ri ma mam me cumã tẽ. Ne ahnaa me pyxit ne ajkôt memprar ita kam me cutor. Mã ahte Jeju me jũm cahãjre ata pit jàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_10","073_8_10","JHN","8","10","10","Mã Jeju te amji capô ne hỹr pej, ne jũm cahãjre ata mã: — Hàpà? Ne mẽr jõ ri mã kẽn to cute ame acapêr prãm atajê? Ne mẽr jõ ri mã ame akôt harẽn to kêanre atajê? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_11","073_8_11","JHN","8","11","11","Mã jũm cahãjre ata Jeju mã: — Hamreare, nee jũm jàhhuc nare — hane. Mã cumã: — Wa nee pa xwỳjê ato kên nare. Mẽr gapacta ne tẽ, ne nee hipêr mõ ne ampo kên ton nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_12","073_8_12","JHN","8","12","12","Jeju te hipêr me hàhtôa mã ampo to hahkre kam ihtẽm, ne me cumã amji jarẽn to hajỹr he: — Ipê, pom hàhcujro xà ampo cunea cujro, ca me hõmpu ne me hahkre pej ita pyràac. Ipê Pahpãm wỳr me amã ijàhcujro catê. Na ca ha ate me amji mã ito me ahimpej na, ca ha jũ caxuw awcapàtkôti kam, me apê amji jahkre kêatre kam, mePahpãm pê apictor xà ata kam ame apa nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_13","073_8_13","JHN","8","13","13","Mã Parixêw catêjê kwỳ te me Jeju kam hapac ne me cumã: — Ca ramã ca apu amji to acakôc, na ri acakôc xà itajê kôt hamreare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_14","073_8_14","JHN","8","14","14","Mã Jeju me cumã: — Pom wa ampeaj kam me amã amji jarẽn to ipa itajê kôt nee hamre nare. Ampo na? He ampeaj kam, wa nee apu ihêj xi nare. Ne pa ri quêt imã, por jũ rũm icator xà ata na amji jahkre pej, ne hanea ne imã hacpỹ mã ite amji jaxàr xà ata na amji jahkre pej. Ne me ca nare, me apê jũ rũm icator xà ata na ijahkre kêatre, ne hanea ne jũ kam itẽm xà ata na me apê ijahkre kêatre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_15","073_8_15","JHN","8","15","15","Na ca me ate amji kam me gapac xàa kôt, amji mã me ikêanre na me ito hane, nare, mõrmõ ca amji mã me ipej na me ito hane. Ne imãa, ate me ijarẽn xà itajê cunea kôt hamreare. Ne nee cormã ite mehkên me, mempejti cukij ne me to ipicokjêr xà jõ amcro cator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_16","073_8_16","JHN","8","16","16","Wa ha ite ramã me ato ipicokjêr xà na mã, wa ha itỳj catyt kam me akên me, me apejti to ipicokjêr to ipa. Ampo na? He wa ha ite ton xà ata kam, nee ahte ton nare. Quê ha hanea ne, por Inxũ te ikujahêc ata icahê na jỹ, ne ite me ato hajỹr xà to imã hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_17","073_8_17","JHN","8","17","17","Ne Mojxe xwỳ te me amã incaca xà te hajỹr ata rer, na quê ha jũmjê ajkrut ne jũm te ampo ton xà ata na me hõmpu, ne cute me hõmpun xà ata na ajwar ajpẽan kôt me harẽn na, quê ha me amã ampeaj kam ri cute ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_18","073_8_18","JHN","8","18","18","Ita jĩkjê na wa Inxũ te ikujahêc ata me ajwar me ijũjarẽn xà caxuw me ipijakrut, cwỳrjapê ca ha atỳj ite amji jarẽn xà itana me ikampa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_19","073_8_19","JHN","8","19","19","Mã me cumã: — Jõ ri mã apãm ita? — hane. Mã Jeju me cumã: — He me apê Inxũ jahkre kêatre, ne hanea ne me apê ijahkre kêatre, quê ha me amã ijahkre pej na mã, quê ha hanea ne me amã Inxũ jahkre pej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_20","073_8_20","JHN","8","20","20","Ne por cute Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa kam, cute me cumã ihpore to cuprõn xà ata cahê na, pê Jeju me cumã hũjarẽn xà itajê to awjarẽ. Mã nee cute mehpro ne me haxàr nare, me hacjên xà kam. Ampo na? Pê cormã nee cute mehpro xà jõ amcro hỹrmã cator nare, na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_21","073_8_21","JHN","8","21","21","Mã Jeju te hipêr me cumã amji jarẽn to: — He wa ha ma tẽ, ca ha ate me ipupun prãmte, tee ame ijapê, ne nee me ipupun nare. Ampo na? Jũ wỳr ca me anõ, por wa ha curi tẽ ata ri, ikôt acato. Na ca ha ita ri ame apa, ne ca ha atỳj me akên itajêa kam ame ty. Ampo na? He Pahpãm te nee me amã me akên itajê to impej ne to tojnõ nare ata kam, ca ha ame ty — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_22","073_8_22","JHN","8","22","22","Mã Juta catêjê ajpẽn mã me harẽn to: — Jũ kam mã quê ha ajte tẽ? Cu ha nee hipêr me hõmpun nare? Xà quê ha ajkĩ amji cura? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_23","073_8_23","JHN","8","23","23","Mã Jeju me cumã: — He me apê pjê kam me apa catêjê, ne quêt ipê kỳj pê, côjkwa kam Pahpãm na mehkwỳ, na ri nee ipê pjê kam me akwỳ nare. Ne ate amji kam me gapac xà itajê pê pjê te amji kam hapac xà, ne ite amji kam ijapac xà pê ri kỳj pê, côjkwa kam, Pahpãm te amji kam hapac xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_24","073_8_24","JHN","8","24","24","Ca ate nee ite me amã amji jarẽn xà ita to amji mã me hajỹr nare, cwỳrjapê wa ite me akên atajêa kam me atyc na me amã harẽn. Ca me ate, por Pahpãm te ajpên ikujahêc ata to amji mã me hajỹr nare, ne amji mã me ito ahimpej nare na, ca ha atỳj me atyc partu, ne nee hacpỹa mã me atĩr ne Inxũ cahê na me akrĩ nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_25","073_8_25","JHN","8","25","25","Mã cute me Jeju cukij to: — Ne mẽr me anõ mã ca? — hajỹr. Mã Jeju me cumã amji jarẽn to: — He ipê, por pê wa mam ramã me amã amji jarẽ ata, nepa wa cormã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_26","073_8_26","JHN","8","26","26","Ne wa ha cormã, hipêr me amã me ate me akên ton itajê cunea jarẽ. Ne nee wa ahte cama me amã me akên xà itajê to icakôc to ipa nare. Ampo na? He wa, por Inxũ Cati pê cute amji jarkwa par catê, ne catyt kam ipa, ne ajpên cute ikujahêc ata jarkwa to, wa pjê kam mehkrĩ atajê cunea mã icakôc to ipa. Ne wa ha itỳj jũ caxuw amjia kôt me amã me akên xà ton itajê cunea jarẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_27","073_8_27","JHN","8","27","27","Pê nee cute me cumã côjkwa kam Hũm to ihcakôc xà ata na me hahkre pej, ne me kam hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_28","073_8_28","JHN","8","28","28","Cwỳrjapê pê Jeju me cumã amji jarẽn to: — He ca ha jũ caxuw, ipê me Ahàkà te me hũmre na amji jahkre, mã cute pĩ na menxôr na me hõmpu, ne cormã me ijahkre pej pej. Na wa nee amjia kôt ampo itajê ton to ipa nare, ne Inxũ te ahna imã harkwa ne to imã hahkre atajê to pit mã ijàpên to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_29","073_8_29","JHN","8","29","29","Ne ampo na ri ajpên cute ikujahêc ata nee amji pê irer nare, ne ihtỳj apu icahê na ipa? Wa cumã cute amji mã ampo na prãmti xà atajê to pit mã ijàpên to ipa na ri — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_30","073_8_30","JHN","8","30","30","Ne Jeju te ihcakôc xà to hajỹr jirô pê mã ri me hàhtôa te cupê Pahpãm kra na amji mã me to ihhimpej kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_31","073_8_31","JHN","8","31","31","Mã Jeju te Juta catêjê kwỳ te amji mã me to ihhimpej kam mehtẽm atajê mã: — Ca ha ate amji mã me ito ahimpej kam me to acrà na, ca ha me apê ikôt me apa catêjê impej pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_32","073_8_32","JHN","8","32","32","Na ca ha me ite amji kam me ijapac xà impejti itajê cunea jahkre pej partu. Na ca ha nee me apê cama me jũm jarkwa kôt me cumã hàpên catêjê atajê pyràc nare, ne atỳj quêt ame apa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_33","073_8_33","JHN","8","33","33","Mã me cumã: — He me ipê Aprãw xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ, mã nee rỳ jũ caxuw jũm te amji mã me ito cama me harkwa kôt me cumã hàpên catêjê nare, ne wa itỳj ame ipa, nõ na mã ca ajte jũm pê ate me ipytàr na amji jarẽ? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_34","073_8_34","JHN","8","34","34","Mã Jeju me cumã: — Jũ wỳr quê cama jũm pê me cumã hàpên catê ata apu hàpên to mõ, ne amjia kôt hicu. Quê ha hõ pahhi cute hicu na cumã harkwa, quê ha cormã hicu. Ita jĩkjê na mã, me pahcurê xwỳn pê Xatanaj me ato hane, ne ihtỳj cormã me ato ihhimpej ita kam, ca nee me akên ton jicu nare. Ne ampeaj kam wa me amã awjarẽ, wa nee ame amã ihêj xi jarẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_35","073_8_35","JHN","8","35","35","Ne ihnõ xwỳjê te hajỹar he. Quê ha nee cama me hõ pahhi jarkwa kôt me cumã hàpên catêjê nõ hõ pahhi jũrkwa kam ihkrĩ kam incrà nare. Ampo na? Quê ha ramã hõ pahhi mã ihkĩn nare, quê ha ihtỳj hũrkwa tête cator, ne jũ kam ihkujate. Ne quêt ihkra ata quê nee amji tête cator nare, ne nee jũm mã ihpore na to hàhpan nare. Ampo na? Cupê ihkra, na quê ha hũrkwa kam ihkrĩ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_36","073_8_36","JHN","8","36","36","Ne ipêa ri Inxũ Cati kra. Nãmri wa ha itea me acurê xwỳn pê Xatanaj pê me apytàr na, ca ha atỳj cama ame apa rohnỳtti mã, quê ha nee iràn xà na hipêr jũm me ato ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_37","073_8_37","JHN","8","37","37","— He ampeaj kam ri me apê me panquêt xwỳ Aprãw tàmxwỳ tàmxwỳ, wa ramã ite me gahkre pej. Nõ na mã ca ajte ame icuran prãm. Ne mẽr ampo na mã ca ame icuran prãm? Nee mã ampo na nare, ca ma ame ite me amã ampo to hahkre xà itajê caca, na ca ame icuran prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_38","073_8_38","JHN","8","38","38","Ne Inxũ te imã ampo jahkre, ne imã to hahkre xà atajêa na wa to icakôc to ipa. Ne me amã ajtea mã, me apãm pê Xatanaj ata ihkrĩ, ne me ato ihhimpej. Na ca ihkôat me amji kampa, ne atỳj me ampo kên ton to me apa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_39","073_8_39","JHN","8","39","39","Mã me Jeju mã: — He me ipãm pê Aprãw xwỳ — hane. Mã Jeju me cumã: — Quê ha me apê Aprãw xwỳ kra na mã, ca ha cute amji kam hapac xàa to amji kam me gapac to me apa. Ne imãa, nee me apê ihkra nare. Ampo na? Ca nee me cute amji kam hapac xà to me amji kam gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_40","073_8_40","JHN","8","40","40","Na wa ite ampeaj kam me amã Inxũ te imã ampo to hahkre na harẽn. Atajê jarẽn cwỳrjapê mã, ca ame icuran prãm. He pê Aprãw xwỳ nee jũ caxuw jũm pejti curan prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_41","073_8_41","JHN","8","41","41","Ne ajteare mã, Inxũ Cati kaj na me apãm te me amã ampo ton to hahkre xà atajêa mã, ca me ton to me apa he — hane. Mã Juta catêjê Jeju mã: — Ne nee me ipê jũm mã ajteare mã hũm ata nare. He Pahpãm ita pê ri me ipãm, wa me to amji mã me ijõ Pahpãm, ne me ipê mehkra impeaj wa me — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_42","073_8_42","JHN","8","42","42","Mã Jeju me cumã: — Hamreare, me apê Pahpãm pê Inxũ Cati kra nare. Quê ha me apê Pahpãm kra na mã, quê ha ihtỳj me amã ikĩn. Ampo na? He ihpĩan wa icator. Ne nee wa amjia kôt apu ipa nare, ne cute amji kam hapac xàa to wa apu ipa. Ne cutea ri ajpên ikujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_43","073_8_43","JHN","8","43","43","Ne ampo na mã ca nee me icakôc xà itajê impar jahkre pej nare? Nee mã ampo na nare. Ca nee caxwãm catia mã ito amji kam me gapac prãm nare. Cwỳrjapê ca ha nee me icakôc xà itajê impar jahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_44","073_8_44","JHN","8","44","44","Ne me apê Pahpãm curê xwỳn pê Xatanaj ata kra, na ca cumã ampo kĩnti itajê to pit mã me gàpên to me apa. Ne cute amji kam hapac xà ato, ca me amji kam gapac to me apa he. Ne pjê te amji ton pê mã, pê ramã me apãm ita mehcuran kam tẽ. Ne nee cupê catyt kam, ampeaj kam ampo to ihcakôc catê nare, ne amji cãmtàa rũm ri cupê ampo cunea to ihhêj xi to ihcakôc to ipa catê. Ne cupê ampo cunea hêj xi pãm, na ri ampo hêj xi xà to pit mã ihcakôc to ipa. Ne rỳ jũ caxuw ampeaj kam ampo to ihcakôc nare. Ne ramã cute me acaxuw incaca xà ita ton to amji pyràc tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_45","073_8_45","JHN","8","45","45","Ne wa quêt catyt kam, ampeaj kam ampo hêj xi xà nare to ijũjarẽn to ipa, ca ampo ita na ajte ma ame ipar caca. Ampo na? Ca nee caxwãm catia mã ito amji mã me ahimpej, ne me ipar nare to prãm to mã ca ame hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_46","073_8_46","JHN","8","46","46","Ne gapacta ne ite ampo to kên japê ame amji cukij, ca ha nee me anõ amji mã ite ampo to kên xà nõ na ijarẽn nare. Ampo na? He wa rỳ jũ caxuw ite ampo kên ton nare. Na wa hãn ne catyt kam ampo atajê jarẽ, ca ma ajte ame ipar caca. Ne mẽr ampo na mã ca ajte nee amji mã ito me ahimpej nare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_47","073_8_47","JHN","8","47","47","Ne me cupê Pahpãm kra catêjê ihtỳj amji mã me harkwa cunea na me kampa, ne mempar to kênre nare. Ne me ca nare, nee me apê ihkra nare, na ca ma amempar caca — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_48","073_8_48","JHN","8","48","48","Mã me Jeju mã: — Nee mã apê Juta catêjê kra impeaj nare, ne me ikĩnte apê Krĩrĩtpej jõ pjê catêjê nõ, ne ihpĩan pê ca acato, ne akam ampo carõ kên te hipu tu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_49","073_8_49","JHN","8","49","49","Mã Jeju me cumã: — Hamreare, ikam quêt ampo carõ kên hamreare, na wa quêt amji mã, por Inxũ te ajpên ikujahêc ata pit cupahti to ipa, ne ma haprỳ to cati to ipa. Ne me ca nare, ca ajte nee amji mã me icupa nare, ne cama me ito icrire to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_50","073_8_50","JHN","8","50","50","He wa nee cute amji mã me icupa to prãm to icator nare cakrô, quê ha ihtỳj Inxũ Cati ata, por nee amji mã me icupa nare itajê cukij, ne mehkên mã me cumẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_51","073_8_51","JHN","8","51","51","Ne ampeaj kam wa ha me amã awjarẽ. Por quê ha me ijarkwa kampa, ne amji mã me icupahti to me ipa atajê, quê ha jũ caxuw amehtyc nare, ne mehtĩr ita na ame ipa rohnỳtti mã, Pahpãm cahê na — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_52","073_8_52","JHN","8","52","52","Mã me cumã: — Hamre, ita caxuw wa ite me akam ampo carõ kên na me gahkre pej pejtu. Ne pê ramã Aprãw xwỳ me, por me cupê Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê catia atajê mehtyc partu. Nõ na mã ca ajte amji jarẽn to: “Quê ha jũm amji mã ikampa, ne cute ijarkwa kôt ipa na, quê ha nee jũ caxuw ihtyc nare” hane? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_53","073_8_53","JHN","8","53","53","Pom me ipãmjê pê Aprãw me, cute Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê atajê ihtỳj ramã amehtyc par ita? He xà ajkĩ me hirôa pê acati? Jũ mã mã ca apu amji to, amji kam gapac xà itajê to? Mõrmõ ca atỳj apu amji catia na amji cãmjĩ? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_54","073_8_54","JHN","8","54","54","Mã Jeju me cumã: — He wa ha ipyxit peaj ne amji mã ipejti to icakôc to ipa na mã, quê ha icakôc xà atajê kôt hamreare ne. Ne pom ca Inxũ to amji mã me Apãm ata ri ihtỳj ijaprỳ to cati to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_55","073_8_55","JHN","8","55","55","Ne ikĩnte me apê Pahpãm jahkre kêatre, ne imãa ri quêt hahkre pej. Wa ha ipê hahkre kêatre na amji jarẽ na mã, wa ha ipê me apyràac ne ampeaj kam ihêj xi. Ne nee ite hajỹr nare, ne itỳj quêt imã hahkre pej, na wa amji mã harkwa na kampa, ne amji mã hũpahti to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_56","073_8_56","JHN","8","56","56","Ne me aquêt xwỳ pê Aprãw ata pê ramã icator xà ata na ipupu ne ijahkre pej, cwỳrjapê pê ampeaj kam hũrên hakry — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_57","073_8_57","JHN","8","57","57","Mã me Jeju mã: — Pỳhàpà? Xà pê ca atỳj ajte Aprãw xwỳ pupu? Pom nee cormã ana caku te xĩncwẽnta nare ita? Ne cormã atuwre, nõ na mã ca ajte ate Aprãw xwỳ pupun na amji jarẽ? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_58","073_8_58","JHN","8","58","58","Mã Jeju me cumã: — He wa ha ampeaj kam me amã amji jarẽ. Pê wa ramã Aprãw pỳm xwỳjrea na apu ipa, ne cormã apu ipa rohnỳtti mã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN8_59","073_8_59","JHN","8","59","59","Mã Juta catêjê te mempar, ne caxuw kẽn to me amji tỳj, cute me to kam hũcapêr, ne to mehcuran prãmte. Ampo na? Cupê Pahpãm pyràac ne rỳ pêa mã mam ipa rohnỳtti mã na cute amji jarẽn, na ri kẽn to amehcuran prãm. Mã me cupê Jeju pimxur ne ma Pahpãm jũrkwa pê cator ne tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_1","073_9_1","JHN","9","1","1","Ne Jeju cormã mõr kwỳa kam, cute jũm to tũam na ihpỳm ata pupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_2","073_9_2","JHN","9","2","2","Wa me ipê ihkôt me ipa catêjê te ahna mehcukij, ne me cumã: — Me ijõ Pahhi, ampo na mã pê hũmre ita into tũm ita na ihpỳm? Xà pê ajkĩ ihkên xà nõ to jahpan xà na mã cute hajỹr? Nare, xà ajkĩ hũm me inxi te ihkên xà nõ ton jahpan xà na mã into tũam na ihpỳm? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_3","073_9_3","JHN","9","3","3","Mã Jeju te me ipar ne me imã: — Nee mã ihkên nõ cwỳrjapê into tũm nare, ne nee mã hũm me inxi kên nõ cwỳrjapê cute hajỹr nare. Ampo na ri into tũm? He Pahpãm te hũmre ita kôt carôt tỳjti to ipipẽ to prãm to ri, cute to into tũm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_4","073_9_4","JHN","9","4","4","Pom hãn ne ihtỳj amcro kam me hàpên xà to me hàpên to me ipa, ne caxwari nee me hàpên nare. Ita jĩkjê na mã ite hajỹar. Na wa ha cormã ita ri pjê kam apu imõr reria mã itỳj, por cute ajpên ikujahêc ata mã, apu ijàpên to ipa. Ne wa ha ma jũ caxuw hacpỹ mã tẽ, ne nee hipêr ita ri cumã ijàpên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_5","073_9_5","JHN","9","5","5","Ne pom pyt me parĩt xà caxuw me pamã pjê cujro, cu me rĩt, ne me ampo pupu ne me hahkre pej, ita jĩkjê na mã ipê me cumã Inxũ te amji kam hapac xà cunea to hahkre catê, mãr quê mehcunea me hahkre pej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_6","073_9_6","JHN","9","6","6","Hõ, cute ita jarẽn to hajỹr jirô pê mã ri cute pjê kam harcô mẽn, ne to pjê to incrire ne to ihtô, ne to carẽc ne cumã into na to ihtẽm, ne cumã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_7","073_9_7","JHN","9","7","7","— Tẽ ne Kujahêc jõ cô kam akuc cuhhõ — hajỹr. Mã into tũm ata te mõr ne ihkuc cuhhõn, ne hacpỹ ne amji jaxàr, ne ramã ampo cunea pupun to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_8","073_9_8","JHN","9","8","8","Mã cahi na mehkrĩ catêjê me, hàhwỳr na cute me hõmpun pejtu atajê te me hõmpun, ne ahna me ajpẽn cukij to: — Xà into tũm ihkrĩ ne me pahna ahwỳ ata mã? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_9","073_9_9","JHN","9","9","9","Mã mehkwỳ me cumã: — He taa mã ri! — hane. Mã mehkwỳ me cumã: — Quê nare! Taa mã nare! — hane. Mã mehkwỳ me cumã: — He mã ajte cupê hũràcti — hane. Mã me cumã amji jarẽn to: — He pa wa! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_10","073_9_10","JHN","9","10","10","Mã cute mehcukij ne me cumã: — Ne mẽr jũ mã mã ate ne atỳj rĩt? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_11","073_9_11","JHN","9","11","11","Mã me cumã: — He jũm japrỳ te Jeju ata te ri harcô to pjê incrire ne carẽc na ton, ne ito na imã to ihtẽm ne imã: “Tẽ ne Kujahêc jõ cô kam ca akuc cuhhõ” hane. Wa ma mõ ne ite ikuc cuhhõn, ne amji jaxàr, ne ramã ampo cunea pupun to imõr pyrentu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_12","073_9_12","JHN","9","12","12","Mã ahna mehcukij ne me cumã: — Jõ ri mõrmõ jũm xũmre ita apu mõ? — hane. Mã me cumã: — Pỳpỹn — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_13","073_9_13","JHN","9","13","13","Mã ma me cupê Parixêw catêjê wỳr, por pê mam into tũm ata to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_14","073_9_14","JHN","9","14","14","Ne por pê amcro nõ na Jeju carẽc to ihtô, ne hũmre into tũm ata na to tẽ, ne hacpỹa mã cumã irĩt to impej jõ amcro ata kam pê mehkôt xà jõ amcro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_15","073_9_15","JHN","9","15","15","Mã Parixêw catêjê kwỳ te ahna mehcukij ne me cumã: — Jũ mã mã cute aton ne acaprãr? — hajỹr. Mã me cumã: — Pjê kam cute harcô mẽn ne to carẽc to ihtô, ne ito na imã to ihtẽm, wa ma tẽ ne ite ihcuhhõn ne irĩt pej pyrentu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_16","073_9_16","JHN","9","16","16","Mã Parixêw catêjê kwỳ ajpẽn mã me harẽn to: — Por jũm te ita ton ata pê nee Pahpãm tekjê nare. Xà ajkĩ Pahpãm jarkwa kôt mã cute hàpên xà ita to hajỹr? Ne mẽr ampo na mã nee me pahkôt xà jõ amcro ita pupun, ne amji mã hũpa nare, ne ihtỳj apu ahna apê? — hane. Mã mehkwỳa nõ te me cumã harẽn to: — Xà quê ajkĩ jũm kêanre ata ihtỳj carôat to ampo pihho catia pejti atajê nõ ton to hane? — hajỹr. Ne ajpẽn mã me harẽn ita cwỳrjapê cute amji to me ipicapôn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_17","073_9_17","JHN","9","17","17","Mã hipêr Parixêw catêjê atajê te ahna mehcukij ne me cumã: — Ca ate cute amã ato tũm caprãr na amji jarẽn, nejũ mã mõrmõ ca to amji kam gapac to? — hajỹr. Mã me cumã: — Imã cupê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catêjê nõa ri — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_18","073_9_18","JHN","9","18","18","Mã Juta catêjê jõ pahhi kwỳ te nee amji mã, jũm te into tũm caprãr, mã hacpỹa mã irĩt na, amji mã me to hajỹr nare. Cwỳrjapê ri cute hũm me inxi na me hàhwỳr, cute ahna mehcukij prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_19","073_9_19","JHN","9","19","19","Mã hỹrmã me cator, mã cute ahna mehcukij to: — Xà me akra mã ita? Pê ca into tũm ita na ihpỳm na me imã harẽ, nõ na mã ajte ihtỳj rĩt? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_20","073_9_20","JHN","9","20","20","Mã hũm me inxi atajê me cumã: — Wa cupê me ikra na ite me hahkre pej, ne pê into tũam na ihpỳm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_21","073_9_21","JHN","9","21","21","Ne pom jũm te caprãr, mã hacpỹa mã irĩt ita na ri, me ipê hahkre kêatre. Ne ramã ihkàhtu. Mehcukij, quê ha taa me amã amji jarẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_22","073_9_22","JHN","9","22","22","Ampo na pê hũm me inxi me cumã harẽn to hane? Nee mã ampo na nare. Quê ha jũm te Jeju pê, por pê Crixtô to Pahpãm awjahkre ata jarẽn pejti to harẽn na, quê ha ma cute me cuprõn xà pê me jũm cator, quê ha jũ caxuw hacpỹ ne amji jaxàr nare na, cute me hahkre pej. Na ri nee me kam mare mã me cumã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti nõ jarẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_23","073_9_23","JHN","9","23","23","Cwỳrjapê pê me hũpate hũm me inxi me cumã harẽn to: — Ramã ihkàhtu, mehcukij, quê ha taa me amã amji jarẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_24","073_9_24","JHN","9","24","24","Ne hipêr cute me hũmre into tũm ne hacpỹa mã irĩt ata na hàhwỳr, ne me cumã: — Me imã ahêj jicu ne Pahpãm kam mare mã ampeaj kam me imã gũjarẽn na amji to. Ampo na? He wa ite me Jeju kêanre na me hahkre pej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_25","073_9_25","JHN","9","25","25","Mã into tũm ne hacpỹa mã irĩt ata me cumã: — Pỳpỹn, ipê Jeju kêanre ita na hahkre kêatre, ne ampo pijakrut ita na ri imã amji jahkre pej he, mam ito tũm, newa itỳj ita caxuw rĩt — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_26","073_9_26","JHN","9","26","26","Mã hacpỹ ma mã cute mehcukij to: — Jũ mã ri cute aton ne amã ato tũm ita to impej? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_27","073_9_27","JHN","9","27","27","Mã hipêr me cumã: — Wa ite ramã me amã amji jarẽn, ca ma ame ipar caca. Ne mẽr ampo caxuw mã ca hipêr ahna me icukij? Xà ca ha ajkĩ hanea ne amji to ihkôt me apa catêjê na me amã amji to prãm? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_28","073_9_28","JHN","9","28","28","Mã cute me hũn kam ihtẽm, ne me cumã: — He apêa ri ihkôt apa catê, ne me ipê ri Mojxe xwỳ te amji kam hapac xà kôt me ipa catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_29","073_9_29","JHN","9","29","29","Ne wa ite me Pahpãm te Mojxe xwỳ mã ihcakôc, ne cumã ampo to hahkre na me hahkre pej. Ne jũm xũmre ita, wa nee ite jũ rũm cator na me hahkre pej nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_30","073_9_30","JHN","9","30","30","Mã me cumã: — Pỳhàpà! Xãmte me apê jũ rũm cator xà ita na hahkre kêatre? Cakrô mã ihtỳj cute icaprãr, wa hacpỹa mã itỳj rĩt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_31","073_9_31","JHN","9","31","31","He me pahcunea mã Pahpãm te mehkên catêjê impar nare na me pamã hahkre pej. Ne por amji mã me Pahpãm cupa, ne me cumã, cute ampo na ihprãmti xà ton to me ipa atajê ri, ihtỳj quêt me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_32","073_9_32","JHN","9","32","32","Ne cu rỳ jũ caxuw pjê te amji ton pê mã, me pahnõ te jũm te jũm to tũam na ihpỳm ata caprãr na me harẽn par nare. Mã ihtỳj Jeju te icaprãr, ne imã ito to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_33","073_9_33","JHN","9","33","33","Xà quê ajkĩ Pahpãm ihkujahêc nare, quê ihtỳj ajkĩ ampo itajê nõ to? Hãpà, ne imãa ampeaj kam ri Pahpãm te ihkujahêc — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_34","073_9_34","JHN","9","34","34","Mã cute mempar, ne me cumã harkwa to: — Pê ca apỳm pê akên ton kam tẽ, nõ na mã ca ajte cormã me ipê pahhi catêjê mã ampo to hahkre prãm? Me ipê ahna ihkaj na! — hajỹr. Ne ma cute põ mã cute me cuprõn xà jũrkwa pê me into tũm ata to cator. Cwỳrjapê quê ha nee jũ caxuw hipêr cute me cuprõn xà ata mã hàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_35","073_9_35","JHN","9","35","35","Mã Jeju te, cute me cuprõn xà jũrkwa pê põ mã me hũmre ata cator na harẽn par. Na ri apu hapê ne ahna cator ne cute ihcukij to: — Xà ca ha ajkĩ atỳj Pahpãm kra to amji mã ahimpej? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_36","073_9_36","JHN","9","36","36","Mã cute Jeju mã harkwa to: — Ijõ Pahhi, jũm pê mã Pahpãm kra ita? Wa itỳj amji mã to ihimpej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_37","073_9_37","JHN","9","37","37","Mã Jeju te cumã amji jarẽn to: — Pom ca ipupu ita! He pa wa amã icakôc — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_38","073_9_38","JHN","9","38","38","Mã hũmre ata te Jeju kĩnte amji crire na Jeju mã amji jarẽn prãm to, cuna mã ihkõn krã na hỹr, ne cumã: — Wa ha itỳj ato amji mã ihimpej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_39","073_9_39","JHN","9","39","39","Mã Jeju te cumã hũjarẽn to: — He wa nee mento tũm caprãr to pit mã pjê ita wỳr icator nare. Ne ite mempej te amji kam me hapac xà me, mehkên te amji kam me hapac xà pupun prãmte wa icator. Ne wa itỳj mento tũm caprã, mãr quê hacpỹa mã me irĩt pej, ne ihtỳj me ampo cunea pupun to me ipa. Ita jĩkjê na mã wa itỳj me cumã Pahpãm te amji kam hapac xà to hahkre to ipa, mãr quê me hahkre pej, ne ihtỳj ihkôt me ipa. Mã mehkwỳ ihtỳj, cute ramã me Pahpãm jarkwa cunea jahkre pej na ame amji cãmjĩ, atajê pê ihhêj rũm mento tũm pyràac. Ampo na? He nee cormã me cumã Pahpãm jarkwa jahkre pej nare, na wa ite me cuna mã icakôc to prãm to, wa mehwỳr icator — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_40","073_9_40","JHN","9","40","40","Mã curi me cahê na Parixêw catêjê kwỳ ihcuhhê atajê te me Jeju cukij to: — Pỳhàpà! Xà mõrmõ ajkĩ hanea ne me ipê mento tũam pyràac, ne me ipê Pahpãm jarkwa jahkre kêatre? Hãpà! He wa itỳj ite me Pahpãm jarkwa jahkre pej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN9_41","073_9_41","JHN","9","41","41","Mã Jeju me cumã: — Quê ha jũm to tũm amji jarẽn to: “Me anõ itehcajpa, jũ wỳr wa ito tũm ita kam ahte mõ” hane, ne me kam mare mã kre kam ihpỳm na, quê ha nee taa amji curê caxàr nare. Ne me apê Parixêw catêjê te nee me hajỹr nare. Me apê jũm to tũm te amji jahkre kêatre ata pyràac. Ne ihtỳj irĩt na amji jarẽ, ne ma jũm te ihtehcajpar na apu ihcaca, ne amjia kôt kre kam ihpỳm ata pyràac. Ne ca me amji jarẽn to: “Ramã me imã Pahpãm jahkre pej” hajỹr cakrô, cormã me apê Pahpãm jahkre kêatre. Cwỳrjapê ca rỳ ate me amji curê caxàr ne me akên mã me axàr — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_1","073_10_1","JHN","10","1","1","Mã Jeju te hipêr mehcunea mã harẽn to: — Wa ha me amã ijũjarẽn xà nõ ita jarẽ. Ca ha ihkôat me ijahkre pej. He Pahpãm himpej xà ata pê ihhêj rũm kwỳc kam, cute me carà cahàcre hôhti jamãr xà ata pyràac. Ne hỹrmã harkwa pyxit peaj. Ne por quê ha jũm nee carà cahàcre jõ kwỳc jarkwa na hàr nare, ne ihtỳj intoj ne hàr ata pê ri me hàhkĩj xi, ne cupê me hàprêa kam me cupê ampo cwỳr catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_2","073_10_2","JHN","10","2","2","Ne por quê ha harkwa na axà ata pê ri carà cahàcre hôhti jamãr catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_3","073_10_3","JHN","10","3","3","Quê ha harkwa jihê rẽn catê caxwãm pê jỹ ata ihtỳj cumã harkwa jihê mẽ, quê ha axà ne hõ carà cahàc mã haprỳa na akij, quê ha ihtỳj hõkre kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_4","073_10_4","JHN","10","4","4","Ne hỹrmã pra, quê ha ma kwỳc pê to cato, põ mã, ne ma mam cumã mõ, quê ha ihtỳj ihkôt ipa. Ampo na? Ihtỳj hõkre kampa na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_5","073_10_5","JHN","10","5","5","Ne jũ wỳr quê ajteare mã jũm kôt pra. Quê ha ma cama jũ kam cupê pra. Ampo na? Jũ wỳr quê cute jũm cahkrit jõkre par nare ne hahkre pej nare kam ihkôt pra — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_6","073_10_6","JHN","10","6","6","Hõ, Jeju te me cumã hũjarẽn xà ita to hajỹr. Mã nee cute mempar ne me hahkre pej nare cormã, por cute me cumã ampo jarẽn xà ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_7","073_10_7","JHN","10","7","7","Cwỳrjapê ri hipêr Jeju te me cumã hũjarẽn xà ita kôt harẽn to impej ne me cumã: — Wa ampeaj kam me amã amji jarẽ. He ipê, por harkwa na carà cahàcre incjêj xà ata pyràac. Cwỳrjapê wa ha nee me hỹrmã me curê xwỳn cjêj na me hamãr, quê ha me hỹrmã mencjêj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_8","073_10_8","JHN","10","8","8","— Ne por quê ha icumam ramã me pra atajê pê ri me hàhkĩj xi, ne me cupê me hàprêa kam me cupê ampo cwỳr catê, mã me ikwỳ pê carà cahàcre pyràc atajê te nee me hõkre par nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_9","073_10_9","JHN","10","9","9","Ỹhỹ, ipê Pahpãm te me hamãr xà ata wỳr harkwa. Ne quê ha jũm ina Pahpãm wỳr axà ata, quê ha ampo kên cunea pê amji pytà. Quê ha cupê hõ parxa pyràc ne ihtỳj acjêj ne hapôj, ne apu hàpàn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_10","073_10_10","JHN","10","10","10","Ne ikĩnte me hàhkĩj xi atajê quê ha cama me hàhkĩj me, cute me carà cahàcre hôhti curan ne me to hamre to prãm to, quê ha hỹrmã me pra. Ita jĩkjê na mã me ikwỳ curê xwỳn me hỹrmã pra, cute me to kên prãmte. Ne pa, wa quêt ajpên mehwỳr icator, cute catyt kam amji to me ipijapar xà impejti cunea to me amji to ipijapar prãm to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_11","073_10_11","JHN","10","11","11","— Ipê me ikwỳ pê carà cahàcre hôhti jamãr catê impeaj ata pyràc. Ne ipê cumã cute amji kam hapac xà jõr catê, na wa itỳj me hũtàr prãmte ityc to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_12","073_10_12","JHN","10","12","12","Ne por ihpore na pit mã me hàpên catêjê atajê ikĩnte nee me carà cahàcre jamãr to impejti nare. Ampo na? Carà cahàcti hôhti atajê pê nee me hõ tekjê nare. Cwỳrjapê quê ha rop cahàc jàprêhti nõ ihwỳr cato ne apu cucrà, quê ha cute me hamãr to kêanre atajê hũpate nee me to amji japackre nare, ne me cumã hikra, ne ma ame pra. Quê ha pea rop cahàcti jàprêhti ata carà cahàcre hôhti atajê kam tẽ, ne ihtỳj apu cucrà ne ihcura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_13","073_10_13","JHN","10","13","13","Ampo na? Ihpore na pit mã me apê, na ri nee me cumã carà cahàcre hôhti jamãr to impej prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_14","073_10_14","JHN","10","14","15","— Ne ipê carà cahàcre hôhti jamãr catê impejti ata pyràac na Inxũ mã ijahkre pej, ne hanea ne imã Inxũ jahkre pej. Ita jĩkjê na mã ite hajỹar, ne imã me ikwỳ pê carà cahàcre jahkre pej, ne hanea ne me cumã ijahkre pej. Na wa itỳj me hamãr to impejti to prãm to ityc to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_16","073_10_16","JHN","10","16","16","Ne mehkwỳ pê itekjê atajê, nee ite me hamãr xà ita mã cormã mencjêj nare. Na wa itỳj hanea ne ajpên amji wỳr me to ijàhtêp prãm. Na wa ha me cumã akij, quê ha me ijõkre kampa, ne mehkwỳ me ina me cuprõ, ne ajkam me pyxit peaj. Na wa ha ipê me hamãr catê pyxit peaj ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_17","073_10_17","JHN","10","17","18","— Ne pê Inxũ ramã imã harkwa to: “Ca ha ate jũm te acuran na hamãr nare na, quê ha nee acuran nare. Nãmri ca ha ate cute acuran na amji na hamãr na, quê ha ihtỳj acura, ca ha atỳj hacpỹa mã atĩr. Xà caxuw wa ite amã icarôt cunea jõr, ne ate hajỹr xà na ri imã ato prãm” hane. Wa ite Inxũ jarkwa kôt hajỹr, cwỳrjapê ri cumã ikĩn — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_19","073_10_19","JHN","10","19","19","Mã Juta catêjê te me ita par, ne hipêr amji to me ipicapôn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_20","073_10_20","JHN","10","20","20","Ne me hàhtôa ne ajpẽn mã me harẽn to: — Apu into kam waj! Ne kam ampo carõ kên! Ampo kôt mã ca, cute me amã ampo jarẽn xà itajê na ame kampa? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_21","073_10_21","JHN","10","21","21","Mã mehkwỳ ajpẽn mã me harẽn to: — Jũ wỳr quê jũm kam ampo carõ kên quê ihcakôc xà to hane! Xà quê ajkĩ jũm kam ampo carõ kên quê ihtỳj jũm to tũm caprãr to hane? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_22","073_10_22","JHN","10","22","22","Ne pê hacpỹa mã Pahpãm jũrkwa to impej xà jõ amji kĩn na, Jeju Krĩpinkrên kam apu mõ, ta jõ putwrỳa kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_23","073_10_23","JHN","10","23","23","Pê Jeju Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa jarkwa mã mencjêj xà cwỳrpê hàmkrã xà japrỳ te Xarômãw Jõ Amkrã ata krac ri apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_24","073_10_24","JHN","10","24","24","Mã Juta catêjê kwỳ te Jeju na me cuprõn, ne ahna me ipixêr, ne cute mehcukij to: — Ne rỳ pêa mã wa tee ate me imã amji jarẽn, wa ite me apar pej japê tee me akampa. Ne jũ caxuw ca ha me imã amji jarẽn to impej, wa me akampa ne me gahkre pej to impej? Ne me imã amji jarẽ, xà ampeaj kam ri ajkĩ apê Crixtô pê, por pê Pahpãm me imã ato awjahkre ata mã ca? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_25","073_10_25","JHN","10","25","25","Mã Jeju te me cumã amji jarẽn to: — Wa ite ramã me amã amji jarẽn, ca nee ate ijũjarẽn xà ata kôt amji mã ito me ahimpej nare. Ne pom wa Inxũ carôt kôt ijàpên xà pihho pejti ton to ipa itajê, hanea ne ihtỳj ito awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_26","073_10_26","JHN","10","26","26","Ca nee ajte ikam me gapac nare. Ampo na? Me apê me ikwỳ nare, na ca nee me ikam gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_27","073_10_27","JHN","10","27","27","Ne quêt me ikwỳ atajê pê carà cahàcre hôhti atajê pyràac, ne ipê me hamãr catê impejti ata pyràac. Na wa ite ramã me ikwỳ pê me ijõ parxa kwỳ pupun pejtu, mã ihtỳj me ijõkre kampa, ne ma ikôt me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_28","073_10_28","JHN","10","28","28","Cwỳrjapê wa ha nee ampo te me to hamre na me hamãr nare, quê ha Pahpãm cahê na amji to me ipijapar rohnỳtti mã, ne nee jũ caxuw Inxũ pê me ipictor nare. Ne jũ wỳr quê jũ caxuw ijũhkra pê jũm mehnõ capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_29","073_10_29","JHN","10","29","30","Ampo na? Por Inxũ te imã me hõr ata ri quêt mehcunea carôt jirôa pê carôt tỳj, cwỳrjapê quê nee jũm hũhkra kam cupê jũm caxàr nare. Ne taa mã pê imã icarôt ita gõ, na wa me ipipẽan. Ne quê ha nee jũ caxuw jũm ijũhkra kam ipê jũm caxàr nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_31","073_10_31","JHN","10","31","31","Mã hacpỹ ma mã Juta catêjê kwỳ te kẽn to me amji tỳj, cute me to capêr, ne me to ihcuran prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_32","073_10_32","JHN","10","32","32","Mã Jeju te me cumã harkwa to: — Wa ite me akam mare mã icarôat to ampo pejti pihho jàhtôa ne ton, por Inxũ te ton xà na imã harkwa atajêa na. Ne mẽr ampo pejti itajê nõ incwỳrjapê mã, ca kẽn to ame ikam gũcapêr prãm? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_33","073_10_33","JHN","10","33","33","Mã Juta catêjê te me cumã: — Wa nee ampo pejti itajê nõ incwỳrjapê apu kẽn to me acapêr prãm nare, ne pom ca apu apê Pahpãm na amji to acakôc, ita to ca ramã apu Pahpãm mãn kêanre. Ne ihkĩnte apê me hũmrea to me hũmre, nõ na mã ca ajte apu amji to Pahpãm to apa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_34","073_10_34","JHN","10","34","35","Mã Jeju te me cumã harkwa to: — Pê Pahpãm me panquêtjê mã cute amji kam hapac xà me harkwa gõ, pê me amã ihkàhhôc kam ihhôc. Cu me pahcunea te ihkàhhôc ita kam ihhôc itajê nõ te ihhêj xi xà nõ jarẽn nare na me pamã hahkre pej. Ne catyt kam ampeaj kam hũjarẽn rohnỳtti mã. Ne pê Pahpãm me panquêtjê te me kam hapac xà caxuw me cumã ihkàhhôc ita gõ, ne me cumã: “Me apê me ikraa to me ikra, cwỳrjapê ri me ate amji kam gapac xà me, ite amji kam ijapac xà pipẽan” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_36","073_10_36","JHN","10","36","36","— Ne pa nare, pê Pahpãm icapi ne ajpên ikujate, ite ate me harkwa ita par na me atehcajpar xà caxuw. Cwỳrjapê ri me panquêtjê jirôa pê icati. Na wa itỳj ipê Pahpãm kra impeaj na amji to icakôc. Ne mẽr ampo na mã ca ame ikam acryc? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_37","073_10_37","JHN","10","37","37","Nãmri wa ha ite Inxũ jàpên xà ton nare na, ca ha nee me ikam gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_38","073_10_38","JHN","10","38","38","Nãmri wa ha ite hàpên xà ton na, ca ha atỳj ite Inxũ Cati carôt kôt jàpên xà pihho ton ata kôt me ikampa. Ca ha ate ite me amã ijũjarẽn xà to ijũjarẽn ita na me ikam gapac nare cakrô, ca ha atỳj, pom wa hàpên xà to apê itajê kôt me ikampa. Ne ihkôat ca ha Inxũ me ipipẽan, ne me ipyxit peaj na me ijahkre pej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_39","073_10_39","JHN","10","39","39","Mã hacpỹ ma mã amehpro prãm cakrô, mã ma me hũhkra pê cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_40","073_10_40","JHN","10","40","40","Ne ma Jeju te amji jaxàr, Côpijapjêr jõ cô jĩkjê wỳr, mãr pê curi Jowãw xwỳ ajco cô kam mehcumrã ata ri. Ne curia apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_41","073_10_41","JHN","10","41","41","Mã me hàhtôa ne hỹrmã me ipa, ne ajpẽn mã me harẽn to: — Pê Jowãw xwỳ pê me cumrãr catê ata, nee Pahpãm carôt kôt hàpên xà pihho pejti te hajỹrjê nõ ton nare cakrô, pê ihcunea na ihtỳj Jeju jarẽn xà to harẽ atajê, ampeaj kam pê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN10_42","073_10_42","JHN","10","42","42","Mã curi me hàhtôa ne cute me Jeju kam hapac, ne amji mã me to ihhimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_1","073_11_1","JHN","11","1","1","Pê hũmre nõ ita japrỳ te Raxaro ita xà. Ne pê mehkjêjê pê Marij me Marta mea mã krĩ jacot japrỳ te Mehkênpupunxà jõ krĩ ata kam mehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_2","073_11_2","JHN","11","2","2","Ne Marij ata pê amcro ata na Jeju par kam ampo cacô cuxwati ata jaxwỳ, ne ihkĩa to cumã incrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_3","073_11_3","JHN","11","3","3","Mã Raxaro kjêjê cahãj itajê te Jeju mã hũjarẽn to hajỹr xà ata kujahêc he: — Me ijõ Pahhi, por amã gõ ikwỳ nõ kĩnti ata xà! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_4","073_11_4","JHN","11","4","4","Mã Jeju jũpar ne cute harkwa to: — Quê ha nee hicu xà kam hà ita ihcuran nare. Ne hà ata kôt quê ha me hàhtôa ne quêt ipê Pahpãm kra carôt tỳjti na me ijahkre pej. Ne hà ata kôt quê ha me hàhtôa ne quêt me Pahpãm carôt tỳjti ata pupu ne amji mã me hũpa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_5","073_11_5","JHN","11","5","5","Ne pê ihtỳj Jeju mã Marta me ihtõj Marij ata kĩn, ne hanea ne cumã Raxaro kĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_6","073_11_6","JHN","11","6","6","Mã Jeju te Raxaro xà na harẽn par cakrô, curia hàhhuc xà ata kam apu mõ, ne apu ihkên, ne ahna amcro pijakrut. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_7","073_11_7","JHN","11","7","7","Jirô pê mã ri cute me ipê ihkôt me ipa catêjê mã harkwa to: — Hacme, hacpỹ mã Juta jõ pjê wỳr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_8","073_11_8","JHN","11","8","8","Wa me cumã: — Me ijõ Pahhi, mãr curmã curi Krĩpinkrên catêjê kẽn to ame acapêr prãm ta? Ca ajte ramã hacpỹa mã amji jaxàr prãm? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_9","073_11_9","JHN","11","9","10","Mã Jeju me imã: — Nee ita na cute imã jũ mãn nare, ne jũ wỳr quê jũ na me ito. Pom ca me pyt pupu, mã hapôj ne ma acjêj mã caxwa ata jĩkjê na ri ite hajỹar. Ne wa cormã ite ijàpên xà jipêj nare kam, quê nee jũ na me iton nare. Ne hanea ne cu caxwari me papa, ne pahtỳj me papihur to ame papa. Ne pom pyt me pamã ahcujro, cu kam ame papa, ne me pamã papa xà jahkre pej, ne nee ame papihur, ne me pahkên mã me pancjêj nare. Ita jĩkjê na mã Inxũ te ito hajỹar. Mã Pahpãm te ikrã kam imã ite amji jahkre pej jõr, cwỳrjapê ri imã ampo te amji kam hapac xà cunea jahkre pej, na wa nee ikên mã icjêj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_11","073_11_11","JHN","11","11","11","— Me pajõ ikwỳ nõ Raxaro ramã nõ ne apu gõr cakrô, wa ha itỳj ihcujrõ ne hỹr — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_12","073_11_12","JHN","11","12","12","Na wa me cumã: — Pahhi, quê ha cute nõ ne hõt na, quêt taa nõ ne gõr, ne amji cajpẽ. Ampo na? He cormã me hỹrmã me pahcator xà ita ampỳa mã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_13","073_11_13","JHN","11","13","13","Ne pê tee Jeju ame imã ramã Raxaro tyc na harẽn to hahkre, na wa itỳj amji mã me to hõtxwa mã hõt na amji mã ame to hane! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_14","073_11_14","JHN","11","14","15","Mã Jeju hirãa pê me imã: — Ramã Raxaro tyc, ne me acwỳrjapêa ri, ampeaj kam hũrên ijakry. Quêt taa ty, wa nee curi apu imõr nare na ri ihtyc. Ne ihkôat ca ha atỳj ito amji mã me ahimpej. Hacme, ne me hõmpu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_16","073_11_16","JHN","11","16","16","Mã Tome ita me imã: — Hacme, me pajõ Pahhi kôt, quê cuxà me pajipej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_17","073_11_17","JHN","11","17","17","Mã ramã cute kẽn kre kam me Raxaro jarêt na amcro te cwat, wa Jeju me, me icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_18","073_11_18","JHN","11","18","18","Mã Mehkênpupunxà jõ krĩ ata ri rec pyxit jĩkjê kam xa, Krĩpinkrên wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_19","073_11_19","JHN","11","19","19","Cwỳrjapê pê Juta catêjê hàhtôa ne me cato, cute me Marta me Marij pupun, ne me cupê hũjapê cutor prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_20","073_11_20","JHN","11","20","20","Mã Marta te Jeju te ajpên hàhtêp to mõr na harẽn par, ne ma hỹrmã tẽ ne cute pry kôt ihcajpar. Pê Marij curia ikre kam jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_21","073_11_21","JHN","11","21","21","Mã Marta Jeju mã: — Ijõ Pahhi, ca ha ita ri apu mõ na mã, quê ha nee ikjê ipê ihtyc nare, ne ramã ihtyc, ca hakàn pê acator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_22","073_11_22","JHN","11","22","22","Cakrô ca ha ahnaa Pahpãm na ahwỳ, quê ha amã ate ampo cunea na gàhwỳr xà atajê gõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_23","073_11_23","JHN","11","23","23","Mã Jeju cumã: — Quê ha akjê ihtỳj hacpỹa mã me amã ihtĩr — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_24","073_11_24","JHN","11","24","24","Mã Marta cumã: — Quê ha ampo cunea jamre xà ata jõ amcro kam ihtỳj hacpỹa mã ihtĩr na, imã hahkre pej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_25","073_11_25","JHN","11","25","25","Mã Jeju cumã: — He ampeaj kam ri, ipê hacpỹa mã mehtyc to ihtĩr catê. Na quê ha jũm te ihkên ton to ipa na, quê ha ramã Pahpãm mãa jũm ata tyc pyràc. Cakrô quê ha ito amji mã ihhimpej na, wa ha cumã cute amji kam hapac xà tuw pejti gõ, quê ha Pahpãm mã jũm ita ihtĩr rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_26","073_11_26","JHN","11","26","26","Ne por jũm ito amji mã ihhimpej to ipa ata, quê ha nee jũm ata ihtyc ne ihtyc tu nare. Ne ca? Xà ca ha ajkĩ pijamã ijũjarẽn xà ita to amji mã ahimpej? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_27","073_11_27","JHN","11","27","27","Mã cumã: — Ỹhỹ ijõ Pahhi, wa itỳj apê Pahpãm kraa to ihkra na amji mã ato hane, ne imãa apê Crixtô pê, por pê Pahpãm pjê ita kam ate me ito ahimpej xà na ato awjahkre ata mã ca — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_28","073_11_28","JHN","11","28","28","Jirô pê mã ri Marta te amji jaxàr ne ihtõj mã hàkjêr ne kyre pê cumã hũjarẽn to: — Pajõ Pahhi cator ne cute ana hàhwỳr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_29","073_11_29","JHN","11","29","29","Mã Marij te harẽn par, ne hãm pyrentu, ne ma Jeju wỳr tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_30","073_11_30","JHN","11","30","30","Pê nee cormã krĩ mã hàr nare, ne cormã Marta ihcajpar xà ata kam, curia pry kam apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_31","073_11_31","JHN","11","31","31","Ne pê ramã hõtpê Juta catêjê kwỳ ikre kam ame ipa, cute me Marij jũjapê tête me cumãn prãmte. Ne cute me Marij xãm na me hõmpun, mã hũjarêan kam hãm ne ma tẽ, mã ma ihkôt me pra. Ne pê ihtỳj cute kre wỳr ihtẽm ne kam apu incwỳr na amji mã me to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_32","073_11_32","JHN","11","32","32","Mã Marij Jeju wỳr cator, por curi xa ata ri, ne ihpar cahê na ihkõn krã na hỹr, ne cumã: — Ijõ Pahhi, ca ha ita ri apu mõ na mã, quê ha nee ikjê ipê ihtyc nare, ne ramã ihtyc, ca hakàn pê acator — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_33","073_11_33","JHN","11","33","33","Mã Jeju te Marij cwỳr na hõmpun. Ne hanea ne cute Juta catêjê kwỳ incwỳr na me hõmpun. Ne hõtpê ahna incrycre, ne cumã amji kĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_34","073_11_34","JHN","11","34","34","Mã cute mehcukij, ne me cumã: — Mẽr jõ ri ca ate me hir? — hajỹr. Mã Marij cumã: — Ajpên mõ ne hõmpu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_35","073_11_35","JHN","11","35","35","Mã Jeju te ahna kẽn kre pupun ne apu kam amrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_36","073_11_36","JHN","11","36","36","Mã Juta catêjê me ajpẽn mã: — Me hõmpu he, cumã Raxaro kĩan to ihkĩn na mã apu kam amrã! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_37","073_11_37","JHN","11","37","37","Mã mehkwỳ me harẽn to: — Hõtpê cute into tũm caprãr, ne quê rỳ mã Raxaro tyc xwỳjrea na jũ na to, quê ha nee ihtyc nare. Ne hamre ramã ihtyc, ne jũ mã mã quê ha to? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_38","073_11_38","JHN","11","38","38","Mã hipêr ahna Jeju crycre, ne cumã amji kĩn nare, mã ma kẽn kre wỳr tẽ, ne cute kẽn kre jarkwa pupun, mã kẽn nõa te kre ata jarkwa jihê, Juta catêjê te amji jarêt xà ata kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_39","073_11_39","JHN","11","39","39","Mã cute kre na harkwa hyr to: — Me kẽn te kre jarkwa jihê ita capa — hajỹr. Mã Raxaro kjê pê Marta ita te cumã harẽn to: — Ijõ Pahhi, ramã harêt na amcro te cwat ita kam ramã ihkro — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_40","073_11_40","JHN","11","40","40","Mã Jeju cumã: — Xà wa ite curmã me amã amji jarẽn to: “Ca ha ate me ipar na, ca ha atỳj me Pahpãm carôt pupu” hajỹr nare? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_41","073_11_41","JHN","11","41","41","Mã cute me kẽn kre ata jihê mẽn. Mã Jeju kàj mã irĩt ne cute Hũm mã harkwa to: — Inxũ, wa hõtpê amã icakôc, ca atỳj ikampa pyrên ri ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_42","073_11_42","JHN","11","42","42","Ampo na mã wa ite icakôc xà ita ton? He me hàhtôti atajê mã wa ite icakôc xà ita ton, mã cute me ipar. Ne ate ikujahêc na me ijahkre pej to prãm to wa ite me cumã hajỹr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_43","073_11_43","JHN","11","43","43","Ne cute hũjarẽn to hajỹr jirô pê mã ri cute Raxaro mã hàkjêr to: — Ikwỳ nõ Raxaro, ajpên põ mã acato! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_44","073_11_44","JHN","11","44","44","Mã por Raxaro tyc ata tĩr pyrentu. Mã cupẽhkà te ihpar me hũhkra cunea cajpre ita kam, jũ wỳr quê mõr pej, na ri ajpên põ mã to amji rẽn to mõ. Mã hanea ne ihkuc na hê. Mã Jeju te ame hõmpu atajê mã harkwa to: — Intête me cupẽhkà te ihcupu ata pô, quê ihtỳj tẽ — hajỹr. Mã cupê ipôt par, mã ma põ mã tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_45","073_11_45","JHN","11","45","45","Mã Juta catêjê jàhtôa ne me Marij pupun to mõ atajê, te me Jeju te Inxũ carôt kôt hàpên xà pihho pejti ton ata na me hõmpun, ne ihtỳj amji mã me to ihhimpej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_46","073_11_46","JHN","11","46","46","Ne mehkwỳ te nee me hajỹr nare, ne ma cute me amji jacjên, ne Parixêw catêjê mã, Jeju te ampo ton xà atajê na harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_47","073_11_47","JHN","11","47","47","Mã Parixêw catêjê me, cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, cute me cuprõn, prohti kam catêjê me, ne cute me ajpẽn par, ne me ajpẽn mã: — Ampo to mã cu ha ajte me? Nãmri jũm xũmre ita carôt catia to hàpên xà pihho pejti pit ton to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_48","073_11_48","JHN","11","48","48","Cu cama ahna me hamã, ne nee intête mehcahpêrkàr nare, quê ihtỳj me cumã ton to mõ, quê ha mehcunea ahna me hõmpu, ne me kampa, ne ihkôat me amji kampa. Quê ha Roman catêjê jõ pahhi me hõmpu, ne ihtỳj hacpỹa mã me pahna apkjê, ne me pahkam tẽ, ne me papê Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa pytà, ne ame pajõ krĩ to kêanre ne — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_49","073_11_49","JHN","11","49","49","Mã caku ata na Cajpa ata pê Pahpãm mã cute mehcajrẽn catêjê jõ pahhiti. Na ri cute harkwa to: — Pỳhàpà, ajte me acunea pê amji jahkre kêatre! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_50","073_11_50","JHN","11","50","50","Ne imãa ite amji kam ijapac xà te hajỹr he. Quê ha jũm xũmre pyxit peaj ne ty, cu ha nee me pahcunea me pahtyc nare. Nãmri quê ha pyxit peaj te ihtyc nare na, cu ha me pahcunea me pahhi tu. Cwỳrjapê ri Jeju pyxit peaj ne ihtyc xà — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_51","073_11_51","JHN","11","51","51","Ne pê Cajpa ihcakôc xà ata kam, nee amjia kôt ihcakôc nare, Pahpãm pê cumã ihcakôc xà ita to hahkre. Ne pê cupê Pahpãm mã cute mehcajrẽn catêjê jõ pahhiti. Cwỳrjapê pê Jeju te Juta catêjê cunea incwỳrjapê ihtyc na, me cumã amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_52","073_11_52","JHN","11","52","52","He nee mã Juta catêjê incwỳrjapê pit mã ihtyc xà nare. Ne pjê cunea kam, mehcunea pê Pahpãm kra ame ipicràn atajê to cute cuprõn, ne me to pyxit peaj prãm to, quê ha ihtỳj ty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_53","073_11_53","JHN","11","53","53","Ne amcro ata kam cute me Jeju curan prãmte pê me cupê Juta catêjê jõ pahhi kwỳ cunea ahna me ajpẽn pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_54","073_11_54","JHN","11","54","54","Cwỳrjapê pê nee Jeju hirã pê ajco apu Juta jõ pjê kam ipa nare. Na wa ma, por põ na pire mã, pjê kam põ kam me hamreare ata wỳr Jeju me, me mõ, por Pĩxôhrôt jõ pjê ata wỳr, ne curia wa me ijàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_55","073_11_55","JHN","11","55","55","Ne pê ramã amcro incrêre me Hakren xà jõ amji kĩn wỳr. Pê amji kĩn ata xwỳjrea na Juta catêjê jàhtôa ne Krĩpinkrên wỳr me cato, cute ame ampo kên ton atajê to me hapac kêt, ne ame amji cũmpej. Ne amji kĩn ata na mempejti na ame ipa xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_56","073_11_56","JHN","11","56","56","Ne pê mehcunea ame Jeju japên to me ipa, ne ajco ahna ame ajpẽn cukij, Pahpãm to me amji kam me hapac xà jũrkwa kam. Ne me ajpẽn mã: — Pỳhàpà, mõrmõ quê ha ajkĩ ihtỳj ajpên Jeju amji kĩn ita wỳr mõ, nare, quê ha nee mõr nare? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN11_57","073_11_57","JHN","11","57","57","Me Pahpãm mã cute mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, me cupê Parixêw catêjê kwỳ me, cute me Jeju jaxàr na me ajpẽn par. Cwỳrjapê ri cute ahna me harkwa, quê jũ ri jũm hõmpu, ne uua ne me cumã harẽ, por jũ ri apu mõr xà ata ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_1","073_12_1","JHN","12","1","1","Ne ramã me Hakren xà jõ amji kĩn wỳr amcro te xêj, wa ma Jeju me, Mehkênpupunxà jõ krĩ wỳr me mõ. Por pê curi hacpỹa mã Raxaro to ihtĩr mã ihkrĩ ata ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_2","073_12_2","JHN","12","2","2","Mã cute Jeju te hacpỹa mã Raxaro to ihtĩr na me to amji japackre, ne amji mã me to catia to prãm to ri, cute me cumã hõ ton. Mã Marta apu mehtehcajpa, mã Raxaro me cahê na me hàpàn xà na jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_3","073_12_3","JHN","12","3","3","Mã Marij te ampo cacô cuxwati ata japrỳ te nartô cacô te rit cahti na hajỹr ata pyr. Ne pê ampeaj kam nartô cacô ata na hĩ ahwỳ. Mã cute Jeju par kam haxwỳr, ne ahna haxwỳr partu ne cute to cumã ihpar cuhhõn, ne ihkĩa to cumã incrà, mã ikre cunea cuxwaa to cuxwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_4","073_12_4","JHN","12","4","4","Mã me ikwỳa nõ pê Juta Carijot te cormã Jeju kên mã mẽn catê ata te harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_5","073_12_5","JHN","12","5","5","— Pom ampo cacô ita na ihpore jàhtô na cute xẽj crê, ne cupê caku pyxit jàpên xà jõ porea. Ne mẽr ampo na mã cama cute haxwỳr, ne nee cute ihpore na to hàhpan ne imã hõr, wa ite me cupê hamreare atajê mã hõr nare? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_6","073_12_6","JHN","12","6","6","Ampo na pê Juta Carijot ihcakôc xà ita to hane? Nee mã pê ampo na nare. Pê hàhkĩj xi, na pê harkwa ita to hane. Pê nee cute me cupê hamreare atajê tehcajpar prãmte harkwa ita to hajỹr nare. Pê ajco me cupê me hõ pore incjên xà cwa, ne ajco me cupê ihpore to ahkĩ na pê. Pê ramã hàhkĩj ita to amji pyràc tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_7","073_12_7","JHN","12","7","7","Mã Jeju te cumã harkwa to: — Quêt taa Marij ito hane! Cute ijarêt xwỳjrea na ramã icuxwa, me panquêtjê te amji ton xàa kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_8","073_12_8","JHN","12","8","8","Ne me cupê hamreare atajê, quê ha hõtpê ame ipa me acahê na. Ne pa nare, wa ha nee ame acahê na imõr kam to icrà nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_9","073_12_9","JHN","12","9","9","Mã Juta catêjê jàhtôti atajê te me Jeju te Mehkênpupunxà jõ krĩ kam apu mõr na me harẽn par. Ne ma curi me cator. Ne nee pê Jeju pit wỳr me mõr nare, ne Raxaro me ajwar hỹrmã me mõ, por hacpỹa mã Jeju te to ihtĩr ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_10","073_12_10","JHN","12","10","10","Mã hamre, Pahpãm mã cute mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ te me ajpẽn par, ne hanea ne ihtỳj me Raxaro curan prãm. Ampo na? Nee mã ampo na nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_11","073_12_11","JHN","12","11","11","Pê Juta catêjê jàhtôa ne Raxaro tĩr xà ata kôt, me hõ pahhi mã me hikra, ne Jeju to amji mã mehhimpej to me ipa na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_12","073_12_12","JHN","12","12","12","Ne amcro ata na, pê me hàhtôa ne me Hakren xà jõ amji kĩn na ame ipa. Ne cute me Krĩpinkrên wỳr Mehkênpupunxà jõ krĩ pĩn Jeju mõr na me harẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_13","073_12_13","JHN","12","13","13","Ne cute me ampo hô pê crowràti hô pyràcti ita to me amji tỳj, ne ma hỹrmã me to pra, cute me to ihcajpar prãmte. Ne me to ihcajpar, ne me hakryte cama cumã ame to hàpêr to me ipa, ne ame cumã caràr to: — Pahpãm cati ne impej! Pahpãm ri me pahwỳr mõ! Pahpãm te amji japrỳa na me pahwỳr me pajõ Pahhiti kujahêc! Me imã Pahpãm te me pajõ pjê to ihhimpej na to prãm! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_14","073_12_14","JHN","12","14","14","Mã Jeju cawrô cahàcre nõ ita na cator, ne kam hỹr ne to mõ. Por ahnaa rỳ pêa mã ramã Pahpãm jõ kàhhôc kam harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_15","073_12_15","JHN","12","15","15","“Krĩpinkrên pê Xijãw jõ hàpkàjti me, ca kam me akrĩ atajê, ca ha nee hipêr amji mã ame ampo cupa nare. Nãmri ramã ajpên me gõ Pahhiti cawrô cahàcre intuwre nõ kam hỹr ne to mõ he” hane, mã ahnaa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_16","073_12_16","JHN","12","16","16","Ne amcro ata kam pê wa nee me ipê ihkôt me ipa catêjê nõ ampo atajê nõ kam ijapac, ne hahkre pej nare. Mã Jeju tyc, ne hacpỹa mã ihtĩr, ne ma Pahpãm wỳr hàpir, wa cormã ite me ita to amji japackre, por ramã ampo te to hajỹr xà ata na Pahpãm jõ kàhhôc kam ahna ihhôc ata to. Na pê ihtỳj to hanea to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_17","073_12_17","JHN","12","17","17","Mã me hàhtôa ne Jeju kôt me mõ, mã me kam mare mã cute carôt tỳjti to Raxaro mã hàkjêr, ne hacpỹa mã to ihtĩr ata na, cute me hõmpun catêjê te ihtỳj me harẽn cràn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_18","073_12_18","JHN","12","18","18","Mã me hàhtôa te me harẽn par, na ri ma mehcajpar to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_19","073_12_19","JHN","12","19","19","Mã Parixêw catêjê kwỳ ajpẽn mã me harẽn to: — Me hõmpu he, wỳr cu ame amji mã hamã ne intête me cuta. Ne ramã pjê cunea pĩn mehcunea ihkôt ame ipa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_20","073_12_20","JHN","12","20","20","Ne por Krĩpinkrên wỳr, amji kĩn wỳr me mõ atajê kôt hõtpê Crec jõ pjê catêjê kwỳ me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_21","073_12_21","JHN","12","21","21","Atajê ma me ikwỳa nõ japrỳ pê Pirip ata wỳr me pra. Ne Pirip ata pê Tep jõ krĩ kam Hĩpôjajo jõ pjê kam me xa atajê jõ xũmre nõ. Mã cute ahna me hàhwỳr, ne me cumã: — Jeju pupun prãmte wa me mõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_22","073_12_22","JHN","12","22","22","Mã Pirip hõ ikwỳ nõ Antre wỳr tẽ, ne cute cumã hũjarẽn, ne ma ajwar Jeju wỳr me mõ, ne me cumã: — Crec catêjê kwỳ cator, ne ame amã ihcakôc to prãm — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_23","073_12_23","JHN","12","23","23","Mã me cumã: — Ipê me Ahàkà, ne ipê, por pê côjkwa kam amji to incrire ne hũmrea na amji to, ne me awỳr wrỳ ata. Ne hamre ramã ite hacpỹ mã amji jaxàr, ne icati taa to, icati xàa kam ramã hàhhuc to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_24","073_12_24","JHN","12","24","24","Wa nee ame amã ihêj nare, ampeaj kam wa me amã awjarẽ. Quê ha pjê kam jũm ampo hy kre, quê ha cute amji to ipixô nare na, quê ha nee kam hiprãj ne ihhy nare, ne ihhy atapit cormã nõ. Nãmri quê ha cute me hàmĩr na, quê ha amji to ajxô ne kam hiprãj ne ihtỳj kam ihhy hàhtôa to hàhtô. Jĩkjê na mã ite hajỹr. Wa ityc ne amji jarêt nare na mã, wa ha nee hacpỹa mã me acunea to atĩr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_25","073_12_25","JHN","12","25","25","Jĩkjê na mã me acunea te me hajỹar. Ca ha me amã mam ate amji kam me gapac xà kên tũm ata kĩn, ne me amã hapêti na, ca ha nee me amji mã intuw pejti ita nõ pyr nare. Nãmri ca ha ate mehcaca, ne me cumã hikran na, ca ha hirôa pê me amji mã ate amji kam me gapac xà tuw pejti ita py. Ata quê ha me amã irya to iry, ca ha côjkwa kam Pahpãm cahê na ame apa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_26","073_12_26","JHN","12","26","26","Ne quê ha jũm te ikôt amji ton, ne imã hàpên prãm na, quê ha jũm ata ipynã, ne ikôt amji to. Ne wa ha jũ ri apu mõ, quê ha hanea ne ikôt imã hàpên catê apu mõ. Quê ha Inxũ pê Pahpãm, por jũm imã apê ata to impejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_27","073_12_27","JHN","12","27","27","— Wa ita kam imã amji kĩn nare catia na ite amji cajpẽr. Ne jũ mã wa ha ajte? Xà wa ha ajkĩ amji mã Inxũ na ahwỳ ne cumã: “Inxũ, itête ampo kên te ito jũ mãn xà ita camẽ” hane? Hãpà, jũ wỳr wa ha cumã ijarkwa to hane, he ita caxuw wa icator, pjê ita kam — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_28","073_12_28","JHN","12","28","28","Ne cute Hũm mã: — Inxũ, imã ate amji mã gaprỳ to catia to cati na ato prãm — hajỹr. Mã côjkwa pĩn jũm jõkre ita te cumã: — Wa ramã ite to cati, ne wa ha cormã hipêr itỳj to cati to mõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_29","073_12_29","JHN","12","29","29","Mã me hàhtôti atajê te me hõkre ita par, ne mehkwỳ ajpẽn mã me harẽn to: — Pahhàjê jàwrãrãc mõrmõ — hane. Mã mehkwỳ amji mã me to: — Côjkwa kam Pahpãm jarkwa to imprar catê nõ te cumã ihcakôc — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_30","073_12_30","JHN","12","30","30","Mã Jeju te me cumã harẽn to: — Nee mã icwỳrjapê jũm jõkre ita cakôc nare, me acwỳrjapêa ri hõkre ita cakôc. Ampo na? Ate me hõkre par xà ata kôt ca ramã ate Pahpãm te ihtỳj ikam hapac na, me ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_31","073_12_31","JHN","12","31","31","Ne ramã pjê cunea kam ame icurê catêjê cukij ne mehkên mã me hàr xàa kam ri hàhhuc. Ne por me pahcurê xwỳn pê Xatanaj pê pjê kam me to ihhimpej catê ata, quê ha Pahpãm mentête hũrê. Quê ha nee hipêr me kam ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_32","073_12_32","JHN","12","32","32","Quê ha pĩ na me ixô, ne kỳj pê ina me hãm, wa ha kam ityc to imõr me ajkaam amji wỳr me hàhtôa ne me to apkjê, mãr quê ito amji mã ihhimpej to me ipa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_33","073_12_33","JHN","12","33","33","Ne hũjarẽn xà ata to pê ajco cute jũ mã mehcuran xà ata to amji jarẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_34","073_12_34","JHN","12","34","34","Mã me hàhtôti atajê te me Jeju kam hapac ne me cumã: — Pỳhàpà! He wa ijõtpê hãn ne me Mojxe xwỳ jõ kàhhôc cahyt, ne kam me, por pê ramã Pahpãm me pamã jũm te jũ caxuw me pahto ihhimpej xà to me pamã awjahkre ata jarẽn par. Ca ajte côjkwa pĩn me hũmrea na ate amji ton, ne awrỳc ne apu apa na, me imã amji jarẽ. Cwỳrjapê ri apê ihhêj rũm, por pê Pahpãm jũm to me pamã awjahkre ata. Ne quê ha apê Pahpãm te ato hũjahkre ata mã impàràpên, ca ha atyc nare, ne me icunea to ahimpej kam acrà tu ne, ne jũ caxuw atyc xà nare. Nõ na mã ca ajte, cute me acuran ita na amji jarẽ ita kam, me icunea pê gahkre kêatre. Na ca ha hirãa pê me imã apê jũm te côjkwa pĩn me hũmrea na amji jahkre ne iwrỳc ita na amji jarẽ, wa me gahkre pej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_35","073_12_35","JHN","12","35","35","Mã Jeju me cumã: — He cormã nee ate me ite me amã ampo jarẽn xà itajê cunea par xà hamreare, ne jũa caxuw ca ha cormã me kampa ne me hahkre pej. Ne me ijũjarẽn xà ita kampa ne mehkôt hakop. Ne me hõmpu he, cu ha hàhcujro xà nõ to ampo cujro, ne hõmpun kênre nare, quê ha ampo kêanre na, cu ha me hõmpu ne me hahkre pej pyrentu. Na ri ipê hàhcujro xà nõ ata pyràac. Na wa ha ihhêj ne me acujro, ne me amã ate amji kam me gapac xà pupu, mõrmõ ajkĩ impej, nare, mõrmõ ajkĩ ihkêanre. Na ca ha ihkôat amji mã ate amji kam me gapac xà jahkre pej. Ampo na? He wa ha nee ita ri me acahê na apu imõr kam to icrà nare, ite me amã ijàhcujro xà caxuw. Na wa ha ita ri cormã apu imõr kwỳa kam, ca ha amji mã ate amji kam me gapac xà to antuw, ne me to intuw. Nãmri quê ha ahtũm nare wa ha ma me apê tẽ, quê ha me apê awcapàtkô, ne jũ mã ca ha me, ne ite me atehcajpar nare kam, ame amji mã hamã? Ne jũ mã ca ha me amji mã me ate amji kam me gapac xà to me antuw? Wỳr ca ha ame amji mã hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_36","073_12_36","JHN","12","36","36","Nãmri ca ha ate amji mã me ito ahimpej na, ca ha gàhcujro jarwrỳhti ita na me akrĩ, ne icuxà jũmjê kwỳ cujro, mãr quê cute amji kam me hapac xà to me antuw — hane. Hõ, Jeju te me cumã ihcakôc xà to hajỹr, ne ma tẽ, ne me cupê ipimxur. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_37","073_12_37","JHN","12","37","37","Ne pê ramã me kam mare mã Pahpãm carôt tỳjti ata to hàpên xà pihho catia to, pê me hõmpu cakrô, nee me kam hapac ne amji mã me to ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_38","073_12_38","JHN","12","38","38","Na pê Ixaj xwỳ pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catêjê nõ ata ramã ita na ihhôc to hane he: “Ỹhỹ me ijõ Pahhiti, ca ate me cumã acarôt tỳjti ata to apipẽ, ne to gàpên xà catia ton na ite me cumã garẽn cakrô, mã nee jũm te me ipar nare” hane. Hõ, ita na pê Ixaj xwỳ ihhôc, mã ahnaa cute. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_39","073_12_39","JHN","12","39","39","Ampo na? He mehkwỳ amjia kôt ma amempar caca, na pê Ixaj xwỳ me ahna ihhôc to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_40","073_12_40","JHN","12","40","40","“Pahpãm te cute ampo pupun cupate, ihhêj ne me to into puror, ne cute mempar cupate, ihhêj ne me to me hapactuare. Cute amji kam hapac xà to me ipintuw ne hỹrmã amji to me ipipkjêr, mã cute me to impej cupate” hane. Hõ, pê ma ame Pahpãm par caca, na pê me to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_41","073_12_41","JHN","12","41","41","Ampo na pê Ixaj xwỳ ihhôc to hane? Nee mã ampo na nare, pê ramã mam rỳ pêa mã Jeju te carôt tỳjti to ampo catia to hàpên xà ata na me hõmpu, na pê ahna ihhôc to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_42","073_12_42","JHN","12","42","42","Mã me hàhtôa ne nee me Jeju par nare cakrô, mã Juta catêjê jõ pahhi kwỳ te hõtpê mempar. Ne nee cute me kam mare mã, amji mã me Jeju pejti na me harẽn nare. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Parixêw catêjê te cute me cuprõn xà intête, põ mã me hapôj mã hipêr na mencjêj nare cupate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_43","073_12_43","JHN","12","43","43","Ne me cumã Pahpãm te mempejti na me harẽn na ihkĩn nare, ne ajte me cumã me hũmre te mempejti na me harẽn na, amji to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_44","073_12_44","JHN","12","44","44","Mã Jeju te ihkrãhhia kam mehcunea mã hũjarẽn to: — Quê ha jũm te amji mã ito ihhimpej na, quê ha nee ipyxit peaj ne amji mã ito ihhimpej nare. Quê ha cute ito amji mã ihhimpej me ajkaam, por cute ajpên ikujahêc ata to hanea ne amji mã ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_45","073_12_45","JHN","12","45","45","Ne hanea ne, por jũm ipupu ata, ramã ajpên cute ikujahêc catê ata pupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_46","073_12_46","JHN","12","46","46","Ne pjê ita kam cute me amji kam hapac xà kêanre jàhtô, ne me cupê cute amji to me ipintuw jahkre kêatre. Na ri ihhêj ne awcapàtkô kam ame ipa. Na wa ihhêj rũm ipê mehcujro xà, ne me hỹrmã icator, ite cute amji kam me hapac xà to ipintuw ne ihhêj ne awcapàtkôti to mentête hamre xà caxuw. Na quê ha jũm te amji mã ito ihhimpej na, wa ha itỳj cumã cute amji kam hapac xà to antuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_47","073_12_47","JHN","12","47","48","— Ne por ma ame icaca atajê me, ma apu ite me hapackre xà itajê caca atajê, quê ha ihtỳj jũ caxuw hahpan xà na Pahpãm mã me amgõ. Ne pa nare, wa nee ite me hũhkra kam ijàmcwỳr xà caxuw pjê ita wỳr icator nare. Quêt ite me to impej ne mehkên catia pê me hũtàr xà caxuw wa icator. Ne pom wa me cumã icakôc xà ton to ipa itajê, quê ha me ahna ahwỳ, quê ha, por jũ caxuw ampo cunea jamre xà ata kam, ihtỳj me cumã amgõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_49","073_12_49","JHN","12","49","49","— Ampo na? Inxũ rũm ri ajpên icakôc xà itajê imã pra. Na wa Inxũ te ampo to, ite icakôc xà na irẽn atajê to pit mã, me cumã icakôc to ipa. Wa nee amjia kôt icakôc to ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN12_50","073_12_50","JHN","12","50","50","Na quê ha jũm te icakôc xà atajê kam hapac, ne to amji mã ihhimpej na, quê ha Inxũ cahê na amji to ipijapar rohnỳtti mã. Caxuw ri, Inxũ te imã ite to ijũjarẽn xà itajê jõr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_1","073_13_1","JHN","13","1","1","Pê ramã me Hakren xà jõ amji kĩn jõ amcro wỳr amcro pyxit peaj ne nõ. Pê Jeju te ihtyc, ne pjê ita rer, ne ma hacpỹ mã côjkwa wỳr, Hũm wỳr cute ihtẽm jõ amcro ramã hàhtêp na, cumã hahkre pej. Ne pê hõtpê cumã pjê kam me cupê me hõ tekjê atajê kĩn, ne cumã mehkĩan to mehkĩn ita na mã ahnaa ihtyc xà ita mã cute to hahêr. Mã cute me ikĩnti ita to me imã hahkre to hajỹr he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_2","073_13_2","JHN","13","2","2","Wa Jeju me, me ipê ihkôt me ipa catêjê me, ramã caxwa xàa kam, me ikrĩ ne ame apà. Pê ramã caxuaw me pahcurê xwỳn pê Xatanaj ata me ikwỳ nõ japrỳ pê Juta Carijot ata mã, cute amji kam hapac xà kêanre ata jõr, mã ihkôt aracri cute Jeju kên mã mẽn xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_3","073_13_3","JHN","13","3","3","Mã Jeju te, Hũm te cumã carôt cunea jõr na, cumã amji jahkre pej. Ne hanea ne cumã Hũm pĩn cator, ne quê ha hacpỹa mã hỹrmã api na, cumã amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_4","073_13_4","JHN","13","4","4","Cakrô mã hãm ne cute ihkà ata caxàr, ne cute cupẽhkà nõ ita to amji cahti na hê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_5","073_13_5","JHN","13","5","5","Ne cute crat nõ ita kam cô kwỳ mẽn, ne ahpỹanre na kam me imã me ipar cuhhõn kam ihtẽm. Ne ihcuhhõ ne ma cupẽhkà ata to me imã incrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_6","073_13_6","JHN","13","6","6","Ne ma Ximãw Petrô na to cator, mã cute Jeju cukij to: — Pỳhàpà ijõ Pahhi, pom ampeaj kam acati ita, nõ na mã ca ha ajte me ipar cuhhõ? — hajỹr. Mã Jeju te cumã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_7","073_13_7","JHN","13","7","7","— Ca ha nee ita kam ampo caxuw ite amã apar cuhhõn xà ita jahkre pej nare, ne jũa caxuw ca ha hahkre pej. Na ca ha ito tojnõ wa amã apar cuhhõ — hajỹr. Mã Petrô cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_8","073_13_8","JHN","13","8","8","— He apêa ri ijõ Pahhi, na wa ha nee ate imã ipar cuhhõn ita na ato tojnõ nare — hane. Mã Jeju cumã: — Wa ha ite amã apar cuhhõn nare na, ca ha nee hipêr apê ikôt apa catê nare — hane. Mã Petrô te ahna hàhwỳr to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_9","073_13_9","JHN","13","9","9","— Ijõ Pahhi, mẽr imã ipar pit cuhhõn nare, ne hanea ne imã ijũhkra me ikrã cuhhõ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_10","073_13_10","JHN","13","10","10","Mã Jeju cumã: — Hamreare, nee mã gĩ cunea xwỳr xà nare, ne apar pit cuhhõn xà. Por ramã jũm xwỳr ata tũm nare, ne cumã ihpar pit cuhhõn xà. Ampo na? Pjê kam apu to ipa mã ihtũm, cwỳrjapê ri cumã ihpar pit cuhhõn xà. Ne imã ihhêj ne ramã me acunea tetet pit, ne por jũm ata ri pyxit peaj ne nee ihtetet nare ne ihtũmti — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_11","073_13_11","JHN","13","11","11","Ne pê ramã Jeju cute ihkên mã mẽn catê ata jahkre peaj, na pê harkwa ita to hane he: — Ramã me acunea tetet, ne jũm ata ri pyxit peaj, ne nee ihtetet nare ne ihtũmti — hajỹr. Ne nee mã mehtũm to pê Jeju hũjarẽn to hajỹr nare, ne cute me amji kam hapac xà kên to pê hũjarẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_12","073_13_12","JHN","13","12","12","Mã cute me imã ipar cuhhõn par jirô pê mã ri hacpỹa mã cute ihkà mã amji jaxàr, ne me ijàpàn xà na hỹr, ne cute me icukij to: — Xà ate me ite curmã ampo ton xà ita kam me gapac, ne me hahkre pej? Mõrmõ nee ate me hahkre pej nare, cwỳrjapê wa ha me amã ihkôt harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_13","073_13_13","JHN","13","13","13","Ca me ito amji mã: “Me imã ampo to hahkre catê” hane. Ne hanea ne amji mã me ito: “Ijõ Pahhi” hane. Ne ampeaj kam ri ate me ijarẽan to me ijarẽan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_14","073_13_14","JHN","13","14","14","Ỹhỹ, he tee ipê me gõ pahhi, ne ipê me amã ampo to hahkre catê cakrô, wa itỳj me amã ijàpên, ne ite me amã me apar cuhhõn par. Cwỳrjapê ca ha me caa icuxà ajpẽn mã me apar cuhhõn pa. Ne ampo cunea na me ajpẽn tehcajpa, ne ajpẽn to me acati, ne ajpẽn mã me apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_15","073_13_15","JHN","13","15","15","Ne ite me amã to hahkre na, ca ha ikôat me to, ne ajpẽn mã me apar cuhhõn pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_16","073_13_16","JHN","13","16","16","Wa ampeaj kam me amã awjarẽ, he me hàpên catêjê nõ hõ pahhi jirôa pê cati nare. Ne nee hõ pahhi japyre mã hàpên nare. Ne quêt hõ pahhi ri me hirôa pê cati. Ne hanea ne, por harkwa na cumã imprar catê ata, nee cute ihkujahêc catê ata jirôa pê cati nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_17","073_13_17","JHN","13","17","17","Hamre, ita caxuw ca ha ite amji kam ijapac xà na me ijahkre pej kam me to tẽ. Na ca ha ate ikôat me ton to me amji pyràc na, ca ha atỳj hũrên me gakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_18","073_13_18","JHN","13","18","18","— Wa nee ite me acunea to icakôc nare. Ampo na? Wa itỳj ite amji mã me acapi atajê pupu, ne imã me gahkre pej. Ne pê Pahpãm jõ kàhhôc kam ramã me anõ ata to hũjarẽn to: “Por icahê na ijõ pãw ku ata, quê ha ihtỳj icuna mã ahtwỳ ne amji to icurê xwỳn” hane. Ne ampeaj kam quê ha caxwa ita kam, jũm ita ito hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_19","073_13_19","JHN","13","19","19","Ne wa ha ita kam ampo te ito hajỹr xà ita xwỳjrea na, me amã harẽ. Mãr quê jũm ita ito hane, ca ha ramã me ipê Pahpãm kraa to Pahpãm kra na me ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_20","073_13_20","JHN","13","20","20","Ne ampeaj kam wa me amã awjarẽ, quê ha jũm te, por ite jũm kujahêc ata na amji caxàr me ajkaam, hanea ne ina amji capa. Ne quê ha jũm te ina amji caxàr me ajkaam, hanea ne Inxũ te ajpên ikujahêc ata na amji capa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_21","073_13_21","JHN","13","21","21","Cute ita jarẽn jirô pê mã ri cumã amji kĩn nare, ne hĩ cunea kam ihpeacre. Mã hirãa pê me imã amji jarẽn to: — Wa ampeaj kam me amã amji jarẽ, ca ha atỳj me anõ me icurê xwỳn tehcajpa ne me cumã igõ, neikên mã imẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_22","073_13_22","JHN","13","22","22","Wa tee ame ajpẽn pupu, ne nee me ite, por cute jũm to ihcakôc ata jahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_23","073_13_23","JHN","13","23","23","Ne pê ampeaj kam Jeju mã ikĩn, cwỳrjapê pê wa cahi na jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_24","073_13_24","JHN","13","24","24","Mã Ximãw Petrô te hũhkra to imã hàpêr, ne hũhkra to imã, ite jũm ata na Jeju cukij na awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_25","073_13_25","JHN","13","25","25","Wa Jeju wỳr ipipkjêr ne ite kyre pê ihcukij to: — Ijõ Pahhi, jũm mã ajte? — hajỹr. Mã Jeju imã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_26","073_13_26","JHN","13","26","26","— Por wa ha jũm mã pãw co ne cugõ ata — hajỹr. Ne cute pãw kwỳ hyr ne crat kam cô cacro to inco, ne Juta Carijot mã hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_27","073_13_27","JHN","13","27","27","Mã cute pãw ata pyr me ajkaam mã Xatanaj te cumã amji jõr. Mã Jeju te cumã harkwa to: — Gapacta ne ate amji mã acaca xà nõ na prãm ata ton pyrentu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_28","073_13_28","JHN","13","28","28","Mã me ikwỳ me ijàpàn xà na me jỹ atajê te nee me ita jahkre pej nare, por Jeju te imã harẽn xà ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_29","073_13_29","JHN","13","29","29","Ne pê Juta ihpore incjên xà to amji pytà, ne ajco apu to ipa na, pê ihtỳj cute amji kĩn caxuw cute ampo japrôr na Jeju te cumã harkwa na amehcãmjĩ, nare, cute me cupê hamreare atajê mã ihpore nõ jõr na amehcãmjĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_30","073_13_30","JHN","13","30","30","Mã Juta te pãw pyr, ne ihkrẽr ne ma ihtẽm pyrentu. Mã ramã awcapàtkô ne caxwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_31","073_13_31","JHN","13","31","31","Ne ma Juta tẽm jakàn pê ri Jeju te me imã hũjarẽn to: — He ipê me Ahàkà ata pê wa me hũmre na amji to, ne côjkwa pĩn wrỳ. Ne ita caxuw quê ha mehcunea me hirôa pê icati na me ijahkre pej. Ne icwỳrjapêa quê ha hanea ne me Inxũ japrỳ to me catia to me cati na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_32","073_13_32","JHN","13","32","32","Wa ha mehcunea mã Inxũ carôt catihti impejti cupahti ata to ajpẽ, ne ahtũm nare, quê ha hanea ne me cumã icarôt catihti impejti cupahti ata to ajpẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_33","073_13_33","JHN","13","33","33","Me apê me ikrare pyràac. Ne wa ha nee me acahê na apu imõr kam icrà nare, ne ahtũm nare wa ha ma tẽ. Na ca ha tee ame ijapê. Ne por wa ite ramã Juta catêjê mã amji jarẽn xà ata to, wa ha me amã amji jarẽ, ne me amã: “Jũ wỳr ca ha curi imõr xà ata ri me mõ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_34","073_13_34","JHN","13","34","34","— Na wa ha me amã ite ijarkwa hyr xà intuwti ita ta, ne me amã harẽn to: “Atỳj me acunea mã ajpẽn kĩnti, to hanea, pom quê wa me akĩnti to amji kampa he, ita to quê ha hanea ne me amã ajpẽn kĩnti ne” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_35","073_13_35","JHN","13","35","35","Quê ha me acunea mã ajpẽn kĩnti na, quê ha mehcunea ajpẽn na me apupu, ne me apê ikôt me apa catêjê na me gahkre pej pyrentu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_36","073_13_36","JHN","13","36","36","Mã Ximãw Petrô te Jeju cukij to: — Jõ ri ca ha ajte mõ? — hajỹr. Mã Jeju cumã: — Jũ wỳr ca ha ita kam curi imõr xà ata ri mõ, ne jũa caxuw ca ha atỳj curi ikôt acato — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_37","073_13_37","JHN","13","37","37","Mã hipêr Petrô Jeju cukij to: — Mẽr ampo na wa ha nee ita kam akôt imõr nare? Pom ipê akôt ipa catê ita, cwỳrjapê wa ramã ita kam akôt ityc xàa caxuw apu mõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN13_38","073_13_38","JHN","13","38","38","Mã Jeju cumã: — He xà ca ajkĩ ampeaj kam ikôt atyc xàa caxuw apu mõ? Hamreare. Wa ha amã ijũjarẽn hiahpuro. Ca ha ita kam, hôxãhxãc kàr xwỳjrea na, ate ipupun nare, ne apê ijahkre kêatre na, amji jarẽn to incrê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_1","073_14_1","JHN","14","1","1","Jirô pê mã ri cute me pahcunea mã harkwa to: — Nee ca me amji mã pa, ne ame akrihkrit nare. Ne Pahpãm to ca quêt amji mã me ahimpej, ne hanea ne ito amji mã me ahimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_2","073_14_2","JHN","14","2","2","Ne Inxũ krĩ xà kam ampeaj kam mehkrĩ xà caxuw mehkrĩ xà jàhtô, na wa ha ma hacpỹ mã tẽ, ne me amã ihnõ cũmpej hiahpuro. Wa nee ame amã ihêj xi jarẽn nare, quê ha curi mehkrĩ xà caxuw ikre caxwỳn atajê hamreare na mã, wa ha nee me amã harẽn to hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_3","073_14_3","JHN","14","3","3","Na wa ha ihcũmpej par jirô pê mã, wa ha hacpỹa ne me awỳr amji jaxà, ne me gaprô, mãr wa curi apu ipa ata ri, ca hanea ne ikôt curi ame apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_4","073_14_4","JHN","14","4","4","— Ne ramã me amã jũ kam itẽm xà ata jõ pry jahkre pej — hajỹr. Mã me ikwỳ nõa pê Tome ata te ihcukij to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_5","073_14_5","JHN","14","5","5","— He me ipê cormã jũ kam atẽm xà ita na gahkre kêatre ita kam, jũ mã wa ha ajte me, ne me gõ pry ita jahkre pej? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_6","073_14_6","JHN","14","6","6","Mã Jeju cumã: — He Pahpãm wỳr pry pyxit peaj. Ne ipêa ri pry ata. Cwỳrjapê ca ha ipyxit peaj kôt Inxũ wỳr me acato. Ne ipê me amã ite Inxũ to ipipẽ xà to ihêj xi nare xà xakat. Ne ipê me ate amji kam me gapac xà impejti cunea xakat. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_7","073_14_7","JHN","14","7","7","Ne ramã ate me ipê Pahpãm kra na me ijahkre pej, na ca ha atỳj hanea ne ita caxuw me Inxũ jahkre pej. Ỹhỹ, he pê ca ramã me hõmpu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_8","073_14_8","JHN","14","8","8","Mã me ikwỳ nõa pê Pirip ata te Jeju mã: — Me ijõ Pahhi, me imã Apãm to ajpẽ, wa me hõmpu, ne tahnaa mã ihkôt me amji kampa, ne nee wa iràn xà na me ampo pupun prãm nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_9","073_14_9","JHN","14","9","9","Mã Jeju cumã: — Pỳhàpà, he rỳ pêa mã wa me acahê na ipa, ca ajte nee cormã ate me ipupun nare? Por jũm ipupu ata, ihtỳj hanea ne Inxũ pupu, ne mẽr ampo na mã ca cormã imã: “Me imã Apãm to ajpẽ, wa me hõmpu” hane? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_10","073_14_10","JHN","14","10","10","Pirip, xà ca nee ajte, wa Inxũ me ajpẽn kam ihônco, ne ajkam me ipyxit peaj na amji mã me ito hajỹr nare? — hane. Ne Jeju me icunea mã: — Ne pom wa me amã awjarẽ itajê, wa nee amjia kôt harẽn nare. Ne wa ite Inxũ me ajpẽn mã amji jõr, ne ajpẽn kam me ihônco, na ri taa hàpên xà itajê cunea to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_11","073_14_11","JHN","14","11","11","He, wa Inxũ me ite ajpẽn mã amji jõr, ne ajkam me ipyxit peaj, na wa me amã amji jarẽ, ca atỳj me ikampa. Nãmri quê ha me amã icakôc xà itajê na ipar jahkre kêatre na, ca ha me ijàpên xà itajê pupu, ne ihkôat amji mã me ito ahimpej ne me ikampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_12","073_14_12","JHN","14","12","12","— Wa ampeaj kam me amã awjarẽ, quê ha jũm te ampeaj kam ito amji mã ihhimpej na, quê ha, pom wa ijàpên xà to itajê jirôa pê hàpên xà ton to ipa. Ampo na? Wa ha ma Inxũ wỳr hacpỹ mã tẽ, na quê ha ajpên me amã icarôt kujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_13","073_14_13","JHN","14","13","13","Ne wa me ato amji kwỳ cwỳrjapê ca ha ampo na me iwỳ, wa ha itỳj me amã hõr pa, mãr quê mehcunea me acwỳrjapê Inxũ catia to cati na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_14","073_14_14","JHN","14","14","14","Ne wa me ato amji kwỳ cwỳrjapê, ca ha ampo na me iwỳ, wa ha itỳj me amã cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_15","073_14_15","JHN","14","15","15","— Nãmri quê ha me amã ikĩn na, ca ha atỳj ite ampo na me amã ijarkwa jirên atajê na me ikampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_16","073_14_16","JHN","14","16","16","Ne wa ha me amã Inxũ na ahwỳ, quê ha ijakàn pê ijaxà kam, me amã jũm kujate, quê ha me atehcajpa. Ne taa mã quê ha quêt me acahê na ipa rohnỳtti mã. Ne jũm ata pê ri Inxũ Carõ Pejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_17","073_14_17","JHN","14","17","17","Ne taa mã quê ha me amã Inxũ te amji kam hapac xà impejti to ipipẽ to mõ. Ne por me cupê Inxũ tekjê nare, ne hanea ne me cupê me ikwỳ nare atajê, quê ha nee amji mã me Inxũ Carõ Pejti itacwỳr nare. Ampo na? Jũ wỳr quê ha me hahkre pej, ne me hõmpu. Ne me ca nare, ca ha atỳj quêt me hõmpu. Ampo na? He quê ha ihtỳj quêt me acaxwãm pê ihkrĩ, quê ha me acahi na ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_18","073_14_18","JHN","14","18","18","— Ne quê ha ina ahtũm nare, wa ha ma tẽ cakrô, wa ha nee me ato tojnõ ne me amã hikran, ca ha ahte ame apa nare. Ne itỳj me awỳr amji jaxà, ne me acahê na apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_19","073_14_19","JHN","14","19","19","Ne quê ha ina ahtũmre quê ha me cupê Pahpãm tekjê nare atajê nee hipêr me ipupun nare, ne me ca nare, ca ha quêt atỳj hipêr me ipupu. Ne wa ha itỳj hacpỹa mã itĩr ne Pahpãm cahê na apu ipa. Cwỳrjapê ca ha icuxà hanea ne hacpỹa mã me atĩr, ne me atĩr ita na Pahpãm cahê na ame apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_20","073_14_20","JHN","14","20","20","Ne quê ha jũ caxuw, amcro nõ na me awỳr Pahpãm Carõ Pejti cato, ca ha Inxũ me ite ajpẽn mã amji jõr, ne ajkam me ipyxit peaj na me ijahkre pej. Ne hanea ne me amã, wa Inxũ Carõ Pejti kôt, me akam ikrĩ na ijahkre pej, na cu ha ajpẽn mã me amji gõ, ne ihhêj ne ajkam me pahpyxit peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_21","073_14_21","JHN","14","21","21","— Ne por quê ha jũmjê ito amji kampa, ne ijarkwa kôt me ipa atajê, quê ha me cumã ikĩnti na me to ipipẽ to ipa. Ne quê ha hanea ne Inxũ mã, por jũmjê mã ikĩnti atajê kĩn, wa ha hanea ne imã mehkĩn, na wa ha me cumã amji to ajpẽ, mãr quê me ipupu ne me ijahkre pej pejtu ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_22","073_14_22","JHN","14","22","22","Mã me ikwỳ nõa pê ajtea mã Juta nõ ata, pê nee Juta Carijot nare ata te Jeju cukij to: — Jũ mã ca ha ajte ne me imã pit mã amji to ajpẽ? Ne nee me cupê me akwỳ nare atajê mã amji to apipẽ nare? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_23","073_14_23","JHN","14","23","23","Mã Jeju cumã: — Quê ha jũm mã ikĩn na, quê ha ihtỳj ite cumã ampo na ijarkwa jirên itajê na ikampa. Cwỳrjapê quê ha ihtỳj Inxũ mã ihkĩn, wa ha Inxũ me ajwar me cumã amji to ajpẽ, ne ajpẽn kam me ihônco, ne me cahê na me ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_24","073_14_24","JHN","14","24","24","Nãmri quê ha jũm mã ikĩn nare na, quê ha nee ite ampo na cumã ijarkwa jirên atajê na ipar nare. Ne cute hajỹr xà ita kam jũmã wa ha ajte, ne me cumã amji to ajpẽ, ne ajpẽn kam me ihônco to ipa? Jũ wỳr wa ha me to hane — hane. Ne cute me icunea mã: — He wa ampeaj kam me amã awjarẽ. Pom wa icakôc xà to icakôc, ca ahna me ikampa itajê nee cupê icakôc xà nare, ne cupê, por pê Inxũ ajpên ikujate ata cakôc xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_25","073_14_25","JHN","14","25","25","— Ne wa ita ri cormã ame acahê na imõr xà ita kam, ramã ite me amã ampo itajê cunea to icakôc partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_26","073_14_26","JHN","14","26","26","Na quê ha Inxũ hacpỹ ne ajpên ijarkwa kôt me awỳr Carõ Pejti kujate, quê ha taa me atehcajpa, ne me amã ampo cunea to hahkre. Ne taa ite ampo to me amã icakôc xà itajê to, ate me amji japackre na me ato, ca ha me to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_27","073_14_27","JHN","14","27","27","— Ne wa ha me amã, pom wa icarĩcti kam ipa ita gõ, mãr ca nee amji mã ame ampo cupa nare, ne nee ampo cupate ame akrihkrit nare. Ampo na? He wa ha pa me apê ate amji mã me ampo cupa, ne ame akrihkrit xà atajê to hamre, ca ha atỳj ame apa. Ne wa ha nee ipê me cupê Inxũ na mehkwỳ nare atajê pyràc, ne ijarkwa cakrô to me amãn, ca ha me anõ akên nõ mã axàr nare, ne me apej pêa mã ame apa, ne quêt me acarĩcti kam ame apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_28","073_14_28","JHN","14","28","28","Ne wa ramã ite me amã: “Wa ha ma tẽ, ne hacpỹa ne me awỳr amji jaxà, ne me acahê na apu ipa” hajỹr na, ate me ipar. Ampo na? He wa ha ma, por ijirôa pê Inxũ Cati ata wỳr amji jaxà. Ne quê ha me anõ mã ikĩn na, ihtỳj itẽm xà ita pyrên hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_29","073_14_29","JHN","14","29","29","Wa ha ampo itajê te ito hajỹr xà xwỳjrea na me amã harẽn to ipa, mãr quê jũ caxuw ito hane, ca ha amji mã me ito ampeaj kam pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN14_30","073_14_30","JHN","14","30","31","Ne jũ wỳr wa ha ahkri xa ne ame amã icakôc. Ampo na? Quê ha ahtũm nare, quê ha me pahwỳr me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê jõ pahhi, pê me pajõ xwỳn cato. Ne cupê me pajõ xwỳn cakrô, quê ha nee jũ na iton nare. Ampo na? Hirôa pê icarôt cati na ri. Ne pê ramã Inxũ imã: “Cama amji na me pajõ xwỳn jamã, quêt taa acura” hane. Na wa ha itỳj Inxũ te imã harkwa to hajỹr xà ita na kampa. Ampo na? Mehcunea te imã Inxũ kĩnti na me ijahkre pej prãmte, wa ha hane. Me to xa cu uu ne me — hajỹr. Wa ite me ajpẽn mã: — Mẽr hacme — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_1","073_15_1","JHN","15","1","1","Ne wa cormã pry kôt me imõar kam, mã Jeju te me imã amji jarẽn to: — He ipê pĩxô pàr ata pyràac, mã Inxũ pê pĩxô pàr ata jamãr catê ata pyràac, ne ma ijamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_2","073_15_2","JHN","15","2","2","Ne por amji mã me ito ihhimpej catêjê atajê pê ihhêj rũm ipajũhtê atajê pyràac. Cwỳrjapê quê ha nee jũm te amji mã ite amji kam ijapac xà impar nare na, quê ha ihtỳj Inxũ itête põ mã mẽn to hanea, pom quê hãn ne pĩxô pàr pajũhtê hô nare, mã hamãr catê hakep ne curẽ, ata jĩkjê na Inxũ te hajỹar. Ne quê ha pĩxô pàr nõ pajũhtê na hô pyxitre apu harij, quê ha hamãr catê hõmpu, ne intête ahna xà me, ahna ampo kên cunea harij atajê jũrên pa, cute cumã hô to hàhtôa to prãm to. Ita jĩkjê na mã Inxũ hãn ne cute amji mã me ito ihhimpej catêjê atajê to hane. Cute amji kam hapac xà kam, cute me ampo kên to me amji kam hapac atajê cunea jũrê, mã mempej, ne ma ijarkwa kôt, me hàpên xà impejti to amji mã me ipicamẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_3","073_15_3","JHN","15","3","3","Ne ramã Inxũ te, ite me amã ampo to hahkre itajêa kôt, cute me amã ate amji kam me gapac xà kên jũrên ne to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_4","073_15_4","JHN","15","4","4","Nãmri quê ha pĩxô pàr pajũhtê nõ te impàt ne ihpỳm na, quê ha nee hô nare, ne cama incrà. Ita jĩkjê na, ca ha me anõ, ate ijarkwa kôt gàpên xà impejti to gàpên to apa nare, ne amjia kôt gàpên na, quê ha gàpên xà ata kôt apê hamreare ne. Cupate ca ha ikam me akrĩ kam me to acrà, wa ha hanea ne me akam ikrĩ kam to icrà. Na cu ha me ajpẽan, ne ajkam me pahpyxit peaj, ne atỳj ijarkwa kôt me apê. Ne me apê pĩxô pàr pajũhtê pejti ata pyràac, ne ampeaj kam me axô hũhhĩc itajê pê me gàpên xà jàhtôa ne impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_5","073_15_5","JHN","15","5","5","— Ipê pĩxô pàr cati pyràac, ne me apê ihpajũhtê pyràac. Quê ha pĩxô pàr pajũhtê nõ ipàar kam ihcuhhê, ne ihtỳj ahna hô. Ita jĩkjê na, ca ha ikam me akrĩ kam me to acrà, ne atỳj ijarkwa kôt me gàpên xà impejti to me gàpên to me apa. Nãmri ca ha ate ikam me akrĩ kam me to acrà nare, ne amjia kôt ame apa na, ca ha nee me ampo pejti ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_6","073_15_6","JHN","15","6","6","Quê ha jũm te ijicu, ne nee ikam ihkrĩ kam to incrà nare na, quê ha cupê, cute me pĩxô pajũhtê jakep mã incrà, mã cute me to cuprõn, ne cuhy kam me haxwỳr, ne me to caxàr ata pyràac. Quê ha jũm te ipê ampỳa mã apu ipa na, quê ha ihtỳj amji to acto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_7","073_15_7","JHN","15","7","7","Ca ha ate amji mã me ito ahimpej kam me to acrà, ne atỳj ikam me gapac kam me to acrà na, cu ha me ajpẽan, ne ajkam me pahpyxit peaj, ca ha ampo na me iwỳ, wa ha itỳj me amã cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_8","073_15_8","JHN","15","8","8","Na ca ha ate ijarkwa kôt gàpên xà impejti jàhtôa to gàpên to apa na, quê ha ahna me apupu, ne apê ikôt me apa catêjê na me gõmpu, ne me akam ihtỳj me Inxũ catia to cati. Ne cute amji kam hapac xà impejti ata na me gahkre pej, ne hanea ne Inxũ, ihtỳj jũm te amji kam hapac xà to impej na hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_9","073_15_9","JHN","15","9","9","— Ne pom Inxũ mã ikĩnti, mã ma ipupu ne ijamã ita na, wa ha hanea ne me ato, ne imã me akĩn, wa ha ma me apupu, ne ma me gamã. Cwỳrjapê ca ha nee amji tête ame ijarkwa curê nare, ne ikôat quêt ame apa, mãr wa imã me akĩn ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_10","073_15_10","JHN","15","10","10","Wa hãn ne amji mã Inxũ jarkwa na kampa, na ri cumã ikĩn, ita na ca ha icuxà hãn ne ijarkwa na me ikampa, wa ha imã me akĩn ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_11","073_15_11","JHN","15","11","11","— Ne mẽr ampo na mã wa ame amã icakôc xà ita to icakôc? He icuxà me gakryti cunea kam me apa rohnỳtti mã na me ato prãm, cwỳrjapê wa ame amã icakôc xà ita to icakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_12","073_15_12","JHN","15","12","12","— Ne wa hãn ne ijõtpê me amã ijũjarẽn to: “Pom imã me akĩnti ita cuxà, ca ha me amã ajpẽn kĩnti ne” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_13","073_15_13","JHN","15","13","13","Imã me akĩn cràti ita kam, wa ha pa me icurê xwỳn mã amji gõ, quê ha me acwỳrjapê me icura. Ca ha cormã imã me akĩn cràti ita na me ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_14","073_15_14","JHN","15","14","14","— Ca ha ate ijarkwa kôt me gàpên na, ca ha me apê me ikwỳa to me ikwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_15","073_15_15","JHN","15","15","15","Ne imã, nee me apê cama me imã me gàpên catêjê atajê nare, ne me apê me ikwỳa to me ikwỳ. Ampo na? Nee mã ampo na nare. He cama me cumã me hàpên catêjê atajê pê me hõ pahhi te amji kam hapac xà jahkre kêatre, ne me ca nare. Wa itỳj quêt me amã, por Inxũ te imã ampo cunea jarẽn atajê jarẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_16","073_15_16","JHN","15","16","16","He pê ca nee amji mã me icapi nare, ne pa pê wa quêt amji mã me acapi. Ampo na? Nee mã ampo na nare. He ijarkwa kôt ate me gàpên xà pejti ton to me apa to prãm to, pê wa amji mã me acapi. Ne me gàpên xà impejti atajê pê quê ha ampo pĩxô pejti te jũ caxuw hamre xà nare ata pyràac, ne ihcuhhê rohnỳtti mã. Cwỳrjapê ca ha ijaprỳa na ampo na me Inxũ wỳ, quê ha ihtỳj me amã cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_17","073_15_17","JHN","15","17","17","Ne wa ha hipêr me amã me ate me ajpẽn kĩnti xà ita na awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_18","073_15_18","JHN","15","18","18","— Ne wa ha ma itẽm jakàn pê, quê ha me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê, ma ame acurê. Ca ha me acumam cute ame icurê na me to amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_19","073_15_19","JHN","15","19","19","Ne me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê mã mehkwỳ pê me hũràcti catêjê pit kĩn. Na quê ha me apê me hũràc na mã, quê ha ihtỳj me cumã me akĩn. Ne cama nee me apê me hũràc nare. Ampo na? He wa ite amji tekjêa na amji mã me acapi. Cwỳrjapê ri ma ame acaca ne ame acurê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_20","073_15_20","JHN","15","20","20","Ne curmã ite me amã ijũjarẽn xà ata to ca me amji japackrea ne. “Me cumã hàpên catêjê, nee me hõ pahhi catêjê jirôa pê me cati nare. Ne hanea ne nee me hõ pahhi japyre mã, me amji pupun to kên to me ipa nare” hajỹr. Na quê ha me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê, me imã ite amji pupun xà kêanre na me ito. Cwỳrjapê quê ha hanea ne ame ate amji pupun xà kêanre na me ato, ca ha ahna me amji pupu. Ne por me pyxitre amji mã me ijarkwa kampa atajê, quê ha hanea ne ihtỳj amji mã me akampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_21","073_15_21","JHN","15","21","21","Ne mẽr ampo na mã quê ha ate me amji pupun xà kêanre na me ato? Nee mã ampo na nare. He me apê ikôt me apa catêjê, na quê ha me ato hane. Ne hanea ne me cupê Inxũ te ajpên ikujahêc ata jahkre kêatre, na quê ha ma ame acurê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_22","073_15_22","JHN","15","22","22","— Na wa ite me cumã cute mehkên ton xà atajê intête me cumãn, ne me cumã harẽn prãmte, wa me hỹrmã icator. Mã cute me hahkre pej cakrô, ajte nee cute me ton jicu nare. Cwỳrjapê quê ha Pahpãm ame to kêanre ne. Wa ha icator ne me cumã, cute mehkên xà ton ita jarẽn nare na mã, quê ha nee me hahkre pej nare, quê ha Pahpãm xwỳjê nee ame to kên nare. Ne hamre, jũ wỳr quê ita caxuw, cute mehkên ton xà ata pê jũ kam me cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_23","073_15_23","JHN","15","23","23","Ne por ma ame icaca, ne ame icurê atajê, hanea ne ma ame Inxũ caca ne ma ame curê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_24","073_15_24","JHN","15","24","24","Wa icator, ne me kam mare mã ite icarôt tỳjti to, rỳ jũ caxuw jũm te ampo pejti pihho ton nare atajê cunea ton par. Wa ha me kam mare mã ampo itajê ton nare na mã, quê ha nee Inxũ me cumã harkwa to: “Me apê ate me akên ton catêjê” hajỹr nare. Mã ajte cute ita na me ipupun cakrô, ajte ma Inxũ me ajwar ame icurê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_25","073_15_25","JHN","15","25","25","Ne pê ramã rỳ pêa mã Mojxe xwỳ ina ihhôc to hane he: “Wa ite ampo kên ton nare cakrô, mã ajte ma ame icaca, ne ma ame icurê” hane. Hajỹr ata na mã cute me iton he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_26","073_15_26","JHN","15","26","26","— Ne quê ha ampo kên itajê te ame ato hajỹr cakrô, ca ha nee ame amji mã pa, ne nee ame akrihkrit nare. Ampo na? He wa ha itỳj me amã Pahpãm Carõ Pejti te catyt kam me amã ampo to hahkre catê ata kujate. Quê ha me atehcajpa, ne me amã ihcunea na ikôt harẽn to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN15_27","073_15_27","JHN","15","27","27","Ne me ca, ca ha hanea ne mehcunea mã ikôt harẽn to me apa. Ampo na? He pê ca mam quêt ikôt me apa, na ri ihcunea na ramã me amã ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_1","073_16_1","JHN","16","1","1","— Ne wa ha jũ caxuw ampo te ito hajỹr xà ata kam, ate ame icaca, ne ame imã hikran cupate, wa ite ramã me amã ampo itajê cunea jarẽn hiahpuro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_2","073_16_2","JHN","16","2","2","Nãmri quê ha ihtỳj ikôt me cumã me acurê, ne quê ha cute me cuprõn xà jũrkwa pê, ihtỳj me gapôj. Ne quê ha mehkwỳ kwỳ te amji to me Pahpãm cajpuaw na me amji cãmjĩ xà to, quê ha ihtỳj hanea ne me acura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_3","073_16_3","JHN","16","3","3","Ne ampo na quê ha ame ato hane? He me cupê ijahkre kêatre, ne me cupê Inxũ jahkre kêatre, na quê ha ame ato hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_4","073_16_4","JHN","16","4","4","Ne quê ha ampo itajê me ato hane, ca ha ite ramã me amã harẽn hiahpuro na, me ito amji japackre pyrentu. He pê wa mam aracri ame akôt ipa, ne nee ajco me amã ampo itajê jarẽn to hajỹr to ipa nare. Ampo na? Pê wa pa me apytàr to ipa na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_5","073_16_5","JHN","16","5","5","— Ne hamre, ramã ma hacpỹ mã ajpên cute ikujahêc catê ata wỳr ite amji jaxàr xàa kam ramã hàhhuc to mõ, na wa itỳj me amã ampo itajê cunea jarẽn to mõ. Ca nee ajte jũ kam itẽm xà ita na me icukij nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_6","073_16_6","JHN","16","6","6","Ne wa ramã ite me amã hacpỹa mã amji jaxàr xà ata na amji jarẽn, cwỳrjapê ri ajte me amã amji kĩn nare, ne me apeacre. He nee ame apec nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_7","073_16_7","JHN","16","7","7","He ampeaj kam wa me amã amji jarẽ, ne wa nee apu ihêj xi jarẽn nare he. Imãa hacpỹ mã ite amji jaxàr xà ita na ri me amã ihkênre nare. Ampo na? He wa hacpỹa ne amji jaxàr nare, quê ha nee ajpên Pahpãm Carõ Pejti te me atehcajpar catê ata me awỳr iwrỳc nare. Na wa ha ma tẽ, ne itỳj ajpên hacpỹ ne amji jaxà kam me amã ihkujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_8","073_16_8","JHN","16","8","8","— Ne quê ha Inxũ Carõ Pejti te catyt kam me amã ampo to hahkre catê ata te me awỳr cator na, quê ha taa me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê mã ampo crê atajê to hahkre, quê hame hahkre pej. Atajê pê, cute me ampo kêanre ton xà na cute me amji jahkre pej xà me, cute catyt kam imã ite amji kam ijapac xà to impejti jahkre pej xà me, jũ caxuw Pahpãm te, cute me hàpên xà ton na amehcukij na cute me hahkre pej xà. Hõ, ampo crê itajê to, quê ha Inxũ Carõ Pejti ata cute me hahkre pej na me to he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_9","073_16_9","JHN","16","9","9","Quê ha Carõ Pejti, por nee ito amji mã mehhimpej nare ne ame ampo kêanre ton to ame ipa atajê na, cute me amji jahkre pej na me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_10","073_16_10","JHN","16","10","10","Ne quê ha hanea ne ipê Pahpãm mã catyt kam ipa catê na, cute me ijahkre pej na me to. Na wa hama hacpỹ mã Inxũ wỳr tẽ, ca ha nee me ipupun to acuhhê tu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_11","073_16_11","JHN","16","11","11","Ne quê ha hanea cute mehkên ton xà atajê jahpan xà na, Inxũ te mehcukij ne mehkên mã me irẽn na, cute me hahkre pej na me to. Na ri cute me ampo kên ton xà itajê jõ pahhi pê Xatanaj ata kên mã mẽn xàa kam xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_12","073_16_12","JHN","16","12","12","— Ne cormã ampeaj kam imã me amã ampo jarẽn xà itajê jàhtô, wa me amã ampo itajê cunea jarẽ na mã, ca ha nee mempar, ne me hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_13","073_16_13","JHN","16","13","13","Ne nee ita na cute me amã jũ mãn nare. Ampo na? Quê ha jũ caxuw Inxũ Carõ Pejti te catyt kam me amã ampo to hahkre catê ata ajpên me awỳr cato, ne ta ame amã ampo itajê cunea to hahkre pa. Ne catyt kam, harkwa kôt, Inxũ te amji kam hapac xà impejti itajê to pit mã me amã hahkre, ne nee mã, quê ha amjia kôt me amã to hahkre nare. Ne me amã, por ajpên cormã me awỳr ampo cator nare atajê to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_14","073_16_14","JHN","16","14","14","Ne me akam mare mã amji mã icatia to icati na ijarẽ, ne cute amji mã me icupa na me to, quê ha ihtỳj amji mã me icupa. Ampo na? He quê ha icakôc xà to pit mã ihcakôc, na quê ha hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_15","073_16_15","JHN","16","15","15","Ne por Inxũ mã ampo cunea atajê te hajỹar, ne cupê itekjê. Na wa ha Pahpãm Carõ Pejti mã ampo jarẽ, quê ha ma me amã to awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_16","073_16_16","JHN","16","16","16","— Ne quê ha ina amcro hàhtô nare, ca ha nee hipêr me ipupun nare. Ne hanea ne ina amcro hàhtô nare, ca ha hacpỹa mã me ipupu — hajỹr. Jeju te me imã amji jarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_17","073_16_17","JHN","16","17","17","Wa ite me ajpẽn cukij kam me itẽm, ne me ajpẽn mã: — Ne mẽr ampo na mã tee ame pamã amji kôt harẽn to hahkre. Ne ajte amji jarẽn to: “Quê ha ina amcro hàhtô nare, ca ha nee hipêr me ipupun nare. Ne hanea ne ina amcro hàhtô nare, ca ha hacpỹa mã me ipupu” hane. Ne hanea ne ajte amji jarẽn to: “Ita cwỳrjapê wa ha ma hacpỹ mã Inxũ wỳr tẽ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_18","073_16_18","JHN","16","18","18","Ne mẽr ampo jarẽn xà pê mã: “…amcro hàhtô nare…” ita? Wa nee me ite ihcakôc xà itajê nõ na mempar, ne me hahkre pej nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_19","073_16_19","JHN","16","19","19","Mã ampo na ite me Jeju cukij prãm ata na cute me hahkre pej pyrentu, cwỳrjapê ri me imã: — Xà ite me amã: “Quê ha amcro hàhtô nare, ca ha nee me ipupun nare, ne ina amcro hàhtô nare ca ha hipêr me ipupu” ata na mã ca ame ajpẽn cukij? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_20","073_16_20","JHN","16","20","20","Ampeaj kam wa ha me amã ijũjarẽn xà ita to awjarẽ. Ca ha atỳj jũ caxuw ame amrã, ne me amã amji kĩn nare ne, ne me apeacre ne. Ne me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê, quê ha ihtỳj quêt ame hakry. Cakrô, quê ha hacpỹ ma mã mam me amã amji kĩn ata jirôa pê me amã amji kĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_21","073_16_21","JHN","16","21","21","He pom hãn ne me cahãj mã mehkra hà mã me cumã amji kĩn nare, mã me cumã ajhu, mã hacpỹ ma mã mehkàj xà to me hapac kêt, ne me cumã amji kĩn, ne me cumã mehkra pỳpỳm pyrên ame hakry, ita jĩkjê na ca ha me hanea. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_22","073_16_22","JHN","16","22","22","Ne amcro itajê kam me amã amji kĩn nare cakrô, cu ha hipêr me ajpẽn pupu. Jirô pê mã quê ha me amã amji kĩan to amji kĩn ata, quê ha nee jũm me apê caxàr, ne me apê to hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_23","073_16_23","JHN","16","23","23","— Ata caxuaw ca ha nee hipêr ampo na me iwỳr nare, ne me apê me ikwỳ te hajỹr romã mã, ca ha ijaprỳa na, ampo cunea na ate Inxũ na me gàhwỳr xà atajê, quê ha ihtỳj me amã cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_24","073_16_24","JHN","16","24","24","Ca ajte nee cormã me ate ijaprỳa na ampo na me Pahpãm wỳr nare. Na ca ha ita caxuw atỳj ijaprỳa na ampo na me Inxũ wỳ, quê ha ihtỳj me amã cugõ, ca ha me acwa, ne me to mam me amã amji kĩnti ata ràn, quê ha me girô pê ihpỳm tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_25","073_16_25","JHN","16","25","25","— He wa nee cormã hirãa pê me amã ijũjarẽn xà itajê jarẽn to ipa nare, ne incwỳrpê me amã harẽn to ipa. Ne wa ha jũ caxuw quêt hirãa pê me amã Inxũ te amji kam hapac xà jarẽ, ne me amã to ajpẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_26","073_16_26","JHN","16","26","26","Ne ca ha jũ caxuw me apê me ikwỳ te hajỹr romã mã ijaprỳa na ampo na me Pahpãm wỳ, wa ha nee hipêr ahna cumã me acajrẽn to prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_27","073_16_27","JHN","16","27","27","Ampo na? He ihtỳj ita caxuw cumã me akĩn, cwỳrjapê quê ha taa me akampa, ne me amã ampo atajê gõ. Ampo na ri cumã me akĩn? He ca ihpĩan icator xà na amji mã me ito me ahimpej, ne me amã ikĩnti incwỳrjapê ri ihtỳj cumã me akĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_28","073_16_28","JHN","16","28","28","Ne wa Inxũ pĩn ajpên pjê ita wỳr icator, na wa ha ita caxuw pjê ita re, ne ma hacpỹ mã hỹrmã tẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_29","073_16_29","JHN","16","29","29","Wa ite me cumã: — Hamre, ca ita caxuw hirãa pê gũjarẽn xà itajê kôt harẽn to mõ. Ne nee incwỳrpê me imã ihkôt harẽn to amõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_30","073_16_30","JHN","16","30","30","Na wa ita caxuw, ite me ate ampo cunea jahkre pej na me gahkre pej, ne amã cute ampo na me acukij xà xwỳjrea na, ramã amã me hahkre pej, me hàhcukjêr xà atajê na. Cwỳrjapê wa ita caxuw itỳj Pahpãm pĩn acator na amji mã me ato ihimpej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_31","073_16_31","JHN","16","31","31","Mã me imã: — Xà ita kam cormã, ajkĩ ate amji mã ito me ahimpej? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_32","073_16_32","JHN","16","32","32","Co he, nãmri ramã ihhêj ne ipê me apicràn xàa kam hàhhuc to mõ. Ca ha atỳj me irer pa, ne ma ame gũrkwa wỳr me pra, wa ha ahte ahtwỳ cakrô, wa ha nee ahte ijàhhuc nare. Ampo na? Quê ha ihtỳj Inxũ icahê na apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN16_33","073_16_33","JHN","16","33","33","Ne ame akrihkrit cupate, wa mam ite me amã ijũjarẽn xà itajê to ijũjarẽn. Mãr ca ikam me amji hônco, ne me acaxwãm pê me acarĩcti ne. Ne pjê ita kam, me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê kam, ca ha ame amji pupun xà kêanre to ame amji pupu. Cakrô, ca ha nee ame cumã me apec nare, ne me cumã amji to ihtỳaj ne. Ampo na? He wa ramã me hõ pahhi mea mã ite me tohjê, ne me hirô pê ixãm — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_1","073_17_1","JHN","17","1","1","Jeju te me imã hũjarẽn to hajỹr jirô pê mã ri kàj mã, côjkwa wỳr irĩt, ne cute Hũm mã: — Ỹhỹ Inxũ, hamre ramã ityc xàa kam hàhhuc. Inxũ, ipê akra catia to icati na, cute me ijahkre pej xà na me to, quê mehcunea me ijahkre pej, mãr wa hanea ne acatia to acati na, cute me gahkre pej xà na me to, quê mehcunea gahkre pej. Cwỳrjapê ca ha hacpỹa mã ityc jirô pê ito itĩr ne amji wỳr ijaprô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_2","073_17_2","JHN","17","2","2","Ne pê ca imã garkwa hyr to hane he: “Pjê wỳr ate acator, ne ate amji to me hõ Pahhiti na, ne mehcunea to ahimpej xà caxuw, ramã ite amã acarôt jõr. Ne wa ha amã me hàhtôa ne cugõ, ate me to gõ tekjê xà na, quê ha ato amji mã mehhimpej, mãr quê pahcahê na amji to me ipijapar rohnỳtti mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_3","073_17_3","JHN","17","3","3","He apyxit peaj ne quêt apê Pahpãm, ne nee aràn xà na jũm pê Pahpãm nare. Ne ipê por ate Jeju Crixtô kujahêc ata. Ne me pahkwỳ te me pajahkre pej, cwỳrjapê quê ha me pahcahê na amji to me ipijapar rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_4","073_17_4","JHN","17","4","4","Ite ramã acatia to acati na pjê ita kam, cute me gahkre pej xà na me ton. Ne ate imã ijàpên xà jõr ata, ramã ite hipêj xàa kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_5","073_17_5","JHN","17","5","5","Ne pê wa ramã ate pjê ton xwỳjrea na mam acahê na ipa, pê amã icatia to icati. Na wa ha ita caxuw ma awỳr amji jaxà, ca ha amji cuna mã hacpỹa mã ito icatia to icati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_6","073_17_6","JHN","17","6","6","— Ỹhỹ, pê ca imã me cupê me akwỳ atajê gõ, ite me cumã ate amji kam gapac xà to hahkre, mã cute me gahkre pej prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_7","073_17_7","JHN","17","7","7","Na ri ihtỳj cute me garkwa kam hapac. Ne ihtỳj ita caxuw arũam iwỳr me cumã ampo cunea imprar na hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_8","073_17_8","JHN","17","8","8","Na wa ite, ate me cumã icakôc xà na gũjahkre xà atajêa to, wa ite me cumã icakôc, mã ihtỳj cute mempar, ne ahna me amji caxàr. Ne ihtỳj amji mã ate ajpên me hỹrmã ipyxit peaj ne ikujahêc na me ato hane. Ampo na? He nee mã ita pê ahêj xi xà nare, ne ampeaj kam ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_9","073_17_9","JHN","17","9","9","— Ne wa itỳj amã mehcajrẽn, ne nee mehkôt amã mehcunea pê me pahkwỳ nare atajê cajrẽn nare, ne por ate me imã hõr atajê pit, wa amã mehcajrẽn. Ampo na? Me cupê gõ tekjêa, na wa apu mehcajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_10","073_17_10","JHN","17","10","10","Ne mehcunea pê itekjê atajê pê atekjê, ne mehcunea pê atekjê atajê pê itekjêa. Cwỳrjapê ri pahkôt me ipa catêjê atajê kôt, cute ramã icarôt tỳjti, ne icatia to icati na me ipupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_11","073_17_11","JHN","17","11","11","Ne wa ha ma hacpỹ mã awỳr amji jaxà, quê ha ahte pjê kam cormã me ahtwỳ ne ame ipa. Inxũ, ampeaj kam apeaj to apej. Cwỳrjapê ca ha ca atỳj acarôat to me pahkwỳ jamã. Ampo na? He ampeaj kam acarôt tỳj, na pê ca imã icarôt tỳjti ita gõ. Cwỳrjapê ri ajkam pahpyxit peaj. Mãr quê me pahkwỳ itajê pê me pahpyràac, ne me ajpẽn hônco tu ne, cute pahcuxà ajkam me pyxit peaj prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_12","073_17_12","JHN","17","12","12","Pê wa pjê kam cormã ame cahê na imõr reria mã, itỳj, por ate imã acarôt jõr ata to ajco me hamãr to me hũtàr to ipa. Mã nee ijũhkra pê mehnõ cator, ne ipictor nare. Ne por ramã gõ kàhhôc te jũm pyxit peaj ne, ne cupê Juta Carijot ata ipictor na harẽn ata ri, amjia kôt ahnaa cute amji to ipictor. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_13","073_17_13","JHN","17","13","13","— Ne wa hacpỹ mã ite awỳr amji jaxàr xwỳjrea na, cormã pjê kam ame cahê na imõr reria mã me cumã garkwa cunea to hahkre to ipa, mãr quê me hahkre pej, ne me cumã amji kĩnti ne. Pom wa ahnaa mã imã amji kĩn na amji cajpẽ ita na, quê icuxà me amji cajpẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_14","073_17_14","JHN","17","14","14","Wa ite ramã me cumã garkwa to hahkre, ne me cumã hõr. Mã me cupê ipyràac, ne nee me cupê pjê ita tekjê nare, cwỳrjapê ri me cupê pjê tekjê atajê ma amehcaca, ne ame curê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_15","073_17_15","JHN","17","15","15","Ne wa ha me cumã ana ahwỳ, ca nee cormã ne pjê ita pê amji wỳr me haprôr nare, ne ma cama me ahna me pahcurê xwỳn jamã, ne me cupê me hũtà, mãr quê nee ihkôt me amji kam hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_16","073_17_16","JHN","17","16","16","Ne cute me amji kam hapac xà pê ite amji kam ijapac xàa pyràc, na ri nee me cupê pjê tekjê atajê te amji kam hapac xà pyràc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_17","073_17_17","JHN","17","17","17","Ne garkwa cakôc xà itajê nee ihhêj xi jarẽn nare, ne ihtỳj cute catyt kam me ipa xà caxuw me hapackre, mãr quê ihtỳj me awpa, ne catyt kam me ipa. Na quê ha me cupê atekjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_18","073_17_18","JHN","17","18","18","Ne pom pê ca pjê wỳr ikujate ita na, wa ha me to, ne pjê cunea kôt ame cucrà, quê ha ame cumã pajarkwa pejti ita to hahkre to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_19","073_17_19","JHN","17","19","19","Ne wa ite ijàpên xà caxuw amã amji jõr ita na quê ha me amã amji gõ, ne ihtỳj me amã me hàpên to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_20","073_17_20","JHN","17","20","20","— Ỹhỹ Inxũ, wa ha nee me pahkwỳ crêre itajê caxuw pit mã ana ijàhwỳr nare. Ne hanea ne cute cormã jũ caxuw mehkôt me ikam hapac ne ito amji mã mehhimpej atajê mã, wa ha ana ahwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_21","073_17_21","JHN","17","21","21","Ne imã cute me amji kam hapac xà pyxit peaj na mehhôncoti na me to prãm. Pom ahnaa mã pamã pahte amji kam pajapac xà pyxit peaj he, ita to cute me amji kam me hapac na ri, imã me to prãm. Ita na quê ha me cupê me pahkwỳ nare atajê cute amji kam me hapac xà pyxit peaj na me hõmpu, ne ihtỳj ate ikujahêc na me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_22","073_17_22","JHN","17","22","22","Ne pom ate ito icati ita na, wa ite me to cati, na ri cute amji kam me hapac xà pyxit peaj na me amji hônco tu, ne me pyxit peaj te hajỹar, pom cu ajkam pahhônco, ne pahpyxit peaj he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_23","073_17_23","JHN","17","23","23","Ne ampo na mã wa ame cumã ana ijàhwỳr to hane? Nee mã ampo na nare. He mehcunea mã cute amji kam me hapac xà pyxit peaj to prãm to, wa ame cumã ana ahwỳ, mãr quê mehcunea me hõmpu ne ate ikujahêc na me gahkre pej. Ne pom amã ikĩnti ita na, quê ha amã mehkĩnti na cumã me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_24","073_17_24","JHN","17","24","24","— Ỹhỹ Inxũ, por ate imã me hõr atajê me pahcahê na amji to me ipijapar na, imã to prãm. Ne ca ha me kam mare mã ate ito icati, mã cute me ipupun, ne me ijahkre pej. Na ca ha atỳj ito hane. Ampo na? Pê ca ramã mam pjê ton xwỳjrea na amã ikĩnti, na ca ha ito hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_25","073_17_25","JHN","17","25","25","— Inxũ, he ca quêt catyt kam akrĩ ita na, ne ita ri pjê kam mehcunea pê gahkre kêatre. Ne pa nare, ihtỳj quêt imã catyt kam akrĩ ita na gahkre pej. Ne por ate imã me hõr atajê te hajỹar ne ihtỳj ate ikujahêc na me cumã gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN17_26","073_17_26","JHN","17","26","26","He wa ite me cumã garẽn, mã cute me gahkre pej. Ne wa ha me cumã garẽn to ixãm ita na, mãr quê me cumã ajpẽn kĩn to hanea, pom quê amã ikĩn he. Ne ite amji kam ijapac xà pyxit peaj ata to pit mã me amji kam hapac to me ipa, mãr wa ajpẽn kam me ipyxit peaj — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_1","073_18_1","JHN","18","1","1","Ne Jeju te Hũm mã ihcakôc to hajỹr jirô pê mã ri ma me ipê ihkôt me ipa catêjê to mõ, Kỳhti jõ caprũm jĩkjê wỳr. Mã curi pĩxô jõ pjê ata, wa cumã me ixàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_2","073_18_2","JHN","18","2","2","Pê Juta pê Jeju kên mã mẽn catê ata ramã pjê ata jahkre pej. Ampo na? Pê Jeju ramã curi me ito ipa to hàhtôa na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_3","073_18_3","JHN","18","3","3","Mã ma me iwỳr Juta ata krãhtare kwỳ to mõ, mã hanea ne mehkôt Pahpãm jũrkwa jamãr catêjê kwỳ me mõ. Ne pê Pĩxô jõ pjê ata wỳr me mõ atajê pê, me cumã Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, Parixêw catêjê kwỳ me, me ajpẽn pa, na pê me harkwa kôt me iwỳr me hàprê xà me, ihpôc xà me, cuhy pàr kwỳ me, me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_4","073_18_4","JHN","18","4","4","Pê ramã Jeju ampo te to hajỹr xà atajê cunea jahkre pej. Cwỳrjapê ri me cuna mã mõ, ne cute mehcukij to: — Jũm mã ca ame hapê? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_5","073_18_5","JHN","18","5","5","Mã me cumã: — Naxare jõ krĩ pĩn Jeju cator ata wa ame hapê — hane. Mã hanea ne Juta pê Jeju kên mã mẽn catê ata me cahê na xa. Mã Jeju me cumã: — He pa wa! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_6","073_18_6","JHN","18","6","6","Mã Jeju te me cumã amji jarẽn to: “He pa wa” hajỹr, me ajkaam mã hũpate Juta kôt me ipa catêjê cunea, hacpỹ mã pjê kam me hõ to ame ipihur. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_7","073_18_7","JHN","18","7","7","Mã hipêr Jeju te mehcukij to: — Jũm mã ca ame hapê? — hajỹr. Mã me cumã: — Naxare jõ krĩ pĩn Jeju cator ata wa ame hapê — hane. Mã me cumã amji jarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_8","073_18_8","JHN","18","8","8","— Wa ite ramã me amã amji jarẽn, he pa wa. Ne ca ha ate ame pamãn japên na, ca ha nee ame ikwỳ caxun nare, quêt taa ame pra — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_9","073_18_9","JHN","18","9","9","Ampo na ri cute ita ton? Nee mã ampo na nare. He pê ramã taa me ahna Hũm mã amji jarẽn to: “Ijõ Inxũ Cati, ate imã me hõr itajê, ite nee amji pê mehnõ to ipictor xà nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_10","073_18_10","JHN","18","10","10","Mã Ximãw Petrô te wapo xwahhihti caxàr, ne to hũmre nõ japrỳ te Marco ita jaxôp, ne awpôc rũm to hapac jakep. Ne pê hũmre ata pê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi mã hàpên catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_11","073_18_11","JHN","18","11","11","Mã Jeju te Petrô mã harkwa to: — Ajõ wapo xwahhihti ita xi, nee ca apu to me cupê ipytàr prãm nare. He ite amji pupun xà kêanre xà ita caxuw ri Inxũ te ajpên iwỳr mehkujahêc. Xà wa ha ajkĩ nee cumã ixàr nare? Wa ha itỳj cumã axà — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_12","073_18_12","JHN","18","12","12","Mã krãhtare me, to ihhimpej catê me, Pahpãm jũrkwa jamãr catêjê jõ pahhi kwỳ me, cute me Jeju pro, ne hũntỳj na mehcajpre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_13","073_18_13","JHN","18","13","13","Ne pê Cajpa pê caku ata kam, me cupê Pahpãm mã cute mehcajrẽn catêjê jõ pahhi. Ne ma Cajpa ata jũprequêt pê Anati ata jũrkwa wỳr me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_14","073_18_14","JHN","18","14","14","Ne Cajpa pê pahhi ata pê ramã me hapackre to hane he: “Quê ha jũm xũmre pyxit peaj ne ty, cu ha nee me pahcunea me pahtyc nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_15","073_18_15","JHN","18","15","15","Wa ma Ximãw Petrô me, Jeju kôt me mõ. Pê ramã Pahpãm mã cute mehcajrẽn catêjê jõ pahhiti ata ipupun pejtu. Cwỳrjapê wa ma Jeju kôt ixàr, pahhi jũrkwa jarkwa mã carã intête kwỳc ata wỳr. Mã cormã curia, põ pê Petrô xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_16","073_18_16","JHN","18","16","16","Wa ite harkwa jamãr catê cahãj nõ ata mã icakôc, ikwỳ nõ Petrô te ikôt hàr xà caxuw. Mã ihtỳj cute hàr na hamãr, mã hàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_17","073_18_17","JHN","18","17","17","Mã cahãjre te hõmpun ne cumã harkwa to: — Xà apê, por cute me jũm pro ata kôt apa catêjê nõ amã ca? — hajỹr. Mã cumã: — Quê! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_18","073_18_18","JHN","18","18","18","Ne ampeaj kam kry, cwỳrjapê ri pahhi mã me hàpên catêjê me, krãhtare te me cuhôn, ne mehkrã ne ahna me xa, ne ame amji cro. Mã hanea ne me cahê na Petrô xa ne amji cro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_19","073_18_19","JHN","18","19","19","Mã Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhiti te Jeju cukij ne cumã: — Jũmjê pê mã akôt me ipa catêjê? Ne ampo to mã ca amehcunea mã hahkre to apa? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_20","073_18_20","JHN","18","20","21","Mã Jeju te cumã amji jarẽn to: — He wa ijõtpê mehcunea kam mare mã icakôc to ipa. Ne ramã cute Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa me, cute me cuprõn xà jũrkwa atajê kam, ite me cumã ampo to hahkre to amji pyràc tu. Ne rỳ jũ caxuw ite ampo to ipimxur pêa mã apu harẽn to imõr nare, nõ na mã ca ajte apu icukij xà ita to icukij? Ne cute me ipar catêjê ca mehcukij, wa ite ampo jarẽn xà atajê na, cute me ipar to kênre nare. Na ca ha mehcukij — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_22","073_18_22","JHN","18","22","22","Jeju te ihcakôc to hajỹr. Mã cahi na krãhtare xa ata te cakwĩn, ne cumã harkwa to: — Xà ajkĩ Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi mã me pahcakôc xà te hajỹr? — hajỹr. Mã Jeju cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_23","073_18_23","JHN","18","23","23","— Wa ihhêaj to ampo jarẽn xà kaj na harẽ, ca ha mẽr imã harẽ, wa hahkre pej. Nãmri wa ha ite ampeaj kam ijũjarẽn na, ca ha nee icakwĩn nare. Ne mẽr ampo na mã ate icakwĩn? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_24","073_18_24","JHN","18","24","24","Jirô pê mã ri Anati pê amji jahkre kêatre, mã cute Jeju cajprea na Cajpa, pê cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi ata mã ihkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_25","073_18_25","JHN","18","25","25","Mã curia cormã cuhy na Petrô xa, ne amji cro. Mã cute mehcukij to: — Xà apê cute me jũm pro ata kôt me apa catêjê nõa mã ca? — hajỹr. Mã me cumã amji jarẽn to: — Quê, he nee ipê mehnõ nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_26","073_18_26","JHN","18","26","26","Mã pahhi mã hàpên catêjê nõ pê, por Petrô te jũm japac jakep ata jũkjê nõ ata, te Petrô jarẽn to: — Mãr wa ite Pĩxô jõ pjê kam ihkôt apupun ta? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_27","073_18_27","JHN","18","27","27","Mã hipêr Petrô cumã: — Quê — hane, me ajkaam mã hôxãhxãc kàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_28","073_18_28","JHN","18","28","28","Jirô pê mã ri Roman catêjê nõ pê krĩ jõ pahhi jũrkwati ata wỳr Jeju to me mõ, ramã apẽ intuwti kam. Mã nee ikre ata mã Juta catêjê nõ xàr nare. Ampo na? Cute me amji to me amji kam hapac xàa na pê me hane. Quê ha ramã amji kĩn ata na ahtêp, quê ha nee Juta catêjê me, mehcahkrit catêjê atajê pê Juta catêjê nare atajê jũrkwa mã amencjêj nare. Ampo na? Cute amji kĩn ata japy ame amji to kên cupate. Na pê nee ikre ata mã Juta catêjê nõ hàr nare, cute ihtỳj me Hakren xà jõ atajê kur prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_29","073_18_29","JHN","18","29","29","Mã Pirat pê Roman catêjê nõ pê krĩ jõ pahhi ata cator, põ mã, cute mehcajpar prãmte. Ne cute mehcajpar ne me cumã: — Hũmre ita jarẽn kên jũ to mã, ca ha ame imã harẽ? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_30","073_18_30","JHN","18","30","30","Mã me cumã harẽn to: — Quê ihkên nare na mã, wa ha nee mehpro ne awỳr me to imõr nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_31","073_18_31","JHN","18","31","31","Mã Pirat me cumã: — Ca ha caa quêt, ate me amji kam me gapac xàa kôt, me ate me amji ton xàa kôt, mehcukij ne ihkên mã me amẽ — hane. Mã Juta catêjê me cumã: — Pom hũmre ita te ihkên xà ton xà ita ihtỳj ihcuran na awjahkre. Cakrô wa nee amjia kôt ite mehcuran xà nare, ne apêa ri pahhi, cwỳrjapê ca ha caa amji kampa, ne ihcuran na me imẽ, wa ha cormã mehcura — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_32","073_18_32","JHN","18","32","32","Ne pê ramã Jeju kỳj pê, pĩ na ajêt ne ihtyc to mõr na amji jarẽa na pê, Juta catêjê cakôc xà ata ramã cute amji jarẽn xà ata na to ipipẽ to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_33","073_18_33","JHN","18","33","33","Mã hacpỹa mã Pirat xàr, hũrkwa mã, ne cute Jeju mã hàkjêr ne ihcukij to: — Xà apê Juta catêjê jõ Pahhi? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_34","073_18_34","JHN","18","34","34","Mã Jeju cumã: — Xà amjia kôt ate icukij xà ita to hajỹr? Nare jũmjê te amã ijarẽn xà kôt mã ca ate icukij ita to hajỹr? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_35","073_18_35","JHN","18","35","35","Mã Pirat cumã: — Côt mã ca atỳj ipê Juta catêjê nõ na apu icãmjĩ? He me akwỳa kwỳ me, me hõ pahhi catêjê te ri imã me gõr. Ne mẽr ampo to mã ate jũ mãn? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_36","073_18_36","JHN","18","36","36","Mã Jeju cumã: — He ihimpej xà ita pê nee pjê ita tekjê nare, ne quêt côjkwa kam ri ihimpej xà. Wa ha ipê pjê ita kam pahhi xà na mã, quê ha ramã ikôt me ipa catêjê ihtỳj itête me ajpu, Juta catêjê mã cute me ijõr to hajỹr cupate. Ne nee pjê ita kam ipê pahhi xà nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_37","073_18_37","JHN","18","37","37","Mã Pirat cumã: — Xà mẽr apê pahhi? — hane. Mã Jeju cumã: — Pom ca atea ita na ijarẽn ita? Ampeaj kam ri ipê Pahhi, ne ite catyt kam amji kam ijapac xà jarẽn to ipa xà caxuw, wa pjê ita wỳr icator, ne caxuaw pê wa ipỳm, ne pjê ita wỳr ajpên mõ. Ne por quê ha jũm ampeaj kam ite catyt kam amji kam ijapac xà ata na ito amji mã ihhimpej ata, quê ha ihtỳj ikôat amji to — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_38","073_18_38","JHN","18","38","38","Mã Pirat cumã: — Ne mẽr ampo pê mã “…ampeaj kam…” me “…catyt kam…” ita? — hane. Jirô pê mã ri hipêr Juta catêjê wỳr cator, cute me cumã ihcakôc prãmte, ne me cumã: — Wa nee ite hũmre ita curan xà caxuw kam ampo kên nõ mã icator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_39","073_18_39","JHN","18","39","39","Ne me Hakren xà jõ amji kĩn ita cunea kam wa hãn ne itỳj me amã me hacjên catêjê pyxit ne hapôj. Xà wa ha ajkĩ Juta catêjê jõ Pahhi ita mã hikra? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN18_40","073_18_40","JHN","18","40","40","Mã mehcunea ame caràr to: — Quê, nee ca cumã hikran nare, Parapa mã, ca ha hikra — hane. Ne por Parapa ata pê ri hàprêa kam me cupê ampo to pôj catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_1","073_19_1","JHN","19","1","1","Mã Pirat te krãhtare kwỳ mã pryti kà kam wakỳre to Jeju cahhyr kêanre na harkwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_2","073_19_2","JHN","19","2","2","Mã krãhtare te me to hapactu na me ajpẽn par, ne me amji mã: — Hacme, ne ame to pajapactu — hajỹr. Ne cute hômjĩ to me cumã pahhi krãhkà, ne ihkrã mã me haxàr. Ne cute me hõ pahhi kà intepti ata mã me haxàr, ne ahna me hãm, mã xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_3","073_19_3","JHN","19","3","3","Mã hỹrmã me pra ne ahna me ahtêp ne me ahna xwỳ to: — Hàpà Juta catêjê jõ pahhi, ampeaj kam apej, ne ampeaj kam atỳj! — hane. Ne ajco me hũhkra krã to mehcahhy. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_4","073_19_4","JHN","19","4","4","Mã hipêr me hàhtôti atajê wỳr Pirat cator, ne me cumã: — Me ikampa! Wa ha ajpên Jeju ita to mõ, ne me acuna mã hãm. Ne imãa ihhêj ne nee cute ampo kên ton nare, ite ihcuran xà caxuw. Ne mẽr ampo na wa ha ajte ihcura? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_5","073_19_5","JHN","19","5","5","Mã Jeju cator, ne ihkrã na hômjĩ te me hõ pahhi krãhkà ata ajêt, mã ihkà intepti kam xa. Mã Pirat te me cumã harẽn to: — Nãmhã hũmre ita xa he! Me hõmpu, imãa ramã ihhêj ne cute amji pupun xà kêanre na amji pupun — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_6","073_19_6","JHN","19","6","6","Mã Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, cute me Pahpãm jũrkwa jamãr catêjê me, cute me Jeju pupun, ne me caràr kam me to ihtẽm, ne me caràr to: — Pĩ kam me axô! Pĩ kam me axô quê ty! — hane. Mã Pirat me cumã: — Wa nee ite kam ampo kên mã icator nare ita kam, wa nee ihcuran nare. Quê ha me amã ihcuran prãm na, ca ha me caa, ate amji kam me gapac xàa to me to mõ, ne pĩ kam me axô ne mehcura — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_7","073_19_7","JHN","19","7","7","Mã Juta catêjê me cumã: — Me icaca xà jõ kàhhôc kam, cute harẽn to: “Quê ha jũm te cupê Pahpãm kra na amji jarẽn na, quê ha ihtỳj mehcura” hajỹr. Cwỳrjapê ca ha atỳj ite mehcuran xà na me imẽ, wa ha mehcura — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_8","073_19_8","JHN","19","8","8","Mã Pirat te, Jeju te Pahpãm kra na amji jarẽn na, me harẽn par, ne ampeaj kam cumã hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_9","073_19_9","JHN","19","9","9","Mã ma hacpỹ mã hũrkwa mã hàr, ne cute Jeju cukij to: — Jũ pĩn mã ca ajte acator? — hajỹr. Mã nee Jeju te cumã jũ mãn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_10","073_19_10","JHN","19","10","10","Mã Pirat te cumã harkwa to: — Xà amã imã acakôc prãm nare? He xà amã itỳj ite acuran xà me, amã hikran xà na, apê ijahkre kêatre? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_11","073_19_11","JHN","19","11","11","Mã Jeju cumã: — Quê ha kỳj rũm côjkwa kam Inxũ pĩn ate ito hajỹr xà ita caxuw amã acarôt cator nare na mã, ca ha nee ito jũ mãn nare. Ne por jũmjê te amã ijõr atajê te ri girôa pê ito kêanre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_12","073_19_12","JHN","19","12","12","Mã Pirat te ihcakôc xà ata na kam hapac, cwỳrjapê ri ihtỳj cumã Jeju mã hikran prãm cakrô, mã Juta catêjê ame cumã caràr to: — Ca ha ate cumã hikran na, ca ha nee ramã apê pjê cunea jõ pahhiti pê Xexa ata jõ ikwỳ nõ nare! Ne por jũm amã cupê pahhi na amji jarẽ ata pê ri gõ pahhiti, ne cupê Xexa curê xwỳn! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_13","073_19_13","JHN","19","13","13","Mã Pirat te ita kam hapac, ne põ mã Jeju to cator. Por põ pê kẽn te ihcahty, mã Juta catêjê te me harkwa na me cumã haprỳ to Capata ata wỳr Jeju to cator, mã xa. Mã Pirat te ihkrĩ xà kam mehkên catêjê cukij xà ata kam hỹr, cute Jeju kên mã mẽn xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_14","073_19_14","JHN","19","14","14","Ne pê amcro ata kam, cute me Hakren xà jõ amji kĩn kam me to ihtẽm xwỳjrea na, ramã pyt ajmãr me pahkrã jimoac kam hỹr kam pê me to hane. Mã Pirat te Juta catêjê mã hũjarẽn to: — Ihnãm hã, me gõ Pahhi xa he! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_15","073_19_15","JHN","19","15","15","Mã cute me caràr to: — Quê ha ty! Pĩ kam me axô, quê ty! — hajỹr ita na. Mã Pirat me cumã: — Xà me amã pĩ na me gõ Pahhi ita xôr, mã kam ihtyc na to prãm? — hane. Mã Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ te me cumã harkwa to: — Me imã Roman jõ krĩ kam, pjê cunea jõ pahhiti pê Xexa pê me ijõ pahhiti ata pyxit peaj. Na ri nee iràn xà na me imã me ijõ pahhi nõ hamreare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_16","073_19_16","JHN","19","16","16","Mã hamre Pirat te pĩ na cute me Jeju xôr xà caxuw me cumã hõr, mã ma me to mõ. Ne cute me Jeju mã pĩhti catia te amji kam ihcapa ata jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_17","073_19_17","JHN","19","17","17","Ne ma kẽn nõ ata wỳr me to mõ. Ne Juta catêjê jarkwa na kẽn ata japrỳ te Corcota, ne ihkôt harẽn xà te “Mehkrãhhi jõ kẽn”. Mã ma cute hõ pĩhti ata pỳn ne cupjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_18","073_19_18","JHN","19","18","18","Mã curi me to cator, ne cute pĩ na me hir, ne ahna hũhkra me ihpar kam wakỳre cuhhêc, ne ahna me hãm, mã kỳaj pê kam ajêt. Ne hanea ne cute ihkôt me hũmre to me ipijakrut, ne hajỹar ne ajtea me hõ pĩa kam me haxôr, ne ahna me hũxwỳr. Mã Jeju mehcote na ajêt, mã cute me hũjê ne me to ajêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_19","073_19_19","JHN","19","19","19","Mã Pirat te Jeju na ihkàhhôc jipêj, ne cute ihkrã cwỳrpê pĩ na inxôr na hũjahkre. Ne pê krĩxàre incrê jarkwa na ihhôc atajê pê Juta catêjê jarkwa me, Roman catêjê jarkwa me, Crec catêjê jarkwa. Ne ihkàhhôc ata hũjarẽn to: — Naxare jõ krĩ pĩn hũmre pê Jeju cator, ita pê ri Juta catêjê jõ Pahhi — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_20","073_19_20","JHN","19","20","20","Pom curi cute pĩ na me Jeju xôr ata, krĩ na pire mã, na ri ihtỳj Juta catêjê jàhtôa ne cute mehkàhhôc ata cahyt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_21","073_19_21","JHN","19","21","21","Mã Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi catêjê te Pirat mã ihkàhhôc ata to mehhimpej to: — Pom ate ahna ihhôc to: “Cupê Juta Catêjê Jõ Pahhiti” hajỹr to ita ca ha antuw, ne “Cutea amji jarẽn to, ‘Ipê Juta Catêjê Jõ Pahhiti’ ” hajỹr na, ca ha ihhôc — hajỹr. Mã Pirat me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_22","073_19_22","JHN","19","22","22","— Pom wa ite ahna ihhôc ita, quê ha hàhhuc rohnỳtti mã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_23","073_19_23","JHN","19","23","23","Mã krãhtare atajê te pĩ na me Jeju cakrô inxôr, mã ihcakrô ajêt. Jirô pê mã ri cute me cwat itajê te ahpỹanre na ihkà to me amji tỳj. Ne hanea ne cute me ihkà te ihpar kõn na iwrỳc tu ata pyr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_24","073_19_24","JHN","19","24","24","Ne cute me ajpẽn par to: — Cu ha nee ame ihkà impejti pijapỳn xà nare ita cokjêr nare, ne cama kẽn to ihkôt me amji pê hũhkà. Ne me pahnõ te amji pê to hũhkàr na, cu ha me pahnõ amji mã ihcunea na cupy — hajỹr. Hõ, pê ramã Pahpãm jõ kàhhôc ita jarẽan xà na pê hane, pê harẽn to: “Cute ikà to me amji tỳj, ne ihkôt kẽn to ame amji pê hũhkà” hane. Ne ampeaj kam pê cute harẽn xà ata. Na ri krãhtare te hahkre pej nare kam ihtỳj ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_25","073_19_25","JHN","19","25","25","Mã pĩ na Jeju ajêt ata krac ri cuna mã wa Jeju menxi me, ihtõj xa, mã hanea ne me cahi na Marij Matarkwỳj me, Marij nõ pê Cropa me hĩxi ata, hanea ne xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_26","073_19_26","JHN","19","26","26","Mã Jeju te ipupun, ne icahê na inxi pupun, ne cumã: — Inxê, por ijaxà kam acahê na akra xa ata — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_27","073_19_27","JHN","19","27","27","Ne imã: — Jowãw, por ana acahê na xa ata — hane. Cwỳrjapê wa ite ahna amji caxàr, mã ijũrkwa kam hõtpê icahê na ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_28","073_19_28","JHN","19","28","28","Jirô pê mã ri Jeju te ramã pjê kam hàpên xà cunea jipêj na amji jahkre pej, na ri cute harkwa to: — Ampeaj kam imã kôr — hajỹr. Ne pê ramã Pahpãm jõ kàhhôc harkwa jarẽan xà na ri cute ihcakôc xà ita to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_29","073_19_29","JHN","19","29","29","Mã curia ampo cacô xwa xỳre na kyre pê hĩ ahwỳ ata xa, mã cute ampo pĩhhê nõ na, me ampo rerecti ita xôr, ne me to inco, ne Jeju jarkwa mã me haxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_30","073_19_30","JHN","19","30","30","Mã cute to ihkõm ne harkwa to: — Hamre, ramã ite ijàpên xà cunea jipêj, mã hamre! — hajỹr. Ne pea imput pec to mõ ne ihtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_31","073_19_31","JHN","19","31","31","Mã Juta catêjê te Pirat na me hàhwỳr, quê me hũmre incrê ne pĩ na me harij atajê te kẽhkẽ, mãr quê cyt ne amehtyc pa, quê pĩ pê me to irôrôc pa. Ampo na? Ramã mehkôt xà jõ amcroa kam hàhhuc to mõ, na ri ma apu pĩ kam me jũmjê tyc ne ame harij na ame to ihcaca. Ampo na? Por ajpên iràrà mõ ata na ri ramã cute me amji kĩn catia kam me to ihtẽm xà. Na ri Pirat te mehte kẽhkẽn na hõ krãhtare mã harkwa kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_32","073_19_32","JHN","19","32","32","Mã krãhtare te, por pĩ kam ame harij atajê te kẽhkẽn. Ne mam cute, por cute me ipijakrut to me Jeju jũjê atajê nõ te kwĩn, ne ihkôt cute me ita te kwĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_33","073_19_33","JHN","19","33","33","Jirô pê mã ri ma Jeju wỳr me mõ, ne ahna me hàhtêp ne cute me hõmpun, mã ramã ihtyc tu ne ajêt. Cwỳrjapê ri nee cute mehte kwĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_34","073_19_34","JHN","19","34","34","Mã krãhtare nõ te hõ kruwxwa to Jeju jĩpê kam caxwỳr, ne cumã caxàr, mã ihkôt mare mã caprô me cô ajxwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_35","073_19_35","JHN","19","35","35","He wa ite ito ita to hõmpun, na wa ite ihkàhhôc ita kam me amã harẽn, mãr ca hanea ne me kampa, ne catyt kam Jeju to amji mã me ahimpej. He wa nee ame amã ihêj xi jarẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_36","073_19_36","JHN","19","36","36","Pê Pahpãm jõ kàhhôc Jeju jarẽn to: — Quê ha nee ahi nõ impàt nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_37","073_19_37","JHN","19","37","37","Ne pê hanea ne kam harẽn to: — Quê ha me, por kruwxwa to cute me jũm caxwỳr ata pupu — hane, ata na ri cute hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_38","073_19_38","JHN","19","38","38","Ne pê Joje pê Krĩhkàhti jõ krĩ catêjê nõ ata mã, Juta catêjê jõ pahhi kwỳ cupa, na pê aracri cupê Jeju kôt ipa catê. Mã cator ne cute Jeju jĩ na Pirat wỳr. Mã Pirat te cumã hahkre. Mã ma Joje tẽ. Mã ma ihkôt, por pê caxwa ri Nicotem mõ ne Jeju pupu ata tẽ, ne cute pĩ pê me Jeju jĩ caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_39","073_19_39","JHN","19","39","39","Ne Nicotem ata ampo pĩ pàrkà cuxwati ata me, ampo pĩhhô pê ràm cuxwa pyràcti ata pỳ, ne to kwỳ ata pê hũtĩ trĩnta quir. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_40","073_19_40","JHN","19","40","40","Ne me hũmre pijakrut atajê te me Jeju jĩ na hàhwỳr, ne ma me to kwỳ, ne cute ampo kà ata me, ihnõ cuxwa pê ràm cuxwa pyràcti ata to me Jeju cunea cukên, ne cupẽhkà jakati impejti to mehcupu. Hõhõ, pê Juta catêjê cute me amji jarêt xà caxuw ajco me amji to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_41","073_19_41","JHN","19","41","41","Ne por pê curi pĩ na me Jeju xô ata cahê na, pĩxô jõ pjê kam, cute me amji jarêt xà caxuw kẽn kre tuwti nõ ata, mã rỳ nee jũm te kam amji jarêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN19_42","073_19_42","JHN","19","42","42","Ne pê Juta catêjê mã amcro te amji mã incjêj xà pê, ajco pytre kam ajpẽn mã acjêj. Ne caxwa pê, pê ajco ramã amcro intuw amji mã acjêj. Ne ma apu amji kĩn kam mehkôt xà kam mehtyc to me hàpên tête me ajpẽn mã. Na pê me hũjarêan kam pĩxô jõ pjê kam kẽn kre nõ ata kam, me Jeju jĩ xi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_1","073_20_1","JHN","20","1","1","Mã mehkôt xà jõ amcro jirô pê, tômĩc na, iràràtia na cormã ahkũmti kam, ma Marij Matarkwỳj kre wỳr tẽ. Ne cute, por kẽn to cute me Jeju kre jarkwa jihê ata pupun, mã ajte hihê mẽn na xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_2","073_20_2","JHN","20","2","2","Mã cute hõmpun ne ma Petrô me, iwỳr ipicahur. Ne me iwỳr cator ne cute me imã hũjarẽn to: — Cute kre pĩn me pajõ Pahhi jĩ caxàr ne jũ ri me hir! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_3","073_20_3","JHN","20","3","4","Wa ma Petrô me ajwar kẽn kre wỳr me ipicahur, waite irer ne mam kre wỳr icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_5","073_20_5","JHN","20","5","5","Ne kẽn kre jarkwa mã inõr, ne tee apu Jeju jĩ japê, ne nee ite hõmpun nare. Ne ite cupẽhkà pit pupun, ne nee hỹrmã ixàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_6","073_20_6","JHN","20","6","6","Mã hapu na ikôt Petrô tẽ ne cator, ne ma kre mã hàr. Ne cute cupẽhkà pit pupun, nõr xà kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_7","073_20_7","JHN","20","7","7","Ne hanea ne, por pê cupẽhkà ihkrã jarij ata, curia hakàn pê ajtea ihkrã pejti ne nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_8","073_20_8","JHN","20","8","8","Wa hanea ne ihkôt ixàr ne ite cupẽhkà pit pupun, ne ite hacpỹa mã Jeju tĩr na amji mã to hajỹr pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_9","073_20_9","JHN","20","9","9","Ne nee ajte cormã me Pahpãm jõ kàhhôc kam cute harẽn xà to: “Quê ha ihtỳj hacpỹa mã Jeju ihtĩr” hajỹr ata na ihkôt me hakop to impej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_10","073_20_10","JHN","20","10","10","Ne ma hacpỹ mã ikre wỳr ite me amji jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_11","073_20_11","JHN","20","11","12","Mã Marij Matarkwỳj curia xa ne põ pê apu amrã. Mã aracri ramã côjkwa pĩn Pahpãm mã memprar catêjê pijakrut ne Jeju nõr xà kam me jỹ. Mã Marij Matarkwỳj te Jeju japên prãmte kre mã nõr, ne cute Pahpãm mã memprar catêjê pupun. Mã ihkrã nõr xà kam ita jỹ, mã ita ihpar nõr xà kam jỹ, mehkà jakati kam, cute me hũjê ne me to jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_13","073_20_13","JHN","20","13","13","Ne cute me Marij cukij to: — Ampo na mã ca apu amrã? — hajỹr. Mã me cumã: — Jũ kam cute me ijõ Pahhi jĩ caxàr ne me to tẽ, ne jũ ri mõrmõ cute me hir, ipê hir xà na hahkre kêatre! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_14","073_20_14","JHN","20","14","14","Ne cute me cumã ita jarẽn jirô pê mã ri ipipkjêr ne cute Jeju pupun, mã xa, mã nee cute cupê Jeju na hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_15","073_20_15","JHN","20","15","15","Mã cute ihcukij to: — Ampo na mã ca apu amrã? Ne jũm mã ca apu hapê? — hajỹr. Mã ihtỳj apu to pĩxô jõ pjê jamãr catêjê nõ, ne cumã: — Ca ha ate mãn caxàr ne jũ ri hir na, ca ha imã harẽ, wa ha capa ne hacpỹa mã kẽn kre wỳr to mõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_16","073_20_16","JHN","20","16","16","Mã Jeju cumã: — Marij — hane. Mã hỹrmã ipipkjêr, ne cute Juta catêjê jarkwa na cumã: — Rapõn! — hane, ne Rapõn ita jũjarẽn xà te “Ikrã tũmti!” ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_17","073_20_17","JHN","20","17","17","Mã Jeju cumã: — Nee ca icupên nare, nãmri wa cormã nee Inxũ wỳr ijàpir nare. Ne cama atẽm pyrentu ne me ikjêjê mã ijarẽn to: “Wa ha ma Inxũ pê me Apãm, pê ijõ Pahhiti pê me gõ Pahhiti wỳr tẽ” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_18","073_20_18","JHN","20","18","18","Mã ma Marij ihtẽm pyrentu, ne cute me imã hũjarẽn to: — Wa ite me pajõ Pahhi pupun — hajỹr. Ne cute me imã Jeju te cumã harkwa hyr xà atajê jarẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_19","073_20_19","JHN","20","19","19","Mã amcro ata na, me ipê Jeju kôt me ipa catêjê te ramã caxwa ryre kam me cuprõn, ne ite amji na me to harkwa jihê, Juta catêjê kwỳ cupate. Mã ihprõt pê, krãa, me iwỳr Jeju cator ne me icote na xa, ne me imã: — Hàpà, mãr me apeaj? Nee ca icupate ame akrihkrit nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_20","073_20_20","JHN","20","20","20","Jirô pê mã ri cute me imã hũhkra me hĩpê caxwỳr xwakre jahkre, wa ite me hõmpun, ne ampeaj kam hũrên me ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_21","073_20_21","JHN","20","21","21","Mã hipêr Jeju me imã: — Inxũ mã, me amã ampo cupa nare na me ato prãm. Ampo na? Pom ahnaa mã Inxũ te ajpên ikujahêc ita na, wa ha me ato, ne pjê cunea kôt ame acrà ne ame akujate — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_22","073_20_22","JHN","20","22","22","Jirô pê mã ri cute me icunea jakôr, ne me imã harkwa to: — Imã me ate me Inxũ Carõ Pejti incwỳr na me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_23","073_20_23","JHN","20","23","23","Na ca ha me cumã acakôc ne ijaprỳa na me cumã acakôc. Ne ita caxuw, ca ha ate jũm te Inxũ Cati to kên ata mã: “Ca ate Pahpãm to kên ata, cute to tojnõ ne hicu” hajỹr na, quê ha Inxũ Cati acuxà ihtỳj cute to kên ata to tojnõ ne hicu. Nãmri ca ha ate jũm mã: “Pahpãm te nee ate to kên xà ata to tojnõ ne hicu nare” hajỹr na, quê ha Inxũ Cati acuxà, garkwa kôt nee to tojnõ ne hicu nare — hajỹr, ne curia hamre, ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_24","073_20_24","JHN","20","24","24","Ne me iwỳr Jeju cator xà ata kam, ne pê nee me ijõ ikwỳ nõ japrỳ te Tome pê, por ajkrut ne ihpỳm ata, ame icahê na mõr nare, ne jũ ri apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_25","073_20_25","JHN","20","25","25","Na wa ite me cumã ijũjarẽn to: — Wa ite me pajõ Pahhi pupun! — hajỹr. Mã me imã: — Wa ha nee ate me imã gũjarẽn xà ita kam ijapac ne amji mã to hajỹr nare. Ne xa hũhkra caxwỳr xwakre pupu, ne kam ijũhkrahhi xi, ne hĩpê caxwỳr xà kôt ijũ jaxà ne ihcupê, ne cormã ita na amji mã to hane — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_26","073_20_26","JHN","20","26","26","Mã me ina amcro te xet, wa hacpỹa mã ite me cuprõn, mã ita caxuw curia hanea ne me icahê na Tome apu mõ. Wa ite me to harkwa cunea jihê partu cakrô, mã krãa, Jeju me ijipôc ri cator ne xa, ne me imã: — Hàpà, mãr me apeaj? Nee ca icupate ame akrihkrit nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_27","073_20_27","JHN","20","27","27","Ne Tome mã: — Tome, mẽr ijũhkra pupu ne caxwỳr xà xwakre mã gũhkrahhi jaxà ne to ihcupê. Ne ijĩpê caxwỳr xà xwakre mã gũ jaxà ne ihcupê ne ijahkre pej. Nãmhã ne gàprãr xi ita mã hikra, ne ito ca amji mã ahimpej! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_28","073_20_28","JHN","20","28","28","Mã Tome cumã: — Apê ijõ Pahhiti pê Pahpãm — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_29","073_20_29","JHN","20","29","29","Mã Jeju cumã: — Ca ate ato jĩa to ipupun, cwỳrjapê mã ca cormã ate ito amji mã ahimpej. Por jũmjê me ipupun nare kam ihtỳj ito amji mã mehhimpej atajê ri ampeaj kam me hakry! — hane, jirô pê mã ri hamre ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_30","073_20_30","JHN","20","30","30","Ỹhỹ, he me ikam mare mã Jeju te Hũm carôt kôt hàpên xà pihho catia jàhtôa ne ton atajê, wa nee ite me amã ihkàhhôc ita kam nõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN20_31","073_20_31","JHN","20","31","31","Ne pom ca ame cahyt itajê, wa ite ihkàhhôc ita kam me amã nõr partu, mãr ca ate me Jeju Crixtô pê Pahpãm kra, mã cute me pahpytàr catê na me pamã to hũjahkre ata to, ate amji mã me ahimpej prãmte, wa ite ahna me amã ihhôc. Ampo na? He ca ha ate Jeju to amji mã me ahimpej na, ca ha atỳj cukwa kam Pahpãm cahê na amji to me apijapar rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_1","073_21_1","JHN","21","1","1","Jirô pê mã ri Jeju te me ipê ihkôt me ipa catêjê mã hipêr amji to ipipẽ, Hĩpôjajo jõ pjê pê Tiperij jõ krĩ ata cahê na. Hõ, pê hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_2","073_21_2","JHN","21","2","2","Ite me xet itajê wa ame ipa he: Wa itõ pê Tijac me ipê Xeptew kra me, Ximãw Petrô me, Tome pê ajkrut ne ihpỳm ata me, Têtêc jõ krĩ pĩn Natanew cator ata me, me ikwỳa kwỳ pijakrut atajê me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_3","073_21_3","JHN","21","3","3","Mã Ximãw Petrô te me imã: — Wa ha ma mõ ne tep pro xà to ihnõ pro — hajỹr. Wa me cumã: — Wa ha hanea ne me akôt me to ihnõ pro — hane. Ne ma me icunea me mõ, ne pàr kre mã me ixàr. Ne caxwa ri ihpro xà to ite me hapêan to apẽ, ne nee ite me to ihnõ pro nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_4","073_21_4","JHN","21","4","4","Mã ramã apẽ to mõ, mã ramã xãmte aracri Jeju cô tohkà na xa. Wa nee ite me cupê Jeju na hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_5","073_21_5","JHN","21","5","5","Mã me imã caràr to: — Hàpà me hũmre itajê? Ampo ca ate me to ihpro? — hane. Wa me cumã: — Hamreare, wa tee ite me to hapêan to apẽ, ne nee ite me to ihnõ pro nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_6","073_21_6","JHN","21","6","6","Mã Jeju me imã: — Mẽr cô kam awpôc rũm, pàr kre jĩkjê rũm me gõ tep pro xà ita to me awcapê, ca ha atỳj me to ihkwỳ pro — hane. Wa ite cô kam me ijõ kryhti to me ijũcapêr, ne ite me to ihkjên, ne nee hacpỹ ne pàr kre wỳr me to ijàpir nare. Ampo na? Ampeaj kam, tep itajê cati ne hàhtô, na ri hũtĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_7","073_21_7","JHN","21","7","7","Wa ite Petrô mã ijarkwa to: — He me pajõ Pahhiti pê Jejua ri xa! — hajỹr. Mã Ximãw Petrô ihcakrô apu kwỳ ne cute Jeju jarẽn par, ne hitô kàhti ata mã amji jaxàr, ne ma mrõr ne ihpa na kwỳ ne ma Jeju wỳr cô tohkà na cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_8","073_21_8","JHN","21","8","8","Wa ma hapu na me ikwỳ me pàr kre to ajpên me tep na, ihpro xà kjên to me mõ, por hỹrmã hũwry na me pajara capô te xĩncwẽnta ata wỳr, ne hỹrmã me to icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_9","073_21_9","JHN","21","9","9","Ne põ mã pàr kre pê me ijapôj pê, ite me cuhy prà kam tep kwỳ krĩ na me hõmpun. Ne hanea ne ite me pãw pupun, mã hikwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_10","073_21_10","JHN","21","10","10","Mã Jeju me imã: — Ajpên me imã, pom curmã ate me to tep pro itajê kwỳ to tẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_11","073_21_11","JHN","21","11","11","Mã ma Ximãw Petrô pàr kre mã hàr, ne cute hõ na tep pro xà mã hê, ne ajêt ata mã hê pôn, ne ma pjê wỳr to hàpir. Mã kam tep cati pit jàhtô na cute xẽj ne ihkôt xĩncwẽnta ne ihkôt incrê ne to hipu tu, ne nee ajte cute tep pro xà ata jipôn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_12","073_21_12","JHN","21","12","12","Mã Jeju me imã: — Ajpên me mõ ne me apà — hane. Wa ramã ite cupê me ijõ Pahhiti na me hahkre pej. Ne hũpate, nee me inõ te cupê jũm ata na ihcukij nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_13","073_21_13","JHN","21","13","13","Mã Jeju te me imã pãw me tep ata kryj, ne ahpỹanre na me imã hõr par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_14","073_21_14","JHN","21","14","14","Hõ, pê Jeju hacpỹ mã ihtĩr jirô pê me imã amji to ipipẽ to incrê to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_15","073_21_15","JHN","21","15","15","Wa me ijàpàn jirô pê mã ri Jeju te amji na Ximãw Petrô cukij to incrê ne cumã: — Ỹhỹ Ximãw Petrô pê Jowãw kra ita, xà ajkĩ me akwỳ jirôa pê amã ikĩn? — hajỹr. Mã Ximãw cumã: — Ỹhỹ ijõ Pahhi, imã akĩn na ramã atea ijahkre pej — hane. Mã Jeju cumã: — Ỹhỹ, ca ha me cupê ijahkre kêatre, mã nee cute me ipupun nare atajê mã ijarẽ, ne me cumã ijarkwa gõ. Ampo na? He me cupê carà cahàcre hôhti kra pê hamãr catê nare ata pyràac, ne amjia kôt ikaj na ame ipa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_16","073_21_16","JHN","21","16","16","Ne cute ihcukij to ipijakrut ita kam ri hipêr cumã: — Ximãw xà ajkĩ ampeaj kam amã ikĩn? — hajỹr. Mã Petrô cumã: — Ỹhỹ ijõ Pahhi, imã akĩn na ramã atea ijahkre pej — hane. Mã Jeju cumã: — Ca ha me ikwỳ pê carà cahàcre pyràc pê hamãr catê nare atajê to amji pytà ne me hamã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_17","073_21_17","JHN","21","17","17","Ne hipêr Jeju te ihcukij to: — Ximãw, xà ajkĩ ampeaj kam amã ikĩn? — hajỹr. Mã Petrô mã amji kĩn nare, mã apu ihpec. Ampo na? Nee mã ampo na nare, Jeju te cumã ihkĩn na ihcukij to incrê, na ri cumã amji kĩn nare, mã cumã: — Ijõ Pahhi, amã ampo cunea jahkre pej, na ri atỳj amã ite akĩn na ijahkre pej! — hane. Mã Jeju cumã: — Ca ha me ikwỳ pê carà cahàcre pyràc pê hamãr catê nare atajê to amji pytà ne me hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_18","073_21_18","JHN","21","18","18","— Ỹhỹ, wa ha amã awjarẽ, pê ca atuwre na, ajco akà to amji cũmpej, ne ma jũ ri amã amõr xà na ihprãmti ata wỳr ajco pra. Ne ampeaj kam wa ha ita caxuw amã awjarẽ. Ca ha awej, quê ha jũmjê gara cajpre, ne jũ ri amã amõr prãm nare, ne hỹrmã gitõtti ata wỳr me ato mõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_19","073_21_19","JHN","21","19","19","Pê Jeju hũjarẽn xà ata to ramã Petrô mã, jũ caxuw cute mehcuran xà ata to hahkre. Ne quê ha Jeju cwỳrjapê Petrô tyc xà ata kôt, quê ha mehcunea me Pahpãm cati na me hahkre pej. Ne cute Petrô mã: — Ita caxuw ca ha ito pit mã amji mã ahimpej, ne ikôat apa! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_20","073_21_20","JHN","21","20","20","Mã hacpỹ mã Petrô pipkjêr ne amji jõ kôt cute ipupun. Ne pê ramã Petrô mã Jeju mã ikĩnti na ijahkre pej. Ampo na? He pê wa me Hakren xà jõ amji kĩn na me ijàpàn xà na cahê na jỹ ne ihcukij to: “Jũm mã quê ha ajte akên mã amẽ?” hane cwỳrjapê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_21","073_21_21","JHN","21","21","21","Mã Petrô te ipupun, ne ina Jeju cukij to: — Pahhi, ne mẽr hũmre ita, jũ mã quê ha ajte? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_22","073_21_22","JHN","21","22","22","Mã Jeju cumã: — Quê imã ihtĩr ita na ipa, wa ahnaa hacpỹ ne ite amji jaxàr na to prãm na mã, quê ihtỳj ipa, ca ha nee ahna ihho nare. Ne ca, ca ha ito pit mã amji mã ahimpej to apa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_23","073_21_23","JHN","21","23","23","Mã Jeju kôt me ipa catêjê te amji mã me ijarẽn cràn, Jeju te xwahna ityc xà nare na ijarẽn ata na. Ne nee cute harẽn to hajỹr nare. Ne nee ito Petrô mã: — Quê ha nee Jowãw ihtyc nare — hajỹr nare. Ne cama cute ijarẽn to hajỹr he: — Quê imã ihtĩr ita na ipa, wa ahnaa hacpỹ ne ite amji jaxàr na to prãm na mã, quê ihtỳj ihtĩr ita na ipa, ca ha nee ahna ihho nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_24","073_21_24","JHN","21","24","24","He ipê Jowãw, pê wa ito ita jĩa to ampo itajê pupu, ne impar xàa na wa ite ahna pit mã me amã ihhôc par. Ne ramã ate me ipupun pejtu, ihêj xi nare na, na ri ampeaj kam cute hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JN21_25","073_21_25","JHN","21","25","25","Ne cormã Jeju te ampo jàhtôa ne ton atajê, wa nee ite ihkàhhôc ita kam ahna ihhôc nare. Quê jũm ahna ihhôc na mã, quê ha nee pjê cunea kam ihkàhhôc itajê nõ hàhtô na cahuc nare. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_1","074_1_1","ACT","1","1","1","Ỹhỹ, Tejopir, ipê Ruc, ne pa wa ha amã ihhôc. Ne wa ramã ite mam amã ijõ kàhhôc ita kujahêc. Pom pê Jeju ampo to, ne me cumã to hahkre itajê na wa ite ihhôc, ne amã ihkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_2","074_1_2","ACT","1","2","2","Ne pê mam Jeju cato pjê ita kam, ne ajco hàpên xà ton to ipa, pê ma Pahpãm côjkwa wỳr to api, na wa ite amã ahna ihhôc, ne amã ihkujahêc. Ne hàpir xà xwỳjrea na cute ihkôt me ipa catêjê mãn, Pahpãm Carõ Pejti jarkwa kôt, mãr quê harkwa na cumã memprar catêjê na me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_3","074_1_3","ACT","1","3","3","Ne pê Jeju ihtyc jirô pê hacpỹa mã ihtĩr, ne ihtĩar na cute mehcunea mã amji to ipipẽ to amcro to cwarẽnta. Mã ihkôt me ipa catêjê te me hõmpun, ne Pahpãm himpej xà ata to me cumã ihcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_4","074_1_4","ACT","1","4","4","Ne amcro ata na, hacpỹa mã Jeju tĩr jirô pê mã, ihkôt me ipa catêjê me, mehkrĩ ne ame apà. Mã cute me cumãn to: — Ita ri, Krĩpinkrên kam me ahtwỳ, ne ita ri Inxũ Cati te me amã ampo to hũjahkre, wa ite me amã harẽn atajê jikaj, mãr quê me amã cugõ, quê ame ato ihtỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_5","074_1_5","ACT","1","5","5","Ne hõtpê Jowãw te cô kam me acumrãr, ne quê ha me ana ahtũm nare, quê ha Pahpãm amji Carõ Pejti carôt kam me acumrã. Ne me amã carôt gõ, ca ha Carõ Pejti carôt kam me atỳjti ne — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_6","074_1_6","ACT","1","6","6","Mã ihkôt me ipa catêjê te cormã ahna me cuprõn tu ne mehcukij, ne me cumã: — Xà ita kam, quê ha Pahpãm pjê ita kam, Juta catêjê to ihhimpej kam tẽ? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_7","074_1_7","ACT","1","7","7","Mã Jeju me cumã: — Nee ate me hahkre pej xà nare. Ne Inxũ Cati mã ri cutea amji mã amcro hyr xà ata jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_8","074_1_8","ACT","1","8","8","Ne quê ha Pahpãm me amã Carõ Pejti carôt gõ, ca ha me acwa ne me to apa, quê ha taa me ato ihhimpej, ne me ato atỳjti ne. Ne ita caxuw ca ha me apê ijarẽn catêjê. Na ca ha ita caxuw Krĩpinkrên me, Juta jõ pjê me, Krĩrĩtpej jõ pjê me, pjê cunea kam amũ pjê jũwry catia kam me ijarẽn to me apa ― hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_9","074_1_9","ACT","1","9","9","Ne pê Jeju ita jarẽn jirô pê mã me kam mare mã ma côjkwa wỳr hàpir to mõ. Mã hamre, ahcakrã te cutor, mã nee hipêr cute me hõmpun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_10","074_1_10","ACT","1","10","10","Ne cama me xa ne Jeju jàpir xà na, côjkwa wỳr, kàj mã me ahna ahcakrã pupu. Mã ihprõt pê me hũmre pijakrut ne mehkà jakati kam me xa, me cahê na, ne cute me cumã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_11","074_1_11","ACT","1","11","11","— Hĩpôjajo jõ pjê catêjê, ampo na mã ca me acuhhê ne côjkwa wỳr ame rĩt? Por Jeju ame acahê na mõ ata, ma côjkwa wỳr tẽ, ne quê ha ihtỳj jũ caxuw amji jaxà, ne hàpir xà ita na, quê ha amji jaxà ne wrỳ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_12","074_1_12","ACT","1","12","12","Mã ma Jeju jarkwa na memprar catêjê te Pĩxô jõ kẽn pĩn hacpỹa mã hũ na pire mã, Krĩpinkrên xa ata wỳr, me amji jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_13","074_1_13","ACT","1","13","19","Ne krĩ kam me cator, ne ma kỳj pê me hàhhuc xà ata wỳr me mõ, ne cute me cuprõn ne kam me hàhhuc. Curi Petrô me, Jowãw me, Tijac me, Antre me, Pirip me, Tome me, Partômew me, Matew me, Tijac pê Arpew kra me, Ximãw mã hõ pjê kĩnti ita me, Juta pê Tijac kra me, Jeju menxi me, mehkjêjê me, pyjê kwỳ me cute me cuprõn. Ne curia mehkrĩ, ne hõtpê Pahpãm mã mehcakôc. Ne pê Juta Carijot xwỳ, Jeju pro jahpan xà na ihpore py ata to pjê japrô. Ne pjê ita kam pê ihpỳm, ne apu amji kẽhkẽ, ne ihcahti na hĩn apu hapôj, ne ty. Pê Krĩpinkrên kam, mehkrĩ atajê cunea me ita pa, ne me hahkre pej. Cwỳrjapê pê me pjê ita mã haprỳ to, Purcaprô jõ pjê. Ne me ahna amcro jàhtô nare, mã Jeju na mehkwỳ jàhtô na cute me xẽj ne ihkôt cute winti ne me cuprõn. Mã Petrô xãm ne cute me cumã harkwa to: — Me ikjêjê, wa ha me amã Juta xwỳ ata jarẽ. Juta ata pê amji kôt jũmjê to mõ, cute me Jeju pro, ne mehcuran prãmte. Ne pê cupê me pahkwỳ nõ, ne ihtỳj ajco me pahcape na me pajàpên xà ita to apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_20","074_1_20","ACT","1","20","20","— Pê Tawi xwỳ rỳ pêa mã Pahpãm Carõ Pejti jarkwa kôt Juta na ihhôc, pê Pahpãm ramã ita to amji kampa. Ampo na? He ita na pê cumã to prãm. Pê cute to prãm xà ata na ihkên mã axà, ne ty. Pê Tawi xwỳ Juta na ihhôc to hane he: “Quê ha hũrkwa jicu, quê ha nee jũm kam ihkrĩ nare” hane. Ne ihhô nõ kam hanea ne ahna ihhôc to hane he: “Quê ha ihtỳj jũm haxà kam axà, ne hàpên xà ita to apê” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_21","074_1_21","ACT","1","21","22","Cwỳrjapê cu ha me jũm xũmre capi, quê jũm axà, ne haxà kam hacpỹa mã Jeju tĩr na harẽn to ipa. Pê cu me pahnõ cumã kaat kam Jowãw te cô kam mehcumrãr na hõmpu, mã ahnaa ihtyc, ne hacpỹa mã hàpir na me pahnõ te hõmpun ata, cu ha me capi, quê Jeju mã imprar catê na axà — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_23","074_1_23","ACT","1","23","23","Mã cute me hũmre pijakrut mã me cator, ita japrỳ te Joje Parxap, ne haprỳ krut te Catytkam, ne hanea ne ihnõ ita japrỳ te Matij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_24","074_1_24","ACT","1","24","25","Mã cute me ahna Pahpãm mã mehcakôc, ne me cumã: — Me ijõ Inxũ Cati, ca ha ca me imã me icaca xà cunea pupu. Ne me imã to hahkre, me ipijakrut itajê nõ ca ha amji mã capi, ne to me imã hahkre, quê jũm me ikôt apê, ne jũm akra jarkwa na imprar catê na ipa. Nãmri Juta te ampo kêanre ton, ne me gàpên xà ita pê ihpỳm, ne ihtyc, ne ma ihkrĩ xà kêanre ata wỳr tẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC1_26","074_1_26","ACT","1","26","26","Ita jirô pê mã ri, cute amji to me hỹr, ne cute me ipijakrut itajê nõ capi. Ne hamre, mehkwỳ te me hũmre nõ ita pyxit ne me capi, ata japrỳ te Matij, mã cute Juta xwỳ jaxà kam Jeju jarkwa na cumã memprar catêjê mã me haxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_1","074_2_1","ACT","2","1","1","Ramã me Hõ Kẽhkẽn xà jõ amji kĩn jõ amcroa kam hàhhuc, mã Jeju na mehkwỳ te me cuprõn xà ata kam me cuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_2","074_2_2","ACT","2","2","2","Mã ihprõt pê côjkwa pĩn, krã, ampo jàhkrihkrit pê kôcti jàhkrihkrit pyràacti ata cator. Ne hàhkrihkrit ata te ikre kam me jỹ atajê cunea mã amji jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_3","074_2_3","ACT","2","3","3","Mã cute me ihpôc pê cuhy pôc te cajõhjõtre pyràcre ata pupun. Mã apu ihcahkũm ne cute ahpỹanre na mehtàt par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_4","074_2_4","ACT","2","4","4","Mã Pahpãm Carõ Pejti carôt te mehcunea to hipu. Ne cute ahpỹanre na me cumã mehcakôc xà jõr par. Na ri cute mehcakôc xà cunea to mehcakôc kam me to ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_5","074_2_5","ACT","2","5","5","Mã curi Krĩpinkrên kam Juta catêjê jàhtôa ne me hàhhuc atajê, hõtpê Pahpãm to me amji kampa. Ne pê pjê cunea rũm hũwry catia rũm ajco me hapôj, amji kĩn ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_6","074_2_6","ACT","2","6","6","Ne cute me ampo jàhkrihkritti ata par, ne hỹrmã me cuprõn. Ne mehcunea te amji mã me ipikrar. Ampo na? He pê ihtỳj mehcunea me amji cakôac kampa, na pê me cupê hahkre kêatre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_7","074_2_7","ACT","2","7","7","Mã me hàhtôti itajê cunea te amji mã me ipikrar, ne mehkrã pictor tu, ne ajpẽn mã me harẽn to: — Pom me hũmre itajê pê Hĩpôjajo jõ pjê catêjê na ri amehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_8","074_2_8","ACT","2","8","8","Jũ mã mã cute me, ne me pahcakôac to amehcakôc? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_9","074_2_9","ACT","2","9","9","Pom cu Partij jõ pjê catêjê me, Metij jõ pjê catêjê pĩn me pahcator, ne me pahkwỳ Erãw jõ pjê pĩn me pahcator, ne pom cu Côpihpo jõ pjê ata pĩn me pahcator, ne Juta jõ pjê pĩn me pahcator ita, ne Cawrôpejti jõ pjê pĩn me pahcator, ne me pahkwỳ Axij jõ pjê pĩn me pahcator ita? Pom cu ita pĩn me pahcator ita, ne hanea ne Ponto jõ pjê pĩn me pahcator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_10","074_2_10","ACT","2","10","10","Ne hanea ne Amcràti jõ pjê pĩn me pahcator, ne Panpir jõ pjê pĩn me pahcator ita, ne hanea ne Ejit jõ pjê pĩn me pahcator. Ne Pjêhpôc jõ pjê pê, por Xiren jõ krĩ cahi na xa ata pĩn me pahcator, ne hanea ne me pahkwỳ pyxitre Roman jõ krĩ pĩn ame pajapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_11","074_2_11","ACT","2","11","11","Ne hanea ne Kẽnpojre jõ pjê pĩn me cator, ne hanea ne Põcaprỳhti jõ pjê pĩn me cator. Ne me pahkwỳ pê Juta catêjê impeaj, mã hanea ne curmã me pahkwỳ itajê te Juta catêjê na me amji ton. Ne me pahcunea, ahpỹanre na me pajarkwa to me pahcakôc cakrô, mã ajte ihtỳj me pajarkwaa na cute me pamã Pahpãm jàpên xà itajê jarẽn na mempar — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_12","074_2_12","ACT","2","12","12","Mã mehcunea te me ampo ita jahkre pej nare kam amji mã me ipikrar, ne nee kam cute ampo to me amji kam hapac nare, ne tee ame ajpẽn cukij, ne me ajpẽn mã: — Ampo mã ajte? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_13","074_2_13","ACT","2","13","13","Jirô pê mã ri mehkwỳ ame hũn ne me cumã: — Mõrmõ me hũmre itajê amehkõm ne ame ajpã, na ri amehcakôc pihhoti ita to hane — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_14","074_2_14","ACT","2","14","14","Mã Petrô pê cute me tôxi atajê kwỳ nõa, ne me cape na xa, ne kỳj cati pêa mã, cute me hàhtôa mã hũjarẽn kam ihtẽm, ne me cumã: — Me ikwỳ pê Juta catêjê me, pom ca me acunea ita ri Krĩpinkrên kam me akrĩ itajê! Me ipar peaj ne! Wa ha me amã awjarẽ! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_15","074_2_15","ACT","2","15","15","Ampo na? He ca atỳj me hũmre itajê pipãn na amehcãmjĩ. Hãpà, nee me ipipãn nare. Me hõmpu he. Pom cormã pyt jàpir pejti ita? Quê ajte iràràtia na ame ajpã? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_16","074_2_16","ACT","2","16","16","Pom ca me ipupu, ajteare mã me icakôc xà, ne cupê rỳ pêa mã Pahpãm jarkwa na ihcakôc catê ita japrỳ te Jôwer ata pê ahna ihhôc to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_17","074_2_17","ACT","2","17","17","“Ỹhỹ, Pahpãm te amji jarẽn to hajỹr he: ‘Me hõmpu he, wa ha ihmat ri, hicu xàa kam, ramã ampo cunea jamre xàa kam wa ha hane he: Wa ha ma me hỹrmã Icarõ Pejti kujate, quê ha pjê cunea kam mehcunea mã amji gõ, quê ha me cucwa. Quê ha me akra xũmre me, me akra cahãj me, Icarõ Pejti jarkwa kôt me ijarẽn to me ipa. Ne wa ha mentuwjê mã, me irĩat kam, icaca xà to ajpẽ. Ne mehwej te hajỹar, wa ha me ipimtir kam me cumã icaca xà to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_18","074_2_18","ACT","2","18","18","Ne wa ha imã me hàpên catêjê atajê mã Icarõ Pejti kujate. Quê ha me hũmre me, pyjê atajê ijarkwaa kôt ijarkwa to amehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_19","074_2_19","ACT","2","19","19","Wa ha hanea ne kỳj rũm, côjkwa pĩn, pjê kam, rỳ jũ caxuw jũm te ampo pihhoti pupun nare ata to ajpẽ, quê ha hane he: Quê ha me caprô catia ne kam cuhy, ne kam ihkũm cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_20","074_2_20","ACT","2","20","20","Ne quê ha pyt kam awcapàtkô, ne quê ha putwrỳ intepti ne, ne cupê me caprô pyràac. Hõ, ata quê ha pjê wỳr ipê me gõ Pahhiti te amji jaxàr xà wỳr ihkên to hane. Ne amcro ata kam quê ha Pahhiti carôt catia to ajpẽ, quê ha mehcunea me hõmpu ne me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_21","074_2_21","ACT","2","21","21","Ne quê ha cute me iwỳr na, wa ha me kampa, ne mehkên pê mentête amtà, ne me to ikra’ ” hane. Hõhõ, Pahpãm cakôc xà itajê na, pê Jôwer xwỳ ihhôc, hõ kàhhôc kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_22","074_2_22","ACT","2","22","22","— Na ca me ikampa, me ikwỳ pê Ixaher catêjê, pom pê Jeju Naxare jõ krĩ kam ipa ata, wa ame amã harẽ. Pahpãm te me pamã Jeju kujahêc, mã Jeju te Hũm Cati carôt kôt ampo pej pihho jàhtôa ne ton. Por rỳ jũ caxuw jũm te ampo pupun nare atajê pê ajco to. Ne ampo na ri hãn ne ampo itajê to? Nee mã ampo na hãn ne ampo itajê ton nare. He pahte me Pahpãm te ihkujahêc na me hahkre pej prãmte, pê hãn ne ajco ampo itajê to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_23","074_2_23","ACT","2","23","23","Ca ate ahnaa mehcuran. Pê Pahpãm rỳ pêa mã ramã ita to amji kampa, ne ahna amji ton. Ne ahnaa cute me amã ihkra jõr. Ca ate Roman catêjê mã me Jeju jõr, mã cute pĩ na menxôr, ne mehcuran. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_24","074_2_24","ACT","2","24","24","— Ne jũ wỳr quê ty ne ihtyc tu, cwỳrjapê ri Pahpãm te hacpỹa mã to ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_25","074_2_25","ACT","2","25","25","Ỹhỹ, pê rỳ pêa mã me panquêtti pê Tawi hacpỹ mã Jeju tĩr xà na hõ kàhhôc kam ahna ihhôc. Ne pê Jeju cakôc xà na ihhôc to hane he: “Ỹhỹ Inxũ, apê ijõ Pahhiti, na wa ijõtpê akôat ipa. Ne ca amcro cunea kam itehcajpa, na ri imã ampo cupa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_26","074_2_26","ACT","2","26","26","Ne ampeaj kam ijakry, ne icakôc xà kam ijakry pit. Na wa ha cormã amcro nõ na ty, ne itỳj gikaj. Wa ijõtpê ato amji japackre. Ne jũ wỳr ca ha ijarêt xà ata kam ijicu, ne imã hikra, cwỳrjapê ri ijakry. Ne jũ wỳr ca ha me carõ kwỳ jipôc ri icarõ to tojnõ, ne cumã hikra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_27","074_2_27","ACT","2","27","28","Ampo na? Quê ha ramã ikà cacu xàa kam, ca ha hacpỹa mã ito itĩr. Ne atea ca, catyt kam ipa to imã hahkre. Cwỳrjapê wa itỳj ijakry, ne ipej pêa mã ipa. Ne ijakryti to wa amã icakôc to ipa. Na ca ha hacpỹa mã ito itĩr. Ne ma kàj mã, côjkwa wỳr amji wỳr ijaprô. Wa ha cormã apupu, ne ampeaj kam apyrên ijakry” hane. Hõ, pê pahhiti pê Tawi xwỳ jõ kàhhôc kam Pahpãm kra to hũjarẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_29","074_2_29","ACT","2","29","29","— Ỹhỹ, me ikjêjê, wa me amã me panquêtti xwỳ kôt harẽn to impejti to prãm. Pê me pajõ pahhi pê Tawi xwỳ ty, pê me harêt, ne ihkre cormã me pahcote na ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_30","074_2_30","ACT","2","30","30","Ne pê cupê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê, cwỳrjapê pê cumã Pahpãm te jũ caxuw mehkra tàmxwỳ tàmxwỳ nõ to pahhi na awjahkre ata na hahkre pej. Ne cupê mam Tawi pê pahhi ata pyràac ne cupê pahhi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_31","074_2_31","ACT","2","31","31","Ne pê Tawi ramã Pahpãm te jũ caxuw hacpỹa mã pahhi na to hũjahkre ata to ihtĩr na hahkre pej. Ne nee pê Tawi taa amji to hũjarẽn to hajỹr nare, ne quêt ihtàmxwỳ tàmxwỳ nõ na pê Jeju to awjarẽ. Ne pê harẽn to hane he: “Jũ wỳr ca ha me carõ kwỳ jipôc ri icarõ to tojnõ. Ampo na? Quê ha ramã ikà cacu xàa kam ca ha hacpỹa mã ito itĩr” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_32","074_2_32","ACT","2","32","32","— Mẽr hõhõ, Pahpãm te hacpỹa mã Jeju taa to ihtĩr, na ramã me icunea te me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_33","074_2_33","ACT","2","33","33","Mã ma Pahpãm te côjkwa wỳr to hàpir, mã Pahpãm jĩkjê rũm, awpôc rũm jỹ. Ne cute Hũm te Carõ Pejti to cumã hũjahkre ata pyr, ne me imã ihkujahêc. Ne por ampo cunea pihho, ca me hõmpu, ne me kampa itajê pê Pahpãm Carõ Pejti jàpên xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_34","074_2_34","ACT","2","34","35","Ne pê Tawi xwỳ nee côjkwa wỳr hàpir nare, ne Jeju pê quêt api. Por pê ramã Tawi harẽn to: “Pahpãm pê Pahhiti te ijõ Pahhiti mã: ‘Ca ha ijĩkjê rũm, awpôc rũm jỹ, wa ha xa apar krac ri acurê xwỳn catêjê jaxà, ca ha cormã me hõ pahhi na jỹ’ ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_36","074_2_36","ACT","2","36","36","— Pom me apê Juta catêjê, itajê wa me amã awjarẽ, ca ha me hahkre pej peaj ne. Mãr pê ca pĩ kam me Jeju cura ata to ri Pahpãm te mehcunea jõ pahhiti. Ampo na? He toa pê ramã rỳ pêa mã Pahpãm awjahkre — hane. Hõ, Petrô te me hàhtôa mã harẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_37","074_2_37","ACT","2","37","37","Mã cute me ita par ne amehpec, ne me cumã amji kĩn nare, ne cute me Petrô me, Jeju jarkwa na memprar catêjê kwỳ cukij, jũ mã quê ha me, ne mehkên pê me cato, ne me cumã: — Me ikjêjê, jũ mã wa ha ajte me, ne me ikên ita pê me icato? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_38","074_2_38","ACT","2","38","38","Mã Petrô me cumã: — Ỹhỹ, ca ha me hane he. Ca ha me akên jicu, wa ha Jeju jarkwa kôt cô kam me acumrã, quê ha mehcunea Pahpãm te, ate ame Jeju to kên atajê to tojnõ ne hicu tu na me gahkre pej. Hõhõ, ca ha me hane, ne me Pahpãm Carõ Pejti incwa, ne pê ramã Pahpãm to awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_39","074_2_39","ACT","2","39","39","Ne me ca me, me akra me, por cormã mehcunea ampỳa mã ame ipa atajê mã, pê Pahpãm to awjahkre. Pê hanea ne cute cormã me hator atajê mã Carõ Pejti ita to awjahkre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_40","074_2_40","ACT","2","40","40","Mã hipêr Petrô me hapackre, ne me cumã ahcawpa ne me cumã: — Cute me hapackre xà kên kam me ipictor itajê pê me gapôj, ne me amji pytà — hane. Hõ, me hapackre xà ita to ri cute me hapackre, ne cormã me hapackre xà kwỳ jàhtôa to cute me hapackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_41","074_2_41","ACT","2","41","41","Mã me hàhtôa ne cute me Petrô jarkwa par, ne cute mehkên ton jicu, mã cute cô kam mehcumrãr. Mã amcro ata na, me hàhtôa ne Jeju na mehkwỳ mã me hàr. Ne atajê pê me hàhtô na me mir crê ne me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_42","074_2_42","ACT","2","42","42","Na pê Jeju jarkwa na cumã memprar catêjê te tôxi atajê cunea mã Pahpãm te amji kam hapac xà to hahkre to me ipa. Ne pê ajco mehcunea ajpẽn na mehhônco tu, ne ajpẽn kam me apà, ne ihtỳj ajco Pahpãm mã mehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_43","074_2_43","ACT","2","43","43","Ne pê Jeju jarkwa na cumã memprar catêjê ajco Pahpãm carôat kôt me hàpên xà catia pihhoti impejti ton to me ipa. Ita cwỳrjapê pê mehcunea mã me hũpa, ne mehcunea mã mempej pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_44","074_2_44","ACT","2","44","44","Na pê mehkwỳ cunea mehkôat me ajrõ, ne me cumã ajpẽn kĩn. Cwỳrjapê pê me cumã ampo atajê, ihtỳj me cupê hamreare atajê me ajco me ajpẽn mã me hàhcukrêj to me ajcokjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_45","074_2_45","ACT","2","45","45","Ne pê ajco me cumã ampo atajê to ihpore na ahpa, ne me cupê ampo jamreare atajê caxuw amji mã mehpore to ajcrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_46","074_2_46","ACT","2","46","46","Ne mehcunea, amcro cunea kam ajco Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam me cuprõ. Jirô pê mã pê ihtỳj ajco ajpẽn jũrkwa kôt ame apà, ne ihtỳj ajpẽn pyrên me hakry, ne nee jũm amji to cati prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC2_47","074_2_47","ACT","2","47","47","Na pê Pahpãm to me hàmnãn ne cumã impejti na me harẽ. Ne pê mehcunea Jeju na mehkwỳ impejti na me to amji kampa. Pê amcro cunea kam Pahpãm me capi, ne me to cuprõ, ne ma Jeju na mehkwỳ mã me hacjê, na pê ma me to ipicamẽn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_1","074_3_1","ACT","3","1","1","Ỹhỹ, pê amcro ata na, pyt pejti kam, Petrô me Jowãw ma Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr me mõ. Ne amcro ata na, pê pyt pejti kam Pahpãm mã mehcakôc prãmte, ajco me curi cuprõn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_2","074_3_2","ACT","3","2","2","Pê amcro cunea kam hũmre nõ ihkjê te xwỳa na ihpỳm ata, harkwa japrỳ te Impejti ata jarkwa mã ajco ihkrĩ, cute mencjêj mã cute me ahna hàhwỳr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_3","074_3_3","ACT","3","3","3","Ne cute Petrô me Jowãw xàr na me hõmpun, ne me ahna hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_4","074_3_4","ACT","3","4","4","Mã cute me hõmpun, mã Petrô cumã: — Me ipupu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_5","074_3_5","ACT","3","5","5","Mã hũmre ata te me hõmpun, ne cute me cumã ampo jõr, mã cute ipyr prãmte, ahna me hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_6","074_3_6","ACT","3","6","6","Mã Petrô cumã: — Ipê ihpore hamreare, ne wa ha itỳj amã ampo gõ. Ne ite amã ampo jõr xà ita pê Jeju mã ri quêt carôt cati, incwỳrjapê quê ha ihtỳj ato impej. Pê Pahpãm Jeju to awjahkre, pê Naxare jõ krĩ pĩn cato ata jarkwa na wa ha amã: “To xa ne mõ” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_7","074_3_7","ACT","3","7","7","Ne Petrô te awpôc rũm hũ na ipyr, ne ihtehcajpar. Mã hamre, ihpar kõn pej pyrentu, mã ihtỳj intoj ne hãm, ne apu mõr pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_8","074_3_8","ACT","3","8","8","Jirô pê mã ri ma mehkôt Pahpãm to me amji kam me hapac xà jũrkwa mã hàr, ne apu intoj to mõ, ne apu Pahpãm to hàmnãn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_9","074_3_9","ACT","3","9","9","Mã me hàhtôa ne cute me harkwa mã hũmre te ihkrĩ ne hàhwỳr catê ata pupun, mã ikre kam apu intoj to mõ, ne apu Pahpãm pej na harẽn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_10","074_3_10","ACT","3","10","10","Me kam mare mã impej, cwỳrjapê ri cute me hõmpun xà ata te ame to hàpêt, ne amji mã me to ipikrar. Ne me amji mã: — Rỳ jũ caxuw me pahnõ te ampo te hajỹr nõ pupun nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_11","074_3_11","ACT","3","11","11","Mã hũmre te xwỳre ita ramã caprãr ne impej, ne ma cute Petrô me Jowãw pynãr, mã hamre, mehcunea te ita to amji mã me ipikrar ne amehprõt. Ne ma Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa jarkwa mã, Xarômãw jõ amkrã ata wỳr mehprõt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_12","074_3_12","ACT","3","12","12","Mã Petrô te amji wỳr mehprõt na me hõmpun, ne me cumã: — Pỳhàpà, me ikwỳ pê Ixaher catêjê, ampo na mã came iwỳr ame aprõt to hane? Ne ampo na mã ca amji mã ame apikrar to ame hane, ne kypê me ipupun nare? Côt ca atỳj me itea, me icarôat kôt me hũmre ita caprãr na ame icãmjĩ? Xà mõrmõ me ipej cwỳrjapê wa ite me hũmre ita caprãr? Hãpà, nee mã me icarôt to ite me hũmre ita caprãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_13","074_3_13","ACT","3","13","13","Jeju pê Pahpãm kra impeaj ata te ri caprãr. Ne cupê me panquêtjê Aprãw xwỳ me, Ixac xwỳ me, Jaco xwỳ Pãm Cati, ne cutea ri ihkra Jeju to cati, na ri impeaj to impej. Ne ca ate ahnaa amji pê mehcaca, ne me gõ pahhi pê Pirat mã me hõr, cute ihcuran xà caxuw. Mã tee apu cumã hikran prãm. Ca ma ihkĩnte ame cumã hikran caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_14","074_3_14","ACT","3","14","14","Ne ate me jũm kêanre pê mehcuran catê ata me Jeju pejti ata to me gàhpan, ne ate mehcuran catê ata mã hikran na Pirat na me gàhwỳr. Mã cute me amã cumã hikran. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_15","074_3_15","ACT","3","15","15","Ca ate me Jeju pê me pamã pahte amji kam me pajapac xà jõr catê ata curan. Mã Pahpãm te hacpỹa mã to ihtĩr, wa ite ihtĩar na me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_16","074_3_16","ACT","3","16","16","Jeju te ri hũmre ita caprãr. Wa me ajwar ite, cute caprãr na me hahkre pej. Na ri ita caxuw me akam mare mã, me acunaa mã hũmre ita pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_17","074_3_17","ACT","3","17","17","— Me ikjêjê, he imã, ate me gõ pahhi me Jeju curan na, me gahkre pej. Ne me apê cupê Pahpãm kra na hahkre kêatre, na ca ate me to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_18","074_3_18","ACT","3","18","18","Pê rỳ pêa mã ramã Pahpãm jarkwa na ihhôc catêjê Jeju tyc xà na mehhôc. Ne cute me ahna ihhôc xà ata kôt ri ihkên mã hàr. Ne pê ihkàj xà incrire nare ata na, pê rỳ pêa mã ahna mehhôc, na ca ate ahnaa me to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_19","074_3_19","ACT","3","19","19","Na ca ha me akên itajê mã me hikra, ne ate amji kam me gapac xà to me antuw, ne Pahpãm wỳr me apkjê, ne Pahpãm jĩkjê rũm me ahtwỳ, quê ha ate me to kên atajê to tojnõ ne hicu, ne me ana amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_20","074_3_20","ACT","3","20","20","Ca ha ame gakry, ne atỳj me apej pêa mã me amji to me ajpa. Ne quê ha Pahpãm amcro nõ na hipêr me pahwỳr Jeju kujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_21","074_3_21","ACT","3","21","21","Quê ha nee cormã ne amji jaxàr pyrentu nare, ne quêt côjkwa kam ahtwỳ. Quê ha jũ caxuw Pahpãm ampo cunea to impej, ne to ipintuw jõ amcro kam ahtwỳ, quê ha cormã amji jaxà. Ne rỳ pêa mã pê Pahpãm jarkwa na mehhôc catêjê impejti atajê, ramã ita to mehcakôc, ne ahna mehhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_22","074_3_22","ACT","3","22","22","Pê ramã me panquêtti pê Mojxe xwỳ ita to ihcakôc, ne me cumã: “Ỹhỹ, quê ha amcro nõ na me pajõ Pahhiti pê Pahpãm me pamã me pahnõa kujate to hanea, pom pê mam ikujate he. Quê ha pahnõ pyxit ata me pamã Pahpãm jarkwa to ihcakôc, ne harẽn to apu mõ, ca ha mempar to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_23","074_3_23","ACT","3","23","23","Nãmri ca ha ate nee me jũm ata par, ne harkwa kôt me apa nare na, quê ha Pahpãm ihtỳj ahna me apupu, ne mehkwỳ intête me anõ jũpar nare ata cator pyrentu, quê ha acto” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_24","074_3_24","ACT","3","24","24","Ita to pê Mojxe me panquêtjê mã ihcakôc. — Ỹhỹ, he nee pê Mojxe pyxit peaj ne ihcakôc to hajỹr nare. Pê Pahpãm jarkwa na mehhôc catêjê cunea mehcakôc to hajỹr pit. Ne mam haprỳ to Xamer xwỳ kôt me hapôj itajê, pê hanea ne ajco mehcakôc xà ita to mehcakôc to me ipa. Pom cu amcro ita kam me harkwa to hàpên xà pupu, itajêa to pê mehcakôc, ne ahna mehhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_25","074_3_25","ACT","3","25","25","Pê Pahpãm ramã Jeju to awjahkre na pê harkwa na mehhôc catêjê, harkwa kôt me pamã Jeju to awjahkre. Ỹhỹ, pê rỳ pêa mã Pahpãm me panquêtti Aprãw xwỳ mã ihcakôc ne cumã: “Ỹhỹ, quê ha amcro nõ na me atàmxwỳ tàmxwỳ me ikampa, wa ha mehkôt pjê cunea kam me to impejti ne” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC3_26","074_3_26","ACT","3","26","26","Ne pê Jeju hõtpê Pahpãm kampa, pê cute to hũjahkre xà ata na capi, ne ma me amã ihkujate, cute me ato impej, ca me acunea te me akên mã hikran, ne Pahpãm wỳr ate me amji jaxàr prãmte — hane. Ata to ri Petrô te mehkwỳ mã hũjarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_1","074_4_1","ACT","4","1","4","Ỹhỹ, Petrô me Jowãw cormã Jeju to me cumã ihcakôc, ne me cumã: — Ỹhỹ, Jeju tyc mã Pahpãm te hacpỹa mã to ihtĩr — hane. Mã me hàhtôa ne amehcuhhê ne me kampa atajê te amji mã me to hajỹr pyrentu, ne ihtỳj me Petrô jũjarẽn xà atajê kampa. Na ri me hàhtôa ne Jeju to amji mã mehhimpej, ne ramã me hũmre te mir te xĩc ne mehkwỳ mã me hàr. Mã me hõ pahhi catêjê kwỳ japôj, ne cute me Petrô me Jowãw cakôc xà na mempar. Ne cute mempar catêjê itajê pê Xato xwỳ kôt me ipa catêjê kwỳ me, cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê kwỳ me, me Pahpãm jũrkwa jamãr catêjê jõ pahhi. Ne ame Petrô me Jowãw kam mencryac to mencryc. Na ri cute mehpro, ne me haxàr. Mã ramã me ahna pytre, mã ri curia cute me hacjên xà kam me ahna apẽ. Ampo na? Pahhi catêjê cunea te iràrà na me hacjên atajê cakôc xà kam me hapac prãmte. Ne pê cute amji mã me Jeju to mehhimpej, ne mempar atajê pê me hàhtô na me xĩc mir. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_5","074_4_5","ACT","4","5","5","Mã apẽ na iràrà na, prohti kam mehkwỳ jakrã jõ pahhi catêjê me, Mojxe xwỳ te me hapackre xà to me cumã hahkre catêjê cunea te Krĩpinkrên kam amji to me cuprõn, cute me Petrô me Jowãw cakôc xà na mempar prãmte. Mã Juta catêjê jõ pahhi me, cute me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to hahkre catêjê me, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_6","074_4_6","ACT","4","6","6","me Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi japrỳ te Anati ata me, mehkjêjê me, Cajpa me, Jowãw me, Arexãnre me, prohti kam mehcunea te me cuprõn, cute me Petrô me Jowãw cakôc xà na impar prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_7","074_4_7","ACT","4","7","7","Mã pahhi te me ahna harkwa hyr. Mã cute me haprôr ne me cuna mã me hãm. Mã pahhi te mehcukij kam ihtẽm, ne me cumã: — Ỹhỹ, ita caxuw ca ha me imã me amji jarẽ. Jũm jarkwa kôt mã ate me hũmre te xwỳ ita caprãr? Jũm te mã me amã me acarôt jõr ne ahna me amẽn, ca ate me caprãr? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_8","074_4_8","ACT","4","8","8","Mã Pahpãm Carõ Pejti te Petrô mã amji jõr, ne incaca xà mã hàr, ne cute to ihtỳj, cute me cumã ihcakôc xà caxuw. Na ri Petrô te prohti kam me cupê pahhi catêjê mã ihcakôc to hajỹr he, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_9","074_4_9","ACT","4","9","9","— Ỹhỹ, menxũjê me, me to ahimpej catêjê, mõrmõ ca amji mã me ito: “Cutea ri me hũmre ita to impej ne caprãr” hane, incwỳrjapê mã ca ame icukij xà ita to me icukij? Ne ajte me imã: “Jũm carôt to mã ate me cute xwỳ ita caprãr?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_10","074_4_10","ACT","4","10","10","Mẽr hõhõ, me ikam gapac to mempeaj ne. Ne wa ite, me cupê Juta catêjê mea mã, ate me hũmre ita jahkre pej prãmte, wa me amã harẽn to, Jejua te ri caprãr. Por pê Pahpãm Jeju to awjahkre, pê cato ne Naxare jõ krĩ kam apu ipa ata te ri caprãr. Ne taa mã ca ate pĩ kam mehcuran. Ne taa mã ri Pahpãm te hacpỹa mã to ihtĩr, ne cutea ri hũmre te xwỳ ata caprãr. Ne harkwa kôt wa icakôc, cwỳrjapê ri cute caprãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_11","074_4_11","ACT","4","11","11","— Pê Pahpãm jõ kàhhôc ramã harẽn to hane he: “Ihhêj rũm me apê, por ikre pyxwỳr catêjê kêanre atajê pyràac. Ne me apê hahkre kêatre. Na ca ame ikre mã hãm xà impejti ata caca, ne ate me mẽn. Mã me akwỳ pê jũmjê itajê te me ikre mã hãm xà impejti ita pỳn, ne me cumã hãm, mã impeaj to impej, ne ihkwỳ jirôa pê impej ne ihtỳj” hane. — Ne Jeju pê ikre mã hãm xà impejti ata pyràac. Ca ma ame curê ne ate me mẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_12","074_4_12","ACT","4","12","12","Ne Jeju ita ri pyxit peaj, ne me pahkên pê me pahpytà. Ne jũm mã ri pjê ita kam me pahkên pê me pahpytàr jahkre pej? Hamreare, jũm mã hahkre pej nare. Na ri Pahpãm te caxuw Jeju pyxit peaj ne hãm. Na ri pyxit peaj ne cumã me pahkên pê me pahpytàr jahkre pej — hane. Ita to ri Petrô te ihcakôc, ne me cumã harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_13","074_4_13","ACT","4","13","13","Mã cute me Petrô par, ne me hõmpun, mã me ipijakrut ne me xa, mã me ajpẽn mã: — Pỳhàpà, xà ajte nee me cumã me pahcupa nare, na mã ame pamã mehcakôc xà ita to hajỹr to ajwar ame mõ? Pom me pahcati pit ita! Ne me pamã hahkre pej pit ita! Ne cormã me pahkĩnte mencrire ita cakrô, mã ajte nee amji mã me pahcupa nare. Ampo na? Hõtpê Jeju me ajwar amcro atajê nõ na apu ipa na ri, nee cumã me pahcupa nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_14","074_4_14","ACT","4","14","14","Ne hanea ne hũmre te xwỳ caprãr ata, hanea ne mehcunea cuna mã Petrô me Jowãw cahê na impeaj xa. Na pê me cupê pahhi catêjê nee Petrô me Jowãw na mehcakôc kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_15","074_4_15","ACT","4","15","15","Ne ma cama cute me Petrô me Jowãw cator, põ mã, cute me cuprõn xà pê. Ne me ajpẽn mã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_16","074_4_16","ACT","4","16","16","— Pỳhàpà, jũ mã cu ha me ipijakrut itajê to me? Nãmri ramã mehcunea te Krĩpinkrên kam harkwa to cute me hũmre te xwỳ caprãr na me hahkre pejtu ita kam. Jũ wỳr cu ita to me amxu, ne jũ wỳr cu mentête mehcakôc xà ita capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_17","074_4_17","ACT","4","17","17","Hamre, cu ha cama me cumã amji cawpa, quê nee hipêr amji mã me Jeju jarẽn nare. Mãr quê nee krĩ kôt harẽn ipicràn nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_18","074_4_18","ACT","4","18","18","Ne ma cute me Petrô me Jowãw to me hàr, ne amji jipôc ri, amji kuc ri me hãm. Ne me cumã: — Hã, ca ha nee hipêr me cumã Jeju jarẽn nare, ne ca ha ma me tẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_19","074_4_19","ACT","4","19","19","Mã Petrô me Jowãw, me hõ pahhi catêjê mã: — Pỳhàpà, xà ajkĩ me acakôc xà ita pej? Wa ha pijamã me garkwa kôt amji to, ne nee Pahpãm jarkwa kôt amji ton ne ihkôt me ipa nare? Quê ha pijamã Pahpãm mã ita na impej? Hãpà, quê ha cupê ita na ihkaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_20","074_4_20","ACT","4","20","20","Pê wa Jeju me ajco ame ipa, ne ihkôt me ampo jàhtôa kampa, ne ito jĩa to me ampo jàhtôa ne me hõmpu. Ita kam jũ wỳr wa me ita jicu, ne me to tojnõ, ne me to icakôc jicu nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_21","074_4_21","ACT","4","21","21","Mã me hàhtôa atajê ame Pahpãm to ajpẽn mã me amnã, ne ajpẽn mã: — Ampeaj kam Pahpãm cati ne carôt tỳj, cute ihtỳj hũmre te xwỳ ita caprãr — hane. Cwỳrjapê ri me cupê pahhi catêjê, me hàhtôti atajê cupate, cute me Petrô me Jowãw mã me amji cawpa, ne ihtỳj jũ na me ton to prãm, ne ma cute mehkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_22","074_4_22","ACT","4","22","22","Ỹhỹ, pê me hũmre te xwỳ caprã ata pê ramã ahna caku cwarẽnta. Pê mehcunea Petrô me Jowãw te Pahpãm carôt kôt, cute me hũmre te xwỳ ata caprãr na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_23","074_4_23","ACT","4","23","23","Ne cute me Petrô me Jowãw mã hikran, mã ma me tẽ, hacpỹ mã mehkwỳ wỳr. Ne cute mehkwỳ cunea mã, pahhi me prohti kam, cute me ahna ihcakôc xà kên to, cute me ahna mehcakôc xà atajê cunea na, me amji jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_24","074_4_24","ACT","4","24","24","Mã cute me Petrô me Jowãw par. Ne mehcunea te me cuprõn, ne Pahpãm mã amehcakôc ne me cumã: — Hàpà, me ijõ Pahhiti. Ỹhỹ, apê me icunea ton catê. Pê ca côjkwa to, ne pjê to, ne cô to, ne kam ampo tĩar na amji to ajpa atajê cunea to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_25","074_4_25","ACT","4","25","25","Ỹhỹ, pê rỳ pêa mã me iquêtti pê amã hàpên catê pê Tawi xwỳ ihhôc, ne Acarõ Pejti jarkwa kôt ihhôc to hane he: “Ampo na mã amji caprỳ to krĩxàre kôt ame côjkwa kam Pahhiti pê Pahpãm kam mencryc ne ame hapu prãmte ame cuprõ? Ne jũ wỳr quê ame amji mã hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_26","074_4_26","ACT","4","26","26","Ne ampo na mã me cupê Ixaher catêjê nare atajê jõ pahhi kwỳ, hãn ne Pahhiti te me cumã hõ pahhi pyxwỳr ata me cuna mã me cuprõ, ne ahna ame ajpẽn pa?” hane. — Ita na pê Tawi xwỳ, Acarõ Pejti jarkwa kôt ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_27","074_4_27","ACT","4","27","27","— Ne cute ame Jeju na me ajpẽn par ne kam amencryc prãmte ri, krĩ ita kam me cuprõ. Ne ita na ri pahhi Heroti me, pahhi Ponti Pirat me, mehcahkrit pê Juta catêjê nare atajê me, me cupê Juta catêjê me, mehcunea te me cuprõn, krĩ ita kam. Ne mãr pê ca me imã Acãmter pejti capi ne to awjahkre, ne hãm ata kam hanea ne apu mencryc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_28","074_4_28","ACT","4","28","28","Pom pê ca ramã rỳ pêa mã to amji kampa ata na ri mehkêan kam, cute me cuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_29","074_4_29","ACT","4","29","29","Mẽr he, me hõmpu he! Cormã me pahkam mencryc. Ne cormã imã me amji cawpa. Ne ita caxuw, ca ha hipêr me ipê me amã me ijàpên catêjê mã acarôt gõ, wa me cumã garkwa to icakôc, ne me icakôc kam pra, ne kypê me cumã me icakôc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_30","074_4_30","ACT","4","30","30","Ne ca ha me cumã acarôt pẽ, wa akra Jeju jarkwa kôt me hà catêjê caprã. Ne akra jarkwa kôt me icakôc to me ipa, ne ampo to mempej, ne me to ijàpên xà impejti ton to me ipa, quê me hõmpu, ne me acarôt jahkre pej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_31","074_4_31","ACT","4","31","31","Ita na ri Jeju na mehkwỳ Pahpãm mã me amji cajrẽn. Ne cute Pahpãm mã mehcakôc jicu, me ajkaam cute me cuprõn xà jàpêt. Mã Pahpãm Carõ Pejti te mehcunea mã amji jõr ne me to hipu tu. Na pê nee me cumã me hũpa nare, ne mehtỳj pit. Mã nee mehcakôc xà na me hàhtàt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_32","074_4_32","ACT","4","32","33","Ne Jeju jarkwa na memprar catêjê hõtpê mehcunea mã Pahpãm Carõ Pejti carôt tỳjti jarkwa kôt hacpỹa mã Jeju tĩr na me harẽ. Mã Pahpãm hõtpê me to kênre nare. Ne me hàhtôa cakrô, cute amji kam me hapac xà itajê pit, ne pyxit peaj, ne cute me amji kam hapac xà pipẽn pit. Mã nee ame amji pê hõxỳ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_34","074_4_34","ACT","4","34","35","Ne pê hõtpê me cumã ampo to ajcrà. Ne pê ajco me cupê ihpore hamre, pê ajco mehkwỳ mã, ikre me pur me ampo atajê to ajco ihpore na me ahpa, ne mehpore incwa, ne Jeju jarkwa na memprar catêjê mã me cugõ. Pê me cupê hamreare atajê mã me to ajcrà. Na pê Jeju na mehkwỳ kam jũm pê ampo hamreare nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC4_36","074_4_36","ACT","4","36","37","Ỹhỹ, mehcote na hũmre apu mõ ata japrỳ te Joje. Ne cupê Rewi xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ nõ. Ne cupê Xipre jõ pjê catêjê nõ, ne kaam ihpỳm. Mã cute me cumã haprỳ krut jõr, ne me cumã “Parnap Jũcanãr”. Ampo na? Hõtpê apu mehkôt ipa ne apu mehkwỳ mã hũcanãr ton to ipa, na pê haprỳ hane. Mã cute hanea ne pur to ihpore na hàhpan, ne ma Jeju jarkwa na memprar catêjê mã hõr, cute me cupê hamreare atajê mã apu to ipicràn xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_1","074_5_1","ACT","5","1","1","Mã hũmre nõ ita japrỳ te Anana, ne hĩxi japrỳ te Xapirkwỳj, te hanea ne pur to ihpore na me hàhpan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_2","074_5_2","ACT","5","2","2","Ne aracri cute me ihpore jĩkjê juwahi, ne Jeju mã memprar catêjê mã me hĩkjê pit jõr. Ne cute mehcunea jõr na me amji jarẽn. Pê ihtỳj Xapirkwỳj mã impjên te me cumã ihpore jĩkjê pit jõr na hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_3","074_5_3","ACT","5","3","3","Mã Petrô te Anana cukij to: — Pỳhàpà, ampo na mã ate cama me pahcurê xwỳn jamãr, mã cute amã amji kam hapac xà ita to hahkre? Ne ampo na mã ate Pahpãm Carõ Pejti mã ahêj? Ampo na mã aracri ate pur jõ pore jĩkjê juwahi? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_4","074_5_4","ACT","5","4","4","He ate pur to ihpore na gàhpan xwỳjrea na, pur atekjêa ri, ne hanea ne, pom ate ihpore me pur to gàhpan ita atekjêa ri. Ca rỳ mã hĩkjê pit jarẽ, quê ha ahna amã ihkênre nare. Ne ampo na mã ate ita to hajỹr? He nee ate jũm mã ahêj nare, Pahpãm mã ca ate ahêj — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_5","074_5_5","ACT","5","5","5","Mã Anana te ita par pê ihpỳm ne ihtyc pyrentu. Mã cute me ita jahkre pej catêjê atajê cunea mã ampeaj kam ita cupa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_6","074_5_6","ACT","5","6","6","Mã mentuwjê kwỳ te mehtyc cupu, ne ma põ mã me to kwỳ, ne cute me harêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_7","074_5_7","ACT","5","7","7","Mã ahna ahtũm ryre mã curi ihkôt hĩxi cator, ne nee cormã cute ampo te impjên to jũ mãn xà ata na hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_8","074_5_8","ACT","5","8","8","Mã Petrô te ihcukij ne cumã: — Hã, imã awjarẽ, xà ampeaj kam mã ihpore ita na pit mã ate apjên me pur to gàhpan? — hajỹr. Mã cumã: — Ỹhỹ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_9","074_5_9","ACT","5","9","9","Mã Petrô cumã: — Ampo na mã ate apjên me amji caxuw Pahpãm Carõ Pejti inxỳj? Xà ate mehcajpẽr prãmte mã ca ate me to hajỹr? Pom mentuwjê te me apjên jarêt ne ramã hacpỹ ne ame ipa ita, quê ha hanea ne ihkôt me ato kwỳ ne me garêt — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_10","074_5_10","ACT","5","10","10","Me ajkaam mã Petrô cuna mã ihpỳm ne ihtyc. Mã mentuwjê cator, ne cute me hõmpun, ne ma me to kwỳ ne cute impjên cahêa na me harêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_11","074_5_11","ACT","5","11","11","Mã Jeju na mehkwỳ cunea te me ita par, ne me cumã hũpaa to hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_12","074_5_12","ACT","5","12","12","Ỹhỹ, Jeju jarkwa to memprar catêjê te Pahpãm carôt kôt me hàpên xà pihho catia ton. Ne cute me hàhtôa jipôc ri me hàpên xà impej jàhtôa ne me ton. Mã mehkwỳ cunea te me cuprõn, Xarômãw jõ amkrã kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_13","074_5_13","ACT","5","13","13","Mã me hàhtôa ne me cupê Jeju na mehkwỳ nare atajê mã ampeaj kam me hũpa, na ri nee Jeju na mehkwỳ mã jũm xàr nare. Ne mehcunea amji mã me Jeju na mehkwỳ cupa to hũpa to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_14","074_5_14","ACT","5","14","14","Quê ha jũm te amji kam hapac xà to ipintuw prãm na, quê ha ihtỳj jũm me hỹrmã axà. Ne por me hũmre me, pyjê jàhtôa ne ampeaj kam me Pahpãm kampa atajê ri, Pahpãm wỳr me ipipkjêr xà, na ri ma Jeju na mehkwỳ me ipicamẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_15","074_5_15","ACT","5","15","15","Ne por Jeju jarkwa na memprar catêjê atajê, Pahpãm carôat kôt me hàpên xà pihho catia ton to me ipa. Cwỳrjapê quê ha me hà japỳ, ne krĩ cape na me cunõ, quê me hikwa, quê Petrô apu mõ ne mencwỳrpê mõ, quê ha carõ pykrã me hà atajê pro, quê ha mempej pyrentu, ne amehcuhhê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_16","074_5_16","ACT","5","16","16","Mã me hàhtôa ne Krĩpinkrên wỳr me hà catêjê me, me kam me pahcurê xwỳn carõ kên catêjê atajê to me mõ, mã cute mehcunea caprãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_17","074_5_17","ACT","5","17","17","Mã cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi me, Xato xwỳ kôt me ipa catêjê kwỳ me, ma ame Jeju jarkwa na memprar catêjê jũ na me amji to prãm ne ma ame curê. Ne mehkwỳa kwỳ cunea mã Jeju jarkwa na memprar catêjê kĩn, cwỳrjapê ri me curê xwỳn itajê kwỳ ame hũ na mehkĩn ne ame curê. Na ri cute ame to kêanre xà na me ajpẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_18","074_5_18","ACT","5","18","18","Ne cute mehkujahêc, mã mehwỳr me pra, ne cute me Jeju jarkwa na memprar catêjê pijakrut pê Petrô me Jowãw atajê pro, ne me haxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_19","074_5_19","ACT","5","19","19","Mã caxwa ata kam, côjkwa pĩn, Pahpãm mã memprar catêjê nõ cator, me hacjên xà kam, ne cute me cumã harkwa jihê mẽn, ne põ mã ajwar me cator, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_20","074_5_20","ACT","5","20","20","— Hã, cute Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa wỳr me tẽ, ne me cumã Jeju te amji kam hapac xà intuw pejti ita na harẽn pa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_21","074_5_21","ACT","5","21","21","Mã me hũpar pyrentu, ne apẽ mã, iràràtia na, ma Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa mã me hàr, ne cute me cumã hũjarẽn kam mehtẽm. Mã Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi te me ajpẽn par prãmte me cuprõn, ne prohti kam me hõ pahhi kwỳ na me hàhwỳr, cute me cuprõn xà ri. Ne cute me cuprõn jirô pê mã ma me hacjên xà wỳr, cute me Petrô me Jowãw japrôr na me harkwa kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_22","074_5_22","ACT","5","22","22","Mã me hacjên xà jamãr catêjê curi me cator, ne nee cute me hõmpun nare. Ne ma cute me amji jaxàr, cute me cuprõn xà wỳr, ne me cator ne cute me cumã me harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_23","074_5_23","ACT","5","23","23","— Ỹhỹ, wa ma me hacjên xà ri me mõ, mã me hacjên xà jihê pejti xa, wa ite me hõmpun, mã me hũjamãr catêjê harkwa mã amehcuhhê, ne me awjamã. Wa ite me hihê mẽn, ne nee ite caxwãm pê, kam me jũm pupun nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_24","074_5_24","ACT","5","24","24","Mã Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, me hõ pahhi me, me hũjamãr catêjê jõ pahhi atajê me, me hũpar, ne mehkrã pictor tu, ne me cupê me hahkre kêatre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_25","074_5_25","ACT","5","25","25","Me ajkaam mã jũm ata cator ne me cumã: — Me ikampa, por ca ate me hũmre jacjên atajêa ri ma ramã me hàhtôa mã Pahpãm jarẽ, Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_26","074_5_26","ACT","5","26","26","Mã me hamãr catêjê jõ pahhi me, mehkwỳ ma me pra ne hỹrmã me cator, ne cute me haprôr. Ne me cumã ampeaj ne me to mõ. Ne nee ame to kên nare, me hàhtôti te kẽn to me hamãr catêjê kwỳ jipej cupate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_27","074_5_27","ACT","5","27","27","Ne cuprõn xà wỳr me to cator, ne cute me hãm, cute me ajpẽn par catêjê cuna mã. Mã me hõ pahhi me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_28","074_5_28","ACT","5","28","28","— Pỳhàpà, wa ite Jeju japrỳ jarẽn tête me amãn, nõ na mã ca ramã ame harẽn to me apa! He ramã Krĩpinkrên cunea kôt ate me harẽn cràn! Ne cormã hipy ate Jeju curan na, amji mã me icuhtom tu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_29","074_5_29","ACT","5","29","29","Mã Petrô me, Jeju jarkwa na cumã memprar catêjê atajê kwỳ me, me hõ pahhi catêjê kwỳ mã: — Cu pahtỳj me Pahpãm kampa, ne me hũmre cu nee mempar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_30","074_5_30","ACT","5","30","30","Ne Pahpãm pê me panquêtjê Pãm Cati, ne cutea ri hacpỹa mã Jeju to ihtĩr, na wa ame amã harẽ. Ca me ate pĩ na me Jeju xôr, ne mehcuran, mã Pahpãm te hacpỹa mã to ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_31","074_5_31","ACT","5","31","31","Ne cute me pajõ Pahhiti catia na hãm, mã cupê me pahkên to pôj catê. Ne cute amji jĩkjê rũm Jeju jỹr, awpôc rũm. Ampo na ri Pahpãm te to hajỹr? Ma ame pahkên na ihcaca na ri pahte me pahkên mã hikran, mã cute me pahkên to tojnõ to prãm to ri cute to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_32","074_5_32","ACT","5","32","32","Ne wa ite me hacpỹa mã me Jeju tĩr na me hõmpun. Ne ite Jeju tĩr na me hahkre peaj na wa mehcunea mã ame harẽn to me ipa. Mã hanea ne Pahpãm Carõ Pejti ame cumã harẽ. Mã hõtpê Pahpãm, cute mempar catêjê mã Carõ Pejti gõ — hajỹr. Hõ, ita na ri Petrô te me cumã harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_33","074_5_33","ACT","5","33","33","Mã Juta catêjê jõ pahhi catêjê te me ita par, ne ame kam mencryac to amencryc. Ne me cumã Jeju jarkwa na memprar catêjê ihcuran prãm pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_34","074_5_34","ACT","5","34","34","Mã hũmre nõ japrỳ te Camar ita me cumã ihcakôc prãmte hãm ne xa. Ne cupê Parixêw catêjê nõa, ne cupê Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to me cumã hahkre catê. Ne mehcunea mã ihkĩn, ne me cumã hũpa. Mã ma cute Jeju jarkwa na memprar catêjê to me hamãr catêjê kujahêc, quê põ mã me to cato, ne põ pê me to hikaj. Mã ma põ mã me to cator. Mã Camar te pahhi catêjê mã ihcakôc kam ihtẽm, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_35","074_5_35","ACT","5","35","35","— Me ikwỳ pê Ixaher catêjê, me hũmre itajê to impeaj ne, nee ca ame to kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_36","074_5_36","ACT","5","36","36","Xà ca nee me Tewta xwỳ ata to amji japackre nare? Pê tee apu amji to cati prãm to mõ. Ne ihkôt me ipa catêjê to cwatxẽnta ne amji mã me to cuprõ, ne ame to ipa. Pê jũm Tewta ata cura, pê pea ihkôt me ipa catêjê cunea ame ajcrà. Pê me ipijapu xà hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_37","074_5_37","ACT","5","37","37","Jirô pê mã pê Hĩpôjajo jõ pjê pĩn Juta ata cato, pahhi mã me hakrã cahyt xà jõ putwrỳa kam. Ne hanea ne cute pahhi jũhhyr prãmte amji mã me hàhtôa ne me to cuprõ. Pê hanea ne me Juta ata cura, pê ihkôt me ipa catêjê ma ame ajcrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_38","074_5_38","ACT","5","38","38","Na cu Jeju kôt me ipa catêjê to ame tojnõ, ne nee jũ mã ame hũmre itajê ton nare, ne me cumã hikra, quê ha me pra. Quê ha me hàpên xà ita pê me hũmre itajêa jàpên xà na, ca ha me to tojnõ quê ha taa me ipictor to me hanea, pom pê mehkwỳ he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_39","074_5_39","ACT","5","39","39","Nãmri quê ha me Pahpãm jàpên xà na, jũ wỳr ca me to cô ne me to hamre. Me to impeaj ne, ca ha ate Pahpãm jàpên xà to amehkên na, ca ha atỳj me Pahpãm cujtê, ne jũ wỳr ca ha me ampo pupu — hajỹr. Ne Camar te pahhi mã ihcakôc to hajỹr, mã cute me kam hapac, ne me ajpẽn mã: — Cu ha nee mehcuran nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_40","074_5_40","ACT","5","40","40","Mã cute me Jeju jarkwa na memprar catêjê na me hàhwỳr, mã me hàr. Mã pahhi catêjê kwỳ te amehcahhyr na me cumã harkwa. Ne hanea ne cute me cumã harkwa hyr, quê nee hipêr jũ caxuw Jeju to amehcakôc to me ipa nare. Ne ma cute mehkujahêc, mã ma me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_41","074_5_41","ACT","5","41","41","Ne me cator, ne ame hakry, ne me ajpẽn mã: — Cute Jeju cwỳrjapê me pahcahhyr ita na ri impej. Ampo na? He cute me pahcahhyr xà ita pê Jeju ihhêj rũm cahhyr xà jõ amcro ata pyràac. Ne ihcahhyr cumam mãa ri ita kam ame pahcahhy, ne ahnaa ri me pamã impej. Wa Jeju jarkwa na ame cumã awjarẽ, na ri ame pahcahhy. Ne mõrmõ ihtỳj Jeju me papipẽan na ame pahcãmjĩ, ne ame pahcahhy. Ne ahna ri me pajakry — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC5_42","074_5_42","ACT","5","42","42","Ne amcro cunea kam me cumã Jeju to mehcakôc to me ipa, Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam. Ne hanea ne me hũrkwa kam me Jeju jarẽn to me ipa. Ne ihtỳj hipêr cute mehcunea mã Jeju cwỳrjapê Pahpãm te me ahna amji caxàr to hahkre to me ipa kam me to incrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_1","074_6_1","ACT","6","1","1","Ne amcro nõ na hipêr Jeju na mehkwỳ picamẽn. Mã mehkwỳ pê Crec jarkwa to mehcakôc catêjê me, Ixaher jarkwa to mehcakôc catêjê me, cute me ajpẽn mãn kam mehtẽm. Ampo na? Xwahna amcro cunea kam Crec jarkwa to mehcakôc catêjê cahãj impijapit wej mã cute me hõ jõr xà ata to me hapac kêt to me mõ, na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_2","074_6_2","ACT","6","2","2","Mã Jeju jarkwa na memprar catêjê te tôxi atajê te me amji kwỳ cunea to me cuprõn, ne cute me cumã amji jarẽn, ne me cumã: — Ỹhỹ Pahpãm jarkwa to ite me ijàpên jicu, ne me pajõ to pit mã me amji japackre, ita na me ipê ihkaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_3","074_6_3","ACT","6","3","3","Cwỳrjapê, ca me ikjêjê me amji capi, ne Pahpãm Carõ Pejti carôt te me hũmre to xet ne me amji jõr atajê to me caprã. Ampeaj kam cute me amji kam hapac xà impejti, ne cute me amji jahkre pej catêjê kwỳ cu ha me cumã me hõ jõr catêjê na me hũxwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_4","074_6_4","ACT","6","4","4","Ne me pa, wa ha hõtpê me Pahpãm mã mehcajrẽn, ne mehcunea mã harkwa to hahkre me to wa ha me ijàpên to ipa, ne nee wa ha iràn xà na ampo to amji japackre nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_5","074_6_5","ACT","6","5","5","Mã mehcunea te mehkôt me amji ton, ne cute me hũmre te xet capi ne me hũxwỳr. Ne jũm pyxit ata pê Tewãw, ne cute Jeju to amji mã ihhimpej to tỳj, mã Pahpãm Carõ Pejti carôt te to hipu. Mã mehcahhur atajê pê Pirip me, Procor me, Nicanõr me, Timãw me, Parmena me, Nicoraw pê Antijoc catêjê nõ, ne nee cupê Juta catêjê nõ nare, mã cute amji to Juta catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_6","074_6_6","ACT","6","6","6","Mã cute Jeju jarkwa na memprar catêjê cuna mã, cute me xet itajê xãm. Mã cute me Pahpãm mã mehcajrẽn, ne mehkrã na me hũ xir. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_7","074_6_7","ACT","6","7","7","Ne cute me ajpẽn par jirô pê mã ri, ihtỳj hõtpê Pahpãm jarkwa picràn. Mã Jeju na mehkwỳ hõtpê me ajcamẽ, Krĩpinkrên cunea kôt. Mã me Pahpãm mã cute mehcajrẽn catêjê jàhtôa ne hanea ne cute me Jeju te amji kam hapac xà kam hapac, ne ihkôat me amji ton, ne mehkwỳ mã me hàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_8","074_6_8","ACT","6","8","8","Pê Pahpãm mã Tewãw ihkĩan to ihkĩn. Ne pê Tewãw mã Carõ Pejti carôt gõ, pê Tewãw ajco carôat kôt mehcunea jipôc ri hàpên xà pihho impej catia ton to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_9","074_6_9","ACT","6","9","9","Pê ajco Juta catêjê kwỳ kwỳ ame Tewãw na mehcakôc kêanre to me ipa. Pê mehkwỳ itajê ajco me cuprõ atajê japrỳ te “Amjia kôt ame ipa catêjê na mehkwỳ”. Ne mehkwỳ itajê pê Xiren jõ krĩ me, Mehtehcajpar jõ krĩ me, Quiriti jõ pjê me, Axij jõ pjê rũm me cato. Ne me hũmre itajê pê ampeaj kam me harkwa to Tewãw me ajco me ajpẽn mãn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_10","074_6_10","ACT","6","10","10","Mã Pahpãm te me caxuw Tewãw mã cute amji jahkre pej catia ne hõr, mã Carõ Pejti kôt cute me cumã ihcakôc xà ata na nee cute mehcapên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_11","074_6_11","ACT","6","11","11","Mã cute, jũmjê atajê te Tewãw cuna mã amehcakôc kên prãmte, me cumã hàmjõr. Mã cute mehcunea mã Tewãw to ihhêj to hajỹr he: — Wa ite me hũmre ita te ame panquêtti Mojxe xwỳ me, Pahpãm cuna mã ihcakôc kêanre to mõr na mempar — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_12","074_6_12","ACT","6","12","12","Mã mehcunea te, cute me Tewãw to mehhêj xi xà ita par atajê te ri amji mã me ipikrar, ne mehkôat kam mencryc. Ne prohti kam me to ihhimpej catêjê me, Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to me cumã hahkre catêjê me, mehcunea mehkôt kam mencryc. Ne cute me amji kam me hapac xàa to, cute me to cuprõn, ne me to mõ, ne me Tewãw pro, ne ma me to mõ, prohti kam mehwỳr. Ne cute me hapackre xà jũrkwa kam, me cupê pro kam me cuna mã me Tewãw xãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_13","074_6_13","ACT","6","13","13","Ne cute me hũmre kwỳ japrôr, cute me Tewãw to ihhêj xi xà caxuw. Mã Tewãw to cute mehhêj xi to me hajỹr: — Ỹhỹ, hũmre ita nee ihcakôc xà kên itajê to ihcakôc jicu nare, ne cama apu Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa me, Mojxe xwỳ jõ kàhhôc na ihcakôc kêanre to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_14","074_6_14","ACT","6","14","14","Ne hanea ne cute, pom pê Naxare jõ krĩ rũm Jeju cato ita, cute harẽn quê ha xwahna Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa hu, ne hanea ne Mojxe te amji kam hapac xà to antuw ita na ri harẽn, wa ite mempar — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC6_15","074_6_15","ACT","6","15","15","Mã mehcunea ne me jỹ, cute me ajpẽn par xà jũrkwa kam, ne me Tewãw kuc pupu. Mã ihkuc pê ihhêj rũm côjkwa pĩn Pahpãm mã imprar catê kuc pyràac, ne ihpràti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_1","074_7_1","ACT","7","1","1","Mã prohti kam me hõ pahhi pê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhiti ata te Tewãw cukij ne cumã: — Hàpà, me imã harẽ. Xà ajkĩ ampeaj kam me ato awjarẽ? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_2","074_7_2","ACT","7","2","2","Mã Tewãw me cumã: — Ỹhỹ, wa ha me amã icakôc, ca me ikampa. Me ikjêjê, menxũjê, me ikampa. Pê rỳ pêa mã Pahpãm pejti catihti ata me panquêtti Aprãw xwỳ mã amji to ajpẽ. Ne pê cormã Côpihpo na pjê ata kam ihkrĩ, ne nee cormã Pjêncràti jõ krĩ kam ihkrĩ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_3","074_7_3","ACT","7","3","3","Pê Pahpãm cumã ihcakôc ne cumã: “Ỹhỹ, ca ha me akwỳ jicu, ne krĩ ita pê acato ne ma jũ kam tẽ. Wa ha amã pjê nõ jahkre ca ha kam akrĩ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_4","074_7_4","ACT","7","4","4","— Pê Aprãw Pahpãm par pyrentu, ne Cartêj jõ pjê mã hikra ne ma cato. Ne ma Pjêncràti jõ krĩ wỳr mõ, ne curia ihkrĩ. Pê hũm ty. Pê cormã Pahpãm Aprãw kujate, me pajõ pjê wỳr, pê cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_5","074_7_5","ACT","7","5","5","Pê nee cormã Pahpãm Aprãw mã pjê kwỳ jahkre nare. Ne nee cormã cumã ihkwỳ incrire ne hõr nare. Pê cormã ne Aprãw mã ihkra nõ hamreare. Pê ahnaa Pahpãm cumã pjê to awjahkre, ne to ihcakôc ne cumã: “Ỹhỹ, wa ha jũ caxuw amã pjê ita gõ. Quê ha me akra nõ tàmxwỳ atajê hanea ne pjê ita to me hõ tekjê” hane. Hõhõ, ita to pê Pahpãm Aprãw mã awjahkre, cormã ihkra nare kam, ne cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_6","074_7_6","ACT","7","6","6","“Ỹhỹ, wa ha me atàmxwỳ tàmxwỳ mã pjê ita gõ, quê ha me to hõ pjê, ne quê ha cormã ite me cumã pjê jõr xwỳjrea na, quê ha jũ caxuw jũa kam pjê nõ wỳr me mõ, ne curia mehkrĩ. Ne nee hanea ne me to hõ pjê nare. Jũm jõ pjê kam quê ha mehkrĩ, ne ampeaj kam me apêa to me apê. Ne me hõ na pit mã me cumã me hàpên catêjê na me ipa. Quê ha cormã pjê ata jõ pahhi ame to kêanre ne. Quê ha me to kên ita to caku to hàhtô to cwatxẽnta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_7","074_7_7","ACT","7","7","7","Jahpan xà na wa ha apu pjê ata jõ pahhi na mehkwỳ cunea to kên. Jirô pê mã, quê ha me atàmxwỳ tàmxwỳ me pjê ata jicu, ne ma hacpỹ ne rĩn wỳr me amji jaxà. Ne ita ri quê ha mehkrĩ ne me awpa, ne me ikampa” hane. Ita to pê Pahpãm Aprãw xwỳ mã ihcakôc, ne cumã to awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_8","074_7_8","ACT","7","8","8","— Ne hipêr cumã ihcakôc ne cumã amji ton to hane: “Ỹhỹ, cu ajpẽn pa. Ca ha me atàmxwỳ tàmxwỳ me, me gũpar to impeaj to me apa, ne ampeaj kam me ikampa, wa ha me ato ikra kênre nare. Ne quê ha ita na amã impej, ca ha apy kà kwỳ incrire ne hitep. Ne quê akra pỳm, ne hũmre, ca ha hanea ne impy kà kwỳ incrire ne hitep. Mãr quê mehcunea me apupu, ne me cumã me apê me ikraa to me ikra na me gahkre pej” hane. Ita na pê Pahpãm Aprãw xwỳ mã amji to, ne ahna me ajpẽn pa. Na pê Aprãw ihkra Ixac xwỳ kà incrire ne hitep, cormã incrire ne ahna amcro te ôjtô kam. Pê hanea ne Ixac kra pê Jaco xwỳ mã kà kwỳ incrire ne hitep. Pê hanea ne Jaco ihkra te tôxi atajê cunea kà kryjre ne hitep pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_9","074_7_9","ACT","7","9","9","— Ne pyxit ata pê ri Joje xwỳ, pê cupê Jaco xwỳ kra. Ne pê mehkjêjê kà itajê ma ame ihtõ pê Joje te amji to hapu na kjê ata jũ na me amji to prãm, na pê ihpore na ampo kra mã me to ahpa. Pê ma ampo kra Joje japrô, ne to mõ, ampỳa mã hõ pjê pê Ejit jõ pjê ata wỳr. Ne curia pê ma irô mã jũm ita mã ihpore na to ahpa, pê ajco me hõ na pit mã, me cumã hàpên catê na ipa. Ne pê Pahpãm ihkôt mõ, ne cume ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_10","074_7_10","ACT","7","10","10","Ne pê Pahpãm Ejit jõ pjê kam ampo kên cunea pê Joje capa. Ne cumã amji jahkre pej catia ne cugõ. Ne cumã amji kam hapac xà impej pit gõ. Jirô pê mã, pê Ejit catêjê jõ pahhi japrỳ te Paro xwỳ ata Joje pupu, ne cumã ihkĩn, pê amji cahê na Joje xãm, cute ihtehcajpar prãmte. Pê Paro Ejit catêjê kam pahhi na Joje xãm, ne hanea ne amji jũrkwa jamãr catê na hãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_11","074_7_11","ACT","7","11","11","— Hamre, pê caku te xet itajê jirô pê mã, me cupê me hõ hamre, Ejit jõ pjê kam, ne hanea ne me panquêtjê jõ pjê pĩn Joje cator xà japrỳ te Cana jõ pjê ata kam, me cupê me hõ hamre. Pê prãm na ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_12","074_7_12","ACT","7","12","12","Na pê me panquêtjê ihtỳj ame hõ na me hàhcukjêr to me ipa. Pê me panquêtti Jaco japrỳ nõ pê Ixaher ata Ejit jõ pjê kam, cormã me cumã me hõ na me harẽn pa, na pê ma curi mehkra kujate, pê ma curi me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_13","074_7_13","ACT","7","13","13","Ne pê me mõr to ajkrut kam, pê Joje cormã me cumã cupê mehkjê na amji jarẽ. Pê Paro me hõmpu ne me cupê Joje kjêjê na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_14","074_7_14","ACT","7","14","14","Ne pê ma Joje hũm me, mehkjêjê cahhur wỳr mehkjêjê kujate, Cana jõ pjê pĩn cute me haprôr prãmte. Pê me mõ ne me cato, ne me hũm japrô, ne ma hacpỹ mã Ejit jõ pjê wỳr me to mõ, ne me to cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_15","074_7_15","ACT","7","15","15","Pê me hàhtô na mehcunea me xetẽnta ne ihkôt xĩc, ne curi me cato, ne mehkrĩ. Ne curia mehkrĩ, pê me panquêtti Jaco pê Ixaher ihwej ne ty. Jirô pê mã, pê mehkra cunea me, me tàmxwỳ mea mã Ejit jõ pjê kam mehhi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_16","074_7_16","ACT","7","16","16","Pê me panquêtti ty pê ma ihmat ri, me hõ pjê wỳr, mehtàmxwỳ me to kwỳ. Ne Krĩjikre jõ krĩ kam me to cato, ne curia me harêt. Pom pê rỳ pêa mã, Aprãw Emõr kra jũhkra kam kẽn kre jũhkà ata kam. Ne ma me amji jaxà, hacpỹ mã Ejit jõ pjê wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_17","074_7_17","ACT","7","17","17","— Pê me pahkwỳ pê Jaco tàmxwỳ tàmxwỳ pê Ixaher catêjê caku ata na ramã me ajcamẽ, ne me hàhtôa to me hàhtô. Pê ramã Pahpãm Aprãw mã Cana jõ pjê jahkre xà ata na caku hàhtêp to mõ. Por pê ampeaj kam cumã to awjahkrea to awjahkre ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_18","074_7_18","ACT","7","18","18","Ne pê Ejit jõ pjê jõ pahhi tuw nõ hõ pjê ata jamãr na cupy. Ne nee pê Joje pupun nare, ne nee to amji japackre nare, pê rỳ pêa mã ramã Joje ty na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_19","074_7_19","ACT","7","19","19","Ne pê Paro ma apu Joje na mehkwỳ caca, ne me cumã ihhêj ne me to kên crire nare. Pê me cumã mehkra pỳpỳm atajê na harkwa, quê mehkra kryjre itajê cunea to cô kam me awcapê, quê mehhi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_20","074_7_20","ACT","7","20","20","— Pê amcro ata na Mojxe ihpỳm, ne impejti. Pê hũm me inxi ikrea kam me to ajrõ, pê ramã ahna putwrỳ incrê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_21","074_7_21","ACT","7","21","21","Jirô pê mã ri cute me mehkra curan catêjê cupate me to mõ, ne põ pê me cuxi, pê nõ. Pê ma hacpỹ mã me mõ, pê Ejit jõ pjê jõ pahhi tuw pê Paro kra cahãj ita cato, ne mõ, ne Mojxe pupu, ne cupỳ ne ma to mõ, ne to ihkra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_22","074_7_22","ACT","7","22","22","Pê Mojxe, curia Ejit catêjê jipôc ri ihkà. Pê Ejit catêjê Mojxe mã cute me amji jahkre pej cunea to hahkre. Pê Mojxe amji jahkre pej, ne ihcakôc pej, ne hàpên pej cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_23","074_7_23","ACT","7","23","23","— Hamre, pê ramã ahna caku cwarẽnta ne ihkàhtu. Ne pê mehkjêjê me, mehkwỳ pê Ixaher catêjê pupun prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_24","074_7_24","ACT","7","24","24","Ne pê ma hacpỹa mã mehkwỳ wỳr amji jaxà. Ne me hõmpu, pê Ejit catêjê nõ apu Ixaher catêjê nõ to kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_25","074_7_25","ACT","7","25","25","Pê Mojxe me hõmpu ne amji mã: “Hamre, ita caxuw wa ha Ejit catêjê nõ ita cura. Ita caxuw quê ha me ikwỳ me ijàpên xà pupu, ne me Pahpãm te ikujahêc me ijahkre pej, ite Ejit catêjê te ame to kên pê me caxàr xà na” hane. Na pê ma me hỹrmã tẽ, ne Ejit catêjê nõ ita cura. Ne pê Mojxea me hamãr catê na amji to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_26","074_7_26","ACT","7","26","26","Pê apẽ pê Mojxe ma hipêr Ixaher catêjê wỳr mõ. Pê ramã mehkwỳa nõ me ajkrut ne ame ajpu. Pê Mojxe me hõmpu, ne ahna cupê ihkaj na. Pê ma me hỹrmã cato, cute ajpẽn kam me to impej prãmte. Ne me cumã: “Pỳhàpà, ajwar me apê Ixaher catêjê, ne ca ajpẽn to me akjê. Ne ampo na mã ca ame ajpu?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_27","074_7_27","ACT","7","27","27","— Pê apu mehkwỳ nõ to kên to mõ ata ma apu Mojxe curê, ne cumã: “Nee jũm te me ijõ pahhi na axãm nare. Ca ame ijapackre to mõ, ne ita ri ate me icukij xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_28","074_7_28","ACT","7","28","28","Xà ca ha pijamã ihnõ kam ate Ejit catêjê nõ curan ata cuxà icura?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_29","074_7_29","ACT","7","29","29","Pê Mojxe kampa, ne cumã hũpa pê ma acto, Mitij jõ pjê ata wỳr. Ne curi cato, ne curia ihkrĩ. Ne curia hikwa tuw, pê cumã ihkra xũmre ajkrut ne cato. Ne curia pê amji to ajpa, Mitij jõ pjê kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_30","074_7_30","ACT","7","30","30","— Ne pê pjê ata kam amji to caku to cwarẽnta. Ne ajco apu ipa, por põti kam me hamreare ata ri, kẽnti catia japrỳ te Ihcuhhyt jõ kẽn ata kam. Hamre, pê Pahpãm côjkwa pĩn cumã memprar catê nõ na amji jahkre, ne cumã amji to ajpẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_31","074_7_31","ACT","7","31","31","Pê Mojxe hỹrmã cato, ne xa, ne cuhy pôc pupu, pê aprêj pôr ata, ne nee caxàr nare. Pê cuhy caxwãm pê Pahpãm mã imprar catê nõ pupu. Pê higẽc ta, pê hỹrmã ahtêp, cute hõmpun pej prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_32","074_7_32","ACT","7","32","32","Mã Pahpãm te cumã ihcakôc ne cumã: “Hàpà, pa wa, ne ipê me aquêtjê Pãm cati. Ne ipê Aprãw me, Ixac me, Jaco Pãm cati” hajỹr. Hamre, pê Mojxe kampa ne hũpate apu ihtertet, ne nee hipêr hõmpun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_33","074_7_33","ACT","7","33","33","— Hamre, pê Pahpãm cumã: “Hamre, ita caxuw ca ate ipeaj to ipej na, ijahkre pej. Cwỳrjapê ca ha apar kà capa, ne apar cakrô icuna mã xa. Wa ha ate ito impejti na gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_34","074_7_34","ACT","7","34","34","Ne ramã ite me ikra pê Ixaher catêjê pupun. Mã Ejit jõ pjê kam ame ipa. Mã Ejit catêjê ame to kêanre, wa ite mencwỳr par, ne me hỹrmã iwrỳc. Na wa ha Ejit jõ pjê intête, mehkên ita pê me capa. Ne caa, ca ha ita caxuw ma me hỹrmã tẽ, Ejit wỳr” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_35","074_7_35","ACT","7","35","35","— Ne pom pê Pahpãm me cumã Mojxe xãm ata pê ma Ixaher catêjê ame curê. Ne pê amcro ata na me Mojxe mã: “Pê nee jũm me ijõ pahhi na axãm nare, ate me ijapackre xà na. Ne nee ita ri ate me icukij xà nare” hane. Pê ahnaa Pahpãm me hõ pahhi na me cumã Mojxe xãm, pê cupê me hõ pahhi, ne cupê mehkên pê me to hapôj catê. Ita na pê côjkwa pĩn Pahpãm mã imprar catê harkwa kôt Mojxe xãm. Ne hamre, pê Mojxe Pahpãm jarkwa kôt hacpỹa mã Ejit jõ pjê wỳr cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_36","074_7_36","ACT","7","36","36","Ne cupê me to cato. Ne pê carôt kôt rỳ jũ caxuw jũm te ampo pihho pupun nare atajê ton to hàhtôa to hàhtô. Ne pê harkwa to Ejit jõ pjê kam hàpên xà to, ne hanea ne côxwa japrỳ te Côxwatepti ata kam to. Jirô pê mã pê pjê caprỳhti ata kam, curia me amji to caku to cwarẽnta, ne curia cormã ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_37","074_7_37","ACT","7","37","37","— Pê Mojxe me panquêtjê mã ita jarẽ, ne me cumã: “Ỹhỹ, quê ha jũ caxuw Pahpãm me amã jũm te harkwa na me amã ihcakôc catê ata kujate. Quê ha me anõ capi, ne me anõ xãm, hàpên xà ita caxuw. Ahnaa mã pê ixãm he” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_38","074_7_38","ACT","7","38","38","Na pê Mojxe ajco Ixaher catêjê pê me panquêtjê to ipa, pjê caprỳhti ata kam. Ne côjkwa pĩn Pahpãm mã imprar catê me ajco ipa, por pê kẽnti japrỳ te Ihcuhhyt jõ kẽn kam xa, ne Mojxe mã ihcakôc ata me. Na pê Mojxe Pahpãm jarkwa pejti incwa, cute me cumã harẽn xà caxuw. Ne me cumã harẽ, ne ma me pamã ahna ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_39","074_7_39","ACT","7","39","39","— Na pê ma ame Mojxe curê, ne ma amempar caca. Ne ma hacpỹ mã Ejit jõ pjê wỳr me amji jaxàr prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_40","074_7_40","ACT","7","40","40","Hamre, pê Pahpãm mã Mojxe ihcakôc prãmte me cupê cato. Pê ma ihtõ kà japrỳ te Arãw wỳr me pra. Ne me cumã: “Ỹhỹ, jũ kam Mojxe pictor. Mãr cute Ejit jõ pjê pĩn me pajaprôr ne me pahto mõ, taa ri jũ kam ipictor. Arãw, me imã wakỳre te pahpãm cahàc krekà nõ to. Quê ha wakỳre te pahpãm cahàc krekà ita me ito ipa. Ne taa me pajamã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_41","074_7_41","ACT","7","41","41","— Pê amji cunea mã me wakỳre to me pryti krahti pê me hõ pahpãm cahàc krekà ata to, ne me to cati prãmte, cumã mehcakôc pejti. Ne ajco me cumã pryre ihcura, cute mehkĩn prãmte. Ne wakỳre te pryti kra pê pahpãm cahàc krekà ata pyrên me hakryte ajco me cumã me hàkrun xà ita to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_42","074_7_42","ACT","7","42","42","Pê ma Pahpãm ame curê, ne me to tojnõ, mãr quê ha me taa amji mã mehkên ton to me ipa. Na pê amjia kôt amji mã caxêre to me hõ pahpãm cahàc. Na pê Pahpãm jarkwa na ihcakôc catê ita na me ahna ihhôc. Ne hõ kàhhôac kam pê ihhôc to hane he: “Pỳhàpà, me apê Ixaher catêjê. Rỳ pêa mã ca pjê caprỳ catihti ita kam ame apa, ne ramã ame apa xà ita kam me ana caku te cwarẽnta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_43","074_7_43","ACT","7","43","43","Xà ite pryre kĩn prãmte ca amehcura? Hãpà. Hamreare, ca cormã atỳj me to ihcupan to me apa. Ne ca cormã me akrãa kam ca me to amji kampa. Hõhõ, ita cwỳrjapê pê ca amjia kôt amji mã me wakỳre to me apãm cahàc krekà itajê to me hàhtôa to me hàhtô. Ne pê ca hanea ne me apãm cahàc japrỳ te Moroc ata mã me pryre itajê cura, cute ihcajpuaw prãmte. Ne pê ca me apãm cahàc krekà ita cjên xà kam ajco me acjê, ne ma me to apa. Ne pê ca hanea ne me apãm cahàc krekà japrỳ te Renpa pê caxêre pyràcti nõ ata pê ca me to. Hõhõ, me akên xà itajê to, pê ca ajco me hajỹr to me apa. Ita cwỳrjapê wa ha me ana me acurê xwỳn mẽ, ne me ato mehkujate, Papirõn jõ krĩ jĩkjê wỳr ampỳa mã ata wỳr, quê ha ma me to mõ” hane. — Ita na pê Pahpãm jarkwa na ihhôc catê harkwa kôt ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_44","074_7_44","ACT","7","44","44","— Ne cormã ita jamreare kam, pê Pahpãm Mojxe mã, pê ampo kà to, cute me to amji kam hapac xà jũrkwa to. Pê Mojxe Pahpãm jarkwa ata na, ahnaa to. Pê me panquêtjê ajco ampo kà te Pahpãm jũrkwa to ame hy, pjê caprỳhti ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_45","074_7_45","ACT","7","45","45","Ne hamre, ramã me ahna caku jàhtôa kam pjê ata mã me hàr xàa wỳr pê Mojxe xwỳ ihhi. Ne hamre, pê Jojuw xwỳ haxà na axà, ne ma me panquêtjê to hy, pjê ata wỳr. Por pê Pahpãm me cumã pjê jõr xà na to awjahkre ata wỳr. Ne pê ramã Pahpãm pjê ata kam mehkrĩ catêjê cunea japôj pa. Ne kam Ixaher catêjê jỹr, pê me haxà kam me xa. Pê ahnaa me hõ pahhi Tawi jõ amcro kam ahtwỳ. Pê cormã ampo kà te Pahpãm jũrkwa ata me cumã ahtwỳ ne ihcuhhê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_46","074_7_46","ACT","7","46","46","— Ỹhỹ, pê Pahpãm pê Jaco jõ Pahpãm mã Tawi kĩnti. Pê Tawi, cute cumã ikre nõ impejti xãm prãmte ahna ahwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_47","074_7_47","ACT","7","47","47","Ne pê Tawi kra japrỳ te Xarômãw ata pê ikre pyxwỳr catê, na pê cumã ikre xãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_48","074_7_48","ACT","7","48","48","— Quê ha pijamã me pajõ Inxũ pê Pahpãm ne mehcunea jirôa pê cati ata, cute me hũhkra na me ikre xãm, ata kam ihkrĩ? Quê! Hamreare! Wỳr quê kam ihkrĩ! Me Pahpãm ata côjkwa kam ihkrĩ. Pê ramã harkwa na ihcakôc catê ita na ihhôc. Pê harkwa na ihhôc to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_49","074_7_49","ACT","7","49","49","“Ipê me gõ Pahhiti pê Pahpãm. Ne côjkwa kam ikrĩ xà, ne pjê kam ri ipar pyxwỳr xà. Ne côjkwa pĩn wa me ato ihimpej. Xà ikre ita kam ikrĩ xà na mã ate me imã ton? Jũ wỳr ca me imã to, wa kam ikrĩ ne kôt. Hamreare! Wa nee ahna prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_50","074_7_50","ACT","7","50","50","He pa pê wa ampo itajê cunea to” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_51","074_7_51","ACT","7","51","51","— Hamre, he ramã me apê me panquêtjê pyràac, ne me akêanre! Ca nee me Pahpãm jarkwa par nare. Ne hanea ne ma apu amji tête me Pahpãm Carõ Pejti curê. Ne nee mehcakôc par nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_52","074_7_52","ACT","7","52","52","Ne amjia kôt ate me amji kam me gapac xàa to ame amji kam gapac to me apa. Pê Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê me panquêtjê mã amcro nõ na Pahpãm kra impejti cator na to awjarẽ, pê ca nee mempar nare. Ne atỳj me Pahpãm jarkwa na mehhôc catêjê atajê jipej. Ne pê jũm to awjahkre ata na, ihtỳj me pahwỳr iwrỳc. Ne Pahpãm kra pê cato, pê ca mehcura. Ahnaa mã pê Pahpãm ajpẽn harkwa na cumã ihhôc catêjê kujate, pê me panquêtjê me hipej he, ata na ca ate me Pahpãm kra ton, ne ate mehcuran. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_53","074_7_53","ACT","7","53","53","Ne côjkwa pĩn Pahpãm mã imprar catêjê pê me amã harkwa ita jarẽ, pê ca nee ajte me gũpar nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_54","074_7_54","ACT","7","54","54","Mã hamre, prohti kam te me Tewãw jũjarẽn xà ita par. Ne ame kam incryac to amencryc, ne kam mencryc xà to ame wa gyj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_55","074_7_55","ACT","7","55","55","Mã Pahpãm Carõ Pejti te Tewãw carôt to hipu tu, mã côjkwa wỳr irĩt, ne cute Pahpãm jàhcujro pejti pupun, ne hanea ne cute Jeju pupun, mã Pahpãm jĩkjê rũm xa, awpôc rũm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_56","074_7_56","ACT","7","56","56","Mã Tewãw te me cumã harẽn to: — Mẽr he. Wa itỳj côjkwa catac pupu, ne itỳj me Ahàkà pê Jeju pupu he, mã Hũm Cati jĩkjê rũm xa, awpôc rũm — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_57","074_7_57","ACT","7","57","57","Me ajkaam mã cute me hapac jihê par, ne kỳj cati pêa mã ame caràr, ne Tewãw wỳr mehprõt ne cute mehpro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_58","074_7_58","ACT","7","58","58","Ne cute krĩ pê me to cator, me ajkaam kẽn to kam me hũcapêr kam mehtẽm, cute me to curan prãmte. Mã mehhêj xi catêjê te me hõ hitô kà caxàr, ne me jũm tuwre japrỳ te Xawrô ata mã me hõr, me hahkà na, cute me cumã hamãr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_59","074_7_59","ACT","7","59","59","Ne cute kẽn to Tewãw curan prãmte kam me to awcapê, mã Jeju mã akij ne cumã amji jarẽn to: — Jeju, icarõ japrô — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC7_60","074_7_60","ACT","7","60","60","Jirô pê ihkõn krã na hỹr, ne kỳj cati pêa mã caràr ne Pahpãm mã: — Cute ame ito kên itajê kam acryc nare — hane. Hõ, cute ita to ihcakôc to hajỹr ne ihtyc. Mã ampeaj kam cama Xawrô mã Tewãw curan na impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_1","074_8_1","ACT","8","1","1","Mã amcro ata na, Krĩpinkrên kam, cute me Jeju na mehkwỳ to mehkên kam mehtẽm ne ame to kêanre. Ne cute amehkwỳ incràn, Krĩpinkrên pê. Mã mehkwỳ curia Juta jõ pjê kam ame ipa, ne ma mehkwỳ Krĩrĩtpej jõ pjê mã ame incjêj, mã Jeju mã memprar catêjê pit jàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_2","074_8_2","ACT","8","2","2","Mã me hũmre te Pahpãm to me amji kam hapac catêjê atajê te me Tewãw to me hapac xàhte me amrã, ne cute me harêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_3","074_8_3","ACT","8","3","3","Mã Xawrô te Jeju na mehkwỳ to hamre prãmte, hãn ne ihtỳj hõtpê ame ahna hàhcukjêr to ipa, ne ikrea mã incjêj to ipa, ne me hũmre pro, ne pyjê pro, ne me hacjên xà mã me hacjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_4","074_8_4","ACT","8","4","4","Mã ame ipicràn atajê pê Jeju na mehkwỳ, ne mehcunea mã, pjê cunea kôt ame Jeju jarẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_5","074_8_5","ACT","8","5","5","Mã ma Pirip Krĩrĩtpej wỳr iwrỳc, ne curia mehkrĩ atajê mã apu Jeju jarẽn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_6","074_8_6","ACT","8","6","6","Mã me hàhtôa ne cute me Pirip jũjarẽn xà impar to impejti, ne harkwa to cute hàpên xà ton ata na me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_7","074_8_7","ACT","8","7","7","Mã Pirip te me kam ampo carõ kên atajê jàhtôa ne mentête hapôj, mã ma me caràr to pra. Mã cute me xwỳ me, me cukrã xà pec catêjê jàhtôa ne hanea ne caprãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_8","074_8_8","ACT","8","8","8","Mã mehcunea jakry pit, Krĩrĩtpej kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_9","074_8_9","ACT","8","9","9","Pê curia hũmre japrỳ te Ximãw ata ihkrĩ, ne ampeaj kam hũxy xi, ne amcro jàhtôa kam ajco me to hy. Ne ihtỳj ajco amji to cati prãm. Na pê Krĩrĩtpej catêjê cunea Ximãw cati na amehcãmjĩ, ne ampeaj kam amji mã me to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_10","074_8_10","ACT","8","10","10","Ne ampeaj kam ajco me kampa. Mehkà me, ahkrare me, mehcunea ajco me kampa. Ne ajco me ajpẽn mã: — Ỹhỹ, ihhêj ne hũmre ita kam Pahpãm carôt, ne ampeaj kam cati, ne ihhêj ne Pahpãam pĩn ri cator — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_11","074_8_11","ACT","8","11","11","Ampo na? Rỳ pêa mã ri Ximãw ata mehkwỳ to hy na ri, ihtỳj me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_12","074_8_12","ACT","8","12","12","Mã hanea ne cute me Pirip jũjarẽn xà impar, Jeju pê me pahkritxwỳ na harẽn xà impejti ata na. Mã Pirip te cute Pahpãm himpej xà mã mencjêj na me amji jarẽn prãmte, harkwa na me hũmre me, pyjê me, cô kam mehcumrãr, mã cute me Jeju te amji kam hapac xà pynãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_13","074_8_13","ACT","8","13","13","Mã hanea ne, Ximãw te Pirip jũjarẽn xà impar, ne ihtỳj Jeju na mehkwỳ mã hàr prãm. Mã Pirip te cô kam ihcumrãr, mã cute hũnãr ne hũ na pire mã apu ihkôt ipa, ne hãn ne Pirip te harkwa to hàpên xà impejti ton to ipa atajê to amji mã ipikrar catia to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_14","074_8_14","ACT","8","14","14","Mã Jeju jarkwa na cumã memprar catêjê, Krĩpinkrên kam ame ipa atajê, te me Krĩrĩtpej catêjê te hanea ne Pahpãm jarkwa par pejti na, cute me harẽn par. Mã ihtỳj Jeju na mehkwỳ mã me acjêj. Mã ma cute me Petrô me Jowãw kujahêc, Krĩrĩtpej wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_15","074_8_15","ACT","8","15","15","Mã curi me cator, ne Pahpãm na me ahwỳ, quê Krĩrĩtpej catêjê te Jeju to amji mã mehhimpej atajê mã Carõ Pejti gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_16","074_8_16","ACT","8","16","16","Ampo na? Nee Pahpãm Carõ Pejti ata cormã mehwỳr iwrỳc, ne cute me cumã amji jõr nare. Mã ihtỳj Pirip te Jeju jarkwa na cô kam mehcumrãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_17","074_8_17","ACT","8","17","17","Cwỳrjapê ri Petrô me Jowãw te me ahna hũ xir, ne me ahna Pahpãm wỳr, mã Pahpãm te me cumã Carõ Pejti jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_18","074_8_18","ACT","8","18","18","Mã Ximãw jũxy xi ata te Petrô me Jowãw te jũmjê atajê na hũ xir, mã mehkôt Pahpãm te jũmjê atajê mã Carõ Pejti jõr na me hõmpun. Ne ma me hỹrmã tẽ, ne ihpore to ame kampa, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_19","074_8_19","ACT","8","19","19","— Petrô me Jowãw, wa hanea ne me acarôt ita na prãm. Wa ha me amã ihporea gõ, ca ha me imã Pahpãm carôt gõ, mãr wa me acuxà jũm na ijũ xi, quê amji mã Pahpãm Carõ Pejti py — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_20","074_8_20","ACT","8","20","20","Mã Petrô te cumã harkwa to: — Akên xà wỳr, ca gõ pore ita to tẽ! Mõrmõ ca amji mã: “Wa ha itỳj ihpore to Pahpãm carôt japrô” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_21","074_8_21","ACT","8","21","21","He nee ate me ijàpên xà jĩkjê to amji pytàr xà hamreare. Ne Pahpãm mã ate amji kam gapac xà hêj xi xà ita nee impej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_22","074_8_22","ACT","8","22","22","Nãmhã, ne ate amji kam gapac xà kên ita jicu, ne Pahpãm na ca ahwỳ, quê atête akên ita camẽ, ne akên ita to tojnõ ne amã to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_23","074_8_23","ACT","8","23","23","He ramã ate akên ita to amji krãhtu, na ca ajte me ijũ na apu ita kĩn, ramã ite me gahkre pej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_24","074_8_24","ACT","8","24","24","Mã Ximãw te me cumã: — He nãmri! Ca ma imã Pahpãm wỳ, quê nee ate me imã ampo kên jarẽn xà itajê nõ to, ito kên nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_25","074_8_25","ACT","8","25","25","Mã Petrô me Jowãw te me cumã Pahpãm jarkwa jarẽn par, ne ma Krĩpinkrên wỳr cute me amji jaxàr. Ne pry kôt, Krĩrĩtpej jõ pjê kam ihtỳj me Pahpãm jarẽn pejti atajê jarẽn cràn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_26","074_8_26","ACT","8","26","26","Mã côjkwa pĩn Pahpãm mã imprar catê Pirip wỳr iwrỳc ne cumã: — To xa, ne ma Krĩpinkrên me Krĩhtỳj jõ pry kôt tẽ, por curi põti kam me hamreare, ata wỳr — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_27","074_8_27","ACT","8","27","28","Mã Pirip xãm ne ma ihtẽm pyrentu. Ne pea curi cator. Mã cupẽtycre nõ ita te Krĩpinkrên kam Pahpãm to amji kam hapac jirô pê, ma hacpỹa mã hõ pjê japrỳ te Cupẽtycre jõ pjê ata wỳr amji jaxàr. Ne pê hũmre ata pê pahhikwỳj catia japrỳ te Cantikwỳj ata tehcajpar catê, ne ajco cumã hõ pore jamã. Ne cawrô jõ kujti kam jỹ, ne apu ihkàhhôc ata cahyt. Ne ihkàhhôc ata pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê japrỳ te Ixaj xwỳ, ata jõ kàhhôc, pê jỹ ne apu cahyt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_29","074_8_29","ACT","8","29","29","Mã Pirip te hõmpun, mã Pahpãm Carõ Pejti cumã: — Tẽ ne cawrô jõ kujti wỳr acato — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_30","074_8_30","ACT","8","30","33","Mã Pirip ma hỹrmã ipicahur ne ahna cator. Ne cute cupẽtycre ata Ixaj xwỳ pê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê jõ kàhhôc to jỹ ne apu cahyt na kam hapac. Pê Pahpãm jũm capi ne to awjahkre ata na ri ihkàhhôc ata cahyt, ne cahyt to: “Ỹhỹ, jũm ata pê pryre capônỹre pyràac, ne cupê carà cahàcre hôhti pyràac. Mã ma ihcuran xà wỳr me to mõ, mã capônỹre mõ. Me to mõ ne ame cupê ihhô ata jakep, mã aracri xa, jĩkjê na ri jũm ita pê carà cahàcre hôhti pyràac, ne nee ihcakôc nare, ne aracri xa. Mã cute me jũm ata to incrire, ne me kam mare mã cute me cuprãr tu, mã cute ihpahàm catia ne ipyr, ne apu ihpahàm. Ne nee cute me jũm ata to impej nare, ne cute ame to kêanre. Ne nee cormã ihkra nare kam, cute mehcuran, mã pjê kam cute amji to ipijapar xà ata jamre” hane. Mã Pirip cumã: — Hàpà, xà ca atỳj, pom ca apu ihkàhhôc cahyt ita kampa? — hane. Mã cumã: — Quê, hamreare, wa itỳj cahyt ne nee impar nare. Ipê jũm te imã ihkôt harẽn xà nare ita kam, jũ mã wa ha ne hahkre pej? Ca ha pijamã imã to hahkre? Gapacta ne api ne icahê na jỹ, ne imã to hahkre — hane. Mã Pirip jàpir ne cahê na hỹr, mã cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_34","074_8_34","ACT","8","34","34","— Imã to hahkre, xà amji naa mã pê ihhôc? Nare xà ajteare mã jũm na pê ihhôc? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_35","074_8_35","ACT","8","35","35","Mã Pirip te cumã Jeju jarẽn kam ihtẽm, ne cumã: — Ỹhỹ, pom jũm ita nee mã jũm nare, Jeju jarẽn mã he, ne curmã wa ite me hõmpun — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_36","074_8_36","ACT","8","36","36","Ne ma ajwar me mõ, mã ihtỳj Pirip cumã to hahkre to mõ, ne pea cô jarare na me iwrỳc. Mã cupẽtycre ita Pirip mã: — Cô he, hõmpu. Ne imã Jeju na mehkwỳ mã ixàr prãm. Ca pijamã caxuw icumrã? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_37","074_8_37","ACT","8","37","37","Mã Pirip cumã: — Ca ha ampeaj kam Jeju to amji mã ahimpej, ne mehkwỳ mã axàr prãm, wa ha itỳj caxuw acumrã — hane. Mã cumã: — Ỹhỹ, wa ha itỳj amji mã to ihimpej, ne ampeaj kam ri cupê Crixtô pê Pahpãm kraa to ihkra, na wa itỳj ahna mehkwỳ mã ixàr prãm — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_38","074_8_38","ACT","8","38","38","Mã kujti to hàhhuc, ne ajwar cô mã me iwrỳc, mã pea Pirip te cô kam cupẽtycre ata cumrãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_39","074_8_39","ACT","8","39","39","Ne cô pê me hàpir, mã Pahpãm Carõ Pejti te ma Pirip japrôr ne to tẽ. Mã cupẽtycre te nee hipêr hõmpun nare, ne ampeaj kam Jeju pyrên hakry, mã ma hõ pjê wỳr tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC8_40","074_8_40","ACT","8","40","40","Mã ihprõt pê Pirip Axoti jõ krĩ kam cator. Ne ma Xexa jõ krĩ wỳr tẽ, ne pry kôt krĩ ihcuhhê atajê cunea mã Jeju jarẽn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_1","074_9_1","ACT","9","1","1","Ata jõ amcro kam ri Xawrô cormã Jeju na mehkwỳ curan prãm to ipa. Mã Tamatcô jõ krĩ kam hanea ne Jeju na mehkwỳ jàhtôa ne mehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_2","074_9_2","ACT","9","2","2","Cwỳrjapê ri Xawrô ma Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi wỳr tẽ, ne cute ahna hàhwỳr, quê cumã cute Jeju na mehkwỳ pro xà na ihkàhhôc to, quê mehpro pa. Mã hõ pahhi te Tamatcô jõ krĩ kam Juta catêjê te me cuprõn xà kam me hõ pahhi catêjê atajê mã ihhôc, quê me cahyt, ne me Xawrô tehcajpa. Ne me cupê Jeju na mehkwỳ xũmre me, pyjê me, mehpro ne me huwapre, ne ajpên Krĩpinkrên wỳr me to pra. Hõhõ, pê me caxuw mehcajrẽn catêjê jõ pahhi mã ihhôc to hane, ne me cumã cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_3","074_9_3","ACT","9","3","3","Mã Xawrô na mehkwỳ ramã Tamatcô jõ pry kôt, krĩ ata na me hàhtêp tu, mã krã, côjkwa pĩn ampo pràti ata te ahna ipixêr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_4","074_9_4","ACT","9","4","4","Mã Xawrô pjê kam ihpỳm, ne cute côjkwa pĩn jũm ata par, mã cute cumã harkwa to hajỹr: — Xawrô, Xawrô, ampo na mã ca apu ito kên to apa? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_5","074_9_5","ACT","9","5","5","Mã cumã: — Me anõ mã ca? — hane. Mã cumã amji jarẽn to: — Ipê Jeju, mãr ca ate apu ito kên ata! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_6","074_9_6","ACT","9","6","6","To xa ne krĩ mã axà, quê ha jũm amã ate ampo ton xà ata to awjarẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_7","074_9_7","ACT","9","7","7","Mã Xawrô na mehkwỳ xũmre atajê cunea te amji mã me ipikrar, ne me ipẽrkêt ne me ipẽrkêatre. Ne ihtỳj cute me hõkre par, ne nee cute me jũm pupun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_8","074_9_8","ACT","9","8","8","Mã pjê pê Xawrô xãm, ne into catac, ne nee irĩt nare. Mã cute me hũhkra na ipyr, ne ma Tamatcô jõ krĩ wỳr me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_9","074_9_9","ACT","9","9","9","Mã irĩt nare na amcro incrê, ne cama jỹ ne apu Jeju to amji kampa, ne nee hàpàn nare, ne nee ihkõm nare, ne cama jỹ ne apu ajkampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_10","074_9_10","ACT","9","10","10","Mã Tamatcô jõ krĩ ata kam Jeju na mehkwỳ nõ ita ihkrĩ, ne haprỳ te Anana. Ne irĩat kam cute Jeju pupun, mã cumã akij ne cumã: — Anana — hane. Mã cumã: — Ampo? Ita ri wa xa — hane. Mã cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_11","074_9_11","ACT","9","11","11","— Apu amji mã ahcuprõ ne ma Juta jũrkwa wỳr pry cuhtacti ata kôt tẽ. Curia ri, por pê Krĩjara kam Xawrô ihpỳm ata jỹ, ne apu imã ihcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_12","074_9_12","ACT","9","12","12","Ne cute irĩat kam amji na apê Anana pupun, mã hỹrmã hàr ne cute into na cumã hũ xir, mã hacpỹa mã irĩt. Na ca ha caa tẽ, ne Xawrô na gũ xi ne caprã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_13","074_9_13","ACT","9","13","13","Mã Anana cumã: — Ijõ Pahhiti, ramã mehcunea te me imã hũmre ita te Krĩpinkrên kam ampo cunea to kên ata na me harẽn, ne cute ame akwỳ to kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_14","074_9_14","ACT","9","14","14","Ne cute mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ jõ kàhhôc pyr, ne ajpên to tẽ, Tamatcô jõ krĩ wỳr, cute me akwỳ te, ate mehtehcajpar xà na me awỳr atajê jacjên prãmte — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_15","074_9_15","ACT","9","15","15","Mã Pahhiti pê Jeju te Anana mãn, ne cumã: — Wa ite amji mã hũmre ata te ijarkwa na imprar catê na capi ne ahna hãm, mãr quê ijarkwa na mehcahkrit me, me cupê pahhi cati me, Juta catêjê mã ihcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_16","074_9_16","ACT","9","16","16","He wa ha pa Xawrô mã ijàpên xà to hahkre, quê ha imã apê. Ne icwỳrjapê cupê cute amji na ihkên xà cunea pupun catê — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_17","074_9_17","ACT","9","17","17","Mã ma Anana mõ ne ikre mã hàr, ne cute Xawrô na hũhkra xir ne cumã: — Itõ Xawrô, pom ate pry kôt Pahhiti pê Jeju pupun ita te ri ajpên awỳr ikujahêc, ca hacpỹa mã rĩt, quê hanea ne Pahpãm Carõ Pejti carôt ato hipu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_18","074_9_18","ACT","9","18","18","Mã ampo pê tep kà pyràcti ita into pĩn cumã ihpỳm, mã hacpỹa mã irĩt pyrentu. Hamre, ita jirô pê mã ri Xawrô xãm, mã Anana te cô kam ihcumrãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_19","074_9_19","ACT","9","19","19","Mã hàpàn jirô pê, hacpỹa mã ihtỳj taa to ihtỳj. Ne cute amji to amcro jàhtôa Jeju na mehkwỳ kam, Tamatcô jõ krĩ kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_20","074_9_20","ACT","9","20","20","Xawrô te Jeju na mehkwỳ na amji ton, ne Juta catêjê te me cuprõn xà kam, ihcakôc kam ihtẽm pyrentu, ne cute me cumã: — Jeju pê Pahpãm kraa to ihkra — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_21","074_9_21","ACT","9","21","21","Mã mehcunea te me Xawrô par, ne amji mã me ipikrar, ne me ajpẽn cukij to: — Pỳhàpà, mãr hũmre ita pê Krĩpinkrên kam Jeju na mehkwỳ curan catê ta? Pom hãn ne Jeju na mehkwỳ pro ne mehcajpre, ne ma hõ pahhi cati wỳr me to ipa prãm ita? Taa mã ri cator — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_22","074_9_22","ACT","9","22","22","Mã Xawrô amcro cunea kam me cumã carôt tỳaj kam hũjarẽn to ihcuhhê tu. Ne cute hũjarẽn to: — Ỹhỹ, por pê rỳ pêa mã Pahpãm Crixtô cator xà na to awjahkre ataa ri cator, ne cupêa ri Jeju — hajỹr. Ne cute Juta catêjê pê Jeju na mehkwỳ nare atajê mã caxwãm catia mã Jeju jarẽn. Mã nee jũm te cumã jũ mãn nare, ne aracri mehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_23","074_9_23","ACT","9","23","23","Mã ahna amcro jàhtôa jirô pê Juta catêjê te amji na me cuprõn, ne Xawrô curan na me ajpẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_24","074_9_24","ACT","9","24","24","Mã Xawrô te amcro me caxwa cunea kam, krĩ cati jõ kwỳc jarkwa mã me hikaj ne mehcuran prãm na, cute me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_25","074_9_25","ACT","9","25","25","Mã caxwa ata kam, Jeju na mehkwỳ kwỳ te kàhà catia kam Pawrô jỹr, ne ma krĩ pê, kẽn te kwỳc catia ata pê me to iwrỳc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_26","074_9_26","ACT","9","26","26","Mã Xawrô ma Krĩpinkrên wỳr tẽ, cute curi Jeju na mehkwỳ mã hàr prãmte. Mã Jeju na mehkwỳ ma ame hũpa. Ne nee mempar nare, ne nee cupê Jeju na mehkwỳ na, cute amji mã me to hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_27","074_9_27","ACT","9","27","27","Mã Parnap te Xawrô tehcajpar, ne ma to mõ, ne cute me to cuprõn, ne Jeju jarkwa na memprar catêjê mã Xawrô jarẽn, cute me hahkre pej prãmte. Ne cute me cumã Xawrô te pry kôt Pahhiti pê Jeju pupun, mã cute cumã ihcakôc na harẽn. Ne hanea ne Parnap te Xawrô Tamatcô jõ krĩ kam Juta catêjê mã, Jeju jarkwa to ihcakôc tỳaj na me cumã harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_28","074_9_28","ACT","9","28","28","Jirô pê mã ri Xawrô te Krĩpinkrên kam me hũnãr, ne ma mehkôt mõ, krĩ cunea kôt, ne caxwãm catia mã apu Jeju jarẽn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_29","074_9_29","ACT","9","29","29","Mã Xawrô me, Juta catêjê kwỳ pê Crec jarkwa to mehcakôc catêjê me, me ajpẽn mã me Jeju jarẽn xà atajê to me ajpẽn mã me harẽn to me mõ. Ne ihtỳj me Xawrô curan to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_30","074_9_30","ACT","9","30","30","Mã Jeju kam ajpẽn to mehkjêjê te ahna mempar, ne ma Xexa jõ krĩ wỳr me Xawrô japrôr. Ne ma Krĩjara jõ krĩ wỳr mehkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_31","074_9_31","ACT","9","31","31","Mã Jeju na mehkwỳ, Juta jõ pjê me, Hĩpôjajo jõ pjê kam, me ipinkrên, ne hanea ne Krĩrĩtpej jõ pjê kam, mehcunea pinkrênti. Mã nee jũm te ame to kên nare. Ne pê ajco me ajcamẽ, ne me hàhtô, pê Pahpãm Carõ Pejti me to ihtỳj, na pê mehcunea ajco me Pahhiti pê Jeju kampa, ne amji mã me hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_32","074_9_32","ACT","9","32","32","Mã Petrô ihtỳj pjê cunea kam apu mõ, ne amcro nõ na ma Rita jõ krĩ wỳr tẽ, cute curi Jeju na mehkwỳ amehkrĩ atajê pupun prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_33","074_9_33","ACT","9","33","33","Ne cute hũmre haprỳ te Enêj ata cukrã xà peacre, ne nee ipa nare ata cajpar. Pê ramã Enêj ata hikwa xà ata kam ahna caku ôjtô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_34","074_9_34","ACT","9","34","34","Mã Petrô te cumã harkwa to: — Enêj, quê ha Jeju acaprã, ca ha axãm pyrentu, ne gikwa xà to ahcuprõ — hajỹr. Mã Enêj xãm pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_35","074_9_35","ACT","9","35","35","Mã Rita jõ krĩ ata me, põ japrỳ te Xaron jõ pjê kam mehkrĩ atajê te me ampo ton xà ata pupun, ne ma Jeju na mehkwỳ wỳr me ipipkjêr, ne cumã me hàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_36","074_9_36","ACT","9","36","36","Mã Krĩmpejre kam Jeju na mehkwỳ nõ cahãj ihkrĩ ata japrỳ te Tapita Caràhkwỳj, ne Crec jarkwa na haprỳ te Torca, ne amcro cunea kam hõtpê me cumã ampo pej pit ton to ipa, ne me cupê hamreare atajê tehcajpar to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_37","074_9_37","ACT","9","37","37","Ne amcro ata na Caràhkwỳj xà, ne ihtyc. Mã cute mehcuhhõn ne mehcũmpej, ne ma kỳj pê ikre caxwỳn kam me hir. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_38","074_9_38","ACT","9","38","38","Mã Jeju na mehkwỳ te me Petrô te Rita jõ krĩ kam apu mõr na me harẽn par. Pê Krĩmpejre me ajpẽn na pire mã krĩ ata xa, na ri cute Petrô japrôr to hỹrmã me hũmre to ipijakrut ne mehkujahêc. Mã me tẽ, ne hỹrmã me cator, ne me cumã: — Ỹhỹ Petrô, ate amji kam gapac xàa to Krĩmpejre wỳr atẽm pyrentu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_39","074_9_39","ACT","9","39","39","Mã apu Petrô jàhcuprõn, ne ma me pra. Ne curi me cator, mã cute me haprôr ne ma kỳj pê, ikre caxwỳn wỳr me to mõ. Mã me cahãj wej pijapit atajê cunea Petrô na me ipixêr, ne ame amrãhti. Ne me Caràhkwỳj te apu ihtĩr ne mõr reria mã, hitô kà ton atajê jahkre, ne mehkà kwỳ jahkre, ne ame amrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_40","074_9_40","ACT","9","40","40","Mã Petrô te ikre caxwỳn pê mehcunea cator, ne ihkõn krã na hỹr, ne cute Pahpãm mã ihcakôc, ne Caràhkwỳj tyc wỳr ipipkjêr ne cumã: — Caràhkwỳj, to xa — hajỹr. Mã into catac, ne cute Petrô pupun ne hỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_41","074_9_41","ACT","9","41","41","Mã Petrô te Caràhkwỳj jũ na ipyr ne hãm na ihtehcajpar, mã hãm. Mã cute Jeju na mehkwỳ cunea me, me cahãj wej pijapit atajê mea mã ahna hàhwỳr, ne cute me hũhkra mã cahãj tĩar na haxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_42","074_9_42","ACT","9","42","42","Mã me harẽn pejti ita Krĩmpejre cunea kôt ipicràn, mã me hàhtôa ne ihtỳj me Jeju to amji mã mehhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC9_43","074_9_43","ACT","9","43","43","Mã Petrô curia ampo kà cajror catê japrỳ te Ximãw ata jũrkwa kam hàhhuc, ne curia cute cahê na amji to amcro jàhtôa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_1","074_10_1","ACT","10","1","1","Ỹhỹ, pê Xexa jõ krĩ kam, Krĩrĩtpej jõ pjê kam, hũmre ihkrĩ ata japrỳ te Coner. Ne cupê krãhtare catêjê to ihhimpej catê. Pê Prytikra jõ pjê pê Roman catêjê jõ pjê rũm cato. Ne cupê mehcahkrit atajê nõ, ne nee cupê Juta catêjê nõ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_2","074_10_2","ACT","10","2","2","Ne pê ihtỳj ajco mehkra mea mã, Pahpãm to me amji kampa, ne me cumã Pahpãm kĩn. Ne ajco me Juta catêjê pê hamreare atajê tehcajpar to catia to ipa, ne ajco Pahpãm mã mehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_3","074_10_3","ACT","10","3","3","Ne amcro nõ na, pyt pejti kam, Coner te irĩat kam Pahpãm mã imprar catêjê nõ pupun, mã côjkwa pĩn cator ne hỹrmã hàhtêp ne cumã: — Coner — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_4","074_10_4","ACT","10","4","4","Mã cute Pahpãm mã imprar catê nõ ata cupa kam hõmpun, ne ihcukij to: — Ampo, Pahhi? — hajỹr. Mã cumã: — Ỹhỹ, Pahpãm mã ate amji kam gapac xà jahkre pej, ne ate me cupê hamreare atajê mã ampo pejti ton na, cute ato amji japackre. Cwỳrjapê ri apyrên Pahpãm jakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_5","074_10_5","ACT","10","5","5","Ne hamre, ita caxuw me jũm xũmre kujate, Krĩmpejre wỳr, quê hũmre japrỳ te Ximãw Petrô ata japrô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_6","074_10_6","ACT","10","6","6","Por ampo kà cajror catê japrỳ te hanea ne Ximãw ata jũrkwa kam ri hàhhuc, côxwa cahê na — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_7","074_10_7","ACT","10","7","7","Ne ma Pahpãm mã imprar catê tẽ. Mã Coner te me hàpên catêjê to ipijakrut, ne hanea ne krãhtare nõ pyxit ne me cumã hàkjêr. Ne krãhtare ita pê Coner tehcajpar catê, ne ihtỳj Pahpãm to amji kam hapac to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_8","074_10_8","ACT","10","8","8","Ne Coner te me cumã hũjarẽn xà caxuw, cute ampo pupun atajê cunea jarẽn. Ne ma cute Krĩmpejre wỳr mencrê itajê kujahêc, mã ma me pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_9","074_10_9","ACT","10","9","9","Mã Krĩmpejre kam, amcro nõ na, ramã Petrô krã cajpuw pyt jỹ, mã ikre jimoc na, cute Pahpãm mã ihcakôc prãmte hàpir, ne Pahpãm mã ihcakôc. Mã ramã Coner te Petrô wỳr mehkujahêc atajê Krĩmpejre na me hàhtêp. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_10","074_10_10","ACT","10","10","11","Mã ramã Petrô mã prãm, mã ihtỳj ampo krẽr prãm. Mã cormã ame hõ toan kam, mã Petrô te irĩat kam côjkwa kre pupun. Mã cupê cupẽhkàhti, ne catia to cati, ne hõxwahhi te cwat na hê, mã kỳj rũm, côjkwa pĩn ahpar mã ajpên mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_12","074_10_12","ACT","10","12","12","Ne cupẽhkà ita caxwãm pê cute ampo pryre cunea pupun. Mã kam ampo pryre cunea, ne kam ampo kên pjê kam cajõhjõt to ipa ita, ne kam ampo pryjara. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_13","074_10_13","ACT","10","13","13","Mã Pahpãm Petrô mã: — Petrô, to xa ne ampo cura, ne krẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_14","074_10_14","ACT","10","14","14","Mã cumã: — Pỳhàpà, ijõ Pahhiti! Jũ wỳr wa amji mã hamã ne ampo kên ita nõ krẽ. Wa rỳ jũ caxuw ite ampo kên krẽr nare ita kam — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_15","074_10_15","ACT","10","15","15","Mã Pahpãm hipêr cumã: — Wa jamã ne ampo pej na harẽ, ca nee hipêr ihkên na harẽn nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_16","074_10_16","ACT","10","16","16","Hamre, cute cumã ihcakôc to incrê. Jirô pê mã ri cute cupẽhkàhti ita to hacpỹa mã côjkwa wỳr amji jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_17","074_10_17","ACT","10","17","17","Mã Petrô cama apu irĩat kam, côjkwa kam cute ampo pupun xà atajê to amji japackre to mõ, ne amji mã: — Pỳhàpà, ampo to mã Pahpãm apu imã hahkre? — hane. Mã pyt jỹr xà ata kam, Coner te me hũmre kujahêc atajê harkwa mã me hàhhuc. Ne cute me Ximãw pê pryre kà cajror catê ata jũrkwa na me hàhcukjêr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_18","074_10_18","ACT","10","18","18","Mã cute me cumã harẽn, mã ma hũrkwa ri me cator, ne cute ikrea kam, me jũm ita mã hàkjêr, ne me jũm ata cukij to: — Xà ajkĩ ita ri mã hũmre japrỳ te Ximãw Petrô ata jàhhuc ne apu mõ? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_19","074_10_19","ACT","10","19","19","Mã Petrô cormã apu cute ampo pupun xà ata to amji japackre to mõ. Mã Pahpãm Carõ Pejti cumã: — Awpa! Ita ri me hũmre incrê, ne ame ana hàhcukjêr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_20","074_10_20","ACT","10","20","20","Apu ahcuprõ ne wrỳ, ne mehkôt mõ. Nee ca apu gũpar nõ nare, ne nee ame hũpa nare. Ampo na? Itea wa awỳr mehkujahêc — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_21","074_10_21","ACT","10","21","21","Mã Petrô wrỳc, ne me hũmre atajê mã: — Xà ina ca ame ahcukij? Ampo wỳr mã ca ita ri me mõ? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_22","074_10_22","ACT","10","22","22","Mã me cumã: — Ỹhỹ, pahhi Coner te ri awỳr me ikujahêc. Ne Coner ita peaj, ne cupê Pahpãm to amji kam hapac catê impeaj, mã Juta catêjê cunea me kampa. Mã Pahpãm mã imprar catê côjkwa pĩn cator, ne apu cumã ana awjahkre, quê ana ahwỳ, ca hũrkwa ri acato, quê akampa, ate cumã ampo jarẽn xà atajê na — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_23","074_10_23","ACT","10","23","23","Mã Petrô te me hũmre atajê mã me hàr na hũjahkre, mã me hàr, ne caxwa ata kam cahê na me hàhhuc. Mã me ahna apẽ, mã ame hàhcuprõn, ne ma me mõ. Mã Jeju na mehkwỳ kwỳ, Krĩmpejre kam mehkrĩ atajê, hanea ne mehkôt me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_24","074_10_24","ACT","10","24","24","Me mõ ne me ahna apẽ nõ ma Xexa jõ krĩ kam me cator. Mã ramã Coner te mehkjêjê me, me hõ ikwỳ nõ peaj catêjê me, me hator, mã ramã cute me cuprõn ne me Petrô jikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_25","074_10_25","ACT","10","25","25","Mã ramã Petrô to me mõ, mã hàr, mã Coner mõ ne cute ihcajpar, ne cuna mã ihkõn krã na hỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_26","074_10_26","ACT","10","26","26","Mã Petrô te hacpỹa mã hãm ne cumã: — To xa, nee mã ipê Pahpãm nare. Ampo na? Hanea ne ipê me axũmre nõa wa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_27","074_10_27","ACT","10","27","27","Mã Petrô apu Coner mã ihcakôc jirô pê mã, ma ikre mã me hàr. Mã me hàhtôa te me cuprõn tu curi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_28","074_10_28","ACT","10","28","28","Mã mehcunea mã awjarẽ, ne me cumã: — Ramã me amã Juta catêjê te amji kam hapac xà jahkre pej. Ne jũ wỳr quê mehcahkrit itajê me, me cuprõ ne me ajcacwa. Ne Pahpãm te quêt imã mehcunea to hahkre to hajỹr he, wa nee amji kĩnte hipêr jũm kên me, ihtũm na, to amji kam ijapac nare. Ita to ri Pahpãm te curmã imã hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_29","074_10_29","ACT","10","29","29","Na ca ate me ina gàhwỳr, wa ajpên ite amji kam ijapac xà impejti na prãm to wa mõ. Na wa itỳj amji jahkre pej to prãm, ampo na mã ca ate me ina gàhwỳr? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_30","074_10_30","ACT","10","30","30","Mã Coner te Petrô mã ihcakôc, ne cumã: — Ramã ina amcro incrê, wa ita ri ijũrkwa kam jỹ, ne pyt pejti kam apu Pahpãm mã icakôc. Mã ihprõt pê hũmre ita te ihkà jakati ihpràti ita to ihkà, ne icuna mã cator, ne cute imã hũjarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_31","074_10_31","ACT","10","31","31","— “Coner, Pahpãm te acakôc xà impar, ne cute ato amji japackre, ca ate me cupê hamreare atajê mã cute ampo na ihprãm ata jõr na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_32","074_10_32","ACT","10","32","32","Ne me jũm kujate, Krĩmpejre wỳr, quê me jũm xũmre japrỳ te Ximãw Petrô ata japrô. Ne Ximãw nõ apê ampo kà cajror catê jũrkwa kam ri hàhhuc, côxwa cape na” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_33","074_10_33","ACT","10","33","33","Na wa ite ana ijàhwỳr pyrentu. Mã ate to hamãrti mã, ne ajpên tẽ ne acator, ne ahnaa ri impeaj to impej. Ne hamre, ramã mehcunea te me cuprõn, Pahpãm cuna mã. Ne Pahpãm te amã harẽn ne amã to hahkre atajê par prãmte, wa ramã ite me cuprõn. Na ca ha ate impar xà ata jarẽ, wa me akampa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_34","074_10_34","ACT","10","34","34","Mã Petrô me cumã: — Ỹhỹ, he ita caxuw Pahpãm mã mehcunea pipẽn pit na imã hahkre pej. Pahpãm te ramã cumã mehcunea kĩn pipẽn pit to imã hahkre, na ri imã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_35","074_10_35","ACT","10","35","35","Ampeaj kam, quê ha pjê cunea kam jũmjê mã Pahpãm kĩn, ne me cumã kam hapac prãm, quê ha Pahpãm jũmjê atajê pupu, ne ihtỳj jũmjê atajê na amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_36","074_10_36","ACT","10","36","36","Ne ramã cute me ikwỳ pê Juta catêjê me, me pahcunea mã Jeju kujahêc, me pahcarĩcti prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_37","074_10_37","ACT","10","37","37","Ne ramã ate me Jeju jarẽn pejti ita par, ne me hahkre pej, por pê Jowãw ajco Jeju pê me pahcunea jõ Pahhiti na me cumã harẽn to ipa, ne cô kam ajco mehcumrã. Ne pê Jeju Naxare jõ krĩ pĩn cato, ne ajco mehcunea mã ihcakôc to ipa, Hĩpôjajo jõ pjê me, Juta jõ pjê kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_38","074_10_38","ACT","10","38","38","Ỹhỹ, pê Pahpãm Jeju mã Carõ Pejti me carôt tỳjti gõ. Pê Carõ Pejti jarkwa kôt ajco hàpên xà impejti ton to apu ipa. Ne ajco Pahpãm jarkwa kôt mentête me curê xwỳn carõ kên to pôj to ipa. Atajê na ramã me amã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_39","074_10_39","ACT","10","39","39","— Mã me ikwỳ te Krĩpinkrên me ipu na krĩ kwỳ atajê cunea kam, cute ampo ton xà atajê cunea na me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_40","074_10_40","ACT","10","40","40","Mã cute pĩ na me inxôr, mã kam ajêt, ne ihtyc. Mã cute me harêt, mã ahna amcro incrê, mã Pahpãm te hacpỹa mã to ihtĩr, ne ma me iwỳr ihkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_41","074_10_41","ACT","10","41","41","Wa me pa pit te me hõmpun, mã nee mehcunea te me hõmpun nare. Mã cute hacpỹa mã ihtĩr jirô pê me pa pit mã amji to ipipẽ, ne me icape na hàpàn ne ihkõm, wa ite me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_42","074_10_42","ACT","10","42","43","Ne ampo na ri Jeju me iwỳr cator? Pahpãm te mam me icapi, ne me ito caprãr, ite mehcunea mã Jeju pê me pahkritxwỳ na harẽn to ipa xà caxuw. Ne hanea ne cute Jeju to me pahcukij ne me pahto ipicokjêr catê na hãm na, me cumã harẽn xà na amji na me icapi. Pê rỳ pêa mã Pahpãm jarkwa na mehhôc catêjê ajco Jeju jarẽn to ame ipa, ne me harẽn to: “Ỹhỹ, quê ha ihtỳj amcro nõ na jũm me awỳr cato. Ca me akên jicu, ne hỹrmã me apkjê, ne me kampa, mãr quê ate me to kên atajê to tojnõ ne hicu, ne me ana amji capa” hane. — Ita na pê Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê rỳ pêa mã mam Jeju to mehcakôc. Ne Pahpãm te Jeju to me pahcukij catê. Ne taa mã quê ha amcro nõ na me pahpupu ne cormã me pahcunea tĩr itajê me, ramã me pahtyc itajê mea mã me pahcukij. Me pahtĩar kam, pahte me ampo kên ton, ne pahte me ampo pej ton ata na, me pahcunea cukij, cute me pajahkre pej prãmte. Ne ite me amã ita jarẽn xà caxuw ri Pahpãm te me ipyxwỳr — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_44","074_10_44","ACT","10","44","46","Mã Petrô cormã apu ihcakôc, ne apu ita jarẽ, mã Pahpãm Carõ Pejti me hipôc ri hàr. Ne cute, por me Petrô kam hapac atajê cunea mã amji jõr. Mã mehcunea te me to ihcakôc kam ihtẽm. Ne Pahpãm cati ne impej na me harẽ. Ne me harkwa pihho cunea to mehcakôc. Mã cute me Krĩmpejre pĩn, Juta catêjê kwỳ pê Jeju na mehkwỳ te Petrô pynãr atajê to amji mã me ipikrar. Ne me ajpẽn mã: — Pỳhàpà, xãmte Pahpãm te hanea ne mehcahkrit itajê mã Carõ Pejti jõr? — hane. Mã Petrô te mehcunea mã harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_47","074_10_47","ACT","10","47","47","— Hanea ne mehcahkrit itajê te ihtỳj me Pahpãm Carõ Pejti incwỳr to hajỹar xà, pom pê cu me cumam me cucwa he. Xà quê ha ajkĩ jũm cô kam me cumrãr tête mehcahpêrta? Hãpà! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC10_48","074_10_48","ACT","10","48","48","Ne cute cô kam, Jeju jarkwa kôt, mehcumrãr na me cumã harkwa hyr. Mã harkwa kôt cute mehcumrãr. Jirô pê mã cute me, Petrô te hipêr me cahê na amji to amcro nõ kujahêc prãmte, me ahna hàhwỳr. Mã curia me cahê na hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_1","074_11_1","ACT","11","1","1","Mã Juta jõ pjê kam Jeju jarkwa na memprar catêjê atajê te Coner me, mehkra pê mehcahkrit atajê te hajỹar ne Pahpãm jĩkjê rũm me hàhhuc ne mehkwỳ mã mehcunea xàr na cute me harẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_2","074_11_2","ACT","11","2","2","Mã Krĩpinkrên kam Petrô cator. Mã Jeju na mehkwỳ te me Mojxe xwỳ kam me hapac prãm atajê te me Petrô cukij, ne me cumãn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_3","074_11_3","ACT","11","3","3","— Pỳhàpà, ca mehcahkrit itajê kam gàhhuc ne me cape na gàpàn, ita na ihkaj na! Rỳ pêa mã pê Pahpãm Mojxe xwỳ to ihhimpej, ne me pamã awjarẽ, cu nee mehcahkrit atajê cape na ame papa nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_4","074_11_4","ACT","11","4","4","Mã Petrô te cumã kat kam ampo cunea ton atajê na, me cumã amji jarẽn to impejti partu, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_5","074_11_5","ACT","11","5","5","— Ỹhỹ, wa Krĩmpejre kam apu ipa, ne Pahpãm mã icakôc, ne irĩat kam ite ampo pupun. Ne ampo ita pê cupẽhkàhti pyràac, ne côjkwa pĩn iwỳr iwrỳc. Ne hõxwahhi te cwat itajê na hê, wa ite ihcunea kam apẽhti na hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_6","074_11_6","ACT","11","6","6","Ne kam irĩt, ne ite kam ampo pryre cunea pupun. Hõmpry tàmre me, ampo kên pjê kam cajõhjõt to ipa ita me, pryrejara me, ite ihcunea pupun. Pom pê hanea ne Pahpãm mam ampo pryre kur tête me pamã atajê, wa ite hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_7","074_11_7","ACT","11","7","7","Ne ite côjkwa rũm jũm jõkre par, mã imã: “Petrô, to xa ne atỳj ampo cura ne krẽ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_8","074_11_8","ACT","11","8","8","— Wa cumã: “Pahhiti, jũ wỳr wa amji mã hamã ne me iquêtjê te me imã ampo kên cawpa xà itajê nõ krẽ. Wa rỳ jũ caxuw ite ampo kên krẽr nare ita kam” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_9","074_11_9","ACT","11","9","9","— Mã hipêr côjkwa pĩn imã: “Wa jamã ne ampo pej na harẽ, ca nee hipêr ihkên na harẽn nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_10","074_11_10","ACT","11","10","10","Ne cute imã harẽn to incrê, mã cupẽhkà te hacpỹa mã amji jaxàr, côjkwa wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_11","074_11_11","ACT","11","11","11","— Me ajkaam mã Xexa jõ krĩ pĩn, cute iwỳr me hũmre to incrê ne mehkujahêc atajê me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_12","074_11_12","ACT","11","12","12","Mã Pahpãm Carõ Pejti te, ite pa nare to imã ihcakôc, ne ikujahêc, wa ma mehkôt Xexa jõ krĩ wỳr mõ. Ne cute me xêj itajê pê Jeju na mehkwỳ Krĩmpejre kam, ne hanea ne ma me ikôt me mõ. Wa me icunea curi me icator, ne Coner jũrkwa mã me ixàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_13","074_11_13","ACT","11","13","13","— Mã Coner te me imã côjkwa pĩn Pahpãm mã imprar catê te hũrkwa kam cumã amji pẽr, ne cumã hũjarẽn na me imã harẽn. Cute cumã hũjarẽn to: “Hàpà, Krĩmpejre wỳr jũm kujate, quê tẽ ne hũmre japrỳ te Ximãw Petrô atajaprô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_14","074_11_14","ACT","11","14","14","Quê cato, ne me acunea te Pahpãm to kên jahpan xà na, me akên catia mã me axàr xà ata pê, cute me apytàr xà to me amã hahkre” hajỹr. Hõ, Coner te me imã hũjarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_15","074_11_15","ACT","11","15","15","— Na wa ite me cumã Jeju jarẽn kam itẽm. Ne cormã ite icakôc kam itẽm, mã por pê mam Pahpãm Carõ Pejti me pahwỳr wrỳ, ata na ri me pahcuxà me hỹrmã iwrỳc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_16","074_11_16","ACT","11","16","16","Na wa ite, pom pê Pahhiti Jeju me pamã hũjarẽn to: “Ỹhỹ, pê Jowãw pê cô kam me acumrãr catê. Ne Pahpãm quê ha jũ caxuw me amã Carõ Pejti kujate, quê ha taa amji carôat kam me acumrã” hane ata to, ite amji japackre pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_17","074_11_17","ACT","11","17","17","Pom pê mam Pahpãm me pamã Carõ Pejti gõ, ata cuxà hanea ne cute mehcahkrit mã Carõ Pejti jõr. Ne Pahpãm te me cumã hõr ita kam, jũ wỳr wa Pahpãm cuna mã ikên to amji kampa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_18","074_11_18","ACT","11","18","18","Hõ, Petrô te me cumã hũjarẽn to hajỹr, mã mehcunea te me kam hapac, ne me cumãn jicu, ne ramã ajtea mã me, ne ampeaj kam cute Pahpãm pej na me harẽn kam to ihtẽm. Ne cute me hũjarẽn to hajỹr he: — Tahnaa mã, Pahpãm te hanea ne mehcahkrit to impeaj to impej. Na quê ha mehkên ton jicu, ne Pahpãm mã me amji jarẽ, quê ha cute me to kên atajê cunea jicu ne to tojnõ. Na quê ha hanea ne Pahpãm cahê na ame ipa rohnỳtti mã — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_19","074_11_19","ACT","11","19","19","Ỹhỹ, Tewãw curan xà jirô pê mã cute me Jeju na mehkwỳ to kên kam mehtẽm. Mã Jeju na mehkwỳ ma amehcahkũm ne ame ipicràn. Ne ma Kuhkũmtyc jõ pjê wỳr me pra, mã itajê ma Xipre jõ pjê wỳr me pra, mã itajê ma Antijoc jõ krĩ wỳr me pra. Ne cute me cupê Juta catêjê mã pit mã me Pahpãm jarkwa jarẽn, ne nee mehcahkrit atajê mã harẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_20","074_11_20","ACT","11","20","20","Mã pom pê Xipre jõ pjê me, Xiren jõ krĩ pĩn me cato atajê kwỳ kwỳ, ma Antijoc jõ krĩ wỳr me pra ne me cator. Ne cute ajtea mã hanea ne mehcahkrit mã Pahpãm jarkwa jarẽn, ne me cumã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_21","074_11_21","ACT","11","21","21","Ne mehkwỳ atajê pê Pahpãm Carõ Pejti me cumã amji gõ, mã carôat kôt ame ipa. Cwỳrjapê ri me hàhtôa ne cute mempar, ne hỹrmã me ipipkjêr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_22","074_11_22","ACT","11","22","22","Mã ma me harẽn picràn, ne ma Krĩpinkrên kam cator, Jeju na mehkwỳ te cuprõn xà kam, na ri ma cute me hỹrmã, Antijoc jõ krĩ wỳr Parnap kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_23","074_11_23","ACT","11","23","23","Mã Parnap curi cator, ne cute Pahpãm te me to impejti, ne cute Pahpãm te me ahna amji caxàr, mã ampeaj kam me hakry na me hõmpun. Ne cute ita kam me to incrà tu to mehcunea japackre, mãr quê me Pahpãm kampa, ne cute me amji kam me hapac xà cunea to me Pahpãm caca xà pynã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_24","074_11_24","ACT","11","24","24","Ỹhỹ, pê Parnap ita pê hũmre impejti, ne pê Pahpãm Carõ Pejti cumã amji gõ ne amji jõrtu, na pê hãn ne Jeju to amji mã ihhimpej to tỳj. Ne incwỳrjapêa ri me hàhtôa ne Pahpãm wỳr me ipipkjêr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_25","074_11_25","ACT","11","25","25","Jirô pê mã ri, ma Parnap Krĩjara wỳr mõ, ne kam apu Xawrô japê, ne cute ihcajpar, ne ma Antijoc jõ krĩ wỳr me tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_26","074_11_26","ACT","11","26","26","Ne caku pyxit ata na cute me cuprõn, cuprõn xà kam, ne cute me hàhtôa mã Pahpãm jarkwa to hahkre. Ne Antijoc jõ krĩ ata kam, pê mam Jeju kôt me ipa catêjê japrỳ to ajco me “Jeju na mehkwỳ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_27","074_11_27","ACT","11","27","27","Mã amcro ata na Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê kwỳ Krĩpinkrên pĩn me mõ, ne Antijoc jõ krĩ wỳr me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_28","074_11_28","ACT","11","28","28","Ne pyxit ata pê haprỳ Agap, ne cator ne xa ne Pahpãm Carõ Pejti jarkwa kôt me cumã awjarẽ, ne me cumã: — Ỹhỹ, quê ha pjê cunea kam prãm — hane. Ne por Crawti pê Roman catêjê jõ pahhiti jõ caku ata kam pê ita hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_29","074_11_29","ACT","11","29","29","Mã Jeju na mehkwỳ te Juta jõ pjê kam Jeju na mehkwỳ tehcajpar na me ajpẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC11_30","074_11_30","ACT","11","30","30","Ne ahpỹanre na, me pyxit ne cute me ihpore jõr par, ne mempeaj kam me cugõ. Ne cute me ihpore ata to Parnap me Xawrô kujahêc, cute me Jeju na mehkwỳ to mehhimpej catêjê mã hõr xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_1","074_12_1","ACT","12","1","1","Ỹhỹ, pê amcro ata na pjê jõ pahhi ata haprỳ Heroti, ne cute Jeju na mehkwỳ na harkwa hyr, cute ame to kêanre prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_2","074_12_2","ACT","12","2","2","Ne Heroti te Jowãw tõ pê Tijac na harkwa hyr, quê mehpro ne mehcura, wapo xwahhihti to. Mã cute mehcuran. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_3","074_12_3","ACT","12","3","3","Mã Juta catêjê mã cute mehcuran ita na kĩn. Cwỳrjapê ri Heroti te hajỹar ne hipêr Petrô pro, ne me huwapre ne me haxàr na harkwa hyr, Juta catêjê pijacri xà jõ amji kĩn jõ amcro ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_4","074_12_4","ACT","12","4","4","Ne cute krãhtare pê me hamãr catêjê te tejixêj jũhkra mã haxàr, ne me cumã: — Me hamãr peaj ne, quê nee jũ kam ihtẽm nare, nãmri amji kĩn jirô pê wa ha me cuna mã hãm, ne ihcukij, ne ihcura — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_5","074_12_5","ACT","12","5","5","Mã Petrô nõ, mã hamãr catêjê ihtỳj me hamã. Mã Jeju na mehkwỳ ihtỳj Petrô na Pahpãm na me ahwỳ, quê nee me Petrô curan nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_6","074_12_6","ACT","12","6","6","Ne amcro ata na pahhi Heroti te Petrô cukij, ne mehcuran xà jõ caxwa ata kam pê me hamãr catêjê cote na nõ ne gõr. Pê wakỳre ajkrut ne ihcajpre, ne cormã harkwa mã hamãr catêjê ahna mehcuhhê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_7","074_12_7","ACT","12","7","7","Mã ihprõt pê caxwa ata kam, Pahpãm mã imprar catêjê nõ ata côjkwa pĩn me hacjên xà wỳr iwrỳc, ne cute cumã amji to ipipẽ. Mã hàhcujro kam apẽhti pyrentu. Mã cute Petrô jikre kam ihtàt, ne ihcujrõn ne cumã: — Hã, axãm pyrentu — hane. Mã wakỳre te ihcajpre itajê cunea apu ipijaxwỳr. Mã cormã ihtỳj hamãr catêjê ame hikwa ne ame gõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_8","074_12_8","ACT","12","8","8","Mã Pahpãm mã imprar catê cumã: — Atu na hê xà to apre, ne gõ par kà mã amji jaxà ne ahna to huwapre — hane. Mã cute ahna to huwapre par mã cumã: — Gõ hitô kà mã amji jaxà ne ajpên ikôt mõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_9","074_12_9","ACT","12","9","9","Ne ma mam Pahpãm mã imprar catê cator, ne cumã mõ, mã hapu na Petrô ihkôt mõ. Ne nee cator xà ata na cute amji jahkre pej nare kam, ihtỳj ipimtir na apu amji cãmjĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_10","074_12_10","ACT","12","10","10","Ne ma ihkôt mõ, ne cute me hamãr catêjê cuhhê xà jakren, ne hirô pê ihnõ ita jakren, ne ma wakỳti te harkwa catia ata wỳr me mõ. Mã amjia kôt cute me cumã amji jihê mẽn, mã ma me cator. Ne ma krĩ cape kôt me mõ, mã ihprõt pê ma Pahpãm mã imprar catê tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_11","074_12_11","ACT","12","11","11","Mã cormã Petrô te amji cajpẽr ne amji mã: — Pỳhàpà, xãmte ampeaj kam ri Pahpãm mã imprar catê te Heroti me, Juta catêjê jõ pahhi kwỳ jũhkra pê icaxàr! Nee mã ijõt kam nare, ne nee mã ipimtir kam nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_12","074_12_12","ACT","12","12","12","Ne cormã cute to amji japackre, ne ma Marij jũrkwa wỳr tẽ, por Jowãw Macô menxi ata jũrkwa wỳr. Ne hỹrmã cator, mã cormã cute me cuprõn ne mehkrĩ, ne ma hõtpê Pahpãm mã me Petrô cajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_13","074_12_13","ACT","12","13","13","Mã pea Petrô te me cumã harkwa cahhyr kam ihtẽm. Mã cuprỳre japrỳ te Rotihkwỳj te impar, ne ma hỹrmã tẽ ne cute ihcukij, ne cumã: — Me anõ mã ca? — hajỹr. Mã cumã: — Pa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_14","074_12_14","ACT","12","14","14","Mã cute impar pyrentu ne hakry mã ma ipicahur, ne nee cute cumã hihê mẽn nare, ne ma tẽ ne ame cumã harẽ, ne me cumã: — Ma xà, põ pê Petrô harkwa mã xa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_15","074_12_15","ACT","12","15","15","Mã me cumã: — Hamreare, ca apu ato kam waj — hane. Mã me cumã: — Quê, wa nee apu ito kam waj nare, ne nee wa apu ipimtir nare, ampeaj kam wa me amã harẽ. Ma xà, põ pê xa he! — hane. Mã me ajpẽn mã: — Hamre, Petrô carõ mõrmõ xa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_16","074_12_16","ACT","12","16","16","Mã cormã Petrô apu harkwa cahhy, mã cute me cumã harkwa jihê mẽn, ne me hõmpun, ne me amji mã ipikrar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_17","074_12_17","ACT","12","17","17","Mã cute hũhkra to mehcuhhêc ne me cumã: — Me kêt, ne me ankrê, wa me amã amji jarẽ — hajỹr. Mã me kêt, mã ame cumã Pahpãm mã imprar catê kujahêc, mã cute me hacjên xà pĩn to cator na, ame cumã amji jarẽ. Ne amji jarẽn kôt me cumã: — Ca ha me anõ tẽ, ne Jeju na mehkwỳ to ihhimpej catê, pê Tijac ata me, me ikjêjê mã ijarẽ — hane. Ne ma jũ kam tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_18","074_12_18","ACT","12","18","18","Mã apẽ, mã me hamãr catêjê te Petrô japê me amji caprãr, ne me cupê amji jahkre kêatre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_19","074_12_19","ACT","12","19","19","Mã Heroti te Petrô na hàhcukjêr to mehkujahêc. Mã nee cute me Petrô mã cator nare, mã Heroti te Petrô na me hamãr catêjê cukij, mã nee jũm te cumã harẽn nare. Na ri cute me tejixêj itajê cunea na harkwa hyr, quê me hipej, mã cute me hipej tu. Jirô pê mã ri, Heroti Juta jõ pjê pê cator, ne ma Xexa jõ krĩ kam hàhhuc, ne jũ mã curi cute amji to amcro ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_20","074_12_20","ACT","12","20","20","Ỹhỹ, ampeaj kam ri, Heroti mã Kẽn jõ krĩ me Teppro jõ krĩ kam mehkrĩ catêjê kam incryc. Ampo na? He mehkwỳ japyre mã me cumã ihpore jõr prãm to me ipa, cwỳrjapê ri ame kam incryc. Na ri krĩ jõ pahhi catêjê atajê te amji to cuprõn, ne ma Praxô pê Heroti jarkwa kôt mehcunea to ihhimpej catê ata wỳr me mõ. Ne hỹrmã me cator, ne ame ajpẽn mã ihcakôc, cute hacpỹa mã ajpẽn to me hõ kwỳ nõ prãmte. Ne ampo na ri cute me ajpẽn to hajỹr? Nee mã ampo na nare. Pê Heroti pê pahhi ata jõ pjêa pĩn ajco me cumã me hõ to hapôj, cwỳrjapê pê me ajpẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_21","074_12_21","ACT","12","21","21","Mã Heroti te me cumã ihcakôc xà na me cumã amcro hyr, mã ramã amcro hyr xà ata kam hàhhuc. Mã cute hõ pahhi kà impejti ata mã amji jacjên ne to amji cũmpej, ne pahhi krĩ xà catia ata kam hỹr, ne cute me cumã ampo kwỳ to ihcakôc to irya. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_22","074_12_22","ACT","12","22","22","Mã cute mempar pejti atajê te ihcakôc ata jahpan xà na me cumã caràr ne me cumã: — Pỳhàpà, nee mã me hũmre nõ ihcakôc nare! Me pahpãm nõ mã ca ajte acakôc! — hane. Mã Heroti te ita par, ne cumã amji jarẽn xà ita na ihkĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_23","074_12_23","ACT","12","23","23","Mã cute cupê Pahpãm na me harẽn ata na, ihtỳj me to tojnõ, na ri ihtỳj cupê Pahpãm na me harẽ. Cwỳrjapê ri côjkwa pĩn Pahpãm mã imprar catê te to kên pyrentu. Mã cutõ te ihkrẽr mã ihtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_24","074_12_24","ACT","12","24","24","Pê ajco Pahpãm jarkwa ma ihkà to mõ, ne ipicràn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC12_25","074_12_25","ACT","12","25","25","Mã Parnap me, Xawrô te me hàpên xà krã curan, ne mehkjêjê mã ihpore jõr, ne ma Krĩpinkrên pĩn hacpỹa mã Antijoc jõ krĩ wỳr cute me amji jaxàr. Ne cute me Jowãw Macô japrôr ne ma me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_1","074_13_1","ACT","13","1","1","Ỹhỹ, Antijoc jõ krĩ kam Jeju na mehkwỳ kam, hõtpê Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê me, me cumã ampo to hahkre catêjê te xĩc atajê japrỳ te hajỹr he: Parnap me, Ximãw japrỳ krut te Tycre me, Ruxô pê Xiren catêjê nõ ata me, Manem, por pê me hõ pahhi Heroti cape na amji to ajpa ata me, Xawrô. Atajê pê ri me cumã ampo to hahkre catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_2","074_13_2","ACT","13","2","2","Mã amcro nõ na, Pahpãm pê Pahhiti to ame amji kampa, ne ame cumã ihcakôc xà caxuw ame ajcri, ne nee ame hàpàn nare. Mã Pahpãm Carõ Pejti te me cumã: — Me imã Parnap me Xawrô ta. Ampo na? Wa ramã ite me hàpên xà nõ caxuw amji mã me capi — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_3","074_13_3","ACT","13","3","3","Mã cormã me ipijacri xà ata kam, cute Pahpãm mã me Parnap me Xawrô na mehcakôc, jirô pê mã ri cute me ahna hũ xir, ne mehcajrẽn jirô pê, ma cute mehkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_4","074_13_4","ACT","13","4","4","Mã Pahpãm Carõ Pejti te Parnap me Xawrô kujahêc, mã ma Xeruxij jõ krĩ wỳr me tẽ, ne curia ri cute me pàr kre pro, ne ma me tẽ, Xipre jõ pjê pê cô jipôc ri pjê ata wỳr, ne me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_5","074_13_5","ACT","13","5","5","Ne krĩ japrỳ te Côjarô jõ krĩ mã me cator, ne cute Pahpãm jarkwa to mehcakôc kam mehtẽm, Juta catêjê te cuprõn xà kam. Pê hanea ne Jowãw Macô apu mehkôt mõ, cute mehtehcajpar, ne me Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti incràn prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_6","074_13_6","ACT","13","6","6","Ne ma cô jipôc ri pjê ata wỳr me irêr, ne hanea ne ma krĩ japrỳ te Papo ata mã me cator. Mã Papo jõ krĩ ata kam hũmre jũxy xi japrỳ te Parjeju ata ihkrĩ. Ne Crec jarkwa na caj ata japrỳ pê Erima. Ne cupê Juta catêjê nõa ne ihkêanre, ne ajco ihkrĩ ne mehcunea mã ihhêj. Pê ajco me cumã ihhêj to: — Ipê me amã Pahpãm jarkwa to icakôc catê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_7","074_13_7","ACT","13","7","7","Ne cupê pjê ata jõ pahhi jõ ikwỳ nõ. Mã pjê jõ pahhi ata japrỳ te Xerjô, ne cupê hũmre krã kreti. Ne cute Parnap me Xawrô na hàhwỳr, cute Pahpãm jarkwa na hũpar prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_8","074_13_8","ACT","13","8","8","Mã hũxy xi ata ma apu Jeju jarkwa na memprar catêjê caca. Ne ihtỳj cumã pahhi ata te Jeju jarẽn xà ata caca na to prãm. Mãr quê nee pjê jõ pahhi ata to amji me ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_9","074_13_9","ACT","13","9","9","Pê Xawrô japrỳ nõ pê Pawrô, ne kam Pahpãm Carõ Pejti te hipu tu, mã cute Erima ata pupun tỳjti, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_10","074_13_10","ACT","13","10","10","ne cumã: — Apê me pahcurê xwỳn pê Xatanaj kra. Ne apê ampo pejti to kên catê, ne akêan to akên, ne ampeaj kam ahêj xi. Ampo na? Apê ampo pejti kẽhkẽn catê, na ca gõtpê Pahpãm caca xà impejti to kên to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_11","074_13_11","ACT","13","11","11","Na quê ha ita caxuw ato hy. Ca ha ato tũm pyrentu, ne ato tũm ita na jũ mã ana amcro, ca ha cormã hipêr pyt pupu — hane. Mã hũxy xi ita te amji cajpẽr pyrentu, mã ramã into kam awcapàtkô to mõ, mã cute amji jacjên kam ihtẽm, ne ame hapê hàpên to mõ, jũm te hũhkra na ipyr ne apu to mõr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_12","074_13_12","ACT","13","12","12","Mã pjê jõ pahhi te ita pupun, ne ihtỳj ampeaj kam caxwãm catia mã Pahpãm jarkwa par, ne amji mã to ihhimpej. Ne amji mã ipikrar, ne jỹ ne amji mã: — Ampeaj kam Jeju jũjarẽn xà pihho ne impejti pit, na wa ha itỳj ita caxuw Jeju to amji mã ihimpej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_13","074_13_13","ACT","13","13","13","Mã Pawrô me, me mõr catêjê me, pàr kre mã me hàr, ne ma Papo pĩn, krĩ nõ japrỳ te Pjêjôti ita me, Panpir jõ pjê wỳr me tẽ, ne me cator. Mã Jowãw Macô te mehhyr ne ma hacpỹ mã amji jaxàr, Krĩpinkrên wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_14","074_13_14","ACT","13","14","14","Mã ma ihtỳj mehtẽm kam cute me to incrà tu, Pjêjôti jõ krĩ pĩn, ne ma Antijoc jõ krĩ wỳr, Pixitij jõ pjê wỳr me cator. Ne jũ mã amcro mã, mehkôt xà pê xap jõ amcro na, ma Juta catêjê te cuprõn xà wỳr me mõ, ne me hàr, ne me hỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_15","074_13_15","ACT","13","15","15","Mã mam jũm ita te menquêtti Mojxe jõ kàhhôc cahyt, ne ihkôt cute me Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê jõ kàhhôc cahyt. Jirô pê mã ri, cute me cuprõn xà jõ pahhi kwỳ te me hũjarẽn na me mẽn, ne me cumã: — Hã, me ikwỳ, xà hõtpê me amã ampo pejti jarẽn xà? Gapacta ne me imã harẽ, wa me awpa ne me ijakry — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_16","074_13_16","ACT","13","16","16","Mã Pawrô xãm ne cute hũhkra to mehcuhhêc, ne ihcakôc kam to ihtẽm ne me cumã: — Ỹhỹ, me apê Ixaher catêjê pê Juta catêjê me, me apê mehcahkrit atajê me, pjê nõ rũm me acator atajê me, me amã Pahpãm kĩn catêjê atajê, me ikampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_17","074_13_17","ACT","13","17","17","Ỹhỹ, pê Pahpãm amji mã me papê Ixaher catêjê capi. Ne hanea ne amji mã me panquêtjê me, me pampupxwỳjê capi, ne me to ipicamẽn to mõ. Pê Ejit jõ pjê kam mehkrĩ, pê me to ipicamẽn to mõ catia to cati. Jirô pê mã pê ihtỳj Pahpãm carôat kôt Ejit jõ pjê pĩn me to cuto. Ne ma me to mõ, pjê impejti japrỳ te Cana jõ pjê ata wỳr. Pê nee pry kôt me Pahpãm par nare, ne ame to kên. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_18","074_13_18","ACT","13","18","18","Pê Pahpãm põti kam hamreare ata kam me cumã hũcanãr to caku to cwarẽnta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_19","074_13_19","ACT","13","19","19","Jirô pê mã pê Pahpãm Canãn jõ pjê kam krĩxàre te xet atajê to acto, ne me hipej tu. Hamre, pê me panquêtjê mã pjê ata jahkre. Ne cute me cumã hahkre jirô pê mã ri me ahna caku te cwatxẽnta ne ihkôt xĩncwẽnta mã cormã cute me cumã hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_20","074_13_20","ACT","13","20","20","— Pê Pahpãm ajco me cumã me to ihhimpej catêjê pyxwỳr to mõ, ne ahnaa Xamer pê mam Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê ata jõ amcro kam to ahtwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_21","074_13_21","ACT","13","21","21","Pê me hõ pahhi cati na me Pahpãm wỳ. Pê Pahpãm Xawrô xwỳ pê Quiti kra, pê Pẽnjamĩ tàmxwỳ tàmxwỳ nõ to me cumã me hõ pahhi cati na hãm, pê ihhimpej to caku to cwarẽnta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_22","074_13_22","ACT","13","22","22","Jirô pê mã pê Xawrô nee Pahpãm par kam to incrà nare, cwỳrjapê pê pahhi tête me camẽ, ne haxà kam Tawi xãm, me hõ pahhi cati na. Pê ampeaj kam Pahpãm mã Tawi kĩn. Na pê ramã harẽn to hane he: “Ỹhỹ, Tawi pê Jexê kra ata, ito pit mã amji kam hapac to ipa. Ne ite ampo na prãm atajê to pit mã hàpên to ipa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_23","074_13_23","ACT","13","23","23","— Pê rỳ pêa mã ramã Pahpãm jũm te me pahkên pê me pahpytàr catê ata to awjahkre. Ne Jeju pê Tawi tàmxwỳ tàmxwỳ nõa ata to pê me pamã awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_24","074_13_24","ACT","13","24","24","Ne pê Jeju cator xwỳjrea na mam Jowãw cato. Ne ame hapackre to mõ. Ne Juta catêjê mã harẽ, ne me cumã: “Me akên itajê jicu. Ne me apej to pit mã me amji kampa, wa ha cô kam me acumrã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_25","074_13_25","ACT","13","25","25","Ne ramã cute hàpên xà jipêj xàa kam, pê me cumã harẽn to hane he: “Ỹhỹ, me ipupu, he nee ipê jũm to cute me hũjahkre ata nare. Quê ha cormã ikôt hapu na jũm ata cato. Ne cupê me pahkên pê me pahpytàr catê, ne impeaj to impej. Ne taa mã ri quêt ijirôa pê cati. Ne cumã amji jahkre pej catia to cati. Ne ijirôa pê cumã hahkre pej catia to cati, ne ihkĩnte icrire, ne ikêanre. Na ri hàpên xà impejti itajê kam ipahàm pit” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_26","074_13_26","ACT","13","26","26","— Ne me papê Aprãw tàmxwỳ tàmxwỳ me, me cupê mehcahkrit te ihtỳj catyt kam Pahpãm kôt me ipa atajê mã ri, hanea ne harkwa hyr xà ita. Ne Pahpãm te me pahwỳr harkwa kujahêc, mãr cu me kampa ne me pahcunea me pahkên pê me pahcato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_27","074_13_27","ACT","13","27","27","Ne Krĩpinkrên kam ame ipa atajê me, me cupê pahhi catêjê me, me cupê Jeju pê me pahkên pê me pahpytàr catê na hahkre kêatre. Ne hõtpê hãn ne me ikôt xà jõ amcro kam me cuprõ, ne mehkrĩ ne mehkàhhôc cahyt. Ne pê Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê ramã Jeju na mehhôc. Cakrô, mã me cahyt catêjê atajê pê impar pej jahkre kêatre, ne me cupê Jeju pê Pahpãm kra na hahkre kêatre. Mã Jeju curan xà jõ amcro kam, mam ihkàhhôc te to hũjarẽn xà atajêa na cute me ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_28","074_13_28","ACT","13","28","28","Pê nee Jeju ihkên xà nõ ton nare. Pê ahnaa me pro ne pahhi Pirat mã me cugõ. Ne pê hũ na ame amji to prãm, na pê ame kam incryc. Ne cute mehcuran prãmte me ahna me Pirat wỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_29","074_13_29","ACT","13","29","29","Ne cute me Jeju curan ita na, pê Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê rỳ pêa mã ramã mehhôc. Mã ihcuran xà jirô pê cute mehtyc caxàr, pĩ pê, ne ma hĩ to me mõ. Ne cute kẽn kre caxwãm pê me hir. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_30","074_13_30","ACT","13","30","30","Mã Pahpãm te hacpỹa mã hipêr Jeju to ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_31","074_13_31","ACT","13","31","31","Mã Jeju kôt me ipa catêjê Hĩpôjajo jõ pjê rũm, ihkôt Krĩpinkrên wỳr me mõ atajê wỳr hapôj jàhtôa, amcro jàhtôa kam. Mã cute me hõmpun atajê ri ihtỳj ame harẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_32","074_13_32","ACT","13","32","32","— Jirô pê mã wa ite me amã ijũjarẽn xà pejti ita jarẽn prãmte, ita caxuw ita ri ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_33","074_13_33","ACT","13","33","33","Pê rỳ pêa mã Pahpãm ramã me panquêtjê mã, hacpỹa mã cute Jeju to ihtĩr to ihcakôc. Na ri cormã cute me pamã ita ton. Na pê Tawi xwỳ Pahpãm jarkwa kôt ihhôc, pê Pahpãm Jeju mã hane he, ne cumã: “Ỹhỹ, apê ikraa to ikra” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_34","074_13_34","ACT","13","34","34","— Pê Ixaj xwỳ hanea ne Pahpãm jarkwa na, Jeju jĩ cormã ihcacu nare kam, hacpỹa mã to ihtĩr xà na harẽ, ne harẽn to: “Wa ha itỳj acũmpej, ne amã ampo pej cunea gõ. Pom pê wa Tawi mã to awjahkre atajê, wa ha amã cugõ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_35","074_13_35","ACT","13","35","35","— Na pê Tawi xwỳ hanea ne Jeju na Pahpãm mã harkwa to hane he: “Jũ wỳr ca ha amã hàpên catê impejti to tojnõ, quê ha ty ne hĩ ihcacu” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_36","074_13_36","ACT","13","36","36","Mã hõ amcro ata na Tawi te Pahpãm te ahna mẽn xà ata cunea ton. Ne pê ty, pê menquêtjê capea na me harêt, pê hĩ ihcacu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_37","074_13_37","ACT","13","37","37","Ne pê Jeju ajtea mã. Ampo na? Pê Pahpãm hipêr to ihtĩr, na pê hĩ nee ihcacu nare. Ne ihkĩnte Tawi jĩ pê ihtỳj ihcacu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_38","074_13_38","ACT","13","38","39","Ne ita caxuw ca ha me ipar peaj ne. He Jejua pê ri me pahkên pê me pahpytàr catê. Ne por pê me panquêtti Mojxe me pamã incaca xà kujate ata, hõtpê impej. Ne jũ wỳr quê Pahpãm te me pahkên ton jicu na to. Ne cu ha me pahnõ me pahkên mã hikra, ne Jeju wỳr apkjê, ne to amji mã me pahhimpej, quê ha ihtỳj quêt me pahte to kên ata to tojnõ ne hicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_40","074_13_40","ACT","13","40","40","Ne me amji mã hamãa ne, ne me awpa, côt mã ihhêaj to jũ caxuw me akam ampo kên catia cato, nãmri pê ramã Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê ita na mehhôc, pê mehhôc to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_41","074_13_41","ACT","13","41","41","“Hã, me hàwxũn xi catêjê atajê me, por ca Pahpãm jarkwa to ame acakôc kêanre atajê, ca ha atỳj jũ caxuw me amji mã ajkra ne me ahi. Ampo na? He wa ha apu gõ amcro kam ampo pej catia ne to ata, quê ha jũm cati na me amã harẽ, ca ha nee mempar ne amji mã me to hajỹr nare. Na ca ha atỳj me ahi” — hane. Ne cute me cumã hũjarẽn jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_42","074_13_42","ACT","13","42","42","Ne ma Pawrô me Parnap me cator, cuprõn xà pê, mã cute me cumãn, quê hacpỹa ne me mõ, xap nõ na, ne hipêr me hũjarẽn xà atajêa to me awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_43","074_13_43","ACT","13","43","43","Ne cute me cuprõn jirô pê, Juta catêjê jàhtôa me, hanea ne mehcahkrit catêjê te amji to me Juta catêjê, ne ma cute me Pawrô me Parnap pynãr. Mã Pawrô me Parnap me cumã ihcakôc, ne cute amji to mehtỳj na me cumã awjahkre, quê Pahpãm jarkwa kôt kam me to incrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_44","074_13_44","ACT","13","44","44","Ne xap na, krĩ kôt mehcunea te me cuprõn, cute me Pahpãm jarkwa par prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_45","074_13_45","ACT","13","45","45","Mã Juta catêjê atajê kwỳ te me hàhtôa pupun, ne Pawrô na mehkwỳ jũ na ame amji to prãm. Mã Pawrô jarkwa ata na cute mehcakôc kam mehtẽm, ne me hũn kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_46","074_13_46","ACT","13","46","46","Mã Pawrô me Parnap te me cumã ihcakôc to tỳaj kam, me cumã hũjarẽn to: — Quêt me ca, pê mam Pahpãm me apê Juta catêjê mã harkwa ta. Ca ajte ma apu mehcaca, ne ahêj ne ma ame Pahpãm te me akên pê me ato hapôj na mehcaca. Ne ahêj ne ma ame Pahpãm te amji kam hapac xà intuw pejti ita caca. Na wa ha ita caxuw me gicu, ne mehcahkrit atajê mã, wa ha awjarẽ. Pê Pahpãm me imã harkwa hyr to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_47","074_13_47","ACT","13","47","47","“Wa ate me mehcahkrit atajê mã, pjê cunea kam gàhcujro xà na, ite me apyxwỳr. Mãr quê mehcunea ipê mehkên pê me hũtàr catê na me ijahkre pej” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_48","074_13_48","ACT","13","48","48","Mã mehcahkrit atajê te me ita par, ne ame hakry ne me amji mã Pahpãm jarkwa cupa, ne me amji mã: — Ampeaj kam Pahpãm jũjarẽn xà impej — hajỹr. Ne cute amji to me Jeju na mehkwỳ. Pê me Pahpãm cute amji mã me to ihhimpej xà caxuw amji mã me capi atajê cunea te me amji kam hapac xà intuw mã me hàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_49","074_13_49","ACT","13","49","49","Mã Pahhiti pê Jeju jarkwa pjê ata cunea kam ihcahkũm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_50","074_13_50","ACT","13","50","50","Mã Juta catêjê cormã Pawrô kwỳ jũ na ame kam mencryc, cwỳrjapê ri cute me krĩ jõ pahhi catêjê me, pyjê cati mã Pahpãm kĩn atajê rẽc. Mã hanea ne Juta catêjê kôat pyjê atajê ma ame Pawrô me Parnap curê. Ne ma cute mehkujahêc, pjê nõ wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_51","074_13_51","ACT","13","51","51","Mã Pawrô me Parnap te mehpar tête pro jacrô capĩr, cute me hõmpun prãmte. Ampo na? Nee cute mempar nare na ri, ne me cumã: — Hã, gapacta ne me hane, ne ca ihnõ na me, ca ha gõtpê amcro nõ na, jũ caxuw me akên mã axà ne me hõmpu, wa ha nee me atehcajpar nare. Ampo na? Ramã ite me amã harẽn — hane. Ne ma krĩ japrỳ te Ampokrekà jõ krĩ ata wỳr me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC13_52","074_13_52","ACT","13","52","52","Mã ampeaj kam Jeju na mehkwỳ jakry, mã Pahpãm Carõ Pejti te me cumã me carôt to hipu tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_1","074_14_1","ACT","14","1","1","Ne Ampokrekà jõ krĩ kam cute me hajỹar. Pawrô me, Parnap Juta catêjê te me cuprõn xà mã me hàr, ne cute me cumã Pahpãm jarkwa jarẽn. Mã me cupê Juta catêjê jàhtôa me, mehcahkrit atajê me, cute ihtỳj mempar, ne me hũpar xà ata kôt cute me hũnãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_2","074_14_2","ACT","14","2","2","Mã me cupê Juta catêjê kwỳa te mempar nare atajê te Jeju jarkwa na memprar catêjê kam mencryc prãmte, cute mehcahkrit atajê rẽc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_3","074_14_3","ACT","14","3","3","Mã Jeju jarkwa na memprar catêjê amcro jàhtôa kam me hàhhuc, Ampokrekà jõ krĩ kam, ne cute me hũcanãar kam Jeju pê Pahhiti to me hũjarẽn. Mã Pahpãm te me cumã carôt jõr, cute me to hàpên xà pejti pihhoti ton xà caxuw. Mã mehcakôac to me ampo pejti ton to me ipa. Mã me hàhtôa ne cute me hàpên xà ata pupun, ne me hahkre pej pyrentu, me hũjarẽn to me awjarẽ ata kôt, nãmri ampeaj kam ri Jeju pê Pahhiti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_4","074_14_4","ACT","14","4","4","Ne krĩ kam mehkrĩ atajê te mencwỳrjapê amji to me ipicapôn. Ne mehkwỳ Jeju jarkwa na cumã memprar catêjê rũm me hàhhuc, ne mehcahhur Juta catêjê rũm me hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_5","074_14_5","ACT","14","5","5","Mã mehcahkrit kwỳ me, me cupê Juta catêjê kwỳ me, me hõ pahhi kwỳ mea mã, cute me Jeju jarkwa na memprar catêjê to amehkên, ne cute kẽn to me hipej prãmte, cute ahna me ajpẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_6","074_14_6","ACT","14","6","6","Mã Pawrô me Parnap te ramã me hahkre pej, cwỳrjapê ri ma me cator, ne ma Ritij jõ krĩ me, Terpe jõ krĩ wỳr me tẽ. Ne ma Ropcahàc jõ pjê kam, krĩ atajê wỳr me tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_7","074_14_7","ACT","14","7","7","Ne krĩ ajpẽn na pire mã apu ihcuhhê atajê kôt cute me cumã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_8","074_14_8","ACT","14","8","8","Ne Ritij jõ krĩ ata kam, pê hũmre par me ihpar kõn te xwỳ ita ihkrĩ. Pê xwỳ ita na ihpỳm, na pê jũ caxuw hãm ne apu mõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_9","074_14_9","ACT","14","9","9","Ne hũmre ita te Pawrô cakôc xà na impar, mã cute hõmpun, ne ramã cute ihtỳj Jeju to amji mã ihhimpej na hahkre pej, ne ihtỳj hanea ne Pahpãm te caprãr na cute amji mã to hajỹr na hahkre pej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_10","074_14_10","ACT","14","10","10","Cwỳrjapê ri Pawrô te hõmpun tỳjti, ne kỳj cati pêa mã cumã: — To xa! Ne axãm pej! — hajỹr. Mã hũmre ita toj ne hãm, ne cute mõr na ipyr pyrentu, ne ma mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_11","074_14_11","ACT","14","11","11","Mã mehcunea te me Pawrô carôt kôt hàpên xà pihhoti ton ita pupun, ne me harkwa to ajpẽn mã me caràr kam mehtẽm: — Me pajõ pahpãm pê Jupiter me Mecurij te mehĩa na amji ton, ne côjkwa pĩn me cator! Por cu hõtpê me kampa atajê te ri mehĩa na me amji ton, ne côjkwa pĩn me cator! — hajỹr. Pê ihtỳj ame caxêti japrỳ te Jupiter me Mecurij ata pê Pahpãm na amehcãmjĩ ne ahna ihkaj na. Ampo na? Nee me cupê Pahpãm nare, me cupê me hũmre pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_12","074_14_12","ACT","14","12","12","Mã cute me Parnap mã haprỳ to Jupiter, ne hanea ne me Pawrô mã haprỳ to Mecurij. Ampo na? Pawrô pê ihcakôc catê na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_13","074_14_13","ACT","14","13","13","Ne pahpãm cahàc pê Jupiter to me amji kam hapac xà jũrkwa ata ihcuhhê, krĩ cati jõ kwỳc jarkwa mã. Cwỳrjapê ri Jupiter jũrkwa jamãr catê ata, pryti me pĩrã te ihkrãhkà to mõ, krĩ cati jõ kwỳc jarkwa wỳr. Mã mehkwỳ te me cumã pryti curan, cute me Jupiter mã to caxàr prãmte. Mã cute mencaca xà na me amji toan xà na pahpãm cahàc te amehkĩn prãmte, pê ajco ame ita to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_14","074_14_14","ACT","14","14","14","Mã Jeju jarkwa na memprar catêjê te ihtỳj me cupêa Pahpãm na amehcãmjĩ na cute me hahkre pej, ne me cumã ahna ihkĩn nare, mã ma ita na amehcaca. Cwỳrjapê ri cute amehkà cokjêr, ne ma me ipicahur ne me cumã me hàr, ne me cumã caràr to mõ, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_15","074_14_15","ACT","14","15","15","— Ampo na mã ca ame hane? He hanea ne ipê me apyràac, ne ipê mehĩa wa. Wa ita ri ame amã Jeju jarẽn xà impejti jarẽ. Ca ampo kên itajê mã me hikra. Ampo na? He ampo itajê nee ampo caxuw impej nare. Na ca ha hacpỹa mã Pahpãm tĩar wỳr me amji jaxà. Taa mã pê quêt côjkwa me pjê to. Ne taa mã pê côxwa to, ne kam ampo cunea to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_16","074_14_16","ACT","14","16","16","He pê mam amcro ata na, Pahpãm mehcunea to tojnõ, pê amjia kôt, mencaca xàa kôt ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_17","074_14_17","ACT","14","17","17","Ne hõtpê Pahpãm me pamã ampo pejti gõ, pahte impej na me hahkre pej prãmte. Ne taa mã ri hõtpê côjkwa pĩn ta kujate, ampo tuw to ipicamẽn xà caxuw. Ne taa mã ri ampo tuw jõ amcro kam to, ne amcro ata na me pamã me pajõ intuw gõ, ne hanea ne taa me pamã me pajakry gõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_18","074_14_18","ACT","14","18","18","Ne cormã me cumã ihcakôc kwỳa kam, mã cute ajmãr me cumã me pryti curan ne me to caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_19","074_14_19","ACT","14","19","19","Jirô pê mã ri Juta catêjê kwỳ cator, Antijoc jõ krĩ me, Ampokrekà jõ krĩ pĩn. Mã me hàhtôa ne me cumã hàr, ne mehcunea te me Pawrô me Parnap kam me hàhtôa to me hàhtô atajê incryc na me ton. Mã ame kam mencryc ne cute kẽn to me Pawrô cujpàt, ne ihtỳj ihtyc na amehcãmjĩ, ne krĩ pê me to cator prãmte me cupjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_20","074_14_20","ACT","14","20","20","Mã Jeju na mehkwỳ te me ahna cuprõn, ne me ahna me ipixêr, mã hacpỹa mã hãm ne ma hipêr krĩ ata mã hàr. Ne apẽ mã ma Pawrô me Parnap, Terpe jõ krĩ wỳr me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_21","074_14_21","ACT","14","21","21","Ne cute Terpe jõ krĩ kam me Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti to me harẽn, cwỳrjapê ri me hàhtôa te amji to me Jeju na mehkwỳ. Jirô pê mã ri cute me amji jaxàr, Ritij jõ krĩ me, Ampokrekà jõ krĩ me, Antijoc jõ krĩ me, Pixitij jõ pjê wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_22","074_14_22","ACT","14","22","22","Ne cute Jeju na mehkwỳ te me hũcanãr to me hapackre, mãr quê Jeju te amji kam hapac xà na me amji to ihtỳj tu, ne me cumã harẽn to: — Cu ha pahtỳj me ampo kên jakren partu, ne cormã Pahpãm himpej xà ata ri me axà — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_23","074_14_23","ACT","14","23","23","Ne krĩ jàhtôa kam Jeju na mehkwỳ mehkrĩ. Na ri Jeju jarkwa na memprar catêjê ma hãn ne krĩ atajê wỳr me pra, ne me cumã mehkwỳ to mehhimpej catêjê pyxwỳr to me ipa. Ne ahpỹanre na Jeju na mehkwỳ kam hãn ne me capi, ne me to mehhimpej catêjê na me hũxwỳ. Ne cute me ipijacria kam Pahpãm mã mehcakôc ne cumã me hõ pahhi catêjê cajrẽn to: — Ỹhỹ me ijõ Inxũ, me hũmre itajê ihtỳj me akam hapac to kênre nare, na ca ha mehtehcajpa, mãr quê me akwỳ jamãr to impeaj ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_24","074_14_24","ACT","14","24","24","Ne Pawrô me Parnap te hacpỹ mã amji prya kôt me amji jaxàr, ne krĩ atajêa kôt me hapôj to mõ, ne mehkwỳ mã cute to mehhimpej catêjê pyxwỳr to mõ ita kam Pixitij jõ pjê na me irêr, ne ma Panpir jõ pjê mã me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_25","074_14_25","ACT","14","25","26","Ne ma Pjêjôti jõ krĩ mã me cator, ne cute me cumã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti to harẽn. Jirô pê mã ri ma Ataraj jõ krĩ wỳr me pra, ne cô cape na krĩ ata mã me cator. Ne curia pàr kre mã me hàr, ne ma hacpỹ mã Antijoc jõ krĩ wỳr me tẽ, ne me cator, cute me hàpên xà jipêj jirô pê mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_27","074_14_27","ACT","14","27","27","Mã Jeju na mehkwỳ te me amji to cuprõn. Mã Pawrô me Parnap te, Pahpãm te me cumã carôt jõr, mã cute me to hàpên xà pejti pihho ton na, mehkwỳ mã amji jarẽn. Ne hanea ne cute Pahpãm te me cumã pry jihê mẽn, mãr quê hanea ne mehcahkrit atajê me Jeju to amji mã mehhimpej na, me cumã amji jarẽn. Ne cute me hàhtôa te Jeju na mehkwỳ na amji ton na me cumã harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC14_28","074_14_28","ACT","14","28","28","Ne curi cute me ahna amji to me amcro jàhtôa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_1","074_15_1","ACT","15","1","1","Ỹhỹ, Juta jõ pjê rũm, jũmjê xũmre itajê cator, ne ma Antijoc jõ krĩ kam me cator. Ne apu Jeju na mehkwỳ mã ampo to hahkre to me ipa, ne nee me cumã ampo pej to hahkre nare. Ne cute me cumã to hahkre to hajỹr he: — Ca ha me acahkrit atajê acunea atỳj me, pom pê Mojxe xwỳ me pamã ton to hahkre itajê to, ne atỳj me apy kà kryjre ne me hirê. Nãmri ca ha ate me to hajỹr nare na, quê ha Pahpãm nee me akên pê me apytàr nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_2","074_15_2","ACT","15","2","2","Mã Pawrô me Parnap te mehcakôc xà atajê na mempar to hajỹr. Ne me cupê ahna ihkêanre. Na ri Pawrô te me cumã harẽn, ne me cumã: — Hãpà! Nee cute ahna hajỹr nare — hane. Ne amji caprỳ to ame cumã mehcakôc. Mã ma ame Pawrô me Parnap par caca. Mã Jeju na mehkwỳ te me ita to amji kam hapac, ne ma jũmjê atajê to, cute me Pawrô me Parnap kujahêc, Krĩpinkrên wỳr. Ne curia quê ha Jeju jarkwa na memprar catêjê me, mehkwỳ to mehhimpej catêjê atajê jũmjê atajê na me awcapi, ne me hahkre pej to jũ mã me, ne hacpỹa ne Antijoc jõ krĩ wỳr me cumã harẽn kujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_3","074_15_3","ACT","15","3","3","Ne Pawrô na mehkwỳ ma Antijoc jõ krĩ pĩn me cator, ne cute me Kuhkũmtyc jõ pjê jakren, ne me Krĩrĩtpej jõ pjê jakren, ne ma Krĩpinkrên wỳr me mõr kam mencrà tu. Ne cute pry na Jeju na mehkwỳ cunea mã, me cupê mehcahkrit atajê te hanea ne amji to me Jeju na mehkwỳ mã harẽn. Mã Jeju na mehkwỳ cunea me hũpar xà ata kôt ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_4","074_15_4","ACT","15","4","4","Ne Krĩpinkrên mã me cator, mã Jeju na mehkwỳ me, Jeju jarkwa na memprar catêjê me, mehkwỳ to mehhimpej catêjê cunea ame hakry. Ampo na? Cute me hõmpun na ri ame hakry. Mã Pawrô me, Parnap te Pahpãm te hàpên xà catia na mehtehcajpar kênre nare na me cumã me amji jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_5","074_15_5","ACT","15","5","5","Mã Jeju na mehkwỳ kwỳ pê Parixêw catêjê kwỳ atajê te me Pawrô me Parnap cakôc xà impar, ne me hãm ne me xa, ne me cumã mehcakôc, ne me cumã: — Ỹhỹ, mehcahkrit atajê, por nee me cupê Juta catêjê nare atajê, quê ha Jeju to amji mã mehhimpej ne amji to ahna mehkwỳ, ca me cumã, quê mempy kà kryjre ne me hitep. Ne hanea ne, hõtpê me Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam mencaca xà kampa, ne ihkôat me ipa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_6","074_15_6","ACT","15","6","6","Mã mehkwỳ to mehhimpej catêjê cunea me, Jeju jarkwa na memprar catêjê me, cute ita na me ajpẽn par prãmte me cuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_7","074_15_7","ACT","15","7","7","Ne cute amji mã mehcakôc to me irya to me iry, jirô pê mã ri Petrô xãm ne me cumã: — Ỹhỹ, me iquêtjê, ca me ipupu ne me ikampa, ne ramã me ate me gipôac ri Pahpãm te amji mã icapi, ne hàpên xà ita na imẽn na ate me ijahkre pej. Wa mehcahkrit atajê mã Jeju te amji kam hapac xà tuw pejti jarẽn to ipa. Mãr quê xwỳ mã me Pahpãm pa, ne Jeju to amji mã mehhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_8","074_15_8","ACT","15","8","9","Ne Pahpãm mã ramã me pahcunea te amji kam me pajapac xà jahkre pej, ne cumã me papê Juta catêjê caca xà cunea jahkre pej. Ne Pahpãm mã hanea ne mehcahkrit atajê kĩn. Ne cute me pamã Carõ Pejti jõr xà ata na ri hanea ne cute me cumã hõr. Ne nee mã ajteare mã me nare, me Pahpãm mã me papipẽn pit. Mã hanea ne cute me Pahpãm to amji mã mehhimpej, na ri cute me to kên atajê to tojnõ ne hicu ne me ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_10","074_15_10","ACT","15","10","10","— Ne mẽr ampo na mã ca ajtea mã ihnõ ita na ame ton to prãm? Xà ca atỳj amji na me Pahpãm mẽn, quê me akam incryc to prãm to mã ca ame ita to hane? He pê cu nee me panquêtjê me, me pahcunea Mojxe xwỳ caca xà tỳjti jahkre kêatre ita cunea kôt ajco me papa nare. Nõ na mã ca ajte curmã cute amji to me Jeju na mehkwỳ itajê mã ate ahna me garkwa? He ame hajỹr nare. Nãmri nee Mojxe te me pajapackre xà kôt pahte me amji ton xà ata kôt ri Pahpãm te me pahna amji caxàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_11","074_15_11","ACT","15","11","11","He Jeju to pahte amji mã me pahhimpej xà kôt ri quêt Pahpãm te me pahna amji caxàr. Ahnaa mã me hàr tuw catêjê pê mehcahkrit atajê to cute, ne mehkên pê me hũtàr he — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_12","074_15_12","ACT","15","12","12","Mã mehcunea te me Petrô kam hapac, ne me ipinkrên. Mã Pawrô me Parnap te, Pahpãm te me cumã carôt jõr na me cumã me amji jarẽn, ne ihcakôac to hàpên xà to mehcahkrit atajê jipôc ri hàpên to ipa. Na cute mehcunea mã amji jarẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_13","074_15_13","ACT","15","13","13","Mã ihkôt Tijac cakôc, ne me cumã: — Ỹhỹ, me ikjêjê, me ikampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_14","074_15_14","ACT","15","14","14","Ximãw Petrô te curmã me pamã mam Pahpãm te amji mã mehcahkrit atajê capi na harẽn par. Ampo na? He Pahpãm mã mehcunea kĩn. Mã cute amji mã mehcahkrit atajê kwỳ capi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_15","074_15_15","ACT","15","15","15","Ne pê rỳ pêa mã Pahpãm jarkwa na mehhôc catêjê ramã ita na mehhôc. Ne pê mehhôc to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_16","074_15_16","ACT","15","16","16","“Ỹhỹ, pê rỳ pêa mã Tawi pê Ixaher catêjê jõ pahhi. Ne ihtyc jirô pê, pê hõ parxare ajcrà ne ahpỹnre na ame pra. Ne hõ parxare itajê pê ikre pyràac. Ne ame ipijaxwỳr ne ame ipicràn. Pê ramã Pahpãm me to hũjarẽn to: ‘Wa ha amcro nõ na hacpỹa ne amji jaxà, ne pahhi pê Tawi jũrkwa pijaxwỳr ita to hacpỹa mã impej ne hãm. Ne itỳj hipêr me cumã me hõ Pahhiti nõ xãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_17","074_15_17","ACT","15","17","17","Mãr quê mehcahkrit atajê hãn ne me iwỳ, ne ijĩkjê rũm me ahtwỳ, wa ha itỳj me to ikra’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_18","074_15_18","ACT","15","18","18","Ata pê mam Pahpãm rỳ pêa mã ramã harẽ”. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_19","074_15_19","ACT","15","19","19","— Cwỳrjapê ri imã ite amji kam ijapac xà te hajỹr he. Cu nee mehcahkrit atajê te mehkên jicu tête amehcahpêrkàr nare, quê ha Pahpãm jĩkjê rũm me hàhhuc prãm, cu ha nee intête amehcahpêrkàr prãmte me cumã Mojxe te me hapackre xà na me irẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_20","074_15_20","ACT","15","20","20","Ne imãa, wa ha me cumã ampo te cwat peaj na ihhôc, ne ihkujate. Mãr quê nee ame pahpãm cahàc krekà jõ atajê kur nare. Ne nee ame ampo jõkre kam caxwỳr mã caprô pijaxwỳr nare atajê jĩ kur nare. Ne nee ame ampo caprô kur nare. Ne mehprõa me, mempjêa me, ame amji pupu, ne nee amji pê amehprõ caxun nare. Hõhõ, ampo itajê wa ha me cumã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_21","074_15_21","ACT","15","21","21","Ampo na? He rỳ pêa mã pê me Mojxe jõ kàhhôc cahyt na me cupy, ne ame cahyt, ne cormã krĩ cunea kôt me cahyt. Ne mehkôt xà jõ amcro kam, cute me cuprõn xà kam, hãn ne ame hõ kàhhôc ita cahyt. Ne Juta catêjê mã cute ampo cawpa xà itajê ri, amji jirôa pê ihkêanre, ne ampeaj kam hũ na me pahpahàm cati. Na cu ha mehcahkrit atajê te curmã me pahkwỳ na me amji ton, ne me pamã hàr atajê mã ampo te cwat itajê pit jarẽ ne ihcawpa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_22","074_15_22","ACT","15","22","22","Mã Jeju jarkwa na memprar catêjê me, mehkwỳ to mehhimpej catêjê me, Jeju na mehkwỳ cunea me, cute me jũmjê itajê capi, cute Antijoc jõ krĩ wỳr Pawrô me Parnap kôt mehkujahêc prãmte. Ne cute me Juta Parxap capi, ne hanea ne mehnõ japrỳ te Xira ita capi. Mã me hũmre atajê pê mempejti, mã Jeju na mehkwỳ cunea mã me hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_23","074_15_23","ACT","15","23","23","Mã Jeju na mehkwỳ te me ampo cawpa xà atajê na me cumã ihkàhhôc ita ton, ne ihkàhhôc ata me ajkaam mehkujahêc. Ne ihkàhhôc ata te hajỹr he: “Ỹhỹ, me ipê Jeju jarkwa na memprar catêjê me, me ipê mehkwỳ to ihhimpej catêjê me, me ipê me akjêjê me, wa ite me amã ihhôc. Hàpà, Jeju kam me ikjêjê pê mehcahkrit atajê, por ca Antijoc jõ krĩ kam me amji to me ajpa atajê me, Xiri jõ pjê me, Quiriti jõ pjê kam me apa atajê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_24","074_15_24","ACT","15","24","24","He me pahkwỳa kwỳ ri amjia kôt me awỳr me pra, ne ihtỳj ihhêj ne harkwa to ame acahpêrkàr to me ipa, ne cute me Mojxe xwỳ te me hapackre xà na me amẽn na, ihtỳj imã me hahkre pej. Ne nee wa ite me cumã mencaca xà ita ton na ijũjahkre nare, mã amjia kôt cute mencaca xà ita ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_25","074_15_25","ACT","15","25","25","Na wa ite me cuprõn, ne me ajpẽn par, mã me icunea mã ahna ihkaj na. Na wa ite me awỳr me jũm kujahêc prãmte me pahkwỳa kam me jũmjê itajê capi, ne wa ha ma me awỳr mehkujate, me ikjêjê pê Parnap me Pawrô me. Ne Pawrô me Parnap ita pê me ikwỳ impeaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_26","074_15_26","ACT","15","26","26","Ne Pahpãm jàpên xàa kam mehkên me, mehtyc xà jipôac ri me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_27","074_15_27","ACT","15","27","27","Na wa ha me awỳr Juta me Xira kujate, quê ha taa me amã, pom wa ampo na ite me amã ihhôc itajê kôt harẽn pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_28","074_15_28","ACT","15","28","28","Ne ite Pahpãm Carõ Pejti me, me ajpẽn par. Na wa ha nee me amã me ijarkwa hyr catihti nare. Ne nee wa ha Mojxe xwỳ te me hapackre xà cunea na me amẽn nare. Wa ha me amã me icaca xà kênre ata na prãm, ca ha me ton to me apa. Ne ampo cawpa xà te cwat itajê to pit mã wa ha me amã icakôc. Na ca ha me hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_29","074_15_29","ACT","15","29","29","Ca ha nee ame pahpãm cahàc krekà jõ atajê kur nare, ne nee ame ampo jõkre kam caxwỳr, mã caprô pijaxwỳr nare atajê jĩ kur nare, ne nee ame ampo caprô kur nare. Ne me aprõa me, me apjêa me, ca ha ame amji pupu, ne nee amji pê ame aprõ caxun nare. Ne Juta catêjê mã ampo cawpa xà itajê amji jirôa pê ihkêanre, ne ampeaj kam hũ na me pahpahàm cati. Na ca ha ate me akên itajê ton nare na, ca ha me apej mã me apỳm. Hamre, ita pit” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_30","074_15_30","ACT","15","30","30","Ne ma cute mehkwỳ to mehhimpej catêjê pê Juta me Xira ata kujahêc, mã ma me pra, Pawrô me Parnap kôt, Antijoc jõ krĩ wỳr, ne curi me cator. Ne cute me Jeju na mehkwỳ to cuprõn, ne me cumã ihkàhhôc jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_31","074_15_31","ACT","15","31","31","Mã cute me cahyt, ne mempar, ne ame hakry, ne nee amehpec nare. Ampo na? Ihkàhhôc ita kam me harkwa pejti na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_32","074_15_32","ACT","15","32","32","Ne Juta me Xira pê ri Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê, ne cute mehkjêjê pê Jeju na mehkwỳ mã hũcanãr jõr prãm to, cute me cumã mehcakôc to irya to iry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_33","074_15_33","ACT","15","33","34","Jirô pê mã ri jũ mã cute me cahê na amji to me amcro ton. Mã Antijoc jõ krĩ kam Jeju na mehkwỳ mehkrĩ atajê me cumã: — Ỹhỹ, tahnaa ri impej. Ne gapacta ne hacpỹ mã me pra, hamre, ita pit — hane. Mã curia Xira mã me cahê na amji kĩn mã hàhhuc, mã Juta pyxit peaj ne cute amji jaxàr ne ma hacpỹ mã tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_35","074_15_35","ACT","15","35","35","Mã Pawrô me Parnap te me cahê na, jũ mã amji to amcro ton, Antijoc jõ krĩ kam. Ne ihtỳj ajwar Jeju na mehkwỳ mea mã, amehcunea mã Jeju jarkwa to hahkre ne ame cumã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_36","074_15_36","ACT","15","36","36","Mã amcro nõ na Pawrô te Parnap mã: — Hacu, ne krĩ cunea kôt, me pahkjêjê pê Jeju na mehkwỳ pupu, por ramã pahte me cumã pajõ Pahhiti jarkwa to me pahcakôc atajê kôt, mõrmõ ajkĩ mehcunea impeaj — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_37","074_15_37","ACT","15","37","37","Mã Parnap ihtỳj amji kôt Jowãw Macô to mõr prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_38","074_15_38","ACT","15","38","38","Mã ma Pawrô apu mehkôt mõr na ihcaca. Ampo na? Pê nee Panpir jõ pjê kam Macô mehkôt mõr kam to incrà, ne cute kam Jeju jarẽn xà na mehtehcajpar nare na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_39","074_15_39","ACT","15","39","39","Na pê Pawrô me Parnap incwỳrjapê ame ajpẽn mã, ne ma me ajcapô. Mã Parnap te Jowãw Macô japrôr ne to mõ, ne pàr kre mã me hàr, cô jipôc ri pjê japrỳ te Xipre ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_40","074_15_40","ACT","15","40","40","Jirô pê mã ri Pawrô te hanea ne amji mã Xira ita capi, mã Jeju na mehkwỳ te Pahpãm mã Pawrô me Xira cajrẽn mã ma me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC15_41","074_15_41","ACT","15","41","41","Ne ma cute me Xiri jõ pjê jakren, ne me Quiriti jõ pjê jakren, ne ma Jeju na mehkwỳ mã me hakry me, me carôt ton to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_1","074_16_1","ACT","16","1","1","Mã Pawrô me Xira Terpe jõ krĩ me, Ritij jõ krĩ mã me cator. Mã Ritij jõ krĩ kam Jeju na mehkwỳ nõ japrỳ te Timot ita ihkrĩ. Ne cupê Juta catêjê cahãj nõ kra, ne hũm pê ri Crec jõ pjê catêjê nõ, ne cupê mehcahkrit, ne nee cupê Juta catêjê nõ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_2","074_16_2","ACT","16","2","2","Pê Ritij jõ krĩ me, Ampokrekà jõ krĩ kam me cupê Jeju na mehkwỳ amehkrĩ atajê cunea pê ajco Timot to mehcakôc to impejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_3","074_16_3","ACT","16","3","3","Mã Pawrô te mempar ne ma amji kôt to mõr prãm. Mã krĩ ata kam Juta catêjê mehkrĩ atajê cunea te ramã meTimot me hũm pê Crec catêjê nõ na me hahkre pej. Pê nee cumã impy kà kwỳ hyr nare na me Timot kôt me harẽn to kêanre cupate, Pawrô te Juta catêjê caca xà kôt, cupê impy kà kwỳ hyr, ne ma haprôr ne to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_4","074_16_4","ACT","16","4","4","Mã krĩ atajê cunea kôt me hapôj to mõ, ne Jeju na mehkwỳ mã me hũjarẽn to me mõ, por pê harkwa na memprar catêjê me, mehkwỳ to mehhimpej catêjê Krĩpinkrên kam me ajpẽn pa, ne ahna mehhôc ne ahna me hapackre ata na, mãr quê me kampa, ne me hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_5","074_16_5","ACT","16","5","5","Ita na pê Jeju na mehkwỳ ajco me Jeju te amji kam hapac xà kampa ne mehtỳj, ne ame hakry. Ne ajco amcro cunea kam me ipicamẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_6","074_16_6","ACT","16","6","6","Ne cute me Amcràti jõ pjê me, Carati jõ pjê jakren, ne ma Axij jõ pjê wỳr mehtẽm prãm, mã ma Pahpãm Carõ Pejti ame huwahi, quê nee Axij jõ pjê kam me Pahpãm jarkwa jarẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_7","074_16_7","ACT","16","7","7","Ramã Pĩhpoti jõ pjê na me hàhtêp, ne ma Pitin jõ pjê wỳr me mõr prãm, mã ma Pahpãm Carõ Pejti ame huwahi, quê hanea ne nee hỹrmã me mõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_8","074_16_8","ACT","16","8","8","Mã cute me Pĩhpoti jõ pjê jakren, ne ma cô cahê na Trôwat jõ krĩ xa ata wỳr me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_9","074_16_9","ACT","16","9","9","Mã caxwa ata kam, Pawrô te ipimtir kam, Maxeton jõ pjê jõ xũmre nõ pupun, mã xa ne ahna hàhwỳr to: — Ajpên Maxeton jõ pjê wỳr mõ, ne me itehcajpa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_10","074_16_10","ACT","16","10","10","Hõhõ, cute hũtir xà ata kôt Pahpãm te me ahna hàhwỳr na cute me hahkre pej pyrentu, na ri ma Maxeton jõ pjê wỳr me mõr pyrentu to prãm. Ỹhỹ, ipê Ruc wa ita ri Trôwat jõ krĩ kam ite Pawrô me ajpẽn cajpar, ne ma me icunea me imõr xà ita na me mõ, ite me Maxeton jõ pjê kam mehkrĩ catêjê mã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti itajê jarẽn prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_11","074_16_11","ACT","16","11","11","Ne ma Trôwat jõ krĩ pĩn pàr kre mã me ixàr, ne ma me icatàatre na cô jipôc ri ahkrã jacot crà japrỳ te Traxij jõ pjê ata mã me icator. Ne amcro nõ na wa maKrĩhtuw mã me icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_12","074_16_12","ACT","16","12","12","Ne ma Pirip jõ krĩ wỳr me mõ, por mam ihkrãa ri xa ata wỳr, Maxeton jõ pjê kam, ne Pirip jõ krĩ ata pê ri Roman catêjê jõ krĩ. Ne curia ite amji to me amcro kwỳ kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_13","074_16_13","ACT","16","13","13","Ne mehkôt xà jõ amcro na, wa ma krĩ pê me icator ne cô wỳr me cupê Juta catêjê te cuprõn xà japên to me mõ. Ne curi me icator, ne me ijỹr, ne ite me pyjê te cuprõn atajê mã me icakôc kam me itẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_14","074_16_14","ACT","16","14","14","Mã pyjê nõ pyxit te me ipar ata japrỳ te Ritij. Ne pê cupê Tijat jõ krĩ catêjê nõ, ne cupê cupẽhkà impejti to ihpore na hàhpan catê. Ne ampeaj kam cumã Pahpãm kĩn, mã Pahpãm te Pawrô jũjarẽn xà ata par na ihtehcajpar. Mã cute impar, mã hũrkwa kam mehkrĩ atajê cunea te amji to me Jeju na mehkwỳ. Cwỳrjapê ri Pawrô te cô kam mehcumrãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_15","074_16_15","ACT","16","15","15","Jirô pê mã ri Ritij te hũrkwa wỳr me ijator, ne me imã: — Mẽr hõhõ, ca ate amji mã me ito, ipê Pahpãm par catê na me ito hajỹr, cwỳrjapê ca ha ajpên me mõ, ne ijũrkwa kam me ahtwỳ — hajỹr. Ne kypê me ijator nare. Cwỳrjapê wa hũrkwa kam me ijàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_16","074_16_16","ACT","16","16","16","Pê krĩ ata kam jũm cahãj ita ihkrĩ. Ne cahãj ita jĩ cunea kam me pahcurê xwỳn carõ kên hipu tu. Pê ampo carõ kên ajco cumã ampo te cormã jũ mãn xà nare atajê jarẽ. Pê cahãjre ata ajco ihpore na me cumã to awjarẽ. Ne nee amji kôt apu ipa nare. Ne cute to hõ tekjê atajê mã apê, pê hàpên xà atajê jahpan xà na, me hũmre atajê ajco amji mã mehpore incwa. Ne amcro nõ na wa ma Pahpãm mã mehcakôc xà jũrkwa ata wỳr me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_17","074_16_17","ACT","16","17","17","Mã cahãj ata te me ipynãr ne me ikôt caràr to mõ. Ne cute caràr to hajỹr he: — Pom me hũmre itajê pê Pahpãm me hirôa pê cati ata mã me hàpên catêjê! Ne ihtỳj me amã ate me akên catia pê me amji pytàr xà ata jarẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_18","074_16_18","ACT","16","18","18","Ne cahãj cuprỳhti ata te me ijarẽn to hajỹar to amcro jàhtô. Mã Pawrô pê ita na ihkaj na. Mã cahãj cuprỳhti ata wỳr ipipkjêr ne cute kam ampo carõ kên ata mã: — Hã, wa ha Jeju jarkwa kôt amã, ca cahãj ita pê acato — hajỹr. Mã hamre, ampo carõ kên ita cupê cator pyrentu. Mã impej ne aracri hỹr pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_19","074_16_19","ACT","16","19","19","Mã me to hõ tekjê catêjê te me cahãj ata pê me carõ kên cator na me hõmpun, ne nee hipêr irĩat kam, cute ampo to hũjarẽn nare na me hahkre pej, na quê ha nee hipêr hũjarẽn xà kôt mehpore nõ pyr nare. Cwỳrjapê ri ame Pawrô me Xira kam mencryc. Ne cute mehpro, ne ma cà pê me to impej catêjê me, me cupê krĩ jõ pahhi catêjê wỳr me cupjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_20","074_16_20","ACT","16","20","20","Ne me to mõ, Roman catêjê pê mehcukij catêjê wỳr, ne cute me cuna mã me hãm. Ne me cumã Pawrô me Xira jarẽn, ne me cumã: — Ỹhỹ, me hũmre itajê pê Juta catêjê kwỳ, ne cama me pajõ krĩa kam ame pahcahpêrkàr to me ipa. Ne ajtea mã me pamã mehcakôc xà to hahkre to me ipa, ne amji kôat me pahton to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_21","074_16_21","ACT","16","21","21","Ne me papê Roman catêjê, mã nee mencaca xà ita na prãm nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_22","074_16_22","ACT","16","22","22","Mã me hàhtôa te me kam ihtẽm prãmte me cuprõn, mã krĩ ata kam, cute mehcukij catêjê te Pawrô me Xira pê apu ihkà cokjêr, ne cute mehcahhyr na me mẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_23","074_16_23","ACT","16","23","23","Mã pĩhhê to amehcahhya to amehcahhy, mã mehkàj xà cati. Jirô pê mã ri cute me hacjên xà mã me haxàr, ne cormã me ahna me hamãr catê mã harkwa hyr, quê me hamãr to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_24","074_16_24","ACT","16","24","24","Mã me hamãr catê te me hõ pahhi jarkwa kôt me hacjên xà caxwãm pê, pĩ cote na mehpar jacjên, ne ahna me to ipijapỳn, ne me ahna wakỳre te hihê xà to hihê, ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_25","074_16_25","ACT","16","25","25","Mã Pawrô me Xira curia mehkàj xàa na, awcapàtkô kam me nõ ne me Pahpãm mã mehcakôc, ne cute Pahpãm na increr xà to me cumã increr. Mã me hacjên xà kam me hikwa atajê ahna mehkrĩ ne ame kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_26","074_16_26","ACT","16","26","26","Mã ihprõt pê, pjê te hàhcujrõn kam ihtẽm, mã me hacjên xà hanea ne ihtertet. Mã harkwa jihê xà ita cunea te apu amji jihê rẽn. Ne hanea ne wakỳre te ame huwapre atajê cunea apu impàt, ne me cupê ipijaxwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_27","074_16_27","ACT","16","27","27","Mã me hacjên xà jamãr catê pimprar, ne cute harkwa jihê mẽn na hõmpun. Ne ihtỳj ame hacjên catêjê cunea japôj na amehcãmjĩ. Ne cute hõ pahhi cupate amji caxuw hõ wapo xwahhihti caxàr, cute to amji curan prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_28","074_16_28","ACT","16","28","28","Mã Pawrô te kỳj cati pêa mã cumã caràr to: — Apu amji to hajỹr nare! Wa nee me ijapôj nare! Ne ita ri cormã ame icunea me ikrĩ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_29","074_16_29","ACT","16","29","29","Mã me hacjên xà jamãr catê te hàhcujro xà na hàhwỳr ne hũjarêan kam hàr, ne apu ihtertet ne Pawrô me Xira cuna mã ihkõn krã na hỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_30","074_16_30","ACT","16","30","30","Jirô pê mã, ma põ mã me to mõ, ne cute mehcukij to: — Pỳhàpà, jũ mã wa ha, ne ajte ikên catia ita jahpa? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_31","074_16_31","ACT","16","31","31","Mã me cumã: — Ca ha Jeju pê Pahhiti ata to amji mã me ahimpej, quê ha me akra mea mã me akên ita pê me apytà — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_32","074_16_32","ACT","16","32","32","Ne cute me cumã Pahpãm jarkwa jarẽn, ne hanea ne, por me hacjên xà jamãr catê jũrkwa kam mehkrĩ atajê mã, cute me Pahpãm jarkwa jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_33","074_16_33","ACT","16","33","33","Mã caxwa ata kam me hacjên xà jamãr catê me to mõ, ne cute me cumã mehcahhyr xà xwa kre cuhhõn, ne me cumã ihcahhê. Mã Pawrô me Xira te mehkra mea mã cô kam mehcumrãr, cute Jeju na mehkwỳ mã me hàr na me amji jarẽn prãmte. Hamre, mã me hacjên xà jamãr catê ata me, mehkra cunea te amji to me Jeju na mehkwỳ, na ri cô kam cute mehcumrãr pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_34","074_16_34","ACT","16","34","34","Ne ma cute Pawrô me Xira japrôr ne me to mõ, hũrkwa wỳr. Ne cute me cumã hõ jõr, ne mehkra mea mã ampeaj kam me hakry. Ampo na? Ita caxuw ihtỳj Jeju to amji mã mehhimpej na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_35","074_16_35","ACT","16","35","35","Mã apẽ, mã Roman catêjê pê mehcukij catêjê atajê te me hỹrmã me cumã me hàpên catêjê kujahêc, ne me cumã harkwa to: — Me hũmre atajê mã me hikra — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_36","074_16_36","ACT","16","36","36","Mã me hacjên xà jamãr catê te Pawrô mã hũjarẽn ne cumã: — Roman catêjê te me amã hikran na me hũjahkre. Cwỳrjapê ca ha me acato ne gapacta ne me mõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_37","074_16_37","ACT","16","37","37","Mã Pawrô pahhi kwỳ mã me hàpên catêjê atajê mã: — Wa nee ite me ampo kên ton nare, ne hanea ne, me ipê Roman catêjê cakrô, mã ahnaa ajte me kam mare mã ame icahhy, ne me hacjên xà kam cute me ito hũcapêr, nõ na mã ajte ita caxuw aracri me apimxuar pê me ikujahêc prãm? Ita na ihkaj na. Quê ha xaa mehcukij catêjê atajêa ajpên me mõ, ne me taa me ikujate, wa ha cormã ma me mõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_38","074_16_38","ACT","16","38","38","Mã pahhi mã hàpên catêjê atajê te mehcukij catêjê mã ita jarẽn. Mã cute Pawrô me Xira pê Roman catêjê na me harẽn par, ne me hahkre pej, cwỳrjapê ri ampeaj kam me cumã me hũpa. Ampo na? He Roman catêjê te amji kam hapac xà na, quê nee me jũm cukij nare kam, amehcahhyr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_39","074_16_39","ACT","16","39","39","Mã ma me hỹrmã me pra, ne cute mehwỳr, quê cute mehcahhyr xà ata to me amji japackre nare, ne nee me kam mencryc nare. Ne cute me hacjên xà pê ajwar me cator. Ne krĩ pê me cator xà na me ahna hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC16_40","074_16_40","ACT","16","40","40","Mã Pawrô me Xira me hacjên xà pê me cator, ne ma Ritij jũrkwa wỳr me mõ. Ne curia ri cute Jeju na mehkwỳ mã hakry carôt tỳjti ton, ne ma me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_1","074_17_1","ACT","17","1","1","Ne cute Krĩpuhnacô jõ krĩ jakren, ne ma me mõ, ne hanea ne cute me Apôr jõ krĩ jakren, ne ma Texarõn jõ krĩ kam, Juta catêjê te cuprõn xà jũrkwa ata wỳr me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_2","074_17_2","ACT","17","2","2","Mã xap na, mehkôt xà jõ amcro kam, ma Pawrô te, cute me amji pyràc xà ata na, cute me cuprõn xà wỳr tẽ. Ne mehkôt xà jõ amcro incrê atajê cunea kam, Pawrô cute me cuprõn xà wỳr pra. Ne cute me ajpẽn mã me Pahpãm jarkwa jarẽn to hapjêa to hapjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_3","074_17_3","ACT","17","3","3","Mã Pawrô te me cumã Jeju to hahkre, ne me cumã harẽn to: — Ỹhỹ, rỳ pêa mã pê Pahpãm me panquêtjê mã, por cu me jũm jikaj ata, to awjahkre. Na quê ha jũ caxuw Crixtô ita cato, ne pahte me Pahpãm to kên atajê cunea to tojnõ. Ne cute me pahtehcajpar xà caxuw quê ha ihtỳj amji pupun xà kêanre to amji pupu, ne ihtỳj ty, ne hacpỹa mã ihtĩr. Hõhõ, mãr wa ite me amã Jeju jarẽ ita pê ri quêt, por cu me jũm jikaj ata — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_4","074_17_4","ACT","17","4","4","Mã mehkwỳ te ihtỳj me Pawrô me Xira kam hapac, ne Jeju to amji mã mehhimpej, ne ahna mehkwỳ mã me hàr. Mã mehcahkrit pê Crec jõ pjê catêjê atajê mã Pahpãm kĩn catêjê jàhtôa ne me cumã me hàr. Mã hanea ne krĩ kam pyjê jàmtàr cati atajê jàhtôa ne me cumã me hàr. Mã Jeju na mehkwỳ quêt ihtỳj me ipicamẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_5","074_17_5","ACT","17","5","5","Cwỳrjapê ri me hũ na ame amji to prãm, na ri Juta catêjê ame pra, ne krĩ cape na cute mehkên catêjê me, cute me xuwcaca catêjê jàhtôa ne me haprôr, por me cumã me hàpên prãm nare atajê mea mã. Mã jũmjê itajê te krĩ kam ajpẽn caxuw me cumã mehkêanre ton xà caxuw me Pawrô me Xira pro. Ne me cuna mã me hãm jirô pê mã cute mehkên mã me mẽn prãmte cute mehpro. Me hàprêa kam Jaxãw jũrkwa mã me hàr, ne ame Pawrô me Xira japê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_6","074_17_6","ACT","17","6","6","Ne nee cute me cumã cator nare, ne cute ma me Jaxãw me, Jeju na mehkwỳ kwỳ to me irô ne amehpro, ne ma krĩ jõ pahhi catêjê wỳr me to caràr to me mõ, ne me cumã: — Me hũmre itajê te krĩ cunea kôt ajpên me ampo kêanre catia ton. Ne hamre, ramã ita ri me cator! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_7","074_17_7","ACT","17","7","7","Mã Jaxãw te me cumã hũrkwa jahkre, mã kam me hàhhuc. Ne ma ame Xexa pê Roman catêjê jõ pahhiti te amji kam hapac xà caca, ne ajtea mã me imã pahhi nõ japrỳ te Jeju ita jarẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_8","074_17_8","ACT","17","8","8","Mã me hàhtôa te me ita par, ne ame kam mencryac to amencryc, na ri nee jũm te ihcakôc xà na amji par nare, ne ihtỳj amehcakôc kêanre to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_9","074_17_9","ACT","17","9","9","Mã krĩ to mehhimpej catêjê te Jaxãw me, Jeju na mehkwỳ kwỳ jàmjõr na me ton, mã me hàmjõr jirô pê mã ri cormã cute me cumã hikran. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_10","074_17_10","ACT","17","10","10","Mã caxwa pê mã, ma Jeju na mehkwỳ te me Pawrô me Xira kujahêc, Amcoti jõ krĩ wỳr. Mã curi me cator, ne ma Juta catêjê te me cuprõn xà wỳr me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_11","074_17_11","ACT","17","11","11","Mã Amcoti jõ krĩ kam mehkrĩ catêjê atajê Texarõn jõ krĩ catêjê jirôa pê ampeaj kam me cumã hũpar kôt hakop jahkre pej, ne me cumã ihkĩn, ne me cumã hũpar prãm. Mã amcro cunea kam Pawrô te me cumã ampo to hahkre xà ata jahkre pej pej to prãm to, cormã Pahpãm jarkwa kam kôt me hapê ne me cahyt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_12","074_17_12","ACT","17","12","12","Mã me hũpar xà ata kôt me cupê Juta catêjê me, me cupê Crec jõ pjê catêjê me, me cupê pyjê jàmtàr cati pê Crec catêjê atajê me, me hàhtôa ne cute Jeju to amji mã mehhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_13","074_17_13","ACT","17","13","13","Mã Texarõn jõ krĩ kam, Juta catêjê te Amcoti jõ krĩ kam Pawrô te Pahpãm jarkwa to ihcakôc na me harẽn par, ne ma mehkôt me pra, cute me irẽc, mã cute mehkên ton prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_14","074_17_14","ACT","17","14","14","Mã Jeju na mehkwỳ te me Pawrô kujahêc pyrentu, côxwa tohkà wỳr. Mã ma mehkwỳ te me Pawrô pynãr, ne me cumã Atẽn jõ krĩ wỳr pry jarẽn to mõ, ne me to cator. Mã Xira me Timot cormã curia Amcoti jõ krĩ kam me hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_15","074_17_15","ACT","17","15","15","Mã Pawrô Atẽn jõ krĩ kam cator, ne hàhhuc. Ne hacpỹa mã cute me hũnãr catêjê atajê kujahêc, Amcoti jõ krĩ wỳr, ne me to ihhimpej, quê me Xira me Timot mã awjarẽ, quê hapu na ihkôt me mõ, Atẽn jõ krĩ wỳr, ne me cuprõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_16","074_17_16","ACT","17","16","16","Mã Pawrô Atẽn jõ krĩ kam apu mõ, ne ame hikaj to mõ. Ne cute kẽn te pahpãm cahàc krekà jàhtôa ne hõmpun, krĩ ata kam. Ne cupê ahna ihkaj na, na ri ihpeacre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_17","074_17_17","ACT","17","17","17","Cwỳrjapê ri Pawrô, Juta catêjê te me cuprõn xà kam, cute ajpẽn mã mehcakôc, ne hanea ne mehcahkrit mã Pahpãm kĩn atajê mã ihcakôc. Ne hõtpê amcro cunea kam cà pê mehkrĩ atajê me, me ajpẽn mã me awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_18","074_17_18","ACT","17","18","18","Mã me cumã ihkàhhôc to hahkre catêjê pê Epicurij catêjê kwỳ me, Xicô catêjê kwỳ me, hanea ne cute Pawrô me, me ajpẽn mã me hũjarẽn. Ne mehkwỳ me, me ajpẽn cukij to: — Ampo mã Pawrô pê ihcakôc catê te amji jahkre kêatre ata ame pamã harẽn prãm? — hane. Mã mehkwỳ me ajpẽn mã: — Pỳpỹn, he ihhêj ne ajtea mã apu pahpãm jũjê itajê to me pamã ihcakôc — hane. Mã Pawrô te hacpỹa mã mehtyc tĩr na me cumã harẽn, cwỳrjapê ri ajpẽn mã me harẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_19","074_17_19","ACT","17","19","19","Ne ma cute me cuprõn xà japrỳ te Caxêti jõ awjarô ata wỳr, cute me Pawrô japrôr ne me to mõ, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_20","074_17_20","ACT","17","20","20","— Wa itỳj me, por ca ate ajtea mã ampo tuw jarẽn pihhoti ata jarẽn atajê kam me ijapac to prãm, ne ampeaj kam me imã impar prãm. Wa rỳ jũ caxuw ite me ampo ita jarẽn par to hajỹr nare, na wa me hahkre pej to prãm — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_21","074_17_21","ACT","17","21","21","Pê Atẽn jõ krĩ kam mehkrĩ catêjê me, põ rũm mehcahkrit ajpên me acjêj ne mehkrĩ atajê mã, ajco me xwahna tuw atajê impar to prãm, pê mehkrĩ ne me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_22","074_17_22","ACT","17","22","22","Mã Pawrô me cuna mã hãm, ne xa, Caxêti jõ awjarô kam, ne cute me cumã to hahkre kam ihtẽm, ne me cumã: — Ỹhỹ, me apê Atẽn jõ krĩ catêjê, me ikampa! He ihhêj ne ca atỳj ame pahpãm cahàc to amji mã me ahimpej to me apa. Ca ihhêj ne kẽn to ate me pahpãm cahàc krekà ton itajê to, ihhêj ne ampeaj kam amji mã me ahimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_23","074_17_23","ACT","17","23","23","Ne wa ita ri me gõ krĩ kam apu ipa, ne ite, me ate kẽn te pahpãm cahàc krekà mã me ikre pyxwỳr, ne kam me hũxwỳr, ne kam me to amji kam gapac na, ite me hàhtôa ne me gõmpun. Ne hanea ne ite ikre pyxit kam pahpãm cahàc pyxwỳr xà nõ caprỳ ata pupun. Mã jũm te kam ihhôc to hajỹr he: “Ita pahpãm cahàc krekà pyxwỳr xà, ne nee cu rỳ me pahnõ te Pahpãm ita jahkre pej nare” hajỹr. Ne cormã me apê jũm pê Pahpãm ata jahkre kêatre na wa ha me amã harẽ, ca me ikampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_24","074_17_24","ACT","17","24","24","— Ỹhỹ, he Pahpãm ita pê me pajõ Pahpãm peaj ata, ca rỳ nee ate me hõmpun nare. Ne cupê me Pahton catê. Ne taa mã pê pjê to, ne pjê kam ampo cunea to. Ne cupê pjê ita kam me hirôa pê Pahhiti cati, ne hanea ne côjkwa kam cupê Pahhiti cati. Ne nee, por jũm te cumã ikre ton ata kam ihkrĩ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_25","074_17_25","ACT","17","25","25","Ne nee jũm te cumã ampo ton ata na cumã prãm nare. Ampo na? He taa mã ri me pamã me pancaca xà gõ, ne me pamã me pahte amji kam me pajapac xà gõ, ne me pamã ampo cunea impejti gõ. Ne jũ wỳr cu me pahnõ cumã ampo to ne cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_26","074_17_26","ACT","17","26","27","— Ỹhỹ, pê mam me panquêtti pyxit ne to, ne me panquêtti kôt pê me pahton to mõ. Ne pê pjê ita kam me pahcunea to, cupẽ me, krĩxàre me, me pa me. Ne pê me pahpỳpỳm xà xwỳjrea na, pê ramã mam me pajõ amcro me pahte amji to me papijapar xà to amji kampa, ne kam me pahkrĩ xà caxuw me pamã pjê to. Ampo na? Cu pahte me to amji japackre, ne ahna me pajàhcukjêr, ne xwỳ mã jũ caxuw amcro nõ na ahna me pahcator to prãmte. He nee Pahpãm me papê ampỳare mã ipa nare, ihtỳj pjê cunea kam me pahcahê na ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_28","074_17_28","ACT","17","28","28","Na pê jũm ata ramã harẽn to hane he: “Pahpãm cãmtà rũm cu pahtỳj ame papa, ne amji to me ajpa, ne pahtỳj me amji kampa” hane. Ỹhỹ, hanea ne me anõ pê Atẽn catêjê nõa te ihkàhhôc kam ihhôc to hajỹr he: “Pahte me hajỹar ne me papê Pahpãm kra” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_29","074_17_29","ACT","17","29","29","— Hewhỹ, me pahcunea pê Pahpãm kra. Na cu nee pahte amji kam me pajapac xàa kôt, Pahpãm to ame amji mã ampo to pahpãm nare. Ne nee cu kẽn to ame pahpãm cahàc krekà ton nare. Ne nee wakỳre prà jakare me, wakỳre prà tepti ata to ame pahpãm cahàc krekà ton nare. Ne nee cu amjia mã ame ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_30","074_17_30","ACT","17","30","30","Pê rỳ pêa mã mam pjê cunea kam, mehcunea ramã me ton to me amji pyràc tu, na pê ajco me toan to me to. Pê nee Pahpãm to me amji japackre, ne me hahkre pej nare, cwỳrjapê pê nee Pahpãm cute me ampo to hajỹr xà ata jahpan xà na ame to kên nare. Ne hamre, ita caxuw Pahpãm te pjê cunea kam ampo itajê intête me pahcunea mãn, cu nee hipêr ame ampo itajê nõ ton to me hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_31","074_17_31","ACT","17","31","31","Ỹhỹ, he ramã cute me pahcukij ne me pahto ipicokjêr xà jõ amcro hyr, quê ha amcro ata na me pahpupu, ne me pahcukij, ne ajpẽn pê mempej me, mehkên to ajcokjê. Ne Pahpãm te ramã me pahcukij catê na Jeju xãm, cute cumã ampeaj kam me pajarẽn to impejti prãmte. Ne mehcunea te Jeju pê me pahcukij catê na hahkre pej prãmte ri ihtyc jirô pê mã, hacpỹa mã cute to ihtĩr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_32","074_17_32","ACT","17","32","32","Mã Pawrô te ihtyc jirô pê hacpỹa mã ihtĩr na me cumã harẽn, mã cute mempar, ne nee cute amji mã me to hajỹr nare. Cwỳrjapê ri mehkwỳ ame cumã, ne ame hũn, mã mehkwỳ me cumã: — Wa amcro nõ na gũjarẽn xà ita na hipêr me apar prãm — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_33","074_17_33","ACT","17","33","33","Mã Pawrô ma mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC17_34","074_17_34","ACT","17","34","34","Mã me hũmre kwỳ te me kam hapac kênre nare, ne cute Jeju na mehkwỳ na me amji ton, ne ahna me cuprõn. Ne me kam hũmre japrỳ te Tijoniti pê Caxêti jõ awjarô kam prohti ata me, cahãj ata pê haprỳ Tamar ata me, mehkwỳ jũjê atajê te ahna me cuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_1","074_18_1","ACT","18","1","1","Jirô pê mã ri, ma Pawrô mõ, Atẽn jõ krĩ pĩn, Corinti jõ krĩ wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_2","074_18_2","ACT","18","2","2","Ne curia pê Juta catêjê nõ japrỳ te Aquira ata cajpa. Ne pê cupê Ponto jõ pjê catêjê kwỳ nõ. Ne curmã Prytikra jõ pjê pĩn hĩxi japrỳ te Prixirakwỳj ata me, me cato. Ne ampo na pê ajpên me mõ? Pê pjê jõ pahhi japrỳ Crawti ata ma Roman jõ krĩ pê, ajpên Juta catêjê kujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_3","074_18_3","ACT","18","3","3","Cwỳrjapê pê Pawrô ma me hõmpun prãmte me hỹrmã mõ, ne me cahê na hàhhuc ne ame apê. Ampo na? Hàpên xà me Pawrô jàpên xà pipẽan na pê, ne cupẽhkà tỳjti ata to ame ikre to. Ne me hàpên xà ata to ri hõtpê amehpore incwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_4","074_18_4","ACT","18","4","4","Ne mehkôt xà jõ amcro cunea kam, cute me cuprõn xà kam, Juta catêjê me, Crec jõ pjê catêjê mã ihcakôc, cute me kam hapac ne amji to me Jeju na mehkwỳ prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_5","074_18_5","ACT","18","5","5","Jirô pê mã ri Xira me Timot cator, Maxeton jõ pjê pĩn, mã Pawrô te cupẽhkàhti to hàpên jicu, ne ma Juta catêjê mã Pahpãm jarkwa jarẽn to mõ, pê ajco hãn ne me cumã: — Jeju pê Crixtô to, pê quêt Pahpãm me pamã awjahkre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_6","074_18_6","ACT","18","6","6","Mã Pawrô cuna mã mehcunea amehcakôc ne ame hũn. Cwỳrjapê ri cute me cumã hikran prãmte ihkà caxàr, ne me kam mare mã intête pjê jacrô capĩr. Ne me cumã: — Hamre, wa ha nee hipêr me ato ihimpej nare, ca ha caa jũ mã me, ne me akên mã me axà. Ne Pahpãm pê me gũjawry to me apa xà ata kam, wa ha nee me acahê na ixàr nare. Ne nee quê ha Pahpãm ita na amji mã icuhtom nare, quê ha amji mã me anõa cuhtom. Ita caxuw wa ha nee hipêr me gamãr nare. Ne ita caxuw mehcahkrit itajê wỳr wa ha tẽ, ne me cumã Pahpãm jarkwa pejti itajê jarẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_7","074_18_7","ACT","18","7","7","Hõ, cute me hajỹr. Cwỳrjapê ri cute me hicu, ne ma mõ, ne Crec catêjê jõ xũmre nõ japrỳ te Tico Catytkam ata nee cupê Juta catêjê nare, ne hõtpê cumã Pahpãm kĩn ata cahê na ihkrĩ. Ne pê Tico jũrkwa ata Juta catêjê te cuprõn xà cahi na xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_8","074_18_8","ACT","18","8","8","Mã Cripo pê me cuprõn xà jõ pahhi, ne cute Pahpãm par, mã mehkra cunea te hanea ne mempar, ne Jeju to amji mã mehhimpej, ne mehkwỳ mã me hàr. Mã me hàhtôa ne cute Corinti jõ krĩ kam me Pahpãm jarkwa par, ne cute amji to me Jeju na mehkwỳ, mã cute cô kam mehcumrãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_9","074_18_9","ACT","18","9","9","Mã caxwa nõ mã Pawrô te irĩat kam Pahpãm pupun, mã cumã: — Apu acakôc xà ita na, nee amji mã pa nare, ne nee ca acakôc to hicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_10","074_18_10","ACT","18","10","10","Ampo na? Wa ita ri acahê na apu mõ ita kam, jũ wỳr quê jũm ato kên. Ampeaj kam krĩ ita kam imã me hàhtô, quê ha cormã me ipynã ne me ikampa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_11","074_18_11","ACT","18","11","11","Na ri Pawrô te curi me cumã Pahpãm jarkwa to hahkrea to caku pyxit, ne ihkôt to ihnõ cahti na hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_12","074_18_12","ACT","18","12","12","Mã Crec jõ pjê ata kam, hũmre nõ japrỳ te Caro te amji to Roman catêjê jõ pahhi. Mã amcro atajêa nõ kam, Juta catêjê te me amji to cuprõn, ne me Pawrô pro, ne ma mehcukij xà wỳr me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_13","074_18_13","ACT","18","13","13","Ne cute me pahhi pê Caro mã harẽn to hajỹr he: — Ỹhỹ, hũmre ita te, ite me hũnãr prãmte, ame imã hũjarẽn to hajỹr to mõ. Ne cute ajteare mã Pahpãm to amji kam me hapac xà ita to me imã hahkre ita na me ipê ihkaj na. Ne me icaca xà kaj na cute amji kam hapac xà ita — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_14","074_18_14","ACT","18","14","14","Mã Pawrô te amji pytàr prãmte ajmãr pahhi Caro mã harẽn, mã cute Juta catêjê mã: — Me apê Juta catêjê me ikampa. Quê ha hũmre ita te ampeaj kam ampo to kên na, wa ha itỳj me akampa ne me atehcajpa. Ne hamreare, imã nee cute ampo kên catia ton nare. Ne ihhêj ne me acaca xà me, jũmjê japrỳ itajê me, ajpẽn krac ri ate me acakôc xà pit mã ita. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_15","074_18_15","ACT","18","15","15","Cwỳrjapê wa ha nee me atehcajpar nare, ca ha me caa amji to ame ahimpej ne me amji to impej. Ne pa, wa ha nee ita caxuw amji to me acukij catê nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_16","074_18_16","ACT","18","16","16","Ne cute mehcunea cator, mã ma ame hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_17","074_18_17","ACT","18","17","17","Mã cute ame hũmre japrỳ to Xoten pê Juta catêjê te cuprõn xà jõ pahhi cahhyr, mehcukij catê kam mare mã. Mã nee Caro te Xoten ita to amji kam hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_18","074_18_18","ACT","18","18","18","Mã Pawrô te Jeju na mehkwỳ cahê na amji to caku pyxit ne ihkôt hĩkjê, Corinti jõ krĩ kam. Jirô pê mã ri, Prixirakwỳj me, Aquira me, cute me pàr kre pro, ne ma Xiri jõ pjê wỳr me pra. Ne Ampohy jõ krĩ kam, cormã pàr kre mã me hàr nare kam, pê Pawrô Pahpãm mã amji to, ne cute cumã amji to ipipẽ xà caxuw to ihkrã mẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_19","074_18_19","ACT","18","19","19","Mã Epet jõ krĩ mã cator, mã cute Prixirakwỳj me Aquira rer. Ne ma cute me cuprõn xà wỳr hàr, ne cute Juta catêjê me ajpẽn mã me hũjarẽn kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_20","074_18_20","ACT","18","20","20","Mã cute me cahê na amji to amcro jàhtôa to prãmte me hator. Mã ma Pawrô apu ahna ihcaca, ampo na, ma Krĩpinkrên wỳr ihkràr na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_21","074_18_21","ACT","18","21","21","Ne mõr xà wỳr cute me cumã: — Quê ha Pahpãm mã ite amji jaxàr na ito prãm na, wa ha itỳj amji jaxà — hane. Ne ma Pawrô te pàr kre kam amji kujahêc, Epet jõ krĩ pĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_22","074_18_22","ACT","18","22","22","Ne ma Xexa jõ krĩ mã cator, ne ma Krĩpinkrên wỳr mõr puro. Ne Krĩpinkrên kam cute Jeju na mehkwỳ mã ihcakôc, ne me cumã amji jarẽn, ne ma Antijoc jõ krĩ wỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_23","074_18_23","ACT","18","23","23","Ne cute amji to amcro kwỳ jakren, jirô pê mã ri mõ, ne cute Carati jõ pjê jakren, ne Amcràti jõ pjê jakren, ne ihtỳj Jeju na mehkwỳ cunea to ihtỳj to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_24","074_18_24","ACT","18","24","24","Pê cormã Pawrô apu mõar kam, pê Juta catêjê nõ japrỳ te Apôr pê Mehtehcajpar jõ krĩ kam ihpỳm ata, ma Epet jõ krĩ wỳr tẽ ne cator. Ne pê ampeaj kam ihcakôc pej, ne ampeaj kam cumã Pahpãm jarkwa jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_25","074_18_25","ACT","18","25","25","Ne hanea ne ampeaj kam cumã Pahpãm te me cumã to hahkre xà ata jahkre pej, na ri me cumã Jeju jarẽn xà cuhtacti jarẽ. Ne cumã amji kĩan kam me cumã harẽ. Ne nee amjia kôt me cumã Pahpãm jarẽn to ipa nare, ne pê cumã Jowãw jũjarẽn xà pit hahkre pej, pê toa ajco me cumã hũjarẽn to ipa. Por pê Jowãw Jeju cator xwỳjrea na cato, ne cô cakrô to hikaj xà mehcumrã ata, ne cukwa kam, pê me cumã Jowãw te amji kam hapac xà ata pyxit peaj ne hahkre pej, pê ajco me cumã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_26","074_18_26","ACT","18","26","26","Ne cumã amji kĩan kam, Juta catêjê te cuprõn xà kam me cumã harẽ. Mã Prixirakwỳj me Aquira te Apôr jũjarẽn xà ata par, ne me Apôr te Jowãw cukwa kam hũpar xà atajê pit jarẽn na me hahkre pej pyrentu. Ne ahna me ajpẽn par, ne me haprôr ne ikre kam me cumã Jeju jarẽn to impejti partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_27","074_18_27","ACT","18","27","27","Mã Apôr te amji kam hapac ne ma Crec jõ pjê wỳr ihkràr. Mã Jeju na mehkwỳ te mehtehcajpar prãmte, me cumã ihkàhhôc ton, Crec jõ pjê kam Jeju na mehkwỳ mã. Ne cute kam me cumã Apôr pej na harẽn, ne cute me ahna hàhwỳr, mãr quê ahna me amji caxàr to impeaj ne. Mã ma curi cator ne cute, por ramã ame Jeju to amji mã mehhimpej atajê, tehcajpar catia to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC18_28","074_18_28","ACT","18","28","28","Ne cute Pahpãm jarkwa kôt Juta catêjê mã ihcakôc, ne Jeju pê ri quêt Pahpãm kra, ne cupê Crixtô, ne toa pê Pahpãm me cumã awjahkre, ne mehcunea kam mare mã ame cumã harẽn to mõ. Ne cute hũjarẽn xà ata kôt Juta catêjê hi kwĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_1","074_19_1","ACT","19","1","1","Mã cormã Apôr Corinti jõ krĩ me, Crec jõ pjê kam apu mõar kam, mã ma Pawrô Epet jõ krĩ wỳr tẽ, ne cator. Ne curia cute Jeju na mehkwỳ kwỳ cajpar, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_2","074_19_2","ACT","19","2","2","ne mehcukij to: — Ca ate me Jeju kam gapac ne mehkwỳ na ate me amji ton, cwỳrjapê mõrmõ ca ajkĩ ramã Pahpãm Carõ Pejti te me amã amji jõr? — hajỹr. Mã me cumã: — Wa nee ite me Pahpãm Carõ Pejti ita na hahkre pej nare, xãmte ihtỳj Carõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_3","074_19_3","ACT","19","3","3","Mã me cumã: — Ne mẽr jũm te me acumrãr xà mã kôt pê me acumrã? — hane. Mã me cumã: — Jowãw te mehcumrãr xà ata kôt pê me icumrã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_4","074_19_4","ACT","19","4","4","Mã Pawrô me cumã: — Pom Jowãw te me acumrãr xà atajê pê, por mehkên mã me hikra atajê me, por cormã ame Jeju jikaj to ipa atajê. Pê Jowãw ajco Juta catêjê mã awjarẽ, mãr quê hapu na ihkôt me jũm ata kampa. Ne jũm ata pê ri Jeju, ne hamre ita caxuw wa ha Jeju jarkwa kôt me acumrã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_5","074_19_5","ACT","19","5","5","Mã cute me ita kam hapac jirô pê mã ri, Pawrô te Pahhiti pê Jeju jarkwa kôt, cô kam mehcumrãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_6","074_19_6","ACT","19","6","6","Ne cute mehcunea na hũhkra xir, ne me cumã Pahpãm na hàhwỳr. Mã Pahpãm Carõ Pejti te mehcunea mã amji jõr. Mã ajtea mã cute mehcakôc kam mehtẽm, ne hanea ne cute me Pahpãm jarkwa jarẽn kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_7","074_19_7","ACT","19","7","7","Ne me hũmre te tôxi atajê to pê hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_8","074_19_8","ACT","19","8","8","Putwrỳ incrê kam hãn ne Pawrô hõtpê ma Juta catêjê te cuprõn xà wỳr ipa, ne nee amji na hàhtàt nare, ne me hàhtôa mã ihtỳaj kam Pahpãm himpej xà mã mencjêj na ihcakôc, pê me kampa, ne ajco ajpẽn mã me harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_9","074_19_9","ACT","19","9","9","Mã ma mehkwỳ ahna me aprã, ne ma amji mã ame to hajỹr caca. Ne cormã mehcunea kam mare mã, cute me Jeju te amji kam hapac xà na mehcakôc to kêanre. Mã cute me hajỹr ita kam, Pawrô me cupê cator, ne ma amji kôt Jeju na mehkwỳ to mõ. Jirô pê cute ajpẽn mã me pajõ Pahhiti Jeju pê me pahkritxwỳ na me harẽn na ipyr ne ame harẽ. Ne hũmre japrỳ te Tiran ita jõ kàhhôc to hahkre xà jũrkwa kam, pê ajco ame cumã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_10","074_19_10","ACT","19","10","10","Ne cute me cumã to hahkre ita to caku to ipijakrut. Mã hõtpê Axij jõ pjê ata kam mehcunea pê Juta catêjê me, mehcahkrit atajê te Pahpãm jarkwa par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_11","074_19_11","ACT","19","11","11","Pê Pahpãm ajco Pawrô tehcajpar to catia to ipa, ne ajco cumã cute amji jahkre pej gõ, mãr quê carôt kôt hàpên xà catia pihhoti to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_12","074_19_12","ACT","19","12","12","Na pê Pawrô cama ihcakôc ne ihcakôc xà ata to me hà catêjê caprã, ne me to impej. Ne hõ cupẽhkà to, hàhpro xà pê hanea, ne ihtỳj ajco me caprã. Na quê ha jũm xà ata cama ihtàt, quê ha ramã impej pyrentu, ne kam ampo carõ kên atajê, quê ha hanea ne jũm ihtàt, quê ha ramã impej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_13","074_19_13","ACT","19","13","14","Cwỳrjapê ri Juta catêjê kwỳ te ita na me Pawrô pupun, ne ihtỳj Pawrô cuxà me ton to ipa. Ne por me hũmre te xet atajê pê ri Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi japrỳ te Xewa kra atajê, pê nee me cupê Jeju na mehkwỳ nare cakrô, ihtỳj Pawrô jĩkjê na Pahhiti pê Jeju japrỳ na mehkwỳ pê me pahcurê xwỳn carõ kên japôj to me ipa to. Ne ihtỳj Jeju japrỳa na me hapôj to prãm. Cwỳrjapê ri ampo carõ kên mã mehcakôc to me hane he: — Por ahnaa Pawrô me cumã Jeju japrỳ jarẽ ata na, wa ha hanea ne amã, ca cupê acato — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_15","074_19_15","ACT","19","15","15","Mã hũmre kam me pahcurê xwỳn carõ ita te me cumã: — Wa ramã ite Jeju pupun, ne Pawrô pupun. Ne jũmjê mã ca me? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_16","074_19_16","ACT","19","16","16","Ne cutea mehcahhyr kam ihtẽm. Ne mehcahhya to mehcahhy, ne cute ame haxôp, ne ame cupê mehkà cokjêr, mã ma ikre ata pê me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_17","074_19_17","ACT","19","17","17","Mã Epet jõ krĩ kam mehcunea pê Juta catêjê me, mehcahkrit mehkrĩ atajê te me ita jarẽn par, ne me hahkre pej. Na ri me cumã Jeju japrỳ cupa xà kam mã rỳ hàhhuc. Ne mam me cumã hũpa ata jirôa pê me cumã Jeju japrỳ cupa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_18","074_19_18","ACT","19","18","18","Mã me hàhtôa te mempar atajê te amji to me Jeju na mehkwỳ prãmte me hỹrmã me mõ, ne cute ame ampo kên ton atajê na me cumã amji jarẽn, me hàhtôa kam mare mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_19","074_19_19","ACT","19","19","19","Mã me hũxy xi catêjê jàhtôa te me cuprõn, ne Jeju na mehkwỳ mã me hàr prãmte, cute me hõ kàhhôc kôt me hàhcaprãr xà atajê incwỳr ne me to mõ. Ne cute me kam mare mã, me hõ kàhhôc atajê to me caxàr par. Ne cute mehkàhhôc te caxàr atajê jõ pore cahyt, mã hõ pore catia to cati, ne ihhêj rũm cupê caku te xĩc jàpên xà jàmcwỳr xà jõ pore. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_20","074_19_20","ACT","19","20","20","Hõ, Jeju jarẽn xà impejti itajê pê hane, ne ajco ajcamẽ ne ma ihcakũm to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_21","074_19_21","ACT","19","21","21","Ampo itajê cunea jirô pê mã ri Pawrô te amji jaxàr xà na amji kam hapac, ne cumã catyatre na Maxeton jõ pjê me Crec jõ pjê jakren to ihtẽm prãm. Ne ma hanea ne Krĩpinkrên wỳr ihtẽm prãm, na ri cute me cumã amji jarẽn to: — Ite Krĩpinkrên pupun jirô pê, wa ha ma Roman jõ krĩ wỳr imõr to prãm — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_22","074_19_22","ACT","19","22","22","Cwỳrjapê ri cute mehtehcajpar catêjê pijakrut pê Timot me Eraxô kujahêc, Maxeton jõ pjê wỳr. Mã cormã Pawrô Axij jõ pjê kam apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_23","074_19_23","ACT","19","23","23","Mã amcro ata na Epet jõ krĩ kam me hàhtôa ne cute mehkên xà ton, mã hõtpê quêt Jeju na mehkwỳ picamẽn, cwỳrjapê ri ame kam incryc. Ne Epet jõ krĩ catêjê kam ihtỳj me cumã pahpãm cahàc krekà japrỳ te Tijãnkwỳj ata to amji kam me hapac to me ipa. Pê cumã me ikre to, ne kam me hũ xwỳ ne ajco kam me Tijãnkwỳj ata to me amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_24","074_19_24","ACT","19","24","24","Ne wakỳre prà jakare to me hàpên catêjê atajê nõ japrỳ pê Temetti, pê ajco wakỳre prà jakare to Tijãnkwỳj jũrkwa carõ krekà to. Ne pê hàpên xà ita kôt ajco ampeaj kam mehpore incwa, na pê cumã ihporea to ihpore. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_25","074_19_25","ACT","19","25","25","Mã cute ajkam me hàpên catêjê pê mehkwỳ atajê na hàhwỳr, ne cute me cumã: — Me ijõ ikwỳ nõ, he me pajàpên xà ita pĩn ri me pajõ pore hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_26","074_19_26","ACT","19","26","26","Xà ca nee ate me Pawrô te ampo ton ata na me hõmpun ne mempar nare? He ihtỳj Pawrô me cumã awjarẽ, ne me cumã: “Pom ampo to ame pahpãm cahàc krekà to itajê pê Pahpãm nare” hane. Mã me hàhtôa te me hũjarẽn xà ita par, na ri ihtỳj amji kôt ita ri krĩ kam me hàhtôa ne me to hanea ne Axij jõ pjê cunea kam apu amji kôt me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_27","074_19_27","ACT","19","27","27","Ne ita na me papê ihkêanre. Quê ha cute ahnaa apu mõr na, quê ha me pajàpên xà hamre. Quê ha nee jũm hipêr me papê me pajàpên xà itajê nõ japrôr nare. Ne nee mã ita pit nare. Quê ha hanea ne mehcunea me pahpãm cahàc krekà pê Tijãnkwỳj ata jũrkwa catihti ata jicu, ne me to hapac kêt, por mehcunea Axij jõ pjê me, pjê cunea kam mehcunea ame to amji kam hapac to me ipa atajê. Quê ha Jeju kĩnteTijãnkwỳj ata to me hapac kêt, ne hũrkwa to me hapac kêt, ne me hicu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_28","074_19_28","ACT","19","28","28","Mã me hàhtôti atajê te me ita par, ne Jeju na mehkwỳ kam amencryac to mencryc. Ne cute me caràr kam mehtẽm, ne me Tijãnkwỳj jarẽn to: — Epet jõ krĩ kam Tijãnkwỳj catia to cati — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_29","074_19_29","ACT","19","29","29","Mã me caràar kam me hũjarẽn xà ita krĩ kam apu ihcahkũm tu. Mã me hàhtôa te me ita par, ne cute me Cajo me Aritarcô pê Maxeton jõ pjê catêjê pijakrut ne Pawrô kôt ame mõ atajê pro, ne ma me cupjê, cute me cuprõn xà cati wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_30","074_19_30","ACT","19","30","30","Mã Pawrô me hàhtôti atajê mã ihcakôc prãm, mã ma Jeju na mehkwỳ ame huwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_31","074_19_31","ACT","19","31","31","Mã hanea ne pjê ata kam Pawrô jõ ikwỳ nõ kwỳ pê krĩ jõ pahhi atajê kwỳ te me cumã harkwa kujahêc, quê nee cute me cuprõn xà wỳr mõr nare, mã Pawrô jũpar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_32","074_19_32","ACT","19","32","32","Ne nee me hàhtôti atajê me cute me ajpẽn par nare. Ne mehkwỳ ampo kwỳ jarẽn to ame caràr, ne mehkwỳ hanea ne ampo kwỳ jarẽn to ame caràr. Na ri me hàhtôa pê me hahkre kêatre, mã nee cute ampo cwỳrjapê ame caràr to ame ipa ata na me hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_33","074_19_33","ACT","19","33","33","Mã Juta catêjê te me Arexãnre jator, cute me cumã ihcakôc prãmte. Ne cute me cuna mã me hãm. Mã mehkwỳ amji mã me Arexãnre te to ihcupan na me harẽ. Mã Arexãnre te hũhkra to hàpêr, ne tee me cuna mã apu amji na hàprãr to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_34","074_19_34","ACT","19","34","34","Mã cute me Arexãnre pê Juta catêjê nõ na me hahkre pej, ne mehcunea te me caràr kam ihtẽm. Ne cute me caràar to me or to ipijakrut. Ne me caràr to hane he: — Epet jõ krĩ kam Tijãnkwỳj catia to cati! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_35","074_19_35","ACT","19","35","35","Mã krĩ mã hàhhôc catê te hõtpê hũjarẽn to mehhi kwĩn, ne me cumã: — Epet jõ krĩ jõ xũmre, me ikampa. Ne me acunea pê me pajõ krĩ kam Tijãnkwỳj jũrkwa jamãr catê, ne pê kẽnti impejti côjkwa pĩn ihpỳm, ca me hamã atajê me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_36","074_19_36","ACT","19","36","36","He nee jũm te ajtea mã harẽn xà nõ to harẽn nare. Ne amji mã me aprĩa ne, nee ca ampo kam me amji kam me gapac nare kam me ton nare. Xa ampo ita to me amji kampa, jirô pê mã ca ha cormã me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_37","074_19_37","ACT","19","37","37","Ampo caxuw mã ate me hũmre itajê japrôr? Xà ajkĩ cute me Tijãnkwỳj jũrkwa pê ampo to hàhkĩj, nare, mõrmõ cute me pajõ pahpãm cahàc krekà xũn na mã ate me haprôr? Hãpà, nee cute me ampo itajê nõ to jũ mãn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_38","074_19_38","ACT","19","38","38","Quê Temetti me, mehkwỳ mã, jũm na mehcakôc xà na mã, quê ha ma cute mehcukij catêjê wỳr me pra, ne me cumã me amcro nõ ta. He itajêa caxuw ri pahhi, ne cute mehcukij catêjê amehkrĩ. Na quê ha me taa me cumã jũm na mehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_39","074_19_39","ACT","19","39","39","Ne hipêr ita jirô pê me ampo na prãm, ne xa cute me amã amcro hyr xà ata jikaj, quê ha kam ahtwỳ, ca ha mehcunea jipôc ri me cumã harẽ, quê ha me hahkre pej, ne jũ na me amã to. Hõhõ, quêt pahte me amji kam me pajapac xà te hajỹr he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_40","074_19_40","ACT","19","40","40","Ne me pahkêanre. Ampo na? Quê ihhêaj to jũm me pajõ pahhiti mã pahte me hajỹr xà ita na me pajarẽ, quê ame pahkam incryc. Ne me pahcukij, jũ mã cu me cumã amji jarẽn to? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC19_41","074_19_41","ACT","19","41","41","Ne cute me cumã hũjarẽn jirô pê mã cute me cuprõn xà jicu ne ma amehcahkũm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_1","074_20_1","ACT","20","1","1","Ne mehkên jàhkrihkrit jamre jirô pê, Pawrô te Jeju na mehkwỳ na hàhwỳr, mã cute me cuprõn. Mã cute me cumã hũcanãr xà to ihtỳj, ne me cumã ihtẽm xà na amji jarẽn. Ne ma Maxeton jõ pjê wỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_2","074_20_2","ACT","20","2","2","Ne curi cator ne apu ipa, ne cute Jeju na mehkwỳ jàhtôa mã hũcanãr xà to ihtỳj, ne cute me hapackre to irya to iry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_3","074_20_3","ACT","20","3","3","Jirô pê ma Crec jõ pjê mã cator, ne curi cute amji to putwrỳ to incrê. Ne ramã cute Xiri jõ pjê wỳr mõr xà caxuw apu amji mã hàhcuprõn, ne cute amji na me cupê Juta catêjê te me to amji kam hapac xà kêanre, ne ihtỳj amehcuran prãm na me hahkre pej. Mã cute amji kam hapac, mã nee hipêr Xiri jõ pjê na cumã ihtẽm prãm nare. Ne ita caxuw ri cumã Maxeton jõ pjê pua na ihtẽm to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_4","074_20_4","ACT","20","4","4","Mã hõtpê jũmjê ihkôt me mõ atajê japrỳ Xôpat, pê Piro kra, pê Amcoti jõ krĩ kam ihpỳm me, Aritarcô me Xecun, pê Texarõn jõ krĩ kam mehpỳm me, Cajo pê Terpe jõ krĩ kam ihpỳm me, Timot me Tiquicô me Tropimo, pê Axij jõ pjê kam amehpỳpỳm. Atajê cunea pê hõtpê Pawrô kôt ajco ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_5","074_20_5","ACT","20","5","5","Ne ma mam me pra, ne Trôwat jõ krĩ kam me cator, ne curia ame hikaj to ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_6","074_20_6","ACT","20","6","6","Ne me Hakren xà jõ amji kĩn jirô pê mã, wa hanea ne ma me tẽ, Pirip jõ krĩ pĩn mehkôt. Ne curia ite amji to me amcro to xĩc jirô pê mã, wa ite me amji cajpar, Trôwat jõ krĩ kam, ne me icunea te curi amji to me amcro to xet. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_7","074_20_7","ACT","20","7","7","Ne xap na, mehkôt xà jõ amcro kam, Jeju na mehkwỳ te caxwa ri me cuprõn, me hàpàn xà caxuw cute ame ajpẽn kĩn to prãm to. Mã Pawrô iràràtia na ihtẽm prãm, cwỳrjapê ri cute caxwa kat hãm me cumã hũjarẽn kam ihtẽm. Mã ramã ahna awcapàtkô picapôn mã cormã me cumã awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_8","074_20_8","ACT","20","8","8","Kỳj pê ikre caxwỳn nõ kam, cute me cuprõn xà ata kam, pê ampeaj kam ihpôc xà jàhtô ne mehcujro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_9","074_20_9","ACT","20","9","9","Mã hũmre japrỳ te Ewti ita kỳj pê, harkwa na põ mã me irĩt xà ata na jỹ ne kampa, ita kam hõt xwa mã hõt, ne ihpỳm, ikre kre crê ata pĩn. Mã hỹrmã me iwrỳc ne cute me harĩ, mã ramã ihtyc tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_10","074_20_10","ACT","20","10","10","Mã Pawrô wrỳc, ne cute hũmre ita pỳn, ne me cumã: — Ame amji mã apikrar nare. Cormã ihtĩar ne quê ha ihtỳj ipa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_11","074_20_11","ACT","20","11","11","Jirô pê mã ri Pawrô jàpir, mã mehcunea jàpàn ne ame harte. Mã hacpỹ ma mã Pawrô te me cumã hũjarẽn kam ihtẽm, ne me cumã hũjarẽan to apẽ, ne ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_12","074_20_12","ACT","20","12","12","Mã hũmre ata hacpỹa mã ihtĩr mã ma me to mõ, hũrkwa wỳr. Ne ampeaj kam hũrên me cumã amji kĩn, ne me hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_13","074_20_13","ACT","20","13","13","Ne pàr kreti kam Axô jõ krĩ wỳr ite me imõr kam me icrà, ne por côxwa cahê na krĩ xa ata kam me icator. Ne curia wa me Pawrô jikaj, quê ha pjê kam ajpên mõ, ne cormã Axô jõ krĩ mã cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_14","074_20_14","ACT","20","14","14","Ne wa ite Axô jõ krĩ kam me ajpẽn cajpar, ne ma pàr kre mã me ixàr ne me mõ, ne Mehakepxà jõ krĩ mã me icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_15","074_20_15","ACT","20","15","15","Ne me Mehakepxà jõ krĩ to me tojnõ, ne ma me tẽ, ne apẽ nõa na wa cormã cô jipôc ri amcrà japrỳ te Quito ata jõ pjê cahê na me mõ. Ne amcro pyxit jirô pê mã, wa ramã Awjarôti jõ pjê mã me icator, ne hipêr me ina amcro pyxit, wa ma ramã Krĩtêpti mã me icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_16","074_20_16","ACT","20","16","16","Mã Pawrô ma apu Epet jõ krĩ kam hàhhuc caca, ne ma hanea ne apu Axij jõ pjê kam amji to amcro jàhtô caca. Ampo na? Krĩpinkrên mã cator prãmte hàpôr pit. Mãr quê xwỳ mã Me Hõ Kẽhkẽn jõ amji kĩn jõ amcro xwỳjrea na cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_17","074_20_17","ACT","20","17","17","Ne ma Krĩtêpti kam me icator, mã Pawrô te Epet jõ krĩ kam Jeju na mehkwỳ to mehhimpej catêjê mã ihhôc, ne ihkujahêc, mãr quê ajpên Krĩtêpti wỳr me mõ, ne Pawrô mã mehcakôc to prãmte cute me hỹrmã ihhôc ne ihkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_18","074_20_18","ACT","20","18","18","Mã me cator, mã Pawrô te me cumã amji jarẽn ne me cumã: — Ỹhỹ, pê wa mam ramã Axij jõ pjê kam me awỳr icator xà ata kam, pê ca ramã amji jipôc ri me ipupu, ne ramã ate me ite amji kam ijapac xà pupun pejtu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_19","074_20_19","ACT","20","19","19","Wa itỳj me pajõ Pahhiti pê Jeju mã apu ijàpên to ipa, amcro atajê kam, ne cormã cumã ijàpên to ipa. Ne nee hanea ne ajco amji to icati prãm nare, ne pê ma ajco ame Jeju caca na pê wa me hũ na apu amrã. Pê me ikwỳ pê Juta catêjê ame ito kêanre, pê wa amji cajpẽr xà xàhti ata to ajco amji cajpẽ cakrô, pê wa itỳj me cumã awcanã, ne nee pê wa me pajõ Pahhiti pê Jeju jàpên xà mã hikran nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_20","074_20_20","ACT","20","20","20","Ne ajco me akôt ipa, ne me amã Jeju jarkwa to hahkre to ipa. Ne nee pê wa ame akam ipec xà nare. Pê wa itỳj me amã awcanã ne ite me atehcajpar xà caxuw, pê wa amã Jeju jarkwa jarẽan to harẽ, pahte me cuprõn xà me, me gũrkwa kam, pê wa me amã Jeju jarkwa to hahkre to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_21","074_20_21","ACT","20","21","21","Ne ajco mehcunea pê Juta catêjê mã harẽn to ipa, ne hanea ne me apê mehcahkrit atajê mã harẽ. Ne pê wa mehcunea mã me huphê na awjahkre, mãr quê mehkên mã hikra, ne Pahpãm wỳr me apkjê, ne me pajõ Pahhiti pê Jeju to amji mã mehhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_22","074_20_22","ACT","20","22","22","— Ne hamre, ita caxuw ri Pahpãm Carõ Pejti te Krĩpinkrên wỳr ijator. Na wa ha ma curi mõ. Ne ampeaj kam ri ipê curi ampo te ikên xà ata jahkre kêat to hahkre kêt, ampo mõrmõ quê ha ajte curi jũ mã ito. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_23","074_20_23","ACT","20","23","23","Ne ihnõ ata pyxit ri imã hahkre pej, quê ha me ipro, ne me hacjên xà kam me ijaxà, ne ame ito jamã, ata na ri Pahpãm Carõ Pejti te ramã imã hũjarẽn, krĩ cunea kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_24","074_20_24","ACT","20","24","24","Na wa nee ityc xà ita to amji japackre nare, quê ha me icuran prãm, ne taa me icura. Hõ, ijàpên xà impejti na cute imẽn xà ata wa quêt ite hipêj to amji kampa. Ne me pajõ Pahhiti pê Jeju te ijàpên xà na imẽn ata te hajỹr he. Wa ha mehcunea mã Jeju pê me pahkritxwỳ na harẽn pejti jarẽ, mãr quê hacpỹa mã mehcunea Jeju kôt Pahpãm wỳr me apkjê, ne cute me amji jaxàr xà ata na ri Pahpãm mã me ahna prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_25","074_20_25","ACT","20","25","25","— Ne pê wa ajco me amã Pahpãm pê me pahcunea to ihhimpej catê cati na harẽ. Ne wa ha ma ita caxuw mõ, ne ramã ite hipêr ate me ipupun nare na me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_26","074_20_26","ACT","20","26","26","Cwỳrjapê wa ampeaj kam me amã awjarẽ. Na ca ha me anõ Jeju te amji kam hapac xà mã hikra ne hicu, quê ha Pahpãm nee ita na amji mã icuhtom nare, ne amji mã me anõa cuhtom. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_27","074_20_27","ACT","20","27","27","Ampo na? Pê wa ajco hõtpê amji na ijàhtàt nare kam me amã Pahpãm te amji kam hapac xà jarẽ, cwỳrjapê quê ha nee ita na amji mã icuhtom nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_28","074_20_28","ACT","20","28","28","— Ne me apê Jeju na mehkwỳ to mehhimpej catêjê, ca ha ita caxuw me amji jamãr peaj to me apa, ne nee jũ caxuw Jeju mã me hikran nare. Ne hanea ne Jeju na mehkwỳ jamãr peaj to me apa, ne caxuw ri Pahpãm Carõ Pejti te me apyxwỳr. Pê Pahpãm kra mehkwỳ tehcajpar prãmte ty, ne caprô cunea ajxwỳ, mã ahnaa cute me pahto amji kra. Cwỳrjapê ca ha me hamãr to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_29","074_20_29","ACT","20","29","29","Ampo na? He, imãa quê ha ihtỳj jũmjê itẽm jakàn pê ate me Jeju mã hikran prãmte me awỳr cato, ne me amã ihhêj, ne imã me gahkre pej. Ne atajê pê quê ha ampo jàprê pyràac, na quê ha nee me acaprĩ nare. Quê ha cute me acunea jipej prãmte ihtỳj ame ato kêanre to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_30","074_20_30","ACT","20","30","30","Quê ha me akwỳa nõ hanea ne apu to ihcupan to mõ. Ne me apê mehkwỳa nõ mã apu ihhêj to mõ, cute amji kôat me apê Jeju na mehkwỳ ton to prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_31","074_20_31","ACT","20","31","31","Cwỳrjapê ca ha me guphê, ne ma ita kôt me hakop. Hõ, ita cupate wa ite me akam amji to ipijapar to caku to incrê. Na wa icwỳar kam, caxwa me amcro cunea kam ite me acunea mã Jeju jarkwa to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_32","074_20_32","ACT","20","32","32","— Ita caxuw, wa ha Pahpãm mã me apê mehkwỳ atajê cajrẽn, mãr quê me ato impeaj ne, me ate cute amji kam hapac xà pynãr pejti to prãm to. He Pahpãm ri me amã ampo pej cunea gõ, ne hanea ne me apicamẽn na me ato, ca me ajcamẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_33","074_20_33","ACT","20","33","33","Na pê wa ita ri ame akam ipa, ne nee me gõ pore me, ampo pê me atekjê atajê na prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_34","074_20_34","ACT","20","34","34","Ne ramã ate me ijahkre pej, pê wa ijũhkra to apê, ne ijũhkra to ijàpên xà ita to me ikwỳ caxuw amji mã ihpore incwỳr na amji to, pê wa me amã pahte me cupê ampo jamreare atajê tehcajpar to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_35","074_20_35","ACT","20","35","35","Ata to pê me pajõ Pahhiti pê Jeju me pamã hahkre to hane. Na wa ma harkwa to me amji japackre, ata to pê ihcakôc to hane he: “Ỹhỹ, quê jũm amã ampo gõ, ne ampeaj kam hũrên gakry, ne quêt jũm mã ate ampo jõr xà ata kôt ca ha hirôa pê ampeaj kam gakrya to gakry” — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_36","074_20_36","ACT","20","36","36","Ne cute ihcakôc jicu, mã Jeju na mehkwỳ mehkõn krã na me hỹr, ne Pahpãm mã mehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_37","074_20_37","ACT","20","37","37","Mã mehkwỳ me Pawrô japỳ, ne ame cumã amji jarẽ, ne mehcunea ame amrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC20_38","074_20_38","ACT","20","38","38","Ne mehcunea mã amji kĩn nare. Ampo na? Cute me Pawrô te jũ caxuw hipêr me hõmpun nare na me cumã amji jarẽn, mã cute mempar na ri. Ne ma me ikôt pàr kre wỳr me mõ. Wa ma Pawrô me ite me irer ne pàr kre mã me ixàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_1","074_21_1","ACT","21","1","1","Wa ite me cumã amji jarẽn, ne ma pàr kre kam me tẽ, ne me icatyatre na harã mã, cô jipôc ri pjê japrỳ te Cot kam me icator. Ne amcro nõ na, wa ma côxwa tohkà na Pĩrã jõ krĩ kam me ijàhhuc, ne ma hipêr me tẽ, ne ma Patara jõ krĩ mã me icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_2","074_21_2","ACT","21","2","2","Ne curia wa ite me, pom wa pàr kre kam me mõ ata jicu, ne ite me pàr kre nõ cajpar, ne cumã me ixàr, ne ma Pàrkô jõ krĩ wỳr me tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_3","074_21_3","ACT","21","3","3","Ne ite me cô jipôc ri Xipre jõ pjê ata pupun, ne ma harã mã me tẽ, Xiri jõ pjê wỳr. Ne curi me icator, Kẽn jõ krĩ kam, ne curi cute me ampo to irôrôc jahkà na me irôrôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_4","074_21_4","ACT","21","4","4","Ne hõtpê curi ite me Jeju na mehkwỳ kwỳ cajpar, krĩ ata kam, ne curia ite me cahê na amji to me amcro to xet. Mã Pahpãm Carõ Pejti te me cumã Pawrô jarẽn, mã cute me cumã hũjarẽn, mãr quê nee Krĩpinkrên wỳr mõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_5","074_21_5","ACT","21","5","5","Mã curi cute ame ipa xà na, amji mã me amcro hyr xà ata me cupê hamre, mã ma pàr kre wỳr me pra. Mã ma cute me ipynãr, ne ikôt krĩ pê me cator, mehkra me, mehprõ mea mã. Wa me icunea me ikõn krã na me ijỹr, côxwa tohkà na, ne Pahpãm mã me icakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_6","074_21_6","ACT","21","6","6","Jirô pê mã wa ite me cumã amji jarẽn, ne ma pàr kre mã me ixàr. Mã ma hacpỹ mã ikre wỳr cute me amji jaxàr ne me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_7","074_21_7","ACT","21","7","7","Wa ma Kẽn jõ krĩ pĩn me tẽ, ne ma Potorma jõ krĩ mã me icator, ne apu Jeju na mehkwỳ mã me icakôc, ne curia ite me ahna amji to me amcro pyxit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_8","074_21_8","ACT","21","8","8","Ne amcro nõ na wa ma me tẽ, ne Xexa jõ krĩ wỳr me icator. Ne ma Pahpãm wỳr me to ipipkjêr catê japrỳ te Pirip jũrkwa mã me ixàr, ne curia hũrkwa kam cahê na me ijàhhuc. Ne cupê, por pê Krĩpinkrên kam Jeju na mehkwỳ te xet pê me capi atajê nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_9","074_21_9","ACT","21","9","9","Ne ihkra cahãj te cwat ne cormã nee mempjê nare, ne hõtpê Pahpãm jarkwa to mehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_10","074_21_10","ACT","21","10","10","Na wa amcro jàhtôa kam cahê na me ijàhhuc, ne ame ipa. Mã hũmre japrỳ te Agap ita Juta jõ pjê pĩn cator. Ne cupê Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_11","074_21_11","ACT","21","11","11","Ne ma mõ ne Pawrô cape na xa, ne cute cupê ihtu na hê xà pyr, ne cutea to amji jũhkra me ihpar cajpre, ne Pawrô mã: — Ỹhỹ, Pahpãm Carõ Pejti jarkwa kôt wa ha amã awjarẽ. Quê ha ihtỳj Juta catêjê Krĩpinkrên kam, atu na hê xà ita to ipa catê ata me guwapre to hanea he, ne ajkĩ mehcahkrit atajê jũhkra mã me gaxà — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_12","074_21_12","ACT","21","12","12","Wa ite me Jeju na mehkwỳ me, ita kam ijapac, ne ma Krĩpinkrên tête ame Pawrô juwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_13","074_21_13","ACT","21","13","13","Mã Pawrô me imã: — Ampo na mã ca ame acwỳr to hane, ne imã amji kĩn nare ita na ame ijuwahi? He wa nee icajpre xà ita pit caxuw apu imõr nare. He wa hanea ne Krĩpinkrên kam, Jeju cwỳrjapê ityc xàa caxuw apu mõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_14","074_21_14","ACT","21","14","14","Wa tee ame huwahi, ne ite me to tojnõ ne me cumã: — Pahpãm te ampo to amji mã ato jũ mãn prãm ata to, quê ha ihtỳj ato jũ mã — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_15","074_21_15","ACT","21","15","15","Ne ite me amji to amcro kwỳ kujahêc jirô pê mã, wa ame ijàhcuprõn, ne ma Krĩpinkrên wỳr me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_16","074_21_16","ACT","21","16","16","Mã Jeju na mehkwỳ kwỳ Xexa jõ krĩ kam amehkrĩ atajê te me ijaprôr, ne ma Krĩpinkrên wỳr me ito mõ, Mexõ jũrkwa wỳr. Mã cute me ijaprôr, wa curia cahê na me ijàhhuc. Ne hũmre ata pê cô jipôc ri, Xipre jõ pjê ata kam ihpỳm. Ne rỳ pêa mã pê cupê Jeju na mehkwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_17","074_21_17","ACT","21","17","17","Mã Krĩpinkrên kam Jeju na mehkwỳ te me Pawrô pupun, ne ampeaj kam me hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_18","074_21_18","ACT","21","18","18","Ne apẽ mã Pawrô ma me ikôt mõ, ne cute Tijac cajpar. Mã ramã Jeju na mehkwỳ to mehhimpej catêjê cunea te cuprõn, cute me cuprõn xà kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_19","074_21_19","ACT","21","19","19","Mã Pawrô te ahpỹanre na, Pahpãm te ihcakôc xà kôt mehcahkrit pê Juta catêjê nare atajê mã ampo pejti ton na, me cumã amji jarẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_20","074_21_20","ACT","21","20","25","Mã cute mempar jirô pê, mehcunea te amji mã me Pahpãm pejti na to me hàmnãn, ne me Pawrô mã: — Ỹhỹ, wa ite ramã me ihkàhhôc pyxit ne me hipêj, ne ma ramã ite mehkujahêc, mehcahkrit atajê wỳr. Mãr quê Jeju na mehkwỳ mã me axà, ne me ihkàhhôc ata cahyt, ne me awpa. Ne ihkàhhôc ata kam wa ite me cumã ijarkwa kujahêc, mãr quê nee ame pahpãm cahàc krekà carõ jõ hĩ atajê kur nare. Ne nee ame, por me hõkre kam caxwỳr nare atajê jĩ caprô na mehkur nare, ame ampo caprô atajê kur nare. Ne quê mehprõa me, mempjêa me, ame amji to inxy, ne nee quê ame ajpẽn pê mehprõ caxun nare xà na, wa ite me cumã ihhôc ne me cumã ihkujahêc, ihkàhhôc ata kam. Ỹhỹ, Pawrô, ita caxuw wa ha me amã me pahkjêjê kwỳ jarẽ. Ita ri Krĩpinkrên kam, me cupê Juta catêjê jàhtôa ne cute amji to me Jeju na mehkwỳ. Atajê cunea ame Mojxe xwỳ te amji kam hapac xà to me amji kampa, ne ramã ate me hahkre pej ne me hõmpun. Ne xwahna, cute ihmat ri, mehkrĩ atajê mã Juta catêjê te ampo te ihcupan xà to pit mã hahkre to apa na, me ato ihhêj xi na me harẽn par. Ca xwahna me cumã to hahkre to hane he, quê hapacta ne me Mojxe xwỳ te amji kam hapac xà ata mã hikra, ne hanea ne xwahna me Juta catêjê te amji kam hapac xà atajê mã hikra, ne ma apu cute mehkra xũmre mã impy kà kryjre ne hitep tête me cumã. Mã ahna akam me cupê ihkaj na. Na quê ha ita ri acator na me gahkre pej, ne ihtỳj me amãn kam to ihtẽm pyrentu. Ita na ri me ato prãm. Jũ mã cu ha ajte me to? Cu ha pahte mehhêj xi xà ita to me hamre prãm to, cu ha me to hane he. Ita ri me pajipôc ri, me pahkam me hũmre te cwat atajê, pê Pahpãm mã ampo to awjahkre. Ne ihtỳj caxuw ame ipijacri to ipa. Ne ramã me cumã amcro te xet peaj ne nõ. Ne cute amji mã me amcro hyr ata jirô pê, quê ha Mojxe xwỳ incaca xà kôt ame amji cũmpej. Ne caa, ca ha atỳj hanea ne mehkôt mõ, quê hanea ne me hipôac ri me acũmpej, ca ha caa cute me acũmpej catêjê mã amji cunea jahpan xà na amgõ. Hamre, quê ha mehcunea me panquêtjê jarkwa kôt apa na me apupu. Na quê ha Axij jõ pjê pĩn Juta catêjê kwỳ japôj atajê te ame ato ihhêj na, ihtỳj me cumã hahkre pej — hane. Hõ, Jeju na mehkwỳ to ihhimpej catêjê kwỳ te Pawrô mã me hũjarẽn to hajỹr. Mã cute mempar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_26","074_21_26","ACT","21","26","26","Ne apẽ, mã ma cute me hũmre to cwat ne me to tẽ, mã hanea ne me ipijacri xà ita mã me hàr, ne cute Pahpãm mã me amji cuhhõn. Jirô pê mã ri ma Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa caxwãm pê me hàr. Cute amji mã me ipijacri xà jõ amcro pupun prãmte. Ne cute Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê pê mehcũmpej catêjê mã hàmjõr xà na amcro hyr, ne me hũrkwa wỳr me amji jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_27","074_21_27","ACT","21","27","27","Mã ramã amcro hyr xà na hàhtêp. Mã Juta catêjê kwỳ Axij jõ pjê rũm me cator, ne cute me Pawrô pupun, Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam. Ne cute mehcunea curi ame ipa atajê rẽc, cute me Pawrô pro prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_28","074_21_28","ACT","21","28","28","Ne cute me caràr kam me to ihtẽm, ne me caràr to: — Me ikwỳ! Ajpên me pra! He hũmre ita pjê cunea kam, me papê Juta catêjê te amji kam hapac xà kaj na me cumã ampo to hahkre to ipa! Na ca ha me itehcajpa! Ne hanea ne ame panquêtti Mojxe te amji kam hapac xà na ihcakôc kêanre to ipa, ne apu Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa na ihcakôc kêanre to ipa. Jirô pê mã ri ma Pahpãm to me amji kam pajapac xà jũrkwa to cute amehkên prãmte, ma mehcahkrit atajê to mõ. Ne jũ wỳr quê mehcahkrit atajê ikre pejti ata mã me acjêj — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_29","074_21_29","ACT","21","29","29","Ỹhỹ, pê me ita jarẽn to me hane. Ampo na? Pê me Pawrô kwỳ nõ japrỳ te Tropimo, pê Epet jõ krĩ kam ihpỳm, ne ihcahkrit, ne nee cupê Juta catêjê nõ nare, ne Krĩpinkrên kam Pawrô me apu mõ. Pê me hõmpu, ne ihtỳj cute Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa mã me to hàr na ame Pawrô cãmjĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_30","074_21_30","ACT","21","30","30","Mã xwahna ata krĩ cunea kôt ipicràn, mã ajpên amehprõt, ne cute me Pawrô pro, ne ma põ mã Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa pê me cupjê. Mã Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa jamãr catêjê te cator jakàn pê, me to harkwa jihê pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_31","074_21_31","ACT","21","31","31","Mã ramã me hàhtôa te me Pawrô curan kam mehtẽm. Mã krĩ jamãr catêjê pê Roman catêjê jõ krãhtare jõ pahhi te krĩ cunea kam, cute me amji rẽc na me harẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_32","074_21_32","ACT","21","32","32","Ne cute krãhtare to cuprõn pyrentu, ne ma me hàhtôti atajê wỳr mehprõt. Mã me hàhtôa te krãhtare atajê pupun, ne pea cute me Pawrô cahhyr jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_33","074_21_33","ACT","21","33","33","Mã me hõ pahhi Pawrô wỳr cator, ne cute hỹrmã hàhtêp ne ihpro, ne wakỳre pijakrut to me huwapre na harkwa hyr, mã cute me to ihcajpre. Jirô pê cute mehcukij, ne me cumã: — Pỳhàpà, jũm xũmre mã ajte? Ampo to ri cute ihkên? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_34","074_21_34","ACT","21","34","34","Mã mehcunea te me caràr kam mehtẽm, ne ajtea mã mehkwỳ jũjarẽn xà, ne ajtea mã mehkwỳ ame ampo na me harẽ. Mã me hõ pahhi te mempar, ne cupê cute ampo to kên xà ata na hahkre kêatre. Ne cute krãhtare mã harkwa hyr, quê me Pawrô jarĩ ne ma kẽn te ikre tỳjti ata wỳr me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_35","074_21_35","ACT","21","35","35","Mã cute me harĩ ne ma me hàpir xà na me to hàpir to mõ, ne me to hàhtêp, ne cute me harĩ ne me to kwỳ, cute me curê catêjê cupate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_36","074_21_36","ACT","21","36","36","Mã me hõ kôt me caràr to me mõ, ne me cumã: — Mehcura! Mehcura! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_37","074_21_37","ACT","21","37","37","Mã ma kẽn te ikre tỳjti ata kam cute me Pawrô xir. Mã Pawrô te Crec jarkwa to me hõ pahhi mã ihcakôc ne cumã: — Xà wa itỳj pahhi amã icakôc? — hajỹr. Mã pahhi te amji mã ipikrar, ne cumã: — Pỳhàpà, xà ca ajte atỳj Crec jarkwa to acakôc? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_38","074_21_38","ACT","21","38","38","Wa xwahna itỳj amji mã ato apê Ejit catêjê nõ. Por pê pjê jõ pahhi to apu ihkên prãm, ne me hàprê catêjê to cwat mir ne me to cuprõ, ne ma põ mã me to mõ ata na wa apu acãmjĩ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_39","074_21_39","ACT","21","39","39","Mã Pawrô pahhi mã: — Hamreare, ipê Pawrô, ne ipê Juta catêjê nõa wa, ne Krĩjara jõ krĩ kam pê wa ipỳm, krĩ catia to cati ata kam, Quiriti jõ pjê kam. Ne wa ha awỳ, ca ito tojnõ wa me hàhtôti itajê mã icakôc — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC21_40","074_21_40","ACT","21","40","40","Mã pahhi te ihtỳj cumã harkwa hyr to: — Gapacta ne me cumã acakôc — hajỹr. Mã me hàpir xà kam Pawrô jàhhuc, ne xa, ne cute mehcunea kêt prãmte me cumã hũhkra pẽr. Mã hamre, mehcunea pinkrên. Mã cute Juta jarkwaa to ihcakôc kam ihtẽm, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_1","074_22_1","ACT","22","1","1","— Ỹhỹ, me ikwỳ me, me iquêtjê me, me ikjêjê me, menxũjê, me ikampa. Wa ha me acunaa mã ite amji pytàr xà ita to me amã amji jarẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_2","074_22_2","ACT","22","2","2","Mã cute harkwaa to me cumã ihcakôc na mempar, ne me ipinkrên, ne me ipinkrên tu. Mã Pawrô me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_3","074_22_3","ACT","22","3","3","— Ỹhỹ, ipê Juta catêjê nõa wa, ne pê wa Krĩjara jõ krĩ kam ipỳm, Quiriti jõ pjê kam, ne wa ita ri Krĩpinkrên kam amji to ajpa, ne Camar pê ri imã ampo to hahkre catê. Ne cute ampo to imã hahkre xà ata pê wa cupê cupy, ne me panquêtti te amji kam hapac xà ata pê hàhtôa to hàhtô, ne cati, pê to hahkre ne cupy. Ne pê wa Pahpãm mã amji gõa to cumã amji gõ, to hanea, pom quê ate me cumã amji jõr he. Pê wa nee cormã ne Jeju pê Pahpãm kra na hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_4","074_22_4","ACT","22","4","4","Na pê wa ajco Jeju na mehkwỳ pro to ipa, ite mehcuran prãmte, ne pê wa ajco me hũmre pro, ne pyjê pro, ne cute me amji jacjên xà kam ajco me to awcapê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_5","074_22_5","ACT","22","5","5","Ne quê Juta catêjê jõ pahhi cunea pê prohti kam ihtỳj ita na me ijarẽ, ne ampeaj kam pê wa ajco me to hajỹr to ipa. Na pê wa Tamatcô jõ krĩ kam me cupê prohti kam me caxuw ihkàhhôc py, cute me hõmpun ne me cahyt, ne ite Jeju na mehkwỳ pro na cute me itehcajpar to prãm to. Ne wa ma curi to mõ, ite me jũmjê atajê ihpro ne wakỳre to me huwapre, ne ajpên hacpỹ ne Krĩpinkrên wỳr me to imõr, ne ame to kêanre prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_6","074_22_6","ACT","22","6","6","— Ne pê wa ma mam mõ, ne ramã Tamatcô jõ krĩ na ahtêp, pê ramã pyt ikrã jimoac kam jỹ, pê wa ihprõt pê kỳj rũm, côjkwa rũm ampo pràti catia nõ ata pupu, pê iwỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_7","074_22_7","ACT","22","7","7","Hamre, pê wa pjê kam ipỳm, ne ihcakôc kampa, pê imã ihcakôc ne imã: “Xawrô, Xawrô! Ampo na mã ca apu ito kên?” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_8","074_22_8","ACT","22","8","8","— Hamre, pê wa ihcukij ne cumã: “Pahhi, me anõ mã ca?” hane. Mã imã: “Ipê Jeju, mãr wa Naxare jõ krĩ pĩn icator, ca apu ito kêanre ata wa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_9","074_22_9","ACT","22","9","9","— Pê hanea ne, por pê wa hũmre me mõ atajê, hàhcujro pupu, ne nee, por pê imã ihcakôc xà ata na hõkre par pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_10","074_22_10","ACT","22","10","10","Hamre, wa ite hipêr ihcukij ne cumã: “Ampo to wa ha pahhi ajte?” hane. Mã imã: “To xa ne ma Tamatcô jõ krĩ wỳr tẽ, curia quê ha jũm amã awjarẽ, he ate imã ite amji mã ampo na prãmti ata ton na ato prãm” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_11","074_22_11","ACT","22","11","11","Ne pê hàhcujro pràti ata ito to kên, pê ito tũm pyrentu. Pê me hũmre ikôt me mõ atajê, ma Tamatcô jõ krĩ wỳr me ijaprô ne me ito mõ, ne me ito cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_12","074_22_12","ACT","22","12","12","— Pê curi hũmre nõ japrỳ te Anana ata pê Pahpãm to amji kam hapac catê, ne hõtpê Mojxe xwỳ jõ kàhhôc caca xà kampa. Na pê Juta catêjê Tamatcô jõ krĩ kam mehkrĩ atajê ihtỳj ajco me Anana kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_13","074_22_13","ACT","22","13","13","Ne pê ajpên mõ, ne iwỳr cato, ne imã harkwa to: “Ikjê Xawrô, hacpỹa ma rĩt!” hane. Hamre, pê wa irĩt pyrentu, ne hõmpu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_14","074_22_14","ACT","22","14","14","— Pê imã hũjarẽn to: “Me panquêtti jõ Pahpãm te ri amji mã acapi, ne quê ha amã hàpên xà to hahkre. Ca ha Pahpãm kra pê catyt kam ipa catê ata pupu, quê ha taa amã ihcakôc, ca ha kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_15","074_22_15","ACT","22","15","15","Ampo na? Quê ha ato Pahpãm kra mã imprar catê. Ca ha mehcunea mã, ate ampo pupun ne impar atajê na, amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_16","074_22_16","ACT","22","16","16","Ne mẽr, ampo mã ca jỹ ne apu hikaj? To xa, ne ito tojnõ, wa cô kam acumrã, ca amji tehcajpar xà na Jeju na ahwỳ, quê ha Pahpãm ate amji kam gapac xà kên me gàpên xà kên itajê to tojnõ ne hicu” hane. Hõ, pê imã hũjarẽn to hane, pê wa harkwa kôt to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_17","074_22_17","ACT","22","17","17","— Na pê wa Krĩpinkrên wỳr amji jaxà, ne Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam Pahpãm mã icakôc, ne irĩat kam hõmpu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_18","074_22_18","ACT","22","18","18","Pê imã: “Acator pyrentu, Krĩpinkrên pê. Ampo na? Jũ wỳr quê ita ri jũm akampa, ate ito gũjarẽn xà ata na” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_19","074_22_19","ACT","22","19","19","— Pê wa ma apu ijitõt, ne ma Krĩpinkrên pê apu icator prãm nõ, na pê wa cumã icakôc ne cumã: “Ijõ Pahhiti, he mehcunea mã ramã ita ri ijàpên xà kêanre atajê na ijahkre pejtu. Pê wa ajco hõtpê cute me akam hapac catêjê te me cuprõn xà jũrkwa wỳr ipa, ne mehpro ne mehcahhy. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_20","074_22_20","ACT","22","20","20","Ne pê Tewãw hanea ne hõtpê me cumã ato ihcakôc. Cwỳrjapê pê me Tewãw curan na imã impeaj to impej. Ne pê ramã me Tewãw curan xàa kam, pa pê wa itỳj mehtehcajpa ne me cumã mehkà jamã, ata na ramã me cumã ijahkre pejtu” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_21","074_22_21","ACT","22","21","21","— Pê Pahpãm pê Pahhiti imã: “Wa ha ma ihmat ri akujate, ca ha mehcahkrit atajê wỳr tẽ” hane — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_22","074_22_22","ACT","22","22","22","Ỹhỹ, cute me Pawrô te me cumã mehcahkrit atajê jarẽn, mã cute mempar pê kỳj cati pêa mã me caràr kam mehtẽm, ne me caràr to: — Mehcura! Ne me to pjê caprã, quê hamre! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_23","074_22_23","ACT","22","23","23","Ne me caràar kam cute me to ihtẽm, ne mehkà krỳ ne kàj mã me to awcapê, ne me pjê jacrô cakrỳ, ne kàj mã me to awcapê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_24","074_22_24","ACT","22","24","24","Mã krãhtare jõ pahhi ata te mehkwỳ mã harkwa hyr, quê kẽn te ikre tỳjti ata kam me Pawrô jaxà, ne mehcahhy, quê ampo cwỳrjapê ame caràr ata to me cumã awjarẽ, ampo na mã ajte ame caràr to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_25","074_22_25","ACT","22","25","25","Mã Pawrô cahhyr xà caxuw, cormã ame huwapre kwỳa kam, mã Roman catêjê nõa pê pahhi tehcajpar catê ata mõ ne cape na xa, mã cute ihcukij, ne cumã: — Mõrmõ ajkĩ ate ampo na me Roman catêjê nõ cukij nare kam mehcahhyr xà ita na me amã impej? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_26","074_22_26","ACT","22","26","26","Mã pahhi tehcajpar catê ata te ita par, ne amji mã ipikrar, ne ma me hõ pahhi wỳr tẽ ne cumã: — Co he, ca ha gàpên xà ita to impeaj ne! Nãmri hũmre ita pê Roman catêjê nõa ri — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_27","074_22_27","ACT","22","27","27","Mã ma pahhi Pawrô wỳr tẽ ne cute ihcukij, ne cumã: — Imã amji jarẽ, xà ajkĩ ampeaj kam apê Roman catêjê nõ? — hajỹr. Mã Pawrô cumã: — Ampeaj kam ri ipê mehnõa wa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_28","074_22_28","ACT","22","28","28","Mã pahhi cumã: — Ite hajỹar ne ipê Roman catêjê kwỳ nõa wa cakrô, pê wa nee curi me kam ipỳm nare, ne ajtea mã pjê nõ kam ipỳm. Ne ite amji to Roman catêjê kwỳ prãm to pê wa amji jahpan xà na ihpore catia ne cugõ — hane. Mã Pawrô cumã: — Ỹhỹ, quêt inxũ pê Roman catêjê nõa, cwỳrjapê ri ihkôat ipê Roman catêjê nõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_29","074_22_29","ACT","22","29","29","Mã ihcahhyr catêjê atajê te apu ihcahhyr xàa kam, mã cute cupê Roman catêjê nõ na amji jarẽn, mã cute mempar, ne amji mã me ipikrar, ne me cumã hikran, ne me cupê cator pyrentu. Mã pahhi te Pawrô pê Roman catêjê nõa na hahkre pej, ne apu hũpa. Ampo na? Cute Roman catêjê incaca xà kaj na me huwapre na harkwa hyr, na ri apu hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC22_30","074_22_30","ACT","22","30","30","Mã pahhi cormã hũpar pej, ne amji jahkre pej prãm, ampo na mã ajte Juta catêjê ame Pawrô na ihcakôc kên. Cwỳrjapê ri cute mehcajrẽn jõ pahhi catêjê me, prohti kam me cati atajê cunea me cuprõn na me cumã hũjahkre. Jirô pê mã ri cute me wakỳre te Pawrô cajpre ata pôn, ne ma me hỹrmã me to mõ, ne me to cator, ne me cuna mã cute me hãm na me cumã harkwa hyr. Mã cute harkwa kôt me ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_1","074_23_1","ACT","23","1","1","Mã Pawrô prohti kam me hõmpun tỳjti ne me cumã: — Me ikjêjê! Pê wa icapẽnti na caxwãm catia mã Pahpãm cuna mã amji to ajpa, ne ahnaa cormã ita kam to xa he — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_2","074_23_2","ACT","23","2","2","Mã Anana pê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi catihti ata te me cahê na mehcuhhê catêjê atajê mã Pawrô jarkwa kam me cakwĩn na harkwa hyr. Mã cute harkwa kam me cakwĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_3","074_23_3","ACT","23","3","3","Mã Pawrô Anana mã: — Pỳhàpà, ihhêj ne põ rũm apejti, ne acaxwãm pê akêanre! Quê ha Pahpãm hanea ne acakwĩ, ate icakwĩn ita jahpan xà na. Ne me panquêtjê incaca xà kôt mehcukij catê ita na ca akrĩ. Mẽr hõhõ, ampo na mã ate icahhyr na garkwa hyr? Ca me panquêtjê incaca xà ihkaj na apu ito hane — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_4","074_23_4","ACT","23","4","4","Mã me hũmre me Pawrô na mehcuhhê atajê me cumã: — He ca apu Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhiti xũn, ne ahna ihkaj na — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_5","074_23_5","ACT","23","5","5","Mã Pawrô me cumã: — Me ikjêjê, wa nee ite cupê pahhiti ita na hahkre pej nare. Wa hahkre pej na mã, wa nee cumã icakôc xà ita to hajỹr nare. Ampo na? Pahpãm jarkwa na cute mehhôc catêjê jõ kàhhôc kam pê mehhôc to me hane he: “Nee ame akwỳ jõ pahhiti na acakôc kên nare” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_6","074_23_6","ACT","23","6","6","Ne Pawrô te prohkam me hakrã pijakrut na me hahkre pej, mã mehkwỳ pê Xato xwỳ kôt me ipa catêjê, ne mehkwỳ pê Parixêw catêjê. Mã cute me to ipicapôn prãmte kỳj cati pêa mã hũjarẽn, ne me cumã: — Me ikjêjê, inxũ pê Parixêw catêjê nõa, na ri ipê Parixêw catêjê nõa wa. Ne pa wa ita ri, cute me amji cukij xà kam xa, mã ame icukij. Ampo na? Wa itỳj mehtyc itajê te hacpỹa mã mehtĩr na amji mã me to hajỹr to ipa, na wa ita ri xa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_7","074_23_7","ACT","23","7","7","Hõ, cute me cumã ita jarẽn to hajỹr. Mã Parixêw catêjê me Xato xwỳ kôt me ipa catêjê te me ajpẽn mãn kam mehtẽm, mã prohkam cute me hapackre catêjê atajê picapôn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_8","074_23_8","ACT","23","8","8","Ne ampo na mã ame ajpẽn mã? Nee mã ampo na amẽ ajpẽn mãn nare. He me cupê Xato xwỳ kôt me ipa catêjê ma apu hacpỹ mã mehtyc tĩr na me harẽn par caca, ne hanea ne ma apu côjkwa pĩn Pahpãm jarkwa to memprar catêjê na me aprã, ne hamreare na me harẽ, ne me carõ jamreare na amji mã me harẽ. Mã Parixêw catêjê ampo itajê cunea na amji mã me to hajỹr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_9","074_23_9","ACT","23","9","9","Na ri kypê ajpẽn mã ame caràr to me ipa nare. Mã Parixêw catêjê kwỳ me, Mojxe xwỳ te me hapackre xà me cumã to hahkre catêjê atajê me, me hãm, ne hanea ne me caràar kam, cute me harẽn to: — Wa nee ite me hũmre ita kam ihkên xà nõ pupun nare. Quê ihhêaj to ampeaj kam côjkwa pĩn Pahpãm mã imprar catêjê nõ cumã ihcakôc, nare, quê me carõ nõ cumã ihcakôc, cu ha ahnaa mã me — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_10","074_23_10","ACT","23","10","10","Ne ihtỳj me ipijapu to me mõ, ne ampeaj kam me ipijapu xà ita catia to cati, na ri krãhtare jõ pahhi mã cute ihhêaj to amji pê ame Pawrô jirên na hũpa. Cwỳrjapê ri cute krãhtare wrỳc na me cumã hũjahkre, quê me wrỳ ne me Pawrô capa, ne ma kẽn te ikre tỳjti ata wỳr me to amji jaxà. Mã krãhtare wrỳc ne cute me cupê Pawrô caxàr, ne ma hacpỹ mã me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_11","074_23_11","ACT","23","11","11","Mã caxwa ata kam Jeju pê me pajõ Pahhiti te Pawrô mã amji to ipipẽ ne cumã: — Apu pa nare, awcanã. Ca ate ita ri Krĩpinkrên kam ijarẽn, ne ca ha atỳj hanea ne Roman jõ krĩ kam ijarẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_12","074_23_12","ACT","23","12","12","Mã apẽ, mã Juta catêjê kwỳ te me amji to cuprõn, ne ampeaj kam me ipijacri tỳaj kam, me hàpàn nare, ne amehkõm nare kam, cute me Pawrô curan na me amji ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_13","074_23_13","ACT","23","13","13","Ne por pê me hũmre me ajpẽn pa atajê pê me hàhtô na me cwarẽnta jirôa pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_14","074_23_14","ACT","23","14","14","Ne ma Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, mehkwỳ jakrã jõ pahhi catêjê wỳr me mõ, ne me cumã: — Ỹhỹ, wa ite me ijàpàn nare kam me Pawrô curan na ampeaj kam me amji ton, ne wa ha xa mehcura, ne cormã me ampo krẽ, ne me ikõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_15","074_23_15","ACT","23","15","15","Na ca ha ita caxuw prohti kam catêjê me, krãhtare jõ pahhi mã me awjarẽ, quê ajpên ita ri me Pawrô to mõ. Ca ha me hõ pahhi mã ahêj, ne cumã: “Wa hipêr me Pawrô jũjarẽn par prãm, ca ha ajpên me ite cuprõn xà wỳr to mõ” hane. Quê ajpên to mõ, wa ha ramã pry jahkà kôt me hikaj, ne cator xwỳjrea na pry kôt mehcura — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_16","074_23_16","ACT","23","16","16","Mã Pawrô tàmxwỳre ata aracri xa, ne cute me ajpẽn par xà ata na mempar, ne ma kẽn te ikre tỳjti ata wỳr tẽ, ne inquêtti wỳr hàr, ne cute cumã hũpar xà ata jarẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_17","074_23_17","ACT","23","17","17","Mã Pawrô te krãhtare nõ na hàhwỳr, ne cumã: — Ijaparire ita japrô ne to mõ, gõ pahhi wỳr. Quê ha ihtỳj cumã ampo ata jarẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_18","074_23_18","ACT","23","18","18","Mã krãhtare te haparire japrôr ne ma hõ pahhi wỳr to mõ, ne hỹrmã to hàr, ne hõ pahhi mã: — Ỹhỹ, por cute me Pawrô jaxàr mã xa ata te ina hàhwỳr, wa ite awỳr haparire ita japrôr ne to mõ, quê amã ampo ita jarẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_19","074_23_19","ACT","23","19","19","Mã me hõ pahhi te intuwre ita jũhkra na ipyr, ne ma me cupê to hũjawry, ne cute ihcukij to: — Ampo ca apu imã harẽn prãm? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_20","074_23_20","ACT","23","20","20","Mã cumã: — Ỹhỹ, wa nee apu amã ampo jarẽn prãm nare, quê ha Juta catêjê Pawrô curan prãmte me amã ihhêj, ne hipêr me hũpar prãmte cute me cuprõn xà ri quêtti na me ana ahwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_21","074_23_21","ACT","23","21","21","Ca ha nee me kam gapac nare. Ampo na? He ame amã ihhêj. Ne me hũmre te me ajpẽn par atajê jàhtô te cwarẽnta jirôa pê, quê ha quêtti mã me amxu ne prya kôt mehcura. Ne mehcunea ne me hàpàn nare, ne mehkõm nare kam, xa me quêtti curan, ne cormã ame hàpàn ne amehkõm na cute me amji ton, ne cama ramã amji caxuw me akampa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_22","074_23_22","ACT","23","22","22","Mã krãhtare jõ pahhi te cumã: — Nee jũm mã ate imã ampo jarẽn ita jarẽn nare — hane. Ne ma cute intuwre ita kujahêc, mã tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_23","074_23_23","ACT","23","23","23","Mã krãhtare jõ pahhi te krãhtare to ipijakrut ne cumã hàkjêr ne me cumã: — Wapohti na me krãhtare to me xẽj to ajkrut ne me haprô, ne hanea ne cawrô kam krãhtare to me xetẽnta ne me haprô, ne hanea ne kruwxwa na krãhtare to me xẽj to ajkrut ne me haprô, quê me ahcuprõ, ne Xexa jõ krĩ wỳr me pra, caxwa ryre kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_24","074_23_24","ACT","23","24","24","Ne hanea ne me Pawrô mã cawrô nõ mã me acato, quê kam jỹ, ca me huwahi to impeaj ne, ne ma pahhiti pê Peri wỳr me to mõ, Xexa jõ krĩ kam — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_25","074_23_25","ACT","23","25","25","Jirô pê mã ri pahhi ata te ihkàhhôc pyr, ne cute kam ihhôc to hajỹr he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_26","074_23_26","ACT","23","26","26","— Ỹhỹ, Peri pê pahhi catihti ita, xà apeaj? Ipê Crawti Rixij, ne itea wa amã ihhôc, ne amã ihkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_27","074_23_27","ACT","23","27","27","— Juta catêjê te me hũmre ita pro ne ajmãr mehcuran. Wa ite me cupê Roman catêjê nõ na hahkre pej, ne ite ijõ krãhtare to me cupê hũtàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_28","074_23_28","ACT","23","28","28","Ne wa ite ampo na cute ame to kên to hajỹr na hahkre peaj to prãmte haprôr, cute me hapackre catêjê wỳr. Ne me cupê Juta catêjê pê prohkam, ite me cuna mã hũmre ita xãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_29","074_23_29","ACT","23","29","29","Ne ite nee ihtyc xà caxuw, nare, cute me haxàr xà caxuw, cute ampo kên ton nare na, hahkre pej. Ne menquêtjê caca xà kôt cute ampo kên ton na ame harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_30","074_23_30","ACT","23","30","30","Ne wa ramã ite Juta catêjê kwỳ te me Pawrô curan na me amji ton na me hahkre pej, ne ite to amji kam ijapac, ne ite amã ihkujahêc. Ne ite me cumãn, quê acunaa mã me Pawrô kên na harẽ. Hamre, ita na pit mã wa ite amã ihhôc, apej pêa mã mõ. Ipê Crawti Rixij — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_31","074_23_31","ACT","23","31","31","Mã krãhtare catêjê te hõ pahhi par, ne cute me Pawrô japrôr, ne ma caxwa ri me to mõ, Antipatrij jõ krĩ wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_32","074_23_32","ACT","23","32","32","Ne apẽ, mã krãhtare catêjê te me cwatxẽnta atajê mehpar kam ame ipa atajê te hacpỹa mã kẽn te ikre tỳjti ata wỳr me amji jaxàr ne me mõ. Mã cawrô kam krãhtare me pra atajê ma Pawrô to me mõ, Xexa jõ krĩ wỳr, ne me to cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_33","074_23_33","ACT","23","33","33","Ne cute Peri pê pahhiti mã me ihkàhhôc pyr ata jõr, ne hanea ne hũhkra mã me Pawrô jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_34","074_23_34","ACT","23","34","34","Mã pahhiti te ihkàhhôc cahyt ne Pawrô cukij ne cumã: — Hã, pjê jũ kra mã ca? — hajỹr. Mã cumã: — Ipê Quiriti jõ pjê kra — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC23_35","074_23_35","ACT","23","35","35","Mã cumã: — Quê ha xa cute me akôt harẽn kên catêjê me cato, wa ha cormã kampa — hane. Jirô pê mã cute krãhtare catêjê mã harkwa hyr, quê Heroti xwỳ jũrkwa mã me Pawrô jaxà, ne me huwahi tu. Mã cupê pjê jõ pahhiti ata jũrkwa kam, cute me haxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_1","074_24_1","ACT","24","1","1","Ne amcro te xĩc jirô pê mã ri, ma Anana pê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi ita me, prohti kam mehkwỳ kwỳ me, ma Xexa jõ krĩ wỳr me mõ, ne cute mencaca xà jahkre pej catêjê me, mã hanea ne cute me hũjarẽn catê japrỳ te Tertur ata japrôr, ne ma me to cator. Ne Peri pê pahhiti wỳr me hàr. Ne cute Pawrô to mehcakôc kên kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_2","074_24_2","ACT","24","2","2","Ne cute me Tertur na hàhwỳr, ne Peri cuna mã me hãm, mã Tertur te Pawrô kôt harẽn kên kam ihtẽm, ne pahhi mã harẽn to: — Ỹhỹ, pahhiti! Apeaj to apej, ne ate amji jahkre peaj to amji jahkre pej. Cwỳrjapê wa me ipej pêa mã me amji to ajpa, rỳ pêa mã wa me ipej pêa mã amji to me ajpa. Ne ramã ate ampo jàhtôa ne to impej to mõ, me pajõ pjê ita kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_3","074_24_3","ACT","24","3","3","Ne ate me imã ampo jàhtôa ne hõr, pjê cunea kam, amcro me caku cunea kam, ne tahnaa ri me imã impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_4","074_24_4","ACT","24","4","4","Ne wa ha nee apê ijàmtàr to iryti nare, ne wa awỳ, ca ipar to hatujre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_5","074_24_5","ACT","24","5","5","— Wa ite me hũmre ita jahkre pej, mã ihhêj rũm cupê hà pyràac ne ipa, mã ampo kên cunea hapôj to ipa. Ne Juta catêjê kam xwahna to, ne pjê cunea kam to, ne krĩ cunea kôt xwahna ton to ipa, ne ihkên ton to ipa. Ne cupê Naxare jõ krĩ catêjê kwỳ jõ pahhi, ne ihtỳj ame pajõ pjê jõ pahhi to kên prãm to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_6","074_24_6","ACT","24","6","6","Ne tee apu Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa to kên prãm, ne ampeaj kam ihtũm prãm. Na wa tee me to jũ na to prãm, me icaca xàa na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_7","074_24_7","ACT","24","7","7","Mã krãhtare catêjê jõ pahhi pê Ritij ita te me ijũhkra kam, hàprêa kam, Pawrô caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_8","074_24_8","ACT","24","8","8","Ne cutea ri awỳr me ikujahêc, wa me acunaa mã ame Pawrô na me icakôc kên. Na ca ha hũmre ita cukij ne hĩa kampa, ne pom wa me ampo jarẽ itajê, quê ha taa harẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_9","074_24_9","ACT","24","9","9","Mã Juta catêjê mehcuhhê ne me Tertur jũjarẽn xà kampa, ne me taa xwỳjê me harẽn to: — Ampeaj kam ri ampo kên ton to ipa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_10","074_24_10","ACT","24","10","10","Mã me hõ pahhiti pê Peri te Pawrô te hũjarẽn xà na cumã ihkrã to hàhhêc. Mã Pawrô te hũjarẽn kam ihtẽm ne me cumã: — Ỹhỹ, wa ite ramã, apê Juta catêjê kam mehcukij catê na caku jàhtôa na, gahkre pej. Cwỳrjapê wa acunaa mã icakôc, ne amji jarẽ ne amji pytà, pyrên wa apu ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_11","074_24_11","ACT","24","11","11","— Ỹhỹ, wa curmã Krĩpinkrên mã icator. Ne cormã icator na amcro te tôxi peaj. Ne atỳj mehcukij, quê ha taa me amã awjarẽ. Wa Pahpãm to ite amji kam ijapac prãmte, wa Krĩpinkrên kam icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_12","074_24_12","ACT","24","12","12","Ne nee Juta catêjê nõ te ite ampo to jũ mãn to imõr na ipupun nare, ne nee wa apu jũm caxun to imõr nare, ne wa nee Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa kam, ite jũmjê rẽc nare, cute me cuprõn xà kam. Ne hanea ne krĩ ata kam, nee krĩ cape na ite jũmjê rẽc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_13","074_24_13","ACT","24","13","13","Ne nee mehnõ te ampo kên na ipupun nare, ne nee ijũjarẽn xà nõ na, jũm te ipar nare ita kam, jũ mã quê me ijarẽn to? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_14","074_24_14","ACT","24","14","14","— Ne ampo pyxitre ata na ri ampeaj kam me ijarẽ. Wa itỳj Jeju te amji kam hapac xàa kôt, me panquêtjê jõ Pahpãm pynãr to ipa. Ne Juta catêjê pê cama ita na ihkaj na. Ne imãa ite amji kam ijapac xà te hajỹr he, na wa itỳj ihcunea kampa, ne itỳj Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kampa, ne Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê jõ kàhhôc kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_15","074_24_15","ACT","24","15","15","Ne wa ha itỳj Pahpãm jikaj, quê ha jũ caxuw ihtỳj hacpỹa mã mehtyc atajê to ihtĩr. Mempejti atajê me, mehkên atajê me, cute hacpỹa mã me to ihtĩr na, wa itỳj amji mã to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_16","074_24_16","ACT","24","16","16","Na wa apu ikên ton nare, ne caxwãm catia mã icapẽnti na ipa, Pahpãm me, mehcunea cuna mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_17","074_24_17","ACT","24","17","17","— Ne hamre, pê wa Krĩpinkrên pê icato, ne ma pjê cunea kôt apu ipa, ne curia amji to caku kwỳ kujate. Ne curmã wa ite hacpỹa mã me ikwỳ wỳr amji jaxàr, Krĩpinkrên wỳr. Ite me cumã ihpore nõ jõr prãmte. Ne hanea ne ite Pahpãm mã ampo to ijũjahkre ata jõr prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_18","074_24_18","ACT","24","18","18","Ne ite Juta catêjê caca xàa kôt me amji cũmpej jirô pê, Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa mã ixàr, ite me Pahpãm mã ampo jõr prãmte. Me icrê wa me mõ ne me icuhhê, ne nee wa ame ikên ton to me ipa nare, ne ata kam ri Juta catêjê kwỳ Axij jõ pjê pĩn me cator, cute me ipupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_19","074_24_19","ACT","24","19","19","Ne quê rỳ mã ajpên cute me ipupun catêjê atajêa me mõ, ne cute ikam me ampo kên pupun xà atajêa na, me taa acuna mã me ijarẽ, nare, quê, pom prohkam mehkwỳ ita ri me xa atajêa me amã me ijarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_20","074_24_20","ACT","24","20","20","Ne pê wa me cunaa mã ixãm xà ata kam, pê wa nee me kam mare mã ampo kên ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_21","074_24_21","ACT","24","21","21","Ne ampo pyxit peaj ata pê wa to, ne kỳj cati pêa mã me cumã icakôc, ne me cumã: “Ỹhỹ, wa itỳj hacpỹa mã Pahpãm te mehtyc atajê to tĩr na amji mã to hane, ata cwỳrjapê mã ca ame icukij” hane — hajỹr. Hõhõ, Pawrô te pahhi pê Peri mã amji jarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_22","074_24_22","ACT","24","22","22","Mã pahhi pê Peri te ramã Jeju na mehkwỳ te amji kam hapac xà jahkre pej. Ne cute me cumã amcro nõ hyr, ne me cumã: — Hamre, ita kam ita pit, quê ha xa krãhtare jõ pahhi pê Ritij ata cato, wa ha cormã me acaca xà ita na jũ na me ato — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_23","074_24_23","ACT","24","23","23","Ne cute krãhtare pê Pawrô jamãr catê ata mã harkwa hyr, ne cumã: — Ỹhỹ, ita ri kẽn te ikre tỳjti ata wỳr Pawrô japrô, ne hamãr to impeaj ne, quê nee jũ kam ihtẽm nare. Ne kyre pê huwapre, ne ikre kam apu ipa na to tojnõ, quêt taa apu ipa. Ne quê ihhêaj to me hõ ikwỳ nõ mã mehtehcajpar prãm na, ca ha atỳj me to tojnõ, quê taa mehtehcajpa — hane. Ne cute kẽn te ikre tỳjti ata kam me Pawrô xir, mã curia hàhhuc ne apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_24","074_24_24","ACT","24","24","24","Mã amcro kwỳ te me hakren jirô pê mã ri Peri me hĩxi japrỳ te Truxirkwỳj cator, ne cupê Juta catêjê cahãj nõa. Ne cute me Pawrô par prãmte me ahna hàhwỳr. Mã Pawrô te cumã Jeju to cute amji mã mehhimpej xà jarẽn to hajỹr: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_25","074_24_25","ACT","24","25","25","— Cu ha me pahcunea catyt kam me papa, ne ma ampo kên tête me amji jiprõn to me papa. Quê ha amcro nõ na Pahpãm me pahcukij ne me pahkrã kên catêjê me, me pahkrã pej catêjê me, me pahto ajcokjê. Ne apu mehkrã kên to kên, ne mehkrã pej to impej — hajỹr. Hõ, Pawrô te me cumã hũjarẽn to hajỹr. Mã Peri te ita par, ne cumã hũpaa to hũpa, mã cumã: — Gapacta ne mõ. Wa ha jũ caxuw ana prãm, ne hipêr gaprô — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_26","074_24_26","ACT","24","26","26","Ne ihcaprỳ na ihpore na Peri Pawrô jikaj. Cwỳrjapê ri cute Pawrô na hàhwỳr to amcro jàhtôa ne apu cumã ihcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC24_27","074_24_27","ACT","24","27","27","Mã Pawrô te curia amji to caku pijakrut kujahêc. Jirô pê mã ri pahhi pê Peri ata cator. Mã haxà kam pahhiti tuw nõ japrỳ te Porxij Pexô ata xàr cakrô, nee Peri ata te Pawrô cator na to tojnõ nare. Ampo na? Cute amji to Juta catêjê cajpuaw prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_1","074_25_1","ACT","25","1","1","Mã pahhiti tuw pê Pexô ita xàr, ne ahna amcro incrê jirô pê mã ri, ma Xexa jõ krĩ pê cator ne Krĩpinkrên wỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_2","074_25_2","ACT","25","2","2","Mã mehkwỳ jakrã jõ pahhi kwỳ me, Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê kwỳ me, cuna mã me hỹr, ne cute Pawrô kôt me harẽn kên kam mehtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_3","074_25_3","ACT","25","3","3","Pê ramã Krĩpinkrên jõ pry kôt Pawrô curan na me ajpẽn pa. Cwỳrjapê ri cute me Pexô na me hàhwỳr, quê me cumã Krĩpinkrên wỳr Pawrô kujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_4","074_25_4","ACT","25","4","4","Mã Pexô te me cumã: — Ma Xexa jõ krĩ kam Pawrô me hacjên xà kam nõ. Ne quê ha ina ahtũm nare wa ha hỹrmã amji jaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_5","074_25_5","ACT","25","5","5","Quê ha cute ampo kên ton na, quê ha me gõ pahhi ipynã, ne curia me icunaa mã ihkôt me harẽn to kên — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_6","074_25_6","ACT","25","6","6","Mã Pexô te curi me cahê na amji to amcro to ôjtô, nare, cute amji to amcro to tej, ne ma hacpỹa mã cute amji jaxàr, Xexa jõ krĩ wỳr. Ne apẽ mã mehcukij xà mã hàr ne hỹr, ne cute Pawrô japrôr na me mẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_7","074_25_7","ACT","25","7","7","Mã Pawrô cator, mã Juta catêjê Krĩpinkrên pĩn me mõ atajê te me Pawrô krã, ne cute me cumãn kên tỳj kam me to ihtẽm. Ne me cumã curê catêjê ame to xwahna to me ipa, ne jũ wỳr quê jũm ihkên nõ na harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_8","074_25_8","ACT","25","8","8","Mã Pawrô te harkwa to amji pytàr, ne me cumã: — Wa nee ite me panquêtti pê Mojxe xwỳ caca xà cuna mã ampo kên ton nare, ne nee Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa cuna mã ampo kên ton nare, ne hanea ne nee Xexa pê Roman catêjê jõ pahhiti caca xà cuna mã ampo kên ton nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_9","074_25_9","ACT","25","9","9","Mã pahhi Pexô te Juta catêjê mã hakry ton prãmte, cute Pawrô cukij, ne cumã: — Xà nee amã Krĩpinkrên wỳr amõr prãm nare, quê amã amõr prãm, wa curia acukij? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_10","074_25_10","ACT","25","10","11","Mã Pawrô cumã: — Apê Roman catêjê jõ pahhiti mã gàpên catê, ne Roman catêjê te amji kam hapac xà kôt mã ca apu icukij. Ne wa ihhêaj to ite ampo to kên pàràpên, gapacta ne atỳj jũ na me ito. Ne hamre, wa ramã ate icuran xàa caxuw apu ijàhcuprõn, ikên jahpan xà na ijàmjõr xà caxuw. Quê ha me cupê Juta catêjê te ame ito ihhêj na, quê ha nee jũm me cumã ijõr nare. Ne nee ite Juta catêjê to kên nare na, ramã atea ijahkre pej pejtu. Cwỳrjapê wa itỳj Roman catêjê jõ pahhiti cuna mã ixãm, ne cumã icakôc prãm, mãr quê taa icukij — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_12","074_25_12","ACT","25","12","12","Mã Pexô te harkwa kôt cute me hapackre catêjê me, me ajpẽn par, ne Pawrô mã: — Ca Xexa pê Roman catêjê jõ pahhiti wỳr akràr, na wa ha itỳj hỹrmã akujate — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_13","074_25_13","ACT","25","13","13","Mã amcro kwỳ jàhtôa jirô pê, pahhiti nõ japrỳ te Acrip pê Heroti xwỳ kra, me hĩxi japrỳ te Perenikwỳj Xexa jõ krĩ mã cator. Ne cute pahhi tuw pê Pexô pupun, ne ajpẽn pyrên me hakryti to prãm to ri hỹrmã me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_14","074_25_14","ACT","25","14","14","Mã amcro nõ jirô pê, Pexô te Acrip pê pahhiti mã Pawrô jarẽn ne cumã: — Ỹhỹ, ita ri pahhi pê Peri te me hacjên xà mã hũmre nõ ita jaxàr, mã hikwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_15","074_25_15","ACT","25","15","15","Wa mõ ne Krĩpinkrên mã icator, mã mehkwỳ jakrã jõ pahhi me, Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhi kwỳ me, icuna mã ame imã hũmre ita kôt harẽn to kêanre, ne ite ihcukij ne ihcuran na, cute me ina hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_16","074_25_16","ACT","25","16","16","— Wa ite me cumã amji jarẽn to: “Wa Roman catêjê incaca xàa na apu ipa. Ne me icaca xà ata kôt, quê ha xa icuna mã cute ame ajpẽn na mehcakôc kêanre catêjê me ajpẽn cuna mã me xa. Quê ha mam cute me cumãn catêjê atajê pê cute amji pytàr xà na ihcakôc. Wa nee ita cumam cute me cumãn xi catêjê atajê mã, cute jũm curan xà caxuw hõr nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_17","074_25_17","ACT","25","17","17","— Mã ita ri mehcunea cator, wa nee ite hipêr me to amcro nõ mẽn nare, ne apẽ wa ma ramã mehcukij xà mã ixàr, ne ite hũmre ata japrôr na me mẽn, ne itỳj apu ihkên cati na ihcãmjĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_18","074_25_18","ACT","25","18","18","Mã me curê xwỳn catêjê cator, ne nee ite ampo na ihcãmjĩ xà atajê nõ na cute me harẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_19","074_25_19","ACT","25","19","19","Ne mencaca xàa kôt, cute me ampo pyxit peaj kênre ata na me harẽn. Ne hanea ne cute me cumã mehcakôc kên, por pê jũm xũmre japrỳ to ame Jeju, pê ramã ty ata, mã Pawrô ampeaj kam amji mã hũmre ita tĩar na ipa na harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_20","074_25_20","ACT","25","20","20","Wa nee ite hahkre pej nare ita kam, jũ mã wa ha to ne hahkre pej. Cwỳrjapê wa ite Pawrô cukij, quê ihhêaj to Krĩpinkrên wỳr cumã mõr prãm quê mõ, quê ha curia mehcukij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_21","074_25_21","ACT","25","21","21","Mã Pawrô te pjê jõ pahhiti pê Xexa Aguxô pê Roman catêjê jõ pahhiti wỳr amji kràr, ne cute huwapre ita na hãm na iwỳr, ne ahnaa Roman catêjê jõ pahhiti wỳr cato, quê ha taa jũ mã to. Ita na wa ite ahna krãhtare te hamãr catê mẽn, quê me hamã, wa ha ahnaa Xexa pê pahhiti mã ihkujate — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_22","074_25_22","ACT","25","22","22","Mã Acrip cumã: — Wa itỳj ijõtpê pa hũmre ita par prãm — hane. Mã pahhi Pexô cumã: — Apẽ na ca ha kampa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_23","074_25_23","ACT","25","23","23","Ne apẽ, mã pahhi Acrip me Perenikwỳj cator, cute me cuprõn xà kam. Mã me hàhtôa ne ahna cute me cuprõn, ne me cumã ampeaj ne me to mõ, mã ihkà impejti kam mõ. Mã krĩ kam me cati catêjê jàhtôa me, krãhtare catêjê jõ pahhi catihti atajê me, ramã cute hikaj xà cute me cuprõn. Mã Pexô te Pawrô na hàhwỳr mã cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_24","074_25_24","ACT","25","24","24","Mã Pexô te ahna me cumã: — Ỹhỹ, pahhiti pê Acrip me, pom ca ita ri me acunea me xa itajê, me hũmre ita pupu he! Krĩpinkrên kam me cupê Juta catêjê cunea me, hanea ne ita ri amehkrĩ atajê te hũmre ita na icuna mã amehcakôc kêanre. Ne hõtpê ame caràar kam, ihtỳj me hũmre ita curan na me awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_25","074_25_25","ACT","25","25","25","Ne imãa cute nee ampo kên cati ton nare ita kam, ampo na quê ty? Ne hanea ne cutea Xexa pê Roman catêjê jõ pahhiti wỳr amji kràr, cwỳrjapê wa ite hỹrmã ihkujahêc na amji ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_26","074_25_26","ACT","25","26","26","Ne ipê cormã hahkre kêatre ita kam, ampo na wa ha ajte Xexa pê pahhiti mã ihhôc? Cwỳrjapê wa ite me acuna mã hãm, ate mehcukij xà caxuw. Ne mam cati mã ca ha, caa, pahhiti Acrip ihcukij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC25_27","074_25_27","ACT","25","27","27","Wa ha kampa, ne cormã hahkre pej, ne ahna ihhôc. Ne jũ wỳr wa ite cute ampo kên ton na hahkre pej nare kam ahna ihhôc, ne cumã ihkujate, ahna ipê ihkaj na — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_1","074_26_1","ACT","26","1","1","Mã pahhi pê Acrip te Pawrô mã ihcakôc ne cumã: — Gapacta ne imã amji kôt harẽ — hane. Mã Pawrô te hũhkra pẽr ne cute ihcakôc xà to amji pytàr kam ihtẽm ne cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_2","074_26_2","ACT","26","2","2","— Ỹhỹ pahhi pê Acrip, ita kam ite acuna mã amji pytàr xà ita pyrên ampeaj kam imã amji kĩn. Por Juta catêjê te ina ihcakôc kên ata pê, wa ha itỳj amji pytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_3","074_26_3","ACT","26","3","3","Ne icuxà apê Juta catêjê nõ, ne ramã ate amji kam me pajapac xà cunea pupun pejtu, ne hanea ne ramã ate, cute me amji kam hapac xà pihho catêjê te amji kam me hapac xà jahkre pej pejtu. Mã ihtỳj cute ina mehcakôc kên. Na wa awỳ, ca catyt kam jỹ ne ikampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_4","074_26_4","ACT","26","4","4","— Ỹhỹ, ramã Juta catêjê cunea te, me ite amji kam ijapac xà pupun pejtu. Ne me cumã ijahkre pej, pê wa icrire na ijõ pjêa kam amji to ajpa, ne hanea ne Krĩpinkrên kam amji to ajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_5","074_26_5","ACT","26","5","5","Ne mam Parixêw catêjê kwỳ mã axà. Ne pom Parixêw catêjê kwỳ ata pê mehkwỳ atajê cunea jirôa pê Juta catêjê caca xà na me hũnãr tu. Ne Juta catêjê mã ita na ijahkre pej, ne quê ha me cumã amã ijarẽn prãm, quê ha ihtỳj amã me ijarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_6","074_26_6","ACT","26","6","6","Ne wa itỳj, por pê Pahpãm me panquêtti mã jũm to awjahkre ata to me cumã ijũjarẽn to ipa, ne incwỳrjapê mã ame icukij, ne ina mehcakôc kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_7","074_26_7","ACT","26","7","7","Ne wa itỳj Juta catêjê cunea me, me ikwỳ cunea me, ikre ry cunea, Pahpãm te me pamã jũm to hũjahkre ata jikaj. Ne wa hõtpê, amcro me caxwa cunea kam, Pahpãm to me amji kampa, ne me jũm ata jikaj. Ne wa Jeju to Pahpãm me pamã awjahkre ata na me hikaj, ne incwỳrjapê mã ame ina ihcakôc kên. Mã Pahpãm te Jeju pê ihkra na to ipipẽ prãmte, hacpỹa mã to ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_8","074_26_8","ACT","26","8","8","Xà quê ajkĩ nee Pahpãm hacpỹ mã jũm to ihtĩr nare? Hãpà, quê ihtỳj jũm to ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_9","074_26_9","ACT","26","9","9","— Ỹhỹ, pê mam cormã ipê Jeju jahkre kêatre kam, pê wa itỳj cuna mã ajco ikên ton to prãm to amji kampa. Na pê wa itỳj ajco Jeju na mehkwỳ to kên to amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_10","074_26_10","ACT","26","10","10","Ita na pê wa Krĩpinkrên kam amji to. Pê wa me pajõ pahhi catêjê jarkwa kôt ajco Jeju na mehkwỳ jàhtôa ne me hacjê. Ne mehcuran xà kam, pê wa hanea ne me cuna mã icakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_11","074_26_11","ACT","26","11","11","Amcro atajê cunea kam pê wa ajco me to kên to hajỹr to ipa. Cute me cuprõn xà cunea kam, cute me Jeju mã hikran prãmte, pê wa ajco me to hajỹr to ipa. Cwỳrjapê pê wa ajco me cumã quêt, ne ajco me to kên. Ne ampeaj kam hãn me kam icryc, pê wa ma ajco krĩ kôt ipa, ne me to kên kryjre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_12","074_26_12","ACT","26","12","12","— Cwỳrjapê pê wa ma me hõ pahhi jarkwa py ne to mõ, Tamatcô jõ krĩ wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_13","074_26_13","ACT","26","13","13","He ampeaj kam pahhi, wa apu amã amji jarẽ, pê ramã pyt ikrã cajpuw hỹr kam, pê wa côjkwa pĩn, pyt jirôa pê ampo pràti ata pupu, pry cahti ri. Pê ampo pràti ita ipu na ajxê tu, ne hanea ne me ikwỳ pu na ajxê tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_14","074_26_14","ACT","26","14","14","Na pê wa me icunea pjê kam me ipỳpỳm, wa ite côjkwa pĩn me jũm kampa, pê me imã Juta catêjê jarkwa to ihcakôc to: “Xawrô, Xawrô, ampo na mã ca apu ito kên to hane? He ca, caa apu amji jaxôp to prãm, ne ampeaj kam gàprãr xi. Na ca, caa apu amji jaxôp to apa. Ne ihhêj rũm apê pryti jàprê, mã amnã, ne wakỳti xwahhi to amji caxwỳ ata pyràac” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_15","074_26_15","ACT","26","15","15","— Pê wa kampa, ne ihcukij to: “Me anõ mã ca?” hane. Pê imã: “Ipê Jeju, por ca apu ito kên ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_16","074_26_16","ACT","26","16","16","Amji tỳaj ne to xa. Wa ramã ite amji mã ato imã gàpên catê xà na, amji mã acapi, ne amã amji to ipipẽ. Ne ita caxuw ca ha, pom ate ita kam ampo pupun ita to me akwỳ mã awjarẽ, wa ha cormã amã ampo jarẽ ne amã to hahkre, ca ha me cumã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_17","074_26_17","ACT","26","17","17","Wa ha itỳj Juta catêjê pê apytà, ne mehcahkrit atajê wỳr akujate, ne hanea ne me cupê apytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_18","074_26_18","ACT","26","18","18","Ca ha mento jahkjê, quê awcapàtkô pê me cato, ne me apẽ pupu, ne hanea ne me pahcurê xwỳn carôt pê me cato, ne Pahpãm pê Inxũ Cati wỳr me apkjê. Ahnaa mã quê ha jũm ikampa, ne ampeaj kam ito amji mã ihhimpej, wa ha itỳj ihkên pê hũtà, ne mam cute Pahpãm to kên atajê to tojnõ ne to ijapac kêt, ne ma Inxũ Cati na mehkwỳ mã haxà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_19","074_26_19","ACT","26","19","19","— Pahhi Acrip, he pê wa irĩat kam côjkwa pĩn kampa na, wa itỳj kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_20","074_26_20","ACT","26","20","20","Pê wa mam Pahpãm jarkwa jarẽ Tamatcô jõ krĩ kam, ne hirô pê Krĩpinkrên kam harẽ. Ne Juta jõ pjê kam, mehcahkrit me, me ipicacwỳr kam ajco me cumã harẽ, pê mehkên jicu, ne Pahpãm wỳr me amji jaxà, ne me kam mare mã cute me ampo kên ton atajê jicu tu. Ampo na? Mãr quê nee hipêr cute me ampo kên ton nare na cumã me amji jarẽ, ne quêt ampo pej to pit mã me to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_21","074_26_21","ACT","26","21","21","— Hõhõ, ampo itajê cwỳrjapê pê cuprõn xà kam, Juta catêjê me ipro, ne ame icuran prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_22","074_26_22","ACT","26","22","22","Ne amcro ata kam, pê Pahpãm itehcajpar kam tẽ, ne me cupê ipytà, ne cormã itehcajpar to ipa ita na. Cwỳrjapê wa mehcunea mã Pahpãm jarkwa jarẽ, me cati me, me cupê ampo jamreare atajê mã. Wa nee Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê me, me panquêtti Mojxe te amji kam hapac xà jirôa pê me cumã ijũjarẽn nare. Pê jũmjê atajê hanea ne icuxà Pahpãm te me pamã jũm to hũjahkre ata to ajco me awjarẽ. Ne hõtpê imã ijũjarẽn xà te hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_23","074_26_23","ACT","26","23","23","Pê Pahpãm me pahtehcajpar xà caxuw me pamã jũm pê Crixtô to awjahkre, ata pê ihtỳj amji pupun xà kêanre to amji pupu, ne ty ne hacpỹa mã ihtĩr. Cwỳrjapê cu ha me pahcunea hacpỹa mã ame pahtĩr. Por Jeju pê Crixtô hacpỹa mã ihtĩr xà ata kôt, quê ha hacpỹa mã Juta catêjê me, mehcahkrit atajê cunea tĩr na me to awjarẽ. Ne me to hũjarẽn xà ata pê, quê ha me cumã hàhcujro xà pyràac, ne ihtỳj mehcujro xà ata kôt amehtyc xà jahpa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_24","074_26_24","ACT","26","24","24","Mã Pawrô te amji pytàr to hajỹr, mã ihprõt pê Pexô te cumã caràr to: — Pawrô, mõrmõ ca apu ato kam waj! Ca ate ampo jàhtôa to hahkre ita kam, ca apu ato kam waj! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_25","074_26_25","ACT","26","25","25","Mã Pawrô cumã: — Hamreare, pahhiti, wa nee apu ito kam waj nare, ne ikrã impeaj kam wa catyt kam ame amã awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_26","074_26_26","ACT","26","26","26","Ỹhỹ, pahhi Acrip wa itỳj acunaa mã icakôc. Ampo na? Ca ramã ate ampo itajê jahkre pej pejtu. He mehcunea jipôc ri ampo itajê te hajỹr, ne nee mã pjê pimxur nõ kam cute hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_27","074_26_27","ACT","26","27","27","Pahhi Acrip, xà ca ampeaj kam Pahpãm jarkwa na ihhôc catêjê kampa? Wa itỳj ate me kam gapac na ite gahkre pej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_28","074_26_28","ACT","26","28","28","Mã pahhi Acrip Pawrô mã: — Mõrmõ ca atỳj gũjarẽn xà jatujre ita kôt ite amji to Jeju na mehkwỳ na apu icãmjĩ? Hãpà! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_29","074_26_29","ACT","26","29","29","Mã Pawrô cumã: — Wa ha amã Pahpãm wỳ, ca ha atỳj ijũjarẽn jatujre ita kôt, nare, ijũjarẽn xà cati ata kôt, me apê ipyràac ne Pahpãm pynã, ne Jeju to amji mã ahimpej. Ne imã me apê ipyràac na me ato prãm, ne nee me ana wakỳre hamreare ne. Ne nee wa ha Pahpãm mã apyxit peaj cajrẽn nare, wa ha cumã me acunea te me ikam gapac atajê cajrẽn — hane. Mã hũjarẽn xà ita jirô pê, me hãm, ne põ mã mehcunea cator. Pahhi pê Acrip me, pahhi pê Pexô me, Perenikwỳj me, mehcunea mehkôt me ipa atajê me, me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_30","074_26_30","ACT","26","30","31","Ne me cator xà kam ihtỳj amji mã me harẽn to: — Hũmre ita te nee ihtyc xà me haxàr xà caxuw ampo kên ton nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC26_32","074_26_32","ACT","26","32","32","Mã Acrip Pexô mã: — Quê ha Xexa pê Roman catêjê jõ pahhiti wỳr amji to hũjahkre nare na mã, quê ha ramã põa pê ihtỳj apu mõ — hane. Ne amehcahkũm, mã ma hacpỹ mã Pawrô jaxàr catêjê me to mõ, ne cute me haxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_1","074_27_1","ACT","27","1","1","Ne jũ mã me ahna amcro te, mã ma cute me Pawrô kujahêc, Prytikra jõ pjê me, Roman jõ krĩ wỳr. Wa ma, ipê Ruc, ihkôt mõ, mã cute Jujo pê krãhtare catêjê jõ pahhi nõ mã Pawrô me, me hacjên catêjê kwỳ jõr. Ne krãhtare catêjê kwỳ atajê pê Roman catêjê jõ pahhiti tekjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_2","074_27_2","ACT","27","2","2","Pê ramã Atramit jõ krĩ jõ pàr kre Axij jõ pjê wỳr amji kujahêc xàa kam, na pê wa ma kam me tẽ. Mã Aritarcô pê Maxeton jõ pjê catêjê nõ, ne Texarõn jõ krĩ kam ihpỳm ata, pê hanea ne me ikôt mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_3","074_27_3","ACT","27","3","3","Ne apẽ wa Teppro jõ krĩ mã me icator. Pê Jujo ajco Pawrô to impejti, ne ihtỳj to tojnõ pê ma ajco ipa, ne me hõ ikwỳ nõ catêjê pupu, mãr quê me Pawrô mã, cute ampo na prãm atajê gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_4","074_27_4","ACT","27","4","4","Jirô pê mã, wa me Teppro jõ krĩ pĩn me mõ, ne ma cô jipôc ri Xipre jõ pjê na kỳj rũm me ipijarõ. Ampo na? Pê kôc me icunaa mã me icajpêr kam tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_5","074_27_5","ACT","27","5","5","Na pê wa côxwa cote na, por Quiriti jõ pjê me, Panpir jõ pjê jõ côxwa ata na me rê. Ne ma Mira jõ krĩ mã me icator, Rixij jõ pjê kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_6","074_27_6","ACT","27","6","6","Pê curia krãhtare catêjê jõ pahhi, Mehtehcajpar jõ krĩ pĩn pàr kreti ata mã me cato, ne pê ma Prytikra jõ pjê wỳr ihtẽm xà carõ. Mã ahnaa kypê hỹrmã me ijator nare, wa ma cumã me ixàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_7","074_27_7","ACT","27","7","7","Ne pàr kreti ata kam, wa amji mã me iprĩa ne me mõ, ne me imõr xà ita na wa ite amji to me amcro kwỳ kujahêc, ne cuna mã nee me imõr xà ita pej nare, wa ahnaa Xito jõ krĩ cahê na me icator. Mã nee kôc te me ito tojnõ, wa ite me imõr xà to me amji mã me ihimpej xà ata wỳr me imõr nare, na wa ma cô jipôc ri Kẽnpojre jõ pjê ata jarã mã me mõ. Ne ite me pjê incràti te cajõt ita jakren, haprỳ pê Xarmô jõ pjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_8","074_27_8","ACT","27","8","8","Ne hanea ne pê wa me pjê cahê na me imõr xà to me mõ ata nee impej nare, wa ahnaa krĩ nõ japrỳ te Incjênpej ita na me icator, por Raxa jõ krĩ na pire mã xa ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_9","074_27_9","ACT","27","9","9","Ne curia wa amcro jàhtôa kam me ijàhhuc. Mã hamre, me imõr xà ita kên kam hàhhuc, ne ramã Juta catêjê pijacri xà jõ amcro hamre, pê hõtpê putwrỳ ata na kôc pahtỳjti ajco hapôj, ne jũ wỳr quê jũm putwrỳ atajê nõ na côxwa kam pàr kre to mõ. Cwỳrjapê ri Pawrô te krãhtare catêjê mã hũjarẽn, ne me cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_10","074_27_10","ACT","27","10","10","— Ỹhỹ, me hũmre, me ikampa, wa ite ramã me pamõr xà ata jahkre pej, quê ha ita caxuw ihtỳj kôc pahtỳjti ata ame pahto kên. Cu ha me pajàhcukrêj jàhtôa ne me to acto, quê ha pàr kre mrõ, côxwa kam, quê ha me pahkwỳ mehhi — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_11","074_27_11","ACT","27","11","11","Mã krãhtare jõ pahhi catêjê te nee me Pawrô par nare. Ne quê ihtỳj cute me pàr kre to me ipa catêjê me, me pàr kre jõ pahhi me amji par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_12","074_27_12","ACT","27","12","12","Mã por pjê ata kam me hàhhuc xà ata, nee me cumã impej nare. Mã ma apu curi amji to me kôc pahtỳjti ata jõ putwrỳ jakren caca. Cwỳrjapê ri hirôa pê me hàhtô atajê ma me hàhhuc xà ata pê me cator, ne Pàrkô jõ krĩ wỳr me mõr to hahkre to prãm. Ne krĩ jõ pjê pê Kẽnpojre ata kam me hàhhuc xà ata pê impejti. Ampo na? Pê ihtỳj cô pihpo ata na me hapôj xà ajkrut, kỳj rũm ita ne harã mã ita. Na pê curi impeaj to impej, na pê curia amji to me kôc pahtỳjti ata jõ putwrỳ jakren prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_13","074_27_13","ACT","27","13","13","Mã pyt cjêj xà jĩkjê rũm, awke rũm kôc te hàpêr kam ihtẽm. Mã cute me hõmpun, ne ma me mõr xà na, cute me amji par xà ata kam me to incrà. Ne cute me pàr kre juwahi xà to hàpir, ne ihprĩ na me to mõ, côxwa tohkà na, Kẽnpojre jõ pjê cahê na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_14","074_27_14","ACT","27","14","14","Mã ihprõt pê amcrà rũm, pjê rũm, kôc pahtỳjti cator, ne cute hàpêr kam ihtẽm, ne cute côxwa cati mã me ijaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_15","074_27_15","ACT","27","15","15","Ne cute pàr kre camẽn kam ihtẽm, na quê nee me to mõr xà ata cajpuw me to mõr nare. Cwỳrjapê ri cute me to hàpên catêjê te me to hàpên jicu, quêt taa kôc jũ kam me ito mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_16","074_27_16","ACT","27","16","16","Wa ahnaa cô jipôc ri Cawta jõ pjê ata jarã mã me mõ. Mã amcrà ata tête ma kôc me to pra. Ne curia wa ite pàr kre krare to me ijàpir, pê ampeaj kam ite pàr kreti kam me pàr kre krare pyxwỳr xà ata hàpên xà tỳaj to ihtỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_17","074_27_17","ACT","27","17","17","Mã côxwa kam me hàpên catêjê te me pàr kre krare jarĩ, ne cute pàr cuxê nõ tỳaj ita to pàr kreti na me huwapre. Ne mehcunea ame Pjêhpôc jõ pjê cahê na côxwa jũrurure ata cupa. Quê ihhêaj to curia pjênxôm kam kẽn nõ ihcahhêc cupate. Mã cute ame cupẽhkà to irôrôc, ne cute me hicu, quêt taa kôc jũ kam me to mõ. Ne kôc pahtỳjti ata cormã apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_18","074_27_18","ACT","27","18","18","Ne apẽ, mã cute me pàr kre jàhcukrêj to hũcapêr kam mehtẽm, côxwa kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_19","074_27_19","ACT","27","19","19","Ne amcro incrê kam côxwa kam me hàpên catêjê te me hũhkra to me pàr kre jõ pàrcuxê me, cupẽhkàhti me, cute côxwa kam ampo itajê cunea to me hũcapêr par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_20","074_27_20","ACT","27","20","20","Ne amcro jàhtôa kam, ne cute me pyt pupun nare, ne nee me caxêre pupun nare. Mã cormã kôc hàpêr tỳaj. Wa itỳj me icunea tyc na me amji cãmjĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_21","074_27_21","ACT","27","21","21","Ne me ijàpàn nare na ramã amcro jàhtôa, cwỳrjapê ri me hipôc ri Pawrô xãm ne me cumã: — Me hũmre itajê, ca rỳ mã me ikampa, icakôc xà ata na, cu curia me ahtwỳ Kẽnpojre jõ pjê kam, cu ha me ahtwỳ na mã, cu ha nee ame hajỹr to me pahcuhkwỳr nare, ne nee ame ampo cunea to me papictor to hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_22","074_27_22","ACT","27","22","22","Ita caxuw wa ha me ana ahwỳ, ca me awcanã. Ne nee ca ha me anõ atyc nare. Quê ha cama pàr kre to me acto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_23","074_27_23","ACT","27","23","23","Ampo na mã wa apu ita jarẽ? Nee mã ampo na nare. Wa Pahpãm mã apê, mã caxwa te me pajakren ata kam, côjkwa pĩn Pahpãm jarkwa to imprar catê te imã amji to ipipẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_24","074_27_24","ACT","27","24","24","Ne cute imã hũjarẽn, ne imã: “Pawrô, apu pa nare, ca ha atỳj Xexa pê Roman catêjê jõ pahhiti wỳr acato. Pahpãm mã akĩnti, na quê ha pàr kre kam me mõ atajê cunea tehcajpa, ne me to ihtyc xà jahpa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_25","074_27_25","ACT","27","25","25","Cwỳrjapê ca me awcanã, wa itỳj Pahpãm to amji mã ihimpej, ne ampeaj kam wa harẽ, quê ha ihtỳj cute imã hũjarẽn xà ita to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_26","074_27_26","ACT","27","26","26","Jirô pê mã quê ha ihtỳj me pahcamẽ, cô jipôc ri, pjê nõ ata wỳr — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_27","074_27_27","ACT","27","27","27","Ne ramã me ina amcro te cwatôxi kam ri cormã kôc pahtỳjti ata me ito kên to mõ, côxwa japrỳ te Pjêcajpuw jõ côxwa kam. Mã caxwa awryc mã ipicapôn, mã pàr kre to hàpên catêjê te me amji cajpẽr, ramã pjê na me ijàhtêp to me imõr na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_28","074_27_28","ACT","27","28","28","Cwỳrjapê ri cute me pàrcuxê nõ to me ampo pytĩ na hê ne ma me mẽn, cute me côxwa tu to me ipipẽn, ne me hõmpun prãmte. Ne cute me to ipipẽn, mã pàrcuxê na me hara capô te wintixet, côhtu na. Ne ipipẽn xà ita jirô pê hipêr cute me to ipipẽn, mã pàrcuxê na me hara capô te winti ne ihkôt pyxit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_29","074_27_29","ACT","27","29","29","Mã ampeaj kam me cumã kẽn nõ te pàr kre cahhêc na hũpa. Cwỳrjapê ri cute me huwahi xà to cwat, ne côxwa kam me mẽn, pàr kre jõ kam, ne cute me Pahpãm wỳr kam mehtẽm ne me cuwỳ, quê apẽ pyrentu to prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_30","074_27_30","ACT","27","30","30","Mã ma pàr kre to me hàpên catêjê aracri me hapôj prãm, pàr kre pê. Ne cute pàr kreti krã ri me pàr kre krare mã hikran, côxwa kam, amji cumam, ne ihhêj ne me pàr kre juwahi xà mẽn prãm, ihkrã rũm, ne ma cama aracri pàr kre pê me cator, ne ma jũ kam memprar to prãm. Ne ramã cute me pàr kre krã rũm pàr kre krare ata mẽn, côxwa kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_31","074_27_31","ACT","27","31","31","Mã Pawrô te krãhtare catêjê me, me hõ pahhi mãn, ne me cumã: — Hamre, quê ha pàr kre to me hàpên catêjê itajê pàr kreti kam nee me hàhhuc nare, ca ha nee me anõ amji pytàr nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_32","074_27_32","ACT","27","32","32","Mã krãhtare catêjê jũpar, ne cute me pàr kre krare ata mã hê jakep, mã caprỳ ma tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_33","074_27_33","ACT","27","33","33","Mã awcahti xà wỳr Pawrô te mehcunea wỳr, cute me ampo krẽr prãmte, ne me cumã: — Ramã ate me amcro te cwatôxi ita jikaj xà, nee ate me ampo krẽr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_34","074_27_34","ACT","27","34","34","Wa me awỳ, ca me ampo krẽ. Ca ha atỳj me acunea me apà, ate me gũcanãr xà caxuw. Ca ha nee me anõ apictor nare, ne nee me anõ kĩ pyxitre nõ ipictor nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_35","074_27_35","ACT","27","35","35","Cute ita jarẽn jirô pê, cute pãw pyr ne hipôn, ne mehcunea kam mare mã to Pahpãm mã ihcakôc, hũrên hakry na, ne me hàpàn kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_36","074_27_36","ACT","27","36","36","Mã mehcunea jũcanãr, ne hõtpê mehtỳj mã me hàpàn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_37","074_27_37","ACT","27","37","37","Pê pàr kre kam mehcunea me hàhtô na me xẽj pijakrut, ne ihkôt xetẽnta xêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_38","074_27_38","ACT","27","38","38","Mã mehcunea jàpàn jirô pê, cute cô kam me arỳjhy cahàc cunea jaxwỳr, pàr kre ihcajcoc prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_39","074_27_39","ACT","27","39","39","Mã apẽ, mã pàr kre to me hàpên catêjê te me pjê nõ pupun, ne me cupê pjê ata jahkre kêatre. Mã cute me cô kãkãn nõ pupun, por curi pjê kam kẽn jamreare ata ri. Ne cute xwỳ mã pàr kre te mõr, ne pjê impejti ata kam hàhhuc na me to amji kam hapac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_40","074_27_40","ACT","27","40","40","Ne cute me pàr kre juwahi xà mã me hê jitep, ne cute me cumã hikran, côxwa kam. Ne cute mehcakrỳn xà mã hê pôn par, por me to ihkrã maj xà ata me. Ne cute me cupẽhkàhti jarĩ ihkrã rũm, xwỳ mã amũ amcrà wỳr mõr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_41","074_27_41","ACT","27","41","41","Mã hamreare, pjênxôam to pjênxôm, mã cumã pàr kre krã xàr, ne curia hàhhuc. Mã hõ rũm côxwa te carôt to apu ihkẽhkẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_42","074_27_42","ACT","27","42","42","Mã krãhtare catêjê te me ajpẽn par, cute me hacjên catêjê cunea jipej na, quê nee mehnõ cô tohkà na pjê wỳr cator, ne ipimxur ne ma ihtẽm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_43","074_27_43","ACT","27","43","43","Mã me hõ pahhi ma apu Pawrô curan to xuwcaca, ne nee cute ihcuran na me to tojnõ nare. Ne quêt cute me cumã harkwa hyr, quê mehpa na me irêr pejre atajê côxwa kam mehpỳpỳm, ne ma mehpa na me pra, amcrà ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC27_44","074_27_44","ACT","27","44","44","Jirô pê quê ha mehkwỳ hanea ne pĩ po na me huwahi, nare, quê ha pàr kre jõ pĩ kwỳc na me huwahi ne ahnaa ame rê, ne mehtyc xà jahpa. Ita na wa me icunea te me amji pytàr, ne pjê mã ame ijapôj, me ipeaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_1","074_28_1","ACT","28","1","1","Ne ramã amcrà mã me ipej pêa mã me icator, ne ite me cô jipôc ri pjê ata japrỳ jahkre pej, mã haprỳ te Pen jõ pjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_2","074_28_2","ACT","28","2","2","Mã curi mehkrĩ catêjê te hõtpê me ito impejti. Mã ta wrỳ ne krya to kry, mã cute me cuhy catia ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_3","074_28_3","ACT","28","3","3","Mã Pawrô te pĩ kwỳc to cuprõn, ne aracri ihkôt cagã pahtỳjti kêanre ata pyr ne cuhy kam haxwỳr, mã cagã cuhy cacro te intoj, ne cute hũhkra na inxar, ne kam ajêt ne apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_4","074_28_4","ACT","28","4","4","Mã mehkrĩ catêjê te me cagã pahtỳjti ata pupun, mã hũhkra kam ajêt, mã cute ajpẽn mã me harẽn to: — Ihhêj ne hũmre ita pê mehcuran catê. Ne ramã côxwa pê cator, ne cute ihkên ton ita jahpan xà na, quê ha ita caxuw ihtỳj ty — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_5","074_28_5","ACT","28","5","5","Mã Pawrô te cagã cuhy kam to hàpêr, mã cuhy kam ihpỳm, mã nee Pawrô te cagã ata xà nõ cajpẽr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_6","074_28_6","ACT","28","6","6","Mã cute inxar xà kam mehtu jikaj, ne hanea ne mõr pejti kam ihtyc xà na me hikaj. Ne tee me hamã, ne tee me hikaj, mã ihkên xà jirô pê ihpỳm, mã me hõmpu, mã nee cumã hà nare. Mã hacpỹa mã cute me amji kam hapac xà to me ipintuw, ne me amji mã: — Pỳhàpà, jũm ita pê pahpãm nõa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_7","074_28_7","ACT","28","7","7","Mã hãm xà ata cape na, cô jipôc ri pjê jõ pahhi japrỳ te Puprijô ata jõ pur. Mã cute me ito kênre nare, wa curia amcro incrê kam ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_8","074_28_8","ACT","28","8","8","Mã hũm mã kry, ne kam hahôc mã nõ, mã Pawrô xàr ikre caxwỳn mã, ne cute Pahpãm mã ihcajrẽn, ne ahna hũhkra xir, ne caprãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_9","074_28_9","ACT","28","9","9","Jirô pê mã ri, cô jipôc ri pjê ata kam me hà atajê cunea me cator, mã cute mehcunea caprãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_10","074_28_10","ACT","28","10","10","Mã cute me imã ampo jàhtôa ne me hõr. Ne me imõr xà wỳr ri, cute me imã, por wa me ampo cunea na me prãm atajê jõr, me to imõr xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_11","074_28_11","ACT","28","11","11","Wa ite amji to me putwrỳ incrê kujahêc jirô pê mã, wa pjê ata kam Mehtehcajpar jõ krĩ jõ pàr kreti jàhhuc ne xa, kaam me imõr xà caxuw, haprỳ te Caxô me Poruc. Pê pàr kre ita ramã amji to kôc pahtỳjti jõ putwrỳ ata kujate, pjê ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_12","074_28_12","ACT","28","12","12","Wa kam me mõ ne Xiracuxa jõ krĩ kam me icator, ne curia ite amji to me amcro to incrê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_13","074_28_13","ACT","28","13","13","Ne hipêr ma me tẽ, ne Krĩpàtre mã me icator. Mã apẽ, mã kôc te hàpêr kam ihtẽm, côxwa cati rũm, wa ite me imõr to amcro to me ipijakrut, ne Côhkrãcator jõ krĩ mã me icator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_14","074_28_14","ACT","28","14","14","Ne krĩ ata kam wa ite me Jeju na mehkwỳ kwỳ cajpar, mã cute me ijator, wa me ijàhhuc, ne curia ite me cape na amji to me amcro to xet ne mehkujahêc. Ne amcro te xet ata na wa ma me mõ, Roman jõ krĩ wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_15","074_28_15","ACT","28","15","15","Mã Roman jõ krĩ kam Jeju na mehkwỳ te me icator na me ijarẽn par, ne ajpên me icajpar to me mõ. Ne cute me icajpar, por krĩ kam me hàhhuc xà japrỳ te Incrê ata me Apij jõ krĩ kam. Mã Pawrô te me hõmpun, ne cute Pahpãm mã me hũrên hakryti na amji jarẽn, ne cute me to amji mã hũcanãr to ihtỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_16","074_28_16","ACT","28","16","16","Wa Roman jõ krĩ kam me icator, mã cute me Pawrô to tojnõ, mã ihtỳj amjia kôt ihkrĩ, krãhtare catêjê nõ cape na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_17","074_28_17","ACT","28","17","17","Ne amcro incrê jirô pê mã ri, Pawrô te Juta catêjê jõ pahhi na hàhwỳr, Roman jõ krĩ kam, quê ha me ajpẽn cajpa, ne me cuprõ. Mã cute me cuprõn, mã Pawrô te me cumã: — Ỹhỹ, me ikjêjê, wa nee ite ampo kên ton nare, me pahkwỳ cuna mã, ne hanea nee ite me pancaca xà cuna mã ampo kên ton nare, por pê me panquêtti me pamã incaca xà gõ ata cuna mã ite nee ampo ton nare. Cakrô mã ihtỳj Juta catêjê te Krĩpinkrên kam me ijaxàr, ne cute Roman catêjê mã me ijõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_18","074_28_18","ACT","28","18","18","Cute me icukij, ne me imã hikran prãmte. Ampo na? Nee cute me ikên nõ na me ijarẽn par nare na ri, mã ihtỳj ajte me icuran prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_19","074_28_19","ACT","28","19","19","Ne ma ame imã hikran caca. Cwỳrjapê wa ite mehwỳr, quê Xexa pê Roman catêjê jõ pahhiti wỳr me ito mõ ne curia me icukij. Ne nee mã wa me pahkwỳ to ite icakôc kên prãm to icator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_20","074_28_20","ACT","28","20","20","Pê Pahpãm me papê Juta catêjê mã, jũm pê Crixtô to awjahkre ata, cu me pahcunea me hikaj ata cwỳrjapê mã, wa wakỳre itajê te ijuwaprea na xa he. Na wa ite me ana ijàhwỳr, ca me cuprõ, wa ite me apupun, cupahte amji mã me pahcakôc prãmte — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_21","074_28_21","ACT","28","21","21","Mã me Pawrô mã: — Wa ite nee me Juta jõ pjê pĩn ihkàhhôc nõ pyr nare, ite me gahkre pej xà caxuw. Ne hanea ne, nee me pahkjêjê nõ ajpên akôt ana ihcakôc xà kên nõ to mõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_22","074_28_22","ACT","28","22","22","Na wa itỳj ampeaj kam, ate amji kam me gapac xà na me apar, ne me gahkre pej to prãm. Wa ite me apê Jeju na mehkwỳ na xwahna par, pjê cunea kam, krĩ cunea kôt, ne krĩ cunea kam me akwỳ na mehcakôc kêanre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_23","074_28_23","ACT","28","23","23","Mã cute Pawrô na me ajpẽn par, ne me amji mã amcro hyr. Ne amcro hyr xà ata na mehkwỳ jàhtôa ne ma me mõ, por curi Pawrô apu mõ ata ri. Cute me Pahpãm himpej xà te amji kam hapac xà cunea jarẽn par prãmte. Mã cute harẽan to pyt. Pê por quê ha jũ caxuw pjê Jeju to ihhimpej xà jõ amcro kam hàhhuc xà ata to pê me cumã hũjarẽn partu. Ne cute Mojxe xwỳ jõ kàhhôc jarẽn, ne cute Pahpãm jarkwa na mehhôc catêjê jõ kàhhôc jarẽn, ne tee apu Jeju pê, por pê Pahpãm jũm to awjahkre ata pro mẽn prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_24","074_28_24","ACT","28","24","24","Mã me pyxitre hõtpê Jeju to amji mã mehhimpej, mã mehkĩnte mehkwỳ ma amji mã ame to hajỹr caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_25","074_28_25","ACT","28","25","25","Ne ma mehcunea cator, ne ame ajpẽn mã, ne ma amehcahkũm. Ne me cator xà wỳr, mã Pawrô te me cumã: — Pê ramã Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê nõ japrỳ te Ixaj ata Pahpãm Carõ Pejti jarkwa kôt me aquêtjê mã harẽ. Ne toa me amã hũjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_26","074_28_26","ACT","28","26","26","Ne pê me cumã harẽn to hane he: “Mõ, ne atajê mã ita jarẽ, ne me cumã: ‘Ca ha ampeaj kam me kampa, ne nee mempar nare, ne ampeaj kam me rĩt, ne nee me hõmpun nare’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_27","074_28_27","ACT","28","27","27","Nãmri ajte atajê krã tỳaj to ihtỳj, ne cute me hapac jihê, ne ame hõt ne amehcuhhê. Quê ha me to hajỹr nare na mã, quê ha ihtỳj mentoa to me hõmpu, ne ihtỳj me hapac to me kampa, ne ihtỳj mehkrã kam me kampa, ne ihtỳj iwỳr me amji jaxà, mãr wa me caprã” hane. Hõ, pê Pahpãm me cumã hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_28","074_28_28","ACT","28","28","29","— Na wa ha me amã harẽ, ca me hahkre pej pyrentu. Ampo na? Pahpãm te mehcahkrit atajê wỳr amji jarẽn xà impejti ita kujahêc. Na quê ha ihtỳj quêt me kampa. Por Jeju pê mehkên pê me hũtàr catê na harẽn xà ata na, quê ha ihtỳj quêt me kampa — hane. Ne Pawrô te me cumã ita jarẽn jirô pê mã ma ajpẽn to me cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_30","074_28_30","ACT","28","30","30","Mã caku pijakrut kam curia Pawrô ihkrĩ. Cute jũm mã hũrkwa na ihpore jõr, ne kam ihkrĩ. Mã hõtpê mehkwỳ me ipa ne me hõmpu, na ri hõtpê ahna Pawrô jakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("AC28_31","074_28_31","ACT","28","31","31","Na pê ajco Pahpãm himpej xà te amji kam hapac xà jarẽ, ne hanea ne me cumã Pahhiti pê Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn to ipa. Na pê ihtỳj ihcakôc, ne nee amji mã ampo cupa nare, pê nee ajco ampo ihcahpêrkàr nare. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_1","075_1_1","ROM","1","1","7","Hàpà Roman jõ krĩ kam, me apê me ikwỳ pê, Jeju kam, pahte ajpẽn to me pahkjêjê atajê. Pê Pahpãm mã me akĩn, na pê me ato hõ tekjê. Ipê Pawrô pê Jeju Crixtô mã ijàpên catê, ne hanea ne ipê harkwa na cumã iprar catê. Ne itea wa me amã ihkàhhôc ita kam ihhôc ne ihkujahêc. Ne wa ijõtpê Pahpãm me Pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô mã me acajrẽn to hane he: — Ỹhỹ, me ijõ Inxũ Cati, ca ha Roman jõ krĩ kam, me akwỳ mehkrĩ atajê caprĩ, ne me caxwỳn caxwãm pê me cumã me acarĩcti gõ, mãr quê nee ame amji mã ampo cupa nare — hane. Ne Pahpãm pê mehcunea mã, ite Jeju pê me pahkritxwỳ, ne cupê me pahkên pê me pahpytàr catê na harẽn xà impejti itajê caxuw icapi ne ixãm. Ne pê rỳ pêa mã, Pahpãm ramã me pamã Jeju to hũjarẽn xà impejti ita to awjarẽ, ne to awjahkre. Pê harkwa na cute mehcakôc catêjê Pahpãm jarkwa jõ kàhhôc kam, Jeju pê me pajõ Pahhiti pê Pahpãm kra jũjarẽn xà impejti ata na mehhôc. Ne Jeju pê me paxũmrea pyràc na, me pamã hahkre pej. Ampo na? Cupê Tawi xwỳ pê pahhi tàmxwỳ tàmxwỳ nõ na, me pamã hahkre pej. Ne hanea ne me pamã, cupê Pahpãm kraa to Pahpãm kra, ne curũam cator, ne nee cute jũ caxuw ampo kên ton nare, ne impej pit na, me pamã hahkre pej. Ne hanea ne carôat tỳjti te ihtyc jirô pê hacpỹa mã to ihtĩr xà ata kôt, me pamã cupê Pahpãm kraa to ihkra na hahkre pej. Quê Jeju hamreare na mã, wa nee ipê harkwa na cumã iprar catê nare. Ne ihcãmtàa rũm, pê Pahpãm ito cumã harkwa na iprar catê, ne imã harkwa hyr to hane he: — Ỹhỹ, Pawrô, ca ha pjê cunea kam, krĩxàre cunea mã, ijarẽn to apa, ne ito amji mã mehhimpej na me to, quê ito amji mã mehhimpej, ne me ikampa — hane. Pê wa harkwa kôt to, pê ca hanea ne me awpa, na pê Pahpãm Jeju Crixtô tekjêa na amji mã me acapi. Na ri me apê mehkwỳa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_8","075_1_8","ROM","1","8","8","Ỹhỹ, pê wa hõtpê ajco Pahpãm mã me acunea pyrên ijakryti na amji jarẽ. Ampo na? He pjê cunea kam Jeju Crixtô cãmtàa rũm ate amji mã me Pahpãm to hajỹr, ne ate amji mã me to ahimpej na, cumã me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_9","075_1_9","ROM","1","9","10","Ne wa ijĩ me ite amji kam ijapac xà cunea to Pahpãm mã apê, na wa mehcunea mã ihkra pê Jeju pê me pahpytàr catê na harẽn xà impejti atajê jarẽn to ipa. Ne Pahpãm mã, ite me acajrẽn to ipa na ijahkre pej, na quê ihtỳj ahna ijarẽ. Ne wa hõtpê hãn ne cumã amji cajrẽn to hane he: — Me ijõ Inxũ Cati, ate amji kam gapac xàa na Roman jõ krĩ kam me akwỳ mehkrĩ atajê wỳr itẽm, ne ite me hõmpun na ito — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_11","075_1_11","ROM","1","11","11","Ne ampo na wa apu cumã amji cajrẽn to hane? Nee mã ampo na nare. He imã me apupun prãam to me apupun prãm. Ne me amã Pahpãm Carõ Pejti te mehkwỳ to impej xà caxuw, me cumã cute amji kam hapac xà te amji jahkre pejti nõ jõr xà ata nõ gõ, mãr quê Carõ Pejti carôat kôt me acaxwãm pê me ato impej, ne me ato ihtỳj. Mãr ca xwỳ kam amji mã me to ahimpej to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_12","075_1_12","ROM","1","12","12","Ne pom jũ caxuw pahte me ajpẽn pupun xà ata caxuw, cu ha me pahcunea me ajpẽn pupun kam tẽ. Ne me ajpẽn pupun xà ata kam, cu ha pahte Jeju to amji mã me pahhimpej xà ata na me ajpẽn tehcajpar to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_13","075_1_13","ROM","1","13","13","Ỹhỹ, Jeju kam me ikjêjê, wa rỳ pêa mã me awỳr hãn ne amji kràr to ipa na, ate me ijahkre pej na, me ato prãm. Mã hãn ne hõtpê ampo, ma me atête icahpêrkàr to ipa. Ne wa ramã ite krĩxàre kwỳ pê mehcahkrit, ne nee me cupê Juta catêjê nare atajê kôt, me cumã, por ite me amã Pahpãm jarẽn to ijũjarẽn atajêa to, wa hãn ne me cumã ijũjarẽn to ipa. Ne nee ijũjarẽn xà atajê kôt hamre nare. He ihtỳj ite me cumã ijũjarẽn xà itajê kôt Pahpãm wỳr me apkjê. Na wa itỳj cormã me cuxà me awỳr icator, ne me amã, por me acahê na me cupê Jeju jahkre kêatre, mã nee amji mã me to ihhimpej nare atajê mã harẽn prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_14","075_1_14","ROM","1","14","14","Ne mẽr ampo na mã wa ame ato hane? Nee mã wa ampo na ame ato hajỹr nare. He ipê pjê cunea kam mehcunea mã Pahpãm jarẽn catê, na quê ha jũm pê krĩ cati kam mehkrĩ catêjê nõ, nare, cupê ahkêt kam ihkrĩ catêjê nõ, nare, cupê mehkrã kre te amji jahkre pej catêjê nõ, nare, cupê ampo jahkre kêatre catêjê nõ cakrô, wa ha itỳj cumã Pahpãm jarẽn xà impejti itajê jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_15","075_1_15","ROM","1","15","15","Na wa itỳj me awỳr itẽm, ne Roman jõ krĩ kam me akrĩ catêjê mã, Jeju pê me pahkritxwỳ ne me pajaxà kam ihtyc, ne hacpỹa mã ihtĩr na harẽn xà impejti itajê jarẽn to ipa to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_16","075_1_16","ROM","1","16","16","Ne nee wa Jeju pê me pahkritxwỳ na me amã harẽn ita na amji jũ na ipahàm nare. Ampo na? He Pahpãm carôt tỳj na ri cupê, cute amji mã me to ihhimpej catêjê cunea kên pê me hũtàr catê. Na ri cupê mam me cupê Juta catêjê pytàr catê, ne hanea ne cupê mehcahkrit, pê Juta catêjê nare atajê pytàr catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_17","075_1_17","ROM","1","17","17","Pê rỳ pêa mã Pahpãm jarkwa na ihkàhhôc kam, mehhôc ata kam, hũjarẽn to hane he: “Quê ha jũm ito amji mã ihhimpej, wa ha, cupê jũ caxuw icuna mã, cute ampo kên ton catê nare ata to amji kam ijapac. Na wa ha itỳj ahna amji capa, quê ha icahê na ihtĩr na ipa rohnỳtti mã” hane. Hõhõ, Jeju jũjarẽn xà impejti ita te ri me pamã ita jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_18","075_1_18","ROM","1","18","18","Ne ramã Pahpãm te me pamã pjê ita kam mehkrã kêanre kam incryc xà ata jarẽn, cu pahte me hahkre pej. Ne pom mehkrã kêanre itajê te amji kam me hapac xà cunea tũmti, ne ihkêanre. Ne nee ampo pejti, hêj xi nare to me amji kam hapac to me ipa prãm nare. Ne atajê ri Pahpãm te ame to kên xà na, ramã me pamã hahkre pej. Ampo na? Mehkên xà itajê, ma cute me Pahpãm jahkre pej xà ata to me cupê amxu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_19","075_1_19","ROM","1","19","19","Ne pê ramã hanea ne Pahpãm me cumã amji to ajpẽ, cute me kam hapac, ne me hahkre pej prãmte. Mã nee xãmte cute mempar, ne amji mã me to ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_20","075_1_20","ROM","1","20","20","Ne pê ramã jũm te Pahpãm pupun xà nare ata, pjê me côjkwa ita ton pêa mã, kam ampo itajê cunea to. Ne hàpên xà atajêa kôt, quê ha cupê Pahpãam to Pahpãm, ne ihtỳj na me hahkre pej. Ne hanea ne cutea ri carôt tỳjti to hàpên xà itajê ton na me hahkre pej. Cwỳrjapê quê ha nee jũm, cute ampo pupun xà itajê na hàprãr to amji jarẽn to: — Wa nee ite xãmte Pahpãm te ihkrĩ na hahkre pej nare — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_21","075_1_21","ROM","1","21","21","Ne cute me Pahpãm jahkre pej cakrô, nee amji mã me to cati prãmte me harẽn to: — Ampeaj kam ri apê Pahpãam to Pahpãm — hajỹr nare. Ne cute me hàpên xà pejti ton atajê pyrên me hakryti na cumã me amji jarẽn xà kaj na, ajte ampo kên to pit mã me amji kam hapac to me ipa. Ne cute me amji kam hapac xà kôt hamreare atajêa to pit mã me amji kam hapac to me ipa. Ne mehkrã kam ampo kên to cute me amji kam hapac xà itajê pê ihhêj rũm awcapàtkôti kam amõr xà na, ate amji pupun xà nare ata pyràac, na quê ha nee me cumã me cute amji kam hapac xà impej hamreare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_22","075_1_22","ROM","1","22","22","Ne me cupê amji jahkre kêatre, na ri ihtỳj mehkrã kreti na ame amji to mehhêj to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_23","075_1_23","ROM","1","23","23","Ne nee ajte cute me Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata to amji mã me hàmnãn to ipa nare, ne ihcunea na me harẽn pejti to ipa xà kaj na, ihtỳj me hõ pahpãm cahàc pê, ampo cunea krekà atajê to amji mã me hàmnãn to me ipa. Atajê pê me hũmre krekà me, pryjara krekà me, ampo pry krekà me, cagã krekà carĩcti, cakôc nare atajê, ne mempar nare cakrô, mã ajte me harẽn to impejti to me ipa, ne toa amji mã mehhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_24","075_1_24","ROM","1","24","24","Ampo na? He me hũmre itajê te amji jahkre kêatre, na ri ihtỳj me ampo kên ton to me ipa, cwỳrjapê ri Pahpãm te mehkên itajê mea mã me hicu, ne me cumã harkwa to: “Hamre, ca ha amjia kôt, ate amji kam me gapac xà kên itajê ton to ame apa, wa ha nee hipêr me ato ihimpej nare” hajỹr. Na ri ramã me hũmre ame ajpẽn to kêanre, mã hanea ne pyjê ame ajpẽn to kêanre, cute me ampo kên kam me pahpahàmti atajê ton to ame ipa incwỳrjapê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_25","075_1_25","ROM","1","25","25","Ne cute me Pahpãm hêj xi nare ata jicu, ne ma me hõ Pahpãm cahàc krekà kêanre hêj xiti ata wỳr me hàr. Ne nee ajte me amji mã Pahpãm te pjê ton, ne kam ampo ton catê ata kĩn nare. Ne hanea ne, nee me cumã harkwa to: — Apeaj to apej, ne apê me ijõ Inxũ Cati pê me ijõ Pahpãm — hajỹr nare. Ne ajte cute pjê kam me ampo ton atajê mã me harkwa to: — Apê me ijõ inxũ cati pê me ijõ pahpãm, na wa ato pit mã, me amji japackre, ne atoa me amji mã me ihimpej to me ipa — hajỹr. Ne pjê kam pahte ampo itajê mã me pahcakôc to hajỹr xà na ihkaj na, ne ihkêanre, ne quêt Pahpãm mã ri me pahcakôc xà te hajỹr na impejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_26","075_1_26","ROM","1","26","26","Mã mehcunea mãnea mã mehkên xà kêanre kam me pahpahàmti atajê ton to me ipa, kam ajte cute me to incrà tu. Cwỳrjapê ri Pahpãm te me kam incryc xà to me cumã harkwa to: “Gapacta ne, ate me ampo kên ton to prãm atajê cunea ton to me apa” hajỹr. Cwỳrjapê ri pyjê me, me hũmre te me ajpẽn caxun jicu, ne pyjêa me ajpẽn caxu. Ne Pahpãm mã cute me ajpẽn to hajỹr xà ita na ihkaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_27","075_1_27","ROM","1","27","27","Mã me hũmre te me hajỹar ne cute mehprõ caxun jicu, ne me hũmrea me ajpẽn caxun prãam kam ame ipa. Ne ihtỳj ajpẽn caxuw me ampo kên itajê ton to me ipa, na quê ha Pahpãm me ahna mehkên xà ata to ihtỳj tu, quê ha ame to kêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_28","075_1_28","ROM","1","28","28","Pê Pahpãm me cumã amji to ajpẽ cakrô, mã nee mempar, ne me hahkre pej prãm nare. Cwỳrjapê ri Pahpãm te me hicu, mã cute mehkên ton xà atajêa me to ihhimpej to ipa. Cwỳrjapê ri jũ caxuw cute me ton jicu nare. Mã tee intête me hapackre, mã nee me hũpar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_29","075_1_29","ROM","1","29","29","Ne cute me ampo kên ton xà itajêa te ramã me to hipu tu, na ri ihtỳj me ajpẽn caxun prãam kam ame ipa. Ne mehkwỳ pê, ampo cunea to amji mã ihtũm prãm to me ipa. Ne jũ wỳr quê mehkên ton tête me amji jiprõ, ne ihtỳj ajpẽn jũ na me cumã ampo kĩn. Mã ihtỳj me ajpẽn curan to me ipa. Ne ihtỳj me harkwa to me ajpẽn cujtên to me ipa, ne ihtỳj ame ajpẽn mã ihhêj to me ipa. Ne mehkwỳ te jũ mã me ton nare kam, cama me cupê ame ampo to ipictor to me ipa. Ne ihtỳj mehhêj xi to me xwahna to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_30","075_1_30","ROM","1","30","30","Ne ihtỳj ajpẽn na mehcakôc kêanre to me ipa. Ne ma ame Pahpãm curê, ne nee me hõ pahhi kam mare mã, ahna mehcakôc kên na me hàhtàt nare, ne me cumã amji to cati prãm to pit mã, mehcakôc to: — Pa ri me acunea jirôa pê icati — hane. Ne ahpỹanre na cumã, cute ampo kên ton xà jàhtôa ton to, to ipipẽ to me ipa, ne nee me hũmjê me, menxyrxwỳ impar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_31","075_1_31","ROM","1","31","31","Ne me cupê ampo pejti ton jahkre kêatre, na ri ihtỳj me ampo kên pit ton to me ipa. Ne nee cute mehcakôc xà to mehcakôc atajê na, me amji par nare. Ne ihtỳj mehkwỳ to me hàprê to me ipa, ne nee me cumã jũm caprĩ xà nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM1_32","075_1_32","ROM","1","32","32","Ne ramã cute me hajỹr catêjê caxuw Pahpãm te me to ihhimpej xà ton, mã cute ahna mehhôc ne me hahkre pej, ata jarẽn xà te: “Por ampo kên ton to me ipa atajê ri mehtyc xà, ne nee Pahpãm cahê na ame ipa xà nare. Ampo na? Quê ha ihtỳj mehkên mã me cumẽ” hajỹr. Na me cumã hahkre pej cakrô, mã ihtỳj cormã me ampo itajê ton to me ipa, ne mehkwỳ me, me ajpẽn mã: — Ate me ampo kên ton itajê kôt, imã me apeaj to me apej — hajỹr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_1","075_2_1","ROM","2","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ, ca ihhêaj to mehkên itajê na me harẽn pa, ne nee me amji mã harẽn to: — Jũmjê itajê kêanre, ne pa nare, nee quêt ikên nare — hajỹr nare. Ampo na? Ca ihhêaj to hanea ne me akên itajêa ton to me apa. Cwỳrjapê ca atỳj ate me amji jarẽn xà ata to me caa, me amji curê capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_2","075_2_2","ROM","2","2","2","Ne me pamã, quêt catyt kam Pahpãm te ipa na hahkre pej. Na quê ha catyt kam mempej catêjê me, mehkên catêjê to ajcapô, ne mempej catêjê impej mã me cumẽ, ne mehkên catêjê mã: — Ramã ite me amã ampo kên jarẽn, ne me amã ihcawpa, ca mãnea mã ate me ton, na wa ha me akên mã me amẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_3","075_2_3","ROM","2","3","3","Ne me ca, ca ha ate catyt kam me apa nare na, nee ca ha me jũmjê kên jarẽn pa, ne me harẽn to: — Jũmjê itajê catyt kam me ipa nare, ne mehkêanre, cwỳrjapê quê ha Pahpãm mehkên mã me cumẽ — hajỹr nare! Ampo na? He ate me hajỹar ne me akêanre ita kam, ca ha nee Pahpãm te ato kên xà ita pê jũ kam atẽm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_4","075_2_4","ROM","2","4","4","Ne ca ihhêaj to me anõ garkwa to: — Pahpãm pej ne hàhcaprĩ, cwỳrjapê quê ha nee ite ikên ton itajê jahpan xà na ikên mã imẽn nare — hajỹr nare! Ampo na? He Pahpãm jàhcaprĩ na ri incaca xà amji mã ampeaj ne hapôj to ipa. Na quê nee akên mã amẽn pyrentu nare, ne ihtỳj hipêr amji mã ampi ne akôpĩr to mõ, ca ihhêaj to akên ton jicu, quê ha nee akên mã amẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_5","075_2_5","ROM","2","5","6","Ne quê ha jũ caxuw Pahpãm te me pahcukij, ne me pahto ipicokjêr xà jõ amcro cato, quê ha incryac kam, ahpỹanre na mehkên catêjê kên mã me curẽ, mehkên jahpan xà na. Na ca ha me anõ te akrã kêanre, mã Pahpãm jàhcaprĩhti te me amã me akên itajê cawpa cakrô, ca ha mãnea mã akên ton to apa na, ca ha me ca ramã amji caxuw Pahpãm mã mencryc to apicamẽn to me mõ. Ne ahpỹanre na pjê kam, cute ampo ton to me ipa xà na Pahpãm te me hõmpun, ne me hahkre pej xà atajêa kôt, quê ha me cumã hàmjõr to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_7","075_2_7","ROM","2","7","7","Ne por catyt kam, cute amji kam me hapac xà impejti to me ipa kam me to incrà atajê ri, Pahpãm mã me amji cajrẽn to me hane he: — Me ijõ Inxũ, ca ha ca me ito me icati, ne ipejti na me ijarẽ. Ne nee jũmjê te me ito icati, ne ipejti na me ijarẽn na imã me to prãm nare. Wa cama acahê na me ikrĩ rohnỳtti na me amji to prãm — hane. Atajê mã quê ha Pahpãm mehtĩr rohnỳtti mã na me to, mãr quê cahê na me ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_8","075_2_8","ROM","2","8","8","Ne mehkwỳ te nee me hajỹr nare, ne mehkên to pit mã me amji kampa. Ne cute ampo ton to me amji cajpuaw xà atajê to pit mã me to me ipa. Ne ma ame catyt kam ampo pejti atajê caca, ne ampo cupan xà kên atajê to pit mã me amji jahôt to me ipa. Ne cute me hajỹr catêjê, quê ha Pahpãm me kam incryac kam, me ahna cute mehkên ton atajêa to ihtỳj tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_9","075_2_9","ROM","2","9","9","Ne por pjê cunea kam me ampo kên ton to me ipa atajê, quê ha me amji pupun xà kêanre to me amji pupu. Quê ha xa mam me cupê Juta catêjê me amji pupun xà kêanre to me amji pupu, jirô pê quê ha cormã mehcahkrit atajê hanea ne me amji pupun xà kêanre to me amji pupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_10","075_2_10","ROM","2","10","10","Ne quêt catyt kam, cute me amji kam hapac xà impejti to me hàpên to me ipa atajê, quê ha Pahpãm me cumã ampo pej pit gõ, ne me cumã harkwa to: — Wa ha me acati na me ato, ca ha mehcunea kam mare mã me acatia to me acati, quê ha me apupu, ne mehcunea me apejti na me gahkre pej. Ne wa ha me amã icarĩcti gõ, quê ha nee hipêr me amã ampo hũpa nare — hane. Quê ha mam me cupê Juta catêjê to hane, ne hapu na mehcahkrit to hanea. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_11","075_2_11","ROM","2","11","11","Ne Pahpãm pjê cunea kam, mehcunea to amji kam hapac xà to ajpẽn pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_12","075_2_12","ROM","2","12","12","Ne mehcahkrit pê Pahpãm te me to ihhimpej xà jahkre kêatre. Ampo na? Nee me cumã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc hamreare. Cakrô, hõtpê me caxwãm pê cute amji to me ihhimpej xàa kôt, hajỹar ne, nee ihkôat me ipa nare. Na quê ha ihtỳj Pahpãm, cute mehkên ton jahpan xà na, mehkên mã me cumẽ. Ne pê rỳ pêa mã me cupê Juta catêjê, Pahpãm te me to ihhimpej xà jahkre pej cakrô, nee me to amji japackre nare, ne ihtỳj mehkên xà cunea ton to me ipa. Jahpan xà na quê ha Pahpãm me cumã harkwa to: — Me amã, ite me ato ihimpej xà cunea na, ijahkre pej cakrô, ca nee me ito amji japackre nare, cwỳrjapê wa ha Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam, ite me ato ihhimpej xà atajê kôt, me akam icryc xà kêanre to me ato apê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_13","075_2_13","ROM","2","13","13","Ne nee mã catyt kam jũmjê atajê te me Mojxe xwỳ te me to ihhimpej xà cunea jahkre pej xà atajê kôt, Pahpãm te jũmjê atajê na amji caxàr nare. Ne quê ha xa me hahkre pej, ne ihkôat cute amji kam me hapac xà to me hàpên to me ipa na, quê ha Pahpãm cormã jũmjê atajê na amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_14","075_2_14","ROM","2","14","14","Quê ha mehcahkrit te Mojxe xwỳ jõ kàhhôc cukwa kam me Pahpãm te me to ihhimpej xà jahkre pej nare cakrô, ne amjia kôt me caxwãm pê, me hĩa kam cute amji kam me hapac xà impejti ton to me mõr na, quê ha ihhêj ne ramã me kam, me caxwãm pê Pahpãm te me to ihhimpej xà ata kôt ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_15","075_2_15","ROM","2","15","15","Ne quê ha catyt kam, cute amji kam me hapac xà impejti ton to me ipa atajê, quê ha ramã caxwãm pê Pahpãm te me to ihhimpej xà na me harẽ. Ne quê ha hanea ne ampo pej to, ne ihtỳj ahna amji jarẽn to: — Wa ite ampo pejti ton — hane. Ne hanea ne jũm te cute ampo kên ton na hõmpun nare kam, me taa ahna amji jahkre pej, ne ihtỳj amji mã: — Mã ajte, ite ampo kêanre ita ton — hane. Hajỹr xà ita ihtỳj caxwãm pê cumã Pahpãm jarkwa na harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_16","075_2_16","ROM","2","16","16","Hõhõ, pom wa ite me amã ijũjarẽn xà to ijũjarẽn xà ita kôt, quê ha jũ caxuw me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô, Hũm jarkwa kôt me pahcunea cukij, ne me pahto ajcokjê. Ne cumã me pahcaxwãm pê pahte amji kam me pajapac xà cunea jahkre pej, cwỳrjapê ri hãn ne catyt kam me pahto ajcokjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_17","075_2_17","ROM","2","17","17","Ne wa ha ita caxuw Pahpãm na mehkwỳ kam me apê Juta catêjê mã, wa ha ita na ihhôc. Pom ca me apê Juta catêjê me amji to me gàmnãn to: — Me ipê Juta catêjê, cwỳrjapê ri Pahpãm mã jũmjê atajê jirôa pê me ikĩn. Ne pê Pahpãm me imã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam, cute me ito ihhimpej xà cunea gõ, ne wa ite me Pahpãm te me ito ihhimpej xà pupun, na ri me imã amji jahkre pej. Ne me ite Pahpãm te me ito ihhimpej xà cunea to amji mã me hajỹr to ipa, cwỳrjapê quê ha ito impejti ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_18","075_2_18","ROM","2","18","18","Ne me amã Pahpãm te ampo ton xà na amji mã me ato prãm xà ata na hahkre pej. Ne ramã ate me hõ kàhhôc to hahkre, ne me amã catyt kam, ate me ampo pej pit ton xà na, amji mã me capi na, me amã amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_19","075_2_19","ROM","2","19","19","Na ca atỳj me amji jarẽn to: — He me ipê hàhcujro xà pyràac, na wa itỳj awcapàtkô pĩn, jũmjê impejti xà ata wỳr me hajo to me mõ. Ampo na? He jũmjê itajê pê mento tũm pyràac, ne nee catyt kam cumã Pahpãm te me to ihhimpej xà impejti ata jahkre pej nare, na wa itỳj amji kôt me to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_20","075_2_20","ROM","2","20","20","Ne me ipê, mehkà te amji jahkre kêt catêjê atajê mã, amji jahkre pej japôj catêjê. Ne hanea ne me ipê ahkrare mã ampo to hahkre catêjê, mãr quê catyt kam me ipa — hane. Ne ca ame amji caprỳ jarẽn to me apa. Ca hanea ne me amji jarẽn to: — Ampeaj kam ri ramã me imã Pahpãm te me ito ihhimpej xà cunea jahkre pej partu, ne ite me ampo cunea jarẽn xà atajê pê ampeaj kam, ne nee ihhêj xi nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_21","075_2_21","ROM","2","21","21","He pom me apê me cumã ampo to hahkre catêjê ita? Ne mẽr ampo na mã ca ajte nee me amji mã ampo to hahkre nare? Ne ca me hapackre to: — Nee ame gàhkĩj nare — hajỹr cakrô, mõrmõ ca atỳj me cuxà me ahkĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_22","075_2_22","ROM","2","22","22","Ne me hũmre japackre to: — Ca ha nee me aprõ kaj na, ahti na, jũm cahãj caxun nare — hane. Ne hanea ne pyjê japackre to: — Ca ha nee me apjê kaj na, ahti na, jũm xũmre caxun nare — hajỹr cakrô, mõrmõ ca atỳj ate me cuxà ahti na jũm caxun. Ne cama apu pahpãm cahàc krekà caca cakrô, mõrmõ ca atỳj hũrkwa mã me acjêj, ne kam ampo to me cupê ahkĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_23","075_2_23","ROM","2","23","23","Ne ca me amji jarẽn to: — Pê rỳ pêa mã Pahpãm me imã cute me ito ihhimpej xà gõ — hajỹr cakrô, mõrmõ ca atỳj me cuxà, ate harkwa jirô pê me apỳm, ne me cumã ihpahàm catia ton to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_24","075_2_24","ROM","2","24","24","Ne pê Pahpãm jõ kàhhôc ramã me ato hũjarẽn to hane he: “Me apê Juta catêjê pê Pahpãm na mehkwỳ. Ne me amã cute amji kam hapac xà jahkre pej cakrô, ca nee ihkôt me hakop, ne me ton nare. Cwỳrjapê ri mehcahkrit atajê ihtỳj me akôt Pahpãm japrỳ to mehcakôc kêanre to me ipa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_25","075_2_25","ROM","2","25","25","Ỹhỹ, ipê Pawrô, ne ipê hanea ne Juta catêjê kwỳa nõ wa. Cwỳrjapê ri imã pahte amji kam me pajapac xà cunea jahkre pej. Ne pê rỳ pêa mã Pahpãm me panquêtjê mã harkwa to: “Me apê itekjêa na, cute me gahkre pej xà na, ca ha amji mã me apy kà kwỳ kryjre ne me hakep, me akra xũmre mea mã” hane. Cu ha me Pahpãm te me pahto ihhimpej xà cunea kôt me papa, ne hanea ne amji mã me pampy kà kwỳ jakep, ne ahnaa cu ha me Pahpãm cajpuaw, ne cumã me papê Juta catêjê impej pit, ne me papê mehkwỳa. Nãmri cu ha pahte cama me amji kà kwỳ jakep, ne nee amji mã me Pahpãm te me pahto ihhimpej xà kôt me papa nare na, jũ wỳr cu ha Pahpãm cajpuaw. Ampo na? Pahpãm mã pahte cama me amji kà kwỳ jakep, ne nee cute amji kam hapac xà kôt me papa nare ita kôt, cumã hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_26","075_2_26","ROM","2","26","26","Quê ha jũm pê Juta catêjê nare, ne nee amji pê ihkà kwỳ jakep nare cakrô, ihtỳj Pahpãm te me to ihhimpej xà kampa, ne ihkôt ipa na, quê ha Pahpãm mã cupê ramã cute amji mã mehkà kwỳ jakep atajê nõa, ne cupê hõ tekjêa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_27","075_2_27","ROM","2","27","27","Cwỳrjapê quê ha mehcahkrit atajê me ana ihcakôc to me hane he: — Por Juta catêjê atajê mã ihkàhhôc kam Pahpãm te me to ihhimpej xà cunea jahkre pej, ne mempy kà jakep cakrô, mã ajte nee kam me hapac, ne ihkôat me ipa nare — hane. He me cupê Juta catêjê nare, pê nee mempy kà kwỳ jakep nare cakrô, ihtỳj Pahpãm te me to ihhimpej xàa kôt me ipa, ata na ri me Pahpãm cajpuaw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM2_28","075_2_28","ROM","2","28","29","Ne mẽr hõhõ, me pahkà kwỳ jakep ata me, pahte amji kam me pajapac xà to me pahte amji pyràc xà atajê kôt, Pahpãm mã hamreare. Ne quêt, por Pahpãm Carõ Pejti kôt, Pahpãm te me pahto ihhimpej xàa kôt me papa na ri cumã impej, ne cumã me papê mam, mehkwỳ pê Juta catêjê impeaj. Ne quê ha pjê kam me hũmre me pahkà jakep nare na me pahpupu, ne nee amji mã, me papê Pahpãm kôt me ipa catêjê na me pahto hajỹr nare. Ne Pahpãm nare, quêt cumã me papê mehkwỳa, na quê ha taa me pahto ihcakôc to impejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_1","075_3_1","ROM","3","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ, ca ihhêaj to Juta catêjê to ite me amã icakôc xà ita kampa, ne nee ca me anõ amji mã garkwa to: — Mẽr jũ na xà caxuw mã me cupê Juta catêjê? Ne me haprỳ pê Juta, ne jũ na xà na mã amji mã mehkà jakep? Imã ihhêj ne Pahpãm te mam me to ihhimpej xà itajê kôt hamreare — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_2","075_3_2","ROM","3","2","2","Ampo na? Por cute mencaca xà to me amji pyràc xà itajê cunea impej pit. He Pahpãm pê ramã rỳ pêa mã amji mã me capi, ne me cumã haprỳ ita gõ, ne me cumã cute amji kam hapac xà cunea pê harkwa ita gõ. Ne ihkôt me cumã: “Ca ha ite me amã ijarkwa jirên xà itajê cunea to, ma me amji jahôt to me apa, ne ma me to amji kampa, ne ihkôat me apa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_3","075_3_3","ROM","3","3","3","Mã mehkwỳ kwỳa te ihhêj ne, nee mempar nare. Ne mehkwỳ nee me harkwa to mehcakôc xà na me amji par nare ita kam, xà ajkĩ Pahpãm te hajỹar me caxuw, ne ampo na ihcakôc xà to, ne nee amji jarkwa na amji par nare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_4","075_3_4","ROM","3","4","4","Hãpà! He Pahpãm catyt kam ihkrĩ, ne ihhêj xi nare, ne ihtỳj mehcunea hêj xi xà jipôc ri harkwa na amji kampa. Ne pê ramã rỳ pêa mã Pahpãm jõ kàhhôc kam, cute me to hũjarẽn to hajỹr he: “Quê ha jũm te, Pahpãm te apu ihhêj xi na harẽn na, quê ha ramã mehcunea mã apu ihhêj to ipa na me hahkre pej. Quê ha cute catyt kam me Pahpãm to ihcakôc na, quê ha ramã mehcunea catyt kam, cute to ihcakôc na me hahkre pej” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_5","075_3_5","ROM","3","5","5","Mã mehkrã kên catêjê kwỳ me to hũjarẽn xà impejti kaj na me to hũjarẽn to: — Wa itỳj Pahpãm kĩnte ampo kên jikôtti cunea ton to ipa, mãr quê ahna me ipupu, ne cormã me Pahpãm caca xà me, itekjê to me ajpẽn, ne me hõmpu, ne amji mã me ijarẽn to: “Jũmjê itajê kêanre, ne Pahpãm ri quêt impeaj to impej” hane. Ita kam, jũ mã quê, ne ajte Pahpãm ite me ikên xà ton ita kôt me ito tỳj tu? He me icaca xà kêanre ita kôt, ramã mehcunea te me Pahpãm pejti na me hahkre pej. Ne ite me hajỹr xà ita kam, ihhêj ne nee Pahpãm catyt kam me ito impejti nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_6","075_3_6","ROM","3","6","6","Ne por jũm apu hũjarẽn to hajỹr to mõ ata kêanre. Ampo na? He Pahpãm ri quêt catyt kam ipa. Ne quê catyt kam ipa nare ita kam, jũ mã quê, ne ajte pjê ita kam ajpẽn pê mehkên me, mempej to caprãr pa? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_7","075_3_7","ROM","3","7","7","Mã mehkrã kên catêjê kwỳ hanea ne me hũjarẽn to: — Wa itỳj Pahpãm kĩnte ame ihêj xia jarẽn to me ipa, mã me ikampa, ne me Pahpãm cakôc xà me, me icakôc xà to me ajpẽn, ne me amji mã me harẽn to: “Pahpãm cakôc xà ri quêt impej” hane ita kam, jũ mã quê, ne ajte Pahpãm me ikên mã me imẽ? He me icakôc xà hêj xi xà ita kam, ramã mehcunea te me Pahpãm pejti, hêj xi nare na me hahkre pej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_8","075_3_8","ROM","3","8","8","Ne mehcakôc xà to cute me hajỹr xà na impej nare. Mã mehkrã kên kwỳa mehcakôc xà to: — Hã, cu ha pahte amji kam me pajapac xà to me kêanre to me papa, mãr quê ihkêanre ata kôt, me Pahpãm jàhcaprĩhti na me hahkre pej — hane. Ne Pahpãm mã mehcakôc xà te hajỹr na ihkaj na. Ne hanea ne ramã mehkwỳa kwỳ nõ te ito ihcakôc to hajỹar. Ne ihtỳj ame ito ihhêj to me ipa. Ne cute ame ito ihhêj jahpan xà na, quê ha Pahpãm ame to kêanre ne. Ne mehcakôc xà kêanre te hajỹr catêjê ri, ihtỳj mehkên mã me hàr xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_9","075_3_9","ROM","3","9","9","He xà ajkĩ mehcahkrit atajê jirôa pê, me cupê Juta catêjê mã me cute amji kam hapac xà impej? Hãpà! He Pahpãm mã mehcunea pipẽn pit. Ampo na? He mehcunea ihtỳj ajpẽn jĩkjê na mehkên ton to me ipa. Ne ramã mehcunea te ajpẽn jĩkjê na, cute mehkên ton to me amji pyràc tu, ita kam, jũ mã quê me, ne mehkên ton to me ipa jicu, ne me to hapactu? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_10","075_3_10","ROM","3","10","10","Ne pê ramã ihkàhhôc kam Pahpãm jarkwa me to hũjarẽn to hane he: “Pahpãm mã, nee jũm te ampo pejti ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_11","075_3_11","ROM","3","11","11","Ne nee jũm Pahpãm na hàhcukjêr, ne catyt kam cumã ipa jahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_12","075_3_12","ROM","3","12","12","Ne ramã mehcunea Pahpãm pê me ipipkjêr, ne ihkaj na ampỳa mã ame ipa, ne me ipictor. Na ri nee jũm catàt kam, ampo pejti ton to ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_13","075_3_13","ROM","3","13","13","Ne me harkwa pê ihhêj rũm kre kam, cute me harêt xà. Ne mehcakôc xà atajê kro, ne ihkêanre, ne ihtỳj ihpĩn mehhêj xi xà kêanre hapôj. Ne mehcakôc xà itajê jàhcurê pê ihhêj rũm patti xwa cacô jàhcurê, ne ihtỳj mehcura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_14","075_3_14","ROM","3","14","14","Ne ihtỳj mehcunea incrôn xà kêanre to mencrôn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_15","075_3_15","ROM","3","15","15","Ne ihtỳj me hũjarêan kam me jũm jaxôp, ne mehcuran pyrentu to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_16","075_3_16","ROM","3","16","16","Ne por jũ ri me ipa xà ata ri, hãn ne me hakàn pê ampo kêanre ahtwỳ. Mã me hakàn pê me cumã amji kĩn nare na amehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_17","075_3_17","ROM","3","17","17","Ne nee me cumã ajpẽn to impejti to mehkrĩ jahkre pej nare. Mã cama ame ajpẽn mã, ne ihtỳj me ajpu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_18","075_3_18","ROM","3","18","18","Ne nee amji mã me Pahpãm cupa nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_19","075_3_19","ROM","3","19","19","Hõhõ, pê Pahpãm Mojxe xwỳ mã Juta catêjê caxuw cute me to ihhimpej xà jõr to hane. Ne pê Pahpãm te me to ihhimpej xà ita, nee me cupê Juta catêjê caxuw pit mã nare, ne me pahcunea caxuw pê Pahpãm Mojxe mã cugõ. Na cu ha catyt kam pahte me cahyt ne mempar na, cu ha pahte me ampo to kên xà atajê na me amji jahkre pej pyrentu. Cwỳrjapê cu nee me pahnõ Pahpãm mã me pajarkwa to: — He wa nee me ite ampo pejti ton xà itajê na me amji jahkre pej nare. Ne nee hanea ne ite me ampo kêanre itajê jahkre pej nare kam me ton — hajỹr nare. Cwỳrjapê quê ha Pahpãm amcro nõ na mehcunea mã harẽn to: — He me amã ite me ato ihimpej xà cunea jahkre pej cakrô, ca nee ate mempar nare, cwỳrjapê wa ha hahpan xà na me ato tỳj tu ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_20","075_3_20","ROM","3","20","20","Ne nee rỳ jũ caxuw jũm te, Pahpãm te me to ihhimpej xà kam hapac, ne catyt kam ihkôt ipa nare. Cwỳrjapê jũ wỳr cu Pahpãm te me to ihhimpej xàa kôt me papa kam me to pancrà. Ampo na? He cu me pajõtpê ampo to mehcupa. Ne jũ wỳr quê ha jũ caxuw Pahpãm me pamã: — Ca ijarkwa cunea kôt me apa, cwỳrjapê ri ihcunea na imã me apej pit, na wa ha itỳj ana amji capa — hajỹr nare. Ne por ihkàhhôc kam Pahpãm jarkwa ata, cute cumã me paxũmre kên na me pajarẽn xà caxuw ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_21","075_3_21","ROM","3","21","21","Ne ita kam, mõrmõ ca ha me anõ amji mã: — Pỳhàpà, jũ mã wa ha ajte me, ne Pahpãm cuna mã me ipej, quê me ina amji capa? — hane. He Pahpãm te ita caxuw ajteare mã me pamã, cute amji kam hapac xà intuw ita to hahkre, ne nee Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam Pahpãm te mam me to ihhimpej xà kôt me papa xà nare. Ne pê rỳ pêa mã ramã Pahpãm jarkwa jõ kàhhôc kam, cute harkwa na mehcakôc catêjê te me ita jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_22","075_3_22","ROM","3","22","22","Ne Jeju Crixtô pê ri curmã Pahpãm te amji kam hapac xà intuwti ata. Na quê ha jũm krã kêanre, ne ihkên ton jicu, ne Jejua to amji mã ihhimpej to ipa, quê ha Pahpãm cumã: — Ate ikra to ihcunea na amji mã ahimpej, mã cute me ato amji kritxwỳ, cwỳrjapê ri imã ihcunea na me apej pit. Cwỳrjapê wa ha me ana amji capa, ne nee ate ito kên xà atajê to amji japackre, ne hahpan xà na akên mã amẽn nare — hane. Ne Pahpãm te, mehcunea te Jeju Crixtô to me amji kritxwỳ atajê cunea na, amji caxàr, atajê pê me cupê Juta catêjê me, mehcahkrit atajê. Ne cumã me ipipẽn pit, ne nee cumã jũm pê ajteare mã nare. Pahpãm mã mehcunea te, cute amji kam hapac xà to pit mã, amji mã mehhimpej na me to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_23","075_3_23","ROM","3","23","23","Ne mehcunea hõtpê mehkên ton to me ipa ita kam, quê ha nee me Pahpãm te me cumã cute amji kam hapac xà impejti to hũjahkre xà ata wỳr me cator, ne kam me hàhhuc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_24","075_3_24","ROM","3","24","24","Mã quêt Pahpãm jàhcaprĩa na amjia kôt cute me pahte ame to kên itajê to tojnõ, ne hicu, ne me pahna amji caxàr, na cu hacpỹa mã me ajpẽn to ikwỳ nõ. Ne ampo na ri cute me pahto hajỹr? Nee mã ampo na nare, Jeju Crixtô te amji to me pahkritxwỳ, na ri cute Hũm te me pahna amji caxàr na ton, mã cute me pahna amji caxàr, mã pea me pahkên catia pê me pahto cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_25","075_3_25","ROM","3","25","25","Mã Pahpãm te catyt kam ipa na me pahte me hahkre pej prãmte ri, cute pjê ita wỳr me pahwỳr ihkra pê Jeju kujahêc, mã iwrỳc. Ne cute amji to me pahkritxwỳ, ne me pahkên xà mã me paxàr xà atajê cunea mã cute amji jõr, ne pĩ kam ihtyc. Ne pahte Jeju to me amji kwỳ xà ata pê ri, Pahpãm te ame pahto kên xà ata pê, me pahpytàr xà. Na quê ha jũm te Jeju pê ihkritxwỳa to ihkritxwỳ na amji mã to hajỹr na, quê ha nee ihkên xà kêanre ata mã hàr nare. Ne Pahpãm te, me cumã catyt kam ihkrĩ, ne impejti na amji jarẽn prãmte ri, cute me pahkritxwỳ na me pamã Jeju xãm. He pê mam Pahpãm nee cormã ne, cute ame to kên catêjê kam incryc tỳj to imprar pyrentu nare. Ne cama ahna me hamã, mãr quê ihhêaj to xwỳ mã amjia kôt amehkên ton jicu, ne hỹrmã me apkjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_26","075_3_26","ROM","3","26","26","Ne ita caxuw Jeju cator xà ata me ajkaam, mã Pahpãm mã ihkôt mehcunea te mehkên jicu pyrentu na me to prãm, mãr quê me ahna amji capa. He Jeju te amji to me pahkritxwỳ. Ne me pajahpan xà na ihtyc xà ata kôt, cu ha pahte cume mãa mã me pahkên jicu, ne to amji mã me pahhimpej. Na quê ha Pahpãm pejti, ne catyt kam ihkrĩ ata, me pahna amji capa. Ita na quê ha pjê kam, mehcunea me Pahpãm te catyt kam ipa, ne catyt kam me pahto impejti na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_27","075_3_27","ROM","3","27","27","Cwỳrjapê cu ha nee me pahnõ amji to pajàmnãn to: — Ampo na ri Pahpãm te ina amji caxàr? He wa ite, cute ampo cunea na, cute me pamẽn atajê ton par, na ri cute ina amji caxàr — hajỹr nare. Ampo na? He me pahte ampeaj kam Jeju pê me pahkritxwỳ na amji mã me to hajỹr xà ata kôt, quê ha Pahpãm me pahna amji capa. Ne jũ wỳr cu me pahnõ pahcakôc xà to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_28","075_3_28","ROM","3","28","28","He cu nee me pahnõ Pahpãm te me to ihhimpej xà cunea ton nare. Ampo na? He cu tee ramã ame ton to me hahkre ita kam, jũ wỳr quê Pahpãm me pahna amji capa. Ne quêt Jeju to amji mã me pahhimpej, mã cute amji to me pahkritxwỳ ata kôt ri, Pahpãm te me pahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_29","075_3_29","ROM","3","29","29","Mã ihtỳj Juta catêjê kwỳ kwỳa me hũjarẽn to: — Nee me Pahpãm pê mehcahkrit atajê Pãm Cati nare — hane. Ne cama amehhêj to me ipa. He Pahpãm pê hanea ne, mehcahkrit Pãm Cati, ne cupê me pahcunea Pãm Cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_30","075_3_30","ROM","3","30","30","He Pahpãm pyxit peaj, ne cute amji kam hapac xà pyxit peaj. Ne hanea ne, Jeju pyxit peaj to mehcunea te amji mã me hajỹr xà ata kôt, quê ha ihtỳj mehcunea na amji capa, ne amji wỳr me cupê Juta catêjê me, mehcahkrit atajê mea mã me to cuprõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM3_31","075_3_31","ROM","3","31","31","Na quê nee jũm ihcakôc to: — Mẽr hõhõ, wa ha nee hipêr ihkàhhôc kam Pahpãm te me to ihhimpej xà ata kôt ipa nare. Ampo na? He ramã Jeju te ite ampo ton xà itajê cunea ton par, ijaxà kam — hajỹr nare. He cu ramã Jeju to amji mã me pahhimpej, cwỳrjapê cu ha pahtỳj mehkàhhôc kam Pahpãm te me to ihhimpej itajê, amji mã me hũpahti to me kam pajapac pejti to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_1","075_4_1","ROM","4","1","1","Ne ita caxuw wa ha me amã me iquêt xwỳ pê Aprãw xwỳ kôt harẽ. Ne pê Pahpãm mã, cuna mã hũmre ita pejti, ne catyt kam ajco ihkrĩ. Ne jũ mã mõrmõ pê ajte ne Pahpãm cuna mã impej ita hane? He xà pê ajkĩ Pahpãm ampo cunea na cumã harkwa atajê ton cwỳrjapê mã, pê ahna amji capa? Hãpà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_2","075_4_2","ROM","4","2","2","Quê hane na mã, quê ha ramã taa amji to hàmnãn to: — He wa amjia kôt ite ampo itajê cunea ton par, cwỳrjapê ri Pahpãm mã ipejti na, quê ha ihtỳj ina amji capa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_3","075_4_3","ROM","4","3","3","He quê nee amji to hàmnãn to hajỹr nare. Ata na pê Pahpãm jarkwa jõ kàhhôc kam ramã harẽ he: “Pê nee Aprãw amjia kôt, hàpên xà to atajê kôt Pahpãm ahna amji caxàr nare. Ne pê kypê Pahpãm to amji mã ihhimpej nare, na pê cumã impej, pê ahna amji capa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_4","075_4_4","ROM","4","4","4","Ne por jũm apê ata ri, ihtỳj hàmcwỳr xà. Ne jũ wỳr quê hõ pahhi amjia kôt cama cumã ampo gõ. Ne por cute hàmcwỳr xà ton ata, hõ tekjêa ri, ne nee mã amjia kôt hõ pahhi te cumã hõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_5","075_4_5","ROM","4","5","5","Ne Pahpãm te nee hajỹr nare, ne quêt amjia kôt, cute amji kam hapac xàa na, ihtỳj cumã me pajàpên nare catêjê mã ampo gõ. Na cu ha Pahpãm mã me amji jarẽn to hane he: — He wa tee ramã apu ate me ito ahimpej xà ita cunea kôt me ipa to me hahkre ita kam, jũ wỳr wa ha me to. Cwỳrjapê wa ha cama Jeju to amji mã me ihimpej, quê ha taa amji to me ikritxwỳ, ne taa me ijaxà kam ate me ito ahimpej xà itajê cunea ton to amã ipa — hane. Quê ha Pahpãm me pahto hũjarẽn to hane he: — Ate ikra to amji mã me ahimpej to hajỹr, cwỳrjapê ri imã me apej. Ne me apê catyt kam me apa catêjê, na wa ha itỳj me ana amji capa, ne nee ate me ito kên jahpan xà na, me akên mã me amẽn nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_6","075_4_6","ROM","4","6","6","Ne pê ramã pahhi xwỳ pê Tawi ata jũmjê jakryti na, Pahpãm jarkwa kôt, hõ kàhhôc kam, me ahna ihhôc to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_7","075_4_7","ROM","4","7","7","“Jũ mã cu ha me, ne ame pajakry? He pahte Pahpãm jarkwa jirô pê me pahpỳm, ne ihkaj na me pahkên xà ton, mã cute hicu, ne to tojnõ, ne ihhur, ata pyrên ri ame pajakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_8","075_4_8","ROM","4","8","8","Por Pahhiti te pahte me ampo kên ton atajê kôt me pahkôt harẽn kêanre nare, ata pyrên ri ame pajakry” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_9","075_4_9","ROM","4","9","9","He xà ajkĩ me hakryti xà ita me cupê Juta catêjê te amji mã mempy kà jakep catêjê atajê mã pit mã? Hãpà! He hanea ne mehcahkrit atajê te amji mã me amji kà jakep nare atajê mã, ihtỳj me hakry xà ita. He wa ramã ite me amã Pahpãm jõ kàhhôc kam, cute Aprãw xwỳ to ihcakôc to hajỹr na, harẽn he: “Pê nee Aprãw amjia kôt hàpên xà to atajê kôt, Pahpãm ahna amji caxàr nare. Ne pê kypê Pahpãm to amji mã ihhimpej nare, na pê cumã impej, pê ahna amji capa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_10","075_4_10","ROM","4","10","10","Mẽr hõhõ, xà pê ajkĩ Aprãw xwỳ amji mã impy kà kwỳ jakep jakàn pê mã, pê harẽn to hane? Hãpà! He pê amji mã ihkà kwỳ jakep xwỳjrea na, pê Pahpãm cumã harkwa to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_11","075_4_11","ROM","4","11","11","Aprãw te amji mã ihkà kwỳ jakep xwỳjrea na, pê ramã Pahpãm ahna amji capa. Ampo na? He cute amji mã Pahpãm to hajỹr cwỳrjapê. Na ri cute amji kà kwỳ jakep xà ata te ramã Pahpãm mã Aprãw xwỳ pejti na harẽn. Na pê Pahpãm cumã harkwa to: “Ca ate kypê ito amji mã ahimpej nare, cwỳrjapê ri imã apê ihhêj rũm rỳ jũ caxuw jũm te ampo to ihcupan nare ata pyràac. Na wa ha itỳj ana amji capa” hane. Ne pê ramã Pahpãm Aprãw te amji mã ihkà jakep xwỳjrea na, harẽn to hane. Cwỳrjapê ri Aprãw pê, por nee cute amji mã mehkà jakep nare, ne ihtỳj amji mã me Pahpãm to ihhimpej atajê cunea xakat. Mã Pahpãm te atajê cunea na amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_12","075_4_12","ROM","4","12","12","Ne hanea ne Aprãw pê, cute amji mã cuxà mehkà kwỳ jakep, ne Pahpãm to amji mã mehhimpej atajê cunea xakat. Ne xà ajkĩ cute amji mã ihkà jakep cwỳrjapê mã cupê me hakat? Hãpà! He Pahpãm to amji mã ihhimpej cwỳrjapê ri cupê, por mehcunea Pahpãm to amji mã mehhimpej atajê xakat. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_13","075_4_13","ROM","4","13","13","Pê Pahpãm Aprãw mã pjê to hũjahkre to hane he: — Ỹhỹ Aprãw, he pê ca nee ite me ato ihimpej xà cunea kôt apa nare cakrô, ca atỳj ate ito amji mã ahimpej, cwỳrjapê wa ite ana amji caxàr. Na wa ha amã pjê ita cunea gõ, mãr ca me atàmxwỳ mea mã me to ahimpej — hane. Pê Aprãw kampa ne amji mã: — Pỳhàpà, pom cormã ikra nare ita, mã ajte ramã me itàmxwỳ to Pahpãm te imã hũjarẽn. Wa itỳj cute imã hũjarẽn xà itajê na to amji mã hane — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_14","075_4_14","ROM","4","14","14","He pê nee Pahpãm Aprãw mã harkwa to: — Ca ha xaa ite amã ihimpej xà itajê cunea to, ne ihkôt apa, wa ha cormã hahpan xà na, amã pjê ita cunea gõ — hajỹr nare. Ne pê quêt Pahpãm cumã: — Wa ha amjia kôt amã pjê ita gõ. Ca ate, ite amã apê pjê ita jõ pahhi na ato ijũjahkre xà ata na to, amji mã ahimpej, cwỳrjapê wa ha amã cugõ — hane. Ne Pahpãm me pahto amji kam hapac to hanea, pom quê pê Aprãw to amji kampa he. Ne quê ha me pamã ampo to awjahkre, cu ha cute ampo to hũjahkre xà ata na amji mã me to pahhimpej. Cwỳrjapê quê ha me pamã cugõ. He pahte me Pahpãm te me pamã harkwa jirên xà ton ata kôt pit mã, me pamã cute to hũjahkre xà ata jõr nare. Quê hane na mã, cu mempar nare ita kam, jũ wỳr cu ha me cupê cupy. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_15","075_4_15","ROM","4","15","15","Ne quê ha jũm mã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam Pahpãm te me to ihhimpej xà jahkre pej cakrô, nee me ton nare, quê ha ihtỳj Pahpãm ahna kypê kam incryc nare. Quê Pahpãm jõ kàhhôc kam, cute me to ihhimpej xà ita hamreare na mã, quê nee jũm hahkre pej, ne kam hapac nare ita kam, quê ha nee me cumã harkwa to: — Ca ate ijarkwa jirô pê apỳm na ri me akam icryc — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_16","075_4_16","ROM","4","16","16","Mẽr hõhõ, cu ha Aprãw xwỳ cuxà, me pahte Pahpãm to amji mã me pahhimpej na, quê ha me pamã ampo pej cunea jõr xà ata caxuw, pê Aprãw mã cugõ. Ne me pahte Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam Pahpãm te me pahto ihhimpej xà atajê cunea kôt me papa nare cakrô, quê ha Pahpãm hàhcaprĩa kam ihtỳj me pamã ampo pej cunea gõ. Ne mẽr ampo na mã quê ha me pamã ampo pej itajê gõ? Nee mã ampo na nare. He me papê Aprãw tàmxwỳa, ne me papê hũràac. Ampo na? He cu pahtỳj, cuxà Pahpãm to amji mã me pahhimpej. Na ri Aprãw pê me pahcunea te Pahpãm to amji mã me pahhimpej catêjê xakat, ne me papê mehtàmxwỳa pyràc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_17","075_4_17","ROM","4","17","17","Ne pê ramã Pahpãm, hõ kàhhôc kam cormã Aprãw ihkra nare kam to hũjarẽn to hane he: “Imãa, ramã apê me hàhtôa pãm” hane. Pê kampa ne ihtỳj amji mã me to hane, ne amji mã: “He cormã ikra nare cakrô, mã ahnaa Pahpãm te imã me itàmxwỳ jàhtôa to hũjahkre, na quê ha ihtỳj imã cugõ. Ampo na? He ihtỳj Pahpãm hacpỹa mã mehtyc to ihtĩr. Ne hanea ne ihtỳj harkwa kôt ampo amji to ita kam, quê ihtỳj cormã jũm kra nare ata mã ihtỳj ihtàmxwỳ gõ. Na wa itỳj amji mã to hane” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_18","075_4_18","ROM","4","18","19","Ne por pê Pahpãm Aprãw mã ihtàmxwỳ jàhtôa ne to awjahkre ata caxuw, pê ramã ahna caku xẽj, ne ramã ihweaj to ihwej. Ne amji mãa ramã cupê jũm tyc, ne cupê ihkra nare ata pyràac, ne hanea ne hĩxi pê Xarakwỳj ata pê ihkre crà, ne ramã ihwejtu cakrô, mã ihtỳj Aprãw Pahpãm te cumã ampo cunea to hũjahkre ata na hikaj. Ne cute ampeaj kam amji mã Pahpãm to ihhimpej, cwỳrjapê ri cupê mehcunea te Pahpãm to amji mã mehhimpej catêjê xakat. Na ri cute Aprãw cuxà Pahpãm to amji mã mehhimpej atajê pê ramã mehtàmxwỳa pyràc. Ne Pahpãm te cumã to hũjahkre xà ata, na ihtỳj cute cumã ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_20","075_4_20","ROM","4","20","20","Ne nee Aprãw xwỳ te jũ caxuw Pahpãm to amji mã ihhimpej jicu nare, ne nee cute ampo to cumã hũjahkre xà atajê na to amji kam hapac to ipicokjêr to ipa to: — Pỳpỹn, mõrmõ quê ha Pahpãm imã ikra nõ gõ, nare, quê ha nee imã ihnõ jõr nare — hajỹr nare. Cwỳrjapê ri Pahpãm te cute amji mã to ihhimpej xà caxuw cumã carôt jõr, na ri Aprãw te Pahpãm pejti na harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_21","075_4_21","ROM","4","21","21","— Ampeaj kam apej, ne ate imã ampo to gũjahkre xà atajê jõr xà caxuw, ampeaj kam acarôt tỳj, cwỳrjapê wa itỳj ate imã hõr na amji mã ato hane — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_22","075_4_22","ROM","4","22","22","Pê Pahpãm mã, Aprãw te ihhêj ne nee ampo to ihcupan nare, ne catyt kam ipa, na pê hacpỹa mã to amji kwỳ, ne ahna amji capa. Ampo na? He Aprãw te Pahpãm te ampo to cumã hũjahkre xà atajê na, ampeaj kam to amji mã ihhimpej na pê. Ne pê Pahpãm jõ kàhhôc kam ramã ita na ihhôc to hane he: “Ite Aprãw mã ampo to ijũjahkre, mã ihtỳj ijarkwa ita to amji mã ihhimpej. Cwỳrjapê ri imã cupê jũm te nee ampo to ihcupan nare ata, ne catyt kam ipa. Na wa ite hacpỹa mã to amji kwỳ, ne ahna amji caxàr” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_23","075_4_23","ROM","4","23","24","He Pahpãm te hõ kàhhôc kam Aprãw xwỳ to hũjarẽn xà ata, nee mã Aprãw pit caxuw nare, ne me pahcunea caxuw pê harkwa ita to. Ne por Pahpãm carôt tỳjti te hacpỹa mã Jeju to ihtĩr ata, pahcunea te to amji mã me pahhimpej catêjê caxuw ri. He pahte Pahpãm to amji mã me pahhimpej, cwỳrjapê ri cumã me papê catyt kam me papa catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM4_25","075_4_25","ROM","4","25","25","Jeju te amji to me pahkritxwỳ, ne me pajaxà kam ihtyc xà mã amji jõr, me pahkên jahpan xà na. Mã Pahpãm te hacpỹa mã to ihtĩr, mãr quê me pahna amji capa, ne me pamã: — Ate ikra tĩar pê me akritxwỳ ata to amji mã me ahimpej, cwỳrjapê ri imã me apê catyt kam me apa catêjê pit, na wa ha me ana amji capa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_1","075_5_1","ROM","5","1","1","Me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te amji to me pahkritxwỳ, ne me pajaxà kam ihtyc. Na cu ita kam, amcro ita kam, pahtỳj cute amji kam hapac xà ita na amji mã me to me pahhimpej. Cwỳrjapê ri Pahpãm te me pahna amji caxàr, ne hacpỹa mã hipêr me pahto amji kwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_2","075_5_2","ROM","5","2","2","Ne Jeju to pahte amji mã me pahhimpej xà ata kôt ri, cutea Pahpãm te amji kam hapac xà impejti ita na me panxôr. Cwỳrjapê cu mãnea mã, amji mã me to me pahhimpej ita na. Na quê ha jũ caxuw, amcro nõ na, Pahpãm carôt jàhcujro ata to, me pahcunea to impejti ne. Ne me pampejti ata kam, quê ha mehcunea me papê Pahpãm pyràc, ne me pampejti na me pahpupu. Na wa me ijakry mea mã me amcro ita jikaj to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_3","075_5_3","ROM","5","3","3","Ne wa ha hanea ne me pahte me amji pupun xà kêanre xà kam, me ijakry pej pêa mã me ipa. Ampo na? He wa me pahte amji pupun xà kêanre xà ata pĩn, hacpỹ ne me pahwỳr ampo cunea na pahte me pajũcanãar kam amji mã me pahprĩa ne, me papa xà ata cator na, me imã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_4","075_5_4","ROM","5","4","4","Ne quê ha Pahpãm me pahte amji pupun xà kêanre ita kam, me pahte me pajũcanãar kam, amji mã pahprĩa na me pahpupu, ne me pamã harkwa to: — Pom ate amji kam me gapac xà na, ite me apupun ita na ri imã me apej pit — hane. Cu ha me kampa, ne impar xà ita kôt, cu ha cormã cute me pamã ampo pejti to hũjahkre xà ata na me hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_5","075_5_5","ROM","5","5","5","He xà cu ha ajkĩ ihcaprỳ na, cormã Pahpãm te me pamã ampo to hũjahkre xà ata na me hikaj? Hãpà. He quê ha ihtỳj me pahwỳr cato. Ampo na? Nee mã ampo na nare. He Pahpãm mã me pahkĩan to me pahkĩn. Cwỳrjapê ri cute me pamã Carõ Pejti kujahêc, mãr quê Carõ Pejti ita cumã me pahcaxwãm pê me pahkĩnti na, to awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_6","075_5_6","ROM","5","6","6","He ampeaj kam Pahpãm mã me pahkĩn, na pê cormã me pahkêanre xà ata kam, pê Jeju me pancwỳrjapê ty. Pê cu tee me pampejti na ame amji to hahkre to me papa xà ata kam ri, Jeju Crixtô te amji to me pahkritxwỳ, ne me pahcunea kên jahpan xà na, me pajaxà kam ihtyc. Ne pê ramã Pahpãm mã, cute ihkra tyc na amji mã amcro hyr xà ata hahkre pej, na pê ahnaa hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_7","075_5_7","ROM","5","7","7","Ca ha pijamã jũm te mehkwỳ jahpan xà na ihtyc prãm ata na me acato? Quê! Ca ha ame hapêê ne ihhêaj to cormã jũm mã me acato. Ne ca atỳj ihhêaj to me jũm te ihnõ impejti cwỳrjapê ihtyc prãm ata mã me acato. Hamreare, jũ wỳr ca me jũm te ihnõ kêanre jahpan xà na, haxà kam ihtyc ihprãm ata na me acato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_8","075_5_8","ROM","5","8","8","He me pahcunea kêanre cakrô, mã Pahpãm mã me pahkĩan to me pahkĩn, na ri cute ihcãmter pê Jeju Crixtô kujahêc, mã me pahcunea jaxà kam ihtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_9","075_5_9","ROM","5","9","9","Ne ita caxuw pĩ kam Jeju tyc xà ata kôt ri hacpỹa mã Pahpãm te me pahna amji caxàr. Cwỳrjapê cu ha me pa, me amji mã: — He Jeju cukwa kam, quê ha Pahpãm nee cute ame pahkam incryc xà ata to ame pahkam incryc nare. Ne me pahcukij, ne me pahto ipicokjêr xà jõ amcro kam, cu ha quêt pahtỳj ame papa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_10","075_5_10","ROM","5","10","10","He pê mam me papê Pahpãm curê xwỳn. Cakrô mã ihcãmter tyc xà ita kôt, cute hacpỹa mã me pahto amji kwỳ nõ. Ne hamre, ita caxuw me papê Pahpãm jõ ikwỳ nõ ita kam, cu ha me papê, pom Jeju tyc, ne hacpỹa mã ihtĩr ata na cu ha me, ne me ty, ne hacpỹa mã me pahtĩr, ne Pahpãm cahê na me pahtĩr rohnỳtti mã na me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_11","075_5_11","ROM","5","11","11","Jipy me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te hacpỹa mã me pahto Hũm jõ ikwỳ nõ ita kam, cu ha me pajakrya to me pajakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_12","075_5_12","ROM","5","12","12","Ne ca ihhêaj to me anõa amji cukij to: — Jũ rũm mã ajte me pahkên xà ita cator? — hane. He nee jũ rũm cator nare, ne me pahcunea quêtti pê Atãw xwỳ ata pê Pahpãm jarkwa jirô pê ihpỳm, ne cute pĩxô intête cumãn ata krẽr. Cwỳrjapê ri mehkên ata pjê cunea kam ipicràn. Na cu me papê hũràac, ne me pahcunea kêanre, cwỳrjapê cu ha me pahcunea me pahtyc pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_13","075_5_13","ROM","5","13","13","Ne Pahpãm te Mojxe xwỳ mã cute me to ihhimpej xà cunea jarẽn. Mã cute ahna ihhôc xà ata cumam ri ramã mehcunea kêanre, ne ihtỳj cute me ampo kên jahkre pej nare kam, me ton to me ipa. Mã Pahpãm te, cormã me cumã cute me to ihhimpej xà jõr nare ita kam, jũ mã quê me cumãn to: “Ate me ijarkwa jirô pê apỳm, na ri me acunea kêanre” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_14","075_5_14","ROM","5","14","15","Ne Pahpãm te pĩxô intête Atãw mãn, mã cute ihkrẽr, ne ramã me pahcunea kên mã me pamẽn, ne me pamã to hahkre. Ne me pahnõ te ihkôt pĩxô ata krẽr nare cakrô, cu pahtỳj me pahte me pahtyc kam me pahtẽm, ne me pahtyc to mõ. Ne me pahtyc to me pamõr itaa kam, mã ahnaa Mojxe xwỳ jõ amcro kam hàhhuc. Ne Atãw pê me pahcunea mã me pahkên to hahkre jakàn pê mã ri Jeju Crixtô cator, pjê wỳr. Pê cupê Atãw pyràac cakrô, cute nee me pamã ampo kên to hahkre nare, ne quêt me pamã ampo pej to pit mã hahkre, ne cute me pampej mã me pamẽn xà wỳr ri cator. Ne Atãw xwỳ te amji kam hapac xà kên ata kôt ri me hàhtôa ne mehtyc, ne mehtyctu. Ne Jeju Crixtô te amji kam hapac xà pejti kôt ri, quêt nee jũm tyc nare. Ne Pahpãm te amji kam hapac xà pejti ata ri Atãw tekjê jirôa pê cati. Na quê ha me hàhtôa ne mehtyc xà pê me hũtà. Ne nee cute me hũtàr jahpan xà na hàhwỳr nare, ne cama me hũtàr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_16","075_5_16","ROM","5","16","16","Ne Atãw te ihkên xà ton ata kôt ri mehcunea te mehkên xà jàhtôa ne me ton. Mã Pahpãm me cumã: — Imã me akêanre, na wa ha itỳj me acurê mã me amẽ — hane. Ne quêt Jeju te amjia kôt amji to me pahkritxwỳ, ne me pajahpan xà na ihtyc xà ata kôt ri, Pahpãm mã me pahcunea impej pit. Mã Pahpãm me pamã: — Imã me apeaj, na wa ha me apej mã me amẽ — hane. Hõ, pê amjia kôt, cama me pamã pahte me hajỹr xà ita gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_17","075_5_17","ROM","5","17","17","He ampeaj kam ri me hũmre pyxit peaj te ihkên xà ton ata jahpan xà na me hàhtôa ne mehtyc. Ne ita caxuw mam hũmre ata jirôa pê, hũmre nõ pyxit peaj pê Jeju ata te ri, quêt ampo pej pit ton ata kôt ri me pahwỳr ampo pej pit japôj. Ne Pahpãm te me pahcunea mã cute amji kam hapac xà intuw jõr, cu pahte ahna me amji to pôj xà caxuw. Na cu ha me Jeju Crixtô kôt me ampo kên cunea tohjê, ne pahtỳj catyt kam me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_18","075_5_18","ROM","5","18","18","Ne pom Atãw pyxit peaj te ihkên pyxit peaj ton xà ata to ri, cute me pahcunea curê mã me pamẽn. Ita na ri hanea ne Jeju pyxit peaj te ampo pejti pê catyt kam ata ton, ne cute to me pahtyc pê me pahcunea pytàr, mãr cu me Pahpãm cahê na me pahtĩr rohnỳtti mã. Ne hanea ne me pamã cute amji kam hapac xà intuw jõr, mãr cu catyt kam ame papa, ne nee ame pahkên ton to prãm to ame papa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_19","075_5_19","ROM","5","19","19","Ne pom hũmre pyxit peaj pê Atãw xwỳ, nee cute Pahpãm jarkwa par nare, ne hirô pê ihpỳm, ne cute me pahte me pahkên ton to me pamã hahkre. Ita na ri Jeju pyxit peaj te Pahpãm jarkwa kam hapac, ne hacpỹa mã Pahpãm wỳr cute me pahto amji jaxàr, mã ihtỳj Hũm te me pahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_20","075_5_20","ROM","5","20","20","Ne pê Pahpãm Mojxe xwỳ mã, cute me to ihhimpej xà jarẽ, pê ahna ihkàhhôc to, mãr quê me cahyt, ne cute me ampo kên ton xà atajê na me amji jahkre pej. Ne ampeaj kam ri ampo kên jàhtôa to hàhtô, ne cati. Ne Pahpãm peaj to impej, ne hàhcaprĩ catia ita, ma cumã ipicamẽn to mõ, ne cati. Ne cute to kên itajê jakren tu, ne hirôa pê cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM5_21","075_5_21","ROM","5","21","21","Na ri me pahkên xà pahtỳjti atajê cama me pahtyc xà mã me pagõ, mã me pahcura ita kam, jũ kam cu me pahnõ cupê tẽ. Mã Pahpãm jàhcajrẽn, ne hàhcaprĩa na ri catyt kam hãn ne me pamã cute amji kam hapac xà intuwti jõr to ipa, mãr quê ihkôat me pahna amji capa. Ne me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô ata kôt, cu ha hacpỹa mã me pahtĩr rohnỳtti mã na, cahê na ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_1","075_6_1","ROM","6","1","1","Pahpãm jàhcaprĩa na mã, cu pahte cuna mã me pahkên ton cakrô, mã ihtỳj cormã me pamã ampo pej pit ton to ipa. Na ri ramã mehcunea te me pahna Pahpãm jàhcaprĩ na me hõmpun ita kam, xà cu ha ajkĩ mãnea mã me pahkên ton kam me to pancrà, mãr quê Pahpãm te me pahcaprĩ na hipêr me hõmpu? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_2","075_6_2","ROM","6","2","2","Hãpà! Xà ca ha jũm tyc mã acakôc, quê ha ajkĩ ihtỳj akampa? Quê! He jũ wỳr quê akampa. Ne ramã me papê jũm tyc pyràac. Ampo na? He quê ha me pahcurê xwỳn pê Xatanaj te akên mã amẽn to prãmte awỳr tẽ, ne amã akên ton na awjahkre, ca ha apê mehtyac pyràc, ne nee kam gapac, ne cumã acakôc, ne ihkôt amji kam gapac, ne ampo kên ata ton nare. Ata pê ihhêj ne ramã me pahtyc, na quê nee hipêr jũm me pahte ampo kên ton na me pahton nare. Cwỳrjapê cu nee hipêr amjia kôt me ampo kên ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_3","075_6_3","ROM","6","3","5","He ramã me amã, ate me hajỹr xà na, me amji jahkre pej tu. Pê cu me pahkên ton jicu, ne Pahpãm wỳr me apkjê, ne me Jeju Crixtô pê me pahkritxwỳ na ahna me amji capa, ne pea mehcunea mã to ajpẽ to harẽn to me papa, ita na pê cu me to prãm. Cwỳrjapê ri jũm te mehcunea kam mare mã cô kam me pahcumrãr. Ne me pahna cô pijapỳn ata te ramã me pantête, pahte amji kam me pajapac xà kên tũm cunea juwahi na harẽn. Ne huwahi xà ata pê ihhêj rũm me pahte me pahkên jarêt xà ata, ne cupê cute me Jeju Crixtô jĩ jarêt xà ata pyràac. Ne me pahte me pahkên jarêt xà ita pê Jeju Crixtô me ajpẽn kam me pahpyxit peaj. Na ri cô pê me pajapôj xà ata pê ihhêj rũm cute me Jeju Crixtô jarêt, mã hacpỹa mã ihtĩr, ne cator pyràac. Ne pahte amji kam me pajapac xà to me papintuw, ne catyt kam me papa xà ita te ri ihcunea na me pajarẽn xà. Ne ramã Jeju Crixtô kam me pahte me ajpẽn hônco, mã ihtỳj pahte me pahkên ton xà nare na me pahtehcajpa, ne ihtỳj catyt kam me pahtehcajpar to ipa. Pê Pahpãm carôt tỳjti impejti to hacpỹa mã ihkra pê Jeju Crixtô to ihtĩr, na quê ha me pahtyc jirô pê mã, hacpỹa mã me pahto ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_6","075_6_6","ROM","6","6","6","Ne mam pahte amji kam me pajapac xà tũm kên xakat pê Xatanaj pê me pajõ pahhi, na ri ihtỳj me pahto ihhimpej, cu cumã me apê. Ne Jeju te pĩ kam ihtyc xà ata me ajkaam, pahte amji kam me pajapac xà tũm kên ata to hamre, mãr quê Xatanaj nee hipêr me pahto ihhimpej nare. Cwỳrjapê quê ha nee hipêr cupê me pajõ pahhi nare, cu ha me pa xwỳjê nee hipêr cumã me pajàpên to mehprãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_7","075_6_7","ROM","6","7","7","Ca ha ate atyc na, ca ha nee hipêr akên xà nõ ton nare. Ampo na? Jũ wỳr quê jũm ty, ne hipêr ampo kên to. Ne me pajaxà kam Jeju tyc ita kam, jũ wỳr quê jũm pê me pajõ pahhi, ne hipêr me pahnõ te ampo kên ton na me pahto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_8","075_6_8","ROM","6","8","8","Ne ramã ihhêj ne Jeju Crixtô kôt ame pahtyc ita kam ramã hacpỹa mã ihkôt ame pahtĩr na pahte amji mã me to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_9","075_6_9","ROM","6","9","9","Ne Pahpãm te hacpỹa mã Jeju Crixtô to ihtĩr ita kam, jũũ caxuw hipêr ihtyc xà te to ihhimpej xà nare na, me pamã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_10","075_6_10","ROM","6","10","10","Ne me pahte me pahkên ton jahpan xà na ri ihtyc. Ne ihtyc pyxit peaj, na quê ha nee hipêr jũũ caxuw ihtyc nare. Ne ita caxuw Jeju ihtĩar na apu ipa, ne cama me pamã Hũm carôt tỳjti to ajpẽ, ne harkwa kôt ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_11","075_6_11","ROM","6","11","11","Cwỳrjapê ca ha me amji jarẽn to hajỹr to me apa he: — Ramã Jeju Crixtô tyc, mã cute me harêt, ata kôt ri ramã cute pahte amji kam me pajapac xà tũm kên cunea jarêt. Cwỳrjapê cu ha nee hipêr pahte amji kam me pajapac xà kên ita kôt ame papa to prãm nare. Ne quêt Jeju Crixtô kam me pahte ajpẽn hônco, ne ajpẽn kam me pahpyxit peaj, ne cume mãa mã pahte Pahpãm cajpuaw xà caxuw ame pahtĩar na ame papa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_12","075_6_12","ROM","6","12","12","Cwỳrjapê ca ha nee hipêr ate amji kam me gapac xà tũm ita to me amji mã me ahimpej nare, ne me ate amji mã ampo na prãm xà kêanre ata kôt ame apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_13","075_6_13","ROM","6","13","13","Ne ca ha nee me anõ akên ton xà nõ mã acukrã xà nõ jahkre, quê ton nare. Ne Pahpãm mã, ca ha quêt me amji jõr to me apa. Ne Pahpãm te me atyc xà pê me apytàr, ne me amã me ate amji kam me gapac xà tuw jõr ata kam, ca ha atỳj cumã me amji jõr to me apa. Ne quê ha me ate catyt kam ampo pejti ton to me apa xà na, me atehcajpar to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_14","075_6_14","ROM","6","14","14","Ne Pahpãm mã, ramã me apê catyt kam me apa catêjê, mã cute me ana amji caxàr. He xà ajkĩ me amã Pahpãm te me ato ihhimpej xà jõr atajê cunea kôt hakop jahkre pej na mã, cute me ana amji caxàr? Hãpà! He amjia kôt, me akên xà kam, Pahpãm mã me acaprĩ, mã cute me ana amji caxàr. Cwỳrjapê ca ha nee hipêr amji na ate amji kam me gapac xà tũm kên jamãr, quê me ato ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_15","075_6_15","ROM","6","15","15","Ne ca ihhêaj to me anõ amji jarẽn to: — He nee mã pahte me Pahpãm te me pahto ihhimpej xà cunea kôt me hakop jahkre pej cwỳrjapê mã, cute amji wỳr me pahto ipipkjêr, ne me pahna amji caxàr nare, ne ihtỳj amjia kôt cute me pahna amji caxàr. Cwỳrjapê wa itỳj Pahpãm jarkwa jirô pê ipỳm prãm, ne itỳj hirô pê ipỳm — hane. Co he! Acakôc xà ita to hajỹr nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_16","075_6_16","ROM","6","16","16","Ampo na? He ca ha me anõ gõ pahhi mã amji gõ, hamre quê ha taa ato ihhimpej na, me amã hahkre pej pejtu. Ita kôpit na, ca ha me anõ te akên mã amji jõr na, quê ha ihtỳj taa ato ihhimpej to ipa. Na quê ha gàpên xà ata jahpan xà na gàmcwỳr xà ata pê atyc xà. Nare, ca ha me anõ te Pahpãm mã amji jõr na, quê ha ihtỳj taa ato ihhimpej to ipa. Na quê ha cumã gàpên jahpan xà na ana amji capa, ne amji kôat ato, ca ha me atyc xà jirô pê, hacpỹa mã atỳj me atĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_17","075_6_17","ROM","6","17","17","Na ca ha Pahpãm te me ato impejti xà ita pyrên me gakryti na cumã me amji jarẽ. Ne pê mam me ate amji kam me gapac xà tũm kêanre ata, pê ajco me ato ihhimpej to ipa. Ne ita caxuw nee cute hajỹr nare, ne quêt Pahpãm te me amã ampo to hahkre atajê to, ca ha me gĩ cunea kam, me amã amji kĩan kam, amji mã me to ahimpej to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_18","075_6_18","ROM","6","18","18","Quê ha pahhi kêanre te me pajàpên xà kam me pamã quêt ata te ihtyc, quê ha cute me harêt na, cu ha nee hipêr cumã me pajàpên to prãm nare. Ita jĩkjê na mã Pahpãm te pahte amji kam me pajapac xà kên tũm ata to hamre, na quê ha hipêr me pahto ihhimpej nare. Cwỳrjapê cu ha pahtỳj ame papa, ne Pahpãm mã me apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_19","075_6_19","ROM","6","19","19","He pê ca mam me akên xà atajê me, ahti na ate me axy kên to me apa xà tũmti atajêa mã, ajco me amji jõr to me apa, ne amji mã me to ahimpej to me apa. Ne ita caxuw, ca ha catyt kam, ampo pej tetetti to pit mã me gàpên to me apa xà caxuw, ca ha Pahpãm mã me amji jõr to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_20","075_6_20","ROM","6","20","20","Pê ca mam ajco me akên to pit mã, amji mã me ahimpej to me apa, ne nee Pahpãm mã ampo na prãmti atajê ton to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_21","075_6_21","ROM","6","21","21","Ne mẽr ampo pej mã, ca ate amji kam me gapac xà kam me pahpahàmti ata jahpan xà na ate me ipyr? Hamreare! Ne pom ate amji kam me gapac xà ita pê ri me atyc xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_22","075_6_22","ROM","6","22","22","Ne ramã Pahpãm te, ate me akên ton jicu xà caxuw me amã carôt jõr. Na ca ha ita caxuw cumã pit mã me gàpên to me apa. Cwỳrjapê ca ate Pahpãm mã ramã me amji jõr, ne me amji jõrtu, ne cutea ri catyt kam me apa na me aton, ne cupêa ri me gõ Pahhiti. Ne quê ha hacpỹa mã me ato me atĩr, ca ha me atĩr rohnỳtti mã na, cahê na ame apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM6_23","075_6_23","ROM","6","23","23","Mẽr hõhõ, me pahkên mã me pajàpên to me papa, mã cute me pamã hàmjõr xà ata pê me pahtyc xà. Ne Pahpãm nare, quêt cama cute me pamã pahtyc nare xà jõr ata pê ri hacpỹa mã cute me pahto me pahtĩr xà, cu ha cahê na ame papa rohnỳtti mã. Na cu ha me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô kam me amji hônco, quê ha ihtỳj me pamã jũ caxuw me pahtyc xà nare gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_1","075_7_1","ROM","7","1","1","Ỹhỹ, Jeju kam me ikjêjê, he ca atỳj me acunea te, pom ite me amã cormã ampo jarẽn xà itajê kam me gapac to kênre nare. Ampo na? He me akwỳa kwỳ pê Juta catêjê, na ri me amã Pahpãm te Mojxe xwỳ mã, cute me ato ihhimpej xà juwahi ata cunea jahkre pej. Ỹhỹ, quê ha cormã jũm ihtĩar na ipa, quê ha ihtỳj Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam, cute me hapackre xà ita jũm ata to ihhimpej to ipa. Ne jũ caxuw ty, quê ha nee hipêr Mojxe te me hapackre xà ita to ihhimpej to ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_2","075_7_2","ROM","7","2","2","Mẽr hõhõ, quê ha pyjê nõ mã cormã impjê ihtĩar na ipa, quê ha nee amji mã iràn xà na impjê nõ ton nare. Nãmri quê ha cute ihtyc na, quê ha ihtỳj me pancaca xà to pahte me amji pyràc xà ita to ihhimpej to ipa jicu, ne ihtỳj jũm me hikwa na to tojnõ, quê ha cume hikwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_3","075_7_3","ROM","7","3","3","Nãmri quê ha cormã impjê ihtĩar na ipa na, quê ha hĩxi te iràn xà na impjê nõ me hikwa na, quê ha me pancaca xà to pahte me amji pyràc xà ata kôt cupê cahãj xyre ata, ne ihkêanre ne. Nãmri quê ha impjê cupê ty, quê ha hakàn pê impjê nõ me hikwa na, quê ha nee me pancaca xàa kôt cupê jũm cahãj xyre ata pyràc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_4","075_7_4","ROM","7","4","4","Ne me ikjêjê, ate me hajỹar. Ampo na? He Jeju Crixtô kam ate me ajpẽn hônco ata kam, ihhêj ne ramã ihkôt me atyc. Na quê ha nee Mojxe te me ato ihhimpej xà ata hipêr me ato ihhimpej nare. Ne hacpỹa mã Jeju Crixtô ihtĩr na ri cupê me gõ Pahhiti. Na ca ha atỳj cute me amã harkwa to ihcakôc xà itajê cunea na me kampa, ne me cumã apê. Ne por jũm cahãj pê impjê ihtyc, mã hipêr hikwa tuw ata, quê ha nee hipêr impjê tyc ata kam hapac nare. Ne por impjên tuw me hikwa ata, quê ha amji caxuw kam hapac to ipa. Ita na ri me pahte amji kam me pajapac xà te hajỹar. Na cu ha mam pahte amji kam me pajapac xà wej tũmti ita jicu, quê ha nee hipêr me pahto ihhimpej nare, ne Jeju quê ha quêt me pahto ihhimpej to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_5","075_7_5","ROM","7","5","5","Ne pê cormã me pahte amji kam me pajapac xà tũm ata me pahto ihhimpej reria mã, pê cu amjia kôt ajco pahte me amji mã ampo kên ton to prãm atajê ton to pit mã me papa. Ne pê Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam, cute me hapackre xà ajco ampo kên itajê ton tête me pamãn cakrô, pê cu pahtỳj ajco mãnea mã me ton to me papa. Cwỳrjapê ri me pahte ampo kên kĩnti xà ata te me pahtyc xà mã me pajõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_6","075_7_6","ROM","7","6","6","Ne hamre, ita caxuw cumam Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam me pancaca xà ata cunea pê me pahcator. Ampo na? He ihhêj ne ramã ame pahtyc. Ne ita caxuw cu ha me Pahpãm tĩar Carõ Pejti ata kampa, ne ihkôat me papa, ne nee hipêr me pancaca xà tũm jõ kàhhôc kam ihhôc ata to me amji japackre nare, ne pahtỳj ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_7","075_7_7","ROM","7","7","7","Ne mõrmõ ca ha me anõ amji mã: — He por Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam, Pahpãm te me pahto ihhimpej xà wej ata pej nare — hajỹr na. Co he! Ca ha nee garkwa ita to acakôc to hajỹr nare. Ampo na? He cute me pahto ihhimpej xà ata te ri, me pahte ampo to mehcupan xà atajê pupun na iton, cu pahte me hõmpun, ne me hahkre pej. Ne cute me pahto ihhimpej xà ata te hũjarẽn to hajỹr he: — Ca ha nee amji jũ na ame ampo kĩn nare — hajỹr. Quê hũjarẽn to hajỹr nare na mã, wa ha hahkre pej nare kam, pa ramã amji mã: — Wa itỳj me hũ na imã ampo kĩn, ata te nee ito ikên nare, ne cormã ipeaj — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_8","075_7_8","ROM","7","8","8","Me ajkaam wa ijũpar pyrentu, ne tee ame amji jũ na ampo kĩn ita jicu to ame hahkre, ne jũ wỳr wa me hicu. Ampo na? Ite amji kam ijapac xà tũm ita, ma ite me hũ na ampo kĩn ita na ito, ita kam jũ wỳr wa me hicu. Ne Mojxe xwỳ jõ kàhhôc te ri imã ikên ita to ipipẽ, wa ite hahkre pej. Quê ha Pahpãm nee me pamã Mojxe te me pajapackre xà jõr nare na mã, quê ha pahte amji kam me pajapac xà kên tũm ata nee me pahkên na me pahton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_9","075_7_9","ROM","7","9","10","He pê wa icrire naa mã nee Mojxe jõ kàhhôc kam Pahpãm te me pahto ihhimpej xà itajê impar, ne hahkre pej nare. He pê wa ajco ampo kên pit ton to ipa, ne nee kam imã amji kĩn nõ nare. Ne wa ite Mojxe jõ kàhhôc kam, cute me pahto ihhimpej xà itajê kam ijapac, ata caxuw wa ite ampo kên ton to ipa ita na amji pupun, ne ahna amji jahkre pej. Ne ihhêj rũm ipê mehtyc, ne imã amji kĩn nare. Ne cu ha catyt kam cute me pahto ihhimpej itajê kôt me hakop, ne ihkôat me papa na mã, cu ha ramã me pamã amji kĩn. Ne me pamã amji kĩn xà kaj na, pom pahte amji kam me pajapac xà ata cama ajte me pahtyc xà wỳr me pajagã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_11","075_7_11","ROM","7","11","11","He wa mam itỳj, pom Mojxe jõ kàhhôc te ampo kên ton tête imãn atajê cunea ton to ipa. Mã ite amji kam ijapac xà tũm kên ata pê imã ihhêj, ne imã: — Gapacta ne ampo itajê cunea ton to apa, he nee akên nare, ne apeaj — hajỹr cakrô, pê cute ipej na ijarẽn xà ata kaj na, ite ikên itajê ton to ipa itajê ityc xà mã igõ. Na wa ihhêj ne ramã ityc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_12","075_7_12","ROM","7","12","12","Cwỳrjapê cu me pahte Mojxe xwỳ jõ kàhhôc tetetti, impejti ne ihcuhtacti na me hahkre pej, Pahpãm te ahna me pahto ihhimpej xàa na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_13","075_7_13","ROM","7","13","13","He xà ajkĩ Pahpãm te me pahto ihhimpej xà impejti ita mã me pamã amji kĩn nare na me pahto, ne me pahtyc xà wỳr me pajagã? Hãpà. He pahte amji kam me pajapac xà tũm kêanre atajêa te, Pahpãm te me pahto ihhimpej xà impejti atajê kôt, me pamã amji kĩn nare na me pahto, ne me pahtyc xà wỳr me pajagã. Pê wa mam ikên xà ton to ipa atajê te cama ikên mã irẽn to mõr na hahkre pej. Na pê wa amji mã: — Wa ite Pahpãm te intête me cumãn xà kam ijapac, ne ite ampo kêanre itajê ton na amji jahkre pej. Ne ita caxuw ite mam ite amji kam ijapac xà tũm ita kêanre na hahkre pej, ne hõmpun — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_14","075_7_14","ROM","7","14","14","Ne Pahpãm Carõ Pejti pĩn ri Mojxe jõ kàhhôc kam, cute me pahto ihhimpej xà atajê cator. Ne Carõ Pejti ita te ri catyt kam harkwa kôt me papa xà caxuw, me pamã carôt jõr. Ne pa nare. Ihkĩnte ipê hũmre, ne icarôt peacre, na wa ite amji kam ijapac xà tũm kêanre itajê kôt ampo kên cunea ton to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_15","075_7_15","ROM","7","15","15","He wa nee ajte pa icaca xà te ajpẽn jĩkjêhti ita na amji jahkre pej nare, ne hãn ne ikrã acto tu. He xà wa ha ite itỳj imã ampo ton prãmti atajê to? Hãpà! Wa nee ton nare. Ne ajte imã ampo ton prãm nare, ne imã ihkĩn nare atajê, wa itỳj to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_16","075_7_16","ROM","7","16","16","Ne nee wa ajte ampo pejti ton to amji kam ijapac to ipa nare, ne tee intête amji mãn to: — Wa ha nee hipêr ampo kên ata ton nare — hajỹr cakrô, itỳj to, me ajkaam mã Pahpãm te me pahto ihhimpej xà, ikêanre na ijarẽ. Ne ampeaj kam ri cute ijarẽn na imã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_17","075_7_17","ROM","7","17","17","Wa nee ikên xà ton xà itajê intête amji jiprõn nare na, ramã imã amji jahkre pej. Ne icaxwãm pê icaca xà kêanre itajê xakat ri hãn ne, ite ampo kêanre ton xà itajê na imã awjahkre, wa hãn ne to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_18","075_7_18","ROM","7","18","18","He ite amji kam ijapac xà tũmti ita kam, nee imã ampo pejti ton xà hamreare. Ampo na? He wa tee apu ampo pejti ton na amji to prãm cakrô, wa nee ajte amji mã hamãr ne ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_19","075_7_19","ROM","7","19","19","He ampo pejti atajê ri imã ton prãm cakrô, wa nee ajte ton nare. Ne ampo kêanre itajê ri imã ton prãm nare cakrô, wa itỳj to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_20","075_7_20","ROM","7","20","20","He wa nee amjia kôt ampo kên ton nare, ne ite amji kam ijapac xà tũmti ata ri, ite ampo kên ton na imã awjahkre, wa ajte nee intête amji jiprõn nare ne itỳj to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_21","075_7_21","ROM","7","21","21","Hõhõ, pê wa mam hane he, pê wa ajco ite ampo pejti ton xà caxuw amji mã capi cakrô, nee ajte ton nare, ne cama amji mã ampo kên pit capi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_22","075_7_22","ROM","7","22","22","He ite amji kam ijapac xà impejti kam ri, Pahpãm te me pahto ihhimpej xà kam ijapac pejti xà atajê pyrên ri, icaxwãm pê ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_23","075_7_23","ROM","7","23","23","Cakrô pê wa nee ajte kam ijapac ne ihkôat ipa nare, ne ajco ampo kên pit ton to ipa. Cwỳrjapê ri ite amji kam ijapac xà ita tuw pejti me, ite amji kam ijapac xà tũm kêanre ita ihhêj ne ihtỳj apu ajpu. Ne ite ampo kên ton to ipa ita pê ihhêj rũm, me hacjên xà pê icator xà nare ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM7_24","075_7_24","ROM","7","24","25","Ne wa icaxwãm pê itỳj Pahpãm te amji kam hapac xà kôt ampo pej pit ton to prãm cakrô, mã ite amji ton xà itajê kôt hamreare. Pê wa ajco ampo kêanre atajê ton to ipa intête, nee ajte amji jiprõn nare. Ne pê imã amji kĩn nare, pê wa pa amji mã: — Jũm mã quê ha ajte ite ampo kên ton xà itajê te, ityc mã ijõr xà ata pê ipytà? — hane. Nee mã jũm nare. He me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te ri ampo kên cati ita cunea pê ipytàr! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_1","075_8_1","ROM","8","1","2","Hamre, ita caxuw quê ha, por Jeju Crixtô kam me ajpẽn hônco to me ipa atajê, quê ha nee Pahpãm jũm curê mã mẽn nare. Ampo na? He Pahpãm Carõ Pejti ita te ri Jeju Crixtô kam pahte me ajpẽn hônco na me pahton, ne me pamã pahte amji kam me pajapac xà intuw pejti ita jõr. Me ajkaam, cute mam me pahte amji kam me pajapac xà kên tũmti ata te, me pahto ihhimpej xà pê me pahto cator. Na cu ha nee Pahpãm kaj na, ampỳa mã cupê ame papa, ne ihkên catia ata mã me pancjêj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_3","075_8_3","ROM","8","3","4","Ne pê Pahpãm Mojxe xwỳ mã cute me to ihhimpej xà gõ atajê cunea impej pit. Cu nee mempar nare. Ampo na? Jũ wỳr cu apu amji mã me hamã, ne me kampa. Cwỳrjapê ri Pahpãm te me pahna amji ton to: — Tee ame ite me to ihimpej xà ton to me hahkre ita kam, quê ha nee curê mã cute me mẽn xà ata pê me amji pytàr nare. Cwỳrjapê wa ha mehwỳr ikra kujate, quê ha mehkritxwỳ na amji to, ne taa mehkên xà ita pê me hũtà — hajỹr. Ne ma cute me pahwỳr Jeju kujahêc, mã cute me hũmrea na amji ton, ne ita ri pjê kam apu ipa. Ne ihtỳj Hũm te, Mojxe xwỳ mã cute me to ihhimpej xà atajê na, me pajaxà kam amji mã impar kên to ipa nare. Jicu xà kam, nee ampo cwỳrjapê ihtyc prãm nare kam, cupê me pahkritxwỳ te hajỹr romã mã, cama cute amji na me hamãr, mã cute me pajaxà kam mehcuran, mã ihtyc. Ata to ri cute me pahkên xà catia ata pê me pahpytàr. Ne cute me pamã carôt jõr na, cu pahte amji kam me pajapac xà kên tũm ata kôt me papa jicu, ne pahte amji kam me pajapac xà tuw pejti, Pahpãm Carõ Pejti pĩn ajpên cator ata kôt, cu me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_5","075_8_5","ROM","8","5","5","Ne por mam cute amji kam hapac xà tũm me to ihhimpej to ipa atajêa kôt me ipa. Ne Pahpãm Carõ Pejti quêt me to ihhimpej to ipa atajê ri, ihkôat me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_6","075_8_6","ROM","8","6","6","Ne quê ha jũm te, cute amji kam hapac xà tũm ata kôt ipa na, quê ha ihtỳj jũ caxuw ty, ne ihtyc tu. Ne quê ha quêt jũm te Pahpãm Carõ Pejti kôt ipa na, quê ha nee cumã ampo cupa nare, ne ihtỳj ihcarĩcti kam, ihtĩar na ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_7","075_8_7","ROM","8","7","7","Ne por jũm cute amji kam hapac xà tũam kôt ipa ata pê Pahpãm curê xwỳn. Ampo na? He hũpar nare, na ri nee Pahpãm te to ihhimpej xà ata kam hapac nare. Ita kam tee apu ihkôt amji ton to hahkre, ne jũ wỳr quê apu amji mã hamã ne to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_8","075_8_8","ROM","8","8","8","Ne por amjia kôt cute amji kam me hapac xà tũam kôt me ipa atajê ri, nee me Pahpãm cajpuaw nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_9","075_8_9","ROM","8","9","9","Quê ha Pahpãm Carõ Pejti te nee me akam ihkrĩ nare na, ca ha nee me apê hõ tekjê nare. Na ca ha nee mam, ate amji kam me gapac xà tũm ata kôt me apa nare, ne quêt Carõ Pejti jarkwa kôt me apa, mãr quê me akam ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_10","075_8_10","ROM","8","10","10","Ne quê ha Jeju Crixtô, Carõ Pejti kôt, me akam ihkrĩ cakrô, quê ha ihtỳj jũ caxuw me gĩ apu ty, me ate Pahpãm te me ato ihhimpej xà atajê jirô pê me apỳpỳm cwỳrjapê. Ne me acaxwỳn nare, quê ha ihtỳj ihtĩr rohnỳtti mã. Ampo na? He ihtỳj Pahpãm te me ana amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_11","075_8_11","ROM","8","11","11","Pê Pahpãm Carõ Pejti hacpỹa mã Jeju Crixtô to ihtĩr, ata ri me akam ihkrĩ. Ne taa mã quê ha hacpỹa mã, me amã me gĩ to ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_12","075_8_12","ROM","8","12","12","Ita kam me ikjêjê, cu ha nee me pahte amji kam me pajapac xà tũam ata kôt me papa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_13","075_8_13","ROM","8","13","13","Nãmri ca ha me ate amji kam me gapac xà tũam kôt ame apa na, ca ha ramã me atyc xà wỳr ame pra. Ne ca ha me ate Pahpãm Carõ Pejti carôt kôt me akên ton jicu na, ca ha Pahpãm cahê na me atĩr rohnỳtti mã na, me apa. Ne nee jũ caxuw me akên catia pê, cuhy cati ata wỳr me aprar, ne kam me apỳpỳm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_14","075_8_14","ROM","8","14","14","Ne por Pahpãm Carõ Pejti amji kôt me to ipa atajê cunea pê mehkraa to mehkra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_15","075_8_15","ROM","8","15","15","Mẽr ampo na mã Pahpãm te me amã Carõ Pejti jõr? Xà ajkĩ ate cama me cumã gàpên xà caxuw, nare, ajkĩ cute me gigẽc rên xà caxuw mã? Hãpà. He cute me ato ihkra xà caxuw ri, cute me amã Carõ Pejti ita jõr. Na ca ha atỳj Carõ Pejti carôt kôt cumã: — Inxũ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_16","075_8_16","ROM","8","16","16","Pahpãm Carõ Pejti me, me pahcaxwỳn ajkam ihhônco, ne me pamã: — Me apê Apãm Cati kraa to ihkra — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_17","075_8_17","ROM","8","17","17","Ne pom hãn ne me hũmjê tyc jakàn pê, mehkra te me hàhcukrêj cwỳr xà, ita kôpit na mã, cu ha Jeju Crixtô mea mã, Hũm te cumã ampo jõr xà to hũjahkre atajê cwa. Cu ha Jeju Crixtô me, me pahcunea te cute amji pupun xà kêanre atajê na ihkôt me amji pupun na, cu ha hanea ne jũ caxuw, Jejua kôt me pahcarôt tỳjti, capẽnti, impejti kam ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_18","075_8_18","ROM","8","18","18","Ne wa pjê ita kam, pahte me amji pupun xà kêanre kênre atajê to amji kampa, ne hanea ne ampo pejti to me pajàmcwỳr xà atajê me to ajpẽn mã hapyre mã. Ne pahte ampo pejti to me pajàmcwỳr xà ata ri, pahte me amji pupun xà kêanre atajê jirôa pê catia to cati. Ne pahte me ampo pejti to me pajàmcwỳr xà ata kam, cu ha nee hipêr ampo kên itajê to me amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_19","075_8_19","ROM","8","19","19","Ne pê Pahpãm pjê kam ampo cunea to, itajê pê me hũmre me, pryre me, ampo jara me, tep me, ampo cunea. Quê ha ampo itajê cunea ihtỳj jũ caxuw, Pahpãm te me pahto ipipẽ xà ata kam, me papê ihkra na cute me pahpupun na, me pajikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_20","075_8_20","ROM","8","20","20","Ne mẽr ampo na mã ame amcro ata jikaj? Nee mã ampo na ame amcro ata jikaj nare. He pê mam Atãw xwỳ Pahpãm cuna mã ihkên xà to, na ri ihkôt ampo cunea kên mã hàr. Ne nee mã amjia kôt ihkên mã hàr nare. Ampo na? Pê Pahpãm ramã cute ita ton xà to amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_21","075_8_21","ROM","8","21","21","Ne quê ha ihtỳj jũ caxuw amcro ata na, Pahpãm te ampo cunea ton atajê hacpỹa mã impej pa. Ne cute me pahto ihkra ita kam, quê ha hacpỹa mã me pahto impej pa. Me ajkaam, quê ha hanea ne cute ampo cunea ton itajê impej partu, quê ha nee hipêr ihcacu, ne ihkên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_22","075_8_22","ROM","8","22","22","Ne me pamã, pjê kam ampo cunea kàj xà, mã amrã na, hahkre pej. Ata pê ihhêj rũm pyjê mã mehkra xà, mã me ihcajpẽ ita na mã ampo cunea kàj xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_23","075_8_23","ROM","8","23","23","Ne pê Pahpãm mam me pamã Carõ Pejti jõr cakrô, mã cormã me pahkàj xà, cu me amrã, pahte amji to me papintuw xà jikaj xà cahhur to, pahte me hikaj xà ita kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_24","075_8_24","ROM","8","24","25","Ne cu me pahte amji mã me Pahpãm to hajỹr, ne amji mã me pahprĩa kam me hikaj, ne me amji mã: — Wa nee cormã ite me, por wa me hikaj ata pupun nare cakrô, wa itỳj Pahpãm te ampo cunea to impej, ne imã ijĩ to ipintuw na amji mã me to hane. Cwỳrjapê, wa ha itỳj me hikaj — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_26","075_8_26","ROM","8","26","26","Ne jũ caxuw, pahte me hikaj to hicu prãm xà ata kam, quê ha Pahpãm Carõ Pejti pahte me hikaj jicu nare na me pahtehcajpa. He me papê Pahpãm mã amji cajrẽn jahkre kêatre, cwỳrjapê quê ha Carõ Pejti ihtỳj ihcakôc nare kam ihcarĩcti kam, aracri Pahpãm mã me pahcajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_27","075_8_27","ROM","8","27","27","He Pahpãm te me pahcaxwãm pê me pahte amji kam me pajapac xà pupun pejtu. Ne hanea ne cumã Carõ Pejti te amji kam hapac xà jahkre pej. Quê ha Carõ Pejti Pahpãm te me pamã ampo jõr to prãm xà ata na, quê ha me pamã ahwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_28","075_8_28","ROM","8","28","28","Me pamã, mehcunea mã Pahpãm kĩnti, mã cute amji kam hapac xà mã me hacjên xà caxuw ri, amji mã me capi atajê wỳr ampo kên te imprar, ne ame to jũ mãn xà atajê pĩn impejti te amji to ipixô, ne me hỹrmã imprar na, me pamã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_29","075_8_29","ROM","8","29","29","Ne Pahpãm te amji mã me pahcapi, ne taa amji mã: — Pom itajê quê ha me cupê ikra pê mehtõ kà pê Jeju pyràac, na quê ha me to “Ihàkà” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_30","075_8_30","ROM","8","30","30","Ne pê Pahpãm ramã me pahto amji kam hapac xà to amji kampa ata to ri, me pahto amji kampa. Ne hanea ne cute amji mã me pahcapi. Ne hanea ne cute catyt kam me papa catêjê na amji caxàr, ne quê ha hanea ne me pamã me pahcarôt tỳjti, impejti, capẽnti gõ, cu ha me papê hũràac ne kam me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_31","075_8_31","ROM","8","31","31","Ne pom Pahpãm te me pamã ampo pejti cunea jõr itajê kôt ri, ramã me pamã Pahpãm pê me pajamãr catê na hahkre pej. He ramã Pahpãm me pahcahê na ipa ita kam, xà quê ha ajkĩ ihtỳj ampo me pahtohjê? Hãpà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_32","075_8_32","ROM","8","32","32","Ne hanea ne me pajaxà kam, ihkra tyc xà caxuw, cute hõr to xuwcaca nare, ne ihtỳj ihtyc mã hõr ata kam, xà quê ha ajkĩ nee me pamã ihkôt ampo pejti itajê nõ jõr nare? Hãpà, quê ha ihtỳj me pamã cugõ! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_33","075_8_33","ROM","8","33","33","Ne Pahpãm te ri ramã me pahto hũjarẽn to: — He imãa, pom itajê pê catyt kam me ipa catêjê, na wa ha me ahna amji capa — hajỹr xà ata kam, jũm quê ampo kên na me pajarẽ? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_34","075_8_34","ROM","8","34","34","He me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô ramã me pajaxà kam ihtyc, ne ihtyc xà ata jipy, ramã hacpỹa mã ihtĩr, ne ma Pahpãm jĩkjê rũm awpôc rũm, me to ihhimpej xà krĩ xà kam jỹ, ne cumã me pahcajrẽn to ihkrĩ. Ata kam, jũ mã quê ha ajte jũmjê me papê ampo kên ton catêjê na me pamã hacjê? Quê, hamreare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_35","075_8_35","ROM","8","35","35","Me pajõ Pahhiti pê Crixtô mã me pahkĩan to me pahkĩn. Ne ampo quê cumã me pahkĩnti ita tête ihcahpêrta, quê hicu? Hamreare, wỳr quê ampo ihcahpêrta! Cu ha me amji pupun xà kêanre to me amji pupu, quê ha cormã cumã me pahkĩn ita na. Ne quê ihhêaj to ampo te me pahto jũ mãn xà ata kam, quê ha cormã cumã me pahkĩn ita na. Me papê Pahpãm tekjê cwỳrjapê ri Pahpãm curê xwỳn te ame pahto kêanre ata kam, quê ha cormã cumã me pahkĩn ita na. Quê ha ampeaj kam me pamã prãm cakrô, quê ha cormã cumã me pahkĩn ita na. Quê ha me papê hamreare cakrô, quê ha cormã cumã me pahkĩn ita na. Quê ha jũmjê ame pahcuran prãm to ame ipa cakrô, quê ha cormã cumã me pahkĩn ita na. Ne jũm me pahcuran cakrô, quê ha cormã cumã me pahkĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_36","075_8_36","ROM","8","36","36","Ne pê ramã rỳ pêa mã Tawi xwỳ Pahpãm jõ kàhhôc kam me pahto hũjarẽn to: “Me ijõ Inxũ Cati, he acurê xwỳn acwỳrjapê amcro cunea kam me icuran to prãm. Ne me ito ihhêj rũm carà cahàcre hôhti curan xà caxuw, ne ihtỳj me icuran prãm” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_37","075_8_37","ROM","8","37","37","Ne xà cu ha ajkĩ ampo kên itajê cunea cupate me pajõ Pahhiti mã me pahkĩnti xà ata to, amji mã me pahhimpej jicu? Hãpà, nee cu amji mã me to pahhimpej jicu nare! He taa mã quê ha quêt me pahte ampo cunea tohjê na me pahto! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_38","075_8_38","ROM","8","38","38","Ne nee ampo te Pahpãm mã me pahkĩnti xà ita cahpêrhyr xà nare na, me pamã hahkre pej. Cu ha me pampeaj na me papa, nare, cu ha me ty, quê ha cormã Pahpãm mã me pahkĩn. Quê ha ampo carõ me, cupẽ jarôti me, me hõ pahhi kwỳ atajê nee me Pahpãm mã me pahkĩnti ita tête mehcahpêrhyr nare. Ne pom amcro ita kam ampo cator ata me, nare, quê ha jũa caxuw, cormã ampo cato ata, quê ha nee Pahpãm mã me pahkĩnti ita tête ihcahpêrhyr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM8_39","075_8_39","ROM","8","39","39","Quê nee côjkwa me pjê krac ri jũa rũm, ampo cator itajê nõ Pahpãm mã me pahkĩnti ita tête ihcahpêrhyr nare. He nee ampo te Pahpãm mã me pahkĩnti xà ata tête ihcahpêrhyr xà hamreare. Cu Jeju Crixtô pê me pajõ Pahhiti kam pahte me ajpẽn hônco cwỳrjapê, quê ha Pahpãm mã me pahkĩn rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_1","075_9_1","ROM","9","1","1","Ita caxuw wa ha me amã, me ikwỳ pê Juta catêjê pê Ixaher catêjê to, ite amji cajpẽr xà na amji jarẽ. Wa Jeju Crixtô kam ite amji hônco ita kam, wa nee Pahpãm Carõ Pejti kôt ame amã ihêj nare, ne quêt ampeaj kam me amã harẽ. Ne hanea ne icaxwãm pê imã, wa ampeaj kam ame amã amji jarẽn na, imã amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_2","075_9_2","ROM","9","2","2","He me ikwỳ pê Juta catêjê pê me ikwỳa kwỳ, ne nee Jeju to amji mã mehhimpej prãm nare ita kam ri, me hũ na ipeacre, ne imã amji kĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_3","075_9_3","ROM","9","3","3","Ita kam wa itỳj, pa mencwỳrjapê Pahpãm te icurê mã imẽn ne ito kêanre na, amji to prãm. Ne hanea ne Jeju Crixtô kam ite amji hônco xà ita pê icapa, ne ampỳa mã Pahpãm pê ixãm, quê ijaxà kam me hàhhuc, ne mempej mã me hàr na, imã me to prãm cakrô, mã nee Pahpãm te me to hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_4","075_9_4","ROM","9","4","4","Ỹhỹ, por me ikwỳ pê Juta catêjê atajê ajteare mã me, ne quêt me ipihho te hajỹr he. Pê ramã Pahpãm me to hõ tekjê xà caxuw amji mã me capi, ne me to amji kra, ne me cumãa Carôt jàhcujrohti impejti ata to ajpẽ. Pê hanea quêt Pahpãm ajco Ixaher catêjê mãa amji jarẽ, pê me kampa, ne me ajpẽn pa, ne hanea ne me cumã ihhimpej xà gõ. Ne pê hanea ne Pahpãm me cumã, cute me to amji kam hapac xà to impejti xà to hahkre, ne quêt me cumãa ampo pej jàhtôa to awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_5","075_9_5","ROM","9","5","5","Ne menquêtjê xakat pê ihtỳj Pahpãm kôt me ipa, atajê pê Aprãw xwỳ me, Ixac xwỳ me, Jaco xwỳ pê Ixaher catêjê xakat. Na ri me ikwỳ pê Juta catêjê pê mehtàmxwỳa to mehtàmxwỳ. Jirôa pê ri Jeju Crixtô pê Pahpãm kra te mehĩa na amji ton, ne cupê mehkwỳa nõ. Na cu ha me cumã, Pahpãm pê ri pjê cunea to ihhimpej catê na to pajàmnãn to me papa. Ampeaj kam! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_6","075_9_6","ROM","9","6","6","Mẽr hõhõ, Pahpãm te Juta catêjê to kênre nare, ne me to hõ tekjê. Mã cute me cumã me to Inxũ Cati na amji to hũjahkre xà ata na, nee ajte mehcunea mã ihkĩn, mã ihkôt me ipa nare. Ne hõtpê mencrêre ne ihkôt me ipa. Ita kam, xà ajkĩ Pahpãm te nee me cumã amji ton xà ata na amji par nare? Hãpà! He ihtỳj cute harkwa to ihcakôc xà ata na, cute amji par. Ne mẽr ampo na mã nee mehcunea pê Pahpãm tekjê nare? Nee mã ampo na nare. He Pahpãm te nee amji mã mehcunea capi nare, ne hõtpê me pyxitre ne amji mã me capi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_7","075_9_7","ROM","9","7","7","Ne nee mã Aprãw tàmxwỳ kwỳ cunea pê Pahpãm tekjê nare. Ne mehkwỳa kwỳ pê hõtpê Pahpãm tekjê. Ampo na? He pê Pahpãm Aprãw xwỳ mã: “He pê akra pê Ixac tàmxwỳ tàmxwỳ kwỳ pê itekjêa to itekjê. Ne mehkĩnte akra nõ pê Ixamar tàmxwỳ tàmxwỳ kwỳ pê, nee itekjê nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_8","075_9_8","ROM","9","8","8","Cwỳrjapê ri Pahpãm te amji mã Aprãw tàmxwỳ tàmxwỳ kwỳ capi na, cute amji to hũjahkre xà ata na. Cute amji mã me capi atajê pê ri hõ tekjêa to hõ tekjê. Ne cute amji mã mehkwỳ capi nare, ne amji to hũjahkre nare atajê pê ri, nee me hõ tekjê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_9","075_9_9","ROM","9","9","9","Ne pê Pahpãm Aprãw xwỳ mã ihkra xũmre to hũjahkre to hane he: “Wa ha jũ caxuw hacpỹ ne me awỳr amji jaxà, quê ha Xarakwỳj pê gĩxi mã ihkra xũmre nõ ihpỳm” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_10","075_9_10","ROM","9","10","10","Hanea na pê Xara mã ihkra xũmre pê Ixac ita ihpỳm, ne ihkà. Ne apu ipa, ne Repecakwỳj me hikwa tuw, ne kam ihkra xũmre cumã ajkrut hiahpuro ne ihpỳm. Ne mam ita japrỳ te Exaw, ne hapu na ita japrỳ te ri Jaco pê Ixaher catêjê quêtti, ne cupê me Juta catêjê xakat. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_11","075_9_11","ROM","9","11","12","Pê Pahpãm Repecakwỳj mã: “Pom hapu na akra xũmre pỳm ita pê quê ha mam ita jõ pahhi” hane. Ne pê cormã ihtua kam ajwar me harij, ne nee cormã me ampo kên me, impej nõ ton, pê ahna me hõmpun nare cakrô, mã Pahpãm te amjia kôt, amji mã ihnõ ita capi, ne ma apu ihnõ ita caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_13","075_9_13","ROM","9","13","13","Ne pê ramã Pahpãm, hõ kàhhôc kam, me ahna amji jarẽn to hane he: “Jaco ri imã ihkĩn, ne Exaw ri imã kĩn nare” hane. Hõ, pê cormã ajwar mehpỳm nare kam, pê Pahpãm me ahna amji jarẽn to hane, ne pyxit ne amji mã capi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_14","075_9_14","ROM","9","14","14","Ne cu ihhêaj to me pahnõ amji mã me pajarkwa to: — He Pahpãm te amjia kôt amji mã jũm capi, ne ma apu ihnõ ita caca ita kam, imã Pahpãm ita nee catyt kam ipa nare — hajỹr nare. He Pahpãm pejti, ne quêt catyt kam ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_15","075_9_15","ROM","9","15","15","Na pê rỳ pêa mã Mojxe xwỳ mã amji jarẽn to hane he: “Quê ha imã jũm caprĩ to prãm na, wa ha itỳj caprĩ. Nãmri quê ha imã jũm caprĩ prãm nare na, wa ha nee jũm caprĩ nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_16","075_9_16","ROM","9","16","16","Pahpãm te ihtỳj mehkwỳ na amji caxàr, ne ma amehkwỳ caca. He xà ajkĩ me hàpên xà to me hàpên to ipa atajê kôt mã, Pahpãm te me ahna amji caxàr? Nare, xà ajkĩ hũmre ata mã, Pahpãm te ahna amji caxàr na to prãm na mã, cute ahna amji caxàr? Hãpà! He Pahpãm te amjia kôt, hàhcaprĩa kam, me ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_17","075_9_17","ROM","9","17","17","Ne pê Pahpãm, hõ kàhhôc kam ramã ita na amji jarẽn to hane he: “Ỹhỹ Paro, itea wa Ejit jõ pjê jõ pahhi na axãm. Ne ite gũpar nare me, akrã tỳjti na aton. Ampo na? He akôt ite mehcunea mã icarôt to ipipẽ xà caxuw, wa ite pahhi na axãm. Ne akôat quê ha mehcunea, pjê cunea kam me ijahkre pej” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_18","075_9_18","ROM","9","18","18","Hajỹr xà ita kôt, cu ha me Pahpãm te amjia kôt jũm caprĩ, ne ahna amji caxàr na me hahkre pej. Ne hanea ne amjia kôt, cute jũm caca xàa to amji tête cumã ihkrã to ihtỳj na, me pamã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_19","075_9_19","ROM","9","19","19","Ne ca ihhêaj to me anõ ita na icukij to: — Ne mẽr ampo na mã quê ha Pahpãm jũm mã hũpar nare to, quê ha hũpar nare xà ata kam, jũ mã quê ha ajte Pahpãm te ahna mẽn, mã cute ton ata jahpan xà na, ihkên mã cumẽ? Imãa Pahpãm te jũm to hajỹr xà ita na ihkaj na. Jũ wỳr quê ha ajte jũm, Pahpãm te amji mã ampo na prãm, ne ahna mẽn xà ata kaj na ihnõ to — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_20","075_9_20","ROM","9","20","20","Co he! He nee ate Pahpãm na me amji cukij xà hamreare! Quê ha pjê te pot ata ihcakôc na mã, xà quê ha ajkĩ ihtỳj jũm te ton catê ata mã harkwa to: — Ampo na mã ate iton to hajỹr? — hane. He cute amji na cute ton catê cukij xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_21","075_9_21","ROM","9","21","21","Ne por jũm xũmre pot to ata te ihtỳj pjê ata kam, amjia kôt to ipijakrut ne hipêj xà. Ne ajteare mã ampo pej pit caxuw, ita to impejti ne. Ne ajteare mã cute ampo kên pit caxuw ton ata te, nee cute ton catê na, ihcakôc xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_22","075_9_22","ROM","9","22","22","Ata pyràc pej na mã, Pahpãm te me pahton xà kam, cute me pahto amji kam hapac xà te hajỹar, pom quê pjê te pot to cute amji kam hapac xà he. Ita na mã mehkwỳ to amji kam hapac to impejti, ne mehkwỳ to amji kam hapac xà to kêanre. Ne Pahpãm mã mehcunea mã carôt tỳjti to ipipẽ to prãm, mãr quê mehcunea Pahpãm te ma apu ampo kên caca atajê na, me hahkre pej. Cwỳrjapê ri hàhcaprĩa kam, cute mehkên ton prãmti ton atajê na me hamãr to ipa, ne jũa caxuw mehkên mã me curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_23","075_9_23","ROM","9","23","23","Ne hanea ne Pahpãm mã mehcunea mã hàhcaprĩhti na amji to ipipẽ to prãm. Cwỳrjapê ri cute rỳ pêa mã amji mã me pahcapi, ne me pamã carôt tỳjti jàhcujro impejti ata jõr, me papê hũràac to prãm to, na ri ramã cute me pahto impej. Na quê ha mehcunea me pahpupu, ne me Pahpãm pejti na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_24","075_9_24","ROM","9","24","24","Pahpãm te me pahto hõ tekjêa prãmte ri, me cupê Juta catêjê kam cute amji mã me pahkwỳ capi, ne hanea ne mehcahkrit atajê kam, amji mã mehkwỳ capi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_25","075_9_25","ROM","9","25","25","Pê Pahpãm ramã Hôxêj xwỳ pê harkwa na ihcakôc catê ata jõ kàhhôc kam, amji jarẽn to hane he: “He por pê mam me cupê me ikwỳ nare atajê, wa ha ita caxuw me cumã: ‘Me ikwỳ’ hane. Ne pê mam imã mehkĩn nare atajê, wa ha ita caxuw me cumã: ‘Imã me akĩnti itajê’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_26","075_9_26","ROM","9","26","26","Ne por pê wa pjê ita kam me cumã: ‘Nee me apê me ikwỳ nare’ hane, atajê mã, wa ha ita caxuw: ‘Me apê, ipê me Apãm tĩr rohnỳtti mã ata kra’ ” hane. Hõhõ, pê Hôxêj xwỳ Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam, mehcahkrit atajê na ihhôc to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_27","075_9_27","ROM","9","27","27","Pê hanea ne Ixaj xwỳ Pahpãm jarkwa na Ixaher catêjê na ihhôc to hane he: “Ixaher catêjê jàhtô pê ihhêj rũm côxwa jõ pjênxôm jàhtô cakrô, wa ha me pyxitre ne mehkên pê me hũtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_28","075_9_28","ROM","9","28","28","Wa ha ipê me gõ Pahhiti, ne pjê cunea kam me hàhtôa te mehkên ton jahpan xà na, me to ihtỳj tu ne. Ne wa ha me mõr pejti kam, ita cwỳrjapê mehcunea to hajỹr hiahpuro” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_29","075_9_29","ROM","9","29","29","Ne pê Ixaj xwỳ hõ kàhhôc kam, hanea ne ihhôc to hane he: “Quê ha me hirôa pê me pajõ Pahhiti carôt tỳjti ata, nee me pamã ihtàmxwỳ nõ juwahi nare na mã, cu ha rỳ pêa mã me papê Krĩhpôc jõ krĩ me, Krĩhcumrãrti pyràac, ne ramã me pajamre tu ne” hane. Hõhõ, Ixaj xwỳ te harẽn xà ita kôt, cu ha Pahpãm te amjia kôt jũm capi, ne ma apu ihnõ caca ata na me pamã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_30","075_9_30","ROM","9","30","30","He ca ihhêaj to me anõ me harkwa itajê na icukij to: — Ampo to mã Pahpãm jarkwa na mehcakôc catêjê itajê ame pamã hahkre to prãm? — hane. Ỹhỹ, cute hajỹr he. Mehcahkrit atajê, nee Pahpãm wỳr me mõr na amji to me hahkre nare cakrô, mã ihtỳj Pahpãm te amji mã me capi. Ampo na? He cute Jeju to amji mã mehhimpej xà ata kôt ri, Pahpãm te me ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_31","075_9_31","ROM","9","31","31","Ne Juta catêjê nare. He Mojxe xwỳ te me to ihhimpej xà kôt, ihtỳj Pahpãm wỳr me ipa na amji to me hahkre cakrô, quê nee jũm hỹrmã mõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_32","075_9_32","ROM","9","32","32","Ampo na? He Mojxe xwỳ te me to ihhimpej xàa kôt ri Pahpãm wỳr mehkràr, ne nee Jeju to cute amji mã mehhimpej xà kôt, hỹrmã mehkràr nare, cwỳrjapê ri nee hỹrmã jũm cator xà nare. Ampo na? He me cumã Jeju pê Pahpãm wỳr pry kôt kẽnti nõ ata pyràac, na ri pry ita kôt me pra, mã mehtõtõc, mã me ajhu. Pom cu pry kôt me pra ne amji mã me parĩt nare, mã kẽnti me parẽ, ita jĩkjê na mã Juta catêjê ma apu Jeju curê. Ampo na? He nee amji mã me to mehhimpej prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM9_33","075_9_33","ROM","9","33","33","Pê Ixaj xwỳ jõ kàhhôc kam, Pahpãm ita na amji jarẽn to hane he: “Wa ha Xijãw jõ hàpkàjti cahê na Krĩpinkrên kam me ikwỳ mehkrĩ atajê wỳr, jũm kujate. Quê ha cupê pry kam kẽnti catia pyràc ne jỹ, ne pry kôt me pra atajê jàhtôa ne mehtõtõc, quê ha me ajhu. Hõhõ, quê ha cute me to hajỹr xà ita kam, quê ha me cupê Ixaher catêjê jàhtôa mã ihkĩn nare ne, quê ha ma amehcaca. Ne quê ha mehkwỳ te amji mã me to ihhimpej catêjê atajê, quê ha ihtỳj mempej mã mehpỳm, ne ampeaj kam hũrên me hakry” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_1","075_10_1","ROM","10","1","1","Ỹhỹ, Jeju kam me ikjêjê. Imã me ikwỳ pê Juta catêjê kĩan to kĩn. Imã Pahpãm te, pom cormã kam me hapac nare atajê mea mã, mehkên pê me hũtàr na me to prãm. Ne wa ijõtpê Pahpãm mã mehcajrẽn to hane he: — Inxũ Cati, ca ha amji wỳr Juta catêjê pipkjêr na me to, quê me apkjê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_2","075_10_2","ROM","10","2","2","He ampeaj kam wa me amã harẽ. Cute amji to me Pahpãm cajpuaw prãm to, ihtỳj me cumã amji jõr to prãm, ne cama me cupê, cute me cumã amji jõr xà ata cunea jahkre kêatre, mã ihkaj na ame to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_3","075_10_3","ROM","10","3","3","Ne me cumã Pahpãm te amji mãa, me cute amji kam hapac xà jikôtti tũmti to ihcuhtac, ne to impej, ne me ahna amji caxàr na, me cupê hahkre kêatre. Ne tee amjia kôt ahte ame amji cuhtac, ne ame amji to impej to me hahkre. Ne ma ame Pahpãm te Jeju kôt amji caxuw me to ihcuhtacti, ne me to impejti xà ata na me to ihcaca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_4","075_10_4","ROM","10","4","4","He ihtỳj Mojxe xwỳ jõ kàhhôc ata kôt, tee ame amji kên tũmti, jikôtti atajê to ihcuhtac, ne me to impej to hahkre. Ne Pahpãm te ramã Mojxe xwỳ jõ kàhhôc ata jaxà kam Jeju Crixtô xãm. Na quê ha cute amji mã me to ihhimpej catêjê atajê catyt kam, Jejua kôt cute amji kam me hapac xà cuhtacti to me ipa, mãr quê Pahpãm hõ tekjêa na me ahna amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_5","075_10_5","ROM","10","5","5","Pê ramã Mojxe xwỳ ampo itajê na Pahpãm te amji jarẽn xà na ihhôc to hane he: “Quê ha jũm te, ite me cumã ijarkwa jirên xà itajê cunea to amji kam hapac to ipa, ne nee jũ caxuw ihnõ to hapac kêt nare na, wa ha itỳj ahna amji capa, quê ha icahê na ihkrĩ rohnỳtti mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_6","075_10_6","ROM","10","6","6","Ne jũ wỳr quê jũm ita to, quê nee jũm ton nare. He pê mam Mojxe xwỳ, ma kẽnti na api, pê kẽn po kam Pahpãm cumã harkwa jirên xà atajê cunea na ihhôc, pê cupy ne to wrỳ, ne me cumã cugõ. Ne pê cute amji mã Pahpãm jarkwa to iwrỳc xà ita, cumã ihtỳaj to ihtỳj. Ne ita kam nare. Xà quê ha ajkĩ Mojxe xwỳ cuxà, jũm ma Jeju Crixtô kôt côjkwa wỳr api, ne amji mã to wrỳ, cupê me pahkritxwỳ xà ita caxuw? Hãpà! He ramã amjia kôt me pahwỳr iwrỳc, ne cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_7","075_10_7","ROM","10","7","7","Ne hanea ne, nee pjê krac ri mehtyc cahê na Jeju Crixtô wỳr jũm wrỳc, ne cute to ihtĩr xà hamreare. Ampo na? He pê ramã Pahpãm to ihtĩr ita kam, quêt nee me pamã pahte me cumã me pahcator xà ita tỳj nare. Ne pê Mojxe xwỳ hanea ne Ixaher catêjê mã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_8","075_10_8","ROM","10","8","8","“He ramã me pahcaxwãm pê me pamã Pahpãm jarkwa na, me amã hahkre pej” hane. Ne cu ramã Jeju pê me pahkritxwỳ te me pahpytàr catê na, me to amji kampa, ne amji mã me harẽ. Ne harẽn xà ita to wa hãn ne me cumã harẽn to ipa he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_9","075_10_9","ROM","10","9","9","— Ca ha me anõ te garkwa to gũjarẽn to: “Jeju pê mehcunea jõ Pahhiti” hajỹr, ne acaxwãm pê, ate amji kam gapac xà kam, Pahpãm te hacpỹa mã to ihtĩr na amji mã to hajỹr na, quê ha ihtỳj ampo kên kêanre ata pê apytà, ne ana amji capa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_10","075_10_10","ROM","10","10","10","Ampo na? He cu me pahcaxwãm pê Jeju pê Pahhiti to amji mã me pahhimpej na, quê ha ihtỳj Hũm me pahna amji capa. Ne cu ha me pajarkwa to me Jeju jarẽn na, quê ha ihtỳj Hũm Cati pahkên pê me pahpytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_11","075_10_11","ROM","10","11","11","Ne pê ramã Ixaj xwỳ Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam, Jeju na ihhôc to hane he: “Ne por mehcunea Pahpãm te me pamã jũm kujahêc ata to amji mã me hajỹr atajê, quê ha nee mehkên pê cute me hũtàr nare na, amji na amehcãmjĩ nare. Ampo na? Quê ha ihtỳj me hỹrmã cato ne me hũtà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_12","075_10_12","ROM","10","12","12","Ne cute harẽn xà ita ri, pjê cunea kam, mehcunea caxuw impej. Ampo na? He Juta catêjê me, mehcahkrit atajê pê nee ajteare mã, me cupê ajpẽn pê ajropê nare. Ne Pahpãm mã me ipipẽn pit. Ne cupêa ri mehcunea jõ Pahhiti, ne ihtỳj mehcunea te amji tehcajpar xà caxuw, ahna me hàhwỳr catêjê tehcajpar to kryjre nare, ne me to impejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_13","075_10_13","ROM","10","13","13","Ne pê ramã Jôwer xwỳ Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam, ihhôc to hane he: “Por ihkên pê cute me amji pytàr xà na me Pahhiti na ahwỳ atajê, quê ha ihtỳj me amji pytà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_14","075_10_14","ROM","10","14","14","Ne jũ mã quê ha cormã amji mã me Jeju to hajỹr nare ita kam, cute ihkên pê me amji pytàr xà na ahna me hàhwỳr to? Jũ wỳr quê me to. Ne cormã nee cute me harẽn par nare ita kam, jũ mã quê ha me, ne amji mã me to hane? Jũ wỳr quê me to. Ne cormã nee cute me cumã harẽn, mã cute me kam hapac nare ita kam, jũ mã quê ha me, ne kam me hapac to? Jũ wỳr quê me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_15","075_10_15","ROM","10","15","15","Ne cormã nee cute me cumã harẽn catê na, me jũm kujahêc nare ita kam, jũ mã quê ha jũm me cumã harẽn to? Jũ wỳr quê me cumã harẽ. Pê ramã Ixaj xwỳ Pahpãm jõ kàhhôc kam, me cumã harẽn catêjê to hũjarẽn to hane he: “Me pamã hũjarẽn pejti to me cator xà ita pyrên ri ame pajakry” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_16","075_10_16","ROM","10","16","16","Mã Juta catêjê mã me hũjarẽn catêjê cator, ne me cumã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti to me hũjarẽn, mã cute mempar. Ne nee mehcunea te me harẽn par xà ata kôt, amji mã me to hajỹr nare. Ne pê hanea ne Ixaj xwỳ ahna ihhôc to hane he: “Pahhiti! He ihhêj ne nee jũm te ijũjarẽn xà ita to amji mã hajỹr nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_17","075_10_17","ROM","10","17","17","Hõhõ, cu ha me pahte me Jeju Crixtô pê Pahpãm kra, ne amji to me pahkritxwỳ ita na, jũmjê mã harẽ, quê ihhêaj to me pahkampa, ne por amji mã me ahna prãm catêjê atajê, quê ha ihtỳj to amji mã mehhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_18","075_10_18","ROM","10","18","18","He xà ajkĩ me cupê Juta catêjê te me Pahpãm kra jarẽn kam me hapac nare na mã, nee cute amji mã me to hajỹr nare? Hãpà! Ihtỳj cute me kam hapac, ne cama nee kôt me amji ton nare. Pê Tawi xwỳ ramã ita to, Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam hũjarẽn to hane he: “Me hũjarẽn catêjê atajê cakôc xà ata, pjê cunea kam cute me kam hapac xà. Ne ma pjê jicu xà mã me harkwa ata cator” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_19","075_10_19","ROM","10","19","19","Xà ajkĩ Juta catêjê te nee me Jeju jarkwa jahkre pej nare cwỳrjapê mã, nee cute amji mã me to hajỹr nare? Hãpà. He cute kam me hapac, ne me hahkre pej, ne me cumã impar prãm nõ tũam na ri, nee cute amji mã me to hajỹr nare. Ne quêt mehcahkrit itajê, ihtỳj amji mã me to hajỹr to me ipa. Ne pê ramã Mojxe xwỳ, Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam, me ahna ihhôc to hane he: “Ỹhỹ, ipê me Apãm Cati, ne wa ha itỳj jũmjê cahkrit me, krĩxàre krã te amji jahkre kêatre atajê tehcajpa. Ne wa ha mehtehcajpar xà ata kôt, ca ha ame hũ na mempej mã me hàr ata kĩn, ne me kam me acryc na me ato” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_20","075_10_20","ROM","10","20","20","Ne pê Ixaj xwỳ amji na hàhtàt nare kam me ahna, Pahpãm jarkwa na, ihhôc to hane he: “Por pê nee ame ijapên nare atajê pê me imã cato. Ne pê nee ame ina hàhcukjêr nare atajê mã, pê wa amji to ajpẽ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM10_21","075_10_21","ROM","10","21","21","He pê hanea ne Ixaj xwỳ Juta catêjê na ihhôc to hane he: “Ne pê amcro cunea kam, Pahpãm tee ajco me cupê Ixaher catêjê jũpar nare, ne ma amehcaca atajê mã ihhêj ne, hũ to apê, ne me cumã hũhkra pẽ, cute amji wỳr me to ipipkjêr prãmte” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_1","075_11_1","ROM","11","1","1","Xà ajkĩ Pahpãm ma amehkwỳ pê Ixaher catêjê atajê cunea caca? Hãpà! He pom ipê Ixaher catêjê nõa ita? Ne hanea ne me cuxà, ipê Aprãw xwỳ tàmxwỳ nõa ita? Ne me iquêtti pê Pẽnjamĩ cukwa kam ri, nee Pahpãm te amji pê icaca xà nare ita? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_2","075_11_2","ROM","11","2","2","Pahpãm nee apu cute mam pjê te amji ton pê mã, amji mã mehkwỳ capi atajê caca nare. He me amã, Pahpãm jõ kàhhôc kam, Erij xwỳ pê me cumã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê ata te ahna ihcakôc xà ata jahkre pej. Ne Erij xwỳ te Pahpãm cunaa mã, cumã Ixaher catêjê kôt harẽn to kêanre to hajỹr he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_3","075_11_3","ROM","11","3","3","“Ijõ Pahhiti, ramã cute me cumã garkwa to mehcakôc catêjê jipej. Ne hanea ne, ma ame ato amji japackre caca, na ri curi cute me amã ampo to caxàr xà atajê to, cute me hamre tu. Wa ipyxit peaj ne ijàhhuc, mã ita caxuw ihtỳj me cuxà, ame icuran to prãm” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_4","075_11_4","ROM","11","4","4","Mã Pahpãm Erij mã: “Amãa ri, ca ahte apu apa, ne imã cute hajỹr nare. Ampo na? He cormã imã pjê ita kam, me hũmre te mir te xet wa ite amji mã me capi, ne me huwahi, mã ame ipa itajê, ma ame hũm cahàc krekà pê Pahar ata caca, ne nee amji mã ame hũpa nare, ne quêt ikôat ame ipa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_5","075_11_5","ROM","11","5","5","He ita caxuw Pahpãm te amji kam hapac xàa na, amjia kôt, hàhcaprĩa kam me cupê Ixaher catêjê kwỳa kwỳ capi, ne amji mã me huwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_6","075_11_6","ROM","11","6","6","He xà ajkĩ cute me hàpên xà impejti ton cwỳrjapê mã, Pahpãm te amji mã me capi? Hãpà. He amjia kôt, hàhcaprĩa kam, cute me capi. Quê ha Pahpãm te me hàpên xà atajê kôt amji mã me capi na, quê ha nee cute amji kam hapac xàa na hàhcaprĩa kam amji mã me capi nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_7","075_11_7","ROM","11","7","7","Pê Ixaher catêjê amjia kôt, cute me amji kam me hapac xàa na, Pahpãm wỳr me ipipkjêr to prãm, cute me ahna amji caxàr prãmte, ne nee hỹrmã me cator nare. Mã Pahpãm te amji mã mencrêre ne me capi atajê ri, hỹrmã me cator, mã cute me ahna amji caxàr. Mã ihhêj ne mehcahhur cunea japactu, ne nee Pahpãm te me cumã hàkjêr xà ata na, me kam hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_8","075_11_8","ROM","11","8","8","Pê Mojxe xwỳ me, Ixaj xwỳ, ajwar ahpỹanre na me hõ kàhhôc kam, me ahna mehhôc to hane he: “Pahpãm te me cupê mehkrã kam, me cute amji kam hapac xà cunea to ihcunĩ ita na, mã nee ita kam ihhêj ne me Pahpãm kam hapac, ne me hõmpun nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_9","075_11_9","ROM","11","9","9","Pê hanea ne Tawi xwỳ me ahna ihhôc to hane he: “Pom hãn ne ampo pry mã mehhêj ne mehpro, ne me curẽ, mã ajhu ita jĩkjê na ri Pahpãm te, me hõ amji kĩn ata kam mehkên mã me mẽn na, imã me to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_10","075_11_10","ROM","11","10","10","Ne imã ate me cupê mehkrã cunea to ihcunĩ na me to prãm, mãr quê nee ampo kam hapac nare. Ne imã mehkên xà te me hirô pê ihpỳpỳm tu na, me to prãm” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_11","075_11_11","ROM","11","11","11","He xà ajkĩ Juta catêjê te ampo to ihcupan xà itajê me cumã irohnỳtti mã? Hãpà. Quê ha ihtỳj jũ caxuw hacpỹa mã Pahpãm wỳr me apkjê. Mã Pahpãm te mehcahkrit atajê wỳr amji to irô, ne mam atajê jicu. Ne mam atajê te to ihcupan xà kôt, mehcahkrit atajê te ampo pej pit na, me amji caxàr. Ata kôt quê ha me cupê Juta catêjê atajê, me hõmpu, ne ame hũ na mempej mã me hàr xà ata kĩn, ne ihhêaj to hacpỹa ne Pahpãm wỳr me apkjê, ne me amji jaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_12","075_11_12","ROM","11","12","12","He Juta catêjê te to ihcupan xà atajê jahpan xà na ri, mehcahkrit atajê te Pahpãm pĩn, ampo pej pit hapôj atajê incwỳr. Ne quê ha jũ caxuw Juta catêjê te hacpỹa mã Pahpãm wỳr ipipkjêr, ne me amji jaxàr na, quê ha me hirôa pê Pahpãm pĩn amji mã me ampo pej catia ne me to amcwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_13","075_11_13","ROM","11","13","13","Ita caxuw wa ha me apê mehcahkrit atajê mã amji jarẽ. Ipê me amã Jeju jarkwa na iprar catê. Ne ite amji kam ijapac xàa na, imã ijàpên xà ita peaj to impej, na wa xwỳ kam to ijàpên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_14","075_11_14","ROM","11","14","14","Ne wa Pahpãm wỳr me ato ipipkjêr to imõr xà ita kam, quê ihhêaj to me ikwỳ kwỳa nõ, ame gũ na me apej mã me acjêj xà ita kĩn, ne hacpỹa mã Pahpãm wỳr amji jaxà, mãr quê ahna amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_15","075_11_15","ROM","11","15","15","Ne Pahpãm te mehkwỳa kwỳ pê Juta catêjê atajê jicu, ne me apê mehcahkrit atajê wỳr ipipkjêr, ne me ana amji caxàr, na ca hacpỹa mã ajpẽn to me gõ ikwỳ nõ. Na quê ha jũ caxuw me cupê Juta catêjê hacpỹa mã Pahpãm wỳr me amji jaxà, ne ampeaj kam me hakry to hanea, pom quê ihhêj rũm me cupê me hũkjê ty, ne hacpỹa mã me kôt ne mehtĩr, mã hũrên ame hakry ata to, quê ha ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_16","075_11_16","ROM","11","16","16","Ita caxuw wa ha me amã ampo itajê kôt harẽn to incri. Quê ha me anõ mã gõ pur kam ampo pĩxô pàr na, xà ca ha ajkĩ harê to pit mã gõ tekjê? Hãpà, ca ha hanea ne ipàr kam ihpa itajê cunea to gõ tekjê. Mẽr hõhõ, he mam me cupê Juta catêjê atajê pê pĩxô pàr jarê ata pyràac, ne me cupê Pahpãm tekjê, ne mehtàmxwỳ itajê pê pĩxô pàr pa atajê pyràac, na ri hanea ne me cupê Pahpãm tekjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_17","075_11_17","ROM","11","17","17","Ne me apê mehcahkrit atajê pê, ihhêj rũm ahkêt kam pĩxô pàr te ihcuhhê, ne cupê jũm te to hõ tekjê nare ata pyràac. Ne por pur kam jũm pĩxô pàr to hõ tekjê ata, quê ha hõ pĩxô pàr ata pa kên nõ jakep, ne cumẽ. Ne ma cute mõr ne ahkêt kam ihnõ xa ata pa jakep, ne pur kam cute hõ pĩxô pàr pa jakep ata wỳr to amji jaxàr, ne cute hakep, ne mẽn ata jaxà kam to caxwỳr. Mã cute ahna impỳn, ne ihkat kam mam harê ata kôt ri, ihtỳj ipicamẽn to mõ. Ita jĩkjê na mã, Pahpãm te me apê mehcahkrit to hajỹar, ne cute Juta catêjê kêanre atajê jicu, ne me ana ipyr ne me haxà kam amji wỳr me gacjên. Ca menquêtjê pê pĩxô pàr jarê pyràcti ata kam, atỳj me apicamẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_18","075_11_18","ROM","11","18","18","Cwỳrjapê ca ha nee me cupê Juta catêjê pê pĩ pàr pa, mã cute me hakep ne me irẽn atajê na ame acakôc kên nare. Ampo na? He cute me hakep xà ata kôt, nee ate amji to me acati prãmte, cute me hakep nare. Ampo na? He me apê pĩxô pàr pa ata pyràac, ne jũ wỳr quê pĩxô pàr pa nõ harê to ihhimpej, ne harê ri quêt ipàr pa cunea to ihhimpej. Cwỳrjapê ca nee jũmjê jaxà kam me gàhhuc ata to amji to ame acati prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_19","075_11_19","ROM","11","19","19","Na ca ihhêaj to me anõ imã garkwa to: — Juta catêjê itajê jaxà kam me ixãm prãmte ri, Pahpãm te me hicu, ne põ mã me cator, wa me haxà kam me ijàhhuc ita kam, mõrmõ ma ramã Pahpãm amehcaca — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_20","075_11_20","ROM","11","20","20","Ne Jeju to cute amji mã mehhimpej nare cwỳrjapê ri, cute põ mã me cator, ca me haxà kam me axàr. Ampo na? He ate Jeju to amji mã me ahimpej, na ri me haxà kam me axàr xà ata to, ca me amji japackrea ne. Cwỳrjapê ca ha nee cute me ato hajỹr xà ata pyrên amji to ame acati prãm to me apa nare, ne quêt cama amji mã me hũpahti to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_21","075_11_21","ROM","11","21","21","Ne por jũm te pĩxô pàr to hõ tekjê ata te ipàr tête kam ihpa kên jakep, ne cute mẽn ata pyràc pej na mã, Pahpãm te Juta catêjê kêanre atajê jicu. Na ca ha me guphêa ne. Ampo na? He nee me apê mam Pahpãm na mehkwỳ pê Juta catêjê atajê nare, ne me apê mehcahkrit. Na ca ha me apê me hũràac, ne me akên xà kêanre nõ to, quê ha ihtỳj me gicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_22","075_11_22","ROM","11","22","22","Ita na cu ha Pahpãm jàhcaprĩhti na me hõmpu, ne hanea ne cu ha, cute ampo kên cwỳrjapê me to kêanre xà na, me hahkre pej. Ne ate Jeju to amji mã me ahimpej catêjê mã ri, ihcunea na Pahpãm pej. Ne ma ame Jeju caca, ne mehkrã kêanre atajê mã ri, hanea ne Pahpãm kêanre. Quê ha cute me acaprĩ kam to incrà ita na, ca ha me apej ita na ame apa. Nãmri quê ha cute me acaprĩ jicu na, quê ha hanea ne, me gicu ne me akên mã me arẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_23","075_11_23","ROM","11","23","23","Ne quê ha hanea ne Juta catêjê te Jeju caca jicu, ne hacpỹa mã cumã me amji jõr na, quê ha ihtỳj mehkwỳ mã me haxà. Ampo na? He quê ihtỳj Pahpãm ita to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_24","075_11_24","ROM","11","24","24","Me apê mehcahkrit atajê pê ahkêt kam pĩxô pàr pa, mã cute hakep, ne pur kam ihnõ ata kam hãm ata pyràac. Ne me cupê Juta catêjê atajê pê ri, por cute me pĩxô pàr pa jakep, ne me ihnõ mã to hãm xà caprãr ata pyràac. Na quê ha to hõ tekjê ata mã hacpỹa mã ihkwỳ kam hãm to prãm na, quê ha ihtỳj hacpỹa mã ihkwỳ kam hãm. Ampo na? He pĩ pa ata pê ri quêt ihpaa to ihpa. Na ri hacpỹ mã cute kam hãm xà na cumã ihcacure. Ata pyràc pej na, quê ihtỳj Pahpãm hacpỹa mã Juta catêjê kwỳ mã mehkwỳ jaxà. Ampo na? He me cupê mehkwỳa to mehkwỳ, na quê ihtỳj hacpỹa ne mehkwỳ mã me haxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_25","075_11_25","ROM","11","25","25","Ỹhỹ me ikjêjê, ca ihhêaj to me anõ te, hahkre kêt kam amji krã kreti na, ate amji cãmjĩ cupate, wa ha me amã Pahpãm te imã ampo to hahkre xà ata jarẽ, ca ha me hahkre pej to impeaj ne. He pê mam, nee jũm ampo itajê nõ jahkre pej nare. He quê ha me cupê Juta catêjê, Pahpãm cuna mã mehkrã tỳjti ita na me to hãmtu nare. Ampo na? He quê ha Pahpãm mehcahkrit atajê te hỹrmã me ipipkjêr atajê cahyt, ne me to hàhtô xà ata mã hahê, ne me hicu. Ne hacpỹa mã me cupê Juta catêjê wỳr apkjê, ne me ahna cupy. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_26","075_11_26","ROM","11","26","26","Ata to, quê ha mehkên pê, me cupê Juta catêjê cunea pytà. Ne pê Ixaj xwỳ ramã Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam, me ahna ihhôc to hane he: “Quê ha jũ caxuw Xijãw jõ kẽn cahê na Krĩpinkrên pĩn me pahkên pê me pahpytàr catê ata cato, ne Jaco pê Juta pãm ata tàmxwỳ catêjê intête, cute amji kam me hapac xà kên to pôj partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_27","075_11_27","ROM","11","27","27","Quê ha Pahpãm me cumã amji jarẽn to hane he: ‘Pê wa rỳ pêa mã me amã ite me akên to pôj xà ata na, me amã amji jarẽa na, wa ramã me atête to pôj to mõ he’ ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_28","075_11_28","ROM","11","28","28","Ne ita caxuw, cormã me cupê Juta catêjê ma ame Jeju pê mehkên pê me hũtàr catê na me harẽn par caca xà ata to ri, cute amji to me Pahpãm curê xwỳn. Na ri me apê mehcahkrit atajê te Jeju to amji mã me ahimpej atajê pê Pahpãm na mehkwỳa. Ne pê rỳ pêa mã Pahpãm ramã amji mã menquêtjê capi, ne me cumã amji to ata na, cormã to amji japackre. Cwỳrjapê ri cormã cumã mehtàmxwỳ catêjê atajê kwỳ kĩn rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_29","075_11_29","ROM","11","29","29","Quê ha Pahpãm te amji mã jũm capi, ne cute to impejti na amji ton na, quê ha nee jũ caxuw jũm ita to hapac kêt nare, ne ihtỳj to amji japackre rohnỳtti mã. Ne nee cute ahna amji ton xà ata kaj na, ihnõ na to ipintuw nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_30","075_11_30","ROM","11","30","30","He pê ramã rỳ pêa mã, me apê mehcahkrit atajê inquêtjê ajco me Pahpãm jarkwa kam hapac nare to me ipa. Na pê ajco nee me caprĩ nare. Ne ita kam nare. Ihtỳj cute me cupê Juta catêjê jũpar nare atajê jaxà kam me acaprĩ, ne me ato amji kwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_31","075_11_31","ROM","11","31","31","Ne quê ha ihtỳj jũ caxuw Pahpãm me cupê Juta catêjê jũpar nare atajê caprĩ to hanea, pom quê cute me acaprĩ he. He Pahpãm te me caprĩ prãmte ri, ihhêj ne amehkên ton to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_32","075_11_32","ROM","11","32","32","He me pahcunea jũpar nare kam ri, Pahpãm te me pahcunea pro, ne ihhêj rũm me pahto me hacjên catêjê pyràac. Ne mẽr ampo na mã cute me pahto hajỹr? Nee mã ampo na nare. He cute me pahcunea caprĩ prãm to ri, cute me pahto hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_33","075_11_33","ROM","11","33","33","Ỹhỹ, ampeaj kam Pahpãm mã hàhcaprĩ ita catia to cati! Ne cumã cute amji jahkre pejti ita rya to iry! Ne me hirôa pê ihkrã kre cati! Ne quê cute ampo to ihhimpej xà na to ihhimpej na, quê nee jũm ihkôt hahkre pej nare. He hũ na cute ton xà ata jahkre kêatre. Quê ha hõtpê cumã hahkre peaj xà na ihtỳj to. Ne jũm mã quê ha ajte, cute amji mã Pahpãm te amji kam hapac xà to, cute amji mã ihhimpej xà atajê nõ kôt hakop ne hahkre pej? Hamreare, he caxuw jũm jamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_34","075_11_34","ROM","11","34","34","Pê ramã Ixaj xwỳ hõ kàhhôc kam, ita to hũjarẽn to hane he: “Jũm mã quê ha ajte me pajõ Pahhiti mã ihkrã kam, cute amji kam hapac xà ita jahkre pej? Hamreare! He nee jũm te me pajõ Pahhiti jahkre pej xà caxuw hamreare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_35","075_11_35","ROM","11","35","35","Ne pê me iquêtjê nõ japrỳ te Jo ita, hõ kàhhôc kam Pahpãm na ihhôc to hane he: “Xà ramã ajkĩ Pahpãm te jũm to new xà caxuw, cute cumã ampo jõr? Hãpà! He ampo itajê cunea Pahpãm tekjê pit ita kam, jũ mã quê ne jũm cumã ampo gõ, quê to new? Hamreare!” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM11_36","075_11_36","ROM","11","36","36","Hõ, he pê Pahpãm amji mãa, ampo itajê cunea ton partu. Ne nee ihkaj na, iràn xà na, jũm te amjia kôt ampo itajê nõ ton nare. Mã nee hanea ne ampo te, amjia kôt amji ton nare. Ne Pahpãm ri ampo cunea to ihhimpej. Na cu ha amcro cunea kam me pahcunea Pahpãm cati na amji mã me to, me pajũjarẽn to me papa! Ampeaj kam! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_1","075_12_1","ROM","12","1","1","Ỹhỹ me ikjêjê, pom ramã Pahpãm te ampo jàhtôa na me pahcaprĩ hyre nare ita? Cwỳrjapê wa ate me cumã amji jõr xà caxuw me ana ahwỳ. Ate amji to me Pahpãm cajpuaw xà na, ca ha cumã me amji gõ, ne cumã pit mã ate me gàpên to me apa na, ca ha atỳj amji mã me to cati to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_2","075_12_2","ROM","12","2","2","Ne nee ca ha amji na pjê ita kam, Pahpãm curê xwỳn catêjê te mehkên ton catêjê jamãr, quê amji kôt me aton nare. Ne quêt cama amji na Pahpãm jamã, quê amã ate amji kam gapac xà to ipintuw partu. Quê ha me ato hane, ca ha me Pahpãm te ampo pej cunea, kam ampo kên jamreare, ne ihcajpuaw atajê jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_3","075_12_3","ROM","12","3","3","Pahpãm te amjia kôt ito, ite me amã harkwa jarẽn catê ne ahna ixãm. Cwỳrjapê wa ha itỳj me gapackre, ne me ato ihimpej to ipa, ca ha me ikampa. Ne nee ca amji peaj to apej na, amji to ame gàmra nare. He Pahpãm te ri ate amji mã to ahimpej xà ita na cute aton. Na ca me akwỳ, xwỳ kam amji mã me to ahimpej nare, ne me akwỳ kwỳ, cormã kyre pê amji mã me to ahimpej. Ca ha ate kyre pê Pahpãm to amji mã ahimpej na, ca ha nee ahna amji jarẽn to: — Wa ramã xwỳ kam Pahpãm to amji mã ihimpej to ipa nare — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_4","075_12_4","ROM","12","4","4","Ne me pajĩ pyxit peaj ne kam, ahpỹanre na, me pahcukrã xà itajê mã hàpên xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_5","075_12_5","ROM","12","5","5","Ita jĩkjê na mã Jeju Crixtô kam pahte me ajpẽn hônco catêjê, ajpẽn kam me pahpyxit peaj. Ne ahpỹanre na me pamã me pajàpên xà ita pê me pajĩ kam ahpỹanre na me pahcukrã xà atajê pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_6","075_12_6","ROM","12","6","6","Mã Pahpãm te amjia kôt ahpỹanre na me pamã pahte amji kam me pajapac xà te amji jahkre pej jõr partu, ahpỹanre na me pahte cumã me pajàpên xà ton xà caxuw. Na quê ha Pahpãm te harkwa to ihcakôc catêjê na me pahkwỳa kwỳ pyxwỳr na, cu ha pahtỳj cute to ihhimpej xà ata na mehcunea mã harkwa to me pahcakôc to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_7","075_12_7","ROM","12","7","7","Ne quê ha cute me pahte mehtehcajpar catêjê na me pahkwỳa kwỳ pyxwỳr na, cu ha pahtỳj mehtehcajpar to me papa. Ne quê ha cute ampo to me cumã hahkre catêjê na me pahkwỳa kwỳ pyxwỳr na, cu ha pahtỳj me cumã ampo to hahkre to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_8","075_12_8","ROM","12","8","8","Ne quê ha cute, me pahte cumã me hũcanãr ton xà caxuw me pahkwỳa kwỳ pyxwỳr na, cu ha pahtỳj me cumã me apô ne me cumã hũcanãr ton to me papa. Ne quê ha Pahpãm te, me pahte me cumã me hàhcukrêj to me papicokjêr catêjê na me pahkwỳa kwỳ pyxwỳr na, cu ha me pajàhcajrẽn jõxỳ nare kam, me pahtỳj me cumã me to me papicokjêr to me papa. Ne quê ha Pahpãm te me to pahhimpej catêjê na me pahkwỳa kwỳ pyxwỳr na, cu ha pahtỳj me pahkrã kreti kam me pajuphêa rũm me to me pahhimpej to me papa. Ne quê ha Pahpãm te me pahte me caprĩ catêjê na me pahkwỳa kwỳ pyxwỳr na, cu ha pahtỳj me pamã amji kĩan kam ame caprĩ, ne mehtehcajpar to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_9","075_12_9","ROM","12","9","9","Ca ha nee apu amji krãhky na me akwỳ kĩn nare, ne quêt caxwãm catia mã amehkĩn to me apa. Ne ma apu amji pê mehkên caca, ne quêt impejti ca me hũnãr to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_10","075_12_10","ROM","12","10","10","Por ca Jeju kam ajpẽn to me akjêjê atajê, ca ha me apeaj kam, me ajpẽn kĩn to me apa. Ne amji mã me akjêjê to me catia to me apa, ne ajpẽn cupahti to prãmti to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_11","075_12_11","ROM","12","11","11","Ne nee ca me gàpên xà kam ame xuwcaca to ame apa nare, ne quêt ampeaj kam me gàpên prãam kam me pajõ Pahhiti mã me gàpên to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_12","075_12_12","ROM","12","12","12","Ne me gakrya kam, Pahpãm pĩn me amã ampo pejti cator xà ata jikaj to me apa. Ne atỳj ampo te me ato jũ mãn xà atajê mã me gũcanãr to me apa. Ne nee jũ caxuw Pahpãm mã me acakôc jicu nare, ne nee me cumã amji cajrẽn jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_13","075_12_13","ROM","12","13","13","Ne quê Jeju kam ajpẽn to me akjêjê pê ampo jamreare ata me amã, ca ha atỳj me cumã to ajcokjê. Ne atỳj me gũrkwa kam jũa rũm me akjêjê me ipa atajê jamã, quê me acahê na ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_14","075_12_14","ROM","12","14","14","Quê ha cute me ato kên prãmte, ame acapôr to me ipa atajê mã, ca Pahpãm na ahwỳ, quê me to impej, ne quê nee gahpan xà na ame to kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_15","075_12_15","ROM","12","15","15","Ne me cumã amji kĩnti atajê cahê na me amã amji kĩnti ne. Ne ame amrã atajê cahê na atỳj ame amrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_16","075_12_16","ROM","12","16","16","Ne me acunea hãn ne me acaca xà na, me acapẽnti to me apa, ne nee ame ajpẽn rên nare. Ne amji mã mehcunea cupa to me apipẽnti to me apa. Ne nee apu amji to me acati prãm to me apa nare. Ne ca ha atỳj me amã ihcunea na me akwỳ pê mehkryjre atajê kĩnti ne. Ne nee ca me hirôa pê amji krã kreti na amji to gàmnãn to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_17","075_12_17","ROM","12","17","17","Ne quê jũm ato kên, ca nee amji jahpan xà na to kên nare. Ne mehcunea mã ampo pejti atajê to pit mã gàpên to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_18","075_12_18","ROM","12","18","18","Ne quê jũm apu amãn kêanre, ca ha nee amji jahpan xà na cumãn, ne apu cume apijapu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_19","075_12_19","ROM","12","19","19","Me ikjêjê, quê jũm ame ato kên, ca nee Pahpãm pê gàmtàr, ne amji jahpan xà na ame kam acryc nare. Mãr quê Pahpãm me gahpan xà na ame kam incryc. Ampo na? He ramã Pahpãm te hõ kàhhôc kam me ahna amji jarẽn to: “He pa wa ha cute ame ato kên atajê jahpan xà na amcwa, ne ijàmcwỳr xà ita pê ite ame to kêanre xà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_20","075_12_20","ROM","12","20","20","Ne Pahpãm mã cute mehhôc catêjê te ramã hõ kàhhôc kam, harkwa na ihhôc to: “Quê acurê xwỳn mã prãm, ca ha atỳj cumã harte, nare, quê cumã kôr, ca ha atỳj ihkõm. Ampo na? Ca ha ate to hajỹr na, quê ha cama apu akam ihpahàm, ne cute apu ato kên xà ata jũ na ihpeacre ne, ne nee hipêr amji to cupê acurê xwỳn to prãm nare” hajỹr xà ata kôt, ca ha to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM12_21","075_12_21","ROM","12","21","21","Na quê ha jũm te apu ato kên na, ca ha nee amji jahpan xà na apu kam acryc nare, ne cama to impejti ne. Hõ, ca ha ate ita to me hajỹr na, quê ha nee hipêr cupê acurê xwỳn nare, ne cama cupê gõ ikwỳ nõ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_1","075_13_1","ROM","13","1","1","Ne ca ha me acunea me cupê pahhi catêjê kam me gapac to me apa. Ampo na? Nee mã ampo na nare. He Pahpãm te ri pahhi na, pahhi catêjê itajê pyxwỳr, cute me ato ihhimpej xà caxuw. Jũ wỳr quê Pahpãm te pahhi na jũm xãm prãm nare kam, quê amjia kôt cupê pahhi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_2","075_13_2","ROM","13","2","2","Cwỳrjapê quê ha jũm te hõ pahhi par nare, ne ma apu ihcaca na, quê ha ma ramã apu Pahpãm te pahhi xãm ata par caca, ne ma apu Pahpãm caca na, quê ha ihtỳj jũ caxuw amji kên mã amji mẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_3","075_13_3","ROM","13","3","3","He xà ajkĩ catyt kam me ipa catêjê mã me hõ pahhi cupa? Hãpà! Ne por mehkên ton to me ipa atajê mã ri ihtỳj me hõ pahhi cupa. Nãmri quê ha amã gõ pahhi cupa nare to prãm na, ca ha nee apu akên ton to apa nare, ne quêt catyt kam apejti na apa. Quê ha ramã pahhi me apupu, ne me garẽn pejti to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_4","075_13_4","ROM","13","4","4","He me apejti to prãm to ri, Pahpãm jarkwa kôt pahhi ata hàpên xà ata to apê. Nãmri ca ate akên ton to apa na, ca ha atỳj amji mã pahhi ata te ato kên xà ata cupa to apa. Ampo na? He pahhi ata te ihtỳj akên jahpan xà na me ato kêanre xà. He Pahpãm mã ri pahhi ata apê, cwỳrjapê quê ha ihpĩan ajpên cumã cute akên mã amẽn xà caxuw harkwa cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_5","075_13_5","ROM","13","5","5","Cwỳrjapê ca ha atỳj pahhi catêjê cunea kampa. He xà ajkĩ Pahpãm te me pahkam incryc, ne ame pahto kên xà ata cupate pit mã, cu ame pahhi catêjê kampa? Hãpà. He ramã pahte mempar xà na me amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_6","075_13_6","ROM","13","6","6","Cwỳrjapê ca ha hanea ne pahhi catêjê atajê te Pahpãm krac ri cumã hàpên to me ipa ata jahpan xà na, atỳj hãn ne me cumã gàmjõr to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_7","075_13_7","ROM","13","7","7","Nãmri ca ha me anõ te cormã cumã gàmjõr nare na, ca ha atỳj cumã amgõ. Nare, ca ha ate cumã me gàpên xà na, ca ha atỳj cumã apê. Ne amji mã me hũpahti to me apa, ne amji mã me harẽn pejti to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_8","075_13_8","ROM","13","8","8","Ne ca ha ate jũm to new na, ca ha atỳj cumã amgõ, mãr ca nee ate to new ata na apa nare. Ne ampo ita pyxit peaj, ca ha atỳj me ton to me apa he. Ca ha atỳj me amã ajpẽn kĩnti ne. Ne ate ajpẽn to mempejti to apa xà ata pê ri ihhêj rũm ate me ajpẽn to new. Ca ha ate me ajpẽn kĩnti to me apa na, ca ha ramã me Pahpãm te me amã harkwa jirên atajê cunea kam me gapac to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_9","075_13_9","ROM","13","9","9","Ata pê ramã rỳ pêa mã Pahpãm me pamã harẽn to: “Ne por ramã me amã me aprõ, ne me amã me apjê atajê, ca ha nee ahti na me iràn xà na, jũm me ajpẽn caxun nare. Ne nee jũm curan nare. Ne nee ajpẽn pê ame gàhkĩj nare. Ne nee ajpẽn jũ na ame ampo kĩn to me apa nare” hane. Ne Pahpãm te me pamã harkwa jirên itajê cunea pipẽn pit. Ne ihnõ ita pê ri ihhêj rũm ihcunea pyràc, ata te hajỹr he: “Ca ha me amã me akwỳ kĩn hanea, pom quê amãa amji kĩn he” hane. Cu ha pahte ihkôat me ton to me papa na, cu ha ramã ihkôt ihkwỳ cunea ton to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_10","075_13_10","ROM","13","10","10","Quê ha jũm mã mehkwỳ kĩn na, quê ha nee jũ caxuw ame to kên nare. Hõhõ, cu ha ame pahkwỳ kĩn to me papa xà ata pê, ramã pahte me Pahpãm te me pamã harkwa jirên xà ata cunea kam me pajapac to me papa xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_11","075_13_11","ROM","13","11","11","Ne ampo na mã cu ha ame amji to hane? Nee mã ampo na nare. He me pahkwỳa kwỳ, nee hacpỹ ne Jeju te amji jaxàr, ne ampo kên cunea pê me pahto cator xà ita to, me amji japackre nare, ata pê ihhêj rũm ihtỳj cute ame hikwa ne ame hõt pyràac. He me pahpytàr xà jõ amcro ramã ajpên hàhtêp to mõ, cwỳrjapê cu ha me pahte me amji kam me pajapac xà cujrõ, quê apu ampra. He maam pahte Jeju to amji mã me hajỹr xà jõ amcro ata japyre mã ri, ramã cute me pahpytàr xà jõ amcro ajpên hàhtêp to mõ, ne ramã hàhtêp. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_12","075_13_12","ROM","13","12","12","Ne caxwa jõ awcapàtkô kam, jũ wỳr ca apu amji mã hamã ne apu mõ. Ne apẽ kam, ca ha atỳj amji wỳr ampo te ato kên xà ata pupu, ne cupê amji pytà. Ita jĩkjê na, quê ha akam Jeju te amji kam hapac xà tuw pejti hamreare, ca ha nee akên catia nõ pê amji pytàr nare. Ne quê ha Jeju me awỳr cato, ne ihtỳj me akên xà catia pê me apytà. Ne mehkêanre catêjê ri hõtpê caxwa ri ame ampo kêanre ton to me ipa, quê ha apẽ, quê ha me ton to hicu. Ne nee me apê cute me hajỹr catêjê atajê pyràc nare, na ca ha me akên ton jicu, ne catyt kam me apa rohnỳtti mã. Ne pom krãhtare ipijapu xà caxuw hàprê xà to amji tỳj, ita jĩkjê na, ca ha Jeju te amji kam hapac xà tuw pejti to me amji tỳj, ne ihkôat catyt kam me apa. Mãr ca ate to ihcupan xà pê me akên catia ata pê me to amji pytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_13","075_13_13","ROM","13","13","13","Ne catyt kam me pahpahàmti to me papa to me hanea, pom quê amcro jàhcujro kam mehpahàmti to me ipa he. Ne nee ajpẽn kam mare mã amji to ame axy to me apa nare. Ne nee côxỳhti to ame amji to apipãn to me apa nare. Ne nee ame cahãj xyre atajê caxun nare, ne nee ame to apahàm nõ to me apa nare. Ne nee ame apijapu to me apa nare. Ne nee amji jũ na ame ampo kĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM13_14","075_13_14","ROM","13","14","14","Ne nee ca ha mam ampo kêanre atajê to me amji cajpuaw to prãm to, ame amji kam gapac to me apa nare. Ne quêt me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te amji kam hapac xà tuw pejti ita to, cu ha ampo kên cunea pê me amji pytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_1","075_14_1","ROM","14","1","1","Ỹhỹ, he ca ha, por kyre pê cormã Jeju to amji mã mehhimpej atajê, ca ha atỳj me akwỳ kam, ahna me amji capa. Ne nee ame acaca xàa na, ahpỹanre na ame hũn, ne ame ahna xwỳ nare, ne quêt hipêr Jeju kôt me ipicamẽn na, ca mehtehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_2","075_14_2","ROM","14","2","2","Ampo na? He ramã me akwỳ xwỳ kam Jeju to amji mã mehhimpej nare, na quê ha ihtỳj me hõ itajê cunea ku. Ne nee me akwỳ kwỳ te me hajỹr nare, ne cormã kyre pê Jeju to amji mã mehhimpej. Na ri ihtỳj me amji mã me hõ to me hàpàn xà atajê cunea cawpa to: — Jũ wỳr wa ijõ ita krẽ, kôt mã ikam tẽ, nare, quê me ikra kam tẽ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_3","075_14_3","ROM","14","3","3","Ne por ca atỳj me gõ cunea ku atajê, nee ca ame akwỳ te ihcaca catêjê mãn kên nare, ne aracri me hõmpu. Ne por ca nee ame hõ ata kur nare atajê, ca ha nee kam ate me cumãn xà ata to me curê mã me irẽn nare. Ampo na? He ramã Pahpãm te me ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_4","075_14_4","ROM","14","4","4","Ne cupêa ri me hõ Pahhiti, ne nee me apê me hõ pahhi nare. Ne taa mã quê ha mehkwỳ na ihcakôc to kêanre to prãm, ne me to ihcakôc to kêanre, nare, quê ha me to ihcakôc to impejti ne. Me hõ Pahhiti quê ha cute me hàpên to hamãr na me to, quê ha me to hamã, quê ha ihtỳj mempej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_5","075_14_5","ROM","14","5","5","Ne me gakrã kam me akwỳ, ma ame amji mã me amcro kên na me aprã. Ne mehkwỳ ihtỳj me amcro kên me, impej picacwỳr na me harẽ. Ne ita caxuw ca ha ahpỹanre na, ate me amji kam gapac xà jahkre pejti xà atajêa kôt me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_6","075_14_6","ROM","14","6","6","Ne me gakrã kam, me akwỳ te Pahpãm to amji japackre xà caxuw, ramã amji mã me amcro capi. Ne me gakrã kwỳ kam, me akwỳ te Pahpãm to amji japackre xà caxuw, ihtỳj me hõ cunea ku, ne hũrên me hakryti na, cumã me amji jarẽ. Ne me gakrã kam me akwỳ te Pahpãm to amji japackre xà caxuw, nee me hõ cunea kur nare, ne ihtỳj me ajcri. Ne me ipijacri xà ata kôt ri Pahpãm te me to impejti na me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_7","075_14_7","ROM","14","7","8","He nee cu amji mãa, me pahnõ apu papa nare. Ne me pahte me Pahpãm cajpuaw prãmte, cu ame papa. Ne nee cu amji mãa me pahnõ pahtyc nare. Ne me pahte me Pahpãm cajpuaw prãmte, cu ame ty. Ne me pahtĩar kam cupê me pajõ Pahhiti, ne hanea ne me pahtyc xà jirô pê, cupêa ri me pajõ Pahhiti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_9","075_14_9","ROM","14","9","9","Ampo na? He me pajõ Pahhiti pê Crixtô tyc, ne hacpỹa mã ihtĩr, mãr quê cupê mehtyc me, mehtĩr jõ Pahhiti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_10","075_14_10","ROM","14","10","10","Ita kam, jũ mã ca ha ajte, ne me akjêjê kwỳ te amji kam hapac xà pê ajteare mã ita kôt, ca ame cupê cute to ihcupan catê na me cumã hacjê? Ne me ca, me ca xwỳjê? Jũ mã ca ajte ame, ne me akjêjêa kwỳ to mehkryjre to prãm to ame apa? Hãpà! Ahna cute hajỹr nare! Ampo na? He cu ha jũ caxuw me pahcunea Pahpãm cuna mã me pahcuhhê, quê ha taa me pahcukij xà kêanre ata to me pahcukij, ne me pahkwỳ cukij xà impejti xà ata to me pahcukij, ne ma ajpẽn pê me pahto ajcokjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_11","075_14_11","ROM","14","11","11","He pê ramã me Pahpãm hõ kàhhôc kam me pahna amji jarẽn to: “He ipê itĩr rohnỳtti mã ata catê wa, na ca ha jũ caxuw me acunea me akryjre na ate me imã amji jarẽn prãmte, icuna mã me akõn krã na me jỹ, ne me imã: ‘Quêt apê Pahpãam to apê Pahpãm’ ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_12","075_14_12","ROM","14","12","12","Hajỹr xà ita kam, jũ mã cu ha me? Cu ha ahpỹanre na Pahpãm mã pahte amji to me pahhimpej xà atajê me, me pajàpên xà cunea na me amji jarẽn partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_13","075_14_13","ROM","14","13","13","Cwỳrjapê cu ha ajpẽn pê me pajõ me, pahte amji kam me pajapac xà na me pahcakôc jicu. Ne jũ to ca ha quêt me? Ca ha me ate amji kam gapac xà cunea to catyt kam me apa. Ne nee ca me ate amji kam gapac xà kên ton to me apa xà ata to, me akjêjê te cormã kyre pê Jeju to amji mã mehhimpej atajê te mehkên ton na me ton, quê mehkên mã mencjêj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_14","075_14_14","ROM","14","14","14","Pajõ Pahhiti Jeju kam me pahte amji hônco xà ita kam, ramã pahte me pajõ te me pahto kên xà nare na, hahkre pej pejtu. Nãmri quê ha jũm te amji mã hõ kêanre na harẽn, ne hanea ne Pahpãm mã ihkêanre na harẽn na, quê ha ihtỳj hõ ata cumã ihkêanre ne. Ne cute Pahpãm mã hõ ata kên na harẽn jipy ihkrẽr na, quê ha Pahpãm mã jũm te hajỹr ata kêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_15","075_14_15","ROM","14","15","15","Quê ha me akjêjê nõ te cormã kyre pê Jeju Crixtô to amji mã ihhimpej ata te gõ ata kur na gõmpun, ne amã ihcawpa to: — Ca ate gõ ita krẽr na ihkaj na — hajỹr na, ca ha nee gõ ata krẽr nare. Nãmri ca ha ate gũpar nare, ne mãnea mã ihkrẽr na, quê ha nee amã akjê ata kĩn nare. Quê ihhêaj to akjê ata akôt hũpa kam cukrẽ, ita na Pahpãm pê me akam ihkaj na. Ne hanea ne Jeju te akjê ata kritxwỳ na amji ton, ne haxà kam ihtyc na, ca to amji japackre. Ne nee gàpàn xà ata cwỳrjapê apê akjê ata Pahpãm pê ipictor na hamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_16","075_14_16","ROM","14","16","16","Quê jũm mã ate ampo ton xà itajê na akam ihkaj na, ca ha hicu, ne nee hipêr ton nare, mãr quê nee ampo pejti ita kên na harẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_17","075_14_17","ROM","14","17","17","Ampo na? He Pahpãm himpej xà nee me pajõ me, me pahkõm xà to amji kam hapac to ipa nare. Ne quêt Pahpãm Carõ Pejti kôt, catyt kam me papa me, me pahcarĩcti kam, me pamã amji kĩnti to ri amji kam hapac to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_18","075_14_18","ROM","14","18","18","Ne jũm te Jeju Crixtô mã hàpên xà to hàpên to impejti to ipa to hajỹr te ri Pahpãm cajpuaw. Mã hanea ne mehkwỳ jũm ata jarẽn pejti to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_19","075_14_19","ROM","14","19","19","Cwỳrjapê cu ha ajpẽn kam me pahcapẽn pej pêa mã me papa na, cume amji to prãm. Ne hanea ne pahte me ajpẽn tehcajpar to me papa na, me pahtehcajpar xà ata to, cu ha me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_20","075_14_20","ROM","14","20","20","Me papê Jeju tekjê catêjê mã, nee me hõ cawpa xà nare. Na cu ha pahtỳj me pajõ cunea ku. Quê nee me pajõ nõ me pahnõ to kên, ne jũm to kên nare. Nãmri quê ha jũm te hõ ata kuar kam amji mã cute mehcawpa xà ata cupa na, quê ha Pahpãm mã jũm ata pê ampo to kên catê. Cwỳrjapê ca ha nee cumã, Jeju wỳr jũmjê incjêj ne cormã kyre pê amji mã me to ihhimpej atajê mã, me akôt me cumã me hõ cunea to hahkre nare. Quê ihhêaj to cute ampo krẽr xà ata kam ihcawpa xà ata to amji japackre, ne cumã hũpa na, quê ha ihtỳj ihkên mã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_21","075_14_21","ROM","14","21","21","Na quê ha me pajàpàn xà me, me pahkõm xà me, ampo kwỳ te Pahpãm pê me pahkjêjê kwỳ to kên, ne cupê me to hũjawry na, cu ha mehcunea jicu, ne nee hipêr mehcaxun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_22","075_14_22","ROM","14","22","22","Quê ha amã gõ cunea kur xà caxuw impej na hahkre pej na, ca ha ate ihkur xwỳjrea na Pahpãm mã ahna amji cajrẽn to hane he: — Ca ate, ite ampo itajê cunea kur xà na imã ton, cwỳrjapê wa ha itỳj cukrẽ, ne nee ihcawpa xà nõ na to amji japackre, ne apu hũpa nare — hane. Ne nee me akwỳ kwỳ mã ate ihkrẽr xà ita na amji jarẽn nare. Ne aracri amji mã: — Wa Pahpãm mã ampo pejti itajê pit ton to ipa, mãr quê nee ihkôt ikên mã imẽn nare, ata pyrên ri ijakry — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM14_23","075_14_23","ROM","14","23","23","Nãmri quê ha jũm ata te ampo ata krẽr xà ata kam, amji mã ihcawpa to: — Pỳpỹn, mõrmõ ajkĩ ite ijõ krẽr xà ita na Pahpãm mã ipej, nare, mõrmõ ajkĩ ipej nare — hajỹr jipy, cute ihkrẽr na, quê ha ramã amji kên mã amji mẽ. Hõ, quê ha jũm te Pahpãm jarkwa kôt cute ihkrẽr na amji jahkre pej nare kam ihkrẽr na, quê ha ahna Pahpãm pê kam ihkaj na. Hõ, cu ha amjia kôt, me pahte Pahpãm jarkwa jahkre pej nare kam, ampo ton na, quê ha Pahpãm pê ahna me pahkam ihkaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_1","075_15_1","ROM","15","1","1","Ne pom cu ramã xwỳ kam Jeju to amji mã me pahhimpej nare itajê, cu ha, pom cormã kyre pê amji mã me to ihhimpej itajê tehcajpa, mãr quê hanea ne me pahcuxà, xwỳ kam amji mã me to ihhimpej nare. Ne cu ha nee pahte amji to amji cajpuaw prãmte ame papa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_2","075_15_2","ROM","15","2","2","Ne quêt ita to cu ha me he. Cu ha pahtỳj me pahkjêjê impejti xà wỳr me mõr na mehtehcajpa, quê me mõ, mãr quê Jeju to amji mã mehhimpej xà to me ajcamẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_3","075_15_3","ROM","15","3","3","Ne mẽr ampo na mã cu ha me ita to? Nee mã ampo na nare. Pê me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô nee cute amji to amji cajpuaw prãm to, pjê kam apu ipa nare. Ne ihtỳj cute amji pupun xà ata caxuw apu mõ. Pê ramã Pahpãm jõ kàhhôc to hũjarẽn to hane he: “Inxũ, por cute me acrôn xà kêanre to me acrôn atajê te me ato tojnõ, ne ma iwỳr me ipipkjêr, ne ame icrôn xà kêanre to ame icrô” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_4","075_15_4","ROM","15","4","4","He pê nee Pahpãm ihcaprỳ na mam hõ kàhhôc tũm ata kam harkwa na, ihhôc na me mẽn nare. Ne cute me pahcunea mã ampo jàhtôa to hahkre xà caxuw, pê harkwa kôt hõ kàhhôc ata kam mehhôc. Ne Pahpãm jarkwa ihtỳj ampo kên mã me pajũcanãr na me pahto, ne hanea ne me pajakryti na me pahto. Na cu ha pahtỳj me, por jũ caxuw Pahpãm cahê na ame papa xà ata na, me hikaj. Ampo na? He jũ caxuw cute me pahto catia, mã me papê hũràac xà na me pamã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_5","075_15_5","ROM","15","5","5","Wa ijõtpê Pahpãm mã me acajrẽn to hane he: — Ỹhỹ me ijõ Inxũ Cati pê Pahpãm, he ca ihcunea caxuw me imã me ijũcanãr xà pê me ijõ katcrà gõ, wa itỳj me awcanã. Ne ma akra pê Jeju Crixtô kam me akwỳ itajê te ajpẽn hônco na me to, mãr quê ihkôat cute amji kam hapac xà pyxit peaj to amji kam me hapac to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_6","075_15_6","ROM","15","6","6","Ne me harkwa pyxit peaj to me garẽn pejti to me ipa, ne me amã: “Apê me ijõ Inxũ Cati pê Pahpãm, ne apê me ijõ Pahhiti pê Jeju Crixtô Pãm, ne ihcunea na ampeaj kam apej” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_7","075_15_7","ROM","15","7","7","Ne me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me ana amji caxàr xà ita na, ca ha me akwỳ na me amji to pôj to me apa. Hõ, ate me to hajỹr xà ata to, ca ha me amji mã Pahpãm to cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_8","075_15_8","ROM","15","8","8","He pê rỳ pêa mã Pahpãm ramã me cupê Juta catêjê quêtjê mã cute Jeju Crixtô kujahêc na amji to awjahkre, mãr quê cato ne cupê mehtehcajpar catê. Mã Jeju cator xà ata te, Pahpãm te ampeaj kam to hũjahkre xà na amji par na harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_9","075_15_9","ROM","15","9","9","Ne hanea ne cator xà te, mehcahkrit atajê te Pahpãm jàhcaprĩhti na harẽn na me ton. Ne pê Tawi xwỳ ramã hõ kàhhôc kam, ita na me to hũjarẽn to hane he: “Ỹhỹ, wa ha mehcahkrit atajê jipôc ri gaprỳ na icrer to impejti ne, ne wa ha itỳj me cumã ato ijàmnãn to ipa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_10","075_15_10","ROM","15","10","10","Ne hõ kàhhôc kwỳ kam hanea ne to hũjarẽn to hane he: “Me apê mehcahkrit me, me apê Ixaher catêjê pê Pahpãm na mehkwỳ atajê mea mã, Pahpãm pyrên me gakry!” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_11","075_15_11","ROM","15","11","11","Ne hanea ne to hũjarẽn to hane he: “Ne por me apê mehcahkrit cunea pê Ixaher catêjê nare atajê, ca ha atỳj me pajõ Pahhiti to amji mã me gàmnãn to me apa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_12","075_15_12","ROM","15","12","12","Ne hanea ne Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê pê Ixaj xwỳ jõ kàhhôc kam, pê to hũjarẽn to hanea he: “Quê ha jũ caxuw menquêtti pê Jexê tàmxwỳ tàmxwỳ nõ cato. Ne cupê mehcahkrit atajê jõ Pahhiti. Quê ha ihtỳj cupê me hõ Pahhiti na amji mã me to ihhimpej to me ipa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_13","075_15_13","ROM","15","13","13","Ne Pahpãm ri pahte me hikaj, mã me pajũcanãr na me pahto, cu me hikaj. Ata kôt imã, cute me amã amji kĩnti me, me acarĩcti jõr na, to prãm, mãr ca nee amji mã ampo cupa nare. Ne hanea ne imã Pahpãm Carõ Pejti carôt kôt me gũcanãr, ne me hikaj xà ata te me amã ipicamẽn to mõr na, me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_14","075_15_14","ROM","15","14","14","Ỹhỹ me ikjêjê, he me apejti, ne me akrã kreti to atỳj me ajpẽn japackre to me apa na, imã me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_15","075_15_15","ROM","15","15","15","Cakrô wa amji mã ijàhkyaj kam, hirãa pê ite me amã ampo itajê na ihhôc, mãr ca me cahyt, ne me to amji japackre. Ne mẽr ampo na wa ite amji mã ijàhkyaj kam me amã ihhôc? Nee mã ampo na nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_16","075_15_16","ROM","15","16","16","He Pahpãm te ito icati, ne mehcahkrit atajê jipôc ri, cute ihcãmter Jeju Crixtô mã ipê cumã ijàpên catê na ixãm. Por pê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê ajco cute amji to me Pahpãm cajpuaw prãmte me cumã ampo gõ, ata jĩkjê na, wa itỳj ite amji to Pahpãm cajpuaw prãmte, hỹrmã mehcahkrit atajê to ipipkjêr to ipa, mãr quê Pahpãm me cumã Carõ Pejti gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_17","075_15_17","ROM","15","17","17","Ne Jeju Crixtô kam ite amji hônco xà ita kôt ri, imãa Pahpãm mã ijàpên xà cunea impej pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_18","075_15_18","ROM","15","18","18","He xà itea ijàpên xà impejti ita na, amji to ijàmnãn xà caxuw mã, wa apu amji jarẽn to ipa? Hãpà. He Jeju Crixtô te ri ite mehcahkrit te Pahpãm jarkwa kam hapac na itehcajpar, mã cute mempar. Mã cutea, ite me cumã ijũjarẽn xà na iton, ne caxuw imã ite amji jahkre pejti jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_19","075_15_19","ROM","15","19","19","Ne cute imã Carõ Pejti carôt jõr, mãr wa carôt ata kôt me cumã ampo pihho pejti to, quê me hõmpu, ne me Pahpãm to me amji japackre. Ne ita kam wa ma Krĩpinkrên pĩn, Iririj jõ pjê wỳr imõr xà ata kam, wa itỳj mehcunea mã Jeju Crixtô pê me pahkritxwỳ na harẽn xà impejti atajê cunea na harẽn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_20","075_15_20","ROM","15","20","20","Wa ijõtpê, por nee rỳ jũ ri jũm te me cumã Jeju Crixtô pê me pahpytàr catê na harẽn nare ata wỳr, wa ikràr. Ne nee wa ramã jũ ri jũm te me cumã harẽn ata wỳr ikràr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_21","075_15_21","ROM","15","21","21","Ne pê ramã Pahpãm jõ kàhhôc kam Ixaj xwỳ ita to hũjarẽn to hane he: “He por rỳ jũ caxuw jũm te me cumã Pahpãm kra jarẽn nare atajê, quê ha ita caxuw me kampa, ne me hõmpu. Ne por rỳ jũ caxuw cute me Pahpãm kra jarẽn par nare atajê, quê ha me kampa, ne me hahkre pej” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_22","075_15_22","ROM","15","22","22","He wa tee me awỳr ikràr, ne me apupun to prãm. Mã ma ijàpên xà icahpêrkàr to ipa ita kam, jũ wỳr wa apu amji mã hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_23","075_15_23","ROM","15","23","24","Ne rỳ pêa mã, wa caku jàhtôa kam me awỳr ikràr, ne me apupun to prãm, ne hamre, ramã ita caxuw ite pjê itajê kam ijàpên xà jipêj partu. Cwỳrjapê wa ha ma Cra jõ pjê wỳr imõr xà ita kam, wa ha me anaa mõ, ne me apupun to ramã ite amji kam ijapac. Ne wa ha me awỳr icator xà kam, quê ha ampeaj kam me pamã amji kĩn. Wa ame acahê na imõr xà ata kam, ca ha ampo to me itehcajpa, ite to Cra jõ pjê wỳr imõr xà cahhur krã curan xà ata caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_25","075_15_25","ROM","15","25","25","Ne wa ha xa me awỳr imõr xà ita kam, mam Krĩpinkrên kam Jeju na mehkwỳ atajê tehcajpar prãmte, me hỹrmã icato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_26","075_15_26","ROM","15","26","26","Ampo na? He Maxeton jõ pjê me, Crec jõ pjê kam Jeju na mehkwỳ pê mehcahkrit atajê te, Krĩpinkrên kam me cupê hamreare atajê tehcajpar prãmte, amjia kôt me imã ihpore to cuprõn, mãr wa curi to icato, ne Jeju na mehkwỳ pê Juta catêjê pê hamreare atajê mã to ajcrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_27","075_15_27","ROM","15","27","27","Me cutea ri me ita to me hajỹr to me amji kam hapac. Na ri ihhêj rũm ramã mehcahkrit itajê te, me cupê Juta catêjê to new, na quê ha ihtỳj me amgõ. Ampo na? He pê mam me cupê Juta catêjê itajê, mehcahkrit atajê wỳr, ihtỳj me Pahpãm jarkwa kujahêc to me ipa. Mã me harkwa kôt Pahpãm wỳr me ipipkjêr, ne mempej mã me hàr, ata jahpan xà na ri, hacpỹa ne cute me cumã ampo itajê kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_28","075_15_28","ROM","15","28","28","Ne ite curi to icator, ne me cumã me hũhkra kam me hõ pore ata cunea to icahkũm jirô pê mã, wa ha Cra jõ pjê wỳr imõr xà ata jõ pry kôt me awỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_29","075_15_29","ROM","15","29","29","Ne me awỳr icator xà ata kam, quê ha Jeju Crixtô cukwa kam ampeaj kam me pamã ampo pej cunea hàhtô, na ramã imã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_30","075_15_30","ROM","15","30","30","Me ikjêjê, cu me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô to amji mã me pahhimpej, ne Carõ Pejti ata kôt ri me pamã ajpẽn kĩn ata kôt, wa me ana ahwỳ, mãr ca icuxà xwỳ kam Pahpãm mã me icajrẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_31","075_15_31","ROM","15","31","31","Ne cumã me icajrẽn to hane he: — Me ijõ Inxũ Cati, ca ha Juta jõ pjê kam amji mã me ato ihhimpej nare atajê pê Pawrô pytà. Ne hanea ne cute me akwỳ mã ihpore jõr xà ata kam, quê nee ihpore ata to me amji na ampo kên cãmjĩ, ne amehcaca nare, ne quêt ihtỳj me hakrya kam, ihpore ata na me amji capa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_32","075_15_32","ROM","15","32","32","Hõ, ca ha Pahpãm mã me icajrẽn to hane, ne quê ha Pahpãm mã ito hajỹr to prãm na, wa ha icator xà ata kam, quê ha me pamã amji kĩn jakryti ne. Ne pahte me ajpẽn pupun xà ata kam, quê ha Pahpãm ajpẽn pyrên me pajakryti na me pahto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM15_33","075_15_33","ROM","15","33","33","Ne imã Pahpãm pê me pamã me pahcarĩcti jõr catê ata te me acahê na ipa rohnỳtti mã na, me ato prãm. Hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_1","075_16_1","ROM","16","1","1","Ỹhỹ, ita caxuw, wa ha me amã hàpà, ne me amã me pahkjê cahãj pê Pepkwỳj kujate, ne me amã ihkôt harẽ. He cupê Ampohy jõ krĩ kam Jeju na mehkwỳ tehcajpar catêjê nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_2","075_16_2","ROM","16","2","2","Na ca ha ahna me amji caxàr to hanea, pom quê ate Jeju na me amji caxàr he. Hõhõ, Jeju na mehkwỳ to pahte amji kam me pajapac to hajỹr xà pit. Ramã cute me hàhtôa tehcajpar, ne hanea ne itehcajpar, na ca ha atỳj ampo to mehtehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_3","075_16_3","ROM","16","3","3","Ne hanea ne Prixirakwỳj me Aquira pê mam ajco icahê na Jeju Crixtô mã me apê atajê mã ite me amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_4","075_16_4","ROM","16","4","4","Ne pê Jeju jàpên xà kam, cute me itehcajpar xà ata kam, cute amji to mehtyc xà jàhtôa jakren. Cwỳrjapê wa me cumã me hũrên ijakryti na amji jarẽ, ne nee wa ite ahte ijakryti na me cumã amji jarẽn nare. Ne hanea ne me cupê Jeju na mehkwỳ pê mehcahkrit atajê te me cumã hakryti na amji jarẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_5","075_16_5","ROM","16","5","5","Ne wa hanea ne Jeju Crixtô na mehkwỳ te me hũrkwa kam me cuprõn catêjê mã, ite amji jarẽn kujahêc. Ne wa hanea ne ite imã ikwỳ nõ kĩnti pê Epet te Axij jõ pjê kam, cupê mam Jeju to amji mã ihhimpej catê ata mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_6","075_16_6","ROM","16","6","6","Ne hanea ne Marij te ramã me amã hàpên crire nare ata mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_7","075_16_7","ROM","16","7","7","Ne hanea ne Antrôn me Juna pê me ipyràac, ne me cupê Juta catêjê pê mam icahê na me hacjên xà kam mehcuhhê atajê mã, ite me amji jarẽn kujahêc. Ne me cupê Jeju jarkwa na memprar catêjê na, ramã ite me hõmpun pejtu, ne pê mam ramã icumam Jeju to amji mã mehhimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_8","075_16_8","ROM","16","8","8","Ne hanea ne, por me pajõ Pahhiti pê Jeju kam, cupê ijõ ikwỳ nõ pê Amprij ata mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_9","075_16_9","ROM","16","9","9","Ne hanea ne Rupan pê me icahê na Jeju Crixtô mã hàpên catê ata me, me imã ikwỳ nõ kĩnti pê Xaqui mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_10","075_16_10","ROM","16","10","10","Ne wa hanea ne Aperti te mehcunea kam mare mã Jeju Crixtô to amji mã ihhimpej, ne cumã hàpên catia ata me, Arixô me, mehkjêjê mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_11","075_16_11","ROM","16","11","11","Ne wa hanea ne Herotãw pê ipyràac, ne cupê Juta catêjê nõ me, Narqui me, mehkjêjê pê Jeju na mehkwỳ atajê mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_12","075_16_12","ROM","16","12","12","Ne wa hanea ne Tripenkwỳj me, Triponkwỳj pê me pajõ Pahhiti mã hàpên catêjê atajê me, Penxikwỳj pê imã me ijõ ikwỳ nõ cahãj kĩnti te Pahpãm mã hàpên catia ata mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_13","075_16_13","ROM","16","13","13","Ne hanea ne wa Rupo pê me pajõ Pahhiti mã hàpên catê catia ata me, inxi te ihhêj rũm ito ihkraa, ne ito impejti ata mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_14","075_16_14","ROM","16","14","14","Ne hanea ne, wa Axin me, Precon me, Mecurij me, Patropa me, Herma me, me pahkjêjê cunea apu ihkôt me ipa atajê mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_15","075_16_15","ROM","16","15","15","Ne hanea ne wa Piror me, Jurijkwỳj me, Nerew me, ihtõj me, Orimpa me, Jeju na mehkwỳ cunea cahê na ame ipa atajê mã, ite amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_16","075_16_16","ROM","16","16","16","Ne me amã ajpẽn kĩan kam me ajpẽn mã me hàpà. Ne ita ri me cupê Jeju Crixtô na mehkwỳ cunea te me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_17","075_16_17","ROM","16","17","17","Me ikjêjê wa ha cormã me gapackre to incrire ne, ihkàhhôc ita jicu xà kam. Ỹhỹ, ca ha ma amji na, cute me Jeju to, ate amji mã me ahimpej tête me acahpêrkàr, ne ite me amã ampo to hahkre atajê tête me girên ne me ato ipicapôn prãm catêjê to, amji na me guphêa ne. Ne ampỳa mã ame cupê me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_18","075_16_18","ROM","16","18","18","Ampo na? He cute me hajỹr catêjê, me pajõ Pahhiti pê Crixtô pê ampỳa mã ame ipa, ne nee me cumã hàpên nare, ne amji cajpuaw cute ampo na mehprãmti xà ton to me ipa. Ne me harkwa cakôc xà hêj xi xà picre to, cute me amji jahkre kêatre catêjê mã mehhêj to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_19","075_16_19","ROM","16","19","19","Ne me ca nare, ca quêt atỳj me gũcanãar kam Jeju to amji mã me ahimpej to me apa. Cwỳrjapê ri me apyrên me ijakry pit. Ne imã me ate, me ampo pejti ton na ate amji jahkre pejti na, imã me ato prãm, ne me apê ampo kên ton jahkre kêatre na imã me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_20","075_16_20","ROM","16","20","20","Ne Pahpãm pê me pamã me pahcarĩcti jõr catê xakat, ne quê ha me amã me acarĩcti gõ, mãr ca nee ame pahcurê xwỳn pê Xatanaj ata cupa nare. Ampo na? He quê ha me pahcurê xwỳn ata curan pej to hàhtũm nare to hanea, pom ca me apar kàhtỳjti to me cagã krã gã he. Ne imã me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te ihcunea na me ato impej na to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_21","075_16_21","ROM","16","21","21","Ne Timot pê icahê na hàpên catê ita te hanea ne me amã amji jarẽn kujahêc. Ne hanea ne Ruxô me, Jaxãw me, Xôpat pê me ipyràac, ne hanea ne cupê Jeju na mehkwỳ kam Juta catêjê kwỳa kwỳ atajê te me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_22","075_16_22","ROM","16","22","22","Ne ipê Tertur pê Pawrô kôt ihkàhhôc ton catê te hanea ne me amã amji jarẽn kujahêc, Jeju jarkwa na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_23","075_16_23","ROM","16","23","23","Ne wa Cajo jũrkwa kam ikrĩ, mã hũrkwa kam Jeju na mehkwỳ me cuprõ atajê te hajỹar, ne me amã amji jarẽn kujahêc. Ne Eraxô pê krĩ jõ pahhi mã ihpore jamãr catê me, Jeju kam me pahkjê pê Cwatro te me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_24","075_16_24","ROM","16","24","24","Ne imã me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te ihcunea na me ato impejti na me ato prãm. Ỹhỹ, he ampeaj kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_25","075_16_25","ROM","16","25","26","Imã me acunea mã, Pahpãm jàhcaprĩ mã me pahtehcajpar na, me ate me hahkre pej na, me ato prãm. Ampo na? Nee mã ampo na nare. He pê rỳ pêa mã Pahpãm Jeju Crixtô pê me pahkritxwỳ na, to amji kampa. Mã rỳ jũ caxuw jũm te, Pahpãm te Jeju Crixtô to me pahkritxwỳ na hahkre pej nare, ne me cupê ipimxur tu. Ne pê ramã rỳ pêa mã Pahpãm jarkwa na, cute mehhôc catêjê ita na mehhôc, ne cute me ahna ihhôc xà ata, pê nee hirã pê hũjarẽn nare, ne harẽn xà incwỳrpê harẽ. Ne ita caxuw Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata te nee to ipimxur nare, ne hirãa pê to ipipẽ xà caxuw, ahna harkwa hyr, mãr quê pjê kam, mehcunea me hahkre pej, ne amji mã me to ihhimpej, ne ihkôat me ipa. Ne Jeju pê me pahkritxwỳ ita to, pê wa Pahpãm jarkwa kôt, me amã icakôc. Ne Jeju to ate amji mã me ahimpej xà ita kam, quê ha Pahpãm ihtỳj me atehcajpa, mãr ca jũ caxuw me hicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RM16_27","075_16_27","ROM","16","27","27","Ne Jeju Crixtô cukwa kam, quê ha pjê kam mehcunea me Pahpãm pyxit peaj, ne ihkrã krea to ihkrã kre na me hahkre pej, na cu ha me cumã: — Quêt apyxit peaj ne ampeaj kam akrã kre rohnỳtti mã. Ỹhỹ, he ampeaj kam — hane. Hamre, ijõ kàhhôc ita pit.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_1","076_1_1","1CO","1","1","2","Hàpà me ikwỳ pê Pahpãm na mehkwỳ, ca Corinti jõ krĩ kam me akrĩ atajê. Ipê Pawrô. Pê Jeju Crixtô pê Pahpãm kra amji mã harkwa na cumã iprar catê na ixãm. Na wa ite me amã ihhôc, ne ihkujahêc. Ne Jeju kam me pahkjê pê Xoten ita icahê na ihkrĩ. Ne Jeju Crixtô cukwa kam ri me apê Pahpãm na mehkwỳ, na ca ajtea mã me, ne ampeaj kam me apej. Pê Pahpãm ihkra kam ate me ajpẽn hônco xà ata kôt, pê me ato amji kwỳ xà na, me ana ahwỳ. Ne ihkàhhôc ita hanea ne, pjê cunea kam me cumã Jeju Crixtô pê me pajõ Pahhiti kam me hapac to me ipa atajê cunea mã wa ite ihhôc. Ne Jeju pê me pajõ Pahhiti, ne hanea ne cupê me hõ Pahhiti, na wa ite ahna me amã ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_3","076_1_3","1CO","1","3","3","Ne wa ijõtpê Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô mã, me acajrẽn to hane he: — Ỹhỹ, ca ha Corinti jõ krĩ kam me akwỳ mehkrĩ atajê caprĩ, ne me caxwỳn caxwãm pê me cumã me acarĩcti gõ, mãr quê nee ame amji mã ampo cupa nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_4","076_1_4","1CO","1","4","4","Pahpãm te Jeju Crixtô cukwa kam hàhcajrẽan kam me ato impej xà ata pyrên, wa ijõtpê hũrên ijakryti na cumã amji jarẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_5","076_1_5","1CO","1","5","5","Ne Jeju Crixtô kam ate me ajpẽn hônco xà ita kam ri, me akrã kre te amji jahkre pejti me, Pahpãm jarkwa kôt me gũjarẽn xà impejti to, ihcunea na me gakràj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_6","076_1_6","1CO","1","6","6","Ne ate me Jeju te amji kam hapac xà intuw pejti jarẽn xà ita na me amji caxàr, ne ihkôat atỳj me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_7","076_1_7","1CO","1","7","7","Cwỳrjapê, ca ate me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te amji jaxàr xà na me hikaj xà ita kam, Pahpãm Carõ Pejti te ihtỳj me amã ampo pejti jõr xà atajê, ne nee me apê hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_8","076_1_8","1CO","1","8","8","Ne Jeju to ate amji mã me ahimpej xà ata kam ame apec cupate ri, ihtỳj me atehcajpar to ipa, mãr ca nee ahna ame apec nare. Mãr quê me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te amji jaxàr xà ata kam, nee ampo na amji mã me acuhtom nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_9","076_1_9","1CO","1","9","9","Ỹhỹ, cu pahtỳj Pahpãm to amji mã me pahhimpej xà ata na, amji mã me to hane. Ne cute hanea ne ihkra pê Jeju Crixtô kam pahte me ajpẽn hônco tu xà caxuw, cute me pahna hàhwỳr, ne nee cute harkwa ata to ipintuw, ne to hapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_10","076_1_10","1CO","1","10","11","Ỹhỹ Jeju kam me ikjêjê, he Crowkwỳj na mehkwỳ nõ te ri imã me akwỳ kwỳa cwỳrjapê ate me garkwa to me ajpẽn mãn na me garẽn, wa ite me garẽn par. Na wa ha me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô japrỳa na me ana ahwỳ, ca nee hipêr ame ajpẽn mãn to me apa nare, ne nee hipêr ajpẽn to me apicapôn nare. Ne quêt catyt kam cama me ajpẽn par peaj ne, ne ajpẽn kam me ahônco, ne ate amji kam me gapac xà pyxit peaj kôt me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_12","076_1_12","1CO","1","12","12","Ampo na? He ca ihhêj ne me gakrã cunea kam me amji jarẽn to me hane he: — Me ipê Pawrô kôt me ipa catêjê — hane. Ne me gakrã kwỳ me amji jarẽn to: — Me ipê Apôr kôt me ipa catêjê — hane. Ne me gakrã kwỳ me amji jarẽn to: — Me ipê Petrô kôt me ipa catêjê — hane. Ne me gakrã kwỳ me amji jarẽn to: — Me ipê Crixtô kôt me ipa catêjê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C11_13","076_1_13","1CO","1","13","13","Pỳhàpà! Xà ajkĩ Crixtô picapôn? Hãpà! He xà ajkĩ pa wa me acwỳrjapê pĩ kam ityc? Hãpà! Xà ajkĩ Jeju japrỳ kaj na jũm te ijaprỳ na cô kam me anõ cumrãr? Hãpà! He xà me gõ pahhi cwỳrjapê ate amji to me apicapôn ita jũ na, nee me apahàm nare? Ampeaj kam ate amji to me apicapôn ita na, me gũ na ipahàm. Na wa ha me awỳ, ca hacpỹa mã me cuprõ, ne me ajpẽn hônco tu na me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_17","076_11_17","1CO","11","17","17","Ne ihnõ, ca cormã ihkaj na ame to, na wa nee ate me to impejti na me garẽn nare. He ca Jeju to ate amji kam me gapac prãmte, ate amji to me cuprõn xà ata kam, ajte nee catyt kam ihkôt me apa nare, ne cama me ajpẽn to kên to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_18","076_11_18","1CO","11","18","18","Ne mam ramã jũm te imã me garẽn to: — Corinti jõ krĩ kam Jeju na mehkwỳ atajê ihtỳj Jeju to amji kam me hapac prãmte me cuprõ, ne cama amji to me ajcokjê, ne ajpẽn cuna mã mehcuhhê — hane. Wa ite jũm jũjarẽn xà ita kam ijapac ne amji mã: — Ampeaj kam mõrmõ cute me hajỹr — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_19","076_11_19","1CO","11","19","19","Ne ampo na mõrmõ ca ame amji to ajcokjê? Mõrmõ me gakrã kwỳ pê catyt kam me ipa catêjê na, cute amji to me ipipẽ xà caxuw, hãn ne me amji to caprã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_20","076_11_20","1CO","11","20","20","Ca hãn me pajõ Pahhiti to ate me amji japackre xà caxuw me cuprõ, ne me gàpàn xà ata kam, nee Jejua to ame amji japackre nare, ne amji too pit mã ame amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_21","076_11_21","1CO","11","21","21","Ampo na? He ca nee me akwỳ jikaj nare. Ne me atũm prãm catêjê me akwỳ jirôa pê me apà, ne me akwỳ prãm na ame apa. Ne me akwỳ me ikõa to me ikõ, ne me ajpã, ne me akwỳ mã kôr cakrô, nee mehkõm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_22","076_11_22","1CO","11","22","22","Pỳhàpà! Pom me acunea mã me gũrkwa ita? Quê me amã prãm, ca kaam me apà, ne ame ikõ. Mẽr ampo na mã ca ame Pahpãm na mehkwỳ caca, ne me cupê hamreare atajê mã amehpahàm to? He ate me hajỹr xà ita kam, jũ wỳr wa ha me apejti to me amã icakôc. Na wa ha quêt catyt kam me amã me pajõ Pahhiti to amji japackre xà jõ kur to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_23","076_11_23","1CO","11","23","24","Pê me pajõ Pahhiti, ite me amã ita to hahkre xà to imã hahkre, pê wa ramã me amã to hahkre to hane he. Pê me Jeju kên mã me mẽn xà ata jõ caxware kam, pê pãw py, ne hũrên hakryti na, Hũm mã amji jarẽn jirô pê, ihkryj ne ihkôt me ipa catêjê cunea mã hõr pa. Ne me cumã: — Pãw ita pê me gahpan xà na cute me ijĩ to kên ata pyràac, na ca ha ita caxuw ate mehkur xà ata kam, atỳj me ito amji japackre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_25","076_11_25","1CO","11","25","25","Ne pê me hàpàn jirô pê, hanea ne ihkõm xà ata py, ne to hanea ne me cumã: — Ampo cacô ita ri, Pahpãm me, me pahte me ajpẽn par xà intuwti na harẽ. Na ri ampo cacô ita pê icaprôa te me acwỳrjapê ipijaxwỳr pyràc, na ca ha ita caxuw ate me ampo cacô to me akõm xà ata kam, ca ha atỳj me ito amji japackre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_26","076_11_26","1CO","11","26","26","Mẽr hõhõ, ate Jeju to me amji japackre prãmte, ca ha me pãw ita ku, ne me ampo cacô ita to ikõ. Ne me hàpàn xà me, mehkõm xà ata quê ha mehcunea mã, me pancwỳrjapê me pajõ Pahhiti pê Jeju tyc na harẽn ita na, quê ha ahnaa hacpỹ ne amji jaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_27","076_11_27","1CO","11","27","27","Cwỳrjapê quê ha jũmjê te, me pajõ Pahhiti to me amji japackre xà jõ to cute me cuprõn ata kur na, mehpahàm nare kam, mehkur ne amehkõm na, quê ha me pajõ Pahhiti te mencwỳrjapê ihtyc xà catia to, ihtyc ata to mencri, ne me to hõkrenõ, ne amehtũm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_28","076_11_28","1CO","11","28","29","Ỹhỹ, quê ha jũmjê te me hàpàn xà ata kam, nee mencwỳrjapê Jeju tyc xà ata to me amji kam hapac nare kam, cama ame hàpàn, ne amehkõm na, quê ha me taa me amji curê mã me amji mẽ, ne quê ha Pahpãm ihkên mã me cumẽ. Cupate, ca ha xa ate amji kam gapac xà to, ate amji pyràc xà ata to amji kampa, ne ahna amji kôpĩ, jirô pê, ca ha cormã pãw ata krẽ, ne cormã ihkôt ampo cacô ata to ame ikõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_30","076_11_30","1CO","11","30","30","Ca nee ihhêj ne ame ita ton nare cwỳrjapê ri me akwỳ jàhtôa ne me kàj xà, ne me akwỳ jàhtôa ne mehpeacre, ne me akwỳ kwỳ tyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_31","076_11_31","1CO","11","31","31","Nãmri cu ha pahte amji kam me pajapac xà na ampeaj kam me amji kôpĩr na, quê ha nee me Pahpãm me pahcurê mã me pamẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_32","076_11_32","1CO","11","32","32","Ne Pahpãm pê Pahhiti te me pahcurê mã me pamẽn xà ata to me pajapackre, ne to me pahcuhtac, mãr cu nee mehkrã kên te mehkên mã mencjêj xà ata mã, mehkôt me paxàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_33","076_11_33","1CO","11","33","33","Na ca ha me ikjêjê, ate me pajõ Pahhiti to me amji japackre xà caxuw me cuprõn na, ca ha xaa me ajpẽn jikaj, ne me cuprõ, ne cormã me apà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C111_34","076_11_34","1CO","11","34","34","Ne quê ampeaj kam me anõ mã prãm, ca ha gũrkwa ri apà, mãr ca nee ate me cuprõn xà ata kam, ate me to amji kam gapac xà kaj na, gàpàn nare. Ca ha ate me to hajỹr na, quê ha ihtỳj Pahpãm me acurê mã me amẽ. Hamre, wa ite me amã ita pit jarẽn, ne ihkwỳ, wa ha xa curi icato, ne cormã me amã harẽ, ca ha me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_1","076_12_1","1CO","12","1","1","Ỹhỹ Jeju kam me ikjêjê, imã me apê Pahpãm Carõ Pejti te me amã ampo jõr xà ata jahkre kêatre na me ato prãm nare. Na wa ha ita caxuw me amã to hahkre, ne ihcunea na ihkôt me amã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_2","076_12_2","1CO","12","2","2","Xà cormã mam me apê Pahpãm jahkre kêatre ata to mã, ca ame amji japackre? Por pê pahpãm cahàc krekà tĩr nare, kam ampo hamreare ata to me amji mã ahêj, pê ihtỳj ajco me ato ihhimpej to ipa, na pê ca ajco atỳj ihkôt me apa, ata to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_3","076_12_3","1CO","12","3","3","Ne ita kam nee cute hajỹr nare. Quêt Pahpãm Carõ Pejti tĩar ata, ihtỳj me ato ihhimpej to ipa, ne taa mã ri me pamã Jeju pê me pajõ Pahhiti na harẽ. Cwỳrjapê quê ha jũm te harẽn to: — Jeju ita kêanre — hajỹr na, quê ha ramã Xatanaj carõ kên ata, ihcakôc xà ata na to ihhimpej, quê ha to ihcakôc. Ne nee quê Pahpãm Carõ Pejti jũm ata jũm to ihhimpej to hajỹr nare. Ne quê ha jũm te Jeju jarẽn to: — Jeju pê Pahhiti — hajỹr na, quê ha ramã Pahpãm Carõ Pejti ata to ihhimpej, quê ha harkwa kôt harẽn to hane. He nee quê ampo carõ kên ata hũjarẽn xà te hajỹr na jũm to ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_4","076_12_4","1CO","12","4","4","He Pahpãm Carõ pyxit peaj cakrô, ihtỳj me pamã ahpỹanre na ajteare mã, me pahte amji kam me pajapac xà te amji jahkre pej xà atajê jõr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_5","076_12_5","1CO","12","5","5","Me pajõ Pahhiti pyxit peaj cakrô, cu ahpỹanre na ajteare mã, cumã me pajàpên xà pihho jàhtôa to me apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_6","076_12_6","1CO","12","6","6","Ne Pahpãm pyxit peaj cakrô, mã ahpỹanre na cute me pamã ajteare mã, me pahte amji kam me pajapac xà te amji jahkre pej jõr par, mãr cu ahpỹanre na, ajteare mã cumã to me apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_7","076_12_7","1CO","12","7","7","Ne Pahpãm te me pahcunea to impej prãmte ahpỹanre na, ajteare mã, hirãa pê me pahcunea mã Carõ Pejti te amji jahkre pej xà atajê jõr par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_8","076_12_8","1CO","12","8","8","Pahpãm Carõ Pejti hãn ne mehkwỳ mã ahpỹanre na, me hàpên xà pihho jõr to ipa. Ne taa, mehkwỳ kwỳ mã, ihcakôc xà te amji jahkre pej krã kreti jõr to ipa. Ne taa, mehkwỳ kwỳ mã, ihcakôc xà to cute me hapackre xà jõr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_9","076_12_9","1CO","12","9","9","Ne taa, mehkwỳ kwỳ mã, cute amji mã me Jeju to ihhimpej xà tỳjti jõr to ipa. Ne taa, mehkwỳ kwỳ mã cute me hà catêjê caprãr xà caxuw me cumã carôt jõr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_10","076_12_10","1CO","12","10","10","Ne taa, mehkwỳ kwỳ mã, cute amjia kôt me hàpên xà pihhoti ton xà nare atajê ton xà caxuw me cumã carôt jõr to ipa. Ne taa, mehkwỳ kwỳ mã, cute me Pahpãm jarkwa to mehcakôc xà caxuw me cumã amji jahkre pej jõr to ipa. Ne taa, mehkwỳ kwỳ mã, cute me Pahpãm Carõ te amji kam hapac xà pejti me, ajteare mã jũm te amji kam hapac xà kêanre jahkre pej xà jõr to ipa. Ne taa, mehkwỳ kwỳ mã, ajteare mã cute mehcakôc xà pihho to mehcakôc xà jõr to ipa. Ne taa, mehkwỳ kwỳ mã, cute mehcakôc xà pihho to mehcakôc xà ata kôt harẽn to capô xà jõr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_11","076_12_11","1CO","12","11","11","Ne por Pahpãm Carõ pyxit peaj ata ri, ampo itajê cunea to. Ne taa, ahpỹanre na cute me cumã amji kam hapac xà jõr to prãmti atajê jõr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_12","076_12_12","1CO","12","12","12","Me pajĩ pyxit peaj, ne ampeaj kam, kam me pahcukrã xà jàhtô, ne me pahcukrã xà ita te amji to cuprõn, ne amji to me pajĩ pyxit peaj. Ita jĩkjê na mã, me pajàhtôa cakrô me papê Jeju na mehkwỳ pê hĩ kam cukrã xà atajê pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_13","076_12_13","1CO","12","13","13","Pê mam me pahkwỳ kwỳ pê Juta catêjê, ne me pahkwỳ kwỳ pê krĩxàre cahkrit, ne me pahkwỳ kwỳ pê amjia kôt amji mã me hàpên catêjê, ne me pahkwỳ kwỳ pê cama jũm mã me hàpên catêjê. Ne ahpỹanre na ajpẽn caxuw ajco me papa cakrô, pê Pahpãm Carõ pyxit peaj, ne me pahto cuprõ, ne me pahto Jeju na mehkwỳ. Ne me papê Jeju jĩ pyxit peaj ata pyràac. Ne hanea ne pê Pahpãm Carõ Pejti me pahcunea mã amji gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_14","076_12_14","1CO","12","14","14","Ne me pajĩ pyxit peaj kam, ahpỹanre na me pahcukrã xà, hàpên xà caxuw, me pahkam ihcuhhê. Ne nee mã me pahkam me pahcukrã xà nõ pyxit nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_15","076_12_15","1CO","12","15","15","Quê ihhêaj to me pajĩ par amji jarẽn to: — Nee ipê gũhkra nare, na ri nee ipê gĩ kam acukrã xà nare — hajỹr cakrô, quê ha cormã cupê me pajĩ kam me pahcukrã xà ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_16","076_12_16","1CO","12","16","16","Ne quê ihhêaj to me pajapac amji jarẽn to: — Ipê gapac ne nee ipê ato nare, na ri nee ipê gĩ kam acukrã xà nare — hajỹr cakrô, quê ha ihtỳj cupê pajĩ kam pahcukrã xà ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_17","076_12_17","1CO","12","17","17","Ne quê me pajĩ cunea pê me panto pit, jũ mã cu ha me, ne ame awpa? Nare quê me pajĩ cunea pê me pajapac pit, jũ mã cu ha me, ne me ampo pã? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_18","076_12_18","1CO","12","18","18","Mẽr hõhõ, pê Pahpãm me pajĩ kam ahpỹanre na, cute me pajĩ kam me pahcukrã xà pyxwỳr prãmti ata na pê kam hũxwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_19","076_12_19","1CO","12","19","19","Quê ha me pahkam pahcukrã xà nõ pyxit na mã, quê ha nee cupê me pajĩ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_20","076_12_20","1CO","12","20","20","Ne nee cute hajỹr nare, ne me pajĩ pyxit peaj kam, ampeaj kam me pahcukrã xà jàhtô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_21","076_12_21","1CO","12","21","21","Cwỳrjapê quê nee me panto me pajũhkra mã harkwa to: — Imãa icaxuw akôt hamreare, nare, nee imã ana ihprãm nare — hajỹr nare. Nare, quê nee me pahkrã me pahpar mã harkwa to: — Nee imã ana ihprãm nare — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_22","076_12_22","1CO","12","22","22","Ne me pahcukrã xà kwỳ peacre cakrô, mã ihtỳj cumã ihkwỳ na ihprãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_23","076_12_23","1CO","12","23","23","Ne nee me pahcukrã xà kwỳ kwỳ impejti nare cakrô, cu ha pahtỳj me hamãr to impeaj ne. Ne me pahcukrã xà kwỳ kwỳ to, nee jũmjê mã me papipẽ xà nare, ne to papipẽ na me pahpahàm, na cu ha ihpro ne ame to papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_24","076_12_24","1CO","12","24","25","Ne me pahcukrã xà impejti kam me pahpahàm nare atajê ri, nee ihpro xà nare, cu ha pahtỳj põ pê ame to papa. Ne Pahpãm mã me pahcukrã xà atajê pyxit peaj, na quê nee apu ajpẽn japu nare, ne quêt cumã ihcunea te ajpẽn jamãr na to prãm. Cwỳrjapê ri cute me pajĩ kam me pahcukrã xà itajê cunea pyxwỳr, ne to cuprõn. Ne ihkwỳ impej nare atajê ri, Pahpãm te ihkwỳ jirôa pê to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_26","076_12_26","1CO","12","26","26","Ne quê ha me pahcukrã xà nõ pyxit ne hà, quê ha ihcahhur cunea ihkàj xà ata cajpẽ, ne hũ na ihpeacre ne. Ne quê ha ihnõ pyxit ne impej mã ihpỳm, quê ha ihkôt ihcahhur cunea impej mã ihpỳm, ne hũ na hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_27","076_12_27","1CO","12","27","27","Jĩkjê na mã me papê Jeju Crixtô na mehkwỳ atajê cunea pê hĩ pyràac, ne ahpỹanre na me papê cukrã xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_28","076_12_28","1CO","12","28","28","Pê Pahpãm ahpỹanre na cute mehkwỳ jamãr ne to impej xà caxuw, mehkwỳ to ôjtô ne me hũxwỳ. Ne mam cati mã itajê pê ihkra pê Jeju jarkwa na memprar catêjê. Ne ihcote na itajê pê, Pahpãm jarkwa to cute me cumã mehcakôc catêjê. Ne ihkôt itajê pê, Jeju te amji kam hapac xà to me cumã hahkre catêjê. Ne ihkôt itajê pê, Pahpãm carôt kôt cute amjia kôt me hàpên xà pihhoti ton xà nare atajê ton catêjê. Ne ihkôt itajê pê, Pahpãm carôt kôt cute me hà caprãr catêjê. Ne ihkôt itajê pê, mehkwỳ tehcajpar catêjê. Ne mehkôt itajê pê, mehkwỳ to mehhimpej catêjê. Ne hanea ne mehkwỳ pê mehcakôc xà pihho to mehcakôc catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_29","076_12_29","1CO","12","29","29","Xà ajkĩ mehcunea pê Jeju jarkwa na memprar catêjê? Hãpà! Nare mõrmõ, mehcunea pê Pahpãm jarkwa to me hapackre catêjê? Hãpà. Nare, mõrmõ, mehcunea pê Jeju te amji kam hapac xà to me cumã hahkre catêjê? Hãpà. Xà mehcunea Pahpãm carôt kôt amji kôt me hàpên xà pihhoti ton xà nare atajê ton to me ipa? Hãpà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_30","076_12_30","1CO","12","30","30","Nare, mehcunea Pahpãm carôt kôt me hà caprãr to me ipa? Nare, xà mehcunea Pahpãm carôt kôt me harkwa pihho to mehcakôc to me ipa? Nare, xà mehcunea mehcakôc xà pihhoti atajê kôt harẽn to me capô to me ipa? Hãpà. He ahpỹanre na cute me hàpên xà ton xà pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C112_31","076_12_31","1CO","12","31","31","Ne ihtỳj me amã, Pahpãm te mam cati mã me amã me gàpên xà impejti jõr atajê juwahi to prãm. Ne hàpên xà ata pê Pahpãm jarkwa pejti to cute me hapackre xà. Ne ampo itajê cunea jirôa pê cute amji kam hapac xà impej ata, wa ha cormã me amã harẽn to hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_1","076_13_1","1CO","13","1","1","Imã pjê me côjkwa kam mehkrĩ atajê jarkwa cunea to icakôc jahkre pej cakrô, imã mehcunea kĩn nare ita kam, quê ha ite me harkwa to icakôc xà ata pê ihhêj rũm wakỳti kràkràc jõkre, ne ihkôt hamreare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_2","076_13_2","1CO","13","2","2","Wa Pahpãm jarkwa to me hapackre to ipa, ne hanea ne imã ampo cunea jahkre pej, ne hanea ne imã ampo pimxur, ne hahkre kêatre atajê cunea jahkre pej, ne hanea ne ite Pahpãm to amji mã ihimpej xà ata kôt itỳj jũ kam kẽnti nõ catia to antuw jahkre pej cakrô, imã mehcunea kĩn nare ita kam ri, nee Pahpãm mã ipê jũm nare, ne cupê ampo cunea na ijamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_3","076_13_3","1CO","13","3","3","Wa ite ijàhcukrêj cunea to ipicràn par, ne hanea ne cama ite, Jeju to amji mã ihimpej cwỳrjapê, cute me ijĩ tĩar to caxàr na me hamã, mã cute me to caxàr cakrô, imã mehcunea kĩn nare ita kam, quê ha imãa ihcunea na ihkôt hamreare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_4","076_13_4","1CO","13","4","4","Wa ha imã mehcunea kĩn na mã, wa ha amji mã me to ijàhtũm ryti to ipa. Ne hanea ne me kam ijàhcajrẽnti to ipa, ne nee hanea ne me hũ na amji to prãm to ipa nare. Ne nee hanea ne amji to ijàmnãn to ipa nare. Ne nee amji to icati prãm to ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_5","076_13_5","1CO","13","5","5","Ne nee hanea ne apu amji mã quêt to ipa nare. Ne nee hanea ne, amji to pit mã apu amji kam ijapac to ipa nare. Ne nee hanea ne ampo cunea kôt ame kam icryc pyrentu nare. Ne nee hanea ne jũm te apu ito kên ata to amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_6","076_13_6","1CO","13","6","6","Ỹhỹ, wa ha imã me ikwỳ kĩn na mã, wa ha nee cute me ampo kên ton xà ata pyrên ijakry nare. Ne quêt cute me ampo pej ton xà ata pyrên ijakryti to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_7","076_13_7","1CO","13","7","7","Quê ha imã me ikwỳ kĩn na mã, wa ha mentête ijàmtàr to ipa ita na. Ne wa hanea ne Pahpãm to amji mã ihimpej to ipa ita na. Ne hanea ne Pahpãm to ite amji mã hajỹr ita kam, itỳj me ikwỳ to amji mã hajỹr to ipa ita na. Ne wa hanea ne ampo cunea kam, ihcunea na ijũcanãr to ipa ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_8","076_13_8","1CO","13","8","8","Ne me pamã me pahkwỳ kĩnti xà ita, jũ caxuw me papê hamre xà nare. Ne ihkĩnte, cu ha pahtỳj jũ caxuw Pahpãm jarkwa to pahte me hapackre xà ita to me tojnõ. Ne hanea ne, cu ha pahtỳj jũ caxuw me pahcakôc xà pihho to me pahcakôc to me tojnõ. Ne pahte me ampo jahkre pej atajê, cu ha pahtỳj me to pajapac kêt partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_9","076_13_9","1CO","13","9","10","Ỹhỹ, cu ha mam me pahnõ ampo jĩkjê crire ne cupy, ata to ma amji jamãr to papa, ne jũ caxuw ihcunea na cupy, ne ihkôt ihcunea na ita to pit mã amji kam me pajapac to me papa, ne nee hipêr hĩkjê incrire ata to me amji japackre nare. Jĩkjê na mã, amcro itajêa kam me pamã ampo cunea jĩkjê kryjre ne hahkre pej. Ne hanea ne Pahpãm jarkwa to me hapackre xà jĩkjê incrire to, cu ame hapackre to me papa. Ne cu ha jũ caxuw ampo itajê cunea jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_11","076_13_11","1CO","13","11","11","Ne pê wa cormã ipê ahkrare ria mã, itỳj ahkrare cakôc xà ata to icakôc, ne ahkrare te amji mã to ihhimpej xà ata to amji mã ihimpej. Ne ikà, ne ite ahkrare te amji kam hapac xà atajê cunea rer, ne hicu. Jĩkjê na mã, cu amcro itajêa kam, me papê ahkrare pyràac, pjê ita kam. Ne jũ caxuw Pahpãm wỳr me pajàpir xà ata pê ramã me pahkà pyràac, na cu ha nee hipêr pjê kam ampo itajê to me amji japackre prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_12","076_13_12","1CO","13","12","12","Ne cu ha hanea ne irĩt xà nõ wejti cakênti kam, te ame amji pupun pej prãm, ita jĩkjê na mã, cormã nee me pahte me Pahpãm pupun pej nare cakrô, cu ha pahtỳj jũ caxuw Pahpãm kuc ri me hõmpu, ne me ajpẽn pupu. Ne cormã ita kam, me pamã Pahpãm jahkre pej crire, ne cu ha pahtỳj jũ caxuw ihcunea na me Pahpãm jahkre pej to hanea, pom quê ihcunea na cumã me pajahkre pej he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C113_13","076_13_13","1CO","13","13","13","Ne cu cormã me Pahpãm jikaj ita kam, cu ha pahtỳj amji mã me to pahhimpej to me papa rohnỳtti mã. Ne hanea ne pahte amji mã me to hajỹr ita kam, cu ha pahtỳj me hikaj to me papa rohnỳtti mã. Ne hanea ne me pamã mehcunea kĩn rohnỳtti mã. Ne pahte amji mã me pahkwỳ kĩn ita ri, quêt ihkwỳ itajê jirôa pê cati ne impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_1","076_15_1","1CO","15","1","1","Ỹhỹ Jeju kam me ikjêjê itajê, wa ha mam ite me amã Jeju pê me pahpytàr catê jarẽn ata to, ate me amji japackre prãmte, wa ha hipêr me amã harẽn to capô. Pê wa me amã harẽ, pê ca ahna me amji capa, ne atỳj Jeju to amji mã me ahimpej kam me to acrà tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_2","076_15_2","1CO","15","2","2","Ne pê wa me amã harẽn pejti to harẽ, pê ca amji mã me to hajỹr xà ata kôt ri, Jeju te me apytàr. Na ca ha ite me amã harẽn ita to amji mã me hajỹr tỳaj kam me to acrà tu ne. Nãmri ca ha ate amji mã me to hajỹr xà ita jicu na, ca ha Jeju to ate amji mã me ahimpej xà ata kôt hamreare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_3","076_15_3","1CO","15","3","4","Pê wa Jeju na ijũpar xà ata ri ihkwỳ jirôa pê cati ne impejti, ata pê wa me amã harẽn to hane he: “Pê Jeju Crixtô me pahkên cwỳrjapê ty, pê me harêt, pê ahna amcro incrê jirô pê, hacpỹa mã ihtĩr” hane. Ne pê ramã Pahpãm jarkwa na ihkàhhôc kam ahna mehhôc ata na ri cute hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_5","076_15_5","1CO","15","5","5","Ne hacpỹa mã ihtĩr jirô pê, pê Petrô mã amji to ajpẽ. Ne hanea ne hapu na, ihkôt me ipa catêjê te tôxi atajê mã amji to ajpẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_6","076_15_6","1CO","15","6","6","Jirô pê mã pê, Jeju kam me pahkjêjê jàhtô te quĩjẽnta jirôa pê me cumã amji to ajpẽ. Ne pê me hõmpu atajê kwỳ ramã amehtyc, ne cormã me hàhtôa ne mehtĩar na ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_7","076_15_7","1CO","15","7","7","Jirô pê mã, pê hanea ne Tijac mã amji to ajpẽ, ne ihkôt harkwa na memprar catêjê cunea mã amji to ajpẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_8","076_15_8","1CO","15","8","8","Ne me hicu xàa kam hanea ne cute imã amji to ipipẽ, ne hapua na ite hõmpun xà ita pê ihhêj rũm, ahkrare te ihpỳpỳm xà kaj na ihpỳpỳm ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_9","076_15_9","1CO","15","9","9","Wa hapu na icator ita kam, wa mam Jeju jarkwa na memprar catêjê atajê cunea japyre mã, ne icrire. Ne imãa ipê Jeju jarkwa na imprar catêjê nõ caxuw ipej nare. Ampo na? He pê wa ajco ite Pahpãm na mehkwỳ to kêanre to prãm to, ajco itỳj me hahêr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_10","076_15_10","1CO","15","10","10","Cakrô mã nee ite Pahpãm to kên ita jahpan xà na, cute icaca nare, ne ihtỳj quêt cute, ite cumã harkwa na iprar catê na amji mã icapi, ne Pahpãm te ito impej xà ita kôt hamre nare, na wa itỳj cumã ijàpên to ipa. Ne Pahpãm te, ite cumã ijàpên xà na itehcajpar xà ita kam, wa harkwa na cumã memprar catêjê cunea jirôa pê cumã ijàpên to catia to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_11","076_15_11","1CO","15","11","11","Wa ha ite mãn me amã Jeju jarẽn na, nare, me cute mãn me amã harẽn na, quê ha nee ahna jũ mãn nare. Ampo na? He me ijũjarẽn xà itajê pipẽn pit. Ne ate ahna me ipar xà atajê to, ca atỳj amji mã me hajỹr to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_12","076_15_12","1CO","15","12","12","Wa hirãa pê me amã hacpỹa mã Jeju Crixtô tĩr na harẽn to me ipa ita kam, jũ mã ca ha ajte me anõ amji mã mehtyc jarẽn to: — Nee hacpỹ mã mehtyc tĩr xà nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_13","076_15_13","1CO","15","13","13","Quê ampeaj kam cute hajỹr na, quê nee hanea ne hacpỹ mã Jeju Crixtô tĩr xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_14","076_15_14","1CO","15","14","14","Ne nee hacpỹa mã Jeju Crixtô tĩr nare ita kam, quê ha ite me amã ita na harẽn xà ita kôt hamreare ne, ne hanea ne ate amji mã me to hajỹr xà ita kôt hamreare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_15","076_15_15","1CO","15","15","15","Ne cormã ihnõ te hajỹar he. Quê nee hacpỹa mã mehtyc tĩr xà nare na mã, quê nee Pahpãm hacpỹa mã Jeju Crixtô to ihtĩr nare ita kam, wa cama ite me amã Pahpãm te Jeju to ihtĩr jarẽn xà ita to ame amã ihêj. Ne hacpỹa mã ihtĩr ita kam, jũ mã wa me, ne ame amã ihêj? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_16","076_15_16","1CO","15","16","17","Quê ha hacpỹa mã mehtyc tĩr xà hamreare na mã, quê ha nee hanea ne Jeju hacpỹ mã ihtĩr nare. Ne quê nee Jeju Crixtô hacpỹa mã ihtĩr nare na mã, quê ha hanea ne ate amji mã me to ahimpej xà ata kôt hamreare ne, na ca ha cormã me akên mã me axà, ne kam me apictor xà itajêa kam ame apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_18","076_15_18","1CO","15","18","18","Ne me pahkwỳ te Jeju Crixtô to amji mã mehhimpeaj kam amehtyc atajê, quê ha ihtỳj hanea ne Pahpãm kaj na me acto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_19","076_15_19","1CO","15","19","19","Ne quê ha Jeju Crixtô pjê ita kam pit mã me pajamã, ne nee me pahtyc xà jirô pê, pahte me amji pupun xà kêanre atajê jahpan xà na, me pamã ampo jõr nare na mã, cu ha nee ame amji mã hamãr nare, ne mehcunea jirôa pê me pahkên mã me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_20","076_15_20","1CO","15","20","20","Ne nee cute hajỹr nare ita kam, quêt ampeaj kam mam ihtĩr cakônĩ to hacpỹa mã ihtĩr, ata na quê ha hanea ne, ihkôat hacpỹa mã mehtyc atajê pê hũràc peaj, ne mehcunea hacpỹa mã mehtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_21","076_15_21","1CO","15","21","22","Ne pê hũmre pyxit peaj pê me panquêtti pê Atãw to kên ata cukwa kam ri, me pahcunea tyc xà. Jĩkjê na mã, hũmre pyxit peaj pê Jeju Crixtô ata cukwa kam, cu ha quêt me pahcunea hacpỹ mã me pahtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_23","076_15_23","1CO","15","23","23","Quê ha mam hacpỹa mã Jeju Crixtô ihtĩr, ne ihkôt quê ha hacpỹ ne côjkwa pĩn amji jaxà ne wrỳ, me ajkaam, quê ha me cupê me hõ tekjê catêjê atajê hacpỹa mã mehtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_24","076_15_24","1CO","15","24","24","Ne curia quê ha ampo cunea jicu xà kam ahtwỳ. Quê ha Jeju Crixtô, Hũm curê xwỳn pê Xatanaj na mehkwỳ jõ pahhi catêjê carôt tỳjti atajê, cunea tohjê. Mãr quê nee hipêr pjê kam mehkrĩ catêjê to ihhimpej nare, ne quêt cute Hũm kam hapac na me to, quê ha me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_25","076_15_25","1CO","15","25","25","Ne quê ha Jeju Crixtô me to ihhimpej to ipa ita kam, quê ha ahnaa Hũm curê xwỳn catêjê cunea ihkra par krac ri me nõr na me to, quê ha me nõ. Quê ha cute me tohjê na me hahkre pej xà na, me hipy ihpar xãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_26","076_15_26","1CO","15","26","26","Ne quê ha me pahtyc xà pê me pahcurê xwỳn ata, quê ha hapua na hicu xàa kam me to hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_27","076_15_27","1CO","15","27","27","Pê Tawi xwỳ Pahpãm jarkwa kôt hõ kàhhôc kam ihhôc to: “Ỹhỹ, Inxũ Cati, ate ampo cunea to me ihimpej xà na me ixãm, ne ate ampo cunea ton itajê to me ihimpej, ne hirô pê me icuhhê na me iton” hane. Ne Pahpãm te ihkra curê xwỳn catêjê cunea to ihhimpej prãm to, cumã to ihcakôc to hajỹr. Ne nee ihkra te Hũm Cati to ihhimpej xà na cute to cumã ihcakôc to hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_28","076_15_28","1CO","15","28","28","Ne quê ha xa Pahpãm, ihkra pê Jeju krac ri mehcunea xàr na me to, ne cute me to ihhimpej na me to, jirô pê quê ha ihkra Hũm krac ri axà, mãr quê Hũm ihcunea to ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_29","076_15_29","1CO","15","29","29","Ne wa ha hipêr me amã hacpỹa mã mehtyc tĩr xà kôt harẽn kam to icrà tu ne. Ihhêj ne ramã jũmjê te mehtyc catêjê mã, cô kam me amji cumrãr. Ne ampo caxuw mã cute me hajỹr? Pom quê ha xwahna nee hacpỹ mã mehtyc mehtĩr nare ita? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_30","076_15_30","1CO","15","30","30","Quê ha nee hacpỹa mã mehtĩr xà nare na mã, wa ha nee ampo kên te ito kên xà itajê cunea mã icjêj to ipa prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_31","076_15_31","1CO","15","31","31","Pỳhàpà, me ikjêjê! He wa amcro cunea kam ityc xà na pire mã ipa, cu me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô kam me pahhônco xà ita kam, wa me apyrên ijakryte, me amã amji jarẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_32","076_15_32","1CO","15","32","32","Wa ita ri Epet jõ krĩ kam me icurê xwỳn catêjê me, me ijarkwa to kypê me ajpẽn cujtên nare. Mã me cupê ampo jàprêhti ata pyràc, ne cute me ikam ihtẽm, ne ajmãr me icuran. Ne hacpỹa mã mehtyc tĩr xà nare ita kam, mẽr ampo na mã wa ajte ampo kên itajê cunea mã icjêj to ipa? Ne quê nee hacpỹ mã mehtyc tĩr xà nare na mã, cu ha pajapacta ne mehkrã kên te me amji jarẽn xà kôt me amji kampa, ne me amji mã: — Apẽ na ame pahtyc xà ita kam, hacme, ne ame ampo to ikõ, ne ame apà, ne cormã ita kam ame amji kĩn cri — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_33","076_15_33","1CO","15","33","33","Co he! Me guphêa ne, mãr quê nee jũm me amã ihhêj nare! Ampo na? He cu ha mehkrã kên kôt me papa, ne me pahna ahtũm nare, quê ha hanea ne me pahkrã kêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_34","076_15_34","1CO","15","34","34","He nee me akwỳ kwỳ mã Pahpãm carôt jahkre pej nare ita kam, xà nee ahna amji jũ na me apahàm nare? Na ca ha ate amji kam me gapac xà kên kôt me apa xà atajê jicu, ne hacpỹa mã hipêr catyt kam ate amji kam me gapac xà impejti kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_35","076_15_35","1CO","15","35","35","Ca ihhêaj to me akwỳ kwỳ mehtyc te hacpỹa mã mehtĩr na me ajpẽn cukij to: — Quê ha jũm ty, ne ramã hĩ ihcacu, jũ mã quê ha Pahpãm ramã hĩ jamre ata to, ne hacpỹa mã to ihtĩr? Ne hĩ jũ to quê ha hacpỹa mã cumã ihtĩr, quê ha apu to ipa? — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_36","076_15_36","1CO","15","36","36","Pỳhàpà! He apê amji jahkre kêatre! Pom ca ha ampo hy kre, quê ha xa ty, jirô pê cormã kam huprãj cato ita? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_37","076_15_37","1CO","15","37","37","Ne ca ha arỳjhy kre, nare, ampo hy kre, ne ihhy pit kre, ne nee ihcahkôa na ihkre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_38","076_15_38","1CO","15","38","38","Ne Pahpãm te, ihtỳj ahpỹanre na ampo hy kre ata kam ihcahkô na, cute ton to amji mã ihprãmti xà ata na to. Mẽr hõhõ, pom ca ha ihhy pit kre, quê ha kam ihcakô cato ata, nee ihhy ata me ipipẽn nare, ne ajteare mã, ne hirôa pê impej. Hõhõ, ita jĩkjê na, quê ha jũm ty, quê ha me hĩ jarêt, quê ha hacpỹa mã ihtĩr, ne hĩ to cato ata, quê ha ajteare mã, ne mam ita jirôa pê impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_39","076_15_39","1CO","15","39","39","Ne pom ampo cunea tĩr itajê jĩ, ajpẽn pê ajteare mã. He ajteare mã me pajĩ, ne ajteare mã pryre jĩ, ne ajteare mã pryjara jĩ, ne ajteare mã tep jĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_40","076_15_40","1CO","15","40","40","Ne côjkwa kam, ajteare mã me hĩ na me ipa. Ne pjê kam cute hajỹar ne ajteare mã me hĩ na me ipa. Ne pjê kam ampo pejti itajê, me côjkwa kam ampo pej itajê, ajwar impej cakrô, nee impej na ajpẽn na ipimràc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_41","076_15_41","1CO","15","41","41","Ne ajteare mã pyt jàhcujro impejti ata, ne ajteare mã putwrỳ jàhcujro impejti ata, ne ajteare mã ahpỹanre na caxêre jàhcujro impejti atajê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_42","076_15_42","1CO","15","42","42","Jĩkjê na mã Pahpãm te hacpỹa mã mehtyc to ihtĩr xà ata te hajỹar he. Ne cute mehtyc jarêt xà ata kam, quê ha ramã hĩ hamre to mõ. Ne hacpỹa mã ihtĩr xà ata kam, quê ha quêt hĩ ata ajteare mã, ne nee jũ caxuw hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_43","076_15_43","1CO","15","43","43","Ne quê ha mehtyc jarêt xà ata kam, quê ha ramã ihkên ne ihpeacre, na quê ha nee hipêr jũm ahna prãm nare. Ne hacpỹa mã ihtĩr xà ata, quê ha quêt impeaj to impej, ne ihtỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_44","076_15_44","1CO","15","44","44","Ne cute me harêt xà ata kam, quê ha me hĩ pit jarêt. Ne hacpỹa mã ihtĩr xà ata kam, quê ha quêt Pahpãm Carõ Pejti kôt hĩ tuw to ihtĩr ata to ipa. Ne pjê ita kam, me pajĩ itajê pê pjê tekjê atajê to pit mã me papa. Ne hacpỹa mã me pahtĩr jirô pê, cu ha côjkwa kam, Pahpãm Carõ Pejti kôt me pajĩ pê côjkwa tekjê atajê to ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_45","076_15_45","1CO","15","45","45","Pê Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam, ramã Pahpãm jarkwa kôt mam Atãw cator ata jarẽn to hane he: “Pahpãm te pjê te mehĩ pê Atãw ton, ne hĩ jakre jakôr, mã hĩa na cute amji ton” hane. Ne côjkwa pĩn Atãw nõa pê Jeju cator ata ri quêt ajteare mã, ne ihtỳj Carõa kôt me pahto ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_46","076_15_46","1CO","15","46","47","Pê mam Atãw ata pê pjêa tekjê, na pê Pahpãm pjêa to, to. Ne quêt hapu na Atãw nõa pê Jeju pê côjkwa tekjê ata, côjkwa pĩn Pahpãm Carõa kôt wrỳ, ata ri mam ita jirôa pê impej, ne cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_48","076_15_48","1CO","15","48","48","Ne pjê kam mam Atãw te amji kam hapac xà kôt me ipa catêjê atajê pê ri, pjê tekjê, ne me cupê hũràac. Ne quêt hapu na côjkwa pĩn Atãw nõ pê Jeju te amji kam hapac xà kôt me ipa catêjê atajê pê ri, côjkwa tekjê, ne me cupê hũràac. Cwỳrjapê quê ha me hĩ pê Jeju hacpỹa mã ihtĩr ata jĩa pyràc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_49","076_15_49","1CO","15","49","49","Ne pjê te mam me panquêtti Atãw jĩ ata japua na ri, me pajĩ ita pê hĩa pyràc, na cu cormã ame to papa. Ita jĩkjê na, cu ha ame pahtyc jirô pê hacpỹa mã ame pahtĩr, ne me pajĩ pê côjkwa pĩn Jeju jĩa pyràc, na cu ha pahtỳj jũ caxuw ame to papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_50","076_15_50","1CO","15","50","50","Ỹhỹ, Jeju kam me ikjêjê, jũ wỳr quê pjê kam me pajĩ kam caprô ramã ihcacu to mõ itajê, côjkwa wỳr Pahpãm himpej xà wỳr api. Ne jũ wỳr quê me pajĩ itajê ihtĩar na ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_51","076_15_51","1CO","15","51","51","Cormã nee ate me ampo jahkre pej nare ata jarẽn na, me ikampa. He cu ha nee me pahcunea me pahtyc nare cakrô, cu ha pahtỳj caxuw ame pajĩ to antuw to hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_52","076_15_52","1CO","15","52","52","Quê ha côjkwa pĩn hõhhi cakôr jicu xà ata jõkre kampa, me ajkaam, hũjarêan kam, cyt ne, me amji to antuw pyrentu. Ỹhỹ, ampeaj kam, quê ha mehtyc hacpỹ mã mehtĩr me ajkaam, cu ha me pahcunea nee jũ caxuw me pajĩ tyc xà nare ata wỳr me amji to antuw, mehtyc ne hacpỹa mã mehtĩr atajê mea mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_53","076_15_53","1CO","15","53","53","Ne me pajĩ ty, ne ihcacu xà wỳr pra itajê, ihtỳj cute amji to ipintuw xà pit, mãr quê nee jũ caxuw hipêr ihtyc nare. Nãmri quê ha nee cute amji to ipintuw nare na, quê ha nee Pahpãm cahê na ihkrĩ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_54","076_15_54","1CO","15","54","55","Pê ramã Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê pê Ixaj xwỳ me, Hôxêj xwỳ, harkwa kôt hõ kàhhôc kam hacpỹa mã me pahto pahtĩr, ne amji to me papintuw xà na ajwar mehhôc to: “Me pahte me pahtyc xà pê me pahcurê xwỳn tohjê, ne me to hamre partu. He me pahtyc xà pê pacti pêrhy xà, ne ihtỳj me pahcãmxê. Ne hacpỹa mã me pahtĩr xà ata pê pacti curan xà pyràac. Na cu me pahtĩr rohnỳtti mã xà ita kam, nee hipêr jũ caxuw me pamã me pahtyc xà cupa nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_56","076_15_56","1CO","15","56","56","Cu ha Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam Pahpãm jarkwa jirô pê me pahpỳm xà ata pê pahte me Pahpãm to kên, cwỳrjapê ri ihtỳj me pahtyc xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_57","076_15_57","1CO","15","57","57","Ne jũm kôt mã pahte me pahtyc xà ita tohjê? He nee mã jũm kôt nare, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô kôt, cu pahte me tohjê. Na cu ha Hũm pê Pahpãm te me pamã ihkra pê Jeju kujahêc ata pyrên me pajakryti na cumã me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C115_58","076_15_58","1CO","15","58","58","Ỹhỹ, imã me ikjêjê kĩnti itajê, he ampo itajê cunea cwỳrjapê, ca ha atỳj me pajõ Pahhiti to amji mã me ahimpej kam me to acrà tu ne, ne nee jũ caxuw kam me apec nare. Ca me pajõ Pahhiti mã apê ita kam, quê ha nee me gàpên xà ita kôt apê hamre nare na, ramã me amã hahkre pej. Cwỳrjapê ca ha atỳj cumã gàpên xà ita to pit mã hupkre cahkô to me apa.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_1","077_4_1","2CO","4","1","1","Pê Pahpãm hàhcaprĩa kam, me ipê harkwa na me iprar catêjê na me ipyxwỳ ita kam, wa ha nee intête me amji hi kwĩn, ne ame ipec, ne me cumã ijàpên jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_2","077_4_2","2CO","4","2","2","Ne wa quêt ampo kên pimxur cunea kam me pahpahàmti atajê cunea, wa ma ame ton caca, ne nee ame cumã me ihêj to me ipa nare. Ne nee wa Pahpãm te harẽn xà kaj na me amã ihcupan xà nõ jarẽn to me ipa nare. Ne wa quêt catyt kam me amã hirãa pê Pahpãm jarkwa jarẽn xà to capô to me ipa. Ne wa Pahpãm kam mare mã, me cumã harkwa jarẽn to me ipa, mãr quê mehcunea, wa nee ame ihêj xi nare na, me ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_3","077_4_3","2CO","4","3","3","Nãmri quê ha jũm te nee ite me ijũjarẽn xà ita par jahkre pej nare na, quê ha nee incwỳrjapê amji mã me icuhtom nare. Ne ampo na mã nee me kam hapac jahkre pej nare? Jũ wỳr quê ramã me ipictor to me mõ ita kam me kam hapac pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_4","077_4_4","2CO","4","4","4","Ne quê jũm ato caxwỳ, ca ha nee arĩt nare. Ita jĩkjê na mã Xatanaj pê pjê ita kam, cute amji kam me hapac xà kên jõ pahhi ita te, me cupê cute amji kam me hapac xà to kên, mãr quê nee Jeju Crixtô pê Pahpãm kra pê ampo kên catia pê me hũtàr catê ata na me hahkre pej nare. Jeju pê Hũam pyràc, na quê ha nee Pahpãm to amji mã mehhimpej nare ita kam, quê ha nee Jeju Crixtô kôt me Pahpãm jahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_5","077_4_5","2CO","4","5","5","Ne nee wa me pa, amji to me amã me icakôc nare, ne quêt Jeju Crixtô pê me pajõ Pahhiti to, wa me amã me ijũjarẽn to me ipa. Ne Jeju cwỳrjapê ri me ipê me amã me ijàpên catêjê pit. Cwỳrjapê wa ame amã me amji jarẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_6","077_4_6","2CO","4","6","6","Ne pê Pahpãm pjê ton xà ata kam, awcapàtkô cunea to hamre prãmte, harẽn to: “Amcro” hane. Hamre pê amcro pyrentu, pahte me ampo cunea pupun, ne me hahkre pej xà caxuw ahcujro pyrentu. Ita jĩkjê na mã, ihhêj ne Pahpãm te me pamã pahte amji kam me pajapac xà cujro, cu ihkôt me ampo cunea kampa, ne me hahkre pej. Ne Jeju Crixtô tea ri me pamã Pahpãm to ipipẽ, na cu ha ihkôat me Pahpãm carôt jàhcujro jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_7","077_4_7","2CO","4","7","7","Ne pjê te pot na kyre pê hĩ jàhwỳr, ne ihcacure, ne ihkre kam, ampo pejti na hĩ jàhwỳrti te hipu, ita na mã me ite. Ne me ijĩ peacre, ne ihcacure cakrô, mã ihtỳj me amã ampo pej pit jarẽn to ipa. Na quê ha mehcunea, ite Pahpãm jarkwa kôt mehcunea mã harẽn xà pejti jarẽn ita na me ipupu. Ne Pahpãm te ri imã caxuw ampo cunea jirô pê carôt tỳjti ita jõr na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_8","077_4_8","2CO","4","8","9","Wa ampo cunea kam me amji pupun to kêanre cakrô, mã nee cute me itohjê nare. Ne ampo kwỳ kam amji jahkre kêatre cakrô, wa nee amjia kôt ite me hicu nare. Ne me icurê xwỳn ame icapôr cakrô, mã nee Pahpãm te me imã hikran nare. Ne hãn ne ihtỳj me ito kên cakrô, wa nee me ijamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_10","077_4_10","2CO","4","10","11","Ne Jeju te me pancwỳrjapê mehcuran xà mã amji jõr, mã cute mehcuran. Jĩkjê na, wa itỳj me amã Jeju te amji kam hapac xà pejti jarẽn xà mã amji jõr to ipa. Ne ite me amã harẽn xà ata kôt, ca ha me atĩr rohnỳtti mã na me apa xà ata, ihtỳj mehcunea mã Jeju te hacpỹa mã ihtĩr na harẽn. Ne wa Jeju cwỳrjapê amji to me ikên cunea japên to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_12","077_4_12","2CO","4","12","12","Ne ite amji to me ikên japên to me ipa xà ita kôt, ca ha me atĩr rohnỳtti mã na me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_13","077_4_13","2CO","4","13","13","Pê pahhi xwỳ pê Tawi ata, ita na Pahpãm jarkwa kôt hõ kàhhôc kam ihhôc to hane he: “Imãa, Pahpãm jũjarẽn xà ita pê nee ihhêj xi nare, na wa itỳj amji mã to ihimpej, ne me amã harẽn to me ipa” hane. Na wa itỳj cuxà Pahpãm to amji mã me ihimpej to me ipa, ne itỳj cuxà me amã Pahpãm jũjarẽn xà jarẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_14","077_4_14","2CO","4","14","14","Ne ampo na mã wa Pahpãm to amji mã me ihimpej? Wa ite, cute hacpỹa mã me pajõ Pahhiti pê Jeju to ihtĩr na me hahkre pej, na quê ha ihtỳj cuxà me ito itĩr, ne hanea ne me ato me atĩr. Na cu ha pahtỳj jũ caxuw me pahcunea cuxà hỹrmã me api, ne cahê na ame papa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_15","077_4_15","2CO","4","15","15","Ne me acwỳrjapêa ri, ite me amji pupun xà kêanre itajê jàhtôa to hàhtô. Ne me imã pjê cunea kam, me hàhtôa ne Pahpãm wỳr me ipipkjêr na me to prãm, mãr quê Pahpãm mehcunea caprĩ, ne mehkên pê me hũtà. Mãr quê me hàhtôa to me hàhtô, ne Pahpãm te ampo kên pê me hũtàr pyrên me hakry na, cumã me amji jarẽn catia to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_16","077_4_16","2CO","4","16","16","Ne amcro cunea kam, me pahkà amji to hamre to mõr cakrô, mã me pahcaxwãm pê pahte amji kam me pajapac xà ihtỳj amji to intuw to mõ. Na cu ha nee Pahpãm mã me pajàpên tête me amji hi kwĩn, ne me hicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_17","077_4_17","2CO","4","17","17","Ne pahte amji pupun xà to kêanre kênre, kên pejti te cyt ne imprar atajê jahpan xà na, quê ha Pahpãm amji cahê na me papa na me pahto, ne ampo kên ita jirôa pê me pahto impej catia to cati to ihcuhhê rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C24_18","077_4_18","2CO","4","18","18","Ne por cu pjê kam me panto to me ampo pupu atajê, quê ha ihtỳj jũ caxuw hamre. Ne quêt côjkwa kam pahte me ampo pupun nare atajê, quê ha hàhhuc rohnỳtti mã. Cwỳrjapê cu ha nee ita ri, pjê kam, pahte me ampo pupun itajê to ame pajàptõ nare. Ne quêt côjkwa kam, cormã nee pahte me hõmpun nare atajê to, cu ha pahtỳj me amji japackre to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_1","077_5_1","2CO","5","1","1","Quê ha jũm ikre pejti catia nõ ton xwỳjrea na, ramã amji mã ikre cahàc nõ xãm ne kam ihkrĩ. Ne cute ramã ikre catia ata jipêj jirô pê, quê ha ikre cahàc ata hu, ne ma cute intuw jipêj ata mã axà, ne kam ihkrĩ. Jĩkjê na mã me pajĩ pê me pahcaxwỳn carõ krekà te hajỹar. Ne ramã pahte me Pahpãm te côjkwa kam me pahcaxwỳn carõ mã, hĩ tuw jipêj na me hahkre pej. Ne quê ha jũ caxuw me pajĩ pê ikre cahàc pyràcti ita ty, quê ha caxwỳn carõ ata ihtỳj côjkwa kam me pajĩ tuw pê ikre cati pyràcti ata kam ihkrĩ. Ne Pahpãam te ri me pamã me pajĩ tuw pê ikre pejti pyràcti ata ton, na quê ha nee jũ caxuw hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_2","077_5_2","2CO","5","2","3","Ne pom quê ha jũm ikre cahàc pê ihkrĩ xà kêanre kam ihkrĩ, ne ihtỳj ikre pejti ata mã hàr ne kam ihkrĩ pyrentu to prãm, ita na mã me pajĩ te, ne ihtỳj me pajĩ ita rer pyrentu to prãm. Ne ma côjkwa kam me pajĩ tuwti te jũ caxuw hamre xà nare ata mã hàr, ne kam ihkrĩ to prãm to, me to pajapac xà te me pahcagãgã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_4","077_5_4","2CO","5","4","4","Ne pom cu pjê kam me pajĩ to ame papa xà ita kam, cu pahtỳj ame pahcagãgã to me papa. Ampo na? He nee mã me pahte me pajĩ tũm ata caca xà to nare. Ne quêt intuw ata mã hàr ne kam apu ipa to prãm to, cu ame pahcagãgã. Ne cu ha me pajĩ tuw te jũ caxuw hamre xà nare ata kam ame papa, ne nee hipêr me pajĩ tũm, ramã hamre to mõ ata to me amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_5","077_5_5","2CO","5","5","5","Ne pê Pahpãm ramã mam ita to amji kampa. Ne cute ampeaj kam, ihtỳj jũ caxuw me pahto ipintuw na me pajarẽn xà caxuw, ramã cute me pamã Carõ Pejti jõr, na quê ha ihtỳj to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_6","077_5_6","2CO","5","6","8","Ita pyrên me pajakry to, cu pahtỳj me pajũcanãr na amji mã me pahcarôt. Ne cormã pjê ita kam, ame papa xà ita kam, nee pahte me pantoa to me Pahpãm pupun nare cakrô, cu pahtỳj amji mã me to pahhimpej to me papa. Ne pahte amji mã me to pahhimpej xà ata kôt ri, me pamã hahkre pej. Ne cu cormã me pajĩ ita kam ame papa xà ita kam, cormã nee Pahhiti cahê na me pajĩ tuwti ata kam ame papa xà nare na, pahte me amji jahkre pej. Ne pahtỳj me pamã, pahte me pajĩ tũm ita pê me pajapôj, ne ma Pahhiti cahê na me pajĩ tuwti ata mã me pancjêj na me pamã to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_9","077_5_9","2CO","5","9","9","Ne ampo pyxit peaj ata na ri me pamã ihprãam to prãm. Cu ha pahtỳj pjê kam, cormã me pajĩ tũm kam ame papa xà ata kam, amji to me Pahpãm cajpuaw to prãm, nare, côjkwa kam me pajĩ tuw kam me papa xà ata kam, cu ha amji to me Pahpãm cajpuaw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_10","077_5_10","2CO","5","10","10","Ne mẽr ampo na mã cu pahte me ita ton xà? He cu ha jũ caxuw me pahcunea me pajõ Pahhiti pê Crixtô cuna mã me pahcuhhê, mãr quê catyt kam me pahcunea cukij, ne me ajpẽn pê me pahto haprã. Ne taa, cormã pjê kam me pajĩ tũm to me papa, ne pahte me pajàpên xà ton atajê jahpan xà na, ahpỹanre na me pamã amgõ pa. Ne me pahkwỳ te ampo pejti ton atajê to, quê ha impej, ne me pahkwỳ te me ampo kên ton atajê to, quê ha apu ihkêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_11","077_5_11","2CO","5","11","11","Cwỳrjapê wa itỳj kypê amji mã me pajõ Pahhiti cupa to me ipa nare. Na wa itỳj Pahpãm wỳr me hàhtôa to me ipipkjêr to prãm. Pahpãm mã ihcunea na me ijahkre pej, cwỳrjapê wa nee me ipej mã me ipỳm prãmte, hỹrmã ame to ipipkjêr to me ipa nare na, cumã me ijahkre pej, ne hanea ne ahna me amã me ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_12","077_5_12","2CO","5","12","13","He jũmjê itajê ri põ rũm pit mã amji to me cati prãm, na ri põ rũm pit mã ampo atajê na amji to me hàmnãn to me ipa. Ne ihhêj ne ihtỳj jũmjê itajê te põ rũm mento to me ipupun, ne nee me icaxwãm pê, cute me ite amji kam me ijapac xà na me ijahkre pej nare kam, amã me ijarẽn to kêanre to: — He Pawrô na mehkwỳ itajê te me amji jahkre kêatre, ne ihhêj ne ame kam waj — hajỹr. Ne mehkwỳ me ijarẽn to: — Cute me pamã ihhêj xi xà ita caxuw, cute amji jahkre kitre nare — hane. Ne wa ha ite me ikam waj cakrô, wa itỳj cormã me amji to Pahpãm cajpuaw to ipa. Ne nee wa ame ikam waj nare, wa me ikrã impeaj kam me ato impej to me ipa. Wa ite ramã me amã, me icaxwãm pê ite me amji kam ijapac xà na me amji jarẽn. Mãr ca atỳj me cumã me ikôt harẽ, ne nee ame ijũ na apahàm nare. Ne nee mã ite amji to me icati to prãm to, ite me amã ite amji kam me ijapac xà ita na me amji jarẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_14","077_5_14","2CO","5","14","14","Ne Jeju Crixtô mã me ikĩnti ata ri me ito ihhimpej to ipa, cwỳrjapê wa itỳj me atehcajpa. Ne por pê Jeju pê me pajõ Pahhiti pyxit peaj ne ty, ata cukwa kam ri ihhêj ne me pahcunea te amji kam pajapac xà tũm kên atajê tyc, ne hamre par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_15","077_5_15","2CO","5","15","15","Ne pê me pahcunea cwỳrjapê ty, ne me pancwỳrjapêa pê hacpỹa mã ihtĩr, mãr cu pjê kam ame papa atajê, nee hipêr amji to me amji cajpuaw to prãm to ame papa nare. Ne quêt ihcajpuaw to prãm to, cu cumã ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_16","077_5_16","2CO","5","16","16","Ita kam ri pahte amji kam me pajapac xà ita ajteare mã, ne impej. Cwỳrjapê, cu ha nee pjê kam, cute me amji kam hapac xà tũm ata kôt, jũmjê to amji kam me pajapac nare. He pê wa mam Jeju to me amji kam ijapac xà to hanea. Ne ita kam, wa nee hipêr me to hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_17","077_5_17","2CO","5","17","17","Ne quê ha jũm Jeju Crixtô to amji mã ihhimpej, ne kam amji hônco ata pê quê ha jũm tuwti ata. Ne ramã mam cute amji kam hapac xà tũm kên ata cupê hamre partu. Na quê ha quêt cute amji kam hapac xà tuw pejti ata kam apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_18","077_5_18","2CO","5","18","18","Ne ampo pej itajê cunea Jeju kôt, Pahpãm pĩn, me pahwỳr pra. Ne pê mam me papê Pahpãm curê xwỳn. Ne Jeju cukwa kam ri cute hacpỹa mã, me pahto amji jõ ikwỳ nõ. Ne cute hỹrmã mehkwỳ to ipipkjêr xà ata pê ri me pajàpên xà, pê ahna me paxãm, mãr quê me pahcuxà hanea ne me to amji jõ ikwỳ nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_19","077_5_19","2CO","5","19","19","Na wa itỳj mehcunea mã Pahpãm jarẽn to: — Pahpãm mã me ato hõ ikwỳ nõ na me ato prãm. Na ri cute Jeju Crixtô cukwa kam, ate ame to kên xà atajê cunea to hapac kêt, ne to tojnõ — hane. Ne Pahpãm te, ite mehcunea mã me ita jarẽn na, me imã hũjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_20","077_5_20","2CO","5","20","20","Cwỳrjapê pê Jeju harkwa na me iprar catêjê na me ipyxwỳ. Na wa me cumã me icakôc xà ata kam, ihhêj rũm Pahpãam ri me cumã ihcakôc, ne me ahna hàhwỳr to: — Me icurê xwỳn itajê, cama amji na me ijamã, wa amji wỳr me ato apkjê, ne me ato ikwỳ nõ, cu ajpẽn to me ikwỳ nõ, ne ajpẽn kam me pahhônco — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C25_21","077_5_21","2CO","5","21","21","Pê nee Jeju Crixtô jũ caxuw ampo kên ton nare. Ne nee kam ampo kên nõ incrire hamreare cakrô, mã Pahpãm te me pancwỳrjapê to amji kam hapac to ihhêj rũm, cute mehkên ton catêjê nõ. Ne cu Jeju me ajpẽn kam me pahhônco xà ata kôt ri, Pahpãm te me pahna amji caxàr, mãr cu ajpẽan kam ame papa, quê ha ahna ihcajpuaw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_1","077_6_1","2CO","6","1","1","Me ipê Pahpãm cahê na cumã me ijàpên catêjê ita kam, wa ha me awỳ, mãr ca atỳj Pahpãm te hàhcaprĩa kam me ato impejti xà ata na me amji caxàr to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_2","077_6_2","2CO","6","2","2","Ne pê ramã Ixaj xwỳ pê Pahpãm jarkwa na ihcakôc catê ata, ita na Pahpãm jarkwa kôt ihhôc to hane he: “Wa, ate amji tehcajpar xà na me iwỳr xà ata na, me akam ijapac prãam kam ikrĩ. Ne me apytàr xà jõ amcro ata kam, ite itỳj me apytàr” hane. Mẽr hõhõ, me ikampa. He ita kam ri pahte me amji pytàr xà na, me Pahpãm na me pajàhwỳr xà. He ita kam ri ramã pahte me amji pytàr xà jõ amcroa kam hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_3","077_6_3","2CO","6","3","3","Wa ite amji kôt me jũm te catyt kam ipa intête mehcahpêrkàr cupate, wa catyt kam me ipa, mãr quê nee jũm, ite me ijàpên xà ton to me ipa ata na, ihcakôc kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_4","077_6_4","2CO","6","4","4","He wa itỳj quêt me ipê Pahpãm mã me ijàpên catêjê itajê na me amã amji to me ipipẽ to me ipa. Gapacta ne me ikam me ato xa ne me ipupu he: Wa itỳj ampo kên me, ite amji pupun kêanre me, ampo te amji wỳr me ikrã jacjên itajê mã, itỳj me ijũcanãr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_5","077_6_5","2CO","6","5","5","He hõtpê me icahhy, ne me ijacjê, ne me hàhtôa ne ihtỳj me ito kên prãmte me ikrã, ne ajpẽn wỳr me icapôr to me ipa cakrô, wa itỳj catyt kam me Pahpãm mã apê. Ne wa itỳj me ijapên to tỳaj to me ipa. Ne wa hanea ne itỳj me ijikwa ne me ijõt xà kaj na, Pahpãm mã mehcajrẽn to me ipa. Ne hanea ne prãm na ame ipa cakrô, wa itỳj catyt kam Pahpãm mã ijàpên to me ipa mã, me ijũcanãr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_6","077_6_6","2CO","6","6","6","Ne wa ampo kên ton xà ata pê ampỳa mã me ipa, ne Pahpãm te amji kam hapac xà ri quêt me imã hahkre pej to prãm. Ne wa itỳj cute me ito kên catêjê atajê kam me icryc, mã me ijũcanãr to mentête amji jiprõn to me ipa. Ne quêt ijàhcaprĩa kam, catyt kam me to amji kam ijapac to me ipa. Ne hanea ne ihtỳj Pahpãm Carõ Pejti te me imã amji jõr, wa ihkôat me ipa. Ne hanea ne ihtỳj me imã mehcunea kĩn, wa mehkĩan kam me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_7","077_6_7","2CO","6","7","7","Ne wa hanea ne itỳj me cumã Pahpãm jarkwa hêj xi nare ata jarẽn to me ipa. Ne hanea ne itỳj Pahpãm carôat kôt, me ijàpên xà pihhoti catia ton to me ipa. Ne wa catyt kam Pahpãm te amji kam hapac xà pejti kôt me ipa xà ita to me icurê xwỳn catêjê kam pra ne toa me cupê amji pytà, ne me tohjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_8","077_6_8","2CO","6","8","8","Ne ite me amã, ite amji kam me ijapac xà na amji jarẽn xà itajê, ihtỳj me ipê Pahpãm jarkwa na cumã me iprar catêjê impeaj na me ijarẽ. Mã mehkwỳ kwỳ ihtỳj me ito me icati, mã mehkwỳ me ito ijõkrenõ, ne me imã ipahàm to. Mã mehkwỳ me ito mehcakôc to impejti, mã mehkwỳ me ito mehcakôc kêanre. He me ito hajỹr cakrô, wa nee itajê nõ na me to amji kam me ijapac nare. Ne me cumãa, me papê me pahhêj xi catêjê cakrô, wa itỳj catyt kam ihêj xi xà nare to icakôc to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_9","077_6_9","2CO","6","9","9","Ne me cumãa, nee me ipê jũmjê catihti atajê nare cakrô, mã me hàhtôa mã pjê cunea kam me ijahkre pej. Ne me cumãa, wa ijõtpê amji to me ityc xà japên to me ipa cakrô, wa itỳj me amji to me ipijapar to me ipa. Ne ihtỳj me icahhyr to me ipa cakrô, nee cute amji mã me hamãr ne me ijipej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_10","077_6_10","2CO","6","10","10","Ne me imã amji kĩn nare cakrô, hõtpê Pahpãm pyrên me ijakry. Ne me ipê ampo hamreare cakrô, wa itỳj ite, Pahpãm te amji kam hapac xà to, me hàhtôa ne me to hakràj. Ne me ipê ampo pê pjê ita tekjê jamreare cakrô, mã hõtpê me imã ampo pê côjkwa tekjê atajê cunea. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_11","077_6_11","2CO","6","11","11","Corinti jõ krĩ kam me ikjêjê itajê, wa ite nee ampo na me apê amji to ipimxur nare, ne quêt hirãa pê me amã ihcunea na me amji jarẽn par. Ne itỳj imã me akĩnti ata to ite me amã ipipẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_12","077_6_12","2CO","6","12","12","Ne imã me akĩan to me akĩn cakrô, mã nee ihhêj ne me amã me ikĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_13","077_6_13","2CO","6","13","13","Ne Jeju kôt ihhêj rũm me apê me ikra pyràac. Ne imã me akĩnti ita jahpan xà na, hanea ne hipêr amã me ikĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_14","077_6_14","2CO","6","14","14","Ne me apê Jeju to ate amji mã me ahimpej catêjê atajê, ca ha nee amji mã me Jeju to mehhimpej nare atajê me, me gàpên xà na ame ajpẽn par, ne ajwar, ajpẽn cahê na me gàpên nare. Ampo na? Quê ha pijamã jũm krã impejti ne catyt kam ipa atajê me, jũm krã kên ne amjia kôt ipa atajê me, ajpẽn cahê na me hàpên to me ipa? Hãpà! Jũ wỳr quê ame amji mã hamã ne ajpẽn cahê na me hàpên to me ipa. He xà quê ajkĩ ihtỳj amcro me awcapàtkô ajcacwa? Hãpà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_15","077_6_15","2CO","6","15","15","He xà ajkĩ ihtỳj Jeju Crixtô me Xatanaj mã ajpẽn cajrẽn? Hãpà! Me cupê ajpẽn curê xwỳn. Mẽr hõhõ, por jũmjê amji mã Jeju to mehhimpej to me ipa atajê, quê nee Jeju to amji mã mehhimpej nare atajê me, ajpẽn kam me ihhônco nare, ne ajpẽn kaj na me ajpẽn kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_16","077_6_16","2CO","6","16","16","Quê ha pijamã jũm Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata jũrkwa wỳr pahpãm cahàc krekà tĩr nare ata to hỹrmã mõ, ne kam hãm? Hãpà! Jũ wỳr quê Pahpãm me, pahpãm cahàc krekà ata apu amji mã hamã, ne ajpẽn kôt amji kampa. Mẽr hõhõ, Pahpãm Carõ Pejti me pajĩ caxwãm pê ihkrĩ ita kam, ihhêj rũm me papê Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata jũrkwa pyràac. He pê Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê atajê me hàhtôa, ne ramã Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam, ahna mehhôc to hane he: “Wa ha itỳj me cahê na ikrĩ, ne mehcotea na apu ipa, ne pa amji to me hõ Pahpãm, quê ha me cupê me ikwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_17","077_6_17","2CO","6","17","17","Na ca ha mehkrã kên catêjê te Pahpãm to amji mã mehhimpej nare atajê pê me acato, ne ajtea me cupê ampỳa mã ame apa. Ne nee ca ha mehkôt cute me ampo kên ton xà atajê nõ ton nare. Ca ha me to hane, wa ha itỳj me ana amji caxàr to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("C26_18","077_6_18","2CO","6","18","18","Na wa ha me Apãm Cati na amji to, ne me apê me ikra na me ato” hane. Hõhõ, pê Pahhiti mehcunea jirôa pê carôt tỳjti ata, me ana amji jarẽn to hane.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_1","078_1_1","GAL","1","1","2","Hàpà me ikwỳ pê Jeju na mehkwỳ, ca Carati jõ pjê kam ame akrĩ atajê. Ipê Pawrô, ne ipê Jeju jarkwa na iprar catê. Ne itea wa ijarkwa hyr, mã ijarkwa kôt cute me amã ihkàhhôc ita ton. Ne Jeju jarkwa na iprar xà ita caxuw nee jũmjê xũmre te me icapi nare, ne nee jũmjê xũmre kôt Pahpãm te icapi nare. Ne quêt Jeju Crixtô me, Hũm pê Pahpãm te hacpỹa mã to ihtĩr ata me ri ajwar ijàpên xà ita caxuw icapi. Ne ita ri Jeju kam ajpẽn to me pahte amji to me pahkjêjê kwỳ, icahê na mehkrĩ itajê te me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_3","078_1_3","GAL","1","3","3","Imã Pahpãm pê me pajõ Inxũ me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me ato impejti na me ato prãm. Ne cute me acaprĩ, ne me acaxwãm pê me acaxwỳn kam me amã me acarĩcti, impejti jõr to ipa na, imã me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_4","078_1_4","GAL","1","4","4","He Pahpãm mã me pahcunea pê mehkên ton catêjê, cwỳrjapê ri ihtỳj me pahkên mã me paxàr xà. Ne pê Jeju ihtyc mã amji gõ. Cute me pahkên mã me paxàr xà ata pê me pahto cator xà caxuw cumã amji gõ, mã me pancwỳrjapê ihtyc. Mãr quê pjê kam, cute me amji kam hapac xà kên ita pê me pahto cato. Hõ, ita na pê me Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati ihkra pê Jeju Crixtô to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_5","078_1_5","GAL","1","5","5","Cwỳrjapê ri imã amcro cunea kam me pahte Pahpãm mã me: — Mehcunea jirôa pê quêt acatihti, ne apejti rohnỳtti mã — hajỹr to prãm. Ampeaj kam! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_6","078_1_6","GAL","1","6","6","Pỳhàpà! Mã ajte xãmte ramã me ate, pê Jeju hàhcaprĩa kam amji kôt Pahpãm wỳr pry ata kôt me ana ahwỳ, ca ihkôt me amõr cahtiri, ramã ate me cumã hikran! Pê Pahpãm Jeju te amji kam hapac xà na ihkôt me amõr prãmte me ana ahwỳ, ca ihkôt me amõr cahtiri ihhêj ne ramã ate me cumã hikran! Ne ajte ita caxuw Pahpãm wỳr ajteare mã, me amã jũm te amji kam hapac xà nõ ita kôt ame apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_7","078_1_7","GAL","1","7","7","He xà ajkĩ ampeaj kam me Pahpãm wỳr pry jàhtô? Hãpà! He Jeju te amji kam hapac xà ita pê ri pry pyxit peaj ata, Pahpãm wỳr. Wa ite curi jũmjê itajê te Jeju te amji kam hapac xà tête ame girên to me ipa na me garẽn par. Ne cute me amã ampo to hahkre xà atajê kôt ri, me akrã cunĩ pit. Ne ihtỳj Jeju te amji kam hapac xà pejti ata to me amã ihhêj to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_8","078_1_8","GAL","1","8","8","He imã jũm te Jeju ràn xà na ajteare mã me amã ampo kên to hahkre catê atajê to, Pahpãm te Xatanaj jõ cuhy catia ata kam, mehkên mã me mẽn rohnỳtti mã na, me to prãm. Wa ha me ite mãn Jeju ràn xà na ajteare mã me amã ampo to hahkre na, wa ha itỳj Pahpãm te me ito kên na, imã amji to prãm. Ne quê côjkwa pĩn Pahpãm mã memprar catê nõ wrỳ, ne Jeju ràn xà na, ajteare mã, me amã ampo to hahkre na, quê ha ihtỳj imã Pahpãm te cuhy catia ata kam ihkên mã mẽn na, imã to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_9","078_1_9","GAL","1","9","9","He pê wa mam me amã ampo to hahkre, pê ca ahna me amji capa ata ràn xà na, xà wa ha ajkĩ hipêr ajteare mã ihkaj na me amã ampo to hahkre? Hãpà, wa ha hipêr me amã ite to hahkre xà atajê to pit mã hahkre. Ne quê ihhêaj to jũm ita, Jeju ràn xà na, ajteare mã me amã ampo to hahkre ata ri, imã Pahpãm te cuhy catia kam ihkên mã mẽn rohnỳtti mã na, imã me to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_10","078_1_10","GAL","1","10","10","Ne por ame amã ihhêj to ipa, ca kam me akrã cunĩhti atajê ri, ito me amã ihhêj to hane he: — Por Pawrô me amã ampo to hahkre atajê kôt hamreare. Ne ate mehkĩn prãmte ri ame amã ihcakôc to ipa — hane. Wa nee me ate me ikĩn prãmte ame amã icakôc nare, ne quêt Pahpãm te ikĩn prãmte, wa ame amã icakôc. Wa pjê ita kam ite amji to mehcajpuaw prãm na mã, wa ha nee cumã ijàpên xà, pê Jeju mã iprar catê ita, mã ixàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_11","078_1_11","GAL","1","11","12","He por atajê te hanea ne, pom ite me amã ampo to hahkre xà itajê, nee Pahpãm pĩn cator nare na me harẽ. Cwỳrjapê Jeju kam me ikjêjê, wa ha ita cunea na me amã amji jarẽn to capô partu ne. He wa nee ite ikrãa kam ita to amji kam ijapac, ne ame amã harẽn nare. He nee jũm xũmre te me caxuw imã hõr nare, ne nee jũmjê te me caxuw imã ita to hahkre nare. Ne Jeju Crixtô te ri imã itajê cunea jahkre pej na iton, ne imã ipẽr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_13","078_1_13","GAL","1","13","13","He pê ca ramã me ijarẽn pa, pê wa ajco mam Juta catêjê te amji kam hapac xà kôt ipa xà ata kam, pê wa ajco Pahpãm na mehkwỳ jahkre kêt kam, ijàprêa kam ipa. Ne cute me amji pupun xà kêanre na me ton to ipa. Ne ajco ite me to hamre prãmte ihcunea na me ton to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_14","078_1_14","GAL","1","14","14","Ne pê wa amcro atajê kam, ajco me ikwỳ pê Juta catêjê te amji kam hapac xà kam, me ikwỳ pê ajkam me icati jirôa pê catyt kam, me iquêt xwỳ pê Mojxe te me hapackre xà kôt ipa. Ne pê wa ajco me iquêtjê caca xàa kôt, caxwãm catia mã, catyt kam ipa na ajco amji to ahcukij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_15","078_1_15","GAL","1","15","15","He pê wa cormã ipỳm nare kam, pê ramã Pahpãm hàhcaprĩa kam amjia kôt amji mã icapi, ne ina ahwỳ, cumã ijàpên prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_16","078_1_16","GAL","1","16","16","Wa ite mehcahkrit pê, por me cupê Juta catêjê nare atajê mã, Jeju jarẽn, ne ipẽr prãmte, pê Pahpãm imã ikra jahkre ne imã cupẽ. Ata caxuw pê wa nee jũm xũmre wỳr ipicahur nare, cute imã Jeju te amji kam hapac xà to hapackre prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_17","078_1_17","GAL","1","17","17","Pê wa nee hanea ne Krĩpinkrên wỳr itẽm, ne mam, icumam me cupê Jeju jarkwa na memprar catêjê atajê nõ cukij nare, cute imã Jeju te amji kam hapac xà to hahkre prãmte. Ne ma cama Põcaprỳhti jõ põti kam me hamreare ata wỳr itẽm pyrentu. Pê curia Jeju imã cute amji kam hapac xà to hahkre, jirô pê mã wa ma, Tamatcô jõ krĩ wỳr ite amji jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_18","078_1_18","GAL","1","18","18","Ne pê wa Krĩpinkrên wỳr itẽm nare to amji to caku to incrê, jirô pê, pê wa cormã Petrô pupun. Ne cumã icakôc prãmte Krĩpinkrên wỳr tẽ, ne icato, ne curia cahê na amji to putwrỳ jĩkjê to hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_19","078_1_19","GAL","1","19","19","Pê wa nee Jeju jarkwa na memprar catêjê nõ pupun nare, ne ite Tijac pê Jeju tõ te amji to hapu na kjê ata me, Petrô pit pupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_20","078_1_20","GAL","1","20","20","He ampeaj kam wa Pahpãm kam mare mã, me amã awjarẽ, pom wa ampo cunea to awjarẽ itajê, nee mã ihêj xi nare, ne ampeaj kam pê Jeju imã to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_21","078_1_21","GAL","1","21","21","Pê wa Petrô pupun jirô pê, ma Xiri jõ pjê me, Xirixij jõ pjê kam amehkrĩ atajê kwỳ kôt apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_22","078_1_22","GAL","1","22","22","Ne pê amcro atajê kam, nee Juta jõ pjê kam Jeju Crixtô na mehkwỳ atajê me ijahkre pej, ne mento jĩa to me ipupun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_23","078_1_23","GAL","1","23","23","Ne pê cama ajco me cumã me ijarẽn to hane he: — Por pê Pawrô ajco Jeju to amji mã me pahhimpej tête me pahcahpêrkà ata ri, ita caxuw ihtỳj mehcunea mã, cute amji mã Jeju to mehhimpej na me ton to ipa — hajỹr na cute me ijarẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL1_24","078_1_24","GAL","1","24","24","Ne cute me ijarẽn par xà ita kôt ri, ihtỳj Pahpãm to amji mã me hàmnãn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_1","078_2_1","GAL","2","1","2","Ne ina caku te cwatôxi jirô pê mã, Pahpãm te hacpỹa mã Krĩpinkrên wỳr itẽm to imã hũjarẽn, wa ite impar, ne ma amji jaxàr. Ne ma amji kôt Parnap me Tito pê Crec catêjê nõ ata me, me pra, ne curi me icator. Ne ite Jeju na mehkwỳ jõ pahhi catêjê pit me, me cuprõn, wa ite me cumã mehcahkrit pê Juta catêjê nare atajê, mã Jeju jarẽn xà atajê cunea na, amji jarẽn. Ne ampo na wa ite cumã catyt kam amji jarẽn to hajỹr? Ihtỳj ame ite amji kam ijapac xà ita kôt hamreare na mehcãmjĩ cupate, wa ite me cumã harẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_3","078_2_3","GAL","2","3","5","Mã cute me, ite me cumã harẽn xà ita na me ipar, ne ahna me cumã impejti. Mã ikôt mehkwỳ cator atajê te me cupê Jeju na mehkwỳa na me cumã amji jarẽn. Ne hamreare, imãa cama ame cumã mehhêj. Ne ampo na ri curi me cator? He cama cute ame ikôpĩr prãmte, mõrmõ wa ajkĩ Juta catêjê te amji kam me hapac xà me, Mojxe xwỳ te me hapackre xàa kôt, ajkĩ me mõ. Mã cute ahna me ipupun prãmte, curi me cator. Ne cute me ikôt mõr catê pê Tito pupun, mã nee cupê Juta catêjê nõ nare, na pê nee me ipê Juta catêjê caca xà kôt amji mã impy kà kwỳ jakep nare. Cwỳrjapê ri me imã: — Ampo na mã ca me pancaca xà to pahte me amji pyràc xà kôt, nee ate me Tito mã impy kà kwỳ jakep nare? Me imãa, me cupê Jeju na mehkwỳ cunea te hanea ne ihtỳj me panquêtjê te amji kam hapac xà to, cute me amji pyràc xà atajê cunea kôt me ipa xà — hajỹr. Wa nee ite me kam ijapac nare, ne cama, ma ame amji pê cute amji kam me hapac xà ita cunea curê. Ampo na? He wa nee me iquêtjê caca xà itajê me, Jeju te amji kam hapac xà impejti ita to me ipicacwỳr prãm nare. Ampo na? He Pahpãm te amji kam hapac xà impejti ita kôt ri, me apa na imã me ato prãm. Xà Jeju na mehkwỳ jõ pahhi catêjê atajê te ajkĩ Tito mã impy kà kwỳ jakep na, me imã hũjahkre? Hãpà! Nee cute ahna me imã hũjahkre nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_6","078_2_6","GAL","2","6","6","Mã Tijac me, Petrô me, Jowãw pê Jeju na mehkwỳ jõ pahhi catêjê na cute me imã harẽn atajê te nee, ite ampo to ihcupan xà nõ mã cator nare. Na ri nee cute me, ite amji kam ijapac xà ita jirô pê, me imã ampo jarẽn, ne to mehhimpej nare. Ne me cupê Jeju na mehkwỳ mã ihtỳj amji mã me hũmre itajê cupa to me ipa, ne me ajpẽn mã: — Pê me hũmre itajê mento jĩa to me Jeju pupu, cwỳrjapê ri me hũmre cunea jirô pê me cati — hajỹr. Wa nee ampo ita to amji kam ijapac prãm nare. Ampo na? He Pahpãm mã me pahcunea jahkre pej pejtu, ne cumã me pahcunea pipẽn pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_7","078_2_7","GAL","2","7","7","Ne me cupê pahhi catêjê atajê mã ijahkre pej, Pahpãm te ite mehcahkrit mã, Jeju te amji kam hapac xà jarẽn catê na, cute ixãm na me ijahkre pej, ahnaa mã cute Petrô, pê me cupê Juta catêjê mã Jeju kôt harẽn catê na hãm he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_8","078_2_8","GAL","2","8","8","Pê Pahpãm mehcahkrit mã, ite Jeju jarẽn xà caxuw, imã ikrã kre te amji jahkre pej xà gõ. Ne hanea ne me cupê Juta catêjê mã Petrô te Jeju jarẽn xà caxuw cumã ihkrã kre te amji jahkre pej xà gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_9","078_2_9","GAL","2","9","9","Ne wa ite Jeju na mehkwỳ jamãr catêjê atajê me, Pahpãm te me imã ijàpên xà jõr ata na me ajpẽn par pej jirô pê mã ri, cute ahna Parnap me ijahkre pej, ne mehkwỳ kam mare mã, cute me imã: — He cu me pahcunea Pahpãm mã hàpên xà pyxit peaj ita to pit mã me apê. Ne me atekjê pê, mehcahkrit jõ pjê kam me ipa atajê mã, ate me Jeju jarẽn xà. Ne me pa, wa ha me cupê Juta catêjê jõ pjê kam ame ipa atajê mã Jeju jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_10","078_2_10","GAL","2","10","10","Ne cormã ampo ata pyxit peaj ri, ate ton xà. Nee mã ampo nare, he ita ri Krĩpinkrên kam Jeju na mehkwỳ pê, me pahkwỳ kwỳ mehkrĩ itajê pê ampo hamreare, na ca ha ihmat ri pjê nõa kam, me pahkwỳ mehkrĩ atajê mã me harẽ, mãr quê me harẽn pa, ne ajpên me cumã ampo kujate — hajỹr. Wa ite me kam ijapac, ne me cumã: — Imã ri quêt ita ton to prãam to prãm rohnỳtti mã — hane. Ne ite me ajpẽn par jirô pê mã, wa ma hacpỹ mã Antijoc jõ krĩ wỳr me pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_11","078_2_11","GAL","2","11","12","Ne jũ mã me ina amcro te, mã ma Petrô Antijoc jõ krĩ kam me iwỳr tẽ, ne curi cute to ihcupan to hajỹr he. Pê ajco Petrô Antijoc jõ krĩ kam, mehcahkrit pê Jeju na mehkwỳ cahê na ihkrĩ, ne ajco apà, me cupê Juta catêjê te amji kam hapac xà kaj na. Ne Pahpãm mã, nee ita na ihkaj na nare. Ampo na? He Pahpãm mã me pahcunea pipẽn pit. Mã Tijac cormã Krĩpinkrên kam ihkrĩ, ne cute Petrô wỳr jũmjê itajê kujahêc, cute me hõmpun prãmte. Mã curi me cator, mã Petrô te me hõmpun, ne taa amji mã: — Wa ha mehcahkrit itajê cahê na ijàpàn kam to icrà, quê ha me hũmre itajê me ipupu, ne me amji jaxà, ne me ijarẽ, quê ha ahna me kam ipahàm — hajỹr. Na ri cute mehcahkrit atajê cahê na hàpàn jicu, ne me cupê ampỳa mã hỹr, ne ahte jỹ ne apà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_13","078_2_13","GAL","2","13","13","Mã hanea ne Antijoc catêjê kwỳ pê Jeju na mehkwỳ pê Juta catêjê te me hajỹar, ne cute me amji to caprãr, ne Petrô kôat, nee hipêr Jeju kam ajpẽn to mehkjêjê, ne mehcahkrit atajê cahê na ame hàpàn nare. Mã hanea ne Parnap te hajỹar, ne cute amji kam me hapac xà kên ata kôt, mehcahkrit atajê mã hikran. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_14","078_2_14","GAL","2","14","14","Wa ite, cute me Pahpãm jõ pry pejti ata cupan na, me hõmpun pyrentu, ne me kam mare mã, Petrô kuc ri, cute to ihcupan ita tête cumãn to: — Pỳhàpà! He apê Juta catêjê nõa cakrô, ca nee ajte catyt kam ihcunea na Juta catêjê caca xà kôt apa nare! Mẽr ampo na mã ca Juta catêjê caca xà kôt mehcahkrit itajê ton to me apa to prãm? Nee ate me hajỹr xà hamreare! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_15","078_2_15","GAL","2","15","15","Ne curi me cupê Juta catêjê pê Jeju na mehkwỳ, me jỹ atajê mã, ite ihcunea na ihkôt harẽn to hajỹr he: — He me pahpỳpỳm xà kôt ri, me papê Juta catêjê impeaj, ne nee me papê ampo kra cahkrit pê Pahpãm te to ihhimpej xà jahkre kêatre atajê kwỳ pyràc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_16","078_2_16","GAL","2","16","17","He me pamã Pahpãm te, nee Mojxe xwỳ te me hapackre xà kôt me ipa atajê na, cute amji caxàr nare na, me hahkre pej. Ne quêt Jeju Crixtô to amji mã mehhimpej xà ata kôt ri, Pahpãm me ahna amji to pôj. He me papê Juta catêjê me, mehcahkrit atajê me, me Pahpãm mã me pahcunea pê, me to ihcupan catêjê. Nãmri quê ha mehcahkrit atajê te amji mã Jeju to ihhimpej na, quê ha Pahpãm mã jũmjê atajê impejti ita na. Ne me papê Juta catêjê te me hajỹar. Na cu ha hapac xàa kôt, me ajpẽn to me papicokjêr jicu, ne me Pahpãm te amji kam hapac xà pejti ita kôt pit mã me papa. Quê ha jũm ahna me pahpupu, ne me pamã: “Pỳhàpà, me imãa, ca ihhêj ne ate me Jeju Crixtô te amji kam hapac xà ita cryc, me papê Juta catêjê te amji kam hapac xà jicu, ne ate me hũnãr, ne hamre ate me to ihcupan. Cwỳrjapê ri Jeju Crixtô te, me ate me to kên na me aton” hajỹr. Me ikjêjê, he mehcakôc xà ita kêanre. Xà quê ha pijamã Jeju Hũm pê Pahpãm te amji kam hapac xà kaj na, me pamã ampo kên to hahkre? Hãpà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_18","078_2_18","GAL","2","18","18","Ita ri, imãa ihcupan he. Ca ha me pancaca xà kôt hamreare ata mã me hikra, ne impej wỳr me apkjê, ne ana ahtũm, ca ha hacpỹa mã, mam me acaca xà kôt hamreare ata wỳr me apkjê, ita na ri ihkaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_19","078_2_19","GAL","2","19","20","— Jũ wỳr cu ha me pahnõ Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam, menquêtjê japackre xà cunea kôt, catyt kam me papa. Cwỳrjapê ri Pahpãm mã me pahcunea kêanre, ne ihhêj ne me papê jũmjê te ihkên ton jahpan xà na ihtyc to prãm atajê pyràac. Cu ha ihcunea na catyt kam me papa na mã, quê ha nee me pancwỳrjapê Jeju ihtyc prãm nare. Na pê Jeju amjia kôt me pancwỳrjapê ihtyc mã amji gõ ne ty, na cu ha pahtỳj ihtyc xà ata kôt amji mã to me pahhimpej. Ne amji mã ihtyc xà ata to me pahhimpej xà ata pê ihhêj rũm cahê na me pahtyc. Cwỳrjapê cu ha nee hipêr, pahte amji to mehcajpuw prãm to ame papa nare. Na pê Pahpãm kra mã me pahkĩn, pê me pancwỳrjapê ty, ne cute me pamã amji jõr, ne me pahcaxwãm pê ihkrĩ, ne catyt kam ihkôt me papa xà caxuw, cute me pamã carôt jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL2_21","078_2_21","GAL","2","21","21","Ita kam, xà wa ha ajkĩ Jeju te amji kam hapac xà jicu, ne hacpỹa mã me iquêtjê te amji kam hapac xà wỳr apkjê ne hũnã? Hãpà! Wỳr wa ha hicu! — Pê Pahpãm Mojxe xwỳ mã hõ kàhhôc kam Juta catêjê mã, cute me hapackre xà gõ ata, nee Pahpãm te ihkôt me pahna amji caxàr xà caxuw impej nare. Quê ha caxuw impej na mã, quê ha nee Jeju ihtyc prãm nare. Ne ampo caxuw ri impej? He cute me pahkên na me pajarẽn, cu pahte me hahkre pej, ne Jeju wỳr me papipkjêr xà caxuw ri impej. Ne Jeju pê Pahpãm kra ata kôt ri, me pahna amji to pôj — hane. Hõ, pê wa me cumã harẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_1","078_3_1","GAL","3","1","1","Pỳhàpà, ca Carati jõ pjê kam me akrĩ itajê, ca ihhêj ne ame ato kam waj. Ampo na? He ihhêj ne me apê amji jahkre kêatre. He ihhêj ne jũm te me ato hy. Mãr pê wa hirãa pê me amã: — Me pancwỳrjapêa ri pĩ kam Jeju tyc — hane na harẽ ta? Nõ na mã ca, Pahpãm te me ana amji caxàr prãmte hacpỹa mã menquêtjê caca xà wỳr ate me amji jaxàr? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_2","078_3_2","GAL","3","2","2","Xà pê ca Mojxe xwỳ caca xà kôt me apa xà ata kam, xà pê hõtpê ajco Pahpãm Carõ Pejti me amã amji gõ? Hãpà, nee pê me amã amji jõr nare. Ne quêt me ate amji mã, Jeju jarẽn par ita kam, amji mã me to hajỹr, ne amji mã me to ahimpej xà kôt ri, Pahpãm Carõ Pejti te me amã amji jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_3","078_3_3","GAL","3","3","3","Pỳhàpà, ihhêj ne me apê mehkrã nare catêjê pyràc. He pê ca Jeju to amji mã me ahimpej kam me to atẽm xà ata kam, pê Pahpãm me amã amji Carõ Pejti gõ, mãr ca, carôat kôt, ihkôt me apa. Hõ, pê ca amji mã me to ahimpej kam to atẽm to hane. Nõ na mã ca ita caxuw ihhêj ne Mojxe xwỳ caca xà wejti ata kôt, ate me to ihkrã curan to prãm to mã, ca hỹrmã me apipkjêr? Ne me carôat kôt mehkôt ame apa prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_4","078_3_4","GAL","3","4","4","He xà ajkĩ ihcaprỳ na Pahpãm Carõ Pejti te ramã me ate amji kam me gapac xà tuw pejti ato ipijapar to iryti to hajỹr? Hãpà, imã nee cute ahna hajỹr nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_5","078_3_5","GAL","3","5","5","Pê Pahpãm amji Carõ Pejti kôt, ihcunea na, me amã ate amji jahkre pejti gõ. Ne cute me akam hàpên xà catia ton atajê to, cute amji carôt to ipipẽ, mãr quê mehcunea me hõmpu, ne me akwỳ kam carôt ata jahkre pej. He xà ca ajkĩ, Mojxe caca xà wejti kam, ate me atẽm xà ata kôt mã, ame ato hane? Hãpà! Ne mẽr ampo na mã cute me ato hajỹr? Nee mã ampo na nare, he me ate me Jeju jarẽn par xà ata to amji mã me ahimpej na ri, cute me ato hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_6","078_3_6","GAL","3","6","6","Ca me iquêtxwỳ pê Aprãw to me amji japackre! He xà pê ajkĩ catyt kam ipa, ne nee jũ caxuw ampo kên ton nare cwỳrjapê pê Pahpãm ahna amji capa? Hãpà. He pê Pahpãm Aprãw mã: — Ate amji mã ito ahimpej, cwỳrjapê ri imã apê catyt kam apa catê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_7","078_3_7","GAL","3","7","7","Cwỳrjapê ri mehcunea amji mã me Pahpãm to ihhimpej atajê pê Aprãw tàmxwỳa pyràc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_8","078_3_8","GAL","3","8","8","Pê rỳ pêa mã Pahpãm amji mã: — Wa ha itỳj jũ caxuw pjê kam mehcahkrit mehkrĩ atajê te amji mã ito mehhimpej xà ata kôt, me ahna amji capa — hane. Cwỳrjapê pê Aprãw xwỳ mã: — Acwỳrjapê wa ha pjê cunea kam mehkrĩ atajê cunea to impejti ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_9","078_3_9","GAL","3","9","9","Mã Aprãw te Pahpãm to amji mã hajỹr, cwỳrjapê ri cute ahna amji caxàr ne to impejti. Cwỳrjapê quê ha Aprãw cuxà mehcunea te Pahpãm to amji mã hajỹr na, quê ha ihtỳj Pahpãm me ahna amji to pôj, ne me to impejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_10","078_3_10","GAL","3","10","10","Quê ha me pahnõ amji mã: — Wa ha Mojxe xwỳ te me hapackre xà cunea na ihkôt amji kampa, quê ha Pahpãm ihtỳj ina amji capa — hajỹr na, quê ha taa, amji curê capa. Ampo na? He jũ wỳr cu me pahnõ Mojxe te me hapackre xà cunea kôt hakop, ne nee ihnõ to gapac kêt nare. He pê ramã Pahpãm hõ kàhhôc kam amji mã Mojxe caca xà kôt me ipa catêjê crôn to hane he: “Quê ha jũm te, amcro cunea kam ite Mojxe mã ijarkwa jirên mã cute ahna ihhôc ata kam hapac nare na, wa ha itỳj apu kam icryc, ne apu cucrô. Quê ha cama pyxit peaj ne to hapac kêt cakrô, wa ha itỳj hahpan xà na apu to kên” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_11","078_3_11","GAL","3","11","11","Pê ramã rỳ pêa mã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê japrỳ te Hapakuc ita Pahpãm jarkwa kôt hõ kàhhôc kam, ita na ihhôc to hane he: “Quê ha jũm ito amji mã ihhimpej na, wa ha to amji kam ijapac to, cupê jũ caxuw jũm te icuna mã ampo kên ton nare catê ata rohnỳtti mã. Na wa ha itỳj ahna amji capa, quê ha icahê na icarôt kôt ihtĩar na ipa rohnỳtti mã” hane. Ne cute harẽn xà ita kôt, cu ramã pahte me amji jahkre pej. He jũ wỳr quê ha Pahpãm pahte Mojxe xwỳ te me hapackre xà kôt me papa xà ita kôt, me pahna amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_12","078_3_12","GAL","3","12","12","He Mojxe te me pajapackre xà ata, nee me pahte Pahpãm to pahte amji mã me pahhimpej na me pahton nare, ne ajte me pajàpên xà na, pahte amji to me hajỹr na pit mã me pahto. Ampo na? Pê ramã Mojxe ampo itajê na Pahpãm te cumã amji jarẽn xà na, hõ kàhhôc kam ahna ihhôc to hane he: “Quê ha jũm te ite me cumã ijarkwa jirên xà itajê cunea to amji kam hapac to ipa, ne nee jũ caxuw ihnõ to hapac kêt nare na, wa ha itỳj ahna amji capa, quê ha icahê na ihkrĩ rohnỳtti mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_13","078_3_13","GAL","3","13","13","Nãmri quê ha me pahnõ te Mojxe te me hapackre xà ita jirô pê ihpỳm na, quê ha taa amji curê capa, quê ha Pahpãm ihkên mã cumẽ. Ne jũ wỳr cu me pahnõ Mojxe te me hapackre xà atajê cunea kôt me papa. Cwỳrjapê cu ha me pahcunea Pahpãm mã me amji curê capa. Na ri Jeju te ita na me pajahkre pej, ne me pajaxà kam pĩ kam ihtyc. Ne ihtyc xà ata te ri me pahcurê pê me pahcaxàr. Ne Pahpãm jõ kàhhôc kam, ramã cute ita na harẽn to hajỹr he: “Ne por quê ha jũm pĩ kam ajêt ne ty, ata to, pê Pahpãm ramã amji mã incrôn hiahpuro, ne toa cute curê mã mẽn” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_14","078_3_14","GAL","3","14","14","Ne mẽr ampo na pê Jeju pĩ kam ty? He nee mã ampo na nare, por pê Pahpãm Aprãw mã ampo catia to awjahkre ata, quê ha Jeju Crixtô tyc xà ata kôt, hanea ne me apê mehcahkrit mã hõr xà. Mãr cu, me pahcunea, Pahpãm te me pamã Carõ Pejti to hũjahkre ata cwa. Ne Jeju Crixtô to pahte amji mã me pahhimpej cwỳrjapê, quê ha me pamã cugõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_15","078_3_15","GAL","3","15","15","Jeju kam me ikjêjê, wa ha hirãa pê me amã ampo ita kôt harẽ, mãr ca me kam gapac to impeaj ne. Cu ha me pahnõ ajkrut ne ampo na ajpẽn pa, ne to amji mã awjahkre, ne ahna amji xãm jirô pê, quê ha nee jũm hipêr ampo ata to ipicamẽn ne to ipintuw nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_16","078_3_16","GAL","3","16","16","Pê Pahpãm Aprãw xwỳ mã ihtàmxwỳ to awjahkre. Ne pê Pahpãm hõ kàhhôc kam, nee ita to hũjarẽn to: “Mehtàmxwỳ” hajỹr nare, pê nee me hàhtôa to hũjahkre nare, ne quêt Pahpãm hõ kàhhôc kam ita jarẽn to: “Ihtàmxwỳ” hane. Ampo na? He Aprãw xwỳ tàmxwỳ pyxit peaj pê Jeju Crixtô ata to, pê awjahkre. Ne me papê Jeju kam pahte me ajpẽn hônco catêjê mã ri, hanea ne cute to hũjahkre xà ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_17","078_3_17","GAL","3","17","17","Ne ampo na mã wa ame amã ijũjarẽn to hane? Nee mã ampo na nare! Pê Pahpãm rỳ pêa mã Aprãw me, ihtàmxwỳ mã, ampo catia to awjahkre ata na, ramã caku jàhtô te cwatxẽnta ne ihkôt cute trĩnta jirô pê, pê Pahpãm Mojxe mã ajteare mã cute amji kam hapac xà gõ. Ne curmã Mojxe te me hapackre xà tuwti ita, quê nee rỳ pêa mã Pahpãm te Aprãw me amji ton na, me ajpẽn par xà ata to hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_18","078_3_18","GAL","3","18","18","He me amã ihhêj catêjê atajê ri me amã ihhêj to hane he: — Cu ha nee Mojxe xwỳ caca xà ata kôt me papa nare na, quê ha nee Pahpãm me pamã cute ampo to hũjahkre xà ata jõr nare — hane. Ne cute harẽn xà ata hêj xia to hêj xi. Ampo na? Quê ha ita pê ampeaj kam mã, quê ha ihtỳj Mojxe te me hapackre xà ita, Pahpãm te amji kam hapac xà to, cute me pamã hũjahkre xà ita to hamre. Ne nee ita te hajỹr nare, ne cute Aprãw xwỳ mã to hũjahkre xà ata kôt, amjia kôt to impejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_19","078_3_19","GAL","3","19","20","Pê Pahpãm Aprãw me pit mã ajpẽn pa. Ne nee pê Pahpãm hỹrmã jũm kujahêc, pê cumã hũjarẽn nare. Pê Pahpãm Aprãw kuc ri cumã awjarẽ, ne cume ajpẽn pa. Ne Mojxe nare, pê nee Pahpãm to hajỹr nare. Pê côjkwa kam cumã memprar catêjê mã, cute amji kam hapac xà ita gõ, pê ma Mojxe mã cugõ, pê ma Mojxe to me cupê Juta catêjê japackre. Ca ihhêaj to me anõ amji mã: — Ampo caxuw mã Mojxe te me pajapackre xà ita pej? — hane. Ỹhỹ, wa ha me amã harẽ. He mehcunea te Pahpãm te amji kam hapac xà jirô pê mehpỳpỳm na, cute me hahkre pej xà caxuw ri, cute me hapackre xà ita. Ne cute me hapackre xà ata to me amji japackre ita na, mã ahnaa Aprãw tàmxwỳ pê Jeju Crixtô ata cator. Ne nee cute me Mojxe te me hapackre xà ata to pit mã, cute hipêr me amji kam hapac xà nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_21","078_3_21","GAL","3","21","21","Ca ihhêaj to me anõ ita kampa, ne amji mã: — Pỳhàpà, he ihhêj ne Mojxe te me hapackre xà ita, Pahpãm te Aprãw me ajpẽn par xà ata kaj na — hane. Co he! Nee ca amji mã harẽn to hajỹr nare. Ampo na? He Mojxe te me hapackre xà ita hõtpê impej cakrô, quê nee Pahpãm cahê na me pahtĩr rohnỳtti mã na me pahton nare. Quê ha cute mãn me Pahpãm te me pahna amji caxàr na ton na, cu ha nee hipêr ihnõ na mehprãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_22","078_3_22","GAL","3","22","22","He ramã Pahpãm te, me pahcunea te hõ kàhhôc kam pjê cunea kam, me pahcunea te me harkwa jirô pê me pahpỳm na, me pajarẽn. Ne me pahte amji kam me pajapac xà kêanre itajê pê ihhêj rũm me pajõ pahhi, mã me pahcunea to ihhimpej. Ne ma me pahte ampo pej ton tête me pajiprõ. Ne cute me pajiprõn xà ita pê ihhêj rũm cute me pahcajpre. Ne ampo kên ton na ri ihtỳj me pajamã. Cu ha quêt Jeju Crixtô to amji mã me pahhimpej, quê ha me pamã me pahcajpre ata pô, cu ha pahtỳj Pahpãm te me pamã ampo pejti to hũjahkre ata cwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_23","078_3_23","GAL","3","23","23","Ne mam Mojxe te me hapackre xà ata pê ihhêj rũm krãhtarea, ne ma cute ampo kên ton tête me hiprõn to hãm ita kam, mã ahnaa Jeju cator, mã cute hũhkra mã me haxàr, mãr quê Jeju to amji mã mehhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_24","078_3_24","GAL","3","24","24","Ne pê ihhêj ne me cupê me ahkrarea, na pê Mojxe te me hapackre xà ata, cute me ampo kên ton tête, ma mehcahpêrkàr to ipa ita na, mã ahnaa Jeju cator. Mã cute to amji mã mehhimpej, mã Hũm pê Pahpãm te me ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_25","078_3_25","GAL","3","25","25","Ne hamre, cu ramã Jeju to amji mã me pahhimpej ita kam, quê nee Mojxe te me hapackre xà ata me pahto ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_26","078_3_26","GAL","3","26","26","Ca Jeju Crixtô to me ate amji mã me ahimpej, ne kam me ajpẽn hônco, na ri Pahpãm te me acunea to amji kra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_27","078_3_27","GAL","3","27","27","Ne me pahcunea te cô to me amji cumrãr, me Jeju kam pahte me ajpẽn hônco atajê pê ramã hũràac, ne cuxà cute amji kam hapac xàa kôt me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_28","078_3_28","GAL","3","28","28","He Jeju kam ate me ajpẽn hônco ita kam, ajpẽn kam me pahpyxit peaj. Cwỳrjapê ri Pahpãm mã, me ipê Juta catêjê me, me apê mehcahkrit me, me pahcunea pipẽan. Ne me hõ pahhi catêjê jarkwa kôt cama me hàpên catêjê me, amjia kôt me hàpên catêjê me, me apipẽan. Ne hanea ne me hũmre me, pyjê me, me apipẽan, ne nee jũm pê ajteare mã nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL3_29","078_3_29","GAL","3","29","29","He me apê Jeju tekjê ita kam ri, Jeju kôt me acunea pê Aprãw tàmxwỳa. Cwỳrjapê ca atỳj, por pê Pahpãm Aprãw mã ampo to awjahkre ata, ca ha atỳj me acwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_1","078_4_1","GAL","4","1","2","Ita caxuw, wa ha hipêr me amã ite ihkôt harẽn xà ata kôt harẽ. Xà quê ajkĩ jũm, ihkra incrire, ne nee cormã mehcapõn catê himpej xà kam ihkà nare, ne cormã amji jahkre kêatre ata mã, pijamã hàhcukrêj atajê cunea gõ, quê to hõ tekjê? Hãpà! Quê ha cama cumã: — Apê ikraa to ikra, ne cama cormã acrire, ne ate amji jahkre kêatre. Na ca ha ma me acapõn catê krac ri axà, ne atỳj ijàpên xà na itehcajpar to apa, ne ihhêj rũm apê cama imã gàpên catê. Ne jũ caxuw akà, ne amji jahkre pej, wa ha hacpỹ ne me acapõn catê pê gaprô, ne cormã amã ijàhcukrêj gõ, mãr ca caa, amjia kôt hamãr to apa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_3","078_4_3","GAL","4","3","3","He pê mam me papê hũmre kra ata pyràac, ne pahte me amji kam me pajapac xà to pahte me amji pyràc xà pê me pahcapõn catê te amji kam hapac xà ata krac ri ame papa, pê ajco taa, me pahto ihhimpej. Na pê cute me pamã ampo cawpa xà atajê hàhtôa to hàhtô, ne pê hanea ne ampo carõ te amji kam hapac xà atajê, ajco me pahto ihhimpej. Ampo na? He cu cormã nee me pahte catyt kam, Pahpãm jarkwa jahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_4","078_4_4","GAL","4","4","4","Mã Pahpãm te, me pahto cumã ihkra xũmre ata pyràac, ne cute me pahcapõn catê ata pê me pahcaxàr, cute ahna amji mã amcro hyr xà ata na. Cwỳrjapê pê, intête me pahcaxàr xà caxuw me pahwỳr ihkra pê Jeju kujate, pê me hũmrea na amji to, ne Marij mã ihpỳm, ne Mojxe te me hapackre xà himpej xà krac ri ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_5","078_4_5","GAL","4","5","5","Mãr quê Mojxe te me hapackre xà nee me pahto ihhimpej nare. Ne Jejua kôt, cu ha quêt Pahpãm krac ri me axà, ne ihkôt me papê Pahpãm kra, ne pahtỳj amjia kôt ihkrac ri ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_6","078_4_6","GAL","4","6","6","Mã Pahpãm te me pamã ihkra Carõ Pejti kujahêc, mã cute me pamã amji jõr. Mã Carõ Pejti ata me pahcaxwãm pê me pamã: — Apê Pahpãm kraa to ihkra — hane. Ne hanea ne me pahcaxwỳn caxwãm pê Carõ Pejti ita pahte Pahpãm cukij na me pahto, cu me cumã: — Inxũ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_7","078_4_7","GAL","4","7","7","Ne hamre, ita caxuw, nee me papê cama me hõ pahhi jarkwa kôt me hàpên catêjê nare, ne me papê Pahpãm kra. Ne me papê mehkra ita kam ri, ihtỳj me pamã, cumã cute ampo pejti to hũjahkre atajê cunea gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_8","078_4_8","GAL","4","8","8","Pê rỳ pêa mã, cormã nee ate me Pahpãm jahkre pej nare kam, pê ca ajco me aquêtjê te amji kam hapac xà pit to amji mã me ahimpej to me apa. Ne ajco me amã me carõ me, cupẽ jarôti me, ampo cawpa xà kên me, ampo cunea kwỳ cupaa to hũpa. Ne ajco atỳj Pahpãm kaj na ampo to ame pahpãm. Mã pahpãm cahàc atajê mã nee carôt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_9","078_4_9","GAL","4","9","9","Ne ita caxuw, nee cute hajỹr nare. Ne me amã Pahpãm jahkre pej, ne hanea ne Pahpãm mã me gahkre pej. Ne mẽr ampo na mã ca ajte hacpỹa mã me aquêtjê te amji kam hapac xà kôt hamreare ata wỳr ate me amji jaxàr? Ne ampo na mã ca ajte hipêr atỳj ampo cawpa xà me, ampo carõ kên atajê to ame amji kampa, ne ame to amji japackre? Mã taa hacpỹ mã me ato ihhimpej, na ca ame amji mã to hane? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_10","078_4_10","GAL","4","10","10","Ne atỳj amcro kên cawpa xà jàhtôa to amji mã me ahimpej to me apa. Ne atỳj me Juta catêjê jõ amji kĩn jàhtôa kôt me amji ton to me apa. Ampo na mã ca ame amji to hajỹr to prãm? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_11","078_4_11","GAL","4","11","11","Côt mã ca me Pahpãm pê catyt kam ata te amji kam hapac xà jicu? Ca ha ate me hajỹr na, wa ha itỳj amji caxwãm pê ita na me ato po mã quê, ne imã amji kĩn nare, ne ipeacre ne. He xà pê wa ihcaprỳ na ajco me amã Jeju jarẽ, ne to hahkre xà catihti to hahkre to ipa ata, xà ajkĩ ihkôt hamreare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_12","078_4_12","GAL","4","12","12","Jeju kam me ikjêjê, pê ca mam ajco me ito impej ne nee rỳ jũ caxuw ate ito kên nare atajê, wa ha me apê ipyràac xà na me awỳ. He pê mam ipê me apyràac, ne me acuxà ampo cawpa xà atajê cunea kôt ipa. Ne ita caxuw ite ampo itajê cunea jicu, ne Jeju te amji kam hapac xà to pit mã amji kampa. Na ca ha ita caxuw me apê ipyràac, ne me ampo itajê cunea jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_13","078_4_13","GAL","4","13","13","Xà ca atỳj cormã ite mam me amã Jeju jarẽn xà ata to me amji japackre? He pê wa ixà, ne me acahê na ahtwỳ, ne jũ mã amji to amcro to ata kam, pê wa me amã Jeju te amji kam hapac xà pejti to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_14","078_4_14","GAL","4","14","14","Pê ca nee ixà kêanre ata kam me ina acprêc nare, ne me ito, ihhêj rũm, kỳj rũm Pahpãm mã memprar catêjê nõ, nare, me ito me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô pyràac, ne atỳj ina me amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_15","078_4_15","GAL","4","15","15","Ne pê ca atỳj ajco, tee me atoa to pôj, ne me imã hõr prãm, ate me itehcajpar prãmte. Ne pê caxuw me amã ikĩn, ne ampeaj kam ipyrên me gakry. Ne mẽr jõ ri mã ita caxuw me gakryti ita? He ihhêj ne nee ita caxuw me gakry nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_16","078_4_16","GAL","4","16","16","He pê wa nee jũ caxuw ame amã ihêj xi jarẽn nare, ne cormã me amã catyt kam to hahkre to ipa cakrô, ca caa ihhêj ne ipê me acurê xwỳn na, ame ito amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_17","078_4_17","GAL","4","17","17","Mehhêj xi catêjê atajê hãn ne me amã ihhêj to: — Ampeaj kam me imã akĩn, na wa itỳj me gamã, ne me ato impejti to prãm — hane. Ne cama ame amã ihhêj, ne ite amji kam ijapac xà ita tête cute me ahyr, ca mehkôat amji kam me gapac prãmte ri ame amã ihhêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_18","078_4_18","GAL","4","18","18","Pê wa curi ame acahê na imõr xà ata kam, pê wa me ate catyt kam me apa na me atehcajpa. Ne pom amcro itajê kam, wa nee curi apu imõr nare ita kam, quê ha ihtỳj ijaxà kam jũm te me atehcajpar xà ata na imã impej. Ne cute me atehcajpar catêjê atajê, nee mempej nare. Ne cute me ato impejti xà ita to ame amã ihhêj, ne ite amji kam ijapac xà ita tête, cute me acaxàr to prãm to ri, ihhêj ne ame amã ihhêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_19","078_4_19","GAL","4","19","19","Me apê imã ikra kĩnti atajê pyràac. Wa ihhêj ne ipê me anã mã me axà, mã tee ame axà te cute amji cupên ata pyràac. Ampo na? He ca ha me apê Jeju pyràac, ne me apejti to prãm to, wa ha amji pupun to kêanre to ipa kam to icrà, ca ha ahnaa ihcunea na, catyt kam Jeju kôt me apa, quê ha cormã ikàj xà ata hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_20","078_4_20","GAL","4","20","20","Jamã ne wa krãa me akuc ri jỹ, ne ajteare mã me amã icakôc xà nõ to icakôc. Wa itỳj me ato po mã quê, ne me ato pit mã amji kampa ita kam, ramã ikrã pictor tu ita kam, jũ mã wa ha ajte me ato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_21","078_4_21","GAL","4","21","21","Por ca Mojxe jũjarẽn xà kôt me amji kam gapac to prãm atajê, me ikampa. Wa ha pa me amã Mojxe jũjarẽn xà ita kôt pahte amji kam me pajapac xà atajê jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_22","078_4_22","GAL","4","22","22","Pê Mojxe me iquêtxwỳ Aprãw jarẽn kôt me imã harẽ, pê Aprãw mã ihkra xũmre ajkrut. Ne pyxit ne cupê Ixamar, ne hĩxi mã hàpên catê cahãj pê Hacakwỳj kam ihpỳm. Ne ihnõ ita pê Ixac, ne inxi pê Xarakwỳj pê Aprãw me hĩxia kam ihpỳm. Ne pê Xarakwỳj pê nee cama jũm mã hàpên catê nare, ne ihtỳj apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_23","078_4_23","GAL","4","23","23","Mã ihkĩnte Hacakwỳj ita pê Aprãw me hĩxi mã hàpên catê ata, pê Aprãw amjia kôt kam ihkra, pê mam cumã ihpỳm. Ne quêt Ixac to Pahpãm te hũjahkre xàa na pê, inxia kam ihpỳm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_24","078_4_24","GAL","4","24","25","Ne pyjê pijakrut itajê jarẽn xà kôt, wa ha me amã ita kam me pahte amji kam pajapac xà kôt harẽ. Ne pyjê pijakrut atajê, nee me ipipẽnti nare, ne ajpẽn pê ajteare mã me. Ne Pahpãm me, cute me ajpẽn par xà te hajỹar, ne nee ipipẽnti nare, ne ajpẽn pê ajteare mã me. Hacakwỳj pê Ihcuhhyt jõ kẽnti pyràac. Por pê Põcaprỳhti jõ pjê kam, Pahpãm Mojxe mã Juta catêjê caxuw, Ihcuhhyt jõ kẽnti kam, cumã cute me hapackre xà jõr ata, mãr quê catyt kam ihkôt me ipa xà ata pê Hacakwỳj ata pyràac. Ne cama ame cumã me hàpên xà ata kôt Pahpãm te me ahna amji caxàr na to prãm catêjê caxuw ri harkwa ita. Ne ahnaa ita kam, Juta catêjê Krĩpinkrên kam mehkrĩ atajê pê Hacakwỳj kra pyràac, ne cama me harkwa ita kôt pit mã ame hàpên to me ipa. Ne Pahpãm te me ahna amji caxàr prãmte, ihtỳj me hàhcawpa xà cunea kôt me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_26","078_4_26","GAL","4","26","26","Ne quêt côjkwa kam Krĩpinkrên tuw ata pê Aprãw me hĩxi ihtỳj apu ipa ata pyràac, ne cupê me pahnã pê Xarakwỳj ata pyràac. Ne me pahte Jeju to amji mã me pahhimpej atajê pê Xarakwỳj kra atajê pyràac. Ampo na? Ihhêj ne Pahpãm Carõ Pejti kôt hipêr me pahpỳpỳm, na ri cupê me pahnã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_27","078_4_27","GAL","4","27","27","Ne pê ramã Ixaj xwỳ Pahpãm jarkwa kôt, hõ kàhhôc kam ita na ihhôc to hane he: “Por cormã nee jũm mã ihkra pỳm nare ata, gapacta ne gakryte acaràr, ne amã amji kĩnti ne. He quê ha ihtỳj, por me cumã mempjê atajê jirôa pê, quê ha jũ caxuw amã me akra hàhtô” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_28","078_4_28","GAL","4","28","28","Mẽr hõhõ, me apê Jeju kam me ikjêjê atajê, he me apê Ixac pyràac, ne Pahpãm te me ato hũjahkre xàa kôt ri me apê Pahpãm kra. Me papê, por pê Pahpãm Aprãw mã ihtàmxwỳ to awjahkre ata mã cu me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_29","078_4_29","GAL","4","29","29","Ne caxuaw, pom amjia kôt me ajhu ita na pê Ixamar ihpỳm ata pê cama me cumã hàpên catê kra cakrô, ajco ihtỳj Ixac to Pahpãm jũjahkre, mã Pahpãm Carõ Pejti kôt ihpỳm ata jahê. Mã cute amji pupun to kêanre xà caxuw pê ajco apu hahê. Ita jĩkjê na mã ita kam cute hajỹar he, ne menquêtjê te me hapackre xà kôt me ipa catêjê atajê, cama me papê Jeju kôt me papa catêjê jahê, cute me pahto kên prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_30","078_4_30","GAL","4","30","30","Ne pê Mojxe xwỳ ramã ita na Pahpãm jarkwa na hõ kàhhôc kam ihhôc to hane he: “Ca ha ma jũ kam cama me hàpên catê ita kujate, ihkra mea mã. Ampo na? He wa ha nee cama me cumã hàpên catê kra pê Ixamar ata mã, ite Ixac pê gĩxia kra mã ampo to ijũjahkre atajê nõ jõr nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL4_31","078_4_31","GAL","4","31","31","Hõhõ me ikjêjê, he nee me papê, por cama hàpên catê ata kra pyràc nare. Ne quêt me papê Xarakwỳj pê Aprãw me hĩxia kra ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_1","078_5_1","GAL","5","1","1","Jeju Crixtô te mam me panquêtjê himpej xà atajê pê me pahcaxàr, mãr cu pahtỳj ame papa. Cwỳrjapê ca ha nee hipêr jũm himpej xà mã axàr, ne ihkrac ri apu apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_2","078_5_2","GAL","5","2","2","Ỹhỹ, ipê Pawrô pê Jeju Crixtô jarkwa na imprar catê, ne pa wa ha me amã awjarẽ, cwỳrjapê ca ha ikam me gapac to impeaj ne he. Ihhêj ne ramã Juta catêjê kwỳ me awỳr cator, ne cute me amã: — Ca ha Mojxe te me hapackre xà kôt, cama amji na me ijamã, wa me amã me apy kà kwỳ jakep. Ampo na? Ca ha ate ita to hajỹr nare na, quê ha nee Pahpãm ana amji caxàr nare — hajỹr na. Ca ha nee kam me gapac, ne amji na me hamãr, quê me amã apy kà kwỳ jakep nare. Ampo na? Ca ha ate amji na me hamãr na, ca ha nee Jeju to pit mã amji mã me ahimpej nare. Quê ha me amã me pajõ Pahhiti tyc xà ita kôt hamreare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_3","078_5_3","GAL","5","3","3","He wa ha hipêr me amã ita cawpa he. Ca ha me anõ te amji na me hamãr, quê ha cute me amã apy kà kwỳ jakep na, hamre, ramã ate Mojxe te me hapackre xà pyxit ne ihkôt amji ton, na ca ha atỳj ate ahpỹanre na ihcunea kam gapac to prãm xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_4","078_5_4","GAL","5","4","4","Ca ha Pahpãm te me ana amji caxàr prãmte, ate me Mojxe te me hapackre xà ata pynãr na, ca ha ramã me Jeju Crixtô mã hikra. He me atea ca me Pahpãm te hàhcaprĩa kam, amjia kôt cute me apytàr jicu na me ton, mã cute me gicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_5","078_5_5","GAL","5","5","5","He nee me ite me hajỹr nare. He quêt me imã quê ha Pahpãm amjia kôt me ina amji caxàr na me imã hahkre pej. Ne quêt Pahpãm Carõ Pejti carôt ri, Jeju to ite amji mã me ihimpej tỳj na me itehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_6","078_5_6","GAL","5","6","6","Cu ha Jeju Crixtô na me ajpẽn hônco ita kam, nee Pahpãm me, me papê ajpẽn pê ajteare mã nare, ne cumã me papipẽn pit. Ne me pahkà jakep me, me pahkà jakep nare itajê me, me Pahpãm mã me papipẽn pit. Ne cumã Jeju to me pahte amji mã me pahhimpej xà ata kôt ri me pamã ajpẽn kĩn, ata na ri cumã impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_7","078_5_7","GAL","5","7","7","Pỳhàpà! He curmã ca Pahpãm kôt me aprõt kên nare ta? Ne ampo na mã ate amji na me jũm ita jamãr, mã cute me ato pry hyr, ca ate me pry hyr? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_8","078_5_8","GAL","5","8","8","He nee Pahpãm te hõ pry ita tête me amẽn nare, ne ihtỳj quêt amji wỳr me amã akij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_9","078_5_9","GAL","5","9","9","He cu ha me pahnõ cuhkõn cahàc to cuprõ, ne hakôt, quê ha ihkrĩ ne hipôc ri ihnõ kam cô, ne ihcacu, ne amji kôt ihkwỳ cunea to kên. Ỹhỹ, ita jĩkjê na mã jũm te, Jeju te amji kam hapac xà kaj na, me amã ampo kên kryjre to hahkre xà atajê to me acunea to kên. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_10","078_5_10","GAL","5","10","10","Ne jũm ata te me amã ampo kên to hahkre cakrô, wa itỳj, nee ate mempar nare na, amji mã me ato hane. Ne imãa, ca ha me anõ te kam gapac, ne ihkôt amji ton na, ca ha hacpỹa mã ate amji jaxàr, ne hipêr Jeju te amji kam hapac xà impejti ata pynãr na, wa itỳj me ato amji mã hane. Ne por ame amã ampo kên to hahkre to ipa ata, quê ha Pahpãm ihtỳj cute me ato kên xà ata cwỳrjapê to ihtỳj tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_11","078_5_11","GAL","5","11","11","Ỹhỹ me ikjêjê, wa ha me amã amji jarẽ. He cute me amã ito ihhêj xi catêjê me amã hane he: — Pawrô cormã mehcunea te mempy kà kwỳ jakep to me cumã hahkre — hane. Wa ha ite me cumã to hahkre to hajỹr na, quê ha nee Juta catêjê jõ pahhi kwỳ itajê ame ito kên nare. Ne mẽr ampo na mã ame ito kên? Nee mã ampo na nare. He wa mehcunea mã Jeju te pĩ kam me pancwỳrjapê ihtyc xà ata kôt Pahpãm te me pahna amji caxàr na harẽ, na ri ame ikam incryc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_12","078_5_12","GAL","5","12","12","Ne por ame akrã to acto atajê, quê hapacta ne ihtỳj amji mã mehhy me incre cunea jakep hiahpuro, wa ha nee intête mehcahpêrkàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_13","078_5_13","GAL","5","13","13","Jeju kam me ikjêjê, pê Pahpãm amji wỳr me pamã akij, mãr quê nee pjê kam jũm cute amji kam hapac xàa to pahte amji kam me pajapac xà to ihhimpej nare. Co he! Ca ha nee me anõ ate amji kam gapac xà tũm kên ata kôt apa prãmte, amji mã: — Taa mã, jũm nee ito ihhimpej nare ita kam, wa ha itỳj ite amji to amji cajpuaw prãmte, ite ampo ton prãm ata cunea to — hajỹr nare. Ne quêt amã me akwỳ kĩan kam, cute ampo na mehprãmti xà atajê to ca ha me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_14","078_5_14","GAL","5","14","14","Ne por Mojxe te me hapackre xà atajê, ca ha ihcunea to cuprõ, ne to pyxit peaj to hane he: “Quê ha amã mehcunea kĩn hanea, pom quê amãa amji kĩn he” hane. Cu ha pahte me ajpẽn to hajỹr na, cu ha ramã Mojxe te me pajapackre xà atajê cunea kôt me ajpẽn to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_15","078_5_15","GAL","5","15","15","Nãmri ca ha me apê ampo kên pyràc, ne cama ame ajpẽn curê, ne ajpẽn kam me atẽm na, ca ha me caa me ajpẽn jipej. Cupate ca ha atỳj ate amji kam gapac xà na me amji kôpĩr to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_16","078_5_16","GAL","5","16","16","Ỹhỹ me ikjêjê, ca ha Pahpãm Carõ Pejti te amji kam hapac xà tuw pejti ata kôt me apa na, ca ha nee hipêr ate amji kam me gapac xà tũm kên ata kôt me apa nare. Ne nee ate amji to amji cajpuaw prãmte, ate ampo ton prãm ata cunea ton to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_17","078_5_17","GAL","5","17","17","Mam pahte amji kam me pajapac xà tũm kên ata me, Pahpãm Carõ Pejti te amji kam hapac xà tuw pejti ita me, cupê ihhêj rũm ajpẽn curê xwỳn. Na ri ihtỳj ajpẽn cahpêrkàr to ipa. Na cu nee me pahte amji kam me pajapac xà pejti to me papa to prãm ata kôt me papa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_18","078_5_18","GAL","5","18","18","Cu ha pahte Pahpãm Carõ Pejti to amji mã me pahhimpej na, cu ha nee hipêr me hàhcawpa xà me, me to ihhimpej xà atajê to apu amji kam me pajapac nare. Ampo na? Nee hipêr cute me hàhcawpa xà ata me pahto ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_19","078_5_19","GAL","5","19","19","He me pahcunea mã hirãa pê mam pahte amji kam me pajapac xà tũm kêanre te ampo kên cunea na me pahton na, pahte me amji jahkre pej. Itajê te hajỹr he: Me pahnõ te me pahprõ kaj na ahti na me pyjê nõ caxun me, hanea ne pyjê nõ te impjên kaj na, ahti na jũm xũmre caxun. He ihhêj rũm me pahkwỳ pê rop pyràac, ne pahte amji kam me pajapac xà kam me panxyre kam me pahpahàmti ton to ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_20","078_5_20","GAL","5","20","20","Ne hanea ne Pahpãm kaj na, pahnõ te amji mã me pahpãm cahàc krekà cupa me, pahte me pahkwỳ to hy to amji kam me pajapac to me papa me, pahte me ajpẽn curê me, pahte me pajarkwa to ajpẽn mãn kên me, pahte me pajõxỳ to me papa me, pahte ajpẽn kam me pancryc me, amji to pit mã amji kam me pajapac to me papa me, pahte ajpẽn cuna mã ame amji jakrã me, ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_21","078_5_21","GAL","5","21","21","pahte ajpẽn jũ na ampo kĩn me, pahkõm ne me papipãn me, amji kĩn kam, me kam mare mã me pahkõm catia me, me ampo kwỳ jàhtôa pê itajê pyràcti atajê me. Ỹhỹ, he mam pahte amji kam me pajapac xà tũm kên itajê, ihtỳj pahte ampo kên itajê cunea ton na me pahto, cu ton to me papa. Ne pom ite mam ramã me amã ampo cawpa atajê, wa ha hipêr me amã ihcawpa. He cute me ampo kêanre itajê ton catêjê, quê ha nee jũ caxuw Pahpãm himpej xà krac ri hàr, ne catyt kam, cumã amji kĩnti jakryti kam ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_22","078_5_22","GAL","5","22","23","Ne quêt Pahpãm Carõ Pejti te amji kam hapac xà ajteare mã. Quê ha me Pahpãm Carõ Pejti te me pamã amji jõr na, cu ha me pahte ampo pej pit ton xà itajê te hajỹr he: me pamã ajpẽn kĩnti me, me pajakryti me, ajpẽn mã me pampejti ne me pahcarĩcti na me pahkrĩ me, ampo te me pahto kên mã me pajũcanãr me, ajpẽn mã me pahcaprĩ me, pahte me ajpẽn to impejti me, cute amji mã me pahto hajỹr me, ajpẽn mã me ampejti me, ampo kên tête pahte me amji jiprõn to me papa me, cute amji mã ampo na prãm atajê na amji jamãr peaj me. Ỹhỹ, Pahpãm Carõ Pejti ihtỳj pahte ampo pejti ton xà itajê cunea na me pahto, cu me ton to me papa. Na ri nee jũm xũmre te me hapackre xà te ampo pejti ita tête me pajiprõn xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_24","078_5_24","GAL","5","24","24","Ne me papê Jeju Crixtô tekjê atajê te, ramã ihhêj ne mam me pahte amji kam me pajapac xà tũm kên atajê cunea jipej, mãr cu nee hipêr ihkôt ame papa nare. Na cu ha nee hipêr me pamã ampo kên ton prãmti atajê na me amji jamãr, ne me ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_25","078_5_25","GAL","5","25","25","Ne me Pahpãm Carõ Pejti ata pê me pajõ Pahhiti, cu carôat kôt me papa. Mã taa, me pahto ihhimpej, ne pahte ampo pejti ton na me pahto, cu ha me ton to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL5_26","078_5_26","GAL","5","26","26","Na cu ha nee ajpẽn jirôa pê amji to me pahcati prãm nare. Cu ha pahte me hajỹr na, cu ha cama me ajpẽn cyt kam tẽ, ne cama ajpẽn jũ na amji to prãm kam me tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_1","078_6_1","GAL","6","1","1","Ỹhỹ, me ikjêjê, quê me akwỳ nõ ihhêaj to ampo kên to, ca ahna me hõmpu, ne me apê Pahpãm Carõ Pejti to ate amji mã me ahimpej catêjê atajê, mehtehcajpa, quê ampo kên ton jicu, ne ihcuhtac, ne catyt kam ampo pejti ton to ipa. Ne ate me hapackre xà ata kam, ca ha amji mã me aprĩ akam, me hapackre. Ne hanea ne ma amji to me guphê, côt ca hanea ne mehkôt ampo kên ton kam tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_2","078_6_2","GAL","6","2","2","Ne ca ha atỳj me ate amji kam gapac xà kam ampo te me ato kêanre atajê to ate ajpẽn mã mehcajcoc na me ajpẽn tehcajpar to me apa. Cu ha pahte ajpẽn to me hajỹr to me papa na, cu ha ramã me Crixtô te me pamã harkwa jirên xà atajê kôt me amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_3","078_6_3","GAL","6","3","3","Quê ha jũm te amji to ihcakôc to: — Wa me hirôa pê icati, ne ipej — hane, ne nee cati ne impej nare xà ata kam ri, taa ramã apu amji to amji mã ihhêj to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_4","078_6_4","GAL","6","4","4","Na cu ha ahpỹanre na, pahte amji kam me pajapac xà na me amji kôpĩr to me papa. Na cu ha me pahnõ te pajàpên xà impejti ton na, cu ha pahtỳj hũrên me pajakrya, ne cu ha nee amji mã: — Wa ite itajê jirôa pê ijàpên xà impejti ton — hajỹr nare. Ne quêt cama amji mã: — Wa ite ijàpên xà impejti ton — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_5","078_6_5","GAL","6","5","5","Na cu ha ahpỹanre na, me pajũrkwa caxuw me amji kampa, ne pahtỳj me amji jàpên xàa to me pajàpên to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_6","078_6_6","GAL","6","6","6","Ne cute me amã Pahpãm jarkwa to hahkre catê ata, ca ha ma me hamã, ne ma cumã, amã ampo atajê to ajcokjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_7","078_6_7","GAL","6","7","7","Ca ha nee me anõ amji mã ahêj nare! Jũ wỳr quê jũm Pahpãm mã ihhêj. Xà cu me pahnõ pajõ pur kam, pànkrỳt xỳ pit kre, quê pijamã kam hàn nỹre nõ cato? Hãpà! Quê ha hỳ pit hapôj. Ita jĩkjê na, cu ha pahte amji kam me pajapac xà kên to pit mã amji kampa, cu ha nee hahpan xà na ampo pejti pyr nare, ne hahpan xà na ampo kên pit cwa. Jũ wỳr cu pahte ampo kên ton xà ata kôt, me Pahpãm mã me pahhêj, cute me pamã ampo pejti jõr prãmte. Cu pahte ita to amji kam me pajapac na, cu ha me paa, ramã, amji mã me pahhêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_8","078_6_8","GAL","6","8","8","Cu ha mam pahte amji kam me pajapac xà tũm kên ata pit kôt me papa na, cu ha ramã Pahpãm kaj na ampỳa mã ame papa, ne me ty, ne me acto rohnỳtti mã. Ne cu ha quêt Pahpãm Carõ Pejti te amji kam hapac xà tuw pejti ata kôt me papa na, cu ha quêt Pahpãm cahê na me pahkrĩ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_9","078_6_9","GAL","6","9","9","Cu ha nee me ampo pejti ton to mehkĩn hi nare, ne pahtỳj pahte ampo pejti ton xà ata kam me awcanã. Ne hahpan xàa na, quê ha Pahpãm me pamã ampo pejti gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_10","078_6_10","GAL","6","10","10","Ne atỳj ate mehcunea mã ampo pejti ton na, ca amji to ahcukij. Ne Jeju kam me pahkjêjê to, ca ha me hirôa pê impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_11","078_6_11","GAL","6","11","11","Ita caxuw, wa ha ijũhkra to me amã ihhôc, ca me hõmpu. Mã ihhôc cati pit he, mãr ca me ijahkre pej, nãmri pa wa me amã ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_12","078_6_12","GAL","6","12","12","Ne por me amã ihhêj catêjê atajê ri, cama amji to ame hàmnãn to me ipa. Ne Jeju te amji kam hapac xà kaj na me amã harẽn to: — Ca ha apy kà kwỳ crire ne hakep xà ata kôt, quê ha Pahpãm ihtỳj ana amji capa — hane. Me pajõ Pahhiti curê xwỳn te ame to kên cupate ri, nee me amã: — Pĩ kam me pancwỳrjapê Jeju tyc xàa kôt, quê ha Pahpãm me pahna amji capa — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_13","078_6_13","GAL","6","13","13","Ne cute mempy kà jakep xà ata to me amji kam hapac to me ipa cakrô, nee me Mojxe xwỳ te me hapackre xà cunea kôt me ipa nare. Ne mẽr ampo na mã ame amã apy kà jakep prãm? Nee mã ampo na nare. Cumã cute me hũnãr catêjê jàhtôa na, cute amji to me hàmnãn prãmte ri ame hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_14","078_6_14","GAL","6","14","14","Ne pa nare, wa quêt me pancwỳrjapê me pajõ Pahhiti Jeju Crixtô tyc xà ata to, wa mehcunea mã, ijàmnãn to ipa. Ne por Jeju te amji kam hapac xà curê xwỳn te amji kam hapac xà itajê, nee icajpuaw nare. Na ri me imãa, cute amji kam me hapac xà itajê pê ampo tyc kro pyràac. Ne hanea ne ite Jeju kôt amji kam ijapac xà ita, nee me hũmre atajê cajpuw nare. Na ri me cumã ite amji kam ijapac xà ita pê ampo tyc kro pyràc, ne ihkêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_15","078_6_15","GAL","6","15","15","Ne Pahpãm mã, jũm te amji kà jakep ata me, cute amji kà jakep nare atajê pipẽn pit, na ri me ipijakrut itajê na, nee Pahpãm te amji caxàr nare. Cu ha Pahpãm te amji kam hapac xà kôt me papa na, quê ha me pahcunea to antuw, ne me pahto intuw. Cu ha me papê curmã ampo tuwti ata, quê ha cormã me pahna amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_16","078_6_16","GAL","6","16","16","Ne wa itỳj Pahpãm mã me acajrẽn to hane he: — Ỹhỹ me Ijõ Inxũ, wa cute, ite me hapackre na me ipar atajê mã, wa ha ana ahwỳ, ca me caxwỳn caxwãm pê me cumã acarĩcti gõ, mãr quê nee cumã ampo hũpa nare. Ne ca ha me akwỳ cunea caprĩ, ne me to impej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_17","078_6_17","GAL","6","17","17","Hamre, he nee hipêr imã, ramã ite me amã ampo jarẽn itajê jarẽn prãm nare. Wa ramã ite ita cwỳrjapê amji pupun to kêanre, ne pom ijĩ kam apu icaxõti itajê, ramã ipê Jeju mã ijàpên catê na ijarẽ. He nee ipy kà jakep xà caxõ ata, ipê Pahpãm tekjê na ijarẽn nare. Ne quêt ite mehcunea mã Jeju jarẽn cwỳrjapê jũm te icahhyr jaxà kam caxõ, ita ri quêt ipê Pahpãm tekjê na ijarẽ. Na ri nee hipêr jũm te, ite amji pupun xà kêanre na iton xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("GL6_18","078_6_18","GAL","6","18","18","Ne imã me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te amjia kôt, me apê me ikjêjê itajê cunea to, cute impej na to prãm. Taa mã, hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_1","079_1_1","EPH","1","1","1","Hàpà me ikwỳ pê Jeju na mehkwỳ, ipê Pawrô, ne ipê Jeju Crixtô jarkwa na iprar catê. Ampo na? He Pahpãm pê ita caxuw icapi. Na wa Epet jõ krĩ kam, me apê Pahpãm na mehkwỳ atajê mã, apu ihhôc. Ne ca atỳj Jeju Crixtô to ate amji mã me ahimpej, ne ajpẽn kam me ahônco kam me to acrà ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_2","079_1_2","EPH","1","2","2","Ne imã me pajõ Inxũ Cati pê Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me ato impejti na me ato prãm, mãr ca nee ame ampo kên cupa nare, ne ihcãmtà rũm me acaxwỳn me, me gĩ cunea cuhkrit pej pêa mã me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_3","079_1_3","EPH","1","3","3","Cu ha Pahpãm pê me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô Pãm pyrên me pajakryti na cumã me amji jarẽ. Ampo na? Cu côjkwa kam me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô kam me pahhônco tu ita kam, ramã cute ampo pejti cunea to me pahto impejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_4","079_1_4","EPH","1","4","4","Pê pjê ton xwỳjrea na, ramã Pahpãm Jeju kam pahte me ajpẽn hônco, ne me papê hõ tekjêa xà caxuw, amji mã me pahcapi. Mãr cu kam pahte amji kam me pajapac xà impej pit, ne Pahpãm kam mare mã me pahkam, ampo kên hamreare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_5","079_1_5","EPH","1","5","5","Ne Pahpãm mã me pahkĩn cwỳrjapê pê mam, rỳ pêa mã, ramã ihcãmter pê Jeju Crixtô kôt me pahto amji kra xà caxuw amji mã me pahcapi, ne ahna amji to. Ita na ri cumã me pahto prãam to prãm na pê to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_6","079_1_6","EPH","1","6","6","Pahpãm kĩnte, ampo caxuw me pampej nare cakrô, mã amjia kôt cumã me pahkĩn. Mã hàhcajrẽnti kam cumã ikra kĩnti ata kôt, me pahto impejti pyrên me pajakryti na, cu ha cumã me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_7","079_1_7","EPH","1","7","8","Ne pê mam me papê ihhêj rũm pahte me Pahpãm to new catêjê. Ne pahte me to kên xà ita kam ri, cute me hacjên xà kam me pajacjên, cu kam me pahkrĩ. Pê Jeju pê me pahkritxwỳa, ne me pajaxà kam ty ne caprô jaxwỳ. Ne cute caprô jaxwỳr xà ata to pê me pahkên jahpan xà na Pahpãm mã amgõ, mã cute me pahkên ita to tojnõ, cu pahtỳj ame papa. Hõ, pahte me Pahpãm to kên itajê cunea ri, cute to tojnõ, ne hicu to hajỹr. He ampeaj kam Pahpãm jàhcajrẽn cati, mã ihtỳj amjia kôt cama me pahto impejti to ipa, ihkrã kre te amji jahkre pejti kôt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_9","079_1_9","EPH","1","9","9","Ne pê mam nee jũm Pahpãm te amji kam hapac xà jahkre pej xà hamreare. Ne curmã ri Pahpãm te ihkra pê Jeju Crixtô kôt me pamã amji to ipipẽ to prãm to ri, cute ihkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_10","079_1_10","EPH","1","10","10","Ne cute amji kam hapac xà pimxur jahkre kêatre ata te hajỹr he. Quê ha Pahpãm ihtỳj jũ caxuw cute amji mã amcro hyr xà ata na, cute pjê me côjkwa kam ampo cunea ton itajê cunea to cuprõ, ne Jeju mã cugõ, mãr quê cupê hõ pahhi, ne to ihhimpej to ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_11","079_1_11","EPH","1","11","11","Ne hamre, Pahpãm te mam ramã amji kam hapac xà ton atajêa ton partu, cute amji mã ihkĩn xà ata na. Ne Jeju kam pahte me ajpẽn hônco xà ita kam ri, cute amji mã me pahcapi, ne me pahto amji kwỳa. Ne pê ramã ita to amji kam hapac hiahpuro, ne cumã ahna to prãm, na ri cute ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_12","079_1_12","EPH","1","12","12","He me ipê Juta catêjê, pê wa mam amji mã me iprĩa kam, Jeju Crixtô pê me itehcajpar catê na me hikaj kam me tẽ. Cwỳrjapê wa Pahpãm mã me amji jarẽn to hane he: — Me ijõ Inxũ Cati, he ampeaj kam ate me ito kênre nare, na ri me imã acati pê ihhêj rũm ampo jàhcujrohti ata pyràac, ne ampeaj kam apej! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_13","079_1_13","EPH","1","13","13","Ne pê hanea ne ite me amã Jeju pê me pahkên pê me pahpytàr catê na harẽn to prãm to, pê Pahpãm amji mã me icapi. Ne ite me amã harẽn xà ata, ampeaj kam ri. Na pê ca me ikampa, ne ite me amã harẽn xà to amji mã me ahimpej kam tẽ. Ne pê Pahpãm me pahcunea mã Carõ Pejti to awjahkre ata, pê me amã amji gõ. Ne cute me amã amji jõr xà ata, ihtỳj me apê hõ tekjê na me garẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_14","079_1_14","EPH","1","14","14","Ne pê Pahpãm Carõ Pejti ramã me papê hõ tekjê mã ampo jõr na amji ton hiahpuro ata, quê ha ihtỳj me pamã cugõ, ne ampeaj kam cu ha pahtỳj me pahkên pê me pahcato. Cwỳrjapê cu ha me pahcunea Pahpãm to me amnã ne cumã me hane he: — Ampeaj kam acati! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_15","079_1_15","EPH","1","15","16","Ỹhỹ, me ikwỳ, pê wa me ate me pajõ Pahhiti Jeju to amji mã me ahimpej na me garẽn pa. Ne hanea ne me amã me akwỳ cunea pê Pahpãm tekjê atajê kĩn na me garẽn pa. Ne ite me garẽn par xà ata caxuw, wa nee me apyrên, ite cumã ijakryti na, amji jarẽn jicu nare. Ne wa ijõtpê Pahpãm mã me acajrẽn to ipa to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_17","079_1_17","EPH","1","17","17","— Ỹhỹ Pahpãm, apê me ijõ Pahhiti pê Jeju Crixtô Pãm pê ijõ Inxũ Pejti ata, wa ha awỳ, ca ha Epet jõ krĩ kam me ikwỳ mã Acarõ Pejti te amji kam hapac xà pejti gõ, mãr quê cute amji jahkre pejti, krã kreti kôt me hirôa pê, cute me gahkre pej na me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_18","079_1_18","EPH","1","18","18","Ca ha hirãa pê me cumã ampo pejti incrê itajê to hahkre, mãr quê me gahkre pej pejtu ne. Ne mam, ate amji mã me capi, mãr quê amji mã mehprĩa kam jũ caxuw côjkwa kam acahê na amji to me ipijapar rohnỳtti mã. Ne hanea ne me cupê atekjêa, na ca ha côjkwa kam amã gàhcukrêj jàhtô catia ita kam, gõtpê amji mã me to impej to catia to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_19","079_1_19","EPH","1","19","19","— Ne hicu xà ita kam ca hanea ne acarôt tỳjti catihti to, me ite amji mã me ato ihimpej atajê tehcajpar to impeaj ne. Hõ, ampo to ate me cumã hahkre xà itajê to, ate me cumã hahkre xà ita na, wa ana ahwỳ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_20","079_1_20","EPH","1","20","20","Ỹhỹ me ikwỳ, he por Pahpãm carôt te me pahtehcajpar ata te ri hacpỹa mã Jeju Crixtô to ihtĩr. Ne carôt ita to ri cute côjkwa kam amji cahê na, awpôc rũm hỹr xà ata kam hỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_21","079_1_21","EPH","1","21","21","Ne cute to ampo cunea jõ Pahhiti, me paxũmre me, me pajõ pahhi catêjê me, me carõ cunea me, ampo carõ pej me, me pahcurê xwỳnti carõ kên me, me hõ pahhi catêjê me, cupẽ jarôti me, ampo cunea carôt tỳjti mea mã. Ne pom me hõ pahhi itajê cunea jirôa pê carôt tỳj ita na apu ipa. Pjê ita me, cormã hapua na pjê ata kam, cupê pahhi ita na apu ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_22","079_1_22","EPH","1","22","22","He ampeaj kam ri Pahpãm te ampo cunea jõ Pahhiti na, ihcãmter pê Jeju xãm. Ne hanea ne cute me pahkwỳ krã na hãm, mãr quê taa me pahto ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP1_23","079_1_23","EPH","1","23","23","Ne ihkrã kre te amji jahkre pejti ita kôt ri me papê hĩ, mã cupê me pahkrã. Na ri me pajĩ kam me pahcukrã xà cunea, ne nee ihnõ jamre nare. Na cu ha pjê cunea kam cumã me pajàpên to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_1","079_2_1","EPH","2","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ, pê ca mam me acunea ajco me akên ton to me apa, ne ajco Pahpãm jarkwa jirô pê me apỳpỳm to me apa, cwỳrjapê ri cumã me apê mehtyc pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_2","079_2_2","EPH","2","2","2","Ne caku atajê kam pê ca pjê kam, cute amji kam me hapac xà atajê to pit mã me amji pyràc. Ne ate Xatanaj pê me pahcurê xwỳn carõ kên atajê jõ pahhi te, Pahpãm jarkwa jirô pê mehpỳpỳm xi atajê to, pê ca ajco amji mã me ahimpej to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_3","079_2_3","EPH","2","3","3","Ne pê mam me pahcunea pê me hũràac, ne ajco amjia kôt pahte amji kam me pajapac xà kên atajêa kôt, me papa. Ne me pajĩ me, me pahkrã te amji mã ampo na ihprãmti atajê pit ton to me papa. Ne ihkôt me papa xà ita kam, cu me papê mehkên catêjê atajê pyràac, ne ma ramã me cuxà Pahpãm te pahte me amji pupun xà kêanre na me pahton xà ata wỳr me pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_4","079_2_4","EPH","2","4","5","Ne me pajũpar nare ita kam, ihhêj rũm ramã Pahpãm mã me pahtyc par. Ne Pahpãm mã me pahkĩn catia, ne ampeaj kam cumã me pahcaprĩ. Cwỳrjapê ri cute Crixtô kôt ihhêj ne hacpỹa mã me pahto ihtĩr. Xà mõrmõ ajkĩ me pampej cwỳrjapê mã, cute me pahkên catia pê me pahto cator? Hãpà! He hàhcajrẽan to hàhcajrẽn na ri amjia kôt, cute me pahkên catia ita pê me pahto cator, ne me pahto impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_6","079_2_6","EPH","2","6","6","Pahpãm te Jeju Crixtô kam me pahhônco na me pahton. Cwỳrjapê ri ihhêj rũm hacpỹa mã ramã cute me pahto ihtĩr, ne ma côjkwa wỳr me pahto hàpir, ne Jeju cahê na me pajỹr, ne cahê na cute ampo cunea to me pahhimpej na me pahton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_7","079_2_7","EPH","2","7","7","Ne mẽr ampo na mã cute me pahto hajỹr? He nee mã ampo na nare! He pjê cunea kam ame ipa itajê, quê ha ita caxuw Pahpãm me cumã hàhcajrẽnti, ne ma me pahcaprĩ na me hahkre pej. Ne cute me pamã Jeju kôt me pahto impej na, me hahkre pej na cumã me pahto prãm, rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_8","079_2_8","EPH","2","8","8","Xà cu Pahpãm mã ampo pej pit ton to ame papa na mã, cute me pahkên catia pê me pahto cator? Hãpà! He Pahpãm te amjia kôt, me pahtehcajpar prãmte, me pamã ihkra pê Jeju jõr, mãr cu to amji mã me pahhimpej, quê ha amjia kôt cama me pahpytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_9","079_2_9","EPH","2","9","9","Ita cwỳrjapê quê ha nee jũ caxuw jũm amji to hàmnãn to: — Ite amji kam ijapac xà impejti, ne ijàpên xà impejti ita jahpan xà na ri, Pahpãm te ikên pê ito cator — hajỹr nare. Jũ wỳr quê ha jũ caxuw jũm amji pej na amji to hàmnãn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_10","079_2_10","EPH","2","10","10","Ne mẽr ampo cwỳrjapê mã pê Pahpãm me pamã pahte amji kam me pajapac xà tuw pejti ita gõ, ne pjê kam me pahto ajpa? Nee mã ampo cwỳrjapê nare. He ramã Pahpãm te Jeju Crixtô kam me pahhônco na me pahton, pahte jũmjê to me pajapên to impejti to prãmti to me papa xà caxuw. Por rỳ pêa mã cute me pamã hàpên xà pejti to me pajàpên na, me pahto amji kam hapac ata to, cu ha me apê. Cwỳrjapê cu ha pahtỳj ajpẽn to impejti to me prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_11","079_2_11","EPH","2","11","11","Wa me ipê Juta catêjê hãn ne me ajhu, ne itỳj amji mã me ipy kà kryjre ne me hakep. Ne hakep xà ata pê ri Pahpãm tekjê na cute me ijarẽn xà. Ne me apê mehcahkrit pê Juta catêjê nare atajê na, ca amji to me amji japackre. Ne pê wa mam ajco me ato amji kam ijapac to: — Itajê mã mehkà jakep nare, na ri nee me cupê Pahpãm tekjê nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_12","079_2_12","EPH","2","12","12","Ata caxuw pê ca caku atajê kam Jeju Crixtô pê ampỳa mã ame apa. Ne pê Pahpãm rỳ jũ caxuw me amã ampo to hũjahkre nare na mã, ca nee rỳ me icuxà Pahpãm me, me ajpẽn kam gapac nare. Na pê me apê Pahpãm tekjê nare, ne me apê Pahpãm jahkre kêatre ita kam, ca nee amji wỳr ihpĩn ampo pejti cator xà ata jikaj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_13","079_2_13","EPH","2","13","13","Ne ita caxuw quêt nee hipêr ate me hajỹr nare, ne Pahpãm pê ampỳa mã ame apa xà nare. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Pê Jeju Crixtô me gaxà kam ty ne caprô ajxwỳ, ne ihtyc xà ata kôt, ca ate kam me ajpẽn hônco. Cwỳrjapê ri Pahpãm te amji wỳr me ato hàhtêp. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_14","079_2_14","EPH","2","14","16","Mã Jejua te mehcuran catêjê mã amji jõr, mã cute mehcuran, mã me pajaxà kam ihtyc. Ne ihtyc xà ata te ihcunea na ajpẽn na me pajaxôr to hajỹr he. Cu ha nee hipêr ajpẽn kam me pancryc nare, ne quêt catyt kam ajpẽn mã me pahcakôc to me papa. Quê ha hanea ne, nee hipêr me iquêtjê pê Mojxe xwỳ caca xà ata, me pahto ihhimpej nare. Ne nee hipêr me acahkrit nare, ne nee hipêr me papijakrut nare, ne quêt ajpẽn kam me papê Pahpãm na mehkwỳ pyxit peaj, ne ajpẽn kam me pantuwti, ne me pahpyxit peaj. Ne hacpỹa ne Pahpãm wỳr me pahcunea te amji jaxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_17","079_2_17","EPH","2","17","17","Ne cute me apê mehcahkrit atajê, ca ampỳa mã Pahpãm pê ame apa atajê me, me ipê Juta catêjê, pê wa hũ na pire mã ame ipa atajê to hacpỹa ne Pahpãm wỳr me amji jaxàr. He pê nee jũm ajpẽn na me pajaxôr na harẽn nare. Pê Jejua ajpẽn na me pajaxô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_18","079_2_18","EPH","2","18","18","Ne pom Jeju te me papijakrut mã ampo ton itajêa kôt, cu ha pahtỳj Pahpãm Carõ Pejti pyxit peaj ata kôt, ihwỳr me axà, ne cumã me pahcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_19","079_2_19","EPH","2","19","19","Cwỳrjapê ri ita caxuw, nee hipêr me pahnõ te amji to ihcahkrit xà hamreare. Ne quêt me icuxà me apê Pahpãm kraa to kra, ne me apê mehkwỳa, ne ajpẽn kam me papê mehkwỳ ita na, ne me pahpyxit peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_20","079_2_20","EPH","2","20","21","Por mam Krĩpinkrên kam, Pahpãm to amji kam hapac xà jũrkwa ata kam pê Pahpãm ihkrĩ. Ne cute me Pahpãm jahkre pej prãmte, pê ajco ma kẽn me pĩ te ikre ata wỳr me pra. Ita kôpit na mã, me papê mehkwỳa pê Pahpãm jũrkwa pyràac. Ne ita caxuw me pahkam Pahpãm ihkrĩ, ne me pahkôat ri me cumã Pahpãm jahkre pej. Ne me papê Pahpãm jũrkwa mã hikwa xà me, hiwrỳhhi me, pô me hõrti pyràac. Ne pê mam Jeju jarkwa na memprar catêjê me, Pahpãm jarkwa to me cumã mehcakôc catêjê atajê pê ihhêj rũm, harã na ikre mã hũxwỳr xà me, cumã hũxwỳr xà cati pyràac. Ne Jeju Crixtô pê ri ikre mã hãm xà catia ata pyràac, mã tahna ihhê cunea te cuprõn tu. Ata jĩkjê na mã me papê Pahpãm jũrkwa, mã me pahkam ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP2_22","079_2_22","EPH","2","22","22","Ne ate me hajỹar ne atỳj Jeju to ate amji mã me ahimpej xà atajêa kôt ri ihhêj rũm me apê Pahpãm jũrkwa, na ri Pahpãm ihtỳj Carõ Pejti ata kôt me akam ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_1","079_3_1","EPH","3","1","1","Ata kôt wa itỳj Pahpãm mã me acajrẽn to ipa. Ỹhỹ, ipê Pawrô, ne pa wa me hacjên xà kam ikrĩ. Ampo na? Wa Jeju Crixtô jarkwa kôt me apê mehcahkrit atajê mã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti itajê to harẽ, ne me amã to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_2","079_3_2","EPH","3","2","3","Ne pê Pahpãm hàhcaprĩa kam icapi, ne ijĩa to me acaxuw ihhimpej to hane he: — Mõ, ne mehcahkrit catêjê mã ijarẽ. Ne nee mã ampo na, ca ha me cumã ijarẽn nare. He wa hacpỹa mã cute me ajpẽn hônco, ne ajpẽn mã me caprĩ na ri, imã me to prãm. Cwỳrjapê pê wa pjê ita wỳr me cumã ikra pê Jeju ata kujate. Ata ca ha me cumã harẽ — hane. Ne pê ca ramã ita na me ijarẽn pa. Na wa ite curmã ihkàhhôc ita kam hipêr ahna me amã amji jarẽn, ne ahna me amã ihhôc, mãr ca me cahyt ne ahna me ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_4","079_3_4","EPH","3","4","5","Pê mam nee jũm Jeju Crixtô na Pahpãm te amji kam hapac xà ata jahkre pej nare. Ne ita caxuw Pahpãm Carõ Pejti te Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê me, me ipê Jeju jarkwa na memprar catêjê mã to ajpẽ, ne me imã to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_6","079_3_6","EPH","3","6","6","Ỹhỹ, ita caxuw ca ha Jeju tyc xà ata kôt, me icuxà me apê me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô jĩ pyràac. Ne me ca, me apê mehcahkrit atajê me, me pa, me ipê Juta catêjê me, ajpẽn kam me pahpyxit peaj. Ne por pê Pahpãm ramã mehkwỳ mã ampo pej cunea to awjahkre atajê, ca ha atỳj hanea ne me cuxà me acwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_7","079_3_7","EPH","3","7","7","Pê Pahpãm carôt tỳjti ata hàhcaprĩa kam, me amã ipê harkwa na iprar catê na ixãm ne ikujate, mãr wa me amã harẽn xà impejti to harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_8","079_3_8","EPH","3","8","9","Ne wa pa, me cupê Pahpãm tekjê atajê japyre mã icrire na amji to hajỹr cakrô, pê Pahpãm ihtỳj imã ijàpên xà impejti ita gõ. Ite me apê mehcahkrit atajê mã Jeju Crixtô te amji kam hapac xà tuw pejti jarẽn xà kôt harẽn to capô partu xà caxuw, pê imã ijàpên xà ita gõ. Por Jeju te amji kam hapac xà impejti jakràjti ata, wa me amã harẽn to ipa. Mãr ca me acunea Pahpãm te mam pjê ton xwỳjrea na, me amã amji kam hapac xà to ipipẽ nare ata jahkre pej. Ne Pahpãm ita pê, por pê Pahpãm ampo cunea to ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_10","079_3_10","EPH","3","10","10","Ne ita caxuw cumã, mehcunea te Pahpãm te amji kam hapac xà jahkre pej na, me to prãm. Ne quê ha, por ampo carõ carôt tỳjti atajê me, pjê me côjkwa kam me hõ pahhi catêjê atajê cunea, quê ha me papê Pahpãm na mehkwỳ pupun xà ata kôt, me Pahpãm te ihcunea na amji jahkre pej catia na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_11","079_3_11","EPH","3","11","11","Pê mam, pjê ton xwỳjrea na, Pahpãm ramã Jeju Crixtô pê me pajõ Pahhiti te me pahto impej na to amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_12","079_3_12","EPH","3","12","12","Cu pahtỳj Jeju to amji mã me pahhimpej, ne ahna me ajpẽn hônco. Cwỳrjapê cu ha nee Pahpãm mã me pahcakôc na me pajàhtàt nare kam, cumã me pahcakôc. Ne cu ha pahtỳj cute me pahkam hapac na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_13","079_3_13","EPH","3","13","13","Ỹhỹ, he me acwỳrjapêa wa me hacjên xà ita kam amji pupun cakrô, ca ha nee ate me ipupun xà ata kôt me amã amji kĩn nare nare. Ne quêt ite me ato impejti xà caxuw ri, ite amji pupun kêanre xà ita. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_14","079_3_14","EPH","3","14","14","Ampo itajê cunea cwỳrjapê wa me pajõ Inxũ Cati cuna mã ikõn krã na ijỹr, ne ijõtpê cumã me acajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_15","079_3_15","EPH","3","15","15","Ampeaj kam Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati. Ne cupê pjê cunea me, côjkwa kam ampo kra me, ikre ry cunea me, por amji mã me to ihhimpej atajê cunea Pãm Cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_16","079_3_16","EPH","3","16","17","Wa hõtpê cumã me acajrẽn to hane he: — Me ijõ Inxũ Cati, ampeaj kam acarôt tỳaj to ihtỳj, ne gàhcajrẽn cati. Na ca ha Acarõ Pejti kôt, cute me amji kam hapac xà caxwãm pê me cumã acarôt tỳjti ata gõ, por ate amji kam gapac xà pejti carôt tỳjti ata kôt. Mãr quê kypê Jeju Crixtô to amji mã mehhimpej nare. Ne ajpẽn kam mehhônco ata pê ihhêj rũm me caxwãm pê cute apu ihkrĩ. Ne pom ampo pàr pjê impejti kam harê to ihcuhhê, ne ihtỳj ipicamẽn to ipa, ita kôpit na, ca ha me cumã mehcunea mã ajpẽn kĩnti ita to apicamẽn to mõ. Ne ampeaj kam akra Jeju mã me ikĩn catia, ne nee cumã jũm kĩn nare nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_18","079_3_18","EPH","3","18","18","— Ne akra pê Jeju mã me ikĩn ita pê ihhêj rũm kẽnti kàa nõ ata pyràac, ne cupê ihhêj rũm côxwa tua pyràac ne catia, ne ihhêj rũm cupê põti pyràac, ne nee hicu xà hamreare. Ne ampo pejti catihti itajê jĩkjê na mã, akra mã me ikĩn te hajỹr. Na ca ha me caxwãm pê me cumã to hahkre, mãr quê mehcunea mã akra mã mehkĩnti ita te, amji kam hapac xà itajê jahkre pej pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_19","079_3_19","EPH","3","19","19","— Jũ wỳr quê me ixũmre nõ akra Jeju mã me ikĩnti xà catia to cati ata na hahkre pej, cwỳrjapê ca ha cute Jeju Crixtô mã ikĩnti itajahkre pej na me akwỳ tehcajpa, quê me kam hapac kam tẽ, ne me hahkre pej. Mãr ca me cumã amji gõ, quê me cupê apyràac to mõ, ne mempejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_20","079_3_20","EPH","3","20","20","— Ỹhỹ me ijõ Inxũ Cati, me ikam acarôt tỳjti ita kam, ca atỳj me imã, pom ite ampo na me awỳr, ne me to amji kam ijapac xà atajê jirôa pê ate me imã hõr na, imã me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP3_21","079_3_21","EPH","3","21","21","Ne me imã me icunea pê Jeju Crixtô na mehkwỳ, ne wa ahna me ajpẽn hônco. Ne wa acatihti me acarôt tỳjti me, gàhcajrẽnti na apyrên me ijakryti na, me amã amji jarẽn to prãm, rohnỳtti mã. Ne tahnaa, hamre — hane. Hõ, wa ita na ijõtpê Pahpãm mã me acajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_1","079_4_1","EPH","4","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ, pê Pahpãm me ato impej ne amji mã me acapi, mãr ca cute amji kam hapac xàa kôt me apa. Ne ita cwỳrjapê wa me awỳ, he Pahpãm jàpên xà incwỳrjapê wa ipê me hacjên xà kam ikrĩ catê. Ne pa wa me awỳ, mãr ca me apê Pahpãm tekjê atajê, cute amji kam hapac xàa to amji kam me gapac to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_2","079_4_2","EPH","4","2","2","Ne nee me hirôa pê amji to me acati to me apa prãm nare. Ne ampo na amji mã aprĩa kam, gũcanãr to me apa. Ne amji mã me akwỳ cupa. Ne nee ampo na ame amji to ihtỳj tu to me apa nare. Quê jũm ampo to kên, ca ha nee kam me acryc nare. Ne quêt me amã ihkĩan kam, me gakryti kam cumã me gũcanãr to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_3","079_4_3","EPH","4","3","3","Pahpãm Carõ Pejti te me acunea mã ajpẽn kĩnti ton, ne ajpẽn kam me apejti na me aton. Cwỳrjapê ca ha ajpẽn mã me awcanã, mãr ca atỳj ajpẽn kam me ahônco to me apa kam me to acrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_4","079_4_4","EPH","4","4","4","Xà ajkĩ Pahpãm Carõ Pejti te amji kam hapac xà jàhtô? Hãpà! He Pahpãm Carõ Pejti pyxit peaj. Cwỳrjapê ri ajpẽn kam me pahcunea pyxit peaj. Ne ihhêj rũm me papê Jeju jĩ pyxit peaj ata pyràac. Ne hanea ne pjê ita kam Pahpãm te me pahcunea to ihhimpej xà pyxit peaj ata mã, cu ramã me hikaj xà caxuw ri Pahpãm te me pahcapi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_5","079_4_5","EPH","4","5","5","Ne hanea ne me pamã me pajõ Pahhiti pyxit peaj. Ne pahte Jeju to amji mã me pahhimpej xà ata pyxit peaj. He ampo pyxit peaj ita caxuw ri cô to me pahcumrãr xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_6","079_4_6","EPH","4","6","6","Ne hanea ne Pahpãm pê, por pjê cunea kam amji mã me to ihhimpej atajê cunea jõ Inxũ Cati pyxit peaj, ne mehcunea to ihhimpej. Mã ihtỳj hàpên xà atajê kam ihkôat me apê, ne me Pahpãm ita ri me pahcunea kam ihkrĩ, cwỳrjapê cu ha pahte amji kam me pajapac xà pyxit peaj to, amji kam me pajapac to me papa kam me to pancrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_7","079_4_7","EPH","4","7","8","Xà Pahpãm te me pahcunea mã pahte me hahkre pej xà pyxit peaj jõr? Hãpà! He cumã me pajàpên xà caxuw ri, cute ahpỹanre na me pamã pahte amji kam me pajapac xà te to amji japackre xà jõr, Jeju Crixtô te amji mã ahna prãm ata na. Ne pê Pahpãm jõ kàhhôc kam, ramã rỳ pêa mã jũm Jeju na ihhôc to: “Quê ha me curê xwỳn jàhtôa ne tohjê, ne ma hacpỹ mã côjkwa wỳr api. Ne pjê kam mehkwỳ ame ipa atajê mã cute ampo jõr xà atajê gõ” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_9","079_4_9","EPH","4","9","9","Hũjarẽn xà ita kôt, cu ha pahtỳj côjkwa wỳr Jeju jàpir na me hahkre pej ne me to amji japackre. He pê nee Jeju põ rũm, pjê ita wỳr pit mã iwrỳc nare, ne hanea ne pjê krac ri mehtyc carõ krĩ xà ata wỳr wrỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_10","079_4_10","EPH","4","10","10","Ne taa hanea ne hacpỹa mã côjkwa wỳr api ne hakren tu, cute ampo cunea to ihhimpej xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_11","079_4_11","EPH","4","11","11","Ne Jejua te ri ahpỹanre na, me pamã pahte amji kam me pajapac xà te amji jahkre pej jõr par. Ne cute me pahkwỳ capi, mãr quê me cupê harkwa na memprar catêjê, ne mehkwỳ pê harkwa to me cumã ihcakôc catêjê, ne mehkwỳ pê Pahpãm te me pahkên pê me pahpytàr xà ata wỳr me to ipipkjêr catêjê, ne mehkwỳ pê Jeju na mehkwỳa jamãr catêjê, ne mehkwỳ pê mehkwỳa mã ampo to hahkre catêjê. Ne Pahpãm te mehkwỳ atajê mã ahpỹanre na cute me amji kam hapac xà te amji jahkre pej atajê jõr, me hàpên xà itajê caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_12","079_4_12","EPH","4","12","12","Ne mẽr ampo caxuw mã cute me pamã mehkwỳ itajê jõr? He nee mã ampo caxuw nare. He Pahpãm mã me pajàpên xà ata pê ihwỳr me to me papipkjêr xà caxuw ri, cute me pamã mehkwỳ itajê jõr. Ne me pajàpên xà ita kôt ri me papê mehkwỳ, cu pahtỳj me papicamẽn to me mõ. Ne me pamõr xà ita pê ihhêj rũm Jeju Crixtô jĩ picamẽn to mõr pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_13","079_4_13","EPH","4","13","13","Ne cu ha me pahcunea me papicamẽn to me pamõr ita kam me to pancrà, ne Jeju Crixtô to pit mã amji mã me pahhimpej to ajpẽn kam me pahhônco tỳaj to me papa. Mãr cu Jeju cuxà, pahte amji kam me pajapac xà itajêa to me amji kà to me amji jĩ tỳj to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_14","079_4_14","EPH","4","14","14","Ne cu ha nee hipêr me papê ahkrare pyràc, ne jũm te me pamã ihhêj xi xà ata kôt, Jeju to amji pê me pajapac kêt to me pamõr nare. Nãmri quê ha me pahnõ te hajỹr na, quê ha cupê ihhêj rũm kôc te amji wỳr pjê kam pĩhhô incrà to imprar ata pyràac, na quê ha ihtỳj mehhêj xi catêjê te aracri mehkên mã me irẽn prãm atajê kampa, ne ihtỳj jũ ri me ipa xà ata kam ihkôt me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_15","079_4_15","EPH","4","15","15","Ne Pahpãm mã cute me hajỹr catêjê kôt, me pahto prãm nare. Ne quêt cumã me pamã ajpẽn kĩnti kam me pahcakôc xà kam, me pahhêj xi nare na, cumã me pahto prãm. Cu ha pahte me hajỹr to me pamõr na, cu ha me papê me pahkrã pê Crixtô ata pyràac ne me ajpẽan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_16","079_4_16","EPH","4","16","16","Ne Crixtô pê me pahkrã, cu ha kam me pahhônco, cwỳrjapê quê me papê hĩa pyràc. Ne ahpỹanre na me papê hĩ kam cukrã xà atajê pyràac, mã taa pyxit peaj me pahcunea to ihhimpej. Ita kôpit na cu ha me pahcunea Crixtô te amji kam hapac xàa kôt me ajpẽn kĩnti, kam me ajpẽn tehcajpar to me papa. He pahte me pahkwỳ to me hajỹr to me papa xà ata pê Jeju Crixtô jĩ te ipicamẽn to mõr pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_17","079_4_17","EPH","4","17","18","Cwỳrjapê wa ha Pahhiti jarkwa na me amã awjarẽ, ca ha atỳj catyt kam me ikampa. Por nee Pahpãm to amji mã mehhimpej nare atajê te amji kam hapac xà atajê wa ha me amã ihcawpa, mãr ca nee hipêr cute me amji kam hapac xà kên atajê kôt me apa nare. He cute amji kam me hapac xà itajê kôt hamreare. Ne ihhêj rũm me cupê awcapàtkôti kam ame ipa, ne nee me ampo pupun nare atajê pyràac. Ne nee me caxwãm pê me Pahpãm pupun ne me hahkre pej nare. Ne cute me hajỹr xà ita kam ri ma ame Pahpãm te amji kam hapac xà tuw pejti ita caca, ne cute mempar cupate me hapac jihê, na ri me cupê hahkre kêatre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_19","079_4_19","EPH","4","19","19","Ne nee ajte amji jũ na mehpahàm nare, mã mãnea mã mehkrã kên kam, cute mehkên ton xà itajê kam me amji cajpẽr nare na me to. Mã mehcunea ampo kên xen xà pahàm nare atajê mã, me amji jõr to me ipa, ne ihtỳj me ton to me ipa kam me to incrà tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_20","079_4_20","EPH","4","20","21","He nee Jeju Crixtô te amji kam hapac xà te hajỹr nare. Ne pê ramã jũm me amã Jeju te amji kam hapac xà to hahkre, ne me amã harẽ. Na ca ramã ate mempar ne me hahkre pej, ne kam me amji hônco, cwỳrjapê ca ate amji mã me cute amji kam hapac xà incwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_22","079_4_22","EPH","4","22","22","Ne mam me amã ampo kên ton to me ipa xà ata pit na me amã prãm. Cwỳrjapê ri ate amji kam me gapac xà tũm kêanre ata ihtỳj me amã ihhêj, na ca hãn ne atỳj ihkôat me akên mã me acjêj. Cwỳrjapê ca ha mam ate amji kam me gapac xà tũm ata mã me hikra, ne nee hipêr me ahna prãm, ne me to amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_23","079_4_23","EPH","4","23","23","Na ca ha me ate amji kam me gapac xà wej ita me, intuw to me ahpa, ne ate amji kam me gapac xà intuw ata, ca ha amji mã me huwahi to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_24","079_4_24","EPH","4","24","24","Ne pom cu hãn ne me pahkà tũm to pôj, ne intuw mã me amji jacjê, ne mehtũm jicu ne me curẽ, jĩkjê na, ca ha ate amji kam me gapac xà kên tũm ita to me tojnõ, ne me hicu, ne intuw ita ca ha amji mã me acwa, ne me huwahi, ne me to apa. Ne Pahpãm ri me amã cute amji kam hapac xà pejti jõr to ipa. Mãr ca me apê me hũràac, ne me ate amji kam me gapac xà impejti ne, ne nee ihhêj xi nare, ne ampo cunea kam catyt kam, Pahpãm cuna mã me apejti na me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_25","079_4_25","EPH","4","25","25","Cwỳrjapê ca ha nee hipêr ajpẽn mã amji to ame ahêj nare. Ne ahpỹanre na quêt catyt kam ajpẽn mã me acakôc to me apa. Ampo na? He me papê Jeju jĩ kam cukrã xà atajê pyràac, na ri ajpẽn kam me pahpyxit peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_26","079_4_26","EPH","4","26","27","Ne ca ha me anõ te ame akwỳ nõ kam acryc na, ca ha nee kam acryc kam acrà nare, ne pyt xàr xwỳjrea na, hacpỹa mã ajpẽn mã me acaprĩ. Nãmri ca ha ate nee kam acryc jicu nare, ne mãnea mã kam acryc na, quê ha apê me pahcurê xwỳnti pê Xatanaj te amji kam hapac xà kôt apa catê, na ca ha atỳj Pahpãm to kên to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_28","079_4_28","EPH","4","28","28","Na ca ha mam ajco me gàhkĩj to me apa atajê, ca ha me gàhkĩj jicu, ne me gàpên kam me atẽm pyrentu, mãr ca me akrã kreti te amji jahkre pejti kam, me amji to ajpa, ne me akwỳ pê hamreare atajê tehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_29","079_4_29","EPH","4","29","29","Ne nee ame acakôc xà kên kam amji kĩn nare atajê to me acakôc to me apa nare. Ne me acakôc xà impejti kam amji kĩnti to ca me akwỳ mã me acakôc, ne ma me to impej to me apa. Ne cute me Pahpãm kam hapac na mehtehcajpar xà atajê to, ca me acakôc to me apa, mãr quê me akampa atajê, ma me ipicamẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_30","079_4_30","EPH","4","30","30","Nãmri ca ha ate me hajỹr nare na, ca ha cama Pahpãm Carõ Pejti mã amji kĩn nare, ne ihpeacre na me to. Ne me akam Pahpãm Carõ Pejti te ihkrĩ xà ita pê ihhêj rũm, cute me akam amji japrỳ na ihhôc. Cute me apê hõ tekjê na me ato apipẽ xà caxuw. Ne ihkôat ca ha atỳj jũ caxuw cute me akên pê me apytàr na me amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_31","079_4_31","EPH","4","31","31","Ne ampo kên itajê ca ha me hicu he. Ca ha jũm me ajpẽn kam acryc ne ma ame ajpẽn mã acaprĩ caca ata, ca ha amji pê ihcaca ne hicu, ne atỳj hacpỹa mã ajpẽn mã me acaprĩ. Ne me gàhcurê me, me gàprê jicu, ne quêt me amã ajpẽn kĩnti, ca me ajpẽn caprĩ to me apa. Ne nee ajpẽn mã me gàkjêr nare. Ne nee ame hũn kên to me apa nare. Ne nee ame ajpẽn curê to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP4_32","079_4_32","EPH","4","32","32","Ne quêt cama ajpẽn mã me acaprĩ, ne ajpẽn mã me apejti ne. Ne Crixtô kam me ahônco, ita cwỳrjapê ri Pahpãm te ramã ate me to kên xà atajê to tojnõ ne me hicu. Na ca ha cuxà ate me ajpẽn to kên atajê to tojnõ ne me hicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_1","079_5_1","EPH","5","1","1","Me apê Pahpãm kra, ne cumã me akĩnti, cwỳrjapê quê ha me apê hũràac na amji kôt me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_2","079_5_2","EPH","5","2","2","Crixtô mã me akĩnti na ri, me acwỳrjapê ihtyc xà mã cute amji jõr. Mã Pahpãm te cumã me akĩnti ita na hõmpun, ne ampeaj kam hanea ne ahna Pahpãm mã Jeju kĩn. Ne cumã Jeju tyc xà ita pê ihhêj rũm ampo cacô cuxwati impejti te ihcajpuaw ata pyràac. Na ca ha Jeju cuxà me amã ajpẽn kĩnti to amji mã me ahimpej to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_3","079_5_3","EPH","5","3","3","Ne ramã me apê Pahpãm na mehkwỳ, cwỳrjapê ri nee me ate ampo kên crê itajê caxun xà nare he. Mam ca ha nee ahti na ame cupê mehprõ caxun nare, quê nee pyjê xwỳjê ahti na ame cupê mempjê caxun nare. Ne hanea ne nee menxyre impijapit to ame apahàm nõ to me apa nare. Ne ihcote na, ca ha hanea ne nee gàhcukrêj to pit mã amji mã cuprõn to me apa to me amji japackre nare. Ampo na? He jũm te hajỹr to ipa xà ata, nee Pahpãm to amji japackre nare, ne hàhcukrêj itajê pê ri ihhêj rũm me hõ pahpãm, ne ampeaj kam cumã ihkĩn, mã to pit mã amji kam hapac to me ipa. Ca ha nee me anõ te ampo kên itajê nõ caxun to kênre xà hamreare ita kam, jũ wỳr quê jũm ahna me anõ jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_4","079_5_4","EPH","5","4","4","Ne hicu xà kam, ca ha nee ame acakôc xà kam, me pahpahàmti atajê to me acakôc to me apa nare. Ne nee me acakôc xà kôt hamreare atajê to me acakôc to me apa nare. Ne nee ca ha me garkwa xỳ xà tũmti kêanre atajê to me acakôc nare. Ne quêt Pahpãm te me amã ampo pejti cunea jõr itajê pyrên me gakryti na, cumã me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_5","079_5_5","EPH","5","5","5","Xà quê ha pijamã cute ampo kên crê itajê ton to me ipa catêjê nõ, Pahpãm me Crixtô himpej xà krac ri me axà? Hãpà! He jũm xàr xà hamreare na ramã me pamã hahkre pej. Ampo na? He Pahpãm mã me cupê ihhêj rũm pahpãm cahàc krekà to amji mã mehhimpej catêjê pyràac, ne mehkêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_6","079_5_6","EPH","5","6","6","Nãmri quê ha jũm te awỳr ihtẽm, ne pom wa ite ampo kên tête me amãn atajê nõ to amã ihhêj prãmte, hỹrmã gator na, ca nee me harkwa kôt hamreare atajê kam gapac, ne ihkôt amji ton nare. He ampo kên itajê cwỳrjapêa ri Pahpãm me kam incryc. Ne quê ha ihtỳj jũ caxuw, por jũmjê te nee me kam hapac nare atajê kam incryc, ne ame to kêanre ne, ne ihtỳj mehkên mã me curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_7","079_5_7","EPH","5","7","7","Cwỳrjapê ca ha nee cute me hajỹrjê to me amji japackre, ne me to amji kwỳ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_8","079_5_8","EPH","5","8","8","Ỹhỹ, he pê ca mam ihhêj rũm me apê mehtyc pyràac, ne me akam awcapàtkô pit. Mã pyt ahcujro, cu pahtỳj me rĩt ne me ampo pupu, ita jĩkjê na mã Pahhiti jarkwa ihtỳj me amã ampo pej to pit mã hahkre to mõ. Ne ate Pahpãm na mehkwỳ na me amji ton xà ata caxuaw, ca ha atỳj ita caxuw ampo pej cunea pupu. Cwỳrjapê ca ha ate ampo pej pupun xà atajêa kôt me amji ton to me apa, ne me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_9","079_5_9","EPH","5","9","9","Ỹhỹ, ca ha ate me Pahpãm jarkwa pê hàhcujro xà pyràc ata kam me hajỹr to me apa na, ca ha me apê jũmjê pejti atajê, ne catyt kam ame apa, ne me acakôc xà hêj xi nare pê catyt kam, ampeaj kam atajê to pit mã, me acakôc to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_10","079_5_10","EPH","5","10","10","Ne ca ha ate me hajỹr to me apa na amji to me gàhcukjêr to me apa na, ca ha me Pahpãm cajpuaw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_11","079_5_11","EPH","5","11","11","Ne por cute amji kam me hapac xà kêanre kam, Pahpãm jarkwa pê hàhcujro xà pyràcti ata kaj na, awcapàtkô kam me ipa atajê jàpên xà cunea kôt hamreare. Cwỳrjapê ca ha nee mehkôt me apa na amji to prãm nare. Ne quêt mehcunea kam mare mã, ca ha ate amji kam me gapac xà pejti jàhcujrohti to me apa. Mãr quê ahna me apupu, ne cute me apupun xà ita kôat me amji kên itajê pupu, ne ahna me amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_12","079_5_12","EPH","5","12","12","Ỹhỹ, ampeaj kam ri cute amji kam me hapac xà atajê kêanre, cwỳrjapê cu ha nee cute me ampo kên to ipimxur, ne aracri ame ton atajê na, nee me pahcakôc xà nare. Ampo na? He kypê ahna me kam me pahpahàm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_13","079_5_13","EPH","5","13","13","Quê ha hàhcujro xà to ampo cujro, quê ha hirã pê hõmpun xà. Ne por hàhcujro xà te ampo jakati pràti cujro ata, ihtỳj ma harwrỳ ita kôt ahcujro. Ita kôpit na quê ha mehkrã kên catêjê atajê, ate amji kam me gapac xà impejti na me apupu, ne me akôat quê ha ramã cute me amji kam hapac xà kêanre na me amji jahkre pej. Ne me akôat quê ha hanea ne cute amji kam me hapac xà impejti to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_14","079_5_14","EPH","5","14","14","Ne pê Pahpãm ramã me pamã ita to ihcakôc to hane he: “Por ate amji kam me gapac xà kêanre ata kôt, ihhêj rũm ramã me atyc atajê, me ampra! Ne me atyc ita pê me to xa, quê ha Crixtô me amã ate amji kam me gapac xà cujro, ne hacpỹa mã me ato tĩr!” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_15","079_5_15","EPH","5","15","15","Cwỳrjapê ca ha ate amji to ame apijapar xà itajê na me amji kôt hakop to mempeaj ne. Ne nee ca ha me apê cute me amji jahkre kêatre atajê pyràc nare, ne quêt me akrã kreti te amji jahkre pejti kam me amji to ajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_16","079_5_16","EPH","5","16","16","Ne amcro atajêa kam, quê ha mehkên catêjê me hàhtô. Cwỳrjapê ca ha atỳj amcro cunea kam Pahpãm mã me apê, ne nee jũ caxuw amcro nõ to me apictor nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_17","079_5_17","EPH","5","17","17","Ne nee ca ha me apê cute me amji jahkre kêatre atajê pyràc nare, ne quêt me pajõ Pahhiti mã ampo na me pahto prãm atajê to pit mã, ca ha me gàpên to me apa na amji to me ahcukij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_18","079_5_18","EPH","5","18","18","Ca ha côxỳhti to amji mã me ahimpej jicu, ne nee hipêr me to akõm quê me ato ipipãn nare. Ampo na mã wa me amã ihcawpa? He quê ha ihtỳj ate amji kam me gapac xà cunea kam ato kên. Na ca ha quêt Pahpãm Carõ Pejti to amji mã me ahimpej to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_19","079_5_19","EPH","5","19","19","Ne ca ha me acakôac kam ajpẽn mã me Pahpãm na increr xà cunea to me acrer to me apa. Ne hanea ne mam Pahpãm te amji kam hapac xà na me ahna increr xà ata to me cumã cre. Ne cute ampo ton xà itajê na curmã me cumã increr xà ata to me cumã cre, ne me amã amji kĩan kam me cumã cre, ne catihti pyrên me gakryti to me cumã cre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_20","079_5_20","EPH","5","20","20","Jeju Crixtô kam me ahônco, cwỳrjapê ca ha ampo pej me, ampo te me ato jũ mãn xà atajê mea mã hũrên me gakryti na, me pajõ Inxũ Cati pê Pahpãm mã me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_21","079_5_21","EPH","5","21","21","Ne pom ca amji mã Crixtô cupa, ne amji caxuw me kampa ita cuxà, ca ha atỳj ajpẽn kam me gapac to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_22","079_5_22","EPH","5","22","22","Ne pyjê pê mempjê prõ itajê, pom ca amji mã me Pahpãm kampa ita na, ca ha amji caxuw me apjê kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_23","079_5_23","EPH","5","23","23","Ne ampo na mã wa ame amã ita to hahkre to hane? Nee mã ampo na nare. He Crixtô pê mehkwỳ krã pyràac, ne mehkwỳ pê hĩ pyràac. Ne cupêa ri me to ihhimpej catê, ne cupê mehkwỳ kên catia pê me hũtàr catê. Jĩkjê na mã, me apê mehprõ impjê catêjê, ca ha atỳj me aprõ to me ahimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_24","079_5_24","EPH","5","24","24","Cwỳrjapê ca ha me apê me apjê prõ catêjê, ampo cunea na amji caxuw me apjê kam me gapac to me hanea, pom quê Crixtô na mehkwỳ amji caxuw me kampa he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_25","079_5_25","EPH","5","25","25","Mempjê catêjê, quê ha me amã me aprõ kĩn hanea, pom quê Crixtô mã mehkwỳ kĩn, mã me hahpan xà na ihtyc he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_26","079_5_26","EPH","5","26","27","Ampo na pê Jeju me papê mehkwỳ mã ty? Nee mã pê ampo na ihtyc nare. He pê ihcunea na me papê mehkwỳ atajê kên pê me pahto impej partu to prãm to pê ty, mãr quê nee me pahkam ampo kên crire nõ hamreare ne. Ne me pamã me pahte amji kam pajapac xà to impej ne ihcuhhõ, mãr quê ihtetetti ne. Ampo na? He ramã me papê Jeju jĩ pyràac. Ne harkwa ita pê ihhêj rũm cô te ampo tũm cuhhõn pyràc, ne toa ri ihtỳj me pahte amji kam me pajapac xà cuhhõ ne to impej. Ampo na? He cumã Hũm mã cute me pahto ipipẽ xà ata kam me pampejti kam, ampo kên tũm nare na me pahto prãm. He me papê hĩ pyràac na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_28","079_5_28","EPH","5","28","28","Ne me hũmre mã quê ha mehprõ kĩn hanea, pom quê cumã amji jĩa kĩn he. Quê ha jũm mã ihprõ kĩn ne to impej na, quê ha cumã ihkĩn ita pê ihhêj rũm, amji jĩa kĩn ne to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_29","079_5_29","EPH","5","29","30","He xà quê ha ajkĩ jũm mã amji jĩa kĩn nare ne cumã amji curê? Quê! He ihtỳj cumã harte, ne ma hamã. Ita na mã Jeju Crixtô me papê mehkwỳ to, ne me papê hĩ kam cukrã xà pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_31","079_5_31","EPH","5","31","31","Pê Pahpãm mam me panquêtjê mã harkwa ta ne me cumã: “Quê ha me hũmre mehprõ, ne me hũmjê me, menxyrxwỳ jicu, ne hĩxi me ajcaxê ne ajpẽn kam me pyxit peaj” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_32","079_5_32","EPH","5","32","32","Ne pom Pahpãm te me pamã me pahprõ me, me pajikwa tuw xà to hũjarẽn xà ita, pê mam nee me hahkre pej nare. Ne ita caxuw cupê Crixtô me, mehkwỳa pyràc, ne ajpẽn kam me pyxit peaj na, ramã pahte me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP5_33","079_5_33","EPH","5","33","33","Ne hanea ne me pamã to hahkre to hane he. Quê ha me hũmre mã mehprõ kĩn hanea, pom quê me cumã amji jĩa kĩn he. Ne mehprõ xwỳjê, quê ha ihtỳj amji mã mempjê cupahti to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_1","079_6_1","EPH","6","1","1","Ne me apê mehkra xwỳjê, ca ha atỳj amji mã me apãmjê me, me axyrxwỳ kampa, ne amji mã me hũpahti to me apa, me pajõ Pahhiti jarkwa kôt. Hõ, quêt catyt kam me apa xà itajê te hajỹr he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_2","079_6_2","EPH","6","2","3","Ne pê Pahpãm mam ramã me panquêtjê kra mã harkwa ta, ne me cumã ahna hũjahkre to hane he: “Ca ha atỳj amji mã, me apãmjê me, me axyrxwỳ kampa, mãr ca apej pêa mã me apa, ne amji to me apijapar to irya ne, pjê ita kam” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_4","079_6_4","EPH","6","4","4","Ne me apê me hũmjê me inxyrxwỳ xwỳjê, ca ha nee ame akra mã ame quêt nare, ne nee ame cumã mencryc ton nare. Ne quêt me pajõ Pahhiti jarkwa kôt me cumã aprĩa, ne catyt kam me cumã cute amji to me ipijapar xà to hahkre. Ne Pahpãm krã kreti te amji jahkre pejti te me hapackre xà atajê to, ca me hapackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_5","079_6_5","EPH","6","5","5","Ne cama me cumã me gàpên to me apa catêjê xwỳjê, ca ha atỳj amji caxuw me gõ pahhi kampa, ne amji mã me hũpahti to me apa to hanea, pom ca me amã amji kĩnti kam, amji caxuw me Crixtô kampa ne me hũpa he. Hõhõ, cu ha me hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_6","079_6_6","EPH","6","6","7","Ne nee cute me gàpên xà impejti na me garẽn prãmte ahêj, ne cama mento kam mare mã, me gàpên xà to mempejti to me apa nare. Ne quêt me cumã me gàpên prãam kam me gàpên to me apa to hanea, pom ca Crixtô pit mã me apê he. Ita na ca ha me hũmre mã me apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_8","079_6_8","EPH","6","8","8","Ne me amã me gõ pahhi catêjê me, me gõ pahhi nare catêjê me, Pahpãm te ahpỹanre na ate me gàpên xà impej ton atajê jahpan xà na, me amã hàmjõr na, ca me to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_9","079_6_9","EPH","6","9","9","Ne me apê hõ pahhi catêjê xwỳjê, ca ha me amã me hàpên catêjê to mempeaj ne, ne me hàpên xà na me cumã quêt jicu. Ne cama côjkwa kam me gõ Pahhiti mã ajwar me gàpên na, ca amji to me amji japackre. Ne me pahcunea pipẽn pit, ne cumã me pajàpên xà atajê kôt, quê ha me pahto ajpẽan, ne catyt kam ahpỹanre na me pahcunea mã hàmjõr xà atajê to amgõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_10","079_6_10","EPH","6","10","10","Ỹhỹ, Jeju kam apê me ikjêjê, wa ite me amã ihhôc jicu xà ita kam, wa ha ate mehkên me, me apijapu xà to me amã hahkre. He me papê ihhêj rũm krãhtare kwỳ pijapu xà caxuw, cute apu amji mã hàhcuprõn pyràac. Cwỳrjapê ca ha atỳj me pajõ Pahhiti carôt tỳjti kam me ahônco, mãr quê taa me amã me acarôt to ihtỳj. Ne carôt tỳj ata kôt ca ha me apijapu xà caxuw apu amji mã me ahcuprõ, mãr quê me pahcurê xwỳn pê me apytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_11","079_6_11","EPH","6","11","12","Ne mẽr me pahcurê xwỳn jũjê me, cu ha me ajpu? He nee mã jũmjê nare, he ampo carõ kên pahtỳjti atajê me, me hõ pahhi pê Xatanaj me ri me papijapu xà. Ne nee mã mehĩ nare, me cupê ampo carõ kên jõ pahhi catêjê pê cupẽ jarôti me, cu ha me ajpu. Ne pjê cunea kam ampo kên to mehhimpej, ne mehpahtỳjti, ne me hũpahti, ne ihcunea na cute me amji kam hapac xà kêanre. Ne mencwỳrjapêa ri ihhêj ne ramã pjê kam awcapàtkô, ne ihtỳj me cumã me papictor na me pahto prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_13","079_6_13","EPH","6","13","13","Cwỳrjapê ca ha me apê krãhtare kwỳ atajê te hàprê xà to amji tỳj, ne to me amji jamã pyràac. Ne Pahpãm te hàprê xà to me apytàr xà caxuw, ca ha me apijapu xà te me apytàr xà cunea to me amji tỳj. Mãr quê me acurê xwỳn me akam tẽ, ca atỳj me apijapu kam tẽ, ne me ajpu, ne me tohjê, ne me to hamre. Jirô pê ca ha nee me hũpate me gõ to me atẽm nare, ne atỳj me acuhhê rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_14","079_6_14","EPH","6","14","15","Por krãhtare hãn ne wakỳti te hitô krekà te hũtàr xà to amji tỳj ata kôpit na, ca ha Pahpãm te me amã ate amji kam gapac xà pejti jõr ata kôt, ca ha catyt kam me apa. Ne ate amji kam me gapac xà impejti ata pê ri me apytàr xà. Ne por krãhtare hãn ne ihtu na hê xà tỳjti to ihtu na hê ata kôpit na, ca ha ate amji kam me gapac xà impejti, hêj xi nare to me apa. Ne por krãhtare hãn ne hõ par kà tỳjti mã amji jacjê, ne ma ramã me to imprar xàa caxuw to ihcuhhê ita kôpit na, ca ha jũ kam atẽm xà caxuw, ramã apu amji mã me gàhcuprõn hiahpuro. Mãr ca mehcunea mã, Jeju te hacpỹa mã Hũm wỳr me to ipipkjêr mã me cumã ajpẽn kĩn na harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_16","079_6_16","EPH","6","16","16","Ne por krãhtare hãn ne kruw pôc pĩr xà caxuw, wakỳti te hĩ tête hàmtàr xà to amji tỳj ata kôpit na, ca ha Jeju to amji mã me ahimpej xà ata to me Xatanaj pê cupẽ jarôti jõ pahhi pê amji tête me amtà. Ampo na? He catyt kam me papa tête cute me pahhi kwĩn, cu ame pahpec, mã cute me pahkam ihtẽm prãmte ri ihtỳj me pahcyt to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_17","079_6_17","EPH","6","17","17","Ne por krãhtare hãn ne ihkrã cahhêc cupate wakỳti te ihkrãhkà tỳjti to amji tỳj ata kôpit na, ca ha Xatanaj te akrã kam me amã ate me ampo kên ton to me apa to hahkre cupate, ca ha atỳj Pahpãm te ramã ampo kên itajê pê me pahpytàr na me to amji japackre. Ne por krãhtare hãn ne hũhkra to wapohti xwahhihti cwa ata kôpit na, ca ha amji mã me Pahpãm Carõ Pejti te me amã Pahpãm jarkwa jõr atajê juwahi to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_18","079_6_18","EPH","6","18","18","Ne ate ampo itajê cunea to me amji tỳj to me apa xà ita kam, ca ha Pahpãm mã me acakôc xà na, amji caxuw me Carõ Pejti na ahwỳ, mãr quê me atehcajpa, ca cumã me acakôc. Ne nee ame apec ne ahna me amji jicu nare, ne atỳj me awcanã, ne ma Pahpãm mã mehkwỳ cajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_19","079_6_19","EPH","6","19","19","Ne hanea ne Pahpãm mã me icajrẽn to hane he: — Me ijõ Inxũ Cati, ca ha Pawrô mã cute ampo jarẽn xà atajê to hahkre, quê me cumã hũjarẽn xà kam hãn ne nee amji na hàhtàt nare, mãr quê mehcunea, hirãa pê, por pê mam nee ajco me Jeju jarẽn pejti kam hapac nare atajê kampa, ne me hahkre pej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_20","079_6_20","EPH","6","20","20","He wa me hacjên xà kam ikrĩ cakrô, cormã ipê Jeju jarkwa na iprar catê, na wa itỳj ita ri mehcunea mã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti to harẽ. Na ca ha atỳj ita na Pahpãm mã me icajrẽn, mãr wa ite me cumã icakôc to jũ mãn xà ata kam, nee amji na ijàhtàt nare, ne catyt kam me cumã awjarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_21","079_6_21","EPH","6","21","22","Ne wa ha ma me awỳr me pahtõ kĩnti pê Tiquicô pê Pahpãm mã hàpên catê impejti ata kujate, ijõ kàhhôc ita to. Quê ha curi cato ne taa me amã ihcunea na ijarẽn pa. Ne cute me amã ijarẽn xà ita caxuw wa ite me awỳr ijõ kàhhôc ita to ihkujahêc, mãr ca me ijarẽn pa, ne me amã amji kĩn, ne me gakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_23","079_6_23","EPH","6","23","23","Ne wa ijõtpê Pahpãm mã me acajrẽn to hane he: — Ỹhỹ me ijõ Inxũ Cati pê Pahpãm me, me ijõ Pahhiti pê Jeju Crixtô, ca ha ampo kên jipôc ri me ikjêjê ame ipa atajê mã mehcarĩcti to, mãr quê nee ame amji mã ampo cupa nare. Ne hanea ne me cumã ajpẽn kĩnti to, quê me ajpẽn kĩn to me ipa. Ne hanea ne cute amji mã me ato ihhimpej xà na me to, quê amji mã me ato ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("EP6_24","079_6_24","EPH","6","24","24","Ne hanea ne hõtpê me cumã me ijõ Pahhiti pê Jeju Crixtô kĩn rohnỳtti mã atajê mã, ampo pej cunea to — hane. Hamre, ita pit.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_1","080_1_1","PHP","1","1","1","Hàpà me ikwỳ, pom me apê Jeju na mehkwỳ, ca Pirip jõ krĩ kam ame akrĩ atajê. Ipê Pawrô, ne ipê Jeju Crixtô mã ijàpên catê. Ne itea wa Timot me, pom ca ramã Jeju na ate me ajpẽn hônco tu atajê mã ihkàhhôc ita ton. Ne pom ihkàhhôc ita te hajỹar ne me akwỳ to mehhimpej catêjê pupun catêjê atajê me, me akwỳ tehcajpar catêjê mã, wa ite mehkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_2","080_1_2","PHP","1","2","2","Imã Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me ato impejti na me ato prãm. Ne cute me acaprĩ, ne me acaxwãm pê me acaxwỳn kam, me amã me acarĩcti impejti jõr to ipa na, imã me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_3","080_1_3","PHP","1","3","3","Ne wa hãn ne me ato amji japackre, ne me ana Pahpãm mã icakôc, ne cumã me ate amji kam me gapac xà pyrên ijakryti na amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_4","080_1_4","PHP","1","4","4","Ne wa hãn ne me acajrẽn kam pra, ne imã amji kĩan kam me acajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_5","080_1_5","PHP","1","5","5","Ampo na mã me apyrên ijakry? Nee mã ampo na nare! He pê ca mam me icahê na, Jeju to me gũjarẽn pejti to me harẽn na me itehcajpa, ne ahnaa cormã me to xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_6","080_1_6","PHP","1","6","6","Ne imãa, quê ha Pahpãm me amã me ate amji kam me gapac xà to ipintuw to mõr ita na, ne ahnaa to xa ita kam, quê ha ahnaa jũ caxuw Jeju Crixtô te hacpỹ ne amji jaxàr xà jõ amcro kam ahtwỳ, quê ha me pahto impej pa, to wa pa apu amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_7","080_1_7","PHP","1","7","7","Imã me akĩnti incwỳrjapê, wa itỳj amcro cunea kam me ato amji japackre. Ne jũ na ri ampeaj kam imã impej? Nee mã jũ na nare. Ca gõtpê hãn ne icahê na me gàpên to me apa, ate me itehcajpar prãmte. Na wa Pahpãm jarkwa kôt mehcunea mã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti to harẽn to ipa, mãr quê me kampa ne me hũnã. Ne quê ha jũm te apu Jeju te amji kam hapac xà cuna mã ihcakôc kên to mõr na, wa ha itỳj intête cumã awjarẽ ne cupê hũtà. Na ca ramã me hacjên xà kam, ijỹr xà ata kam, me itehcajpar to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_8","080_1_8","PHP","1","8","8","Imã me akĩan to me akĩn te hajỹar, pom quê Jeju Crixtô mã me pahkĩan to me pahkĩn he. Ne Pahpãm mã ri ijahkre pej, por wa ampeaj kam ite me ato ijapac xàhti na amji jarẽn ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_9","080_1_9","PHP","1","9","10","Ne wa ijõtpê Pahpãm mã me acajrẽn to hane he: — Me ijõ Inxũ, Pirip jõ krĩ catêjê mã ajpẽn kĩnti to, quê me cumã ajpẽn kĩnti ita, ma me cumã ipicamẽn to mõ. Ne me cumã mehkrã kre te amji jahkre pejti gõ, mãr quê amji mã me ampo pej pit capi to me ipa ata to, ma me cumã apicamẽn to mõ — hane. Ita to wa ijõtpê Pahpãm mã me acajrẽn to amji kam ijapac to ipa. Hõ, ita na quê ha jũ caxuw Jeju te amji jaxàr xà jõ amcro kam ahtwỳ, ca ha me akên pê me apejti ne, ne me apahàm pê me acato, quê nee jũmjê me ato ihcakôc kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_11","080_1_11","PHP","1","11","11","Quê ha Jeju Crixtô me acaxwãm pê me amã me acaxwỳn to ihtỳj. Ca ha Jeju cuxà amji kam me gapac xà impejti to me apa, quê ha mehcunea ahna me gõmpu, ne me amji mã: — Pỳhàpà! Ampeaj kam ri Pahpãm me cumã ampo to hahkre, ne mehtehcajpa, mã ita caxuw mehkênre nare, ne catyt kam me amji to ajpa. Ne Pahpãm ita ri catia to cati ne impej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_12","080_1_12","PHP","1","12","12","Jeju kam ajpẽn to me ikjêjê atajê, nee apu ijũ na me akrihkrit nare, ne nee ampo na amji mã me ito põ mã quê nare. Cute me ito kên catêjê te me ito kên crire nare, me hacjên xà itajê kôt. Cakrô wa itỳj mehcunea mã Jeju jarẽn pejti jarẽn to ixãm ita na. Mã ramã me hàhtôa te me hahkre pej to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_13","080_1_13","PHP","1","13","13","Ne Roman jõ pjê jõ pahhiti jũrkwa kam cute me hamãr catêjê me, kam mehkrĩ catêjê me, mehcunea te ramã me ijahkre pejtu. Ampo cwỳrjapê? Nee mã ampo cwỳrjapê nare. He ipê Jeju mã ijàpên catê, na ri ma ame icurê, ne cute me ijaxàr, cwỳrjapê wa me hacjên xà ita kam ikrĩ, mã mehcunea te me ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_14","080_1_14","PHP","1","14","14","Ne Jeju kam me pahkjêjê kwỳ jàhtôa ne me hacjên xà ita kam me ipupu, ne xwỳ kam Jeju to amji mã mehhimpej to me ipa nare. Hõ, ita cãmtà rũm ri nee me cumã jũm cupa nare, mã ihtỳj Jeju to mehcakôc kam pra, ne nee amji na me ampo cãmjĩ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_15","080_1_15","PHP","1","15","18","Ne me pahkjêjê kwỳa kwỳ mã ikĩn nare cakrô, mã ihtỳj icuxà me Jeju to hũjarẽn to me ipa. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Pom jũmjê itajê te ito ipipẽan prãm to ri, ihtỳj hãn ne Jeju to me hũjarẽn to me ipa. He ijũ na me cumã amji to prãm, na ri ame hane. Ne ampeaj kam me ipijapu xi, ne cama me hacjên xà ita kam imã ite amji pupun xà kêanre to me ipicamẽn to prãm. Ne ampeaj kam cama ita jũ na imã amji kĩan to amji kĩn. Ampo na? Ihtỳj Jeju Crixtô to me hũjarẽn to me ipa na ri. Ne mehkwỳ nare, quêt me cumã ikĩn, cwỳrjapê ri ihtỳj Jeju to me hũjarẽn to me ipa. Ampo na? Por wa ite me cumã Pahpãm jarkwa cràn ata, nee mã ihhêj xi nare. Ne ampeaj kam ite me cumã ihêj xi jarẽn nare na, cute me ijahkre pej. Ne Pahpãm te ri ijàpên xà ita caxuw ixãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_19","080_1_19","PHP","1","19","19","Ne ampeaj kam me gũ na ijakry. Ampo na? Wa itỳj me ate Pahpãm mã ina me acakôc na, amji mã me ato hane. Na wa apu ijakry, ne itỳj jũ caxuw, Jeju Carõ Pejti kôt, ite me hacjên xà ita pê icator na, amji to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_20","080_1_20","PHP","1","20","20","Pê Pahpãm imã, ite amji kam ijapac xà ita mã cato, ne imã ijàpên xà ita gõ, wa ikrĩ ne to pit mã apê. Ne imã jũ caxuw ijàpên xà ita kam ipec prãm nare, ne cama kam itỳjti, ne imã ijũcanãr to prãm pit. Ne ite amji kam ijapac xà ita kam, imã ijũcanãr tỳjti to prãm, pom ahnaa mã wa ita kam ton to mõ, ita na wa ton to imõr to prãm. Ne imã itĩar kam, amji mã Jeju japrỳ to ipicamẽn to prãm, ne hanea ne ityc xàa kam, imã amji mã to ipicamẽn to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_21","080_1_21","PHP","1","21","21","Ne imãa itĩar na ipa ita na impej. Ampo na? Wa hãn ne hõtpê itỳj Jeju to amji mã ihimpej to ipa. Ne ityc na ri itĩr jirôa pê imã impej. Ampo na? Wa ha jũ caxuw ty, ne ma Jeju wỳr api, ne curia cahê na ikrĩ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_22","080_1_22","PHP","1","22","22","Nãmri wa ha ite itĩr ita na ipa na, wa ha itỳj cormã ijàpên xà impejti ita kwỳ to ijàpên cri. Ne itỳj hipêr Jeju wỳr mehkwỳ to apkjê. Ne jũ wa ha ajte amji mã capi? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_23","080_1_23","PHP","1","23","23","Nãmri imã pry pijakrut na wa ha amji mã ihnõ capi. Ne imã, ite amji kam ijapac xà ita jicu ne ityc, ne ma Jeju wỳr ijàpir, ne cahê na ikrĩ na, imã amji to prãm. He ita na ri imã impeaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_24","080_1_24","PHP","1","24","24","Ne ite me atehcajpar to prãm to ri, cormã ita ri imã ipa to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_25","080_1_25","PHP","1","25","25","Cwỳrjapê wa itỳj cormã pjê kam me acahê na ipa na ite amji jahkre pej. Ite me atehcajpar, ca ate me apicamẽn to me amõr, ne Pahpãm to amji mã me ahimpej kam me gakryti na, ca me amji to mehprãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_26","080_1_26","PHP","1","26","26","Wa ha cormã me awỳr amji jaxà, ca ha me ipupu, ne ampeaj kam me gakry. Ca ha ate me Jeju Crixtô japrỳ to apicamẽn to prãmte me to gũjarẽn to: — Ampeaj kam Jeju cati ne carôt tỳj ne impej, cwỳrjapê ri hacpỹa ne cute me pamã Pawrô kujahêc — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_27","080_1_27","PHP","1","27","27","Nare, wa ha nee me awỳr icator nare cakrô, wa itỳj me garẽn par to prãm. Ne pom ite me amã harẽn itajê cunea jirôa pê impej catia ata na ri, imã me ato prãm he. Ca ha me acunea catyt kam, me apejti kam, me Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn pejti itajê to pit mã, amji to me apijapar to me apa. Ne imã me acuhtom pej pêa mã, ate me gàpên xà pê Jeju jarẽn pejti to, ate me amji cujtên to me apa na imã me garẽn par prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_28","080_1_28","PHP","1","28","28","Ne nee ca amji mã me acurê xwỳn te Jeju cuna mã mehcakôc xiti itajê cupa nare, ne cama me cuna mã amji to mehtỳaj ne. Quê ha amji na me acajpẽ, ne amji mã me garẽn to: — Co he! Quê ha me cumã me pahcupa nare ita kam ame hane, ne ihtỳj me pajirô pê xa — hane. Ampo na? Quê ha ihtỳj Pahpãm ate me hirô pê axãm xà caxuw me amã me acarôt gõ, ca ha atỳj me mentête hahê ne hirô pê xa, quê ha me hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_29","080_1_29","PHP","1","29","29","Ne Pahpãm te, ate Jeju Crixtô mã me gàpên xà na, me apyxwỳr. Cwỳrjapê ca ha me kampa, ne ma amji mã me to ahimpej to me apa kam, me to acrà tu ne. Ne hanea ne icuxà cumã me amji pupun xà kêanre to me amji pupun to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP1_30","080_1_30","PHP","1","30","30","Pê ca ramã me pahcurê xwỳn pê, ite Jeju te amji kam hapac xà pytàr na, me ipupu. Pê wa ite amji pupun xà kêanre ita me ajco amji cujtên to ipa, pê ca ahna me ijarẽn pa he. Na ca ha ita kam icahê na ate me hũtàr prãmte, cu ha pahtỳj me amji cujtên to me papa rohnỳtti mã. Na ca ha hanea ne, icuxà ikôt me amji pupun xà kêanre to me amji pupun to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_1","080_2_1","PHP","2","1","1","Imã me acunea te cuprõn ne amji na me ahônco tu na, me ato prãm. Ca ramã Jeju Crixtô to amji mã me ahimpej, cwỳrjapê ri ampo cunea caxuw me amã me acarôt tỳj. He ramã Jeju mã me akĩn na ri cumã me acaprĩ. He ramã Pahpãm Carõ Pejti te amji mã me ato cuprõn, ne ate amji kam me gapac xà to me amã pyxit peaj. Cwỳrjapê ri me acaxwãm pê me amã ajpẽn kĩn, na ca atỳj me ajpẽn caprĩ to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_2","080_2_2","PHP","2","2","2","Pom wa ramã me apyrên ijakryti na amji cajpẽ ita na, wa ha hipêr me ana ahwỳ, ca me imã ijakryti ita to ajcamẽ. Ne imã me ate amji kam me gapac xà pyxit peaj to, ate amji kam me gapac na me ato prãm. Ne mam me amã ajpẽn kĩn ita jirôa pê, quê me amã ajpẽn kĩn, ne quê me acaxwỳn cunea ajpẽn kam pyxit peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_3","080_2_3","PHP","2","3","3","Ne nee ca me gàpên xà to me amji cajpuaw prãmte ame gàpên nare, ne nee amji pejti na me amji jarẽn nare, ne nee amji to me acati to me apa prãm nare. Ne quêt cama me amji mã: — Mõrmõ ijirôa pê mehcunea cati — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_4","080_2_4","PHP","2","4","4","Ne nee apyxit peaj ne ate amji kam me gapac xà ata to amji mã me ahimpej to me apa nare, ne quêt atỳj me akwỳ te amji kam hapac xà to me hanea, ne me amji mã me ahimpej to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_5","080_2_5","PHP","2","5","5","Ne quê ate amji kam me gapac xà pê, Jeju Crixtô te amji kam hapac xàa. Ne Jeju jarẽn xà ita ca ha me kampa, ne ihkôat me ton to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_6","080_2_6","PHP","2","6","7","Ne Jeju me Pahpãm pipẽan, ne catia to cati cakrô, pê nee cumã amji jarẽn to: “Wa papipẽan rohnỳtti mã na amji to prãm” hajỹr nare. Ne quêt cama cumã amji cuprãr tu, ne côjkwa jicu, ne pjê wỳr wrỳ, ne me paxũmrea na amji to, ne cama amji to me pamã hàpên catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_8","080_2_8","PHP","2","8","8","Ne nee amji to cati prãm nare, ne quêt pjê kam Hũm jarkwa kôt apu ipa, ita kam ahnaa pĩ kam ihtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_9","080_2_9","PHP","2","9","9","Cwỳrjapê pê Pahpãm hipêr to ajcamẽ, ne to catia to cati, ne mehcunea jõ Pahhiti na hãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_10","080_2_10","PHP","2","10","10","Ne cute Jeju japrỳ to me cati prãm to, quê ha côjkwa kam me ipa catêjê me, pjê kam me ipa catêjê me, pjê krac ri cute me harêt catêjê me, Jeju cuna mã mehkõn krã na me jỹ, mehcunea kam mare mã, ne me harẽn to hane he: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_11","080_2_11","PHP","2","11","11","“Jeju Crixtô pê ri quêt mehcunea jirô pê Pahhiti cati” hane. Ita na quê ha mehcunea Pahpãm pê Jeju Pãm peaj na me hahkre pej, ne mehkwỳ mã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_12","080_2_12","PHP","2","12","13","Pê ca atỳj, imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti catêjê atajê, ajco me ikampa, ne wa ha ita caxuw ite ame acahê na imõr nare cakrô, ca ha atỳj ampỳa mã amji mã me ikam gapac to me prãm. Ne Pahpãm mã catyt kam me apa, ne ajpẽn na me ahônco tu na, cumã me ato prãm. Cwỳrjapê ri me acaxwãm pê me ato ihhimpej, ne ate mempar prãmti na me atehcajpa, ne ate ihkôt me amji ton na me atehcajpa. Ne me gĩkjê kam me ato ihhimpej, ca me gĩkjê kam, hanea ne me kampa ne amji mã me hũpa, me gàpên xà me, me ate amji kam me gapac xà kam. Hõhõ, ca ha me hane, ne me gĩ cunea kam me apejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_14","080_2_14","PHP","2","14","14","Ca ha ate amji kam me gapac xà cunea kam, nee ajpẽn mã me gàhcahhõn nare, ne nee ajpẽn krac ri me acakôc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_15","080_2_15","PHP","2","15","15","Ca ha ate me hajỹr na, ca ha ampo kên cunea na me gamreare ne, ne nee me ate amji kam me gapac xà tũm nare, ne quêt ihtetetti ne. Ne me apê Pahpãm kra impejti cwỳrjapê ca ha me hane. Ca atỳj mehkên me, cute me amji kam hapac xà kêanre tũm, kam awcapàtkôti atajê jipôc ri ame akrĩ. Ne atỳj me cumã Pahpãm te amji kam hapac xà kôt harẽn to me akrĩ. Mãr quê hanea ne me acuxà, ate amji kam me gapac xà itajê mã me acjêj. Ca me gàpên xà ita kam, me apê ihhêj rũm côjkwa kam awcapàtkôti kam caxêre prà tetetti atajê pyràac, ne me apràti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_16","080_2_16","PHP","2","16","16","Wa ha me apyrên ijakryti ne, por jũ caxuw Jeju Crixtô te amji jaxàr xà jõ amcro ata kam. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Curi quê ha mehcunea me ijahkre pej, por pê wa ramã me amã ijàpên xà tỳaj to, ata na, ne nee me apê kôt hamreare nare na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_17","080_2_17","PHP","2","17","17","Pê ca ramã Pahpãm mã me gàpên to catia to cati, ne kam me amji pupun xà kêanre to me amji pupu. Ne me apê gàhcukrêj crêre cakrô, ca atỳj me imã ampo gõ, ate Pahpãm mã ijàpên xà ita tehcajpar prãmte. Ne ate itehcajpar prãm ita pê ihhêj rũm ate Pahpãm mã me ampo jõr. Ne Pahpãm to ate amji to me ahimpej prãmte, ca ame itajê to hane. Ne ate me ampo itajê ton xà kam, ajco ampeaj kam me gakry. Wa ha hanea ne ipê me apyràac, ne itỳj amji pupun xà kêanre to amji pupun to ipa, Pahpãm jàpên xà ita cwỳrjapê. Ne quê ha ihtỳj jũ caxuw amcro nõ na me icura, wa ha ipê me apyràac ne Pahpãm mã icaprô gõ ne ty. Ne wa ha ipê me apyràac ne ampeaj kam ita pyrên ijakry to hanea, pom quê ca mam ame gakry ita na he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_18","080_2_18","PHP","2","18","18","Quê ha jũ caxuw me ito hane, wa ha ijakrya ne nõ. Ca ha me ca xwỳjê icuxà atỳj me gakrya to me gakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_19","080_2_19","PHP","2","19","19","Quê ha ihhêaj to me pajõ Pahhiti pê Jeju mã me amã Timot kujahêc pyrentu to prãm na, wa ha me amã ihkujahêc pyrentu. Quê me apupu ne me gahkre pej, ne hacpỹ ne amji jaxà ne imã me garẽ, mãr wa me garẽn pejti impar xà kôt, ma amji mã icarôt to ihtỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_20","080_2_20","PHP","2","20","20","Ne Timot pê ipyràac ne pyxit peaj, ne ihtỳj me ato amji kam hapac to ipa. Ne ihtỳj me ate Jeju kôt amji to me apicamẽn na cumã me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_21","080_2_21","PHP","2","21","21","Ne ihkĩnte mehkwỳ cunea te nee me hajỹr nare, ne cute me amji kam hapac xà to pit mã me amji kam hapac to me ipa, ne nee Jeju Crixtô te amji kam hapac xà to me amji kam hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_22","080_2_22","PHP","2","22","22","Ne nee Timot te hajỹr nare, ne ihhêj rũm cupê ikraa, ne ihtỳj icahê na mehcunea mã Jeju jarẽn pejti jarẽn to ipa na, ramã mehcunea te me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_23","080_2_23","PHP","2","23","23","Wa ha ita ri cute ame ito amji kam hapac xà na me hahkre pej jirô pê mã, wa ha amũ me awỳr ihkujahêc pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_24","080_2_24","PHP","2","24","24","Ne wa hanea ne itỳj me awỳr ikràr. Na wa itỳj me pajõ Pahhiti pê Jeju te me awỳr itẽm na ijamãr na, amji mã to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_25","080_2_25","PHP","2","25","25","Ne pê ca me imã me pahtõ pê Epaprôti kujate, cute ite amji mã ampo na prãmti xà itajê na itehcajpar prãmte. Ne ramã cute icahê na hàpên xà ita me, ajpẽn cujtên crire nare. Na wa itỳj hacpỹ mã me amã ihkujahêc prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_26","080_2_26","PHP","2","26","26","Ne ampeaj kam ri ramã Epaprôti mã me apupun prãam to me apupun prãm. Ne ihtỳj hà na ate me hahkre pej na amji mã me ato hane. Ne hà ita na, ate amji mã me to põ mã quê na, amji mã me ato hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_27","080_2_27","PHP","2","27","27","Ne ampeaj kam pê hàa to hà, ne ajmãr ty. Pê Pahpãm mã caprĩ pê caprã, pê hacpỹa mã impej. Ne hanea ne Pahpãm mã ramã ite me to ijapac xàhti ita na icaprĩ, na wa nee hipêr kam icwỳr nare to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_28","080_2_28","PHP","2","28","28","Cwỳrjapê wa itỳj hacpỹa mã me amã ihkujahêc to prãm, ate me hĩa pupun ne hacpỹ mã me amã amji kĩn prãmte. Wa ha pa xwỳjê imã amji kĩn nõti ita jũa kam ipê tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_29","080_2_29","PHP","2","29","29","Na ca ha Epaprôti pê Jeju kam me pahto ihkjê ita to me gakrya kam me amji pytà. Ca ha atỳj amji mã me hũmre atajê cupa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP2_30","080_2_30","PHP","2","30","30","Ne cute Jeju Crixtô jàpên xà kam amji mã ihtyc cupa nare, cwỳrjapê ri ihkên mã hàr, ne ajmãr ihtyc. Ampo na? Ca ampỳa mã ipê ame apa, ne jũ wỳr ca me itehcajpa, mã me gaxà kam cute itehcajpar. Na ca ha atỳj amji mã me hũmre ata cupa, ne catia na amji mã me to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_1","080_3_1","PHP","3","1","1","Ne ijàhhôc ita jicu xà kam, me ikjêjê, imã me ate Jeju kam me gakryti na me ato prãm. Xãmte, cormã imã me amã ihnõ ata jarẽn xà. Ne pê wa ramã amã harẽan xà na, wa ha hipêr amã ahna ihhôc. Ne hipêr ite ahna me amã ihhôc xà ita te me amã jũ mãn nare, ne nee hanea ne imã cute ahna jũ mãn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_2","080_3_2","PHP","3","2","2","Co he! Ma amji na me hũmre kên pê rop na hamreare pyràc atajê to me guphê! Nãmri ihtỳj me apê me akà kwỳ jakep to prãm to, me amã hũjarẽn to hane he: — Gapacta ne Jeju to amji mã me ahimpej, ne hanea ne me ipê Juta catêjê quêtjê te amji to me icaca xàa kôt me apy kà kwỳ to kryjre ne me hakep. Hõ, me acaca xà pijakrut itajê to, ca ha me, quê ha Pahpãm ihtỳj me amã amji capa ne me apytà — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_3","080_3_3","PHP","3","3","3","Ne ame amã ihhêj xia jarẽ. Ampo na? He cu ha me amji kà kwỳ jakep ita nee me pahto Pahpãm kra impej nare. Ne quêt Pahpãm Carõ Pejti ri me pamã Pahpãm to hahkre, mãr cu me hahkre pej ne amji mã me hũpa, ne me pamã ihkĩnti ne, quê ha taa me pahto amji kra, cu ha Jeju kam me amji hônco ne ampeaj kam me pajakry. Ne pom xwahna Juta catêjê jõ amji kĩn me, cute me amji kam hapac xà itajê kôt mã Pahpãm mã me pahkĩn. Hãpà! Nee mã ampo itajê kôt Pahpãm mã me pahkĩn nare. Ne quêt ita na ri Pahpãm mã me pahkĩn, mã me pahpytà he. Pom pê Jeju me pajaxà kam ty, cu toa amji to me pahhimpej xà ata to, quê ha Pahpãm quêt me pahkên pê me pahpytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_4","080_3_4","PHP","3","4","4","Ne pê wa Pahpãm te ipytàr prãmte, amji caprỳ to, me hirôa pê ampo itajê ton partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_5","080_3_5","PHP","3","5","5","Ne pê xwahna cormã icrire na, ina amcro te ôjtô kam, pê me ipy kà kwỳ jakep, Juta catêjê te amji to incaca xà ata kôt. Ne me ipãmjê pê Juta catêjê impeaj kra, ne me cupê me iquêtjê nõ, pê Pẽnjamĩ xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ nõ ata kra. Ipê Juta catêjê impeaj nõ wa. Ne pê wa Juta catêjê te amji kam hapac xà cunea kôt amji ton pa. Ne me ikwỳ pê Parixêw catêjê atajê pê catyt kam ajco me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_6","080_3_6","PHP","3","6","6","Na pê wa ajco me hàpên xà ita to ijàpên catia to ipa. Ne Pahpãm te ikĩn prãmte itỳj ajco Jeju na mehkwỳ to pên to ipa. Mã xãmte Pahpãm pê ita na ihkaj na, ikam. Hõ, pê wa ajco Juta catêjê te amji kam hapac xà cunea ton to hajỹr to ipa, Pahpãm mã ikĩn prãmte. Pê Juta catêjê cunea mã ihhêj ne ipeaj to ipej. Ne pê wa pa hanea ne ajco amji pejti na amji to hane. Ne pê xãmte Pahpãm mã nee ita na ikĩn nare, ne ahna cupê ihkaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_7","080_3_7","PHP","3","7","8","Na wa quêt ita caxuw Jeju to amji mã ihimpej to ipa. Ne mam ampo pejti itajê to ite amji mã ihimpej to ipa xà atajê ri, nee hipêr imã ampo caxuw impej nare ne ihkêanre. Ne Jeju Crixtô pê ijõ Pahhiti ata, wa quêt ite hõmpun ne hahkre pej ne ampeaj kam quêt imã ihkĩn, ne mam ampo itajê ri imã ihkĩn nare. Na ri imã cupê ahhi, ne imã ihkĩn nare, wa ite põ mã ihcunea to ijũcapêr, ne nee hipêr ihnõ to amji japackre nare, ite Jeju kam amji hônco tu to prãm to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_9","080_3_9","PHP","3","9","9","Na ri Pahpãm te ito impej, wa ipejti, cwỳrjapê ri cumã ipejti. Ampo na? Wa nee ita caxuw cumã ipejti prãm to Juta catêjê te amji kam hapac xà atajê to amji jahôt prãm nare. Ne quêt Jeju Crixtô to, wa ha amji mã ihimpej to ipa, ne ma to amji jahôt to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_10","080_3_10","PHP","3","10","11","Na wa ita caxuw Jeju Crixtô pit pupun pejti to prãm, ne carôat kôt amji to ipijapar to prãm. He Pahpãm mã carôt ata to ri cute hacpỹa mã Jeju to ihtĩr. Na wa ha itỳj hanea ne cuxà, cute amji pupun xà kêanre ata to amji pupun to prãm, ne cuxà ityc to prãm, mãr wa ipê hũràac ne hacpỹa mã itĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_12","080_3_12","PHP","3","12","12","He wa nee pa amji jarẽn to ihimpej to: — He ramã ite amji kam ijapac xà cunea na ipeaj to ipej, ne nee jũ kam ijõ nuwre nõ kam, ikên kênre nõ hamreare — hajỹr nare. Ne cama quêt amji jarẽn to hane he: — Wa ramã Jeju Crixtô kôt ipa ita to, ite amji jĩ tỳj tu, ne cormã ipej ita kôt ipicamẽn to imõr to prãm — hane. Ne cormã ipejti wỳr icator xà ita pê ihhêj rũm ijàhcukren xà, wa hỹrmã amji mã icarôt to ijũhcajhê to mõ, ite hicu xà mã icator to prãm to, ne nee cormã hỹrmã icator nare. He pê ramã Jeju Crixtô amji mã ito prãmti xà ata caxuw ipro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_13","080_3_13","PHP","3","13","13","Cwỳrjapê wa ha nee hipêr mam icaca xà itajê nõ to amji japackre nare, ne quêt icumam itajê to pit mã, wa ha amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_14","080_3_14","PHP","3","14","14","Ne icatàatre na, pry jicu xàa kam ipicahur catê te amji mã hàmcwỳr xà ata pyr prãmte, hỹrmã ihtẽam to tẽ. Ita jĩkjê na wa apêa to apê, ite amji mã Pahpãm te imã hàmjõr xà ata pyr prãmte. Mã Pahpãm imã hàpôr to mõ, ite Jeju Crixtô kôt ipej pêa mã, cahê na ikrĩ rohnỳtti mã xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_15","080_3_15","PHP","3","15","15","Hõhõ, ite amji kam ijapac xà ita to wa amji kam ijapac to ipa. Ne pom Jeju kôt ramã me pahte me papa to me amji jĩ tỳj tu itajê cunea te amji kam hapac xà ita ri me pamã. Ne ca ihhêaj to me anõ te amji kam gapac xà ita to hajỹr nare na, quê ha Pahpãam me anõ mã to hahkre, ca ha hahkre pej pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_16","080_3_16","PHP","3","16","16","Ne me pahcunea te hajỹr pit, cu ha me hajỹr to me pamõr mã mã, ma me pamõr ita kam me to pancrà tu. Pom pê catyt kam ramã ampeaj kam me pamã to hahkre xà ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_17","080_3_17","PHP","3","17","17","Me ikjêjê, pom wa me akam mare mã ampo ton to mõ ita na, ca me ipynãr kam me to acrà tu ne. Ne ma hanea ne amji caxuw mam ikôt me ipa catêjê atajê te amji kam me hapac xà atajê na mehkôpĩr to me apa, ne me gàhkôpĩr xà atajêa kôt me amji ton to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_18","080_3_18","PHP","3","18","18","He pê wa ramã me amã awjarẽa, na wa ha hipêr icwỳar kam me amã harẽ. Ne mehkwỳ te amji kam me hapac xà kêanre, ne me cupê Jeju curê xwỳn, na ri me to hũjarẽn to: — Por pê pĩ kam Jeju ty ata, ampo na hamreare, ne nee jũ na xà caxuw impej nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_19","080_3_19","PHP","3","19","19","Atajê quê ha amjia kôt amji to me hamre to mõ, ne me hamre. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Cute me hajỹr xà atajê, quê ha me to hamre. He me hàpàn pê ri ihhêj rũm me hõ Pahpãm. Ne mehcunea mã cute ampo ton xà kam mehpahàmti atajê ton to me ipa. Ne cormã mehcunea mã, cute ampo kam mehpahàmti ton xà ata pyrên me amji jakryti na me amji jarẽn to ipa, ne nee ajte amji jũ na amehpahàm nare. Ne pjê kam ampo itajê to pit mã amji kam me hapac to me ipa, ne nee Pahpãm to ajte amji kam me hapac to me ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_20","080_3_20","PHP","3","20","20","Ne me pa, cu ha nee ame hajỹr nare. Ampo na? Côjkwa kam quêt me pahkrĩ xà, to cu ha me amji japackre to me papa. Ne cu pahtỳj, cute me pahkên pê me pahpytàr catê pê me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te curũam ajpên ihtẽm na me hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP3_21","080_3_21","PHP","3","21","21","Quê ha Jeju jũ caxuw me pajĩ peacre, ne ihtyc atajê to antuw. Quê ha me pajĩ pê Jeju jĩa pyràc, ne ampeaj kam impej ne ihtỳj. Na cu ha jũ caxuw me pahnõ pahtyc nare. Ampo na? He mehcunea jirôa pê Jeju carôt tỳj, na ri pyxit peaj ne mehcunea to ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_1","080_4_1","PHP","4","1","1","Imã me ikjêjê kĩnti atajê, ampeaj kam me ato ijapac xà! Pê wa ajco me amã Jeju jarkwa jarẽn pejti to ipa, pê ca me awpa ne ihkôat me amji ton to me apa, na ri me apê me imã ijakryti ton catêjê. Na wa itỳj me pajàpên xà itajê kôt mehcunea mã me apejti na me ato ijàmnãn to ipa. Ne imã me gũcanãar kam me ate Jeju na me ajpẽn hônco tu kam me to acrà tu na, me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_2","080_4_2","PHP","4","2","2","Ỹhỹ me ikjêjê cahãj pê Ewotikwỳj me, Xintikwỳj ata, he ca ihhêj ne atỳj ajpẽn krac ri ame acakôc to me apa, na wa ha me awỳr xà ita to me awỳ he: — Nee ca me ajpẽn mãn to me acuhhê tu nare. Ampo na? Me apê Pahpãm kra impeaj. Ne mẽr ampo na mã ca ajte ame ajpẽn mã? Hipêr me hajỹr nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_3","080_4_3","PHP","4","3","3","Ne ca, ikwỳ nõ Xixic, he apê ijõ ikwỳ nõ peaj, na wa ha awỳ, mãr ca ajpẽn caxuw pyjê atajê japackre, ne hacpỹ mã ajpẽn na me axô. Pê wa pyjê atajê me, Cremẽnti me, por icahê na me hàpên catêjê atajê me, pê wa ajkaam me apê, ite me Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti incràn xà caxuw, pê wa me to ijàpên catia. Atajê japrỳ ramã Pahpãm jõ kàhhôc kam hikwa, cute cahê na amji to me ipijapar rohnỳtti mã xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_4","080_4_4","PHP","4","4","4","Ne imã me acunea te Jeju kam me ajpẽn hônco tu kam me gakryti na me ato prãm. Na wa me amã: — Me gakrya ne — hane! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_5","080_4_5","PHP","4","5","5","Ca ha ajpẽn pê me akrã to arêr nare, ne quêt mehcunea kam mare mã me gàhcajrẽnti, jàhcaprĩhti to me apa. Ampo na? Quê ha ahtũm nare, quê ha me pajõ Pahhiti amji jaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_6","080_4_6","PHP","4","6","6","Ne nee ate amji mã ampo na prãmti xà ata na apu amji to põ mã quê to apa nare, ne quêt cama amji na Pahpãm wỳ. Quê amã ampo itajê gõ, ca nee hahpan xà na cumã gakryti na amji jarẽn to gapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_7","080_4_7","PHP","4","7","7","Ca ha ate me ite me amã ampo jarẽn xà itajê cunea ton na, quê ha Pahpãm me amã amji carĩcti jõr to hanea, pom quê ihcarĩcti he, ne me amã ampej partu, Jeju kam ate me ajpẽn hônco tu ita kam. Quê ha jũmjê me apupu ne me amji mã: — Jũ mã mã ajte cute me, ne mehkên xà atajipôc ri mehcarĩcti? — hane. Hõhõ, quê ha cute me ana Pahpãm caca xà jahkre pej nare kam, me ato ihcakôc to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_8","080_4_8","PHP","4","8","8","Ne ite me amã ihhôc xà ita jicu xà kam wa ha cormã me amã ampo to ihimpej. He mõrmõ ca amji kam me gapac xà na me amji cukij to: — Ampo to mã wa ha ajte amji kam ijapac to ipa? — hane. He, ampo te ôjtô itajê to, wa ha me amã hahkre he: Mam ita pê ri ampo pejti, kam ampo kên nare ata to, ca ha me amji kampa. Ne ihkôt ita ri he, jũm jàpên xà impejti na pajàhtàtti xà ata to, ca ha me amji kampa. Ne ihcote na ita ri he, ampeaj kam ampo to mehhêj xi xà nare ata to, ca ha me amji kampa. Ne ihkôt jũm caca xà impejti tũm nare ata to, ca ha me amji kampa. Ne hapu na ita ri he, por Pahpãm mã ampo cunea impejti atajê to, ca ha me amji kampa. Ne ihkôt ita ri he, por ampo na nee jũm cakôc xà kên nare ata to, ca ha me amji kampa. Ne hapua na ita pê ri, por ampo me pahcajpuaw ata to, ca ha me amji kampa. Ne ihcahhur ita pê ri, ampo to me pahcakôc xà impejti ata to, ca ha me amji kampa. Hõ, ampo itajê to ri ate amji kam me gapac xà he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_9","080_4_9","PHP","4","9","9","Na pê ca me ijarkwa ita pa, ne me ite amji kam ijapac xà ita pupu, ne me hahkre pej, ne ihkôat ca ha catyt kam me apa. Hõ, Pahpãm te me pamã me pahcarĩcti jõr xà ata quê ha me amã cugõ, ne ihtỳj me acahê na ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_10","080_4_10","PHP","4","10","10","Pajõ Pahhiti cãmtà rũm ri, ite amji kam ijapac xà kam ijakrya to ijakry. Ampo na? He pê ca rỳ pêa mã ajco gõ pore to me ijamã. Jirô pê mã ca nee hipêr ate gõ pore to me ijamãr nare. Ne corpej mã ca ate hacpỹa mã me gõ pore to me ijamãr kam me atẽm. Ne atỳj ate me ito amji kam gapac na imã me gahkre pej, ne jũ wỳr ca ha cama me amji mã hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_11","080_4_11","PHP","4","11","11","Wa nee, jũm te imã hikran na, to amji kam ijapac nare, ne nee ipê ampo hamreare na amji to icakôc nare. Ampo na? Wa ite ramã ita ton to amji pyràc tu, ampo cunea kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_12","080_4_12","PHP","4","12","12","Ampo na? He pê wa ramã amji na ite amji kam ijapac xà itajê cunea pãjpãj partu. Ne imã ite amji kam ijapac xàa na ipê ampo hamreare na, imã amji kĩn nare nare, ne hanea ne imã ampo catia na ite jũ mãn nare. He pê wa amji na ijaquêc xà pãjpãj itajê kam, wa ihcunea to amji tekjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_13","080_4_13","PHP","4","13","13","Ne pom ite amji kam ijapac xà itajê cunea kam, wa Jeju carôat kôt ijũcanãr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_14","080_4_14","PHP","4","14","14","Ne ate ite amji pupun xà kêanre itajê na me itehcajpar ata na ri, imã ihkênre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_15","080_4_15","PHP","4","15","15","Ne pê wa mam ite me amã Jeju jarẽn pejti jarẽn xà ata jõ amcro cakônĩ na, pê ca me, me gõ pore to ajco me itehcajpa. Pê wa me gõ pjê pê amji to icator xà ata kam, pê ca cormã ampỳa mã ajco me itehcajpa. He me gakrã ata pyxit peaj te me itehcajpar na, ihtỳj me amãa amji jahkre pej. Ne ate me itehcajpar xà ata na, pê hanea ne Pahpãm ajco me atehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_16","080_4_16","PHP","4","16","16","Taa mã xãmte cormã ihnõ he. Pê wa Texarõn jõ krĩ kam apu ipa, pê ca ajco atỳj ite ampo na prãm xà ata to me itehcajpar to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_17","080_4_17","PHP","4","17","17","Nee mã hipêr ate me Timot me imã ampo jõr xà na, wa me amã ita jarẽn nare, ne hipêr Pahpãm pê ate amji mã me ampo cwỳr, na ri quêt imã me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_18","080_4_18","PHP","4","18","18","Mã ita ri Epaprôti cator ne cute me imã, ate me imã ampo jõr atajê jõr. Ne pom ihkàhhôc ita pê ate imã ampo jõr xà atajê jõ kàhhôc. Ne ampeaj kam ca ate imã ampo na ijàhwỳr xà itajê jirôa pê hõr. Na ri ampeaj kam imã amji kĩn ne ijakry. Ne Pahpãm mã ate me imã ampo jõr xà itajê impej te hajỹar, pom quê cumã ampo kũm cuxwati pãr prãm he. Ne me pahte me cupê ampo jamreare atajê mã ampo jõr xà atajê pê ihhêj rũm Pahpãam mã pahte me hõr xà, ne ampeaj kam cumã ita na ihkĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_19","080_4_19","PHP","4","19","19","Ne imã me pajõ Inxũ Cati pê Pahpãm ihtỳj me amã ampo na ate mehprãmti atajê jõr na, me ato prãm. Ne nee quê ha amã ihkênre ne hõr nare, ne amã catia ne cugõ. Ne quêt Pahpãm catia to cati, ne hanea ne Jeju Crixtô mã hàhcukrêj to hakràaj to hakràj, na ca ha ampo na me wỳ, quê ha nee amã ihkênre ne hõr nare, ne amã hàhcukrêj to me hakràj to ipipẽan xà atajê gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_20","080_4_20","PHP","4","20","20","Ne imã mehcunea te me pajõ Inxũ pê Pahpãm catia to cati na, cute me hahkre pej ne amji mã me harẽn na imã me to prãm, rohnỳtti mã. He ampeaj kam! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_21","080_4_21","PHP","4","21","21","Hàpà, me apê Jeju Crixtô tekjê, wa me ato amji kjê atajê. Ne pom ita ri me pahkjêjê icahê na ame ipa itajê te hajỹar ne me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_22","080_4_22","PHP","4","22","22","Ne por Pahpãm tekjê na me ipa atajê cunea te me amã amji jarẽn kujahêc. Mã hanea ne ita ri Roman catêjê jõ pahhiti jũrkwa kam mehkrĩ atajê te me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PP4_23","080_4_23","PHP","4","23","23","Ne imã me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me amã ampejti na me ato prãm. Hamre, ita pit.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_1","081_1_1","COL","1","1","2","Hàpà, me ikwỳ pê Jeju na mehkwỳ, ca Coroxo jõ krĩ kam me akrĩ atajê. Ne Jeju Crixtô kam me apê me ikjêjê impejti atajê. Ne me apê me ate catyt kam, Pahpãm jarkwa kôt me apa na me amji to ihtỳj tu atajê. Ipê Pawrô pê Pahpãm jarkwa kôt Jeju te amji mã ito cumã harkwa na imprar catê ata, ne itea wa me amã ihkàhhôc ita kujahêc, me pahkjê Timot me. Ne me imã me pajõ Inxũ Cati pê Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me ato impejti na me ato prãm, mãr ca me acaxwỳn me, me ate amji kam me gapac xà cunea kam me amã ampo cupa nare, ne me acarĩcti kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_3","081_1_3","COL","1","3","4","Ne wa ite ita ri Roman jõ krĩ kam mehkrĩ itajê te amji mã me garẽn to hajỹr na mempar he: — Coroxo catêjê ihtỳj Jeju Crixtô to me amji kampa, ne ihtỳj amji mã me to ihhimpej to me ipa, ne hanea ne me cumã Pahpãm na mehkwỳ cunea kĩn — hajỹr. Cwỳrjapê wa Pahpãm pê me pajõ Pahhiti pê Crixtô Pãm mã me icakôc, ne ijõtpê cumã me apyrên ijakryti na me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_5","081_1_5","COL","1","5","5","Ne pê ca me gaxà kam Jeju tyc xà jahpan xà na, jũ caxuw côjkwa kam Pahpãm te amji cahê na me ato ipijapar pejti ata na, ca me harẽn pa, ne me gakryti kam me amã amji kĩan kam me hikaj to me apa. Ampo na? He ampeaj kam quê ha me ato hane. Cwỳrjapê ca atỳj Jeju to amji mã me ahimpej ne me amã mehkwỳ cunea kĩn na, ca ha atỳj amji mã mehkĩnti to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_6","081_1_6","COL","1","6","6","Ne Jeju tyc xà jahpan xà na, Pahpãm cahê na côjkwa kam pahte amji to me papijapar xà impejti ata jarẽn, ramã pjê cunea kam apu ihcahkũm. Ne pjê cunea kam me hàhtôa ne me cupê me apyràac, ne ihtỳj amji mã me hũpar xà itajê kam me hapac to me ipa. Ne Pahpãm jarkwa kôt me amji ton to me ipa. Cwỳrjapê ri ajteare mã me amji kampa, ne catyt kam mehkwỳ to me amji kwỳ to mempejti to me ipa. Hõhõ, pom ca Pahpãm te amji kam hapac xà to me amji kampa ita to ri, me amji kam hapac to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_7","081_1_7","COL","1","7","7","Ne pê ramã ijarkwa kôt me pahkjê Epapra me amã Pahpãm te me akĩnti na harẽ. Ne me imã Epapra te hũjarẽn catê ata kĩn hyre nare, ne cupê me ipyràac ne Jeju mã, me icahê na, me amã hàpên to kênre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_8","081_1_8","COL","1","8","8","Ne cute amji jaxàr ne me imã me ate Pahpãm Carõ Pejti kôt, ate amji mã mehcunea kĩnti na me garẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_9","081_1_9","COL","1","9","9","Wa ite mempar, cwỳrjapê wa nee Pahpãm mã, ite me acajrẽn jicu nare, ne hõtpê cumã me acajrẽn to: — Ỹhỹ me ijõ Inxũ Cati, ca ha Coroxo jõ krĩ kam me akwỳ atajê mã Acarõ Pejti te amji jahkre pejti gõ, mãr quê ate ampo cunea na ihprãmti atajê ton to me cumã hahkre. Ne me cumã mehkrã kreti gõ, mãr quê me ampo cunea kampa, ne me hahkre pej — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_10","081_1_10","COL","1","10","10","Hõ, ate amji kam me gapac xà atajê to, ca ha me amji kam gapac to me apa, ne gõtpê Pahpãm mã ampo kĩnti atajê to pit mã me cumãn to me apa. Ne atỳj me gàpên xà impej pit to me gàpên to me apa kam me to acrà tu ne. Ne ma Pahpãm jahkre pejti to amji mã me apicamẽn to me amõr ita to, wa Pahpãm mã icakôc, ne cumã me acajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_11","081_1_11","COL","1","11","11","Ne wa hanea ne Pahpãm mã acajrẽn to: — Ỹhỹ, ca ha me cumã acarôt tỳjti, catihti ata to me cumã hũcanãr xà to ihtỳj, mãr quê ampo kên cunea mã me hakrya kam me awcanã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_12","081_1_12","COL","1","12","13","Ne ramã Pahpãm te ame acũmpej, kỳj pê côjkwa kam ihhimpej xà kam, cute me amã ampo pejti to hàmjõr xà atajê caxuw. Cwỳrjapê ca ha atỳj Pahpãm mã me ampo itajê pyrên me gakryti na me amji jarẽ. Ỹhỹ, Pahpãm pê ri hàhcujro pràti himpej xà ata jõ Pahhiti, na ri ihtỳj ampo cunea pupu ne cumã hahkre pej. Cwỳrjapê ri ihtỳj me pamã to ipipẽ to ipa, pahte me hahkre pej prãmte. Ne me pahcurê xwỳn pê ri ihkĩnte awcapàtkô jõ pahhi, na ri nee me pamã ampo to ipipẽ nare, pahte me hahkre pej cupate. Mã Pahpãm te awcapàtkô jõ pahhi ata pê me pahcunea caxàr, ne amji wỳr me pahto cator, ne cute cumã ihkra kĩnti ata himpej xà kam me paxãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_14","081_1_14","COL","1","14","14","Mã ihkra pê Jeju te ihtyc xà mã amji jõr xà ata te Pahpãm cuna mã me pahte to kên xà atajê cunea to tojnõ, ne to hamre tu. Cwỳrjapê cu nee awcapàtkôti kam ampo kên ton xà ata to hipêr amji na me hajỹr nare, ne pahtỳj Jeju krac ri ame papa. Ne ampeaj kam Jeju Crixtô pej na, wa ha hipêr me amã harẽn to hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_15","081_1_15","COL","1","15","15","Jũ wỳr quê jũm pjê ita kam Pahpãm jĩ na hõmpu. Ne Jeju pê ihkra, ne cume ipipẽan cakrô, pê pjê kam apu ipa reria mã, pê cu pahtỳj hĩ na ajco me hõmpu. Ne pê pjê te amji ton xwỳjrea na ramã ipa. Ne pjê me côjkwa kam ampo itajê cunea jirôa pê cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_16","081_1_16","COL","1","16","16","Ne pê Jeju, Hũm jarkwa kôt, côjkwa kam ampo cunea me, pjê kam ampo cunea to. Ne hanea ne, pom cu pahtỳj me ampo pupu itajê to, ne hanea ne, pom cu nee me ampo pupun nare itajê to. Ne hanea ne me carõ carôt tỳjti atajê to. Ne ahpỹanre na me carõ kwỳ mã carôt ton partu, cute me pahhi carôt tỳjti ata mã hàpên xà caxuw. Ne amji mãa pê ampo itajê to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_17","081_1_17","COL","1","17","17","Ỹhỹ, pê mam ajco Jeju ipa, pjê jamre reria mã. Ne Hũm pê Pahpãm jarkwa kôt amji mãa, ampo itajê cunea ton partu, ne taa hamã, ne ma hõmpu, ihkên mã hàr ne hamre cupate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_18","081_1_18","COL","1","18","18","Ne me papê Jeju na mehkwỳ itajê cunea pê Jeju jĩ, mã cupê me pahkrã, cute me pahto ihhimpej ne me pajamãr xà caxuw. Ne cupê me papê mehkwỳ te amji kam hapac xà xakat. Ne pê ramã mam ajco ipa, ne pyxit peaj ne cupê ampo cunea xakat. Ne ty, ne hacpỹa mã pyxit peaj ne ihtĩr cakônĩ ata to ihtĩr, mãr quê ampo cunea jirô pê cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_19","081_1_19","COL","1","19","19","Ne pê Pahpãm amji mã harkwa to: — Wa ha ikra ita me ajpẽan — hane. Cwỳrjapê ri cume ipipẽan, ne me carôt pipẽan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_20","081_1_20","COL","1","20","20","Ne pê pjê kam mehcunea me, côjkwa kam me hàhtôti atajê kwỳ me, ma ame Pahpãm par caca, ne cama cuna mã mexa tỳj pyrentu. Cwỳrjapê pê Pahpãm ame kam incryc. Ne cu cormã pjê kam me pahkwỳ ame hajỹr to me papa, cwỳrjapê ri cormã me pahkam Pahpãm cryc ita na. Ne cute hacpỹa mã ajpẽn mã me caprĩ prãm to ri, cute pjê wỳr ihkra pê Jeju kujahêc, quê pjê kam me pahkên jahpan xà na, me pajaxà kam, pĩ kam ty. Ne ihtyc xà ita to hacpỹa mã Pahpãm te amji wỳr ampo itajê cunea to cuprõn na ton, na quê ha to cuprõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_21","081_1_21","COL","1","21","21","Ỹhỹ Coroxo jõ krĩ kam me apê me ikwỳ atajê, pê ca mam Pahpãm pê ampỳa mã ame apa, ne ate Pahpãm cuna mã me ampo kên ton xà atajê, me ate ampo kên to me amji kam me gapac xà atajê to pê me apê curê xwỳn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_22","081_1_22","COL","1","22","22","Mã Pahpãm te ihkra pê Jeju tyc xà ata kôt, hacpỹa mã me amã caprĩ, ne me ato amji kwỳ nõ. Na ri cuna mã me ate amji kam me gapac xà tetetti, ne me apejti kam me apa ita na ri, cumã me ana prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_23","081_1_23","COL","1","23","23","Hõhõ, Pahpãm te me pamã ampo pejti itajê cunea ton to hajỹr. Na cu ha pahtỳj cute me pamã harkwa jirên atajê kôt me papa kam me to pancrà tu ne. Ne nee ca côjkwa kam Pahpãm cahê na ate amji to me apijapar rohnỳtti mã xà ata na, amji to me gapac kêt nare. Ne pom ite me amã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn pejti na ihhôc itajê to, wa ramã pjê cunea kam ite me cumã icakôc par. Ne ijàpên xà ita ri imã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_24","081_1_24","COL","1","24","24","Ne ijàpên xà ita pê me amã ijũjarẽn xà impejti itajê, wa kam amji pupun xà kêanre to amji pupun to ipa cakrô, wa itỳj ijakry. Ne mẽr ampo na mã, wa ite amji pupun xà kêanre itajê kam apu ijakry? Nee mã ampo na nare. He quêt Pahpãm te amji kam hapac xàa kôt, wa ite mehkwỳ to impej xà caxuw, wa me cumã ijàpên xà itajê kam amji pupun xà kêanre to ipa. Ne Jeju na mehkwỳ itajê pê Jeju jĩ pyràac. Na wa ihhêj rũm ipê Jeju pyràac ne cuxà, itỳj mehkwỳ itajê mã hàpên xà ita kam, amji pupun xà kêanre to amji pupun to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_25","081_1_25","COL","1","25","25","Ne pê Pahpãm amji mã ito mehkwỳ mã hàpên catê na, ite me to impejti to prãm to. Cwỳrjapê pê imã: — Mõ, ne pjê cunea kam, mehcunea mã ijarẽ, nãmri wa hacpỹa mã cute me ajpẽn mã caprĩ na me to prãm! Cwỳrjapê wa ite pjê wỳr me cumã ikra pê Jeju ata kujahêc — hane. Na wa ite me acunea mã harkwa itajê jarẽn partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_26","081_1_26","COL","1","26","26","Ne pom Pahpãm te imã hũjarẽn xà to hũjarẽn ita, pê rỳ jũ caxuw jũm mã harẽn nare. Ne curmã ri cute mehkwỳ mã to ipipẽ, ne ihtỳj me cumã to hũjarẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_27","081_1_27","COL","1","27","27","Ne wa ha catyt kam me amã ampo atajê kôt harẽn partu ne. Pom pê mam me ijũjarẽn xà pejti me papê amxu tu ita te ri hajỹr he, pê Jeju me pamã amji gõ ne me pahkam ihkrĩ. Cwỳrjapê ri me pahcaxwãm pê me papê Pahpãm pyràac. Na cu ha jũ caxuw ame pahcati ne ame pampej to hanea, pom quê Pahpãm he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_28","081_1_28","COL","1","28","28","Cwỳrjapê wa pjê cunea kam ikrã kreti te amji jahkre pejti kôt mehcunea mã Jeju Crixtô jarẽn to ipa. Ne me cumã ampo kên itajê cawpa to ipa, quê mehkên jicu, ne catyt kam me Pahpãm wỳr me apkjê. Hõ, wa me to hajỹr to ipa, mãr quê jũ caxuw cute catyt kam me ipa to amji pyràc to hajỹr romã mã, Jeju kam me amji hônco ita na Pahpãm cahê na mehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL1_29","081_1_29","COL","1","29","29","Cwỳrjapê wa ijàpên xà tỳjti ita to me cumã ijàpên to ipa, ita cômrĩa mã ri Jeju te imã carôt catia ne hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_1","081_2_1","COL","2","1","1","Ỹhỹ me ikjêjê, wa itỳj me amã ijàpên xà ita na amji kôt harẽn to prãm. Nãmri wa itỳj me amã apê, ne hanea Ratixa jõ krĩ kam me pahkwỳ pê Jeju na mehkwỳ mã apê, ne hanea ne me pahkwỳ te cormã nee me ipupun nare atajê mã apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_2","081_2_2","COL","2","2","2","Ne wa itỳj me acunea mã ijàpên to prãm. Ampo na? Ate me ajpẽn kĩnti kam me to acrà tu, ne kam me to ahônco tu to prãm to. Mãr ca nee ame amji mã ampo cupa nare, ne cama cuna mã quêt amji to amehtỳaj to prãm. Ne imã me ate me Jeju Crixtô jahkre pejti na me ato prãm. Ne pê mam Pahpãm nee me pamã Jeju to ipipẽ to hajỹr, pê cu me hahkre pej to hajỹr nare. Ne ita caxuw ri quêt Pahpãm mã mehcunea te Jeju Crixtô jahkre pej na me to prãm. Cwỳrjapê wa itỳj me amã ijàpên to ipa. Ampo na? Ate ihcunea na me hahkre pej partu to prãm to. Mãr ca ate me hahkre pej itajêa kôt ampeaj kam amji mã me to ahimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_3","081_2_3","COL","2","3","3","Ne Jeju pê ri me pamã ampo cunea to hahkre pej xà xakat. Ne ihkôat ri Pahpãm me pamã me pahkrã kreti gõ. Ne imã me akrã kreti to me gakràj na me ato prãm. Cwỳrjapê ri ampo to ite me amã hahkre xà itajê pê ijàpên xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_4","081_2_4","COL","2","4","4","Ampo na mã wa ame amã ijũjarẽn xà ita to awjarẽ? Nee mã ampo na nare. He ihhêj ne ramã jũmjê te ame amã ihhêj xi catêjê atajê ame ipa, cute me amã ihhêj prãmte. Ca ha nee ame kam gapac nare. Ampo na? He me cupê ampo jahkre kêatre. Ne me cumãa ihhêj ne ampeaj kam ampo jahkre pej, ne cama ame amã ihhêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_5","081_2_5","COL","2","5","5","Wa ita ri me apê ampỳa mã, me hacjên xà kam ikrĩ, na wa ha nee ijĩ ita to curi ame acahê na imõr nare. Cakrô, quê ha ite amji kam ijapac xà me, icaca xà ihtỳj me acahê na apu mõ. Ne wa ite me ate Jeju kam me amji hônco na me gahkre pej. Ne toa ate amji mã me ahimpej na me amji to ihtỳj tu na, ite me gahkre pej. Ne hanea ne ramã ite, me ate amji mã me gàhcuprõn partu na me gahkre pej. Na wa me apyrên apu ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_6","081_2_6","COL","2","6","7","Pom ca ramã Jeju Crixtô pê me gõ Pahhiti to amji mã me ahimpej ita? Na ca ha ita caxuw kam me ahônco ita na ame to apa, quê ha taa xwỳjê pê me ate amji kam me gapac xà xakat. Na ca ha ihkôat amji mã me gũpar to me apicamẽn to me mõ. Ne ca ha hanea ne Jeju to ate amji mã me ahimpej ita na, me amji to ihtỳj tu ne, por pê ramã Epaprôti me amã Jeju kôt harẽn xà atajê kôt. Na ca ha hanea ne Pahpãm mã me amji jarẽn to me hane he: — Ỹhỹ, me ijõ Inxũ, he akra ita kôt wa amji mã me ampo pejti itajê cunea incwa, na ri hũrên ampeaj kam me ijakry — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_8","081_2_8","COL","2","8","8","Co he, quê ihhêaj to jũm me awỳr cato, ne amji kôt me apa na me ato prãm ne me amã: — Imã ampo cunea jahkre pej, na ca ha me ipynã ne ijarkwa kôt me apa — hajỹr na, ca ha nee mempar ne me cumã amji jõr nare. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Cute me amã menquêtjêa te amji kam hapac xà kôt hamreare atajê to hahkre prãmte ri ame amã ihhêj. Ne cute me amã ampo to hahkre xà itajê Jeju Crixtô pĩn me acaxuw cumã hapôj nare, ne amjia kôt ihkrã pĩn cumã hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_9","081_2_9","COL","2","9","9","Ne Jeju Crixtô pê ri põ rũm me hũmrea pyràc, ne caxwãm pê, cupê Pahpãam to Pahpãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_10","081_2_10","COL","2","10","10","Ne Jeju kam me pahcunea te me ajpẽn hônco tu itajê mã, nee iràn xà na, ampo na prãm nare. Ampo na? He Jeju ata ri me cupê pahhi catêjê cunea jirô pê cati, me hũmre jõ pahhi me, côjkwa kam pahhi catêjê me, ampo carõ pê me pahcurê xwỳn catêjê jõ pahhi atajê jirôa pê cati, ne carôt tỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_11","081_2_11","COL","2","11","11","Ne pê Juta catêjê te Pahpãm kôt me ipa catêjê na me amji jarẽn xà na, ajco me amji py kà jakep. Ita jĩkjê na mã, me apê mehcahkrit pê Juta catêjê nare cakrô, mã ihtỳj Jeju te me apê me acaca xà kên cunea cahpêrhyr. Na ca ha Jeju te amji kam hapac xà intuwti to amji kam me gapac to me apa. Ne me acaca xà kên atajê cunea jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_12","081_2_12","COL","2","12","12","Pom pê Jeju ty, pê me harêt, pê hacpỹa mã ihtĩr ne kre pê cato ita jĩkjê na, cu ha Jeju kôt me papa xà na, pahte me amji jarẽn xà caxuw, cô kam me amji cumrã, ne hacpỹ ne me pahkrã hapôj, ne ramã cô caxwãm pê, pahte amji kam me pajapac xà tũm kên atajê cunea juwahi. Ne Jeju te Pahpãm carôt catihti ata to amji mã ihhimpej to hajỹr, cwỳrjapê pê hacpỹa mã to ihtĩr. Jĩkjê na cume pahte carôt catihti ata to amji mã me pahhimpej to hajỹr cwỳrjapê, pê cô kam pahte me amji cumrãr xà ata hacpỹa mã me pahto ihtĩr. Na pê cu mam ajco pahte amji kam me pajapac xàa kôt me papa. Na cu ita kam hipêr ita na me prãm nare, ne quêt Jeju na ri me pamã prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_13","081_2_13","COL","2","13","13","He pê ihhêj ne ramã mam Pahpãm mã me acaxwỳn te amji kam hapac xà itajê ihtyc partu. Ampo na? Pê ca ate amji kam me gapac xà kên to pit mã me amji kampa na pê. Ne me apê mehcahkrit, na pê me apê Pahpãm jahkre kêatre. Mã hacpỹa mã Pahpãm te ihkra Jeju Crixtô kôt me amã me acaxwỳn carõ cunea to ihtĩr. Ỹhỹ, he Pahpãm cuna mã me pahte ampo kên ton xà atajê ri cute ihcunea jicu, ne to tojnõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_14","081_2_14","COL","2","14","14","He pê cumam, pahte me pahkên cunea to, me Pahpãm to new catia to cati. Na pê ma hõ kàhhôc kam ajco amji mã ahna ihhôc to ipa. Ne pahte me to new catihti atajê jahpan xà na, cu ha ame ty ne nee amehtêp nare, ne cupê ampỳa mã ame papa. Mã quêt Jeju te amji to me pahkritxwỳ, ne me pahkên jahpan xà na pĩ kam ihtyc. Cwỳrjapê ri hahpan xà na Pahpãm te hõ kàhhôc kam pahte me to new atajê cunea hur, ne to hamre, ne to hapac kêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_15","081_2_15","COL","2","15","15","Ne pĩ kam Jeju tyc xà ata te ri pahhi catêjê jirôa pê to cati. Ne cute me cupê me pahhi catêjê cunea carôt to ihpec. Na ri cupêa pjê kam mehcunea jõ pahhi atajê me, kỳj pê côjkwa kam pahhi catêjê atajê me, me pahcurê xwỳn pê ampo carõ kên jõ pahhi atajê jirôa pê cati. Ne Jeju te, catihti na mehcunea mã amji to ipipẽ xà na, amji kôt cute me tohjê atajê cunea to mõ. Mãr quê mehcunea me hõmpu, ne me hirôa pê cati na, me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_16","081_2_16","COL","2","16","16","Na quê ha jũm te me amã Pahpãm to hahkre to kêanre to prãm to me amã: — Ca ha ate amji to me Pahpãm cajpuaw to prãm na, ca ha ite me amã ampo jarẽn xà atajêa na me to. Ne nee ame hĩ kur nare, ne me ajcri. Ne nee ame akõm xà kêanre atajê to ame akõm nare, ne me pahkôt xà jõ amcro kam, ca nee ampo to ame gàpên nare. Ne catyt kam me amji kĩn ton to me apa, putwrỳ pintuw jõ amji kĩn mea mã. Hõ, ca ha ijarkwa kôt ate itajê to me hajỹr na, ca ha me Pahpãm cajpuaw. Nãmri ca ha ate ijarkwa kaj na me itajê to hajỹr nare na, quê ha ma Pahpãm ame acurê — hajỹr na, ca ha nee ihkôt amji kam me gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_17","081_2_17","COL","2","17","17","Ampo na? Nee mã ampo na nare. Pê cormã Jeju cator nõ reria mã, mam cute me amji kam me hapac xà itajê to xwỳ kam me amji kam hapac nare. Ampo na? He pê ramã cute me amji kam hapac xà atajê ajco Jeju to ihcakôc na pê. Mã Jeju cator, mã cute mehcunea jicu. Na ri me pamã Jeju pit na prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_18","081_2_18","COL","2","18","18","Ne quê ihhêaj to jũm te me akên mã me amẽn prãmte me amã ihhêj to: — Pahpãm te ipyxit peaj mã amji to ipipẽ, wa ite hõmpun, cwỳrjapê ca ha atỳj me ikampa. Nãmri ca ha ate me ipar nare na, ca ha atỳj me akên mã me axà — hajỹr na, ca ha nee me kam gapac nare. Nare, quê ihhêaj to jũm me amã: — He me girôa pê Pahpãm cati, cwỳrjapê ca ha me cumã acakôc, quê ha ma ame akam hapac caca. Cwỳrjapê ca ha côjkwa kam cumã me hàpên catêjê mã me acakôc, quê ha ihtỳj quêt me akampa ne me taa, cumã me acajrẽn — hajỹr na, ca nee me kam gapac nare. Ampo na? He ihhêj ne jũmjê atajê te amji jahkre peaj to amji jahkre pej, ne amehhêj. Me cupê amji jahkre kêatre. Ne me caxwãm pê ihhêj ne me cumã amji catia to me cati cakrô, mã ihhêj ne me akam mare mã mehkryjre na me amji jarẽ. Ne nee me cupê Jeju na mehkwỳ nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_19","081_2_19","COL","2","19","19","Ne me papê Jeju na mehkwỳ pê hĩ cati pyràac. Mã cupê me pahkrã. Pom hãn ne me pajĩ cuxêc ihhi to cuprõ, mã ajkam ihcuhhê, ne to carôt tỳjti, ita na ri me papê Jeju na mehkwỳ te me, ne kam me ajpẽn hônco tu. Mã ma me pamã me pahcarôt to ipicamẽn to mõ, cu me pahkà to mõ, Pahpãm te amji mã me pahto prãm xà ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_20","081_2_20","COL","2","20","20","Ne por me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô tyc xà ata te me pahte amji kam pajapac xà tũm kêanre atajê cunea to hamre. Cwỳrjapê cu pahte amji kam me pajapac xà intuw pejti ita to pahtỳj ame papa. Na quê ha nee ampo carõ kên jõ pahhi catêjê atajê hipêr me pahcaxun nare. Nõ na mã ca ajte cormã ame akên xà itajê ton to me apa? Ne ajte cormã ampo carõ kên te amji kam hapac xà itajê to amji mã me ahimpej to me apa? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_21","081_2_21","COL","2","21","22","Ne ihhêj ne cormã cute me amã ampo cawpa ihhêj xi xà to hajỹr catêjê ame ipa he: — Nee ca ampo ita pyr nare, ne nee ca garkwa mã gõ nõ ita mẽn ne capi nare, ne nee ihnõ ita cupên nare — hane. Ca ajte atỳj cormã ampo atajê na ame kampa? Por ramã ampo cunea hamre to mõ, ne ihkôt hamreare xà ata na? Ne cute me amji kam hapac xà itajê pê me hũmrea te amji kam me hapac xà, na ri amjia kôt cute me ton to me hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL2_23","081_2_23","COL","2","23","23","Na ri ihhêj ne cute me amji jahkre peaj to me amji jahkre pej. Ne Pahpãm mã nee cute me amji jahkre pej nare, ne me cupê amji jahkre kêatre. Ne aricri ajte cute amji mã me Pahpãm kĩn xà ata. Mã ihkaj na ajte côjkwa kam cumã me hàpên catêjê ri amehkĩn. Ne me cumã me caxwãm pê ihhêj ne amji catia to cati cakrô, mã me akam mare mã mehkryjre na me amji jarẽ. Na ri hanea ne hõtpê me ipijacri xà atajê to, me amji jĩ to hapêj to kêanre to me ipa, cute Pahpãm cuna mã amji to me kryjre to prãm to. Ne me Pahpãm mã, amji cuna mã ampo itajê na prãm nare. Ampo na? Ampo itajê nee me pahkên tête me pahcahpêrkàr na me pahtehcajpar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_1","081_3_1","COL","3","1","1","Pê Pahpãm hacpỹa mã Jeju to ihtĩr, ne ihkôt me amã me ate amji kam me gapac xà to antuw, ne cume mãa mã me amã me acaxwỳn carõ tuw gõ. Cwỳrjapê ca ha, por Jeju Crixtô côjkwa kam Hũm cahê na Pahhiti krĩ xà kam, awpôc rũm jỹ ata to pit mã, amji mã me ahimpej to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_2","081_3_2","COL","3","2","2","Ca ha kỳj rũm, côjkwa pĩn Pahpãm te amji kam hapac xà intuw hapôj atajê to pit mã me amji kam gapac to me apa, ne nee pjê te amji kam hapac xà tũm ata to pit mã me amji kam gapac to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_3","081_3_3","COL","3","3","3","Ne pom ca pjê ita kam me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê kôt, me ampo kên ton to me apa nare ita pê, me cumã ihhêj rũm, ramã me atyc. Ampo na? Ca nee mehkôt me ampo kên itajê ton to me apa nare na ri. Ne Pahpãm mã me apê Jeju Crixtô pyràac, na ca ha jũ caxuw amcro nõ kam, cahê na apu apa rohnỳtti mã, ne cormã me apê amji jahkre kêatre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_4","081_3_4","COL","3","4","4","Ne Jeju Crixtô quê ha amã ate amji kam gapac xà to ate apintuw xà gõ, ne hacpỹa mã ato intuw, ca ha atuw ita na apu apa rohnỳtti mã. Ne quê ha jũ caxuw, amcro nõ na, hacpỹ ne amji jaxà, ne mehcunea mã catia to cati, ne impejti na amji to ajpẽ. Ata caxuw ca ha cume mãa mã me amji to ajpẽ, quê ha mehcunea me acati, ne me apejti na me apupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_5","081_3_5","COL","3","5","5","Cutêp ca ha nee ate me ampo kên ton xà na amji to me ahimpej nare. Ampo na? Quê ha ramã jũm te ihtyc na, quê ha ankrê, ne nee hipêr ampo kên ton nare. Ata pyràc pej ne, ca ha ate me ampo kên ton cupate, me apinkrên to me hanea, pom quê me ty ne me ankrê he. Ne pom ampo te hajỹr xà itajê ri nee ate me ton xà nare he: Ca ha nee ahti na jũm pê ihprõ caxun nare, quê ha pyjê xwỳjê nee ahti na me cupê mempjê caxun nare. Ne nee ate me cuprỳ catêjê na gũjaxôr prãmte, ame caxun to me cumã xwỳ to apa nare. Ne nee ame ampo xen xà kên atajê xen to me apa nare. Ne nee ate ampo to amji jakren tu to prãm to catia ne ahna prãm nare. Ampo na? He Pahpãm mã, ampo itajê kĩn nare te hajỹr, pom quê cumã pahpãm cahàc krekà atajê kĩn nare he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_6","081_3_6","COL","3","6","6","Co he! He cute me Pahpãm par nare, ne me ampo itajê ton catêjê kam incryc, mã hãn ne ihtỳj mehkên mã me curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_7","081_3_7","COL","3","7","7","He mam pê ca ajco ampo itajêa to amji kam me gapac to me apa. Ampo na? Pê amcro atajê na ampo atajêa ajco me ato ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_8","081_3_8","COL","3","8","8","Na ca ha ita caxuw nee me akwỳ kam acryc to apa nare. Ne nee apu gàprê to apa nare. Ne nee ame ajpẽn curê to me apa nare. Ne nee ame hũn kêanre to me apa nare. Ne nee Pahpãm mã ampo kên kĩn nare atajê to, me gapactua kam, ame acakôc to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_9","081_3_9","COL","3","9","9","Ne nee ajpẽn mã amji to ame ahêj xi to apa nare. Ampo na? He ca ramã ate amji kam me gapac xà tũm atajê cunea jicu, ne me ate amji kam me gapac xà intuwti to, ca ate me apa kam me to atẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_10","081_3_10","COL","3","10","10","Ne Pahpãm pê me Pahton catê ata te ri me amã, me ate amji kam me gapac xà tuwti ita jõr, ne ma to ipintuw to mõr ita na, ita kam ca ha me ate amji kam me gapac xà pê cute amji kam hapac xàa pyràc. Na quê ha ihtỳj jũ caxuw me amã amji to ajpẽ, ca ha me hõmpu ne me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_11","081_3_11","COL","3","11","11","Na quê ha ita caxuw pahte amji kam me pajapac xà cunea ajpẽn pit, ne nee ihnõ ajpẽn hyr nare. Me ipê Juta catêjê me, me apê mehcahkrit me, mehĩ me, cupẽ me, ampo kra me, amjia kôt amji mã me hàpên catêjê me, ne cama me hõ pahhi mã me hàpên catêjê me, quê ha nee me pahnõ to ajpẽn hyr nare. Ne cu ha me pahcunea te Jeju Crixtô to amji mã me pahhimpej na, cu ha ma Pahpãm cahê na amji to me papijapar rohnỳtti mã. Ne pahte amji kam me pajapac xà pipẽn pit, ita pê Jeju te amji kam hapac xàa. Cwỳrjapê cu pyxit peaj ne ahna me prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_12","081_3_12","COL","3","12","12","Ne me apê Pahpãm na mehkwỳ. Pê amji mã me akĩn ne amji mã me acapi, ne amji mã me acũmpej, cwỳrjapê ri cumã me apeaj to me apej. Na ri catyt kam me apa xà itajê te hajỹr he: Ca ha ame akwỳ caprĩ, ne ihcunea na me cumã apejti ne, ne nee me hirôa pê amji to me acati to prãm to apa nare. Ne quêt gàhcaprĩa kam ate amji kam gapac xà rericre to me cumã apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_13","081_3_13","COL","3","13","13","Ne atỳj ajpẽn mã me gũcanãr to me apa. Quê ihhêaj to jũmjê apu ato kên, ca ha nee amji jahpan xà na me to kên prãm nare, ne quêt cama me to tojnõ ne me hicu. Ne me pajõ Pahhiti te ramã me acunea te to kên atajê jicu, ne to tojnõ, ne me akam incryc jicu, ita na ca ha cuxà ajpẽn kam me acryc jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_14","081_3_14","COL","3","14","14","Ne pom ite me ato ihimpej xà ita ri ihkwỳ jirôa pê cati he: Ca ha me acunea mã ajpẽn kĩnti ne, mãr ca me acunea Jeju kam me ajpẽn hônco tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_15","081_3_15","COL","3","15","15","Ne atỳj, Jeju te me ato ihhimpej xà na, amji na me hamã, quê me acaxwỳn mã acjêj ne me akam ihkrĩ, ne me amã ate amji kam me gapac xà kam me acarĩcti gõ. Ita na ca ha me acunea ajpẽn kam me acarĩcti ne. Ne ihhêj rũm me apê me anõ pyxit peaj pyràc, ne ajpẽn kam me apyxit peaj, ne ajpẽn kam me acarĩcti ne, ne nee ame apijapu nare, ne nee ame ajpẽn mãn nare. Ne cama Pahpãm pyrên me gakryti na cumã me amji jarẽ. Hõhõ, ate amji to me apijapar to hajỹr xà caxuw ri, Pahpãm te me ana hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_16","081_3_16","COL","3","16","16","Ne pom Jeju Crixtô te me amã ampo to hahkre xà ita ri hakràaj to hakràj ne cati, cwỳrjapê ca ha ma me akrã kam me to amji jahôt to me apa. Ampo na? He taa mã quê ha quêt me amã amji jahkre pejti gõ. Ca ha ma ate me amji jahkre pejti xà atajê to, me akwỳ mã hahkre, ne me hapackre to me apa. Ne hanea ne mam Pahpãm te amji kam hapac xà na me ahna increr xà ata to me cumã cre, ne cute ampo ton xà itajê na curmã me cumã increr xà ata to me cumã cre. Ne kam me amã amji kĩnti to me cumã cre, ne catihti pyrên me gakryti to me cumã cre. Ne cumã me acrer xà atajê to, ca ha me akwỳ japackre, ne me cumã to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_17","081_3_17","COL","3","17","17","Ne pom ca me acakôc xà me, me gàpên xà ton to me apa atajê to, ca ha Jeju cakôc xà me, hàpên xà me ajpẽan to me apa, ne nee ihkaj na ton to apa nare. Ne ma Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati te me amã ihkra pê me pajõ Pahhiti pê Jeju kujahêc, mã cupê me pahkên pê me pahpytàr catê, ita pyrên, ca ma Hũm mã me amji jakryti na me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_18","081_3_18","COL","3","18","18","Ỹhỹ, pyjê pê me apjê prõ atajê, ca ha atỳj amji caxuw me apjê kampa, ne harkwa kôt me apa. Nãmri ahnaa ri Pahpãm pê Pahhiti te amji mã me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_19","081_3_19","COL","3","19","19","Ne me apê me aprõ impjê atajê, ca ha atỳj amji mã me aprõ kĩnti ne. Ne nee ame cumã me gàkjêr nare, quê ampo na ame apê ihkrã to irêr na, ca me cumã aprĩa ne me cumã to ahimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_20","081_3_20","COL","3","20","20","Ne me apê mehkra xwỳjê, ca ha atỳj me amji mã me apãmjê me, me axyrxwỳ kampa, ne amji mã me hũpahti to me apa. Ampo na? Ate me ita ton na ri Pahpãm mã me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_21","081_3_21","COL","3","21","21","Ne me apê me hũmjê xwỳjê, ca ha nee me akra mã amehpec xà ton, quê ame cumã amji kĩn nare nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_22","081_3_22","COL","3","22","22","Ne me ca, me apê cama me cumã me gàpên catêjê, ca ha atỳj amji caxuw me gõ pahhi kampa. Ne me cumã gàpên xà cunea to impejti to me apa. Ne nee me gàpên xà pejti na cute me garẽn prãmte ahêj ne, mento kam mare mã me gàpên xà to mempejti to me apa nare. Ne quêt me cumã gàpên prãam kam me gàpên to me apa. Ampo na? Ca ha ate ampeaj kam amji mã Pahpãm pê Pahhiti cupa na, ca ha catyt kam me cumã gàpên to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_23","081_3_23","COL","3","23","23","Ne pom ca gàpên xà cunea to gàpên to apa atajê to, ca ha me gàpên prãam kam gàpên to me apa, to hanea, pom quê, ca Pahpãm mã pit mã me gàpên prãm to, to me apa he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_24","081_3_24","COL","3","24","24","Ne Jeju Crixtô pê ri quêt me gõ Pahhiti, na ca ha atỳj me cumã apê, quê ha taa me amã amgõ, por cute mehkwỳ pê mehkwỳ mã hàmjõr xà impejti xir ata to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL3_25","081_3_25","COL","3","25","25","Ne por me hàpên xà kêanre ton to me ipa atajê jahpan xà na, quê ha ihtỳj Pahpãm me cumã amgõ, quê ha mehkên mã me axà. Ampo na? Nee mã ampo na nare. He Pahpãm quê ha ahpỹanre na me pahte me pajàpên xà ton atajê jahpan xà na, catyt kam me pamã hàmjõr pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_1","081_4_1","COL","4","1","1","Ne hanea ne me apê me hõ pahhi catêjê, ca ha catyt kam amã me hàpên catêjê to amji kam me gapac to mempejti to me apa, ne nee ame cumã ahêj nare. Ne hanea ne me amã côjkwa kam, kỳj pê Pahhiti te ihkrĩ na, ca me to amji japackre peaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_2","081_4_2","COL","4","2","2","Ne ca ha me acunea hãn ne Pahpãm mã me acakôc kam pra, ne kam me to acrà tu ne. Ne to pit mã me amji kampa, ne nee iràn xà na ampo to ame amji japackre nare. Ne ate me cumã acakôc xà cunea kam hũrên gakryti na, me cumã amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_3","081_4_3","COL","4","3","3","Ne hanea ne cumã me icajrẽn to hane he: — Ỹhỹ me ijõ Inxũ, ca ha Pawrô me Timot te me hàhtôa mã akra Jeju jarẽn xà wỳr me cumã pry jahkjê. Por rỳ jũ caxuw cute me Jeju Crixtô jarẽn kam hapac nare ata to, quê me cumã awjarẽ, quê me kampa — hane. Pê wa ajco ijũjarẽn to hajỹr to ipa, cwỳrjapê pê me hacjên xà mã me ijaxà, pê wa kam ikrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_4","081_4_4","COL","4","4","4","Cwỳrjapê ri ate ina me Pahpãm mã me acakôc na imã me ato prãm, mãr wa catyt kam hirãa pê me cumã ihcunea kôt harẽn to impej partu ne. Ampo na? He ite ijàpên xà ita ton xàa caxuw ri Pahpãm te imã hõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_5","081_4_5","COL","4","5","5","Ne me cupê Jeju na mehkwỳ nare atajê to catyt kam amji kam me gapac to impejti to me apa, me akrã kre te amji jahkre pejti ata kôt. Na ca ha jũ ri ate me cumã Jeju jarẽn xà caxuw jũmjê cajpar na, ca ha nee me ahna gàhtàt nare, ne atỳj me cumã Jeju jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_6","081_4_6","COL","4","6","6","Ne quê ha jũmjê te Pahpãm na acukij na, ca ha me cumã cute me acakôc xà par prãmti atajê to, ca ha me cumã harẽ. Mãr ca me cumã ampi ne akrã kreti te amji jahkre pejti ita kôt, me cumã harẽn to amji rericre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_7","081_4_7","COL","4","7","7","Ne wa ha ma me awỳr me pahkjê impejti kĩnti pê Tiquicô ita kujate. Por cupê me icahê na catyt kam Pahhiti mã hàpên catê impejti ata, ne ihtỳj hãn ne amji jarkwa na amji par to ipa. Ne taa mã quê ha me amã, ipej pêa mã ame ipa na me ijarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_8","081_4_8","COL","4","8","8","Ca ha me ijarẽn pa, ne ampeaj kam ate me ijarẽn par xà ita pyrên me gakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_9","081_4_9","COL","4","9","9","Ne quê ha ihkôt amũ me akwỳ nõa pê Oneti, pê me pahtõ kĩnti te amji jarkwa par catê ata mõ. Ne quê ha ihtỳj me amã ita ri ampo cunea te hajỹr xà atajê jarẽn pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_10","081_4_10","COL","4","10","10","Ne pom me hacjên xà kam Aritarcô icahê na ihkrĩ ita te me amã amji jarẽn kujahêc, ihkàhhôc ita kam. Ne hanea ne Macô pê Parnap quêtti kra ita te me amã amji jarẽn kujahêc. Ne quê ha curi hacpỹ mã Macô me awỳr cato, ca nee ite mam ahna me ato ihimpej xà ata kaj na ame to kên nare, ne atỳj quêt ahna me amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_11","081_4_11","COL","4","11","11","Mã hanea ne Jojuw japrỳ krut pê Catytkam ita te me amã amji jarẽn kujahêc. Ne me hũmre incrê peaj itajê ri ita ri icahê na Pahpãm himpej xà mã me apê. Ne me cupê Juta catêjê na mehkwỳ, pê hanea ne Jeju na mehkwỳ mã me axà. Mã mehràn xà na, nee hipêr Juta catêjê nõ te icahê na hàpên xà nare. Ne ramã cute me itehcajpar crire nare, ne cute me hàhtôa ne Pahpãm wỳr me to ipipkjêr, mã ihkrac ri me hàr, ne me cupê Pahpãm na mehkwỳ. Na ri me kam ijakryti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_12","081_4_12","COL","4","12","12","Ne Epapra pê me akwỳ nõa, ne cupê Jeju Crixtô mã hàpên catê ata te hanea ne me amã amji jarẽn kujahêc. Ne hãn ne hõtpê xwỳ kam me amã Pahpãm na hàhwỳr to hajỹr to ipa nare he: — Ỹhỹ, me ijõ Inxũ Cati, ca ha Coroxo jõ krĩ kam me akwỳ mehkrĩ atajê mã me carôt to ihtỳj, mãr quê ampo te me to kên xà ata jipôc ri, nee ato amji mã mehhimpej jicu nare. Ne quêt ato pit mã amji mã mehhimpej to me ipa to me amji jĩ tỳj. Ne ma ate amji mã cute me ampo ton xà na me to prãmti atajê ton na mehtehcajpa quê me to — hane. Hõhõ, hãn ne Epapra Pahpãm mã me acajrẽn to hajỹr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_13","081_4_13","COL","4","13","13","Ne Epapra te me amã hàpên xà tỳjti catia ton, wa ite ahna hõmpun itajê na, wa ha me amã harẽ he. He ihtỳj me amã Pahpãm jarkwa to hahkre to ipa, ne cumã me acajrẽn to ipa. Ne pom me amã hàpên xà to ita to ri hanea ne Ratixa jõ krĩ me Krĩmpejre kam Pahpãm na mehkwỳ mehkrĩ atajê mã apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_14","081_4_14","COL","4","14","14","Ne hanea ne Ruc pê me pahcahhê catê kĩnti ita me Tema te me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_15","081_4_15","COL","4","15","15","Ne wa ite Ratixa jõ krĩ kam me pahkjêjê kwỳ mã me ijõ hàpà kujahêc. Ne hanea ne Nempakwỳj me hũrkwa kam Jeju na mehkwỳ te me cuprõn atajê mã, ite mehkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_16","081_4_16","COL","4","16","16","Ne imã ate akrãhhia kam, cute me cuprõn atajê mã ate ihkàhhôc ita cahyt na, ato prãm. Ne hanea ne Ratixa jõ krĩ kam ate cahyt xà ata to jũm te cahyt na me amẽ, quê jũm cahyt. Ne por pê wa ramã mam Ratixa jõ krĩ kam Jeju na mehkwỳ wỳr ijõ kàhhôc kujate ata, ca ha apy ne cahyt to hanea, pom quê ate ita cahyt he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_17","081_4_17","COL","4","17","17","Ne hanea ne Arquipo mã gũjarẽn to hane he: — Por Pahpãm te amã gàpên xà jõr ata, ca ha to ihkrã curan partu ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("CL4_18","081_4_18","COL","4","18","18","Ne pom ihkàhhôc cahhur ita, wa ite ijũhkra ita to me amã ihhôc. Ipê Pawrô, ne pa wa ha me amã ihkàhhôc ita kujate. Ne nee me hacjên xà kam ikrĩ ita na, me Pahpãm mã icajrẽn to me gapac kêt nare. Ne imã Pahpãm te me acunea to impejti na me ato prãm. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_1","082_1_1","1TH","1","1","1","Hàpà, me ikjêjê, pom ca Texarõn jõ krĩ kam me akrĩ atajê, Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô tekjê na ame apa atajê. Ipê Pawrô, mã icahê na Xira me Timot ame ipa. Wa ha me ikjêjê itajê me, me amã ihhôc ne me amã ihkujate. Wa Pahpãm mã me acunea cajrẽn to ipa, ne me acunea caxuw Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju na ijàhwỳr to ipa, quê me amã me apejti jõr to ipa, ca me acarĩcre kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_2","082_1_2","1TH","1","2","2","Me apê Pahpãm kôt me apa catêjê impeaj. Ampo na? He cutea ri me amã acarôt jõr, catyt kam me apa xà caxuw. Wa ita pyrên ame ijakry ne ijõtpê me Pahpãm mã me garẽ, me apyrên me ijakryti na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_3","082_1_3","1TH","1","3","3","Wa Jeju to me ate amji mã me ahimpej na me ato amji japackre, ne ampo pejti to pit mã me apipẽ to me apa, ne me gàhcaprĩa kam me gàpên to catia to me apa, ne Jeju mã me amji jõr to me apa. Ca hõtpê Jeju pê me pajõ Pahhiti te amji kam hapac xà ata na, me gũcanãar kam me hikaj to me apa. Wa ahna me atoa amji japackre, ne Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati mã me acajrẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_4","082_1_4","1TH","1","4","4","Me ikjêjê, me imã, Pahpãm te amji mã me acapi, ne cumã me akĩnti na, me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_5","082_1_5","1TH","1","5","5","Wa ite me amã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti jarẽn, ne nee wa me ijarkwa cakrô to pit mã me amã ijũjarẽn nare. He wa hanea ne Pahpãm Carõ Pejti carôt tỳjti pejti kôt me ato me ihimpej to ipa, ne pom wa me amã ijũjarẽn xà to ijũjarẽn to ipa itajê ampeaj kam ri. Wa ite me hahkre peaj xà na me amã harẽ. Por pê wa ajco me acahê na apu ipa reria mã, me acaxuw ampo pej to pit mã amji kam ijapac to ipa, pê ca ajco ahna me ipupu. Ne ramã ate ampo itajê na me ijahkre pejtu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_6","082_1_6","1TH","1","6","6","Ne ate me Jeju jarkwa pyr ne ihkôat me amji ton, ne hanea ne ate ikôat me amji ton, ne hanea ne me pajõ Pahhiti kôt me amji ton. Ne icuxà ate me amji pupun xà kên kwỳ to ame amji pupun. Ampo na? Por me cupê Jeju na mehkwỳ nare atajê hõtpê ame ato kêanre cakrô, ca ate Pahpãm jarkwa kôt me amji ton. Cwỳrjapê ri Pahpãm Carõ Pejti te me amã gakryti jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_7","082_1_7","1TH","1","7","7","Cwỳrjapê ri me pahkjêjê cunea te ahna me apupun. Por ame Maxeton jõ pjê kam, me Crec jõ pjê kam me pahkjêjê amehkrĩ atajê cunea te ramã me gahkre pej. Ne ahna impejti, ne quê ha ita na me gahkre pej, ne me acuxà me ita to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_8","082_1_8","1TH","1","8","8","Ca ate me pajõ Pahhiti to amji mã me ahimpej. Ne mẽr ampo na mã me ato me hũjarẽn xà itajê pjê cunea kam apu ihcahkũm? Me acwỳrjapêa ri apu ihcahkũm. Mã gõ pjê pê Maxeton jõ pjê ata kam, cute me ato me hũjarẽn par, ne hanea ne Crec jõ pjê kam ate Pahpãm to amji mã me ahimpej ata na, me ato me hũjarẽn par. Cwỳrjapê ri hanea ne me acuxà, cute Pahpãm to amji mã me ihhimpej. Ne hipêr ite me amji to me amã icakôc xà nare. Ampo na? Ramã mehcunea amji mã me ato mehcakôc to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_9","082_1_9","1TH","1","9","9","Ne krĩ cunea kôt amji mã me garẽn to me ipa. Ampo na? Ca ate ampeaj kam pahpãm cahàc krekà tête me amji jũhhyr, ne quêt Pahpãm tĩar kôt amji kam me gapac. Ne ampeaj kam ri Pahpãm ihtĩar na ipa, ne taa pyxit peaj ne me pahto ihhimpej. Na ca ha cumã me gàpên to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H11_10","082_1_10","1TH","1","10","10","Ne pê Pahpãm ihkra Jeju to hacpỹ mã ihtĩr, ne me ca, ca atỳj hacpỹ ne côjkwa pĩn cute amji jaxàr xà na ame hikaj. Ampo na? Taa mã quê ha Hũm te mehkên catêjê wỳr mehkên xà kujahêc xà ata pê me pahpytà. Quê ha Pahpãm ma amji tête apu mehkên catêjê curê, ne nee quêt amji tête ame pahcurê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_1","082_2_1","1TH","2","1","1","Pê wa me awỳr icator xà ata kôt hamre nare. Pê wa me awỳr me icato, ne Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti to me amã harẽ. Pê ca atỳj Jeju to amji mã me ahimpej, ne me acunea te ramã me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_2","082_2_2","1TH","2","2","2","Pê wa me awỳr icator xwỳjrea na, Pirip jõ krĩ kam me ito kên crire nare, pê wa me amji pupun xà kêanre to me amji pupun crire nare. Pê ame ixũn xà kêanre to ame ixũn cakrô, pê Pahpãm me imã icarôt to ihtỳj, pê wa Jeju jarẽn pejti to me amã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_3","082_2_3","1TH","2","3","3","Pê wa nee me amã ihêj xi to ijũjarẽn nare, ampeaj kam pê wa me amã awjarẽ. Ne nee wa me amã ihêj xi to prãm to me awỳr me icator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_4","082_2_4","1TH","2","4","4","Pê Pahpãm me ikujate, wa Jeju jarẽn pejti to me amã harẽn to me ipa. Cwỳrjapê pê wa nee jũm te hakry xà na ame ijũjarẽn nare, ne quêt Pahpãm te me pahkam hakryti prãmte, pê wa me icato. Ne ame amã ijũjarẽn to me ipa, por Pahpãm me pahpupu ne me pahcajpẽr to ipa ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_5","082_2_5","1TH","2","5","5","Nee wa ihêj ne amji cwỳrpê ame ato ikwỳ nõ nare. Ne nee ate me imã ampo jõr xà na, wa me amã ijũjarẽn to apu iprar nare. Pahpãm me, me ate ita na me ijahkre pejtu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_6","082_2_6","1TH","2","6","6","Wa nee jũ caxuw me anõ te me ipejti na me ijarẽn na me prãm nare. Ne me ipê Jeju jarkwa na me iprar catêjê cakrô, wa nee jũ caxuw jũm te amji mã me icupa na, imã me to prãm nare. Ne nee jũm te me awỳr me ikujahêc nare, ne Jeju pê quêt amji mã me icapi, ne me awỳr me ikujate cakrô, wa nee me amã icakôc tỳaj to me ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_7","082_2_7","1TH","2","7","7","Ne me amã icakôc pejti to ipa, pom hãn ne menxyrxwỳ mehkra mã ihcakôc tỳj nare, ita to pê wa ajco me amã icakôc to ipa, ne pê wa ajco me amã icakôc tỳj nare to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_8","082_2_8","1TH","2","8","8","Ne imã me akĩan to me akĩn. Cwỳrjapê wa itỳj me amã Pahpãm pĩn Jeju jarẽn pejti hapôj itajê jarẽn prãm. Ne cormã ita jipy cumã me akĩn ita kam, wa itỳj me acwỳrjapê me ityc prãm, ne imã me akĩn ne me gapêti incwỳrjapê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_9","082_2_9","1TH","2","9","9","Me ikjêjê, por pê wa me ijàpên xà to atajê na me ito amji japackrea ne. Pê wa hanea ne ijàpên xà itajê kam amji pupun xà kêanre to amji pupu. Pê wa amcro me caxwa kam me gõt cwỳar ajco me ijàpên to me icuhhê, ate me imã me gàmjõr nare prãm to. Hõ, pê wa ajco me ato hajỹr to ipa, ne me amã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti to harẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_10","082_2_10","1TH","2","10","10","Pê wa ampeaj kam catyt kam ajco me ipa, ne nee pê wa me ampo kên crire nõ ton nare. Ne nee pê wa ampo to ajco me amã me apahàm ton to ipa nare. Pê ca ramã ita na me ipupu, ne me ijahkre pej, pê Pahpãm hanea ne ramã ahna me ipupu ne me ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_11","082_2_11","1TH","2","11","11","Ne ramã ate amji na me ijahkre pej, wa me ato ijàpên to ihhêj rũm me hũmjê te mehkra to hàpên ita na, wa me ato apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_12","082_2_12","1TH","2","12","12","Ne wa ita na itỳj me aràn to me ipa, ne ahna me amã hakam to me ipa. He wa nee ampo caxuw ame gapackre nare, mãr ca ampeaj kam me awpa ne catyt kam me apa. Quê Pahpãm me apyrên hakryti to ipa xà caxuw, wa ame gapac caxun to me ipa. Nãmri Pahpãm te ihtỳj me ana hàhwỳr, ca mehkwỳ mã axà, quê ato impejti to ipa. Ne quê ha jũ caxuw amcro nõ na, mehcunea Pahpãm himpej xà kam me ajỹr na me apupu, hõ amcro jàhcujrohti ata kam. Ita caxuw ri Pahpãm te me ana hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_13","082_2_13","1TH","2","13","13","Cwỳrjapê wa hõtpê me ana Pahpãm mã icakôc, ne cumã me apyrên me ijakryti na me amji jarẽ. Ne Pahpãm te ito ihhimpej xàa kôt pê wa ajco me ato ihimpej, pê ca ihhimpej xàa kôt me amji to. Ne me gũpar pyrentu, nãmri me icakôc xà ita pê nee me hũmre nõ pĩn cator nare. Pahpãm pĩn pê hapôj, pê ca ramã me hahkre pejtu. Cwỳrjapê pê ca me gũpar pyrentu, ne Pahpãm jarkwa kôt ame amji ton to me apa. Mã harkwa ita me atête hàmtàr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_14","082_2_14","1TH","2","14","14","Me ikjêjê, pê ca, me akwỳa kam ramã me amji pupun xà to kên crire nare. Ne por pê ca me amji pupun xà kên atajê kwỳa to, pê wa ramã me amji pupu, Juta catêjê jõ pjê kam Jeju na mehkwỳ pê mam me amã me amji pupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_15","082_2_15","1TH","2","15","15","Ne Juta catêjê pê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê, pê me pajõ Pahhiti pê Jeju cura, ne hanea ajco me Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê cura. Ne pê hanea ne me ito hanea, ne ma amji tête ame icurê. Ne nee Pahpãm mã me hakry jõr to me ipa nare, ne ihtỳj mehcunea curê to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_16","082_2_16","1TH","2","16","16","Ne Juta catêjê mã, pê ite mehcahkrit atajê mã Pahpãm jarkwa jarẽn ita na, ihkaj na. Wa ite Jeju te mehcahkrit pê Juta catêjê nare atajê pytàr xà to, me cumã ijũjarẽn na, me cupê ihkaj na. Mã cama mentête me ijuwahi to prãm. Ne pom me ijuwahi to prãm itajêa ri cormã nee cute mehkên ton to me hicu nare. Ne ampo kên to pit mã me amji japackre to me ipa. Cwỳrjapê quê ha Pahpãm uu ne me kam incryc jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_17","082_2_17","1TH","2","17","17","Ỹhỹ, me ikjêjê, pê wa ma me apê me pra, ne me ijĩ to pit mã me hawry, ne pahte amji kam me pajapac xà, nee ajpẽn pê hũwry nare. Ne ampeaj kam me ato ijapac xà, cwỳrjapê ri hipêr imã me apupun prãm crire nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_18","082_2_18","1TH","2","18","18","Ne me ikjêjê kwỳ me, wa me awỳr me ikràr. Ne pa, ipê Pawrô, wa me hirôa pê me awỳr ikràr cakrô, mã me pahcurê xwỳn te jũ mã me iton, ne me ijuwahi, wa nee me awỳr me iprar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_19","082_2_19","1TH","2","19","19","Na wa me apyrên ame ijakry catia, ne me acwỳrjapêa ri me ijàpên xà itajê kôt hamre nare. Ite me ana ijàpên xà ita cunea tohjê, ne ijõtpê mehcunea mã me ato me ijũjarẽn pejti to me ipa. Ne por quê ha amcro nõ kam, Jeju te amji jaxàr xà ata kam, cu ha me pahcunea cuna mã me ahtwỳ ne me pahcuhhê. Ne ampeaj kam, quê ha me akam me ijakry, amcro ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H12_20","082_2_20","1TH","2","20","20","Ỹhỹ, ampeaj kam ri me apyrên me ijakrya to me ijakry. Wa hãn ne itỳj me ato mehcunea mã me icakôc to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_1","082_3_1","1TH","3","1","1","Jicu xà kam, wa nee hipêr ahte ame ipa xà ita mã me ijũcanãr nare. Cwỳrjapê wa Atẽn jõ krĩ kam me ijàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_2","082_3_2","1TH","3","2","2","Ne ite me awỳr me pahtõ Timot kujahêc. Ne me pahtõ Timot ita me Pahpãm jarkwa na apê, ne me icahê na Jeju jarẽn pejti to harẽn to ipa. Wa me ite me awỳr mehkujahêc, cute me aràn ne me atehcajpar, mãr ca ampeaj kam Jeju to amji mã me ahimpej to me apa xà na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_3","082_3_3","1TH","3","3","3","Mãr quê me akwỳ nõ ame acurê, ca jũmjê itajê cupate nee Jeju kôt amji ton to hicu nare. Ne ate me ampo kên itajê mã me gũcanãr xà caxuw, pê Pahpãm amji mã me girê. Ne ramã ita na me ate me amji jahkre pejtu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_4","082_3_4","1TH","3","4","4","Pê wa cormã me akam ame ipa reria mã, me amã ampo kên itajê na me pahte amji pupun ita, pê wa me amã harẽn hiahpuro, ate me hahkre pej prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_5","082_3_5","1TH","3","5","5","Na wa ite me awỳr Timot kujahêc, ite me garẽn par prãmte. Ampo na? Jũ wỳr wa me gahkre pej nare kam, hipêr me awcanã. Mãr ca ampeaj kam Jeju to amji mã me ahimpej, ne ihkôt me amji ton to me apa, wa me garẽn pa, ne me ijakry. Nãmri imã me ana pa, quê ihhêaj to me pahcurê xwỳn jũ na me ato, ca Xatanaj kôt me amji kampa, ne Jeju to amji mã me ahimpej jicu. Nãmri ca ha ate me ita to hajỹr na, quê ha me ijàpên xà itajê kôt hamreare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_6","082_3_6","1TH","3","6","6","Ne ma ramã Timot me awỳr tẽ, ne ramã cute amji jaxàr ne cute imã me garẽn pejti to me garẽn. Ca ampeaj kam Jeju to amji mã me ahimpej to me apa, ne me ajpẽn to impejti to prãm to me apa. Ne atỳj me ito me amji japackre to me apa, ne me amã me ipupun prãmte hajỹar, pom quê imã me apupun prãm he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_7","082_3_7","1TH","3","7","7","Wa ita ri me amji pupun xà kêanre to me amji pupun to me ipa, ne kam amji jahkre kêatre to ame ipa cakrô, mã Timot te, ca atỳj ame apa na, imã me garẽn. Wa me ijũpar, ne me apyrên ite me ijakry to me amji ràn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_8","082_3_8","1TH","3","8","8","Ca Jeju to amji mã me ahimpej to me apa, cwỳrjapê wa ite me ijakry to me amji ràn. Ca Jeju kôt me atỳaj kam me amji ton to me apa, cwỳrjapê wa me ijakrya kam me amji to me ipijapar to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_9","082_3_9","1TH","3","9","9","Ne wa Pahpãm kam mare mã me apyrên me ijakry cati, ne me ana me Pahpãm mã me icakôc cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_10","082_3_10","1TH","3","10","10","Ne wa caxwa me amcro kam, Pahpãm na me ahwỳa to me ahwỳ, me ina cuhkõnre cunea to, quê me ana me ijamã, wa me itoa to me apupu. Quê ihhêaj to ate Pahpãm to amji mã me ahimpej xà ata kam, me apê ampo hamre na, wa ha cormã me amã to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_11","082_3_11","1TH","3","11","11","Wa Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju na me ijàhwỳr to me hajỹr he, quê me imã me awỳr pry ita to impej, ne ihkôt me ikujate me awỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_12","082_3_12","1TH","3","12","12","Wa hanea ne ahna me ijàhwỳr, quê hãn ne hõtpê me amã ajpẽn kĩnti ita to ipicamẽn to ipa. Ne hanea ne me amã me akwỳ cunea kĩnti ita to ipicamẽn to ipa. Ne ate me ajpẽn kĩn ita, quê ha ipicamẽn to mõ, ne me ite me akĩn ita me ajpẽan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H13_13","082_3_13","1TH","3","13","13","Na quê ha me amã me ana cuhkõnre to ihtỳj. Cwỳrjapê ca ha me apej pit, Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati cuna mã, ne nee ame apahàm nare. Quê ha me pajõ Pahhiti Jeju, por ihkôt me ipa catêjê atajê to ajpên mõ, ca ha me cuna mã apejti to xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_1","082_4_1","1TH","4","1","1","Ỹhỹ me ikjêjê, wa ha hipêr me amã ampo jarẽ, ne me amã to hahkre. Ne wa ramã ite me amã to hahkre, ca me ate me hahkre pej, ne ramã Pahpãm kôt me apa to me ate me amji pyràc. Cwỳrjapê ri me apyrên Pahpãm jakry. Ne wa cormã me pajõ Pahhiti pê Jeju japrỳ na me ana ahwỳ ne me gapackre, mãr ca hipêr ihkôt me apicamẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_2","082_4_2","1TH","4","2","2","Ne ramã me pajõ Pahhiti pê Jeju jarkwa kôt ite me amã ampo kwỳ to hahkre, ca ramã ate me ampo itajê jahkre pej, ne me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_3","082_4_3","1TH","4","3","3","Ne ampo itajê na ri Pahpãm mã me ana prãm he: Ca Pahpãm jarkwa kôt catyt kam me apa. Ne nee ahti na ame pyjê to me axy nare. Ne amji na me apahàmti to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_4","082_4_4","1TH","4","4","4","Ne hanea ne Pahpãm mã me ate catyt kam me aprõ to me amji prõ impejti na cumã me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_5","082_4_5","1TH","4","5","5","Ne nee me apê krĩxàre kwỳ pê Pahpãm jahkre kêatre atajê pyràc, ne cama me aprõ to ame apahàm nõ prãm nare, ne me to amji prõa ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_6","082_4_6","1TH","4","6","6","Ne pahte mehprõ cahkrit to me caxun ita na ihkaj na. Ampo na? Ca ha ramã nee amji mã impjên ata cupa nare. Wa ha hipêr ampeaj kam me amã harẽ, pom ramã ite me amã harẽn ita, quê ha Pahpãm ihtỳj cute ame ampo itajê ton jahpan xà na me to kêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_7","082_4_7","1TH","4","7","7","Pê nee Pahpãm ampo itajê caxuw me pahna hàhwỳr nare. Catyt kam, harkwa kôt, pahte me papa xà caxuw pê quêt me pahna ahwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_8","082_4_8","1TH","4","8","8","Quê ha jũm apu ite ampo to hahkre xà itajê caca na, quê ha nee me paxũmre nõ jarkwa caca nare, ne Pahpãm jarkwa quê ha apu ihcaca. Por Pahpãm te me pamã Carõ Pejti jõr ata quê ha apu ihcaca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_9","082_4_9","1TH","4","9","9","Wa nee hipêr ate me ajpẽn kĩn na me amã ihhôc prãm nare. Nãmri pê ramã Pahpãm me ate me ajpẽn kwỳ kĩn to me amã hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_10","082_4_10","1TH","4","10","10","Ne me ate me ajpẽn kĩnti ita to, ca ramã Maxeton jõ pjê kam ame akjêjê kĩn to me apa. Ne wa ha cormã me ana ahwỳ, ca hipêr me ajpẽn kĩnti ita to me amji mã me ajcamẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_11","082_4_11","1TH","4","11","11","Ne gõtpê me acarĩcti kam me apa na, ca me ahcukij. Ne hanea ne me ate amji kam me gapac xà atajê to pit mã me amji mã me ahimpej to me apa. Ne me gàpên xàa to me amji to ajpa to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_12","082_4_12","1TH","4","12","12","Ca ha ate me itajê cunea ton to me apa na, quê ha me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare catêjê ihtỳj amji mã me acupa to me ipa. Ca ha nee ate ampo na me prãm xà atajê kôt ame jũm na prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_13","082_4_13","1TH","4","13","13","Ỹhỹ me ikjêjê, me imã me ate mehtyc atajê jahkre pej pejti na me ato prãm. Por me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare catêjê pê mehkwỳ ty, mã me cumã amji kĩn nare atajê cuxà, ca nee me amã amji kĩn nare nare. Ampo na? He me pahkĩnte nee me cumã hacpỹa mã mehtĩr na me hahkre pej nare na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_14","082_4_14","1TH","4","14","14","Xà Jeju tyc ne nee hacpỹ mã ihtĩr nare? Hãpà, ihtỳj ihtyc ne hacpỹa mã ihtĩr! Mẽr hõhõ, quê ha Pahpãm Jeju kôt me ipa catêjê to hanea, pom quê Jeju he, ne hacpỹa mã me to ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_15","082_4_15","1TH","4","15","15","Wa itỳj me pajõ Pahhiti pê Jeju jarkwa kôt me amã awjarẽ. Quê ha amcro nõ na, Jeju côjkwa wỳr me pajaprôr prãmte pjê wỳr, ahcakrã kam, amji jaxà. Ne mam mehtyc itajê na ahwỳ, quê ha me api. Jirô pê cu ha cormã me pahtĩr itajê mehkôt me api. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_16","082_4_16","1TH","4","16","16","Ỹhỹ, quê ha hane he. Quê ha me pajõ Pahhiti pê Jeju ajpên côjkwa pĩn wrỳ ne ihkrãhhia kam me pamã caràr. Quê ha hanea ne côjkwa pĩn Pahpãm mã memprar catêjê jõ pahhi caràr, quê ha pea Pahpãm jõ wakỳre te hõhhi harkwa cato. Quê ha mam Jeju na mehkwỳ tyc atajê kàj mã me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_17","082_4_17","1TH","4","17","17","Ne me pa, pom cu cormã me pahtĩr na ame papa atajê, cu ha kỳj pê me cuprõ mehtyc me, me pahte me pajõ Pahhiti pê Jeju cajpar prãmte, kỳj pê. Hõhõ, ita na cu ha me pajõtpê Jeju cahê na ame papa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H14_18","082_4_18","1TH","4","18","18","Cwỳrjapê ca ha ma me ijarkwa ita to me amji jahôt to me apa. Ne ma me akwỳ mã to amji kĩn ton to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_1","082_5_1","1TH","5","1","1","Ỹhỹ me ikjêjê, wa nee me amã amcro me caxwa nõ hyr xà na ihhôc to prãm nare. Por quê ha jũ caxuw ampo hane ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_2","082_5_2","1TH","5","2","2","Ampo na? Quê ha me pajõ Pahhiti pê Jeju te amji jaxàr xà ita pê ihhêj rũm caxwa ri me hàhkĩj xi catêjê imprar xà. Quê ha nee jũm ihtẽm xà ita na hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_3","082_5_3","1TH","5","3","3","Quê ha ramã me pajõ Pahhiti ihtẽm xàa kam, quê ha mehkwỳ me ajpẽn mã: — Cu ha me pampeaj kam me pahcarĩcti kam ame papa, quê ha nee me pahna ampo jamãr nare — hane. Hõ, quê ha me ajpẽn mã me harkwa to me hajỹr cakrô, quê ha ihprõt pê Pahpãm te amji mã amcro hyr xà ata kam ahtwỳ. Quê ha ihprõt pê ampo kên jàhtôa ne me hỹrmã cato. Quê ha mehkàj xà hane, pom quê hãn ne pyjê mã ihkra hà he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_4","082_5_4","1TH","5","4","4","Ampo na? He me cupê amji jahkre kêatre, cwỳrjapê ri me cupê awcapàtkô catêjê. Ne me ca, Jeju kam me ikjêjê, nee me apê awcapàtkô catêjê nare. Cwỳrjapê quê ha Jeju te amji jaxàr xà jõ amcro cato, ca ha nee ame amji mã me apikrar nare. Ampo na? He ramã ate amji mã me gàhcuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_5","082_5_5","1TH","5","5","5","Pom ramã me apê amcro jõ amcro tekjê ita? Ne nee me papê awcapàtkô jõ awcapàtkô tekjê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_6","082_5_6","1TH","5","6","6","Cwỳrjapê cu ha me hane, ne nee ame pajõt nare, ne me parĩat na pahte amji kam me pajapac xà impejti kam ame papa to me pahcuhhê, ne xwỳ kam me amji jamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_7","082_5_7","1TH","5","7","7","Ne awcapàtkô kam ri hãn ne ame gõr. Ne caxwa ri côxỳhti to ame amji pec catêjê ri caxwari côxỳhti to amehkõm to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_8","082_5_8","1TH","5","8","8","Ne me pa, quêt me papê amcro jõ amcro tekjê, cwỳrjapê cu xwỳ kam me amji jamãr nare to me hane he. Pom quê hãn ne krãhtare hõ hitô kà tỳjti ita me hõ krãhkà tỳjti ita to hõtpê amji jĩ pytà ita pyràc pej ne, cu ha me amji kam me pajapac xà pytàr to me papa. Ne me pahte Jeju to amji mã me pahhimpej xà ata me, me pamã ajpẽn kĩnti itajê pê ihhêj rũm wakỳre te hitô kà tỳjti me hõ krãhkà itajê pyràac. Ne Jeju te me pahkên pê me pahpytàr xà ita pê ihhêj rũm krãhtare jõ ihkrãhkà tỳjti ata pyràac. Hõhõ, me ate amji kam me gapac xà itajê to, ca ha me amji kampa, ne me to amji pytà, ne ahna me ato xar to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_9","082_5_9","1TH","5","9","9","Pê Pahpãm amji tête ame pahcurê xà caxuw amji mã me pahcapi nare. Ne quêt me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me pahpytàr xà caxuw, pê Pahpãm amji mã me pahcapi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_10","082_5_10","1TH","5","10","10","Ne me pahte Jeju Crixtô cape na ame papa xà caxuw, pê me pantête amji to amtà, ne me pancwỳrjapê ty. He nee ihnõ na me pamã hũpa xà nare. He xà mõrmõ ajkĩ me pahtyc, nare, cu me pahtĩar na ame papa, Jeju cator xà kam, cu ha me pahcunea cahê na ame papa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_11","082_5_11","1TH","5","11","11","Cwỳrjapê ca me ajpẽn tehcajpar to me apa, ne me amã amji kĩn na me amji ràn to me apa. Ne ma ahna me amji mã hakam. Pom ahnaa mã ramã me to ita na, ca ha kam me to acrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_12","082_5_12","1TH","5","12","12","Ỹhỹ me ikjêjê, wa ha me ana ahwỳ, ca ha me akam ame hàpên to me ipa atajê to amji mã me ahimpeaj ne. Nãmri me pajõ Pahhiti Jeju te ri amji mã me capi, mãr quê amji kôt me ato ipa, ne me amã ampo to hahkre to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_13","082_5_13","1TH","5","13","13","Ne jũmjê atajê to catyt kam amji mã me ahimpej to me apa, ne amji mã mehkĩnti to me apa, ne catyt kam ame ajpẽn kĩn to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_14","082_5_14","1TH","5","14","14","Ne wa ha cormã ihnõa to me amã icakôc. Ca ha ampeaj kam cute me xuwcacati atajê japackre. Ne hanea ne me cute amji mã hàhtàt to me ipa atajê na, ca ha mehràn, ne me cumã hakam to me apa. Ne por cute Jeju kôt kyre pê me amji ton, ne amjĩ kam ihkôt me ipa atajê na, me hamãr nare, ne atỳj ahna mehtehcajpar to me apa. Ne mehcunea to gàhtàt to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_15","082_5_15","1TH","5","15","15","Ne ma ajpẽn na me to guphê, quê nee jũm ajpẽn mã ihkên to hàmjõr nare, mehkên xà atajê nõ jahpan xà na. Ne ajteare mã ita to ca ha me to hane he. Ca ha gõtpê ajpẽn mã me apejti ne, ne hanea ne me cupê me akwỳ nare atajê to mempeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_16","082_5_16","1TH","5","16","16","Ne gõtpê me gakrya ne, ne jũ caxuw me gakry to me hicu ne me amã amji kĩn nare nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_17","082_5_17","1TH","5","17","17","Ne gõtpê Pahpãm mã me acakôc jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_18","082_5_18","1TH","5","18","18","Por cute me amã ampo cunea jõr atajê jahpan xà na, ca hãn ne hõtpê me cumã acakôc, ne impejti na me harẽ, ne catihti na me harẽ, ne hũrên me gakryti na me amji jarẽ. Ne por quê ha cormã ihhêaj to ampo kên me awỳr cato ata cupate, ca nee me Pahpãm to amji mã me ahimpej jicu nare. Ampo na? Cormã Pahpãm mã me akĩn, cwỳrjapê ca gõtpê Pahpãm pejti to me cumã acakôc ne me cumã harẽ. Hõhõ, ata na ri Pahpãm mã me ana prãm. Pom ate Jeju to amji mã me ahimpej atajê na ri Pahpãm mã me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_19","082_5_19","1TH","5","19","19","Nee apu amji tête Pahpãm Carõ Pejti te me akam hàpên atajê cahpêrkàr to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_20","082_5_20","1TH","5","20","20","Quê Pahpãm Carõ Pejti jũm jũjarẽn na cumẽ, quê awjarẽ, ca ha nee me jũm ata jũjarẽn tête me hiprõn nare, nãmri nee harkwa ita kôt hamreare nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_21","082_5_21","1TH","5","21","21","Ne atỳj Pahpãm Carõ Pejti jarkwa kôt me amji mã gũjarẽn ita kam me to acrà. Ne amji to me ate me ampo kam gapac itajê cajpẽ, ne ampo pejti atajê, ca me kampa, ne amji mã me huwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_22","082_5_22","1TH","5","22","22","Ne ampo kên atajê cunea pê amji to me awpjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_23","082_5_23","1TH","5","23","23","Ita na wa Pahpãm mã me acajrẽn to ipa, por Pahpãm te me pamã me pahcarĩcti jõr ata to, wa me amã ahna ahwỳ, quê me ato impeaj to ipa, ca me ate amji kam me gapac xà tũm nare ne, ne me acarõ jamã, ne me acaxwỳn jamã, ne me akrekà jamã, mãr quê me amã ihtetetti ne. Ne nee jũ kam ihtũm kênre nare. Ampo na? Quê ha me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô amji jaxà ne me atetetti na me ana prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_24","082_5_24","1TH","5","24","24","Ne Pahpãm te ri ita na me papa na, me pamẽn, ne taa mã quê ha me pahtehcajpa, cu ha ita na kam me to pancrà. Nãmri Pahpãm ita harkwa cakrô to ihcakôc nare. Ne ramã cute me pahtehcajpar na amji ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_25","082_5_25","1TH","5","25","25","Ỹhỹ me ikjêjê, ca ha hanea ne Pahpãm mã icajrẽn to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_26","082_5_26","1TH","5","26","26","Ca ha me pahkjêjê cunea mã ite mehkĩnti to ite me cumã hàpà na, ca ha me cumã ijarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_27","082_5_27","1TH","5","27","27","Ne ite ampeaj kam me pajõ Pahhiti jarkwa kôt me amãn, ca me pahkjêjê cunea mã ijõ kàhhôc ita cahyt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H15_28","082_5_28","1TH","5","28","28","Ỹhỹ, wa hãn ne ijõtpê me pajõ Pahhiti pê Jeju na ahwỳ, quê me amã apejti caxuw impejti cunea gõ. Hamre, ita pit.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_1","083_1_1","2TH","1","1","1","Ỹhỹ, Jeju kam me ikjêjê, pom ca Texarõn jõ krĩ kam me apa itajê, ipê Pawrô, wa ite me pahtõ Xira me, me pahtõ Timot me, me awỳr mehhôc. Por me apê me pajõ Inxũ Cati pê Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju tekjê na, ca me apa atajê wỳr ite mehhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_2","083_1_2","2TH","1","2","2","Ne wa itỳj me pajõ Inxũ Cati pê Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju mã me ana icakôc to ipa, quê me ato impej to ipa, ne me amã me acaxwãm pê me acarĩcti jõr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_3","083_1_3","2TH","1","3","3","Me ikjêjê, me acwỳrjapêa ri me ijakry hyre nare. Cwỳrjapê ri me imã ijõtpê hãn ne Pahpãm mã me acajrẽn to me ipa na to prãm ita na. Ampo na? Ca ampeaj kam Jeju to amji mã me ahimpej to me apa. Ne hanea ne ca ame ajpẽn kĩnti to me apa ita, hõtpê ihcunea na me amã ipicamẽn to ipa, cwỳrjapê ri me apyrên me ijakrya to me ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_4","083_1_4","2TH","1","4","4","Me imãa, ca catyt kam me amji to apijapar to me apa. Na wa ijõtpê Jeju na mehkwỳ kwỳ mã me akôt harẽn to ipa. Ne por me Pahpãm par nare atajê kam, ca me amji pupun xà kêanre to ame apa, mã ajteare mã, mehkwỳ ame acurê to me ipa cakrô, ca cormã amji to me gũcanãr to me apa, ne Jeju to amji mã me ahimpej to me apa. Hõ, ate amji kam me gapac xà impejti to ate amji to me apijapar xà itajê na, wa Jeju na mehkwỳ kwỳ mã me akôt harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_5","083_1_5","2TH","1","5","5","Ne pom ca me kam me amji pupun xà kên itajêa to pê ramã Pahpãm ihcakôc, ne ahna harkwa ta. Ampo na? Pom me ate amji pupun xà kên itajêa, quê ha Pahpãm krac ri himpej xà mã me acjêj xà caxuw me acũmpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_6","083_1_6","2TH","1","6","6","Ne quê ha Pahpãm catyt kam ipa ata kam, nee to ihnõ cupan nare, ne cute ame ato kên itajê jahpan xà na hanea ne ame to kêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_7","083_1_7","2TH","1","7","7","Ne me amãa quê ha me akôt xà gõ. Ne hanea ne me imã cugõ, pom hanea ne ite me amji pupun xà kêanre ita jahpan xà na. Quê ha xa me pajõ Pahhiti pê Jeju pu na cuhy pôc pixêrti ata to ahpar mã mõ, côjkwa kam Pahpãm mã memprar catêjê carôt tỳjti atajê me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_8","083_1_8","2TH","1","8","8","Quê ha ajpên mõ ne cato, ne me cupê Pahpãm jahkre kêatre atajê kên mã ame curẽ. Por nee me Pahhiti pê Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti atajê kam hapac nare catêjê to hanea ne apu mehkên mã me curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_9","083_1_9","2TH","1","9","9","Ne mehkêanre itajê quê ha me pajõ Pahhiti carôt tỳjti ita pê ampỳa mã amehcuhhê. Na quê ha jũ caxuw Pahpãm te ame to kên xà ata pê me cator nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_10","083_1_10","2TH","1","10","10","Por Jeju te amji jaxàr xà jõ amcro ata na quê ha itajê cunea apu hane. Ne amcro ata na, quê ha Jeju na mehkwỳ me cuprõ ne Jeju mã impejti to mehcakôc. Ne por mehcunea Jeju to amji mã mehhimpej, ne kam me hapac to me ipa atajê, quê ha Jeju pejti ne catia na me hõmpu. Ne ate me hajỹar, ca ha atỳj cahê na me acuhhê. Ampo na? Ite me amã Jeju jarẽn pejti jarẽn, ca ate mempar cwỳrjapê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_11","083_1_11","2TH","1","11","11","Pahpãm te amji tekjêa na me ana hàhwỳr. Ita cwỳrjapê wa hõtpê Pahpãm mã me acajrẽn to ipa, mãr quê me atehcajpa, ca ate me amji to apijapar xà nõ kam me gakryti atajê nõ to, ca ha me amji to ajpa. Me amã catyt kam amji to me apijapar prãm, cwỳrjapê wa hanea ne ahna ahwỳ, mãr quê carôt to me atehcajpa, ca catyt kam amji to me apijapar to me apa ita na. Ca Jeju to amji mã me ahimpej kam, me gàpên to me apa, ne ahna me ahwỳ, ate gàpên xà itajê cunea to me ajpẽn ràn to me amõr xà caxuw, hicu xà wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H21_12","083_1_12","2TH","1","12","12","Ita na quê ha mehcunea apyrên ame pajõ Pahhiti pê Jeju japrỳ to mehcakôc pejti to me ipa. Ampo na? Cute me akam hàpên xà cunea impejti na me hõmpun cwỳrjapê. Ne quê ha mehcunea me apê hõ tekjê na me gahkre pej. Ne Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju mã me akĩnti, cwỳrjapê ri hãn ne hõtpê me ato impej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_1","083_2_1","2TH","2","1","1","Ỹhỹ me ikjêjê, ita caxuw wa ha me amã hacpỹ ne Jeju cator, ne cute me pahto cuprõn xà to, hipêr ihimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_2","083_2_2","2TH","2","2","2","Ne ihhêj ne jũmjê jàhtôa ne Jeju te amji jaxàr xà to amehhêj xi to me ipa. Ne ramã xwahna amcro ita cator na, ame harẽ. Ne wa me awỳ, ca nee ame kam gapac nare. Nãmri quê ha mehkwỳ me irĩat kam, cute me ampo pupun na me amji jarẽ, nare, quê ha mehkwỳ Pahpãm te me cumã ihcakôc na me amji jarẽ, nare, quê ha mehkwỳ ite me cumã ihkàhhôc ton na me ijarẽ, ca ha nee me jũmjê itajê nõ kam gapac nare. Ne nee ate amempar xà ata to amji pê me gapac kêt to me apa nare, ne nee ame to amji jigẽc rên to me apa nare, quê nee jũm me anõ mã ihhêj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_3","083_2_3","2TH","2","3","3","Quê ha Jeju jõ amcro cator xwỳjrea na ampo ajkrut ne cato. Ita quê ha mam cato he. Quê ha me hàhtôa ne ame Pahpãm curê, ne cunaa mã amehcaca to amehcuhhê. Ne ihkôt cato ita, quê ha cupê me hirôa pê jũm kêanre ata. Por me hirôa pê jũm kêanre ita quê ha jũ caxuw, amcro nõ na, ma ihkên catia pê ihkãkãnti kam cuhy ata kam ihpỳm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_4","083_2_4","2TH","2","4","4","Quê ha amji to cati prãmte, ma apu Pahpãm caca, ne ma apu pahpãm cahàc krekà caca, mehcunea te amehkĩn ne mempar prãmte. Quê ha mehcunea jipy apu mõ, ne hanea ne ma Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa mã axà ne jỹ, ne me cumã cupêa Pahpãm na amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_5","083_2_5","2TH","2","5","5","He pê wa me acahê na ipa reria mã itỳj me amã ampo itajê cunea jarẽn to ipa. Xà ca nee ampo itajê to ame amji japackre to ame apa nare? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_6","083_2_6","2TH","2","6","6","Quê ha jũm kêanre ita jõ amcroa kam ahtwỳ, quê ha ihtỳj amji to ajpẽ. Ne por wỳjrea na ramã jũm ipa ata, quê ha nee cute amji kam hapac xà ita na hamãr nare. Ne ramã ate me jũm ata jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_7","083_2_7","2TH","2","7","7","Mã ramã cute amji kam hapac xà kêanre ita apu ihcahkũm to mõ. Ne ramã me to kên to mõ. Ne por ihkêanre ata, quê ha xa jũm ihkên tête ma hiprõ ata ma tẽ, jakàn pê quê ha ihtỳj ihkên itajê cunea ton to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_8","083_2_8","2TH","2","8","8","Ne por me hirôa pê jũm kêanre ata quê ha ihtỳj amji to ajpẽ, hõ amcro ata na. Ne por Pahhiti pê Jeju te amji jaxàr xà ata kam, quê ha Jeju ihtỳj hapkôc to ihcura. Ỹhỹ, quê ha Jeju hàhcujro pràti ita to cato, me ajkaam, quê ha jũm kên ita hamre, Jeju jàhcujro cupate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_9","083_2_9","2TH","2","9","9","Quê ha jũ caxuw me hirôa pê jũm kên ita cator xà jõ amcro kam ahtwỳ, quê ha me pahcurê xwỳn pê Xatanaj cumã carôt tỳjti gõ, quê ha to amji to hipu, ne cato, cute mehcunea mã ihhêj prãmte. Quê ha incaca xàa to cute amji kam hapac xà cunea to me cumãn to ipa. Quê ha mehcunea, cute amji kam hapac xà cati na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_10","083_2_10","2TH","2","10","10","Quê ha ampo pihho kên cunea ton to ipa, cute ihkôt me amji ton catêjê mã ihhêj xi xà na. Ne por cute ihkôt me amji ton catêjê atajê, quê ha me hamre. Ampo na? Nee cute me Pahpãm jũjarẽn xà ata na me amji caxàr nare, ne ma amehcaca, na quê ha me hamre. Quê ha cama tahna me amji capa na mã, quê ha ihtỳj mehkên pê me amji pytà. Ne nee cute ahna me amji caxàr nare, cwỳrjapê quê ha me hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_11","083_2_11","2TH","2","11","12","Hõhõ, ita na quê ha Pahpãm cama me hamã, quê ha me taa amji mã mehhêj. Hõ, cute me Pahpãm par nare atajê caxuw ri cute amji kam hapac xà ita cumã. Ne por cute mehhêj xi kĩn catêjê atajê, quê ha Pahpãm mehkên mã me cumẽ, quê ha mehkên mã me axà ne me hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_13","083_2_13","2TH","2","13","13","Ỹhỹ me ikjêjê, wa itỳj Pahpãm mã me acajrẽn, ne cumã me apejti na me garẽn to prãm. Ampo na? He me pajõ Pahhiti mã me akĩn cwỳrjapê. Pê Pahpãm mam ramã amji mã me acapi, me akên pê cute me ato cator xà caxuw, ne hanea ne Pahpãm Carõ Pejti te Pahpãm mã me acũmpej xà caxuw. Ne hanea ne ate Pahpãm jarkwa kôt me amji ton xà caxuw, Pahpãm te amji mã me acapi. Pahpãm te atajê cunea na amji mã me aton, cute me ato ihkwỳa xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_14","083_2_14","2TH","2","14","14","Itajê cunea caxuw pê Pahpãm me ana ahwỳ. Pom pê wa me amã Jeju jarẽn pejti to harẽ ata caxuw, pê Pahpãm me ana ahwỳ. Ne hanea ne cumã me ate me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô cator xà jõ amcro jàhcujro pràti ata kam, cumã ame apa na me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_15","083_2_15","2TH","2","15","15","Cwỳrjapê, ca me ikjêjê, me amji pyxwỳ, ne ahna me amji pyxwỳr tu. Ne pê wa me amã ijũjarẽn xà to awjarẽ atajê, ca ha amji mã me nõr to impeaj ne. Ne ma me to amji japackrea ne. Ne hanea ne me ijõ kàhhôc ita to me amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_16","083_2_16","2TH","2","16","16","Ỹhỹ, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô me Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati mã me pahkĩnti, mã hõtpê me pahto impejti to prãm. Cwỳrjapê ri me pamã me pahcarôt gõ, cu nee ame ampo kên cupa nare, mã ma Jeju jikaj na me pahtehcajpa, cu pahtỳj cormã me hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H22_17","083_2_17","2TH","2","17","17","Cwỳrjapê wa Pahhiti pê Jeju na me ahwỳ, ne cumã me caa pit cajrẽn, ne hanea ne me Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati mã me acajrẽn, quê me ana cuhkõnre kam me amã hakam, ne me ato ihtỳj, ca me ampo pej pit jarẽ, ne me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_1","083_3_1","2TH","3","1","1","Ne ijõ kàhhôc ita jicu xà kam, wa ha me ikjêjê me awỳ, ca Pahpãm mã me icajrẽn. Ne ahna me ahwỳ, mãr quê Pahhiti jarkwa ita ihcahkũm to awjarêa ne ihcahkũm. Ne quê ha me hàhtôa mã harkwa ita impeaj to impej, ahnaa mã me amã impejti he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_2","083_3_2","2TH","3","2","2","Ne hanea ne Pahpãm mã me icajrẽn, quê mehkên atajê kaj na me ito ipa. Ca ramã me ate me hahkre pej, mã nee mehcunea Pahpãm jarkwa kam me hapac nare, ne nee amji mã me to ihhimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_3","083_3_3","2TH","3","3","3","Mã me pajõ Pahhiti ihtỳj amji jarkwa na amji kampa. Quê ha me ato ihtỳj, ne me pahcurê xwỳn pê ma me gamã, ne ma me apytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_4","083_3_4","2TH","3","4","4","Me pajõ Pahhiti te ramã me imã me garẽn, cwỳrjapê wa ite ampo cunea to me amãn atajê na, wa itỳj ate kam me to acrà na amji mã me ato hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_5","083_3_5","2TH","3","5","5","Ne wa itỳj côjkwa kam Pahhiti na ahwỳ, quê me acaxwãam pê, me ana cuhkõnre cunea to ate me hahkre pej na me ato, ca me hahkre pej. Pahpãm mã me akĩnti, ne Jeju Crixtô ri me amã me acarôt gõ, ate ihkôt me gũcanãr xà caxuw. Ita na wa me amã Pahpãm na ahwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_6","083_3_6","2TH","3","6","6","Ỹhỹ me ikjêjê, wa me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô jarkwa na me amã ijarkwa jirên to mõ. Ca ha me caa me pahkjêjê te me xuwcacati atajê pê me amji to gũjawry to me apa. Por ma apu ite me ampo to hahkre xà caca atajê pê ca ampỳa mã ame apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_7","083_3_7","2TH","3","7","7","Wa ite me amã ampo ton xà atajê na, ca me ipynã. Ne ramã ate me ton xà ita na me hahkre pej. Pê wa me akam ame ipa, ne nee ame xuwcaca to me ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_8","083_3_8","2TH","3","8","8","Pê wa nee ampo na jũm mã me ijàmjõr nare kam, cupê me ipyr nare. Pê wa quêt cama me apêa to me apê, ne wa me ijàpên xà to hãn ne me amji tycrĩ. Pê wa ajco caxwa me amcro kam, nee me ijàpên jicu nare, pê wa amji na jũm pê me ampo to hamre cupate. Ne nee ite ampo na me ijàhwỳr to prãm nõ to nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_9","083_3_9","2TH","3","9","9","Pê Jeju me imã ite itỳj me jũmjê jũhkra kam me ampo cwỳr xà na awjahkre. Pê wa pa, ma apu ita na mehcaca. Ampo na? Ca me ate ahna me ipupun, ne ikôat me amji ton prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_10","083_3_10","2TH","3","10","10","Pê wa curi ame acahê na me ipa reria mã, ramã me amã itajê te amji kam hapac xà ata jarẽ: — He quê ha jũm mã hàpên prãm nare ne cumã xuwcaca na, quê ha nee hàpàn nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_11","083_3_11","2TH","3","11","11","Ỹhỹ, ampeaj kam ri ite me amã ijũjarẽn xà ita, wa ite me amã ihkujahêc. Ampo na? He wa ite me acahê na jũmjê jàpên nare, ne cama ame ipa ne me hàpàn to ame ipa na, me harẽn par. Cwỳrjapê wa ame amã awjarẽ. Ajte nee me hàpên nare, ne cama ajte ame ate amji kam me gapac xà caxun to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_12","083_3_12","2TH","3","12","12","Ne me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô japrỳa na wa ha jũmjê itajê mã ijarkwa tỳaj kujate, quê catyt kam ame ipa, ne me apê, ne amji mã me harte. Ne nee ame ate amji kam me gapac xà caxun to me ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_13","083_3_13","2TH","3","13","13","Ne me ca me ikjêjê, me gàpên ita na, ne nee me gàpên kam ame apec nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_14","083_3_14","2TH","3","14","14","Ne quê ihhêaj to jũm ma apu ite me amã ijarkwa kujahêc ita par caca na, ca ha me hahkre pej ne me cupê amji krã, ne me cupê hawry, quê ha ihtỳj amehpahàm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_15","083_3_15","2TH","3","15","15","Ne nee pom ca ame acurê xwỳn to ita na ame ton nare, ne catyt kam me to amji kjê, ne me hapackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_16","083_3_16","2TH","3","16","16","Hamre, ijõ kàhhôc cahhur mã he. Wa ha me pajõ Pahhiti wỳ, quê ha hõtpê me amã ihcarĩcti gõ, ampo itajê cunea caxuw. Ne wa ha hanea ne Pahhiti na ahwỳ, quê hõtpê me acahê na apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_17","083_3_17","2TH","3","17","17","Ỹhỹ, ipê Pawrô, wa ite ijũhkra ita to ihkàhhôc ita jatuj xà mã to mẽn. Wa ijõtpê hãn ne ijõ kàhhôc kam hãn ne ijaprỳ nõr to hane, ca me ijahkre pej, nãmri ihkàhhôc ita itekjêa ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("H23_18","083_3_18","2TH","3","18","18","Ỹhỹ, wa ha Pahpãm wỳ, quê ha me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô me acunea mã ampo pejti jõr to ipa. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_1","084_1_1","1TI","1","1","1","Ỹhỹ, ipê Pawrô, por Jeju te ihkujahêc ata, pa wa. Pahpãm pê me pahkên pê me pahto hapôj catê, ne ihcãmter pê Jeju Crixtô te hacpỹa ne amji jaxàr xà ata, cu pahtỳj me hikaj ata jarkwa kôt wa apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_2","084_1_2","1TI","1","2","2","Ỹhỹ Timot, apê ihhêj rũm ikra. Ampo na? Ca ikôat Jeju to amji mã ahimpej to apa, cwỳrjapê wa ha amã ihhôc. Ne ahpỹanre na ampo itajê cunea na amã ihhôc partu. Ne wa apu Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô mã me acajrẽn, ne me cumã: — Me to amji pytà ne me hamã, ne me caprĩ, ne me caxwãm pê me cumã acarĩcre gõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_3","084_1_3","1TI","1","3","3","Ỹhỹ, imã Epet jõ krĩ kam gàhhuc na ato prãm, ita to pê wa ramã Maxeton jõ pjê wỳr itẽm xà xwỳjrea na amã icakôc. Ne Epet jõ krĩ kam mehkwỳ te hãn ne ampo to me cumã hahkre xà cupan xà itajê to pit mã ame cumã hahkre to me ipa. Ne caa, ca ha atỳj ita tête me cumã, quê me ita ton jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_4","084_1_4","1TI","1","4","4","Na ca ha me cumã gũjarẽn to hane he: — Ca rỳ pêa mã ame aquêtjê te amji kam hapac xà itajê me, me haprỳ na ihhôc japjêhti atajê to pit mã ame hahkre prãm to me apa. Nee ca ame ita ton nare. Nãmri ca hãn ne ame ita to, ne tee incwỳrjapê ame apijapu to prãm. Ne Pahpãm mã ihkôt me papa na me pahto prãm, ne pom ate me ampo to hahkre xà itajê, nee Pahpãm kôt me papa na me pahtehcajpar nare. Ne quêt Pahpãm me harkwa to, cu ha amji mã me pahhimpej, ne pahtỳj hỹrmã ame pajapôj — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_5","084_1_5","1TI","1","5","5","Ne wa apu amã ihimpej xà itajê cunea to hahkre, mãr quê Jeju na mehkwỳ pê me pahkwỳ cunea mã cute me ajpẽn kĩn xà to ajcamẽ. Cu ha me pamã ampo kên na prãm nare na, cu ha pahtỳj ame ajpẽn kĩnti ne. Cu ha ame amji kampa, ne pahte ramã ame ampo ton itajê kôt me amji kôt hakop, ne nee amji jũ na me pahpahàm nare na, cu ha pahtỳj ame ajpẽn kĩnti ne. Cu ha ampeaj kam Pahpãm to ame amji mã me pahhimpej na, cu ha pahtỳj ame ajpẽn kĩnti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_6","084_1_6","1TI","1","6","6","Ne mehkwỳ te ramã me Pahpãm jarkwa cupan, ne ihcaprỳ na me harkwa cakrô to ame ajpẽn mã mehhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_7","084_1_7","1TI","1","7","7","Ne ihtỳj cumã cute amji to me cumã Pahpãm jarkwa to hahkre catê na me amji ton to me prãm, por pê Pahpãm Mojxe xwỳ mã harkwa to hahkre ata to. Ne cama ampo to amehcakôc atajê jahkre pej nare kam ame to ihcakôc, ne nee hãn ne me harkwa na me amji par nare. Ne ihhêj ne ampeaj kam me harkwa atajê na me cumã amji jahkre pej, ne nee ahna me cumã amji jahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_8","084_1_8","1TI","1","8","8","Pê Pahpãm Mojxe xwỳ mã ihhimpej xà impejti kên nare ata gõ, na pahte ramã me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_9","084_1_9","1TI","1","9","10","Xà ajkĩ catyt kam me ipa catêjê caxuw pê ihhimpej xà ita to ihhimpej? Hãpà. Por cute me pry rên xiti atajê caxuw pê ihhimpej xà itajê to he. Ihtỳj amjia kôt ame ipa catêjê me, me hũpar nare catêjê me, Pahpãm to me amji kam hapac nare catêjê me, mehkrã kêanre catêjê me, Pahpãm to me amji prãr catêjê me, nee cute me Pahpãm Carõ Pejti impar nare catêjê me, cute me hũmxwỳa curan catêjê me, mehkwỳa curan catêjê me, ahti na mehpahàm nõ catêjê me, me hũmrea te me ajpẽn caxun catêjê me, pyjêa te ajpẽn to inxy catêjê me, ahti na cute mehkwỳ to ihpore na me hàhpan prãm catêjê me, mehhêj xi catêjê me, mehcukij catê cuna mã mehkwỳ to mehhêj xi catêjê me, Pahpãm jarkwa to hahkre xà cuna mã mehcakôc kên catêjê. Ne mehcunea te me hajỹr xà catêjê itajê caxuw pê Pahpãm Mojxe xwỳ mã ihhimpej xà ita to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_11","084_1_11","1TI","1","11","11","Ne Pahpãm catihti, ne impejti ata te ri amji mã icapi, ite me amã ihkra Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti to harẽn to ipa xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_12","084_1_12","1TI","1","12","12","Cute icapi ne amji mã ipej na ito hajỹr, ne amji mã cumã hàpên catê na iton. Me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te hàpên xà ita caxuw imã icarôt ton, ne imã hõr, wa carôat kôt ijàpên to ipa. Cwỳrjapê ri itajê pyrên ijakryti, wa ijõtpê ijakryti to cumã amji jarẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_13","084_1_13","1TI","1","13","13","Pê wa mam ajco Jeju to icakôc kêanre to ipa, ne itỳj ahna mehkwỳ jahêr to ipa, ne ajco ame to kêanre to ipa. Cakrô mã Pahpãm te icaprĩ. Ampo na? Pê wa cormã nee Pahpãm jahkre pej nare, ne nee to amji mã ihimpej to ipa nare. Cwỳrjapê pê wa amji jahkre kêt kam apu to kêanre to hajỹr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_14","084_1_14","1TI","1","14","14","Mã me pajõ Pahhiti te ito kênre nare, ne amji wỳr ito ipipkjêr, wa hỹrmã ipipkjêr, ne toa amji mã ihimpej to ipa. Mã cute imã ihkĩnti na iton, cwỳrjapê wa me pahkwỳ cunea me, Jeju mã me ajpẽn kĩnti to me amji hônco to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_15","084_1_15","1TI","1","15","15","Ỹhỹ, pê ajpên pjê ita wỳr Jeju wrỳ, cute mehkrã kên pytàr xà caxuw. Hõhõ, ijũjarẽn xà ita ri quêt ampeaj kam. Gapacta ne ana cuhkõnre cunea to harẽn xà ita na amji capa, ne to amji jahôt to apa. Ne papê wa me girôa pê ikrã kên cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_16","084_1_16","1TI","1","16","16","Cwỳrjapê ri Pahpãm te icaprĩ, quê mehcunea me ipupu ne amji mã me ito: — Pỳhàpà, ihhêj ne ihtỳj xãmte Pahpãm te Pawrô kêanre ita to impej, wa ha hanea ne cuxà Pahpãm wỳr apkjê, quê ha ito impej. Mãr wa Pahpãm cahê na itĩar na ipa, rohnỳtti mã — hane. Hõhõ, cute amji mã me ito ihcakôc to hajỹr prãmte ri, Pahpãm te icaprĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_17","084_1_17","1TI","1","17","17","Ne imã mehcunea te Pahpãm pupun pejti na me to prãm. Pahpãm pê me pahcunea jõ Pahhiti, na pê nee jũm ton nare, mã ihtĩar na hãn ne ihkrĩ. Quê nee jũm hõmpun nare. He ampeaj kam ri pyxit peaj, ne pjê ita cunea kam cupê Pahpãm. Ne imã mehcunea te quêt Pahpãm catihti na me hahkre pej, ne amji mã ahna mehpahàmti na imã me to prãm, rohnỳtti mã. Hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_18","084_1_18","1TI","1","18","18","Ỹhỹ ikra Timot, ikam gapac peaj ne. Pê ramã Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê me gàpên xà ita jarẽn to: — Pahpãm te amji mã acapi, ca ha apê me cumã gũjarẽn pejti jarẽn catê — hane. Ne gàpên xà ita pê krãhtare pijapu xà pyràac, ne ma harkwa ita to amji japackre to apa, ne gõ Pahhiti mã gàpên xà to impejti to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_19","084_1_19","1TI","1","19","19","Ca ha nee Jeju to amji mã ahimpej jicu nare. Por ca ramã ate ampo pejti ton xà jahkre pej ata, ca ha nee ton jicu nare. Ne nee ajte mehkwỳ te me hajỹr nare, ne me cumã ampo pejti itajê jahkre pej cakrô, mã ihkaj na ihtỳj ame ampo kêanre ton to me ipa. Ne ihtỳj hãn ne Jeju kôt me amji ton jicu, ne nee ihkôt me hakop ne me hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T11_20","084_1_20","1TI","1","20","20","Ne me hũmre pijakrut itajê pê ihtỳj ampo kên itajê to ame he: Himẽn me Arexãnre. Cwỳrjapê pê wa me pahcurê xwỳn pê Xatanaj jũhkra mã me haxà. Pê taa ame to kên ne me hapackre, mãr quê nee jũ caxuw hipêr Pahpãm cuna mã amehcakôc kên to me hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_1","084_2_1","1TI","2","1","1","Ita caxuw wa ha ate me cuprõn xà kam, ate me acaca xà ton xà ata to me amã hahkre. Mam cati mã, quê ha me pahkwỳ cunea Pahpãm mã mehcakôc, ne cumã me ajpẽn cajrẽn, ne ahna me ahwỳ, ne Pahpãm catihti ne impejti na amji mã me harẽ. Ne Pahpãm te me cumã ampo cunea jõr atajê pyrên, quê ha me hakrya kam me cumã amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_2","084_2_2","1TI","2","2","2","Ca ha mehkwỳ mã garkwa ta, quê ha mehcunea Pahpãm mã pjê jõ pahhi catêjê cajrẽn, ne krĩ to mehhimpej catêjê cajrẽn, ne cumã ampo cunea to ihhimpej catêjê cajrẽn. Ampo na? Cu ha ame ita to, ne caxwãm catia mã, catyt kam me pahkrĩ, ne amji to me ajpa, ne nee me ajpẽn mãn nare, ne nee ame papijapu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_3","084_2_3","1TI","2","3","3","Ita to pahte me, na ri ihkênre nare. Ampo na? Pahpãm pê me pahpytàr catê ata mã pahte me ita ton xà itajê na prãm, ne ahna cumã impejti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_4","084_2_4","1TI","2","4","4","Pê mehcunea Pahpãm pê ampỳa mã ajco ame ipa, mehkên ata wỳr. Ne Pahpãm ri mehkên pê mehcunea to hapôj, ne ampeaj kam cute me harkwa pejti ita cunea jahkre pej na, cumã me to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_5","084_2_5","1TI","2","5","5","Cwỳrjapê pê me pahwỳr ihcãmter Jeju Crixtô kujate, cute Hũm me ajpẽn na me pajaxôr catê na. Ne taa mã quê ha pyxit peaj ne Pahpãm wỳr me paxũmre to cuprõ. Ne iràn xà na, jũ wỳr quê jũm Pahpãm wỳr me pahto apkjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_6","084_2_6","1TI","2","6","6","Pê Jeju hàpên xà ita to hàpên to amji pytà, ne taa amji caprôa to me pajahpan xà na amgõ. Ita kôt quê ha mehcunea me hõmpu ne me hahkre pej, nãmri quê ha Pahpãm hõ amcroa kam mehcunea kên pê me to hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_7","084_2_7","1TI","2","7","7","Cwỳrjapê ri Pahpãm te ito hũjarẽn catê, ne ikujahêc, wa mehcahkrit pê, por me cupê Juta catêjê nare atajê mã harẽn pejti itajê to awjarẽ, ne me cumã to hahkre. Ne me cumã: — Ca ha Jeju wỳr amji to me apkjê, ne toa amji mã me ahimpej, ne me apej mã ame apỳpỳm — hane. Nãmri ijũjarẽn xà ita ampeaj kam ri, wa nee ame amã ihêj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_8","084_2_8","1TI","2","8","8","Ne imã pjê cunea kam me hũmre te Pahpãm mã mehcakôc na me to prãm. Ne Pahpãm mã mehcakôc catêjê atajê, quê ha catyt kam Pahpãm kôt me ipa. Ne nee ame ajpẽn curê nare, ne nee me ajpẽn mãn nare kam, Pahpãm mã mehcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_9","084_2_9","1TI","2","9","9","Ita caxuw wa ha Jeju na mehkwỳ cahãj catêjê to icakôc, ne me hapackre to amã hahkre, jũ mã quê ha ame, ne ame amji cũmpej, ne amehkrĩ. Ỹhỹ, ca ha me hapackre to hane he: — Nee ca amji mã me garkwa to: “Me hũmre cunea te me ikĩn prãmte, wa ha ijahĩ xà itajê cunea mã amji jacjê, cute kam me ikĩn, ne ikôt memprar xà caxuw” hajỹr nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_10","084_2_10","1TI","2","10","10","Nãmri quê ha quêt caxwãm catia mã cute amehkwỳ mã ampo pejti ton to ipa, ne Jeju na mehkwỳ na me amji jarẽn na, quê ha catyt kam me ipa, ne mehkwỳ tehcajpar to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_11","084_2_11","1TI","2","11","11","Ne me cumã Pahpãm jarkwa to hahkre catêjê, quê ha cute me cuprõn xà kam me cumã to hahkre, quê aracri pyjê itajê mehkrĩ ne ame awpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_12","084_2_12","1TI","2","12","12","Quê nee pyjê nõ me hũmre nõ mã ampo to hahkre nare. Ne nee cupê me hũmre jõ pahhi nare. Ne cama amji caxuw ame hũmre kôpĩ, ne nee amehcakôc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_13","084_2_13","1TI","2","13","13","Ampo na mã wa pyjê na amã ihimpej xà itajê to ihimpej? Nee mã ampo na nare. Pê mam Pahpãm Atãw xwỳ xũmre ata to, ne hapu na Ewa xwỳ cahãj ata to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_14","084_2_14","1TI","2","14","14","Pê nee Xatanaj Atãw xwỳ mã ihhêj nare, ne Ewa xwỳ mã pê ihhêj. Ne taa mã pê nee Pahpãm te amji kam hapac xà impar nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T12_15","084_2_15","1TI","2","15","15","Cwỳrjapê quê ha pyjê cunea mã mehkra hàa to hà. Nãmri quê ha pyjê itajê nõ te Jeju to amji mã ihhimpej, ne cumã mehkwỳ kĩn, ne mehtehcajpar rohnỳtti mã, ne nee ahti na ame hũmre na amji mã prãm nare, ne quêt caxwãm catia mã Pahpãam kôt ame ipa na, quê ha ihtỳj ihkên xà catia pê me amji pytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_1","084_3_1","1TI","3","1","1","Ita caxuw, wa ha ate me cuprõn xà jõ pahhi to me amã icakôc, ne me amã to hahkre. Quê ha jũm te Jeju na mehkwỳ to ihhimpej catê na amji to prãm na, quê ha hàpên xà impejti na amji to prãm. Ỹhỹ, ite me gapackre xà ita ampeaj kam ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_2","084_3_2","1TI","3","2","2","Por Jeju na mehkwỳ to ihhimpej catêjê pupun catêjê atajê, quê ha me cupê hũmre impejti ne, quê nee jũm ampo kên nõ na me harẽn to kên nare. Ne me cumã hĩxi pyxit peaj, ne hĩxi me ajpẽn na ajkrut peaj. Ne caxwãm catia mã mehpahàmti ne, ne nee ame amji mã hamãr nare nare, ne nee amji to me cati prãm nare. Ne quêt ihcunea na me hàhcajrẽnti ne, me hũrkwa to, ne me cumã ampo pejti cunea to me cumã hahkre jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_3","084_3_3","1TI","3","3","3","Quê ha nee cupê côxỳhti to ihkõm catê nare, ne nee apu hàprê nare, ne quêt hàhcaprĩa kam, aracri ame to ihhimpej to ipa. Ne nee ihpore to amji to hakràj catia to ipa prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_4","084_3_4","1TI","3","4","4","Ne ihtỳj cumã hũrkwa kam amji to ihhimpej jahkre pej, ne amji caxuw mehkra japackre, quê amji mã ampo cunea na, catyt kam me hũpahti to me ipa. Cwỳrjapê quê ha ihtỳj cupê Jeju na mehkwỳ to ihhimpej catê na, me jũm ata capi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_5","084_3_5","1TI","3","5","5","Nãmri quê ha jũm ata pê hũrkwa kam amji to ihhimpej jahkre kêatre na, jũ wỳr quê ha apu amji mã hamã, ne amji to mehkwỳ to ihhimpej catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_6","084_3_6","1TI","3","6","6","Ne mehkwỳ to ihhimpej catê ata, quê nee cupê curmã Pahpãm kôt ipa catê nare. Nãmri quê ha curmã jũm ata te Pahpãm kôt ipa catê na amji ton, mã cute me to ihhimpej catê na me hãm na, quê ihhêaj to cama apu amji to cati prãm. Ne cute amji to amji jahkre pejti to prãm to ipa to hanea, pom pê mam me pahcurê xwỳn, ne amji curê mã amji mẽ, ita kôpit na, quê ha jũm ihtỳj amji curê mã amji mẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_7","084_3_7","1TI","3","7","7","Na quê ha me cupê Jeju na mehkwỳ nare atajê kam mare mã, catyt kam ipa, quê ihtỳj me to amji mã ihcakôc to impejti ne. Quê ha cute hajỹr na, quê ha nee Xatanaj pê me pahcurê xwỳn ata cupê Jeju na mehkwỳ to ihhimpej tête ihcahpêrkàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_8","084_3_8","1TI","3","8","8","Ỹhỹ Timot, ita caxuw wa ha me pahkwỳ tehcajpar catêjê te amji kam hapac xà to amã hahkre. Jeju na mehkwỳ tehcajpar catêjê, quê ha caxwãm catia mã, catyt kam ame ipa, ne mehcakôc xà hêj xi nare to mehcakôc to me ipa to me prãm. Ne nee apu ampo cacô xỳhti catia ne to ihkõm nare, ne nee ihpore to pit mã apu amji mã mehhimpej to me ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_9","084_3_9","1TI","3","9","9","Ne cute Jeju to amji mã mehhimpej ita na, quê amji to mehtỳj tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_10","084_3_10","1TI","3","10","10","Quê ha mam me hàpên xà ita na me capi, quê ha cute hàpên xà ita to me hamãr na, quê ha me hõmpu, ne toa mehkwỳ tehcajpar catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_11","084_3_11","1TI","3","11","11","Mehprõ xwỳjê, quê hanea catyt kam, caxwãm catia mã ame ipa. Quê nee mehkrĩ ne ame harkwa te wô nare, ne quêt catyt kam, caxwãm catia mã, me amji kam hapac to me ipa, ne ihtỳj ampo cunea na me amji jarkwa par to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_12","084_3_12","1TI","3","12","12","Ne Jeju na mehkwỳ tehcajpar catêjê mã quê ha mehprõ pyxit peaj, ne ahpỹanre na amji mã mehkra to me ipijapar to mempeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_13","084_3_13","1TI","3","13","13","Quê ha cute me hàpên xà to impejti na, quê ha mehkwỳ cunea amji mã me hũpa to ipa. Cwỳrjapê quê ha ihtỳj Jeju to cute amji mã mehhimpej na, me amji jarẽn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_14","084_3_14","1TI","3","14","14","Ỹhỹ Timot, wa awỳr ikràr, ite apupun prãmte, ne jũ wỳr wa ha awỳr tẽ, amcro itajê nõ na, cwỳrjapê wa ite amã ihhôc, ne amji cumam amã ihkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_15","084_3_15","1TI","3","15","15","Nãmri wa ha cormã ita ri apu ikên, quê ha mam ihkàhhôc ita me awỳr cato, ne me pahkwỳ te cuprõn xà kam me pahte me amji ton xà ata to me amã hahkre, jũ mã cu ha amji to me pahhimpej xà to. Ne me pahte cuprõn xà ita pê cama pahte me cuprõn xà nare, ne cupê Pahpãm te cuprõn xà. Ampo na? Pahpãm ihtỳj me pahcunea kam amji to ajpa. Cwỳrjapê ri ihhêj rũm me papê, pom hãn ne ikre jicjêc ikre cajpar to ihcuhhê ita pyràac, na cu Pahpãm mã cute amji kam hapac xà cunea mã me pajũcanãr to me pahcuhhê, ne ma mehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T13_16","084_3_16","1TI","3","16","16","Ỹhỹ, pom Jeju jarẽn xà ita peaj to impej. Ne taa mã ri catyt kam me papa na me pahtehcajpa. Pê cu mam nee me pahnõ hahkre pej nare, ne ita caxuw ri me pahcunea mã hahkre pej. Na cu ha ampo itajê cunea na amji mã Jeju to me hane he: Cupê Pahpãm cakrô, pê ajte me pajĩa na amji to ajpẽ. Mã Pahpãm Carõ Pejti te hõmpun, ne catyt kam ipa na harẽn. Mã côjkwa kam Pahpãm mã memprar catêjê te hõmpun. Mã pjê cunea kam harẽn xà ita picràn. Mã pjê cunea kam mehkwỳ te mempar, ne ihkôat me amji ton, ne ma me hũnãr. Mã hacpỹa mã Pahpãm te to hàpir, côjkwa wỳr. Hõhõ, pahte Jeju to amji mã me pahhimpej xà ita ampeaj kam ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_1","084_4_1","1TI","4","1","1","Ne ampo itajê cwỳrjapê wa ha hipêr cute ampo kên to me amã hahkre catêjê na me amã ihhôc. Ỹhỹ, ramã Pahpãm Carõ Pejti te hirãa pê me harẽn, quê ha ihtỳj jũ caxuw Jeju na mehkwỳ kwỳ, Jeju te amji mã mehhimpej jicu. Mã me pahcurê xwỳn Xatanaj pĩn, cupẽ jarôti pê ampo carõ kên, pê Xatanaj mã hàpên catêjê atajê me hapôj. Mã Jeju na mehkwỳ kwỳa te ampo carõ kên itajê kwỳa to amji mã mehhimpej to me ipa. Ne ampo carõ kên itajêa kôt me cumã ihhêj xi xà kên atajê cunea to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_2","084_4_2","1TI","4","2","2","Ne pom cute me ampo to hahkre catêjê itajê pê ihhêj rũm ampeaj kam ampo to hahkre catêjê, ne nee mã ampeaj kam nare, mehhêj xi to pit mã ame cumã hahkre to me ipa. Ne ramã me cupê mencaca xà cunea ihkêanre, mã nee me hahkre pej nare kam, ihtỳj impej na amji mã me to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_3","084_4_3","1TI","4","3","3","Ne me hũmre itajê te me cumã ampo to hahkre xà itajê te hajỹr he: — Ca ha nee pyjê nõ me gikwa nare, ne ahte apu apa, ita na ri Pahpãm mã impej — hane. Ne hanea ne xwahna, por ampo kur xà impejti atajê, quê ha nee amehkur nare. Ne cama ame cumã ihhêj, ne pom Pahpãm te ampo cunea kur xà ton itajê, nee ihkên nare, ne impej pit, Pahpãm kôt me ipa catêjê mã. Ampo na? Pahpãm mã me pahkĩnti, mã me pamã ampo pej pit gõ, ita na ramã me pahte me hahkre pejtu. Ne me gàpàn xà wỳr, ca ha xa mam me gõ pyrên me gakryti na Pahpãm mã me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_4","084_4_4","1TI","4","4","4","Ne pom pê Pahpãm ampo cunea to itajê impej pit, cwỳrjapê cu nee ame papijacri xà atajê cupa nare. Ne gapacta ne ampo itajê cunea na me amji tohpôj, ne Pahpãm mã me harẽn to hane he: — Ỹhỹ me ijõ Inxũ Cati, ate me imã ampo pejti jõr, itajê pyrên ampeaj kam me ijakry — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_5","084_4_5","1TI","4","5","5","Hõhõ, ca ha Pahpãm jarkwa to Pahpãm mã me acakôc to me hane, quê ha me apijacri xà mã, ampo cawpa xà itajê cunea hamre tu. Ampo na? Pahpãm mã ampo itajê cunea impej pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_6","084_4_6","1TI","4","6","6","Ca ha atỳj ite gapackre xà ita to, Jeju kam me pahte ajpẽn to me pahkjêjê atajê mã hahkre. Ca ha ate ita to hajỹr na, ca ha apê Jeju mã gàpên catê impejti ne. Hõhõ, ca ha hane, ne Pahpãm jarkwa kôt amji ton to apa, ne me cumã harkwa to hahkre to apa, ne atỳj acaxwỳn to amji mã ihtỳj to apa. Ampo na? Ampeaj kam ri Pahpãm jarkwa ita, nee mã ihhêj xi nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_7","084_4_7","1TI","4","7","7","Ne ihkĩnte me aquêtjê jũjarẽn hêj xi xà to me apijacri catêjê mã ampo cawpa xà, itajê kôt hamreare. Na ca ha nee ihkôat me amji ton to me apa nare. Ne quêt Pahpãm jarkwa pejti atajê to, ca ha me hahkre to me apa, ne catyt kam ihkôat me amji ton to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_8","084_4_8","1TI","4","8","8","Cu ha me pajàpên xà pytĩa to me pajàpên to me papa, ne pahtỳj pajĩ cunea kam ame pahcarôhrôt. Ne ampeaj kam ame pajĩ hi tỳj. Jĩkjê na cu ha Pahpãm mã pajàpên to me papa, ne amji caxwãm pê amji mã me pahcaxwỳn to ihtỳj to me hanea, pom quê me pajĩ kam pahcarôhrôt hi tỳjti he. Ne me pahcaxwỳn tỳjti ita ri me pajĩ hi tỳjti ita jirôa pê impej. Ampo na? Quê ha ihtỳj me pajĩ me pahhi tỳjti ita jũ caxuw hamre, ne me pahcaxwỳn quê ha quêt jũ caxuw hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_9","084_4_9","1TI","4","9","9","Ita caxuw wa ha ampeaj kam ite me amã ampo to hahkre xà ata to me amã hahkre. Ca nee me anõ ihcaca nare, ne atỳj ana cuhkõnre cunea to ahna amji capa, ne toa amji mã me ahimpej to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_10","084_4_10","1TI","4","10","10","Pahpãm ihtĩar ihkrĩ ata pê ri me pahkên pê me pahto hapôj catê. Ne toa, cu amji mã ame pahhimpej, ne ma amji to me hikaj to me papa. Cu pahte mempar, cwỳrjapê cu pahtỳj hàpên xà cati jàhtôa itajê to me pajàpên to me amji cujtên to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_11","084_4_11","1TI","4","11","11","Cwỳrjapê ca ha ijarkwa itajêa to me cumã hahkre to me apa, quê toa amji mã mehhimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_12","084_4_12","1TI","4","12","12","Quê ha me pahkjêjê nõ atuwre na ato ihcakôc, ca nee jũm ata kam gapac nare. Ne cormã atuwre cakrô, ca catyt kam apu apa, ne catyt kam acakôc to apa, ne amã mehcunea kĩn, ca me caprĩ to apa, ne Jejua to amji mã ahimpej na apahàmti to apa. Quê ha me pahkjêjê kwỳ catyt kam ate apa na me apupu, ne hanea ne acuxà catyt kam me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_13","084_4_13","1TI","4","13","13","Cwỳrjapê ca ha atỳj me cumã Pahpãm jarkwa pejti ita cahyt, ne me cumã Jeju pê me pahkritxwỳ jarẽn xà impejti jarẽn to apa. Ne me cumã Pahpãm te amji kam hapac xà cunea capô partu to apa, wa ha ahnaa me awỳr icato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_14","084_4_14","1TI","4","14","14","Pê ca cormã gàpên nare kam, pê Jeju na mehkwỳ to mehhimpej catêjê me akrã na me hũxi, ne Carõ Pejti jarkwa kôt me garẽn to hane he: — Ita caxuw, ca ha Jeju na mehkwỳ jarkwa me, Jeju jarkwa kôt, me cumã Pahpãm jarkwa jarẽn pejti itajê to hahkre to apa — hane. Pê Pahpãm amã acarôt tỳjti atajê jõr partu. Cwỳrjapê ca ha jũ caxuw ita to gapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_15","084_4_15","1TI","4","15","15","Hõ, gàpên xà ita mã, ca ha amji jõr to apa, ne ma apicamẽn to mõ, mehcunea kam mare mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T14_16","084_4_16","1TI","4","16","16","Ca ha atỳj catyt kam apa na amji jamãr to apa, ne me cumã ampo to hahkre na amji jamãr pejti to apa. Ca ha hane, quê ha Pahpãm ihtỳj cute me akam hapac catêjê me, me akên pê ato hapôj to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_1","084_5_1","1TI","5","1","1","Ỹhỹ, wa ha pahte me ajpẽn to mempejti xà jarẽ. Quê me pahkjêjê ame ampo kên ton to me ipa, ca me cumã, quê catyt kam ame ipa. Ne mehwej catêjê, ca ha me cumãn kên nare. Ampo na? Ramã quêt acumam ihwejtu. Ca ha cama cumã acakôc, ne hapackre to hane, pom quê ca me apãmjê mã me acakôc to me apa he. Ne pom ca hapu na me akjêjêa japackre ata na, ca ha akôt mentuwre atajê japackre to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_2","084_5_2","1TI","5","2","2","Ne nee pyjê wej itajê mãn kên to apa nare to hane, pom ca me axyrxwỳ na me apahàm, ne nee me cumãn nare he. Ne atỳj me cuprỳ na apahàmti to hane, pom ca me akjêjê na apahàmti he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_3","084_5_3","1TI","5","3","3","Ne hanea ne me pahkwỳa cahãj wej, pê mempjê tyc atajê, ca ha me ahna apahàm jàhtôti to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_4","084_5_4","1TI","5","4","4","Quê ha me pahkwỳ nõ pê impjê ty ita cumã ihkra, ne cumã ihtàmxwỳ, quê ha nee mehkwỳ cunea mehtehcajpar nare, ne quêt mehtàmxwỳ me, mehkra itajêa quê ha mehtehcajpa, ne me cumã hõ gõ. Ampo na? Pê mam mehkra itajê me, mehtàmxwỳ itajê kryjre na ihtỳj ajco me cumã hõ gõ, ne me to ajpa, jahpan xà na quê ha ihtỳj me to ajpa, ne me cumã me hõ gõ. Hõhõ, ita na ri Pahpãm mã impej, ne ahna cumã prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_5","084_5_5","1TI","5","5","5","Nãmri quê ha jũm cahãj ata caxuw hamreare, ne nee hũkjê nare, quê ha amji tehcajpar xà na ihtỳj amcro me, caxwa cunea kam ihkrĩ ne Pahpãm wỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_6","084_5_6","1TI","5","6","6","Ne por pyjê pê me pahkwỳa cahãj pijapit, ihtỳj hãn ne mehkwỳ kĩnte ame hapactu to me ipa, ne amji na me ampo cwỳr to me ipa atajê, quê ha nee me pahkjêjê kwỳ me hõ to ame hamãr to me ipa nare. Ampo na? Pom pyjê te hajỹr catêjê itajê, ramã me caxwãm pê ihhêj ne amehtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_7","084_5_7","1TI","5","7","7","Cwỳrjapê ca ha Timot, pom ite me hapackre xà ita to, ca ha me hapackre, ne me cumã to hahkre to apa. Quê ha me akam hapac, ne catyt kam me ipa na, quê ha nee jũm me ahna ihcakôc kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_8","084_5_8","1TI","5","8","8","Ne por quê ha jũmjê amji to hũkjê atajê, nee me amji to mempej nare na, ne nee hũrkwa kam ame hamãr to impej nare na, quê ha ramã Jeju to amji mã mehhimpej jicu, ne amji to me cupê Pahpãm kôt ipa catêjê nare atajê pyràac, ne me hirôa pê ihkêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_9","084_5_9","1TI","5","9","9","Ne por mempijapit pê me hũkjê nare atajê, ca ha me haprỳ nõ, por amji tehcajpar xà na me prãm atajê, mãr quê mehkwỳ mehtehcajpa. Por pê mempjê to pyxit ita kam mempijapit, ne ramã me ahna caku te xêjxẽnta jirôa pê atajê, ca ha me haprỳ nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_10","084_5_10","1TI","5","10","10","Quê ha jũm mehcunea mã impejti na, quê ha ramã me hõmpu, ne me hahkre pej, ne amji mã me harẽn to ipa. Quê ha jũm ita mehkra nõ ata to ipijapar to impejti, ne cute krĩxàre kwỳ mã hõt xà na hũrkwa jahkre to ipa na, ca ha me haprỳ nõ. Ne hanea ne, por me pahkjêjê kwỳ mã hàpên to ipa, ne hanea ne me cupê hamreare atajê tehcajpa, ne me hà catêjê tehcajpar to ipa, ne ampo to hàpên xà impejti atajê cunea mã cute amji jõr to ipa atajê, ca ha atỳj me haprỳ nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_11","084_5_11","1TI","5","11","12","Ne por cormã mempijapit tuw atajê kwỳ te Jeju na me amã amji to ihhimpej ne, me amã: — Wa ha hirãa pê Jeju me, me ca mã amji to ihimpej, nãmri wa ha itỳj me pahkwỳ tehcajpar to ipa, ne nee hipêr jũm me ijikwa nare — hajỹr. Ca ha me haprỳ nõr cakrô, quê ha ihtỳj cormã jũm impjê to prãm. Ne cama cute amji to ihhimpej xà ata to hapac kêt, quê ha Pahpãm mã ita na ihkĩn nare, ne ahna cupê ihkaj na. Cwỳrjapê ca ha mentuw japrỳ nõr nare. Ampo na? Quê me ahna ahtũm nare, quê ha ihtỳj hipêr me hikwa tuw prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_13","084_5_13","1TI","5","13","13","Ne me cupê mempjê tyc tuwre catêjê kwỳ te hajỹar he, quê ha itajê ma krĩ cape na ame ipa, ne ampeaj kam me cumã xuwcaca, ne me xwahna xi, ne nee amji na me hũcapi nare, ne cama mehkwỳ na amehcakôc kêanre to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_14","084_5_14","1TI","5","14","14","Cwỳrjapê ri hacpỹa mã imã hipêr pyjê pijapit tuw itajê jikwa tuw, ne mehkra me, me hũrkwa to mehhimpej na, me to prãm. Hõhõ, quê ha ita to ame hane, quê ha nee me pahcurê xwỳn catêjê ame pahna ihcakôc kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_15","084_5_15","1TI","5","15","15","Ne ihhêj ne ramã mempijapit kwỳ te me Pahpãm jõ pry cupan, ne me pahcurê xwỳn pê Xatanaj jõ pry pynãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_16","084_5_16","1TI","5","16","16","Quê ha jũm cahãj jũrkwa kam jũm impijapit, quê ha taa ihtehcajpa, ne ma hamã. Quê ha nee ipu na, ahti na, Jeju na mehkwỳ mehtehcajpar nare. Jũ na quê ha Jeju na mehkwỳ ihtỳj mehtehcajpa? Quê ha quêt me hũkjê hamreare, ne me caxuw hamreare, ita ri quê ha mehkwỳ kwỳa ihtỳj mehtehcajpa, ne me hamã. Hõhõ, ite amã mempijapit to icakôc to hahkre xà ita to, wa ite amã hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_17","084_5_17","1TI","5","17","18","Ne ita caxuw wa ha me cupê me pahkwỳ to mehhimpej catêjê to amã icakôc, ne me to amã hahkre. Pê ramã Pahpãm jarkwa na, ihkàhhôc kam ihhôc ata me pamã hũjarẽn to hane he: “Quê ha jũm te amã hàpên na, ca ha atỳj cumã gàmjõr to impejti ne. Ne quê hanea ne pryti xũmti jàpên catêjê nõ amã apê, ca ha nee harkwa na hê nare, hàpàn tête, quê ha taa ihtỳj apà, hàpên xà kam” hane. Pyràc pej ne quê ha me pahkwỳ jõ pahhi atajê me hàpên xà to impejti na, quê ha mehkwỳ me cumã hàmjõr to impejti ne. Quê ha Pahpãm jarkwa to me cumã hahkre catêjê me cumã ihcakôc to impejti, ne catyt kam, cute me cumã ampo to hahkre to me ipa na, quê ha ihtỳj mehkwỳ me cumã hàmjõr to catia ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_19","084_5_19","1TI","5","19","19","Ne ihnõ xwỳjê, quê jũm pyxit peaj ne Jeju na mehkwỳ to mehhimpej catêjê nõ to amã ihcakôc kêanre na, ca ha nee impar nare. Nãmri quê ha mencrê ne ajpẽan kôt me amã to mehhimpej catêjê nõ jarẽn to kêanre na, ca ha cormã atỳj me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_20","084_5_20","1TI","5","20","20","Ca ha me acunea te ramã mehkwỳ to mehhimpej catêjê nõ te amji mã hamãr nare, ne cute ampo kên ton na ate me hahkre pej na, gapacta ne kam mare mã me cumã, quê ha mehcunea me hõmpu, quê ha ihtỳj me amji mã pa, ne ton jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_21","084_5_21","1TI","5","21","21","Ỹhỹ Timot, wa ha Pahpãm me, ihkra Jeju me, côjkwa kam me cumã imprar catêjê kam mare mã, amã ijarkwa ita ta, ca ha ijarkwa ita pa, ne ma to amji japackre. Ne ihkôat me cumã ampo itajê cunea to hahkre to apipẽnti to apa. Ne nee ca amji mã gõ kwỳ nõ to impejti prãmte, nee cumã ite amã ampo to hahkre xà itajê nõ to kyre pê hahkre to ihcajcucre nare. Ne nee jũm mã amji jirôa pê ampo itajê nõ to hahkre nare, ne me cumã ampo itajê to hahkre to apipẽnti to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_22","084_5_22","1TI","5","22","22","Quê curmã jũm amji to Jeju na mehkwỳ, ca ha nee cormã ne pahhi na me hãm nare. Ca cormã ne pahhi na me hãm, quê ihhêaj to cormã hàpên xà peacre, ne ihtỳj ampo kêanre to, quê ha me gàpên xà ita kôt hamreare ne. Ne nee cute mehkên ton catêjê kôt me akên mã acjêj nare, ne quêt ihcunea na, apejti, ne apahàm jàhtôti to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T15_23","084_5_23","1TI","5","23","25","Ne mehkwỳ hãn ne me kam mare mã ampo kêanre to, mã Pahpãm te me pahcukij xà xwỳjrea na mehcunea mã hahkre pej. Ne mehkwỳ aracri me ampo kên to, mã nee me hahkre pej nare, ne Pahpãm mã ramã me hahkre pej. Ne Pahpãm te me pahcukij xà kam, cu ha me pahcunea me hõmpu, ne me hahkre pej. Ne hanea ne ita xwỳjê na cute hajỹar he, mehkwỳ ihtỳj hãn ne me ampo pej pit to, mehkwỳ kam mare mã. Ne mehkwỳ hanea ne aracri me ampo pej pit to, mã nee mehkwỳ me hahkre pej nare. Mã ihtỳj Pahpãm me hõmpu, ne me hahkre pej. Taa mã, xãmte cormã ihnõ, ca gõtpê gitô kre me atu xàa na apu apa, cwỳrjapê ca ha cô to pit mã akõm nare, ne hanea ne pĩxô cacô xỳre kryjre ne to akõm to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_1","084_6_1","1TI","6","1","1","Ita caxuw wa ha me hàmcwỳr nare, ne cama me hàpên catêjê atajê pê Jeju na mehkwỳ to me amã awjarẽ. Ỹhỹ, me hàpên catêjê cunea te ihtỳj amji mã me hõ pahhi cupa xà, mãr quê nee jũm me pahte amji kam me pajapac xà to hahkre xà atajê na, Pahpãm na ihcakôc kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_2","084_6_2","1TI","6","2","2","Quê cama me cumã me hàpên catêjê jõ pahhi pê Jeju na mehkwỳ na, quê nee cumã hàpên catê ata amji mã harkwa to: — Ipê ijõ pahhi kjê, cwỳrjapê wa ha nee cumã ijàpên cati nare — hane. Quê amji mã hajỹr nare, ne cama quêt harkwa to: — Ijõ pahhi pê imã ikjê kĩnti ata ri ijàpên xà jahpan xà na hàmcwỳr to ipa, cwỳrjapê wa ha cumã apêa to apê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_3","084_6_3","1TI","6","3","4","Ca ha ampo itajê to me cumã hahkre, ne ahna me to ahimpej to apa. He Pahpãm me pamã catyt kam me papa to hahkre. Quê jũm me Pahpãm himpej xà me, me pajõ Pahhiti pê Jeju jarkwa kaj na, cute me cumã ampo to hahkre na, ca ha ramã me hahkre pej pyrentu, amji to cati prãmte ri apu hajỹr to ipa, ne cupê amji jahkre kêatre. Ne me hũmre itajê hãn ne me ajpẽn mãn prãmte, Pahpãm jarkwa kryjre cwỳrjapê me ajpẽn mãn kam pra, ne tee ame ipijapu to prãm. Mã ahna me cuprõ, ne mehkrã, ne me to ihcuhhê atajê hanea ne me ipijapu to prãm. Ne mehkwỳ me hũ na me amji to prãm, ne mehkwỳ ajpẽn kam ame hũn kêanre, ne mehkwỳ mehcakôc xà incràre, kôt hamreare atajê to uu ne ajpẽn krac ri mehcakôc jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_5","084_6_5","1TI","6","5","5","Ne pom ame ita ton to ipa itajê, hãn ne mehkrã acto tu, mã nee ame amji kam hapac nare, ne me cumã mehhêj xi to pit mã amehcakôc jahkre pej. Ne cute me amji kam hapac xà kêanre cupan itajê to ri ame amji kampa he: — Wa itỳj jũ na amji ton to prãm, ijakràj prãmte. Wa ha Jeju na mehkwỳ mã axà, ne Pahpãm mã apê, ne cumã ijàpên ita kam wa ha amji to ijakràj — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_6","084_6_6","1TI","6","6","6","Cu ha me pahte catyt kam me papa na, quê ha tee me papê me pajàhcukrêj crêre cakrô, cu ha me hõmpu, ne me amji mã: — Mã hã, wa ha tahnaa mã me — hane. Hõhõ, pahte me pajàhcukrêj to amji kam me pajapac xà ita na ri Pahpãm mã me pahto prãm. Ne ramã me pajakràaj to me pajakràj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_7","084_6_7","1TI","6","7","7","Ne me pahpỳpỳm xà kam, ampo to pê cu pjê wỳr ame pahpỳpỳm? Hamreare, nee pê cu ampo to ame pahpỳpỳm nare. Ne me pajũ kam ame pahpỳpỳm. Na cu ha me ty, ne ampo to cu ha ame pra, pjê ita pĩn, côjkwa wỳr? Hamreare, cu ha me pajũ kam hacpỹ mã ame pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_8","084_6_8","1TI","6","8","8","Mẽr hõhõ, quê ha me pamã me pajõ, ne me pahkà, cu ha pahtỳj hũrên ame pajakry, ne me amji mã: — Mã hã, cu ha ahnaa mã me — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_9","084_6_9","1TI","6","9","9","Ne por me pajõ me, me pahkà jirôa pê amji to me hakràj prãm catêjê itajê pê ihhêj rũm ahtorore pê amji jahkre kêatre ata pyràac. Mã arỳjhy xen te kwỳc mã acjêj, mã mehpro, mã hãn ne mehcura ata pyràac, ne ihpore na mehprãmti ita to ihtỳj mehkên mã me amji rẽn prãm to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_10","084_6_10","1TI","6","10","10","Me pahte ihpore kĩnti atajê pê ampo kên cunea xakat. Ne me pahkwỳa kwỳ te me ita par pej nare kam ri, cute me Jeju jõ pry rên, ne to amji mã mehhimpej jicu, ne pea me hĩ caxwãm pê cute ame caxwỳn itajê jaxôp, ampo kên itajê to. Cwỳrjapê ca ha Timot, ma ampo itajê cunea pê amji to gapôj to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_11","084_6_11","1TI","6","11","11","Ỹhỹ Timot, apê Pahpãm jõ me hũmre nõa, cwỳrjapê ca ha quêt mehcunea to amji kam gapac xà to apipẽnti to apa, ne quêt Pahpãm te amji ton xàa kôt, catyt kam amji ton to apa. Ne quêt Jeju to amji mã ahimpej to apa, ne quêt mehcunea to impej, ne amã mehkĩnti ne. Ne quêt gàpên xà ita kam, ca ha to acrà ne cumã gũcanãr to apa, ne nee me hirôa pê amji ton to apa to prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_12","084_6_12","1TI","6","12","12","Ne cama Jeju te amji kam hapac xà kôt to amji cujtên kam to acrà tu, ita na ca ha gõtpê cahi na akrĩ, rohnỳtti mã. Hõhõ, pom ite amã ampo to hahkre par itajê kôt, quê ha jũ caxuw acaxwỳn ihtyc nare, ne quêt Pahpãm cahê na atĩr rohnỳtti mã. Pê ca me hàhtô kam mare mã amji jarẽn to hane he: — Wa Jejua to amji mã ihimpej, ne ihkôat ipa, ne cumã ijàpên to ipa — hane. Pê amcro ata na Pahpãm ana ahwỳ, ca Jeju cape na apa rohnỳtti mã xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_13","084_6_13","1TI","6","13","13","Ỹhỹ Timot, wa ha amã ijarkwa ta, Pahpãm me Jeju kam mare mã. Pê Pahpãm ampo cunea mã amji to ipijapar xà caxuw, cumã cute amji kam hapac xà gõ. Pê Jeju krĩ jõ pahhi pê Pirat cuna mã cupê Pahpãm kra na amji jarẽn to impejti. Wa ha Pahpãm me Jeju kam mare mã, amã ijarkwa ne amã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_14","084_6_14","1TI","6","14","14","— Por ite amã ampo cunea to hahkre atajê, ca ha ampeaj kam kampa, ne catyt kam apa ita na, quê ha ahnaa hacpỹ ne me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te amji jaxàr xà jõ amcro kam ahtwỳ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_15","084_6_15","1TI","6","15","15","Quê ha Pahpãm hacpỹa ne pjê ita wỳr Jeju kujate. Ne Pahpãm pyxit peaj, ne cupê mehcunea jõ Pahhiti, mã mehcunea impejti na me cumã harẽ, ne cupê pahhi catêjê cunea jõ Pahhiti, ne cupê mehhimpej catêjê cunea to Ihhimpej catê cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_16","084_6_16","1TI","6","16","16","Ne pyxit peaj, quê ha nee jũ caxuw ihtyc nare. Ne pyxit peaj ne impeaj to impej. Ne impej ita pê ihhêj rũm pyt cuna mã irĩt xà prà. Ne jũ wỳr quê jũm hõmpun mã awcanã. Ita pyràc pej ne, jũ wỳr quê me paxũmre kêanre nõ awcanã, ne Pahpãm pejti ata na ahtêp ne hõmpu. Rỳ jũ caxuw jũm te hõmpun nare, ne jũ wỳr cu me pahnõ hõmpu. Quê ha pjê cunea kam mehcunea amji mã me hũpa. Ampo na? He pyxit peaj, ne cupê me pahcunea to ihhimpej catê, rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_17","084_6_17","1TI","6","17","17","Ne wa ha cormã hipêr amã me hakràj cati atajê to icakôc crire ne. Ne por pjê ita kam me hakràj cati atajê, ca ha me cumã, quê ha nee ame amji to cati prãm nare, ne nee me hõ pore to pit mã ame amji to ipijapar to prãm to me ipa nare, ne quêt Pahpãm to quê amji mã mehhimpej to prãm to me ipa. Ampo na? Quê ha ihtỳj jũ caxuw hõ pore ata hamre, ne Pahpãm quê ha quêt jũ caxuw hamre nare. Ne Pahpãm mã me pahkĩn, na ri me pamã ampo cunea jõr to catia to ipa, mã hũrên me pajakryti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_18","084_6_18","1TI","6","18","18","Ne me hakràjti atajê mã garkwa ta, quê mehkwỳ to impeaj ne, ne pom cute mehkwỳ to impejti ita to, quê ha hakràj cati. Ne me to hàhcajrẽnti to ipa, ne ihtỳj mehkwỳ mã me hàhcukrêj jõr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_19","084_6_19","1TI","6","19","19","Quê ha cute ita to ame hajỹr na, quê ha kỳj pê, Pahpãm cahê na, amji mã me hàhcukrêj itajêa to cuprõ. Hõhõ, quê ha me hane, ne Pahpãm cahê na amji to me ipijapar rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T16_20","084_6_20","1TI","6","20","21","Ỹhỹ Timot, pom ite amã ampo jarẽn itajê, ca ha amji mã nõr to impeaj to apa, ne ma to amji japackre ne ihkôat apa. Ne me akwỳ kwỳa hãn ne Pahpãm mã ampo kĩn nare atajê to pit mã amehcakôc to me ipa, ne me amji jarẽn to mehhêj xi to: — Me imã ri quêt ampo itajê cunea jahkre pej — hane. Cwỳrjapê ri ramã cute me Pahpãm jõ pry cupan ne mehhyr, ne Jeju te amji mã mehhimpej jicu. Ne ca, ca ha cute me hajỹr catêjê pê ampỳa mã apu apa. Ne hamre, imã Pahpãm jarkwa kôt me apeaj na me apa na me ato prãm. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_1","085_1_1","2TI","1","1","2","Ikra Timot, ipê Pawrô, wa ha hipêr amã ihhôc. Ca ikôt Jeju kôt apa ita kam, wa ato amji kra, ne imã akĩnti. Pê Pahpãm Jeju Crixtô mã iprar catê na ito. Na wa ipê cumã iprar catê. Ne pê imã harkwa ta, na wa pjê cunea kam, mehcunea mã icakôc ne me cumã awjarẽ. He cu ha Jeju na me amji hônco tu, quê ha me pamã pahte amji kam me pajapac xà tuw pejti atajê gõ. Imã Pahpãm pê me pajõ Inxũ me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me ato impejti na, me ato prãm. Ne cute me acaprĩ na, imã me ato prãm, ne amã acaxwãm pê, cute acaxwỳn kam acarĩcti impejti jõr to ipa na, me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_3","085_1_3","2TI","1","3","3","Wa Pahpãm mã apu ijàpên to ipa, ne cute ampo cunea na ito ihhimpej atajê cunea wa ton to ipa, me quêtjê cuxà, ne nee amji pê ihhimpej xà nõ to ijapac kêt, ne ihcaca nare. Ne wa hãn ne amcro me, caxwa kam Pahpãm mã icakôc, ne nee amji pê ato ijapac kêt nare Timot, ne itỳj cumã acajrẽn, ne cumã apyrên ijakryti na amji jarẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_4","085_1_4","2TI","1","4","4","Ne me papicapôn xà ata kam, wa cormã acwỳr ata na ato amji japackre. Na wa hipêr apupun prãm, ite apyrên amji jakryti prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_5","085_1_5","2TI","1","5","5","Na wa itỳj ate Jeju to amji mã ahimpej to apa na, ato amji japackre to ipa to hanea, pom quê atocatyjre pê Rojtikwỳj, me anã pê Ewnixêkwỳj Jeju to amji mã mehhimpej he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_6","085_1_6","2TI","1","6","6","Na pê wa akrã na ijũ xi, ne acajrẽn ne apê Pahpãm mã gàpên catê na, cumã agõ. Pê Pahpãm amã Carõ Pejti carôt gõ, ate nee amji mã ampo cupa nare xà na. Ne akam carôt ita to amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_7","085_1_7","2TI","1","7","7","Quê ha Pahpãm me pamã Carõ Pejti gõ, cu ha nee ame amji mã pahto me papa nare. Ne quêt ampo crê itajê na quê ha me pahtehcajpa he. Quê ha carôat kôt ame papa na, me pahtehcajpa. Ne me pahcunea te ajpẽn kĩnti na, me pahtehcajpa, ne hanea ne pahte me ampo kên to amji kam pajapac tête, me amji jiprõn na, me pahtehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_8","085_1_8","2TI","1","8","8","Cwỳrjapê ca ha nee me cumã me pajõ Pahhiti to gũjarẽn na apahàm nare. Ne hanea ne, nee Jeju cwỳrjapê cute me ijaxàr ita na, apu ikam apahàm nare. Ne quêt icahê na gũjarẽn pejti xà itajê na, ca amji pupun xà kêanre to apa. He ramã me Pahpãm te ita caxuw amã carôt jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_9","085_1_9","2TI","1","9","9","Ne pê me pahkên pê me pahto hapôj, ne me pahto amji kwỳa. Xà pê cu ajkĩ me ampo pejti to na mã, pê me pahto hane? Hãpà. Pê cute amji kam hapac xà to hajỹr prãmte, pê me pahto impejti ita to hane. Ne pê mam, rỳ pêa mã, Pahpãm pjê ton xwỳjrea na amji jarẽn to: — Wa ha mehkritxwỳ na me cumã ikra Jeju kujate, quê ha mehtyc jahpan xà na ty. Wa ha hõmpu ne ihkôt me to impejti ne, quê ha nee jũ caxuw ihkên cati mã mencjêj nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_10","085_1_10","2TI","1","10","10","Ne pê amji jarẽn xà ata na, me pamã me pahtyc jahpan xà na, Jeju tyc xà wỳr ihkujate. Pê ty, ne hacpỹa mã ihtĩr. Cwỳrjapê quê ha Jeju to amji mã mehhimpej to me ipa atajê me ty, ne me cupê hũràac, ne hacpỹa mã mehtĩr rohnỳtti mã. Hõhõ, me pajũjarẽn xà impejti itajêa, cu ha me cumã harẽn to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_11","085_1_11","2TI","1","11","11","Ne Pahpãm pê icapi, ite ijũjarẽn xà impejti itajê jarẽn, ne Jeju na mehkwỳ mã to hahkre prãmte, pê icapi ne ikujate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_12","085_1_12","2TI","1","12","12","Cwỳrjapê wa ampo itajêa na amji pupun xà kêanre to amji pupu. Ne nee apu ipahàm nare, ne nee apu amji mã pa nare. Ampo na? Pahpãm pê imã ijàpên xà ita gõ, ne cute imã ijamãr xà caxuw carôt tỳjti jõr. Ne quê ha hàpên xà ita ijamãr itaa na, quê ha ahnaa hacpỹ ne Jeju amji jaxà, hõ amcro ata na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_13","085_1_13","2TI","1","13","13","Ne pom ampeaj kam ite amã ampo to hahkre itajê, ca ha amji mã hahkre pej, ne me cumã to hahkre to apa. Ne ihkôat amji ton to apa xà caxuw, wa ite amã to hahkre partu, he ampeaj kam ri quêt ite amã ampo to hahkre xà to ihimpej atajê. Ne Jeju to ca ha amji mã me ahimpej na amji to ihtỳaj to apa kam to acrà tu ne. Ne ca ha hanea ne Jeju na mehkwỳ kwỳ me, kam ajpẽn kĩnti to me ahônco tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_14","085_1_14","2TI","1","14","14","Ca ha atỳj amji mã me ite amã ampo pejti to hahkre xà itajê cunea nõr to me apa na, quê ha acaxwãm pê Pahpãm Carõ Pejti ate ton xà ata na atehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_15","085_1_15","2TI","1","15","15","Ne ramã ate Axij jõ pjê kam mehcunea te me ijicu, ne ma ame icaca na me ijahkre pej, mã hanea ne Pijer me Hermojẽn te ijicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_16","085_1_16","2TI","1","16","16","Imã Pahpãm te Onetipo me, mehkra to impejti na me to prãm, ne cute me caprĩ na imã me to prãm. Ampo na? Ramã cute imã ijakry catia jõr, ne nee cute me ijaxàr ita jũ na amehpahàm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_17","085_1_17","2TI","1","17","17","Ne Roman jõ krĩ mã cator, pê ma apu ijapên to mõ, ne ina cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T21_18","085_1_18","2TI","1","18","18","Ne amã Epet jõ krĩ kam cute itehcajpar catia na hahkre pej. Ne imã Pahpãm te, Jeju to amji jaxàr xà kam, cute Onetipo caprĩ na to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_1","085_2_1","2TI","2","1","1","Ỹhỹ ikra, ca ha Jeju carôt to amji to ihtỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_2","085_2_2","2TI","2","2","2","Ne pom me hàhtôa kam mare mã ite amã icakôc xà to hahkre itajê, ca ha hanea ne jũmjê mã to hahkre. Ne por jũmjê atajê quê ha catyt kam me ipa, ne me hũpar pejti to me ipa na, quê ha ihtỳj ma amũ irô mã, jũmjê mã ampo itajêa to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_3","085_2_3","2TI","2","3","3","Me papê Jeju cahê na me papijapu catêjê, cwỳrjapê ca ha icuxà ajũcanãar kam apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_4","085_2_4","2TI","2","4","4","Ne me ipijapu xà kam krãhtare pê me hàprê catêjê ihtỳj amji caxuw me hõ pahhi kam hapac to me ipa. Cwỳrjapê ri nee me ipijapu xà te amji kam hapac xà ata ràn xà na, ihkwỳ to amji kam hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_5","085_2_5","2TI","2","5","5","He me hàhcukren catêjê te hajỹar, quê ha me hacrer catê me hacrer, quê ha ajkaam amentoj, ne jũm te imprar tỳj ne mam cator na, quê ha ihtỳj amcwa. Hõhõ, cu ha me papê me hàhcukren catêjê pyràac, ne Pahpãm jarkwa kôt, catyt kam me cumã pajàpên to mempejti na, cu ha pahtỳj me amcwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_6","085_2_6","2TI","2","6","6","Ne pur kam hàpên catê te me hajỹar, quê ha pur kam apê, quê ha cumã hõ intuw, quê ha mam quêt hõ intuw ata nõ krẽ, ne Jeju mã me gàpên xà itajê pê itajê pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_7","085_2_7","2TI","2","7","7","Ne ite amã ampo jarẽn itajê to amji kampa ne ihkôt hakoap ne, quê ha ihtỳj Pahpãm ate impar jahkre pej na atehcajpa, ca ha hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_8","085_2_8","2TI","2","8","8","Ne Jeju pê pahhi Tawi xwỳ tàmxwỳ, ne hacpỹa mã ihtĩr na, harẽn xà impejti itajê to wa mehcunea mã ijũjarẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_9","085_2_9","2TI","2","9","9","Cwỳrjapê ri ihhêj rũm ipê mehkên catêjê pyràac, mã wakỳti te ijara juwapre. Ne Pahpãm jarkwa nare, jũ wỳr quê jũm ihcajpre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_10","085_2_10","2TI","2","10","10","Na wa itỳj Pahpãm na mehkwỳ mã, ite amji pupun xà kêanre itajê mã ijũcanãr to ipa. Hõ, wa itỳj apu hajỹr to ipa, mãr quê xwỳ mã Pahpãm wỳr me apkjê, quê Jeju mehkên pê me to hapôj pa, mãr quê mempejti na Pahpãm cahê na, côjkwa kam ame ipa rohnỳtti mã. Hõhõ, pê ramã rỳ pêa mã Pahpãm amji mã me pahto hajỹr to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_11","085_2_11","2TI","2","11","11","Ita caxuw wa ha caxwãm catia mã, ite ampo to me amã hahkre xà impejti atajê to me amã hahkre he: Cu ha amjia kôt me papa jicu me mãa mã, pahtỳj Jeju cwỳrjapê me pahtyc to prãm na, cu ha pahtỳj cahi na ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_12","085_2_12","2TI","2","12","12","Cu ha ame amji pupun xà kêanre ita kam ame pajũcanãr kam me to pancrà na, cu ha pahtỳj cahê na amji to ame pahhi. Nãmri cu ha pahte amehcaca, ne me hicu na, quê ha hanea ne ame pahcaca, ne me pajicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_13","085_2_13","2TI","2","13","13","Nãmri cu ha pahte me amji jarkwa par nare na, quê ha ihtỳj quêt Jeju amji jarkwa pa. Ampo na? Jũ wỳr quê taa amji mã ihhêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_14","085_2_14","2TI","2","14","14","Ne me akwỳa te ampo to hahkre xà impejti itajê to ma me amji japackrea ne ajco, ne ma me to. Ne ahna me to ihtỳaj ne, quê nee ihcaprỳ na mehcakôc xà kryjre incwỳrjapê ame ajpẽn mãn nare. Nãmri mehkwỳ kam mare mã cute me ajpẽn mãn ita na ihkaj na, quê ame hane, quê ame kampa, ne hanea ne mehkêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_15","085_2_15","2TI","2","15","15","Ne me hàpên catê nõ impejti ata, quê ha hàpên xà to impejti to ipa, mãr quê jũm hàpên xà ata pupu, quê nee hàpên xà ita jũ na ihpahàm nare. Ne pom ca ramã gàpên xà to apê ita to ca ha apê, ne Pahpãm na mehkwỳ mã ampo to hahkre to impejti to apa. Mãr quê Pahpãm jũ caxuw acukij, ca nee gàpên xà nõ impejti ata jũ na apu apahàm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_16","085_2_16","2TI","2","16","16","Ne mehkwỳ pê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê ri ajteare mã me amji kampa, ne amjia kôt me harkwa kôt hamreare atajê to ame hahkre to me ipa. Ne Pahpãm ma apu mehcakôc xà kôt hamreare atajê caca. Ampo na? Cute Pahpãm jõ pry tête mehkwỳ to pry rên prãmte ri amehcakôc xà itajê to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_17","085_2_17","2TI","2","17","17","Ne me hũmre te me hapackre xà ita pê ihhêj rũm cagã te mehcãmxar, mã kam ihtu, ne hĩ cacu, ne ihpỳpỳm to ipa ata pyràac. Ne me hũmre atajêa ri kam Pahpãm te amji kam hapac xà cakrô, mã ihtỳj ame to kêanre to me ipa. Atajê pê ri ampo kên to pit mã hahkre catêjê he: Himẽn me Piret. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_18","085_2_18","2TI","2","18","18","Ne ma ame Pahpãm jarkwa cajrer pejti, cuhtacti ata caca, ne cute mehcupan, ne mehkwỳ mã mehhêj xi xà to: — Pom Pahpãm te hacpỹa mã me pahto ihtĩr na amji ton xà ata te ma ramã me pajakren — hajỹr. Cwỳrjapê ri Jeju na mehkwỳ jàhtôa ne cute me hũhhyr, mã kyre pê ajpẽn kam Jeju kôt ame amji ton to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_19","085_2_19","2TI","2","19","19","Ne quêt Pahpãm na mehkwỳ te Jeju to amji mã mehhimpej tỳjti itajê pê ihhêj rũm ikre jicjêc tỳjti ata pyràac. Mã Pahpãm pê ikre ton catê pyràac, ne cute ikre mã hũxwỳr, mã cumã apu ihcuhhê. Ne jũ wỳr quê jũm hũhta. Ne por pĩ tỳjti ata kam ihhêj ne ihhôc ata jũjarẽn xà te hajỹr he: “Pahpãm mã ihtỳj amji kwỳa jahkre pej” ne: “Quê ha mehkwỳ te Pahpãm na mehkwỳ na amji jarẽn na, quê ha ihtỳj mehkên cunea mã hikra, ne me hicu” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_20","085_2_20","2TI","2","20","20","Me hakràj catêjê jũrkwa kam ampeaj kam me cumã me hàwmrõ xà me, me hàpàn xà pyxwỳr xà jàhtô. Ne ihkwỳ na kyre pê hĩ ahwỳ, ne ihkwỳ impejti atajê na ri ampeaj kam hĩ ahwỳ. Ne por impejti atajê ri quêt, cute me to amji mã amcro jirên xà atajêa na kam me apà, ita jĩkjê na ri me papê ampo itajê pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_21","085_2_21","2TI","2","21","21","Cu ha me pahte ame pahkên jicu, ne ampo te ame pahtũm atajê jũrê, ne ame pahtetetti ne, me pajàpên xà caxuw. Quê ha ihtỳj Pahpãm me pamã hàpên xà impejti nõ gõ, cu ha me cumã apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_22","085_2_22","2TI","2","22","22","Ỹhỹ Timot, cormã atuwre cakrô, ca ha nee apê mentuwre te amji kam hapac xà, kôt hakop nare atajê pyràc nare. Nãmri mentuwre itajê quê ha pjê kam me ampo pejti pupu, ne nee ihkôt me hakop nare kam, ma ihkôt me pra. Ne caa, ca ha hajỹr nare, ca ha nee apu ita ton to apa nare, ne quêt catyt kam apa, ne Pahpãm to amji mã ahimpej to apa. Ne nee me akwỳa me ame ajpẽn mãn nare, ne nee ame apijapu nare, ne catyt kam cama ame ajpẽn kĩnti to me apa. Ampo na? Nãmri me akwỳ cunea te amji kam hapac xà cunea tetet pit, ne quêt Pahpãm te me atehcajpar na, ca me ahcukij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_23","085_2_23","2TI","2","23","23","Ne pom ajpẽn krac ri me harkwa cakrô to amehcakôc atajê pê, ca amji to guphêa ne. Nãmri ramã ate, cute me hajỹr to mõr mã mã, ma ame ipijapu na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_24","085_2_24","2TI","2","24","24","Ne Pahpãm mã me pajàpên catêjê itajê nee ame papijapu xà nare. Cu ha quêt cama me amji mã pahprĩa ne me pajàhcaprĩa kam me cumã ampi ne, ampo to me cumã hahkre to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T22_25","085_2_25","2TI","2","25","26","Quê ihhêaj to jũm ame pahkam incryc, cu ha me cumã ampi ne me cumã pahcaprĩ, ne hacpỹa mã mehcuhtac. Ne por me pampar nare atajê pê ihhêj rũm, ramã me pahcurê xwỳn pê Xatanaj jõ kwỳc mã amencjêj. Mã Xatanaj ita me to ihhimpej, mã harkwa kôt amji to mehhimpej to ame ipa. Cu ha me cumã ampi ne me to hahkre to me papa, ne me ahna Pahpãm wỳ, quê ihhêaj to mehtehcajpa, quê ha xwỳ mã hacpỹa mã Pahpãm wỳr me apkjê, ne me amji krã kre, ne Xatanaj jõ kwỳc ata pê ame hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_1","085_3_1","2TI","3","1","1","Ỹhỹ Timot, wa ha ita caxuw amã Jeju te amji jaxàr xà jõ amcro cahhur kôt harẽ. Ne amcro cahhur ata kam, quê ha ampo cunea apu amji mã hamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_2","085_3_2","2TI","3","2","2","Quê ha amcro atajê ihkêanre, ne ampeaj kam hũpa. Ampo na? Quê ha mehcunea amehkêanre, ne amji to pit mã ame amji kam hapac to me ipa, ne me hàhcukrêj me, ihpore to pit mã amji mã me cuprõn to me ipa prãm. Ne mehkwỳ amji jirôa pê amji to me cati to prãm, ne amji to me hàprãr to me ipa. Ne mehkwỳa kwỳ to ihhêj rũm mehkryjre ta, ne ampo cunea na me cumã hũjahkre to me ipa. Ne mehcunea me amji xũn kêanre to ame ipa, ne nee me hũmxwỳ impar nare, ne nee cute me cumã ampo pejti jõr atajê pyrên, me cumã me hakryti na me amji jarẽn to me ipa nare, ne nee amji mã me Pahpãm cupa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_3","085_3_3","2TI","3","3","3","Ne nee me cumã mehkwỳ kĩn nare, ne nee me hàhcaprĩ nare, ne cama mehkwỳ to ihhêj xi xà to kêanre to me ipa, cute mehkên mã me irẽn prãmte. Ne amji mã mehkêanre ne, ne me amji mã hamãr nare ne. Ne me cupê ampo pejti to kên catêjê, ne nee me cumã ampo pejti kĩn nare, ne me hàprêa to me hàprê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_4","085_3_4","2TI","3","4","4","Ne me hõ ikwỳ nõ catêjêa jarẽn to mehkêanre to me ipa, cute mehkên mã me irẽn prãmte. Ne hãn ne ampo kên kam mehkrã acto tu, mã nee kam me amji cajpẽr nare, ne mehkên itajê to ihtỳj amji to ame catia to me prãm. Ne cute Pahpãm kaj na amji kam me hapac xàa na amji mã me ampo ton to prãm, itajê to pit mã ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_5","085_3_5","2TI","3","5","5","Ne mehkwỳ mã me cupê ihhêj rũm ampeaj kam Pahpãm carôat kôt, catyt kam Jeju kôt me ipa catêjê, ne nee mã cama ampeaj kam nare, ne amehhêaj to ame ipa. Ne pom cute me hajỹr catêjê itajê pê, ma amji to guphê to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_6","085_3_6","2TI","3","6","6","Nãmri hãn ne ikre cunea kôt mencjêj to me ipa, ne pyjê mã mehhêj xi xà kêanre atajê to mehhêj to me ipa. Mã hãn ne pyjê itajê te me hahkre pej nõ kam, mehkôat ame ampo kêanre atajê ton to me ipa. Ne ramã me caxwãm pê cute mehkêanre na me amji jahkre pej, na ri amehpeacre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_7","085_3_7","2TI","3","7","7","Ne pom cute me cumã ampo to hahkre catêjê itajê cuxà, cute ame ampo itajê jahkre pej prãmte, tee ampeaj kam me kampa cakrô, ne nee jũm te ihkôt hakop, ne kam hapac, ne hahkre pej pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_8","085_3_8","2TI","3","8","8","Ahnaa mã pê Janaj xwỳ me Jãmprê xwỳ he, ne Mojxe xwỳ cuna mã amji kam me hapac xà to kêanre he. Ita kôpit na mã, me hũmre hêj xi itajê te Pahpãm jarkwa hêj xi nare ata cuna mã me amji kam me hapac xà kêanre to me amji kam hapac he. Ne mehkrã kêanre, ne cute Jeju kôt me amji kam hapac jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_9","085_3_9","2TI","3","9","9","Ne pom me hũmre itajê quê ha nee ame ipa ry nare. Ampo na? Quê ha mehcunea, cute me Janaj me Jãmprê cuxà, cute me amji jahkre kêatre ata na me hõmpu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_10","085_3_10","2TI","3","10","10","Ne ca nare, he ca ramã ite amã ampo to hahkre xàa kôt ate amji ton. Ne ca ramã ite amji kam ijapac xà cunea na ate ipupun, ne ahna ijahkre pej. Ne ramã ate ampo caxuw ipa na ijahkre pej. Nãmri wa ramã Jeju to amji mã ihimpej to ipa, ne ampo cunea na, amji mã me ato ijàhtàtti to ipa, ne amehkĩnti to ipa, ne ijũcanãar kam ampo itajê kam to icrà to ipa. Mã mehkwỳ te ame ito kêanre prãmte, cama ame icapôr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_11","085_3_11","2TI","3","11","11","Na wa amji pupun xà kêanre to amji pupun to ipa. Ca ramã ate ijarẽn par, ne ahna ipupun xà atajê na amã ijahkre pejtu. Ne ate Antijoc jõ krĩ me, Ampokrekà jõ krĩ me, Ritij jõ krĩ kam, por ampo cunea te ito kêanre ata na ate ijahkre pej pejtu. Pê ajco Pahpãm pê Pahhiti ampo itajê cunea pê ito hapôj to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_12","085_3_12","2TI","3","12","12","Ne por Jeju kôt me amji ton to me ipa prãm atajê cunea, quê ha icuxà, ampo itajê na me amji pupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_13","085_3_13","2TI","3","13","13","Ne me hũmre krã kêanre, mehkwỳ mã ihhêj to ipa atajê kwỳa to ri, cute me cumã ihhêj jahpan xà na, mehkwỳa kwỳ te hanea ne me cumã ihhêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_14","085_3_14","2TI","3","14","14","Ne ca Timot, pom ate ampo to hahkre ne hahkre pej, ne catyt kam ihkôat apa atajê kam, ca ha quêt to acrà tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_15","085_3_15","2TI","3","15","15","Ne pê ca gõkre nõre naa mã, Pahpãm jarkwa to cute me amã hahkre catêjê jahkre pej, atajê cukwa kam ri amã Pahpãm jarkwa jahkre pej. Ne pom Pahpãm jarkwa jõ kàhhôc ita, quê ha ihtỳj ampo cunea na atehcajpa. Ca ha gũpar krã kreti to awpa, ne Jeju Crixtô to amji mã ahimpej to apa, ne akên cati pê acato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_16","085_3_16","2TI","3","16","16","Ne pê ramã mam Pahpãm na mehkwỳ, Pahpãm Carõ Pejti jarkwaa kôt, ihkàhhôc ata kam mehhôc. Ne ampo pejti itajê cunea caxuw ri impej he. Ihtỳj ampo pej cunea to me cumã hahkre xà caxuw impej. Ne cute me ampo kên ton, mã intête cute me cumãn xà caxuw impej. Ne me cute amji kam me hapac xà jikutti, mã cute hacpỹa mã mehcuhtac xà caxuw impej. Ne caxwãm catia mã, catyt kam me ipa xà to me cumã hahkre xà caxuw hanea ne impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T23_17","085_3_17","2TI","3","17","17","Hõhõ, quê ha jũm mã Pahpãm kôt ipa, ne cumã hàpên catê na cumã amji ton to prãm na, quê ha ihkàhhôc ita cahyt, ne ampo par jahkre pej to mõ, ne ramã hàpên xà impejti cunea caxuw amji mã hàhcuprõn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_1","085_4_1","2TI","4","1","1","Ỹhỹ Timot, wa ha gapackre ne Pahpãm me, Jeju Crixtô kam mare mã amã ijarkwa ta. Pom Jeju te mehcukij ne me ajpẽn pê me to ipicokjêr xà jõ amcro kam, quê ha amji na mehtyc to cuprõ, ne mehtĩr to cuprõ, ne cute ahpỹanre na, cute ame amji kam hapac xà ton atajê kôt, mehcukij xà caxuw. Mã Jeju te ahna me hahkre pej atajê na, quê ha mehcukij. Ne cute mehcukij jirô pê, quê ha amji to pjê cunea jõ Pahhiti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_2","085_4_2","2TI","4","2","2","Cwỳrjapê wa ha amã ijarkwa ta, ca ha mehcunea mã Pahpãm jarkwa to acakôc to apa kam apec xà nare kam, kam xuwcaca nare kam, me cumã to acakôc to apa. Ne hanea ne apec xà kam, xuwcaca kam, me cumã Pahpãm jarkwa to acakôc to apa. Ne gũjarẽn xà ita na me cumã awjahkrea ne, ne ma mehkên tête mehcahpêrkàr to apa. Ne me cumã ampo itajê to hahkre na, amji mã me to gàhtàtti to apa, ne ma ajpẽn kam me hakryti na me cumã gũjahkre to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_3","085_4_3","2TI","4","3","3","Nãmri quê ha cormã me hũmre jũpar nare atajê jõ amcro kam ahtwỳ, quê ha nee me gũjarẽn pejti pê ampeaj kam atajê kam me hapac nare. Ne amjia kôt cute amji mã me amji kam hapac xà kĩnti atajê kôt, quê ha ame ipa. Ne amji mã, cute me ampo to hahkre catêjê jàhtôa ne me to cuprõ. Ne me cumã: — Ite amji mã me ampo par na prãmti atajê to, ca ha me imã hahkre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_4","085_4_4","2TI","4","4","4","Ne pom me hũmre itajê, quê ha me Pahpãm jarkwa pejti kam me hapac jicu, ne ajte menquêtjê jũjarẽn hêj xi xà kam, quê ha quêt me hapac to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_5","085_4_5","2TI","4","5","5","Ne ca Timot, ca ha itajê cunea pê amji to guphê to apa, ne ma ahna amji jamãr peaj ne. Ne ate amji pupun xà kên itajê mã awcanãa ne, ne cama amji to apê Pahpãm wỳr me to ipipkjêr catê na, amji to impeaj ne. Pom apê Pahpãm mã me gàpên catêjê nõ ita? Na ca ha cumã gàpên xà itajê cunea to impeaj to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_6","085_4_6","2TI","4","6","6","Pê wa mam Pahpãm mã ramã amji gõ, ne cumã amji to awjahkre, ite cumã ijàpên itaa kam ityc xà jõ amcro mã hahêr, na pê wa cumã amji to awjahkre. Ne ramã ipê pjê krãn to mõ, ite amji to ijũjahkre xà ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_7","085_4_7","2TI","4","7","7","He wa ramã ite ampo kên itajê cunea me amji cujtên to kênre nare. Ne hanea ne ijàhcukren kênre nare, ne wa hanea ne ite amji mã ite Jeju to amji mã ihimpej xà ita juwahi to kênre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_8","085_4_8","2TI","4","8","8","Ne pom ijàpên xà itajê jahpan xà na, ramã Pahpãm cahê na imã ijàmcwỳr xà impejti ata nõ. Ne mehcukij ne me to ipicokjêr xà jõ amcro kam, quê ha Pahhiti pê krã kreti te catyt kam me pahcukij catê ata, quê ha imã ijàmcwỳr xà ita gõ. Ne ijàmcwỳr xà ita pê ihhêj rũm pjê kam pahhi krãhkà. Quê ha Pahpãm ikrã na ihkrãhkà ata pupu ne imã: — Ate amji kam gapac xà cunea na apeaj to apej — hane. Hõhõ, quê ha Pahpãm ito hane, ne nee wa ha ahte hajỹr nare, ne por Jeju jikaj kam, me cumã amji kĩan kam me hikaj to ipa atajê, quê ha me hanea ne icuxà ame amcwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_9","085_4_9","2TI","4","9","9","Na ca ha atỳj ajpên iwỳr atẽm pyrentu ne ipupu, nãmri wa ahte ikrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_10","085_4_10","2TI","4","10","10","Pê Tema amji mã pjê ita te amji kam hapac xà kĩn, ne incryc imã hikra ne ma tẽ, Texarõn jõ krĩ wỳr. Mã Crexẽn ma Carati jõ pjê wỳr hàpên xà wỳr tẽ, ne hanea ne Tito ma Tarmati jõ pjê wỳr hàpên xà wỳr tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_11","085_4_11","2TI","4","11","12","Ne pê wa ma Epet jõ krĩ wỳr Tiquicô kujate. Mã Ruc pyxit peaj ne icahê na ihkrĩ. Ca ha tẽ ne Macô japrô ne ajpên to tẽ, nãmri taa mã quê ha ihtỳj ijàpên xà ita na itehcajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_13","085_4_13","2TI","4","13","13","Ne ajpên me amõr xà wỳr, ajpên me imã ite Trôwat jõ krĩ kam, Carpo jũrkwa kam, ikàhti juwahi ata pỳ, ne hanea ne ajpên imã ihkàhhôc kwỳ jàhhuc atajê incwa, ne nee ca ha, por wa cormã kam ihhôc to prãm ata to me gapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_14","085_4_14","2TI","4","14","15","Ne ma amji na me wakỳti to hàpên catê japrỳ te Arexãnre ata to me guphêa ne. Nãmri pahte amji kam me pajapac xà ita na, ampeaj kam cama me pahkam hàprê, na pê ramã ito kên crire nare. Ne imã cute ito kên jahpan xà na, Pahpãm te cumã hàmjõr na to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_16","085_4_16","2TI","4","16","16","Ne pê Roman catêjê jõ pahhiti icukij prãmte, amji cuna mã ixãm, pê wa ahte me cuna mã xa, ite amji na ijaprãr prãmte. Pê ajte me pahkwỳ itajê cunea me ire, ne ma ipê amehcahkũm. Ne pom cute me ito hajỹr xà ita na, quê nee ijahpan xà na jũ caxuw Pahpãm jũ mã me ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_17","085_4_17","2TI","4","17","17","Pê Pahpãm icahê na xa, ne ma imã carôt gõ, pê wa carôat kôt mehcahkrit atajê mã Jeju jarẽn pejti itajê cunea jarẽn toxa, ne pea ite amji to ityc xà jahpan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_18","085_4_18","2TI","4","18","18","Ne quêt me Pahpãm pê Pahhiti te hajỹr romã mã, quê ha ampo itajê cunea pê ipytà, ne ma côjkwa wỳr ijaprô, wa ha curia ihhimpej xà ata krac ri ikrĩ. Ỹhỹ, cu ha hõtpê Pahpãm mã me pajũjarẽn to hajỹr to me papa he: — Hirã pê, mehcunea jirôa pê acati — hane. Quê ha mehcunea me pahkampa, ne me harkwa to: — Ampeaj kam! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_19","085_4_19","2TI","4","19","19","Ne Prixirakwỳj mã ijarẽ, Aquira mea mã, ne hanea ne Onetipo me, mehkra mea mã, me cumã ijarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_20","085_4_20","2TI","4","20","20","Ne Eraxô mat ri Corinti jõ krĩ kam hàhhuc, ne ite amji jakàn pê Tropimo juwahi, Krĩtêpti kam, pê hà incwỳrjapê pê wa huwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_21","085_4_21","2TI","4","21","21","Ajpên me amji jahkre, ne pahhàjê pỳm xwỳjrea na iwỳr me acator to me hahkre. Ne hanea ne me pahkjêjê kwỳ itajê te ri me amã amji jarẽn kujahêc he: Ewpuro me, Prutẽn me, Rino me, Cawtikwỳj me, mehkwỳ cahhur itajê cunea te me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("T24_22","085_4_22","2TI","4","22","22","Na wa ijõtpê ite Pahpãm mã me acajrẽn to hajỹr he: — Me ijõ Inxũ, ca ha Timot mã acarôt gõ, quê nee apu acarôt ita kam amji na ampo cãmjĩ nare. Ne Timot na mehkwỳ cunea to impeaj ne — hajỹr. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_1","086_1_1","TIT","1","1","2","Hàpà Tito, ipê Pawrô, ne ipê Pahpãm mã ijàpên catê, ne hanea ne ipê Jeju Crixtô jarkwa na iprar catê, ne pa wa ha amã ihkàhhôc ita to. Pê Pahpãm icapi, ne mehkwỳ wỳr ikujate. Pom pê ramã mam amji mã mehkwỳ capi atajê, wa ite mehtehcajpar, mã cute me hũnãr to ihtỳaj prãmte, pê me hỹrmã ikujate. Ne hanea ne cute Jeju to amji mã mehhimpej kam me to incrà tu to prãm to pê mehwỳr ikujate. Ne hanea ne caxwãm catia mã, catyt kam me papa prãmte, me cumã Pahpãm te amji kam hapac xà to hahkre. He nee Pahpãm apu ihhêj nare, ne rỳ pêa mã, pê cormã pjê ton nare kam, me pamã cute amji cahê na me pahto ipijapar rohnỳtti mã xà na amji to, cu pahtỳj me hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_3","086_1_3","TIT","1","3","3","Pê rỳ pêa mã ramã me pamã amji to. Ne ramã cute me pamã amji ton xàa kam hàhhuc, na ri ihtỳj ita caxuw apu cahê na me pancjêj xà to me pamã hahkre. Ne pom cute me pamã ampo to hahkre xà ita pê imã cugõ, ne ite mehcunea mã to icahkũm xà na harkwa ta. Ne Pahpãm te me pahkên kêanre catihti ata pê me pahto hapôj ata jarkwa kôt, wa mehcunea mã harẽn xà impejti itajê jarẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_4","086_1_4","TIT","1","4","4","Ỹhỹ Tito, itea wa amã ihkàhhôc ita ton. Ampo na? Cu ajwar Jeju to amji mã pahhimpej ita kam, wa itỳj ato amji kra. Ne Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati, ne ihcãmter Jeju Crixtô te ri me pahkên kêanre pê me pahto hapôj, na wa ijõtpê me cumã acajrẽn to ipa, ne me cumã: — Tito to impeaj ne, ne caprĩ, ne caxwãm pê me cumã me acarĩcti jõr to me apa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_5","086_1_5","TIT","1","5","5","Cwỳrjapê pê wa cô jipôc ri, Kẽnpojre jõ pjê ata kam guwahi, ne amã ijarkwa hyr to: — Tito, cormã nee jũm te krĩ cunea kôt Jeju na mehkwỳ mã me to ihhimpej catêjê pyxwỳr nare. Cwỳrjapê ca ha ahpỹanre na me akwỳ cunea mã, me to ihhimpej catêjê ton partu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_6","086_1_6","TIT","1","6","6","Cwỳrjapê wa ha ato ihimpej. Ca nee Jeju na mehkwỳ to ihhimpej catê na, atỳj jũm xãm nare. Ne quêt cute me hajỹr catêjê nõ, ca ha hãm he. Quê ha hũmre nõ pê catyt kam ipa catê, quê nee jũm ihkôt harẽn nõ to kên nare, ata pê quê ha me to ihhimpej catê. Ne cumã hĩxi pyxit peaj, ne ajpẽn na me ajkrut peaj. Quê ha mehkra xwỳjê pê catyt kam Jeju na mehkwỳ. Mãr quê nee jũm, me hũpar nare, krã kêanre na, amehkra to ihcakôc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_7","086_1_7","TIT","1","7","7","Ne Jeju na mehkwỳ to mehhimpej catêjê pupun catêjê atajê, quê ha Pahpãm jàpên xàa to me hàpên to me ipa. Cwỳrjapê quê ha mehkwỳ nõ te, cute ampo to kên nõ na harẽn na, quê ha nee cupê mehkwỳ to ihhimpej catê nare. Ne me cumã, cute amji kam me hapac xà impejti cajcucre to me amji jarẽc jahkre pej. Ne hanea ne me cumã cute amji kam hapac xà pytĩti to amji jarẽc jahkre pej. Ne por quê ha me cupê mehkwỳ to ihhimpej catêjê atajê, quê ha nee amji to ame cati prãm nare, ne nee amencryc xi nare, ne nee côxỳhti to ame amji to ipipãn to me ipa nare, ne nee ame hàprê nare, ne nee ihtỳj ahti na hàpên xà kêanre atajê to amji to me hakràj prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_8","086_1_8","TIT","1","8","8","Ne quêt ihcunea na, me hũrkwa to me hàhcajrẽnti ne, ne me cumã ampo pej pit kĩn. Ne caxwãm catia mã amji to mehhimpej to mempej, ne ampo kên cunea tête me amji jiprõn to me ipa. Ne mehcunea to me amji kam hapac to me ipipẽnti to me ipa. Ne catyt kam me Pahpãm jarkwa kôt ame ipa. Hõhõ, quê ha Jeju na mehkwỳ to mehhimpej catêjê pupun catêjê atajê cute amji kam me hapac xà to me hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_9","086_1_9","TIT","1","9","9","Ne ihtỳj me caxwãm pê amji mã me Jeju jarẽn pejti itajê to me ipijarõ to impejti to me ipa. Ampo na? Pom harẽn xà ita, nee mã ihhêj xi nare, ampeaj kam ri. Ne ihtỳj hũjarẽn xà ita to me cumã me hakryti to ihtỳj to ipa. Ne hanea ne hũjarẽn xà ita, cute cuna mã ame ampo to ihcupan catêjê mã harẽn to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_10","086_1_10","TIT","1","10","10","Ỹhỹ, Tito, ca ha ma amji to guphê to apa, nãmri ampeaj kam cute me Mojxe xwỳ jõ kàhhôc to me cumã hahkre to mehkêanre to me ipa catêjê jàhtô. Ne xwahna cumã me ate Juta catêjê kôt me Mojxe xwỳ jõ kàhhôc cunea kôt me amji ton na, me cumã me ato prãm. Na ri hõtpê me amã hũjarẽn to hane he: — Gapacta ne Jeju to amji mã me ahimpej to me apa, ne hanea ne hĩkjê na, Mojxe te me hapackre xà cunea kôt me amji ton to me apa — hane. Ne amehhêj xia jarẽn to me ipa. Ne ame to ihhimpej catêjê pejti atajê cunea cuna mã, mehkên to pit mã ame amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_11","086_1_11","TIT","1","11","11","Cwỳrjapê ri imã ate cute me hajỹrjê mãn na ato prãm. Na ca ha me cumãn prãm, ne me cumã garkwa to hane he: — Me kêt! Ne aracri ame apa! Ca cama apu krĩ kam ikre jàhtôa kam mehkrĩ atajê cunea te me Pahpãm jarkwa pejti ata kôt me ipa xà kaj na mehcahpêrkàr to me apa. Ne ate ampo to me cumã hahkre xà kêanre itajê to, nee ate me cumã hahkre xà nare. Ne ate amji mã mehpore incwỳr prãmte, ca ame hajỹr to me apa. Xà nee ajte ita na me apahàm nare? — Hõ, ca ha me cumã hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_12","086_1_12","TIT","1","12","12","Ne Kẽnpojre jõ pjê ata kam mehkwỳa nõ te Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê ata te amji jarẽn to: — Me ipê Kẽnpojre catêjê hõtpê me ihêj xia to me ihêj xi, ne ihhêj rũm me ipê ampo kên jàprêa to hàprê atajê, ne ampeaj kam ite me xuwcaca, ne cama ampeaj kam me ijàpàn cati — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_13","086_1_13","TIT","1","13","13","Ne pom cute ampo na me amji jarẽn xà ita, ampeaj kam ri. Cwỳrjapê ca ha ma cute amji kam me hapac xà ita tête me cahpêrkàr to ihtỳaj to apa, quê catyt kam caxwãm catia mã Jeju to amji mã mehhimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_14","086_1_14","TIT","1","14","14","Nee ca ha hipêr mam Juta catêjê quêtjê jũjarẽn xà to mehcakôc catêjê me, mehkrãa kam, cute me caxuw amji mã mehcakôc xà to mehhimpej atajê to me amji japackre nare. Ampo na? Atajê te ri ramã Pahpãm jarkwa pejti caca ne me hicu. Nãmri mehcakôc xà itajê nee Pahpãm pĩn me caxuw me cumã hapôj nare. Ne por Juta catêjê te Jeju kôt me amji ton jicu atajê krã pĩn ri me caxuw itajê japôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_15","086_1_15","TIT","1","15","15","Ne Pahpãm te ri me pahcaxwãm pê ame pahcũmpej, mã me pampej. Cwỳrjapê cu ampo pejti na pit mã me prãm. Ne por me Pahpãm par nare, ne ampeaj kam me caxwãm pê, mehtũmti atajê mã ri, ampo kên itajê cunea na prãm. Ne me cumã ampo pejti itajê ihkêanre, ne ampo kên ri me cumã impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT1_16","086_1_16","TIT","1","16","16","Ne ihtỳj Pahpãm kôt me ipa catêjê na me amji jarẽ. Mã nee me hàpên xà itajê Pahpãm kôt me ipa catêjê na me harẽn nare. Ne me hũpar nare, mã ihtỳj ame hàhcurê to ame ipa. Na ri nee ampo caxuw mempej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_1","086_2_1","TIT","2","1","1","Ne quêt ca nare, ca ha catyt kam ampeaj kam me cumã ate ampo to hahkre xà atajê to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_2","086_2_2","TIT","2","2","2","Ne mehkà atajê mã gũjarẽn to hane he: — Ame amji mã quêt nare, ne me amji mã ampejti ne. Ne catyt kam, caxwãm catia mã me apa. Ne ampo kên cunea tête me amji jiprõn to me apa. Ne Jejua to amji mã me ahimpej tỳaj to me apa. Ne amji mã me akwỳ kĩnti to me apa. Ne me gũcanãar kam me apa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_3","086_2_3","TIT","2","3","3","Ne hanea ne pyjê kà atajê mã gũjarẽn to hane he: — Ca ha Jeju mã me amji gõ, ne catyt kam, ate amji kam me gapac xà impejti to amji mã me apijapar to me apa ata na. Ne nee mehkwỳ to ame akwỳ mã ihkôt harẽn kên to me apa nare. Ne nee côxỳhti to akõm to amji mã ahimpej to me apa nare. Ne ampo pejti to, ca ha quêt me hahkre to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_4","086_2_4","TIT","2","4","4","Mãr quê amji cuxà mehkwỳ cahãj tuwre atajê mã awjarẽ, quê ha cute catyt kam ame ipa na, quê ha ramã amji mã mempjê me, mehkra kĩn to me hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_5","086_2_5","TIT","2","5","5","Ne amji mã me ampejti ne, ne ampo kên cunea tête me amji jiprõ, ne catyt kam me ipa, ne nee apu mehkwỳ pê mempjê caxun to me ipa nare. Mãr quê catyt kam me hũrkwa jàpên xà to amji mã me hàpên pejti to me ipa, ne ihtỳj amji caxuw mempjê kam me hapac to me ipa. Ne me hàhcajrẽn jàhcaprĩhti ne. Quê ha cute amji to me hàpên to hajỹr to me ipa na, quê ha nee jũm Pahpãm te me pamã ita to hahkre xà ita cuna mã ihcakôc kên nare — hane. Hõhõ, ca ha pyjê kà mã ahimpej xà to hahkre to hane, mãr quê mentuw kwỳ mã to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_6","086_2_6","TIT","2","6","6","Ne mentuwjê to hanea ne me hapackre. Mãr quê caxwãm catia mã, catyt kam amji to mehhimpej, ne ampo kên cunea tête me amji jiprõn to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_7","086_2_7","TIT","2","7","7","Ne ate hajỹar, ca ha catyt kam apa ne ampo pejti ton to apa, mãr quê amji mã me apupun xà kôt, hanea ne catyt kam me ipa. Na ca ha me cumã ampo to hahkre kam pra, ne acryac kam, catyt kam me cumã ampo to hahkre. Ne ampo pejti to hahkre to, ca hirãa pê me cumã amji pro rẽn to apa, ne nee ca ampo kên ton, ne amji cwỳrpê ahêj nare. Ne quêt caxwãm catia mã ampo pejti to me cumã hahkre to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_8","086_2_8","TIT","2","8","8","Ne garkwa pej to pit mã me cumã acakôc to apa, mãr quê nee jũm apar caca, ne amã ahêj xi na hacjên nare. Ne imã ate amji kam gapac xà impejti itajê na pit mã me ato prãm, mãr quê nee me pahcurê xwỳn nõ apu akôt harẽn to kên nare. Ne cama me pahkam ihpahàmti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_9","086_2_9","TIT","2","9","9","Ita caxuw ri imã ate cama me cumã hàpên to me ipa catêjê japackre to hajỹr na, imã ato prãm he: — Amji caxuw me gõ pahhi kampa, ne catyt kam me cumã gàpên pejti to me apa, mãr quê me gàpên xà impejti atajê kôt, amji mã me akĩn to impejti to me ipa. Quê me gàpên xà na me arẽ, ca nee xuwcaca te me cumã ampo jarẽn nare, ne aracri cute ampo na me arẽn atajê to me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_10","086_2_10","TIT","2","10","10","Ne nee ame gõ pahhi pê me gàhkĩj nare. Ne quêt ita to ca ha me he, catyt kam me apejti na me apa. Ne me amji jarkwa par pejti to me apa. Quê ha mehcunea amji mã me Pahpãm te me pahkên kêanre ata pê me pahto hapôj ata cupa, ne hanea ne amji mã cute ampo to hahkre xà itajê cupa — hane. Hõhõ, ca ha cama me cumã hàpên catêjê japackre to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_11","086_2_11","TIT","2","11","11","Pê Pahpãm me pahto impejti prãmte, me pamã cute amji kam hapac xà itajê na amji to ajpẽ, ne amji pro mẽ. Mãr quê mehcunea me hõmpu, ne me hahkre pej, nãmri cupêa ri me pahkên pê me pahto hapôj catê, ne ihtỳj cute amji kam hapac xà ita to me pahcunea kampa, pjê cunea kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_12","086_2_12","TIT","2","12","12","Ne ihtỳj pahte mam amji kam me pajapac xà kêanre atajê jicu to me pamã hahkre. Por pahte amji kam me pajapac xà te Pahpãm pê ampỳa mã me pahto ipa atajê mã he: — Ca ha nee amji to acati prãm nare, ne nee ahti na pyjê caxun nare, ne nee amji to gakràj cati prãm nare — hane. Mãr cu quêt ampo kên cunea tête me amji jiprõn to me papa. Ne catyt kam, caxwãm catia mã ame papa. Ne Pahpãm mã me amji jõr to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_13","086_2_13","TIT","2","13","13","Ne quê ha amcro nõ na, jũ caxuw, Jeju Crixtô pê Pahpãm kra pê me Pahpãm catia ata, ihtỳj pjê ita wỳr amji jaxà, na cu ha pahtỳj hõ amcro kam me pajakryti ata na me hikaj. Quê ha mehcunea, cute me pahkên kêanre pê me pahto hapôj na me hõmpu, ne me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_14","086_2_14","TIT","2","14","14","Nãmri taa mã pê me pahcunea kritxwỳ na amji to, ne me pahcunea jahpan xà na caprô jaxwỳ, ne ampo itajê cunea mã amji gõ, ne amji mã huwahi ita to pê me pahcunea kên pê me pahto hapôj pa. Me pahte ampo pej to pit mã ame amji kam pajapac to me papa prãmte ri, cute me pamã amji kam hapac xà to ihtetetti. Ne me pahto amji kwỳa to prãmte, pê me pantête me pahkên itajê mã amji gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT2_15","086_2_15","TIT","2","15","15","Ỹhỹ, Tito, ca ha atỳj ampo itajê cunea to me cumã hahkre. Ne Pahpãm jarkwa kôt, ampo na mehpeacre atajê tehcajpa, ne hacpỹa mã me to ihtỳj. Nãmri quê ha jũm ampo to kên na, ca ha kam atẽm pyrentu, Pahpãm jarkwa kôt, ne intête ihcahpêrta. Ne nee amji na jũm te, ate Pahpãm jarkwa kôt ampo to hahkre nare na, cute garẽn na hamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_1","086_3_1","TIT","3","1","1","Ỹhỹ Tito, ca ramã ate me pahkwỳ mã gũjarẽn xà itajê to gũjarẽn, ne hipêr to me hapackre, ne me cumã: — Por me gõ pahhi atajê me, me ato ihhimpej catêjê atajê, ca ha amji caxuw me kampa, ne mehhimpej xà krac ri me apa. Quê ampo pejti ton na me amã awjahkre, ca ha me gũjarêan kam, hãn ne me ampo to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_2","086_3_2","TIT","3","2","2","Ne atỳj jũmjê kôt ame harẽn kên to me apa nare, ne nee ame gàprê nare, ne cama me amji to impejti ne. Ne amji mã me aprĩa kam, me gàhcaprĩa kam me cumã acakôc to me apa, ne amji to me akryjre prãm to me apa, ne nee me hirôa pê amji to me acati prãm to me apa nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_3","086_3_3","TIT","3","3","3","Pê mam me papê Jeju na mehkwỳ itajê me, me papê amji jahkre kêatre, na pê cu nee ajco me pajũpar nare, ne me pajõ pry kaj na ajco ame papa. Ne me pahcurê xwỳn caca xà kôt pit mã ame papa, ne ihkôat amji to me pahhimpej to me papa. Ne ampo kên kĩn itajê mã pit mã me amji jõr to me papa, por me pamã ihkĩnti atajê mã. Ne pahtỳj ajco ame ajpẽn curê to me papa, ne ajpẽn jũ na ame amji to prãm to ame papa. Ne ampo itajê ton to pit mã, ajco me amji pyràc to ame papa. Pê ajco mehkwỳ, ahna ame pahkam incryc, pê cu hanea ne amji jahpan xà na ajco kam ame pancryc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_4","086_3_4","TIT","3","4","4","Pê Pahpãm amji mã me pahkĩnti ita na me pamã amji to ajpẽ he. Na pê amji mã me pahto impejti prãmte, me pahkên kêanre pê me pahto hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_5","086_3_5","TIT","3","5","5","Ne me pahkên pê me pahto hapôj partu. Xà pê cu ajkĩ me ampo pejti to na mã, pê ihkôt me pahto hane? Hãpà! He pê cumã me pahcaprĩ, na pê me pahto hane. Ne Pahpãm Carõ Pejti kôt me pahcaxwãm pê, me pahtetetti ita pê ihhêj rũm curmã ame pahpỳpỳm, ne cormã pahte amji kam me pajapac xà na amencwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_6","086_3_6","TIT","3","6","6","Pahpãm jàhcajrẽan to hàhcajrẽn, na pê me pamã Jeju Crixtô te me pahkên pê me pahto hapôj xà caxuw ihkujate. Pê me pahtyc xà jahpan xà na ty, ne me Pahpãm wỳr me pamã pry jahkjê, pê cormã Pahpãm me pamã Carõ Pejti gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_7","086_3_7","TIT","3","7","7","Cwỳrjapê cu Pahpãm kam mare mã, cuna mã, catyt kam ame papa ita na, ne ahnaa jũ caxuw cahê na pahte amji to me papijapar rohnỳtti mã xà ata mã ame acjêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_8","086_3_8","TIT","3","8","8","Ne ijũjarẽn xà itajê ri quêt ampeaj kam. Tito, pom ite amã ampo to hahkre itajêa to, ca ha ate ampeaj kam me cumã hahkre na, imã ato prãm. Ne cute me apar atajê, quê ha me taa ahpỹanre na me amji jarẽn to: — Wa Jeju to amji mã ihimpej to ipa, mã Pahpãm te icaprĩ, ne ito kênre nare, ne imã Carõ Pejti jõr, cwỳrjapê wa ha cumã amji gõ, ne cumã ijàpên pejti to catia to ipa — hane. Cu ha me pahte me ita to hajỹr na, quê ha ahna me pahcunea mã ihkênre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_9","086_3_9","TIT","3","9","9","Ne pom cute me hajỹr xà atajê pê, ca ha ampỳa mã me apa he. Cute amji krac ri ihcaprỳ na amehcakôc catêjê kêanre atajê me, mam menquêtjê japrỳ to pit mã cute ame hahkre prãm catêjê me, cute Juta catêjê incaca xà cwỳrjapê tee ame ipijapu prãm catêjê atajê pê, ca ha ampỳa mã apu apa. Ampo na? He ampo itajê kôt hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_10","086_3_10","TIT","3","10","10","Ne por cute me ato ipicokjêr prãm to ipa atajê, ca ha me hapackre. Quê ha me hũpar nare, ne hipêr me ato ipicokjêr prãm, ca ha me hapackre to ajkrut. Quê ha hũpar nare, ne cute to incrê xà ita kam, ca ha me cumã hikra, ne nee hipêr me to amji japackre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_11","086_3_11","TIT","3","11","11","Ne por cute me ita ton catêjê, ca ha ramã me hõmpu, ne me hahkre pej, ramã me caxwãm pê amehkêanre na, na quê ha ihtỳj ame amji kên mã me amji rẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_12","086_3_12","TIT","3","12","12","Ne wa ite Metohjêxà jõ krĩ kam amji to pahhàjê kujahêc na amji kam ijapac. Na wa ha ma me awỳr Artima me, Tiquicô pijakrut itajê nõ kujate. Quê ha curi me awỳr cato, ne me amã ijarẽ, ca ha jũ na me amji to, ne ma Metohjêxà jõ krĩ wỳr atẽm pyrentu. Ne curia cu ha ajpẽn cajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_13","086_3_13","TIT","3","13","13","Me pahkwỳ nõ Xena pê Roman catêjê caca xà to cute me amji pyràc xà ata jahkre pej catê ata, me Apôr, quê ha amũ me anaa me tẽ. Atajê ca ha mehtẽm xà ata na mehtehcajpa, mãr quê nee me cupê ampo hamre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_14","086_3_14","TIT","3","14","14","Ne imã me pahkwỳ te ampo pejti ton to me amji pyràc na imã me ato prãm. Ne cute ame ampo na prãm to me ipa atajê na mehtehcajpa. Hõhõ, ca ha me ate amji kam me gapac xà ita ton na, quê ha nee me apê cute me amji kam hapac xà kôt hamreare atajê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("TT3_15","086_3_15","TIT","3","15","15","Ne pom icahê na mehcunea me ipa itajê te me amã amji jarẽn kujahêc, ne me pahkjêjê pê Jeju na mehkwỳ mã me ikĩnti atajê na ite me to amji japackre na me cumã ijarẽ. Nãmri Pahpãm te me ato impejti na imã me ato prãm.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_1","087_1_1","PHM","1","1","1","Hàpà Piremõ, apê me ijõ ikwỳ nõ, ne apê me ikwỳa nõ, me ijàpên xà kam. Ỹhỹ, ipê Pawrô, ne pa wa ha amã ihhôc. Pê Roman catêjê me ijaxà, wa me hacjên xà kam ikrĩ, Roman jõ krĩa kam, Jeju Crixtô cwỳrjapê, ne me pahtõ Timot me, wa apu amã ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_2","087_1_2","PHM","1","2","2","Ne wa ha hanea ne gũrkwa kam, cute me cuprõn atajê mã mehhôc. Ne ihkàhhôc ita, ca ha hanea ne me pahkjê cahãj pê Apijkwỳj me Arquipo pê icahê na cute amji pupun kêanre catê ata mã, ca ha me cahyt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_3","087_1_3","PHM","1","3","3","Imã Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me ato impejti, ne me amã ihcarĩcti jõr na me ato prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_4","087_1_4","PHM","1","4","4","Na wa ijõtpê ampeaj kam, me ate Pahpãm kôt amji ton ita na, cumã me acajrẽn to ipa. Ne wa ato amji japackre, ne apyrên ijakryti na, Pahpãm mã amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_5","087_1_5","PHM","1","5","5","Ne amã Pahpãm na mehkwỳ cunea kĩnti, na ca atỳj me pajõ Pahhiti pê Jeju to amji mã ahimpej to apa. Wa ite ramã cute amji mã ita na me garẽn na, garẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_6","087_1_6","PHM","1","6","6","Cu ha me pahcunea Jeju te amji kam hapac xà kam me ajpẽn hônco tu ne. Ne ca xwỳjê, ca hanea ne, ate me icahê na amji hônco tu. Cwỳrjapê ri, Jeju pĩn ampo pejti hapôj atajê, cu hãn ne pahtỳj amji mã me cucwa. Ne ampo itajê jàhtôa to hàhtô, wỳr cu me pahnõ hàhtô na hahkre pej, cu nee me pahnõ hahkre pej nare. Na wa ha ijõtpê Pahpãm na ahwỳ, mãr cu me Pahpãm te me pamã ampo pejti jõr xà atajê na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_7","087_1_7","PHM","1","7","7","Ỹhỹ, ikjê impejti ata, apyrên ijakryti, ne apyrên imã amji kĩnti. Ampo na? Amã Pahpãm na mehkwỳ cunea kĩan to mehkĩn, ca ramã ate me hĩ cunea kam, me cumã me hakry ton crire nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_8","087_1_8","PHM","1","8","8","Cwỳrjapê cu Jeju kam ajpẽn to pahkjê ita kam, nee imã ate ampo ton xà ata na, ijarkwa hyr to ihtỳaj to prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_9","087_1_9","PHM","1","9","9","Ne imã akĩnti ita, imã ana ijàhwỳr na pit mã awjahkre, na wa ha cama ana ahwỳ. Ipê Pawrô, wa Jeju jaxà kam ijàhhuc ne apu ipa, ne incwỳrjapêa wa me hacjên xà kam ijỹr cakrô, wa ha cama ana ahwỳ, ne nee amã ijarkwa hyr to ihtỳaj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_10","087_1_10","PHM","1","10","10","Ne ite Jeju Crixtô kam Oneti, por cupê amã hàpên catê ata to amji kra ata mã wa ite ana ijàhwỳr xà ita to ana ijàhwỳr. Ampo na? Wa cormã me hacjên xà kam ikrĩ, ne ahnaa ite Pahpãm wỳr Oneti pipkjêr na ihtehcajpar, na wa ite amji to Oneti pãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_11","087_1_11","PHM","1","11","11","Pê mam Oneti amã ampo na hamreare, ne ita caxuw ihtỳj ampo cunea caxuw amã ipa ne impej, ne hanea ne imã ampo cunea caxuw impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_12","087_1_12","PHM","1","12","12","Ne ampeaj kam imã ihkĩn cakrô, wa ha hacpỹa mã amã ihkujate, ne wa ha itỳj hakàn pê to ijapac xà. Cakrô wa ha itỳj awcanã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_13","087_1_13","PHM","1","13","13","Ne wa ma amji na to ipijarõ prãm. Ampo na? Pom cute Jeju jũjarẽn pejti cwỳrjapê me ijaxàr, wa kam ikrĩ ita kam, cute gaxà kam, itehcajpar prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_14","087_1_14","PHM","1","14","14","Wa nee ate itehcajpar na ato ihtỳj prãm nare. Imã ate amjia kôt imã hõr na ato prãm. Ca ha caa imã Oneti te itehcajpar hahkre, wa ha cormã amji na huwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_15","087_1_15","PHM","1","15","15","Mõrmõ Pahpãm te apê Oneti tẽm na hamãr, na ri ma apê tẽ. Ne quê ha taa ita caxuw ihtỳj awỳr to amji jaxà, quê ha ana ahtwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_16","087_1_16","PHM","1","16","16","Nãmri mam pê cupê cama amã hàpên catê, ne ita caxuw ri, nee cute amji kam hapac xà pê mam cute amji kam hapac xà ata nare. Ne quêt ita caxuw cute Jeju to Ihà, na ri cupê me pahkjê. Ne imã ihkĩan to ihkĩn. Ne quê ha ijirôa pê amã ihkĩn, pê mam cupê amã hàpên catê pit, ne ita caxuw cupê akjê pê amã hàpên catê, cwỳrjapê quê ha amã ihkĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_17","087_1_17","PHM","1","17","17","Hõ, ca ha ate ito amji kwỳ na, ca ha Oneti na amji caxàr to hanea, pom ca hãn ne ina amji to pôj he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_18","087_1_18","PHM","1","18","18","Quê ha cute apê ampo to ipictor na, nare, quê ha cute ato new na, wa ha pa amã amgõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_19","087_1_19","PHM","1","19","19","Ne pom ijũhkraa to ite amã ijàhhôc to incrire ita te hajỹr he: “Ipê Pawrô, wa ha pa amã amgõ” hane. Pê wa ramã Pahpãm wỳr amõr na, atehcajpar crire nare, ata pê ate ito new catia pyràc. Cakrô, wa ha nee ate imã Oneti jõr na ato ihtỳj nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_20","087_1_20","PHM","1","20","20","Ỹhỹ Jeju kam jõhhêwre, ca ha imã ite amji kam ijapac xà ita ton to hane, wa ha apyrên ijakrya to ijakry, quê ha me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô akôt ito impejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_21","087_1_21","PHM","1","21","21","Ne wa cormã jỹ ne ihhôc kwỳa kam, ite ramã ato amji japackre, ca ha atỳj ite ampo na awỳr xà ita to imã, nare, ca ha ite ahna amẽn xà ita jirôa pê to imã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_22","087_1_22","PHM","1","22","22","Ne wa ha hanea ne ana ahwỳ, ca ha imã ikre caxwỳn nõ caprã, he wa itỳj me ate Pahpãm na me gàhwỳr xà ita kôt cute ijamãr, wa hipêr me awỳr itẽm na amji mã to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_23","087_1_23","PHM","1","23","23","Ne pom Epapra icahê na me hacjên xà kam Jeju Crixtô cwỳrjapê ihkrĩ itajê te hanea ne me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_24","087_1_24","PHM","1","24","24","Ne pom me ikwỳ itajê te ri me amã amji jarẽn kujahêc he: Macô me, Aritarcô me, Tema me Ruc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("PM1_25","087_1_25","PHM","1","25","25","Ne imã me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te me acunea to impejti na me ato prãm. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_1","088_11_1","HEB","11","1","1","Ỹhỹ me ikwỳ pê Juta catêjê pê Ixaher catêjê, wa ha me amã me ate Pahpãm to amji mã me ahimpej to hahkre, ne to capô, mãr ca me hahkre pej pejtu ne. Quê ha Pahpãm te me pamã ampo to hũjahkre xà ata, cormã nee me pahwỳr cator xà nare cakrô, cu ha pahtỳj ampeaj kam, cormã me pamã hõr na amji mã me to hane, ne pahtỳj me hikaj. Cu ha pahte Pahpãm to amji mã me pahhimpej na, quê ha ihtỳj me pamã ampo pupun xà nare ata te ihkrĩ na hahkre peaj to hahkre pej. Nãmri cu ha pahte Pahpãm to amji mã me pahhimpej nare na, cu ha nee me hahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_2","088_11_2","HEB","11","2","3","Ne cu Pahpãm to amji mã me pahhimpej, cwỳrjapê ri me pamã Pahpãm jarkwa kôt pjê me côjkwa kam ampo cunea te amji ton na hahkre pej. Na ri me pamã, pahte nee me ampo pupun xà nare ata te ri ampo itajê cunea ton na hahkre pej. Ne pê me panquêtjê ihtỳj Pahpãm to amji mã mehhimpej, cwỳrjapê ri Pahpãm te me to ihcakôc to impejti, ne me ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_4","088_11_4","HEB","11","4","4","Pê ajco Aper xwỳ Pahpãm to amji mã hane, cwỳrjapê ri Pahpãm mã cute Cãn xwỳ jirôa pê ampo jõr xà ata peaj to impej. Mã Pahpãm te, cute cumã ampo jõr xà ita na cupê catyt kam ipa catê na harẽn to impeaj to impej. Na pê ihtỳj ihkôt Aper xwỳ na amji capa. Ne pê ramã Aper xwỳ ty cakrô, mã cormã cute Pahpãm to amji mã ihhimpej xà ata, ihkôat me pamã to hahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_5","088_11_5","HEB","11","5","5","Pê Enoc hanea ne Pahpãm to amji mã hane, na pê ihcajpuaw pê Pahpãm ahna amji jarẽ, na pê nee pjê ita kam ihtyc nare, pê Pahpãm amji mã ihtĩar na to api, pê nee hipêr jũ caxuw jũm cumã cator ne hõmpun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_6","088_11_6","HEB","11","6","6","Jũ wỳr cu Pahpãm to me pahte amji mã hajỹr nare xà ata kam ihcajpuaw. Quê ha jũm te Pahpãm wỳr hàhtêp na amji to hàhcukjêr na, quê ha ihtỳj Pahpãm te ihkrĩ na amji mã to hane. Ne quê ha hanea ne caxwãm catia mã Pahpãm kôt me ipa prãmte ahna ahcukij, quê ha ihtỳj cute ahna hàhcukjêr ata jahpan xà na, cute ahna amji caxàr na amji mã to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_7","088_11_7","HEB","11","7","7","Pê Nowe xwỳ hanea ne ajco Pahpãm to amji mã ihhimpej, na pê ihtỳj cumã, por rỳ nee jũm te ta catia pupun nare ata cawpa. Pê cute cumã ihcawpa xà ata kôt, amji mã pàr kreti to, mãr quê kaam mehkra me, amji to mehtyc xà jahpa. Mã ihkĩnte cute nee Pahpãm to amji mã mehhimpej nare atajê te amji curê mã me amji mẽn, ne mehcunea jamre. Mã Pahpãm te Nowe xwỳ te amji mã to hajỹr xà ata kôt ahna amji caxàr, ne cumã: — Ate ikam gapac pejti, na ri apê catyt kam apa catê — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_8","088_11_8","HEB","11","8","8","Pê Aprãw xwỳ hanea ne ajco Pahpãm to amji mã ihhimpej to ipa, pê Pahpãm cumã jũ ri cute pjê to hõ tekjê xà ata to, hũjahkre xà ata na, amji mã to hane. Ne ma harkwa kôt, nee jũ ri cute hõ pjê ata jahkre pej nare kam, ihwỳr mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_9","088_11_9","HEB","11","9","9","Pê Pahpãm Aprãw mã pjê to hũjahkre xà ata kôt, ihkôat ihwỳr mõ ne curi cato, ne kam ihkrĩ. Ne hanea ne ihkra pê Ixac me, ihtàmxwỳ japrỳ te Jaco ata me, kam mehkrĩ. Ne pê hanea ne Pahpãm Aprãw tàmxwỳ tàmxwỳ mã, menquêtti kôt pjê ata to awjahkre. Ne pê me cupê mehcahkriat, ne ajco pryre kà te ikre ata kam mehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_10","088_11_10","HEB","11","10","10","Ampo na? Nee mã ampo na nare. Pahpãm te me cumã amji ton xà ataa na, cute me cumã jũ caxuw krĩ jamre nare ata xãm na, cormã me hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_11","088_11_11","HEB","11","11","11","Pê Aprãw ramã ihweaj to ihwej, ne hĩxi pê Xarakwỳj ihkre crà cakrô, pê Pahpãm ahnaa cumã ihkra to awjahkre. Mã cute cumã ihkra to hũjahkre xà ata na amji mã to ihhimpej, ne ihtỳj hikaj, mã cumã ihkra pê Ixac pỳm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_12","088_11_12","HEB","11","12","12","Hõ, pê hũmre pyxit peaj ne ajmãr ty, ata kôt ri mehtàmxwỳ jàhtôa to hàhtô, ne me cupê caxêre jàhtô pyràac, nare, me cupê côxwa tohkà na pjênxôm carôt jàhtô pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_13","088_11_13","HEB","11","13","13","Ne ite me amã me panquêtjê jarẽn xà kôt harẽn itajê ri, Pahpãm to amji mã mehhimpej to me ipa ita kam amehtyc. Ne nee cute me Pahpãm te me cumã ampo to hũjahkre xà atajê cwỳr nare kam amehtyc. Ne cute cormã me ampo cunea to Pahpãm te me cumã hũjahkre ata jarẽn par, ne nee cormã me hõmpun pej nare kam, ihhêj ne ramã cute me hõmpun, na ri ame hakry, ne ihtỳj ahna me amji jarẽn to me hane he: — He nee me ipê pjê ita tekjê nare, ne me ipê mehcahkrit, na wa pjê nõa pĩn icator, ne ma ihnõ ita wỳr mõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_14","088_11_14","HEB","11","14","14","Ne cute me amji jarẽn xà ita kôt, cu ramã pahte me hõ pjêa japên na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_15","088_11_15","HEB","11","15","15","Quê rỳ mã pjê pĩn me cator ata wỳr hacpỹa mã me amji jaxà, ne nee hipêr hacpỹ mã cute me amji jaxàr xà to ame amji kam hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_16","088_11_16","HEB","11","16","16","Ne quêt ame côjkwa jõ pjê impejti ata pit japên to me ipa. Ne atajê pê Pahpãm kra impeaj, na ri nee me hũ na ihpahàm nare. Na ri ramã cute me cumã côjkwa kam mehkrĩ xà ata ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_17","088_11_17","HEB","11","17","18","Pê Pahpãm Aprãw mã ihkra pê Ixac to hũjahkre to hane he: — Ixac pê akra ita cucwa kam, quê ha amã me atàmxwỳ hàhtôa to hàhtô — hane. Pê Pahpãm Aprãw mã hajỹr cakrô, cute ihkra pê Ixac na capi prãmte ihcuran na cumã harkwa. Mã Pahpãm jarkwa kôt ramã cute ihkra curan ne to caxàr xàa kam, cute amji mã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_19","088_11_19","HEB","11","19","19","— Wa ha ihcura, quê ha ihtỳj Pahpãm hacpỹa mã ikra to ihtĩr — hajỹr. Mã Pahpãm te cute ihkra curan tête huwahi xà ata pê ihhêj rũm ramã hacpỹa mã ihtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_20","088_11_20","HEB","11","20","20","Pê Ixac xwỳ hanea ne ajco Pahpãm to amji mã ihhimpej to ipa, na pê Pahpãm mã mehkra pê Jaco me Exaw tàmxwỳ te amji to me ipijapar xà na mehcajrẽn, ne me cumã: — Quê ha Pahpãm ihtỳj jũ caxuw ato impej cati, me atàmxwỳ mea mã — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_21","088_11_21","HEB","11","21","21","Pê Jaco hanea ne ajco Pahpãm to amji mã ihhimpej to ipa, na ri ramã ihtyc xàa kam, cute Pahpãm mã mehtàmxwỳ pê Joje xwỳ kra pijakrut atajê cajrẽn, ne ihtỳj cormã hàwkô ata na cute amji cajpar ne xa ne Pahpãm pejti na harẽn, ne to amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_22","088_11_22","HEB","11","22","22","Pê hanea ne Joje ajco Pahpãm to amji mã ihhimpej to ipa, ne ihtyc xà wỳr, mehkjêjê pê Ixaher catêjê te Ejit jõ pjê pê me cator na me cumã harẽ. Ne cute me cumã harkwa hyr, mãr quê jũ caxuw hacpỹ mã me amji jaxàr xà wỳr mehhi to mõ, ne ma Pahpãm te me cumã pjê to hũjahkre xà ata ri me harêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_23","088_11_23","HEB","11","23","23","Pê Mojxe xwỳ pãm me inxi hanea ne ajco Pahpãm to amji mã mehhimpej to me ipa. Na pê Mojxe cumã ihpỳm, pê Paro xwỳ pê pahhi me ahkrare curan na me cumã harkwa ata kaj na, me to amxu. Ne pê ihkra ata impeaj to impej, pê me hõmpu, na pê nee amji mã me pahhi ata cupa nare, ne cama me to ipimxur to putwrỳ incrê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_24","088_11_24","HEB","11","24","24","Pê Mojxe hanea ne ajco Pahpãm to amji mã ihhimpej to ipa, ne ihkà, ne ma apu cute me, cupê Paro kra cahãj ata kra na me harẽn na ihcaca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_25","088_11_25","HEB","11","25","25","Na pê cute ampo kên cunea to amji cajpuaw to ipa xà to hatujre xà ata kam pê hicu, ne quêt ma mehkwỳ mã hàr na amji to. Ne me cumã axà ne me cahê na amji pupun xà kêanre to amji pupun to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_26","088_11_26","HEB","11","26","26","Ne pê amji mã: — He quê ha ihtỳj jũ caxuw Pahpãm ite amji pupun xà ita jahpan xà na hirôa pê imã amgõ. Na wa ha Ejit jõ pjê jàhcukrêj pejti itajê cunea to amji pê ijapac kêt. Ne Pahpãm te me pamã cute ampo kên cunea pê me pahpytàr catê to hũjahkre ata cwỳrjapê, wa ha cute ame icurê catêjê kam amji pupun to kêanre ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_27","088_11_27","HEB","11","27","27","Pê Mojxe ajco amji mã Pahpãm to ihhimpej to ipa, na pê nee cumã pahhi pê Paro ata te kam incryc xà ata cupa nare, na pê ihtỳj Ejit jõ pjê pê mehkwỳ to cato, ne ma me to mõ. Ne me to mõr xà ata kam, ihtỳj ihhêj ne, por me Pahpãm pupun xà nare ata pupun to me mõ. Na pê kypê me cumã hũcanãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_28","088_11_28","HEB","11","28","28","Ne pê Pahpãm to amji mã ihhimpej, na pê me Hakren xà jõ amji kĩn to Pahpãm jarkwa kôt mehkwỳ mã ihhimpej, ne to hahkre. Ne amji kĩn ata kam, pê ikre cunea kôt cute ame carà cahàcre kra pê mehkritxwỳ caprô jaxwỳr na me cumã harkwa ta. Mãr quê ame haxwỳ, quê Pahpãm pĩn ajpên me ahkrare cakônĩ curan catê ata tẽ, ne mehkritxwỳ caprô pupu, ne nee mehkwỳ pê Ixaher catêjê nõ pê ihkra curan nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_29","088_11_29","HEB","11","29","29","Ne pê Ixaher catêjê hanea ne Pahpãm to amji mã mehhimpej, na pê ma Côxwatepti cajpuw amcràre ata na me rê. Pê Ejit catêjê me cuxà ahna me irêr prãm cakrô, pê cama cô me hipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_30","088_11_30","HEB","11","30","30","Pê Ixaher catêjê Pahpãm to amji mã mehhimpej, na pê Cana jõ pjê mã me hàr xà ata kam, ihtỳj Pahpãm jarkwa kôt Krĩcuxwati ata pu na me ipijarõa to me amcro to xet, me ajkaam pê krĩ tête kwỳc ata cunea apu ajxwỳ, ne pê kam mehkrĩ catêjê atajê cunea jipej tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_31","088_11_31","HEB","11","31","31","Pê Rapekwỳj xwỳ pê mempijapit xyre ata, ihtỳj Pahpãm to amji mã ihhimpej, na pê Ixaher catêjê te krĩ pupun catêjê atajê na amji capa, pê nee cute me Pahpãm par nare atajê kôt me cahãj ata curan nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_32","088_11_32","HEB","11","32","32","Hamre ramã ite me amã ijũjarẽn xà ita jamre. Ampo na? He ampeaj kam cute mam Pahpãm to amji mã mehhimpej catêjê jàhtô, na wa rỳ mã me amã Gitõ me, Parac me, Xãnxã me, Jeta me, Tawi me, Xamer me, Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê kwỳ jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_33","088_11_33","HEB","11","33","33","Ne itajê pê hanea ne ajco Pahpãm to amji mã mehhimpej to me ipa, na pê krĩxàre kwỳ jõ pjê kôt ajco me ajpu ne me hipej, ne amji mã me hõ pjê atajê cunea pytà, ne me to hõ tekjê. Ne pê catyt kam, mehkrã kên me, mempej catêjê atajê to ajpẽn pê me ajcokjê. Ne pê ihtỳj Pahpãm te me cumã ampo to hũjahkre atajê incwa, ne ihtỳj amji tête me rop cahàcti jõkre hôhti ata jarkwa to me ajpỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_34","088_11_34","HEB","11","34","34","Ne pê hanea ne mehkwỳ, cuhy kam cute me irẽn xà ata kam, ihtỳj cuhy pôc kam ame ipa, ne nee jũm caxàr nare. Ne pê hanea ne mehkwỳ, wapo xwahhihti to cute mehcuran xà ata pê me amji pytà, na pê nee me jũm curan nare. Ne pê mehkwỳ peacre atajê, carôt tỳj mã me axà. Pê mehkwỳ mã me hàprê xà caxuw ampeaj kam me carôt tỳj cati, ne pê ihtỳj krĩxàre jõ krãhtare jàhtôa ne ajco me tohjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_35","088_11_35","HEB","11","35","35","Ne pê pyjê kwỳ te ramã mehkjêjê tyc atajê tĩar na hacpỹ mã amji mã me huwahi. Ne pê mehkwỳ hanea ne Pahpãm to amji mã mehhimpej cakrô, ihtỳj cute amji pupun xà kêanre to me amji pupu. Ne ma me amji mã hikran caca, ne ihtỳj Pahpãm cwỳrjapê amji na me curê xwỳn jamã, mã me cumã mehkàj xà ton to me ipa ita to mehcura. Ne pê ajco mehkàj xà na me amji pupun xà ata kam me amji mã: — Quê ha ihtỳj Pahpãm ite incwỳrjapê amji pupun xà kêanre to amji pupun xà ata jahpan xà na, hacpỹa mã cute ito itĩr xà ata kam, hirôa pê imã amgõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_36","088_11_36","HEB","11","36","36","Ne pê mehkwỳ na cute me xwỳ xà kêanre xà atajê to me cumã ihpahàm catia to, ne mehcahhyr xà kêanre to mehcahhy. Ne wakỳre te mehcajpre xà to mehkwỳ cajpre, ne me hacjên xà kam me hacjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_37","088_11_37","HEB","11","37","37","Ne pê kẽn to mehkwỳ capê ne to mehcura. Ne pĩ cokjêr xà to mehkwỳ tĩar kam mehcokjê. Ne pê wapo xwahhihti to mehkwỳ cura. Ne pê mehkwỳ pê hamreare, pê me curê xwỳn cama ame hahêr to mehcapôr to me ipa, ne ame to kêanre, pê ajmãr mehcakrô ame ipa, ne prykà to pit mã me amji pro to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_38","088_11_38","HEB","11","38","38","Ne kẽn me põti kam me hamreare ata kam me acto ne ihtỳj kẽn kre me, pjê kre kam ajco amehkrĩ. Ne Pahpãm mã pjê kam mehcunea mehkrĩ atajê jirôa pê quêt mempeaj to mempej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_39","088_11_39","HEB","11","39","39","Ne atajê cunea, pê ihtỳj Pahpãm to amji mã mehhimpej to me ipa, na pê Pahpãm mã mempej pit, pê me ahna amji capa cakrô, pê nee cormã cute me, por Pahpãm te me cumã ampo to hũjahkre ata cwỳr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB11_40","088_11_40","HEB","11","40","40","Ampo na? Pahpãm mã cormã cute me ampo cwỳr xà ata jõr xà nare, quê ha cormã me to me pajikaj, mãr cu ajkaam, Pahpãm te ihcunea na me pahto impej prãmte me pamã hàmjõr xà impejti catia ata to me pamã amgõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_1","088_12_1","HEB","12","1","1","Ne mam me panquêtjê amji mã me Pahpãm to mehhimpej to me ipa catêjê atajê jàhtôa picarõ, cormã ihtỳj me pahkôpĩr to me ipa. Ne cute Pahpãm to amji mã mehhimpej xà atajê ihhêj ne ihtỳj me pamã hàpôr to me ipa. Pom hãn ne me ipicahur curê, ne me hàhcukrêj me, ampo cunea pytĩti me, ampo te mehcahpêrkàr xi atajê cunea jicu, ne mehcakrô me ajcahu, ita jĩkjê na, cu ha amji pê me ampo kên cunea me, ampo kên te me pahcupu xi atajê cunea jicu, mãr quê nee ampo me pahcahpêrhyr nare kam, catyt kam Jeju to amji mã me pahhimpej kam me to pancrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_2","088_12_2","HEB","12","2","2","Ne pom me ipicahur catêjê amji cumam memprar xà mã catyt kam me irĩt to me pra, ita jĩkjê na, cu ha Jejua to pit mã amji mã me pahhimpej to me papa. Ampo na? He taa mã pê mam Pahpãm jõ pry kam me paxãm. Ne taa mã pê pahte amji mã me to pahhimpej na me pahto. Ne taa mã quê ha ampo cunea jicu xà kam me pahtehcajpa, mãr cu nee pahte amji mã me to pahhimpej xà ata jicu nare. Ne pê Jeju pjê ita kam ajco apu ipa, ne nee pĩ kam ihtyc xà ita tête amji hi kwĩn nare. Ne ihtỳj cumã jũ caxuw hakryti na amji jahkre pej, na pê ihtỳj ihtyc xà kêanre kam ihpahàmti ita mã awcanã. Na ri amcro ita kam ihtỳj Pahpãm cahê na, awpôc rũm Pahhiti krĩ xà pê me hàmtàr cati krĩ xà ata kam jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_3","088_12_3","HEB","12","3","3","He Jeju te amji pupun xà kêanre to amji pupun, pê mehkrã kên hàhtôa ne ma ame curê cakrô, pê ihtỳj awcanã na, to ca me amji japackre, mãr ca cuxà, nee ampo kên cunea mã gũcanãr tête me amji hi kwĩn, ne Pahpãm kôt me apa jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_4","088_12_4","HEB","12","4","4","He nee cormã mehkrã kên te amji kam hapac xà kêanre pê, ate me amji pytàr xà ita kam, nee rỳ me anõ caprô pijaxwỳr nare. Ne nee jũm te cormã me anõ curan nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_5","088_12_5","HEB","12","5","6","He pê ramã Xarômãw xwỳ, cute me amã acarôt to ihtỳj xà caxuw, Pahpãm jarkwa na hõ kàhhôc kam me amã ita na ihhôc, ca ramã ihhêj ne ate me to gapac kêt! He pê me pajapackre to: “Ikra, quê ha Pahhiti pê Pahpãm mã jũm kĩn, quê ha ihtỳj jũm ata japackre xà to ihcãmxê, mãr quê catyt kam ihkôt ipa. Ne quê ha Pahpãm jũm to ihkra xà na ahna amji capa, ne ihtỳj cute ampo kên ton tête cumã, ne cumã ihkàj xà to, mãr quê catyt kam ihkôt ipa. Na quê ha jũ caxuw Pahhiti akàj xà nõ to acãmxê, ca ha atỳj cute acãmxêr xà ata na ihkôpĩ, ne ihkôt hakop. Ne quê ha ampo tête amã, ca ha cute amãn xà ata kam, ihkôt apa intête amji hi kwĩn nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_7","088_12_7","HEB","12","7","7","Na quê ha ate me amji pupun xà kêanre me akam ajhu, ca ha atỳj me cumã awcanã. He ate me amji pupun xà kêanre itajê pê, pom hãn ne me hũmxwỳ mehkra japackre he. Ne ate me amji pupun xà kêanre itajê, ihtỳj ramã me apê Pahpãm kra na me garẽ. He xà ajkĩ cute mehkra japackre xà caxuw me hũmjê me hamreare? Hãpà. Cute me hapackre xà caxuw ihtỳj me cumã me hũmjê me, menquêtjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_8","088_12_8","HEB","12","8","8","Ne pom krô na mehkra, mã nee me hũmjê me hapackre, ne mehcãmxêr nare, mã amjia kôt me amji to ajpa, ita jĩkjê na, quê ha Pahpãm nee jũ caxuw acãmxêr nare na, ca ha nee apê ihkra impej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_9","088_12_9","HEB","12","9","9","He pê me pajõkrenõre na ihtỳj me pahcũmxwỳ ajco me pajapackre, ne me pahcãmxê, na pê cu pahtỳj ajco amji mã me hũpa. Cwỳrjapê cu ha ita caxuw me hirôa pê amji mã me côjkwa kam me pajõ Inxũ Cati cupa. Ne cute me pahkàj xà to me pahcãmxêr, na cu ha pahtỳj me kampa, ne me awcanã, mãr cu cahê na me pahkrĩ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_10","088_12_10","HEB","12","10","10","Pê me pahcũmxwỳ, me pantuwre na, caku crêre kam, jũ na cute amji mã me pahto prãm xà ata na ajco me pajapackre, ne me pahcãmxê. Ne Pahpãm te nee quêt hajỹr nare. Ne cute me pahto impejti xà caxuw ri me pahcãmxê, mãr cu me papê hũràac, ne me pampeaj to me pampej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_11","088_12_11","HEB","12","11","11","He pê me pahcũmxwỳ me pahcahhyr xà ata kam, pê nee me pamã ahna ihkĩn nare cakrô, cu pahtỳj cute me pahcahhyr xà atajê kôt catyt kam ame papa, ne me pampej pêa mã me amji to ajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_12","088_12_12","HEB","12","12","12","Cwỳrjapê, quê ha ate me amji pupun xà kêanre me awỳr hapôj, ca ha nee Pahpãm kôt me apa tête me amji hihkẽhkẽn nare, ne cama quêt caxuw amji mã me acarôt to mehtỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_13","088_12_13","HEB","12","13","13","Na ca ha atỳj gõtpê catyt kam Pahpãm te amji kam hapac xà kôt apa, mãr quê ihtỳj jũm akôt mõ ata, nee akôt amji cahpêrhyr, ne Pahpãm kôt ipa tête amji hi kwĩn, ne hicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_14","088_12_14","HEB","12","14","14","Ne catyt kam mehcunea me, me apijapu to me apa na me amji to prãm nare na, ca amji to me ahcukij. Ne catyt kam ate amji kam me gapac xà impejti to me apa na, ca me caa amji to me hahkre. Nãmri quê ha jũm te ihcunea na catyt kam, cute amji kam hapac xà impejti to ipa nare na, quê ha nee jũ caxuw Pahpãm pê Pahhiti pupun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_15","088_12_15","HEB","12","15","15","Ne ca ha ma me ajpẽn jamã, mãr ca nee me anõ Pahpãm jàhcaprĩhti ata cwỳr jicu nare. Ne nee ca me akwỳ kam, jũm te amji kam hapac xà kên to ipa na hamãr nare. Ampo na? Por jũm te amji kam hapac xà kên ita pê ihhêj rũm pjêpjêcrejĩ pyràac. Ne por mehcunea pjêpjêcrejĩ na me pra atajê, quê ha mehcunea caxwỳ, quê ha me kàj xà partu. Jĩkjê na, quê ha mehcunea jũm te amji kam hapac xà kên ata têp, ne ramã ihkên mã hàr pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_16","088_12_16","HEB","12","16","16","Ne nee ca me akwỳ kam, jũm te amji kam hapac xà xyre kam pahpahàmti ton to ipa na hamãr nare. Ne nee ca jũm pê Exaw xwỳ te amji mã Pahpãm te amji kam hapac xà cupa nare pyràc ata na hamãr nare. He pê Pahpãm Exaw xwỳ mã ampo pej cunea gõ, pê to hõ tekjê. Ne ampo atajê to hõ na crat pyxit peaj na to ahpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_17","088_12_17","HEB","12","17","17","Jirô pê hapu na ihkrã kre mã ihpỳm, ne tee hacpỹ ne apu Pahpãm te cumã ampo pejti jõr ata pyr to hahkre, ne tee incwỳar kam hacpỹ ne ahna ahwỳ cakrô, nee hacpỹ ne cute ipyr xà nare na, ramã me amã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_18","088_12_18","HEB","12","18","21","Pê Ixaher catêjê, põti kam me hamreare ata kam, Pahpãm wỳr me ahtêp, ne ma kẽn japrỳ te Ihcuhhyt ata na me cato. Ne mento jĩa to me cuhy catia pupu, ne mehcajpẽ. Ne cute me awcapàtkôti catia pupun. Ne cute me kôcti catia pahtỳjti ata cajpẽr. Ne cute me hapac jĩa to me côjkwa pĩn hõhhi jõkre krãhhi ihtỳjti ata kam hapac, ne hanea ne cute me Pahpãm te ihcakôc na me kam hapac. Ne hanea ne cute me Pahpãm jõkre kam hapac, ne ampeaj kam me cumã hũpa. Na ri cute mehwỳr, quê nee hipêr ihcakôc quê mempar nare. Ne Ihcuhhyt ata kam pê Pahpãm me cumã ihcakôc, cwỳrjapê ri ihtỳj cute amji mã me hũpa xà. Cwỳrjapê pê Pahpãm me cumã kẽn ata cawpa to: — Nee me anõ te kẽnti ita cupên xà hamreare, ne nee hanea ne ampo pry te ihcupên xà hamreare. Quê ha ampo pry ihcupê, ca ha me caa, me kẽn kwỳ cwa ne to me capê, ne to mehcura — hane. Mã hũpate, cute nee me cumã harkwa hyr xà ita na me amji caxàr, ne kam me hapac prãm nare. Mã Mojxe te ampo itajê cunea pupun, ne cute ahna amji jarẽn to: — Wa itỳj ampo itajê cupate apu itertet — hane. Hõ, pê Ixaher catêjê Pahpãm na me ahtêp xà ata kam, pê me to hane. Ne nee quêt ate me hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_22","088_12_22","HEB","12","22","22","Ne ca Pahpãm na me gàhtêp xà ata kam, ca ihhêj ne côjkwa kam Xijãw jõ kẽn pupun xà nare ata na me gàhtêp. Ne por côjkwa kam Krĩpinkrên pê Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata jõ krĩ na, ca me gàhtêp. Ne côjkwa kam krĩ ata kam, ampeaj kam Pahpãm mã me hàpên catêjê jàhtôa to me hàhtô, ne me hakrya kam curi me cuprõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_23","088_12_23","HEB","12","23","23","Ne hanea ne Pahpãm na mehkwỳ ihkôt me ipa atajê, ramã Pahpãm te cahê na me ipa xà caxuw côjkwa kam, hõ kàhhôc kam me haprỳ nõr atajê na me gàhtêp. Ne hanea ne Pahpãm pê catyt kam, me pahcukij ne ajpẽn pê me to ipicokjêr catê ata na me gàhtêp. Ne ca hanea ne, por pê ihcunea na catyt kam ajco me ipa, ne ramã amehtyc atajê na, me gàhtêp. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_24","088_12_24","HEB","12","24","24","Ne hanea ne Jeju te Pahpãm me, me pahte ajpẽn par to intuwti ata na me gàhtêp. Ne Jeju caprô te ihhêj rũm me pahkên cuhhõn, ne me pahpytàr. Ne pê Aper xwỳ caprô, ihtõ te ihcuran jahpan xà na, Pahpãm na cute to kên prãmte ahwỳ. Ne nee Jeju caprô te hajỹr nare. Ne quêt cute mehcunea caprĩ xà caxuw, Pahpãm na hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_25","088_12_25","HEB","12","25","25","Cwỳrjapê ca ha nee amji pê Pahpãm jarkwa curê nare, ne quêt kam me gapac to impeaj ne. Pê Pahpãm mam pjê wỳr wrỳ, ne me aquêtjê mã amji cawpa. Pê nee me kam hapac nare, ne cama mehkêanre ton to ajco me ipa, na pê nee jũm Pahpãm te me to kên xà ata pê amji pytàr ne hàhhuc nare. Japu na ri ihtỳj côjkwa pĩn Pahpãm me pamã amji cawpa. Cu nee mempar nare ita kam, cu ha pijamã me pahnõ Pahpãm te me pahto kên xà ata pê amji pytà? Quê! Cu ha pahtỳj me cuxà, me hirôa pê me pahkên mã me acjêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_26","088_12_26","HEB","12","26","26","Ne amcro ata kam pê Pahpãm ihcakôc, pê pjê ahcujrõ. Ne ita kam ri quêt cute me pamã amji to hũjahkre to hajỹr he: — Wa ha nee hipêr ita caxuw pjêê to pit mã ijàhcujrõn nare, ne jũ caxuw côjkwa mea mã to ahcujrõ — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_27","088_12_27","HEB","12","27","27","Ne pom icakôc xà pê “…hipêr ita caxuw…” ita kôt harẽn xà te, quê ha Pahpãm cute ampo cunea ton itajê to ahcujrõ, ne ihcunea to hamre tu, mãr quê ampo cunea jàhcujrõn te ampo to hamre xà nare atajê, ihtỳj ahtwỳ ne ihcuhhê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB12_28","088_12_28","HEB","12","28","29","Ne quê ha Pahpãm ihhimpej xà krac ri me pamã, me pahkrĩ xà jàhcujrõn te to hamre xà nare ata gõ, cu ha kam me pahkrĩ rohnỳtti mã. Na cu ha pahtỳj hũrên me pajakryti na cumã me amji jarẽ. Pahpãm pê cuhy catia te ampo cunea to hamre xà ata pyràac, cwỳrjapê cu ha pahtỳj hũpahti kam, catyt kam cumã cati, ne impejti na me harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_1","088_13_1","HEB","13","1","1","Ca Jeju kam ajpẽn to me akjêjê ita kam, ca ha atỳj me amã ajpẽn kĩn kam me to acrà tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_2","088_13_2","HEB","13","2","2","Ne ca ha atỳj mehcahkrit na me amji to pôj kam me to acrà tu ne. Ca ha ate me ita to hajỹr na, ca ha me apê mam me aquêtjê pyràac, ne pê mehkwỳ, kỳj rũm me Pahpãm mã me hàpên catêjê na me hahkre pej nare kam, ihtỳj me hũrkwa kam me ahna amji to pôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_3","088_13_3","HEB","13","3","3","Ne ca ha me hacjên catêjê to ma me amji japackre, ne mehtehcajpar to hanea, pom ca ihhêj ne me cahê na me acuhhê he. Ca ha cute me amji pupun to kêanre atajê jamãr to me apa to hanea, pom ca me caa ate me amji pupun xà kêanre to me amji pupun he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_4","088_13_4","HEB","13","4","4","Ne ate me gikwa tuw xà na ate me ajpẽn par xà atajê, ca ha atỳj amji mã me hũpahti to me apa. Na ca ha me apê mempjê me, me apê mehprõ, ca ha ate mam me ajpẽn par xà ata na, ma me amji jarkwa to me amji japackre to me apa. Ne nee jũ caxuw ahti na, me aprõ me, me apjê kaj na ate jũm me ajpẽn caxun to amji kam me gapac xà hamreare. Ampo na? He quê ha ihtỳj Pahpãm, por jũm ahti na jũm caxun to ipa ata, to kêanre ne. Ne hanea ne, por jũm te amji kam hapac xà xyre kam me pahpahàmti ton to ipa ata, quê ha hanea ne apu to kêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_5","088_13_5","HEB","13","5","5","Ne nee hanea ne, ame ihpore pit kĩn to me apa ata kam, me gõ pore incwỳr xà to pit mã me amji kam gapac to me apa nare. Ne pom ramã me amã ampo atajê pyrên, ca ha atỳj me gakrya na ame apa. He pê Mojxe xwỳ jõ kàhhôc kam, Pahpãm ramã me ana ita na amji jarẽn to: “Wa ha nee jũ caxuw me arer nare, ne nee jũ caxuw me amã hikran nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_6","088_13_6","HEB","13","6","6","Pahpãm te me ana amji jarẽn xà ita cwỳrjapê, cu ha pahtỳj Tawi xwỳ jõ kàhhôc kam, cute amji jarẽn xà ata kôt, me amji jarẽn to: “Pahhiti pê Pahpãm pê itehcajpar catê ita kam, jũ wỳr quê ha jũm amji mã hamã ne ito kên, na wa ha nee apu amji mã pa nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_7","088_13_7","HEB","13","7","7","Ne mam cute me ato ihhimpej catêjê te me amã Pahpãm jarkwa to hahkre na, ca me to amji japackre. Ne cute amji kam me hapac xà me, mehtyc xà na me to amji kampa, ne mehkôat Jeju to amji mã me ahimpej to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_8","088_13_8","HEB","13","8","8","Ne nee jũ caxuw Jeju Crixtô pintuw xà nare. Ne amcro itajê kam, cupê mam Jeju ataa, ne quê ha cormã cupê Jeju ata rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_9","088_13_9","HEB","13","9","9","Ca ha nee ite me amã Jeju te amji kam hapac xà pejti to hahkre xà ata kaj na, jũmjê te me amã ajteare mã ampo pihho to hahkre xà ata kôt, amji kam me gapac nare. He Pahpãm ri hàhcaprĩa kam, me pamã pahte amji kam me pajapac xà to ihtỳj ne to impej. Ne jũ wỳr quê me panquêtjê te amji kam hapac xà te me pamã me pajõ cawpa xà ata, me pamã me pahte amji kam pajapac xà to impej. Ampo na? Por cute amji mã me hõ cawpa xà ata me, me ipijacri xà atajê cunea kôt hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_10","088_13_10","HEB","13","10","10","Ne por Krĩpinkrên kam Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê Pahpãm jũrkwa kam cumã me ampo pry to caxàr to me ipa atajê, ihtỳj cute ampo pry to me ipijapar xà ata to me Pahpãm kam hapac atajê kwỳ ku, mã me hĩ to pit mã ihtỳj, ne nee me cumã caxwãm pê cute amji kam me hapac xà to ihtỳj nare. Ne me pa nare, he ihtỳj quêt Jeju me pamã pahte amji kam me pajapac xà to ihtỳj. Mã nee Pahpãm jũrkwa kam cumã me hàpên catêjê atajê te ahna me pahho xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_11","088_13_11","HEB","13","11","11","Ne Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê jõ pahhiti caku cunea jõ amcro pyxit kam, cute me Pahpãm to kên jahpan xà na, me ampo pry cura atajê caprô to Pahpãm jũrkwa caxwỳn pejti ata mã acjêj, ne Pahpãm mã cupẽ. Ne por cute me ampo pry curan atajê jĩ to ma krĩ pê me hapôj, ne curia me to capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_12","088_13_12","HEB","13","12","12","Cwỳrjapê ri cute me ampo pry curan kôpit na, krĩ kaj na Jeju tyc, mãr quê caprô to me pamã me pahkên cuhhõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_13","088_13_13","HEB","13","13","13","Hỳ cu me papê hũràac, ne cuxà krĩ ita kam cute me amji kam hapac xà tũm itajê mã me hikra, ne Jeju kôt põ mã me pahcato. Quê ha me pahpahàmti na me pahto, cu ha nee ame pahpahàm nare. Ampo na? Pê Jeju to me hanea, ne me pahcumam me cumã ihpahàm catia to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_14","088_13_14","HEB","13","14","14","Ne me pamã pjê kam krĩ itajê nõ jàhhuc rohnỳtti mã xà hamreare, na cu ha pahtỳj côjkwa pĩn Pahpãm te me pamã krĩ kam me pahkrĩ rohnỳtti mã xà jõr xà ata japê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_15","088_13_15","HEB","13","15","15","He Jeju Crixtô kôt ri, Pahpãm na me pajàhtêp xà, ne nee cumã ampo pryre to me ipijapar ata jõr xà kôt ahna me pajàhtêp xà nare. Cwỳrjapê cu ha me Pahpãm mã cupê me pajõ Pahhiti cati ne impejti na hũrên me pajakryti na, cumã me amji jarẽn to me pahcuhhê tu. He pahte me to hajỹr xà ita pê pahte cumã ampo jõr pyràac, na quê ha ihtỳj me pahpyrên hakryti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_16","088_13_16","HEB","13","16","16","Ne hanea ne gõtpê atỳj me ajpẽn tehcajpar to me ajpẽn to impejti to me apa. Ampo na? He ita te hajỹar ne cupê ate Pahpãm mã ampo jõr xà. Na quê ha hanea ne ihtỳj hũrên hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_17","088_13_17","HEB","13","17","17","Na ca ha atỳj me akwỳ kam me ato ihhimpej catêjê krac ri me acjêj, ne me kampa, ne catyt kam ihkôt me apa. Ampo na? He ihtỳj cumã jũ caxuw cute Pahpãm mã me ana amji jarẽn na cumã hahkre pej, na ri ihtỳj me gamãr to me ipa. Ca ha ate me kam gapac na, quê ha ampeaj kam cute me gamãr xà ita pyrên hakry, nãmri ca ha ate me kam gapac nare na, quê ha cumã amji kĩn nare kam, me gamãr to ipa. He ate me hajỹr xà ita te nee me atehcajpar xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_18","088_13_18","HEB","13","18","18","Ca ha atỳj Pahpãm mã me icajrẽn kam to acrà tu ne. He ihtỳj jũmjê ampo kên na me icãmjĩ cakrô, wa Pahpãm kam mare mã catyt kam me ipa na, me imã amji jahkre pej. Ne me imã ihcunea na catyt kam me ipa kam me to icrà tu na me amji to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_19","088_13_19","HEB","13","19","19","Ne wa ha kypê me awỳr nare, mãr ca Pahpãm mã me icajrẽn, wa me awỳr amji jaxàr to amji to ijàhtũm nare, ne amji jaxà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_20","088_13_20","HEB","13","20","21","Jeju pê me pajõ Pahhiti, ne me pancwỳrjapê ihtyc xà ata kôt ri, cupê carà cahàcre hôhti jamãr catê catia pyràc, ne cupê me pajamãr catê catia. He Jeju pê me pahkritxwỳ caprô pijaxwỳr xà ata te ihtỳj Pahpãm te me pahkên pê me pahpytàr rohnỳtti mã na harẽn. Pê Pahpãm hacpỹa mã Jeju to ihtĩr. Pahpãm te me pahcarĩcti kam ame papa na me pahton, mãr cu nee ame amji mã ampo cupa nare ata mã, wa me acajrẽn to hane he: — Me ijõ Inxũ Cati, Juta catêjê pê hanea ne Jeju na mehkwỳ atajê tehcajpar to impeaj ne, mãr quê ate ampo cunea na amji mã to prãmti xà te acajpuaw xà ata to pit mã, me to me ipa. Ne hanea ne akra Jeju Crixtô kôt me imã ite amji kam me ijapac xà to impeaj ne, mãr wa ihcunea na me acajpuaw. Ne me imã mehcunea te akra to acatia to cati na to prãm rohnỳtti mã. Ampeaj kam! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_22","088_13_22","HEB","13","22","22","Ỹhỹ Jeju kam me ikjêjê, wa ite me amã ihkàhhôc jatujre ita hôc, mãr ca ite me gapackre xà itajê kam me amã amji kĩan kam, me kam gapac to impeaj ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_23","088_13_23","HEB","13","23","23","He xà ramã me amã, cute me hacjên xà pê me pahkjê pê Timot cator na, me amã hahkre pej? He ramã cute me cator. Na quê ha iwỳr cute uua ne ita ri cator na, wa ha me ajwar me awỳr me mõ ne me apupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_24","088_13_24","HEB","13","24","24","Ne wa ha cute me ato ihhimpej catêjê me, me cupê Pahpãm na mehkwỳ cunea mã me ijõ hàpà kujate. Ne ita ri, me pahkjêjê kwỳ pê Prytikra jõ pjê catêjê te me acunea mã me hõ hàpà kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("HB13_25","088_13_25","HEB","13","25","25","Ne imã Pahpãm te hàhcaprĩa kam me acunea to impej na to prãm.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_1","089_1_1","JAS","1","1","1","Hàpà me ikwỳ! Pom me apê Jeju na mehkwỳ, ne me apê Ixaher catêjê jakrã te tôxi, ca pjê cunea kam ame apicràn ne ame akrĩ atajê, itea wa me amã ihhôc. Ipê Tijac, ne ipê Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô mã ijàpên catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_2","089_1_2","JAS","1","2","2","Ỹhỹ, Jeju kôt pahte ajpẽn to me pahkjêjê atajê, ca ha hãn ne, ampo te me ato jũ mãn xà kêanre na me amji pupu, ne atỳj hũrên me gakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_3","089_1_3","JAS","1","3","3","Ampo na? Pahpãm te me acapi xà caxuw ri hãn ne me amã me akên xà itajê kujate, cute me gahkre peaj prãmte, mõrmõ ca ajkĩ ampeaj kam ihkôt amji kam me gapac to me apa rohnỳtti mã. Ne pom ate me akên xà na me amji pupun ita kam, ca ha me gũcanãar kam me to gàhtàt to me amji pyràc to me apa. Ne ramã ate ita na me amji jahkre pej pejtu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_4","089_1_4","JAS","1","4","4","Na ca ha ate me gũcanãr kam me to acrà na, ca ha ma me to amji kà to me mõ. Ne ca ha toa me amji jĩ tỳj na, quê ha me acaxwãm pê ate me amji kam me gapac xà kam me apê ampo hamre nare, ne ihtỳj me amã ampo cunea Jeju kôt ate me to apa xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_5","089_1_5","JAS","1","5","5","Quê ha jũm pê cute amji jahkre pej krã kreti nare, quê ha amji na Pahpãm wỳ, quê ha ihtỳj cumã cute amji jahkre pej krã kreti gõ. Ampo na? Pahpãm jàhcajrẽan to hàhcajrẽn, ne hàhcajrẽan kam hãn ne me pahcunea tehcajpa, Jeju kôt me papa xà ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_6","089_1_6","JAS","1","6","6","Na ca ha me Pahpãm wỳr xà wỳr, amji kam me gapac to me hane he, ne amji mã me garkwa to: — Wa ha Pahpãm na ahwỳ, quê ha ihtỳj imã ijũpar krã kreti gõ. He wa itỳj cute imã hõr na amji mã to hane. Ampo na? Pê ramã taa, ite ahna ijàhwỳr ita na, amji na imã awjahkre — hane. Ne nee ca amji mã me garkwa to: — Mõrmõ quê ha Pahpãm imã ijũpar krã kreti gõ, nare, quê ha imã hõr nare, pỳpỹn — hajỹr nare. Nãmri cute me hajỹr catêjê pê ri ihhêj rũm kôc te amji wỳr côxwa krã jacjên pyràac, nare, me cupê ihhêj rũm kôc te apu pĩhhô incrà to pjê kam imprar, mã cute apu amji jacjên pyràac. Ne cute amji kam me hapac xà pintuw xi hyre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_7","089_1_7","JAS","1","7","8","Ne cute me hajỹr catêjê mã, quê ha nee Pahpãm ampo jõr nare. Ampo na? Mencaca xà te amji jĩkjê incrire nare. Na quê ha cute me amji kam hapac xà pijakrut jarẽn to hane he. Quê ha ihcunea te me cumã impejti na, quê ha me amji mã: — Quê ha Pahpãm itehcajpar ita na — hane. Nare, quê ha ihcunea me cupê ihkaj na, quê ha me amji mã: — Ihhêj ne nee Pahpãm mã itehcajpar prãm nare — hane. Na ca ha nee me cuxà ahna me amji mã harẽn to hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_9","089_1_9","JAS","1","9","9","Quê ha Pahpãm te me pahkjêjê nõ pê hamreare ata to ihkà, ne to ihtỳj ne to hakràj na, quê ha ihtỳj hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_10","089_1_10","JAS","1","10","11","Ne hanea ne me pahkjêjê nõ jakràjti ata te hajỹar, quê ha Pahpãm te cupê hakràj ata to incri na, quê ha ihtỳj hanea ne hakry. Ne pom me hakràjti itajê pê ihhêj rũm hôjahkratre rã. Quê ha irã, quê ha amcro tỳj cato ne ahna cô to, to incrà, quê ha pea ihpỳm. Hõhõ, ita na quê ha me hakràj atajê me hane he, ne cute amji kam me hapac xà atajê cunea jipôc ri me hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_12","089_1_12","JAS","1","12","12","Nãmri quê ha me pahcunea te me pahkên xà ita kam me to pancrà, ne me pajũcanãr, ne me hakren, ne cormã amji mã me Pahpãm to me hajỹr na, quê ha ampeaj kam me pajakry. Ampo na? Me Pahpãm quê ha me pahkên itajê jahpan xà na, ihtỳj me pamã me pahtĩr xà caxuw me pajahĩ xà gõ, cu ha cahê na me pahkrĩ rohnỳtti mã. Ahnaa mã memprar tỳjti catêjê me he. Ne mehkwỳ jirôa pê me ajcahu, ne amji mã me hê pejti incwa he. Jĩkjê na mã cute hajỹr. Ata to pê Pahpãm cute mehkĩnti atajê mã awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_13","089_1_13","JAS","1","13","13","Nãmri, ca ha me anõ te amji kam gapac xà to ihcupan na amji cajpẽr na, ca ha nee amji mã garkwa to: — Pahpãm te ri imã ite amji kam ijapac xà kên ita ton — hajỹr nare. Ampo na? He nee Pahpãm caca xà te hajỹr nare. Jũ wỳr quê jũm Pahpãm mã ihkên ton na awjahkre, quê harkwa kôt to. Ne hanea ne jũ wỳr quê Pahpãm jũm mã ihkên ton xà na awjahkre, quê to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_14","089_1_14","JAS","1","14","15","Nãmri quê ha jũm te amji mã ihkên ton to ipa to prãm na, quê ha amjia kôt ton to ipa, cute amji kam hapac xàa to. Jirô pê mã, quê ha ihtỳj ihkên mã axà, ne cute ihkên ton atajê jahpan xà na cumã amgõ, ne Pahpãm mã hikra ne ty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_16","089_1_16","JAS","1","16","16","Ne me ca nare, me ikjêjê impejti kĩnti atajê, nee ca ampo itajê nõ to, me anõa amji mã ahêj to: — Pahpãm te ri, ite to ihcupan xà ita na imẽn — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_17","089_1_17","JAS","1","17","17","Ampo na? Quêt ampo pejti cunea kam ihkên nare atajê cunea, côjkwa kam Pahpãm pĩn me pahwỳr hapôj. Ne Pahpãm te côjkwa kam hàhcujro xà ton ata ri, me pahwỳr ampo pejti itajê cunea kujate. Ne pyt ihtỳj me pamã amcro to, ahna carãre kam. Ne ahna ahtũm nare, quê ha ahcakrã ihpro, quê hipêr me pamã amcro ton nare. Ne nee Pahpãm te hajỹr nare, ne quêt me pahto impejti ita na, ne nee jũ caxuw cute me pahcaxuw amji kam hapac xà kên te ihcupan xà nõ ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_18","089_1_18","JAS","1","18","18","Ne cute me pamã harkwa kam ihhêj xi nare ita kujahêc. Cu me kampa, cwỳrjapê ri cute me pahto amji kra. Cu ihhêj ne hipêr ame pahpỳpỳm, na ri me papê Pahpãm kra cakônĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_19","089_1_19","JAS","1","19","19","Ỹhỹ, Jeju kam me ikjêjê impejti kĩnti atajê, ca ha me acunea atỳj me gũpar prãmti to me apa, ne me acakôc xà me, me acryc na me apahàm jàhtôti to me apa, ne ampo itajê cunea to me amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_20","089_1_20","JAS","1","20","20","Ampo na? Ca hãn ne me acryc kam pra, ne nee Pahpãm mã me ampo pejti ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_21","089_1_21","JAS","1","21","21","Cwỳrjapê, ca ha me ate amji kam me gapac xà pahàm nare, inxyre to ate me amji pyràc atajê cunea jicu. Ne hanea ne ate amji kam me gapac xà kên to me apa xà itajê cunea jicu. Ne quêt amji to me acati prãm nare kam, Pahpãm jarkwa na me amji to pôj. Ampo na? Nee mã ampo na nare. He Pahpãm jarkwa pê ampo hy kryjre kre jiprãj atajê pyràac ne ihtỳj ajcamẽ. Jĩkjê na, ca ha Pahpãm jarkwa kôt me apa, ne nee me ampo kên itajê ton nare na, ca ha atỳj me apicamẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_22","089_1_22","JAS","1","22","22","Nãmri ca ha ate amji mã me garkwa to: — Wa ha itỳj Pahpãm jarkwa catia ne kampa, quê ha ite impar xà atajêa kôt ihtỳj ito impej — hajỹr, ne nee ate ihkôt me amji ton nare na, ca ha caa ramã amji mã ahêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_23","089_1_23","JAS","1","23","24","Ne por me Pahpãm jõ kàhhôc kampa, ne cama harkwa to me hapac kêt, ne nee me ton nare atajê pê ihhêj rũm me hũmre te irĩt xà kam amji kuc na ampo ata kôt me amji pupun, ne memprar kwaa kam me to hapac kêt atajê pyràac. Ne nee cute jũ na xà ata na amji to me amji japackre kam incrà nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_25","089_1_25","JAS","1","25","25","Ne Pahpãm te amji kam hapac xà, hãn ne nee me pahte ampo pejti ton tête me pajiprõn nare, ne quêt cama ampo pejti ton na me pahtehcajpa. Ne por me hũmre me Pahpãm jarkwa cahyt, ne nee amji pê me to hapac kêt nare, ne ihkôt me ipa atajê, quê ha Pahpãm ihtỳj cute me hàpên xà ton atajê cunea kam me to impejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_26","089_1_26","JAS","1","26","26","Nãmri quê ha jũm te amji mã harkwa to: — Ipê Pahpãm jarkwa kôt, ihkôt ipa catê — hajỹr, ne nee cute ihcakôc kên tête amji jiprõn nare, quê ha nee cupê Pahpãm kôt ipa catê nare, ne cama apu ahna amji to ihhêj to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM1_27","089_1_27","JAS","1","27","27","Ne quêt Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati mã ihkôt ipa catê te catyt kam ipa ata jàpên xà te hajỹr he. Quê ha mempijapit me, me huwatĩ pê ampo jamreare, mã tee ame amji to hàhhuc to me ipa atajê, quê ha ihtỳj mehtehcajpar to ipa. Ne me cumã Pahpãm kĩn nare catêjê te amji kam me hapac xà to amji tũm nare. Hõhõ, cute me ampo pijakrut ton xà itajê na ri, Pahpãm mã nee cute me ampo to ihcupan xà nare, ne mempeaj to mempej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_1","089_2_1","JAS","2","1","1","Ỹhỹ me ikjêjê, pom ca me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô pê hirã pê impej ata to amji mã me ahimpej to me apa atajê, he me pahte mehcunea jirôa pê me pajõ Pahhiti cati na me pamã hahkre pej. Cwỳrjapê ca ha nee jũmjê nõ to mehkwỳ jirôa pê impej nare, ne quêt mehcunea to amji kam me gapac to apipẽnti to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_2","089_2_2","JAS","2","2","3","Quê ha jũm jakràjti, kà impejti me ôr te hũhhi na hê xà ata, ate me acuprõn xà wỳr mõ, ca ha me hõmpu ne me hahkre pej pyrentu, ne me cumã garkwa to: — Ajpên mõ, ne ita ri ca gỹr xà impejti ita kam jỹ — hane. Ne hanea ne jũm pê hamreare ata pupu ne me cumã: — Curia ca xa, nare, ca to jỹ, pjê kam ipar cahê na — hajỹr na, he mõrmõ ca ramã ate me jũm to hajỹr, na wa me amã ihkôt harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_4","089_2_4","JAS","2","4","4","Ampo na? He ca me caa, ajte ajpẽn to amji kam me gapac xà kêanre itajê ton to me apa. Ne amji to me apicokjêr to me apa. Ne ahna Pahpãm pê me akam ihkaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_5","089_2_5","JAS","2","5","5","Me ikjêjê impejti kĩnti itajê, me ikampa. Pahpãm te amji mã me cupê hamreare atajê capi, mehkwỳ jirôa pê cute amji mã me to ihhimpej catia to prãmte. Ne pê ramã Pahpãm cute amji mã mehkĩnti atajê te ihhimpej xà mã mencjêj na, me to awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_6","089_2_6","JAS","2","6","6","Ne me ca nare! Ca ajte Pahpãm kĩnte me cupê hamreare atajê to amehkêanre, ne ma ame curê, cute jũ mã ame aton nare kam. Ne ca me hakràjti atajê to pit mã mempej. He me hakràjti itajêa ri ihtỳj hãn ne me amã mehhêj to me ipa, ne me gũhkra jàpên xà jahpan xà na me hakràj cati to me ipa. Ne mehhêj xi to ampo cunea na me ato ihtỳj tu to me ipa. Ne ma me acukij xà wỳr me ato ipa, cute me akên mã me arẽn prãmte, ne hipêr mehhêj xia kam me apê me gõ pore incwa. Xà ajkĩ me cupê hamreare atajê mã me ato hajỹr to me ipa? Hãpà! He me hakràj catêjê ri ihtỳj me ato hajỹr to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_7","089_2_7","JAS","2","7","7","Ne me hakràj itajêa ri Jeju na mehkwỳ me, me pajõ Pahhiti pê Jeju japrỳ to mehcakôc kêanre to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_8","089_2_8","JAS","2","8","8","Ne Pahpãm pê me pajõ Pahhiti jõ kàhhôc ihtỳj me pamã ihhimpej xà ata to hahkre to hane he: “Pom amãa amji kĩnti ita na, quê ha amã me akwỳ cunea kĩnti ne” hane. Ca ha ate me harkwa ita par xàa kôt me apa na ri, me amã ihkênre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_9","089_2_9","JAS","2","9","9","Nãmri ca ha ate põ rũm me hũmre itajê pupun xà kôt, me to impejti na, ca ha me ca ramã me akên mã me amji rẽn to me mõ. Ate Pahpãm te amji kam hapac xà jirô pê me apỳm, cwỳrjapê ri ramã me akên mã me arẽn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_10","089_2_10","JAS","2","10","10","Ne por quê ha jũm amji pê Pahpãm te to ihhimpej xà nõ pyxit ne ihcaca ata, quê ha taa ramã ihkên mã hàr to mõ. Quê ha Pahpãm jũm ata mã harkwa to: — Ca ha ate ijarkwa nõ pyxit ne ihcaca na, ca ha ramã ihcunea caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_11","089_2_11","JAS","2","11","11","— Ampo na? Wa ite amã ijũjarẽn to: “Nee ahti na axy nare” hajỹr, ne hanea ne amã: “Ca ha nee jũm curan nare” hajỹr. Ca ha ate ahti na axy nare cakrô, ate jũm curan na, ca nee ate ipar nare, na ca ha ihcunea na akên mã axà — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_12","089_2_12","JAS","2","12","12","Ne Pahpãm jarkwa ihtỳj catyt kam pahte me papa na me pahtehcajpa, na cu catyt kam me papa. Ne nee ame pahcakôc kên to me papa nare. Nãmri quê ha ihtỳj me Pahpãm jũ caxuw pahte amji kam me pajapac xà atajêa na me pahcukij to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_13","089_2_13","JAS","2","13","13","Ne me pahcukij ne me pahto ipicokjêr xàa kam, quê ha Pahpãm cute mehkwỳ caprĩ nare atajê, hanea ne nee me caprĩ nare. Ne por mehkwỳ caprĩ, ne me to impejti atajê, quê ha Pahpãm ihtỳj me caprĩ, ne me to impejti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_14","089_2_14","JAS","2","14","14","Me ikjêjê, ca ha me anõ te amji jarẽn to: — Wa itỳj Jeju to amji mã ihimpej to ipa — hajỹr, ne nee Jeju mã gàpên to apa nare ita kam, xà quê ha ajkĩ ihtỳj Pahpãm jũm te hajỹr ata kên pê hũtà? Hãpà! He Pahpãm mã ca nee ihkra pê Jeju ata to amji mã ahimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_15","089_2_15","JAS","2","15","16","Ne ihnõ xwỳjê, quê ihhêaj to me pahkjêjê nõ mã prãm, ne cumã ihkà na prãm, ne awỳr cato, ca ha cumã ampo jõr nare ne cama cumã: — Imã Pahpãm te amã ampo pejti jõr, ne ato impejti na, ato prãm. Ne imã jũm te amã akà me gõ jõr, mã ate gàpàn na, ato prãm — hajỹr, ne nee ihtehcajpar nare na, jũ mã quê ha curi? Jũ wỳr quê ha apu amji mã hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_17","089_2_17","JAS","2","17","17","Hõ, quê ha jũm te ihcaprỳ na Jeju to amji mã ihhimpej to ipa na amji jarẽn, ne nee ihkôat amji kam hapac to ipa nare na, quê ha nee jũm ata apu amji mã hamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_18","089_2_18","JAS","2","18","18","Nãmri ca ha me anõ te imã: — Ca atỳj Jeju to amji mã ahimpej, ne cumã gàpên to apa, ne pa nare, wa cama Jeju to amji mã ihimpej to ipa, ne nee cumã ijàpên nare — hajỹr na, wa ha amã amji jarẽ ne amã: — Wa itỳj Jeju to amji mã ihimpej to ipa xà ita jĩkjê na, itỳj hanea ne cumã ijàpên to ipa. Ne ijàpên xà itajêa ri ihtỳj ikôt ipa na ijarẽ — hane. Ne ca, ca nee Jeju mã hàpên xà to gàpên nare, mã ahna me apupun nare ita kam, jũ mã quê ha me, ne ate Jeju to amji mã ahimpej na me gahkre pej? Jũ wỳr quê ha ita na ahna me gahkre pej! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_19","089_2_19","JAS","2","19","19","Mõrmõ ca hãn ne atỳj amji mã Pahpãm jarẽn to: — Wa itỳj Pahpãm pyxit peaj ne ihtĩar na ihkrĩ na, amji mã to hane — hajỹr na, quê ha gũjarẽn xà ata nee Pahpãm kôt apa na garẽn nare. Ampo na? He ihtỳj hanea ne me pahcurê xwỳn carõ kên atajê me, cupẽ jarôti atajê amji mã Pahpãm krĩ na to hane, ne ihtỳj hũpa me cumã ihkàhhy krỳ cakrô, nee me cupê Pahpãm kôt me ipa catêjê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_20","089_2_20","JAS","2","20","20","Ne ate me amji jahkre kêatre, na wa ha itỳj me amã to hahkre. Nãmri ihcaprỳ na pahte Jeju to amji mã me pahhimpej na me amji jarẽn, ne me pahte cumã hàpên xà ton nare ata na ihkaj na. Ne ihcaprỳ na me pahte amji jarẽn xà ata kôt hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_21","089_2_21","JAS","2","21","21","Na wa ha ampo itajê na me amã me panquêt xwỳAprãw to icato, ne me amã to hahkre. Pê Aprãw Pahpãm to amji mã ihhimpej na, Pahpãm mã impejti. Ne mẽr jũ mã pê ajte ne Pahpãm cuna mã impejti? He pê nee jũ mãn nare. Ne ihtỳj, Pahpãm jarkwa kôt, ajmãr ihkra pê Ixac cura, kẽn jakôt na. Pê Pahpãm hõmpu, ne ihtỳj cute to amji mã ihhimpej na hahkre pej, na pê ahna amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_22","089_2_22","JAS","2","22","22","Ne pom cute ajmãr ihkra curan, mã cute ahna hõmpun ita, ihtỳj amji caxuw Pahpãm kam hapac pejti na harẽ, ne ihtỳj hanea ne amji mã to ihhimpej na harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_23","089_2_23","JAS","2","23","23","Cwỳrjapê ri Pahpãm jõ kàhhôc kam Aprãw jarẽn to: “Aprãw te Pahpãm kam hapac, ne toa amji mã ihhimpej to ipa, cwỳrjapê ri Pahpãm cajpuaw, mã cute ihtỳj ahna amji caxàr, ne cumã, ‘Apê ikwỳ nõ’ ” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_24","089_2_24","JAS","2","24","24","Ne mẽr hõhõ, ita na me gũcapi to impeaj ne he. Nee mã cu Pahpãm to pahte amji kam me pajapac xà atajê pit, Pahpãm cuna mã me pampejti na me pajaxôr nare. Ne quêt cu hãn ne hanea ne Pahpãm mã me pajàpên xà ton to me papa atajê ri, Pahpãm cuna mã me pampejti na me pajaxô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_25","089_2_25","JAS","2","25","25","Ahnaa mã pê cahãj pijapit xyre pê Rapekwỳj xwỳ ata he, ne Juta catêjê pijakrut pê Krĩcuxwati pupun catêjê atajê to ne me hũpate mehtẽm na mehtehcajpa, ne hũrkwa jimoc ri kỳj pê me to amxu, ne me to wrỳ, ne ma jũ kam me cute me hahêr catêjê atajê pê mehkujate he. Mã Pahpãm te Rapekwỳj jàpên xà itajê na hõmpun, ne ihtỳj cute to amji mã ihhimpej na hahkre pej, ne ahna amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM2_26","089_2_26","JAS","2","26","26","Ne pom Pahpãm to amji mã me pahhimpej xà jarẽn me, cumã pajàpên nare ita pê ampo kôt hamreare ata pyràac. Ne ihhêj rũm cupê ramã mehtyc mã carõ hamreare pyràc, ne nee ampo caxuw impej nare, ne ampo na hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_1","089_3_1","JAS","3","1","1","Ỹhỹ me ikjêjê, ca ihhêj ne me gàhtôa ne Jeju na mehkwỳ kam, me cumã ampo to hahkre catêjê na me amji to prãm. Co he, nãmri pahte me ampo to hahkre catêjê atajê, cu ha pahtỳj me pajarkwa to me pahkwỳ to me pahhimpej to me mõ. Cwỳrjapê quê ha Pahpãm me pahkwỳ jirôa pê, caxwãm catia mã me pahcukij, ne ma me pahpupu. Ne me pahcukij ne me pahto ipicokjêr xà jõ amcro kam, quê ha Pahpãm cute mempejti ton jahpan xà na me cumã mempejti gõ, ne cute mehkên ton jahpan xà na quê ha me cumã mehkêanre gõ. Cwỳrjapê, ca ha nee me gàhtôa ne me apê me cumã ampo to hahkre catêjê nare, nãmri ca ha me anõ pyxit te caxwãm catia mã, amji kam gapac to catyt kam apa na, ca ha atỳj apê me cumã ampo to hahkre catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_2","089_3_2","JAS","3","2","2","Mẽr ampo na mã wa ame amã ijũjarẽn xà ita to hane? Nee mã wa ampo na ame amã ijũjarẽn nare. He cu me pahcunea hãn ne ihcunea na pahkên xà ton to me papa. Ampo to cu hãn ne me pahkên xà catia ton to me papa? Me pajarkwa to! Nãmri quê ha jũm te harkwa to ihcakôc kên ton to ipa nare na, quê ha ampeaj kam ihcunea na impej. Ne quê ha ihtỳj harkwa himpej xà to amji to ihhimpej to impejti to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_3","089_3_3","JAS","3","3","3","Na ca ha me anõ cawrôti nõ catia jarkwa mã wakỳre incrire nõ jaxà, ne atỳj jũ ri to atẽm xà ata wỳr to tẽ. Ca harkwa cakrô na to tẽ, ne nee ate to atẽm xà ata ri to atẽm nare. Ampo na? Quê ha ihtỳj jũ kam ato tẽ, ate to atẽm xà ata kaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_4","089_3_4","JAS","3","4","4","Ahnaa mã hanea ne côxwa kam pàr kreti he. Quê ha tee côxwa kam kôc pahtỳjti ihcajpêr to mõr cakrô, quê ha hõ kam, pĩ po te ihcakrỳn xà incrire ata ihtỳj to ihhimpej to mõ, por jũ ri cute to mõr catê te to mõr xà ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_5","089_3_5","JAS","3","5","5","Jĩkjê na mã me pajarkwa te hajỹar. Ne incrire cakrô, ihtỳj amji to hàprãr to catia to ipa. Ne mẽr jũ mã ca ha krytxwa jakrat kryjre ata to amji kam gapac to? He ihkryjre cakrô, ihtỳj põ kam cuhy catia to ne to pôr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_6","089_3_6","JAS","3","6","6","Jĩkjê na mã me pajarkwa te hajỹar. Ne me pajarkwa pê ampo kên cunea xakat. Ne me pajĩa kam ihcuhhê cakrô, ihtỳj me pajĩ cunea mã ihkên cràn to ipa. Ne me pajarkwa cakôc xà kêanre atajê hãn ne ampo kên jàhtôa ne to. Ne cupê ihhêj rũm me pahcurê xwỳn jõ cuhy ata pyràac, ne ampo jàhtôa ne ahna hapỳ ne to kên to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_7","089_3_7","JAS","3","7","8","Ne cu hãn ne ampo pryre me, pryjara me, tep me, ihkênta kwỳ me, ampo kên kwỳ jàhtôa ne me to capô nõ cakrô, jũ wỳr cu ha me pajarkwa ita to me capônỹre ne, quê ihcarĩcre ne. Ne me pajarkwa ita cakôc xà kêanre ita pê ihhêj rũm cagã xwa cacô te me pahcuran xà, ne ihtỳj me hàhtôa pê cute me amji kam hapac xà to kêanre to ipa. Ne jũ wỳr quê jũm to ihhimpej quê kêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_9","089_3_9","JAS","3","9","9","Ne me pajarkwa ita to cu me pajõ Pahhiti pê Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati mã me pahcakôc to mempejti to me papa. Ne toa me Pahpãm te amji kôat mehĩ ton atajê xũn kêanre to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_10","089_3_10","JAS","3","10","10","Ne me pajarkwa ata pĩn ri ihcakôc xà impejti inxôti atajê hapôj, ne hanea ne hàwxũn xà kêanre xỳhti atajê hapôj. Ỹhỹ me ikjêjê, me akam quê nee itajê nõ hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_11","089_3_11","JAS","3","11","11","Xà quê ha ajkĩ cô jatuj xà nõ pĩn ihtỳj cô inxô me côxwa ajcacwa ne ajpjê? Hãpà, jũ wỳr quê apu amji mã hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_12","089_3_12","JAS","3","12","12","Ỹhỹ me ikjêjê, xà quê ha ajkĩ ihtỳj prĩn kam crowrà xô nõ cato? Nare, quê ajkĩ ihtỳj ahkrỳt kam pypypre nõ cato? Quê! Jũ wỳr quê apu amji mã hamã. Ne jũ wỳr quê jũm amji mã hamã ne côxwa xwati nõ kam cô inxô jaxà. Mẽr hõhõ, garkwa cakôc xà to ahimpej pêa to apa, quê nee ihcakôc xà pĩn hàwxũn xà kêanre atajê hapôj nare, ne quêt ihcakôc xà impejti to pit mã ihcakôc to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_13","089_3_13","JAS","3","13","13","Xà ajkĩ me akam hõtpê jũm jũpar krã kreti te amji jahkre pejti nõ ipa? Quê ihhêaj to jũm te ipa na, quê nee cute amji to cati prãmte apu amji to hàmnãn to ipa nare. Ne por quêt hàpên xà impejti, cuhtacti atajê, quê ha ihtỳj hũpar krã kreti na harẽn to, to ipipẽ to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_14","089_3_14","JAS","3","14","14","Ne ihhêj ne me akwỳ kwỳ ihtỳj ajpẽn jũ na ame amji to prãm to me ipa, ne amjia kôt amji to cati to prãm, ne ihtỳj jũm te cuna mã amji kam me hapac xà to kên ata to me amji kam hapac to me ipa cakrô, mã ihtỳj mempej krã kreti na me amji to ihhêj to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_15","089_3_15","JAS","3","15","15","Nee Pahpãm cute amji kam me hapac xà te hajỹrjê na prãm nare. Ampo na? Pom cute amji kam me hapac xà itajê nee côjkwa kam Pahpãm pĩn hapôj nare, ne pjê kam ame ipa atajê pĩn ri hapôj, ne hanea ne me pahpĩn hapôj. Ne me pahcurê xwỳn carõ kên ata pĩn hapôj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_16","089_3_16","JAS","3","16","16","Ne por jũ ri ajpẽn jũ na ame amji to prãm atajê me, amjia kôt amji to me ipicamẽn prãm catêjê amehkrĩ atajê ri mehkêanre, ne nee me ajpẽn par nare, ne ampo kên ton to pit mã, me amji kam hapac to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_17","089_3_17","JAS","3","17","17","Quê ha jũm xũmre te côjkwa kam Pahpãm pĩn krã kreti te amji jahkre pejti ita pyr na, quê ha hane he. Quê ha mam cati mã cute amji kam hapac xà cunea kam impejti ne, ne nee apu ampo kên kryjre kwỳ ton to ipa nare. Ne quê ha mehcunea caprĩ to ipa, ne ma ajpẽn tête me hiprõn to ipa, ne amji mã mehkwỳ cupahti to ipa, ne me ahna ihpahàmti to ipa. Ne cute me ajpẽn par xà kam, hãn ne nee mehkwỳ cakôc xà na, mempar prãm nõ nare, ne ihtỳj me kampa, ne mehkôt hakop, ne me caprĩ ne mehtehcajpa. Quê ha ihhimpej xà ata krac ri me hàpên xà cunea impej pit. Quê ha mehcunea to ipipẽnti to ipa. Ne nee hũjarẽn kam apu amji to ipimxur nare, ne hirãa pê hãn ne hũjarẽn jicu xà mã to hahêr tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM3_18","089_3_18","JAS","3","18","18","Ne por jũm xũmre pê ajpẽn kam me to impej catê ata pê ihtỳj mehkwỳ cunea mã catyt kam me ipa na, me ton catê. Ne ihhêj rũm cupê ampo hy kre catê mã amji mã ampo hy ata kre, mã cumã intep, mã cuku ne mehkwỳ jàhtôa mã to harte ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_1","089_4_1","JAS","4","1","1","Ỹhỹ me ikjêjê, ca ihhêj ne hõtpê me ajpẽn cujtên to me apa. Ampo na? Nee mã ampo na nare. He amjia kôt ate amji mã me acaca xà na prãmti atajê, ihtỳj ramã me acaxwãm pê hanea ne me acujtê. Ne ramã ate me ampo kên ton xà nare na me amji jahkre pej cakrô, ca atỳj ajte me ampo kên ton to me prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_2","089_4_2","JAS","4","2","2","Ne ca atỳj ampo pej itajê na me amji to prãam kam ame apa cakrô, ca ha nee ame amji mã hamãr ne amencwỳr nare. Ne hanea ne ca hãn ne atỳj me hàhcukrêaj kôt mehcuran prãm. Ne cormã me amã ampo kwỳ cunea na amji to prãam to amji to prãm cakrô, jũ wỳr ca ha me cumã acato ne amji mã me apy. Cwỳrjapê ca atỳj ame ajpẽn mã, ne ame ajpu. Ne ampo na ri me apê ampo pej atajê cunea jamreare? Nee mã ampo na nare, ca nee ahna me Pahpãm wỳr nare na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_3","089_4_3","JAS","4","3","3","Ne mẽr ampo na mã ca hãn ne ahna me Pahpãm wỳ, ne nee mencwỳr nare? He ca ahna me gàhwỳr to kêanre, ne cama hãn ne ampo me acajpuaw atajê na pit mã amji mã me ahwỳ. Ne Pahpãm pê ahna ihkaj na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_4","089_4_4","JAS","4","4","4","Ne por me cumã Pahpãm kĩn nare atajê, ca nee amehkôt me apa nare. Nãmri ca ha ate mehkôt ame apa na, ca ha ramã amji to apê Pahpãm curê xwỳn. Ca ha ate mehkôt hajỹr na, ca ha nee hipêr Pahpãm cahê na ame apa xà nare, ne ramã me hicu. Ne pom me amã ampo kĩnti kôt me apa xà itajê pê ihhêj rũm me hũmre me pyjê te apu amji mã hikran, ne ma ramã ahti na amji to amenxy to ame hikwa to mehcuhkwỳr pyràc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_5","089_4_5","JAS","4","5","5","Ne pê Pahpãm jõ kàhhôc kam ramã me pahto hũjarẽn to: “Me pahte hajỹr tũam, na cu pahtỳj ajpẽn jũ na ame amji to prãm to ame papa” hane. Ne nee ihcaprỳ na me pahto hũjarẽn to hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_6","089_4_6","JAS","4","6","6","Ne Pahpãm te ita tête me pahhyr xà caxuw, ihtỳj cumã carôt tỳj. He quê ha ihtỳj pahte amji mã me ampo na prãmti ita jicu na, me pahtehcajpa. Ne pê ramã Pahpãm jõ kàhhôc kam ihhôc ata me to hũjarẽn to hane he: “Nee Pahpãm mã cute amji to me cati prãm catêjê kĩn nare, ne ampeaj kam cama me kam incryc. Ne por cute amji to me cati prãm nare atajê ri Pahpãm mã mehkĩn, ne cumã mehtehcajpar prãm” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_7","089_4_7","JAS","4","7","7","Cwỳrjapê ca ha me amã Pahpãm kĩn catêjê atỳj me cumã amji gõ, quê ha taa me ato ihhimpej. Ca ha me ca xwỳjê ma ame pahcurê xwỳn pê Xatanaj te amji kam hapac xà caca, ne nee Xatanaj to amji mã me ahimpej nare, ne ma amji tête ame curê, quê ha me akampa ne ma pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_8","089_4_8","JAS","4","8","8","Nãmri ca ha ate Pahpãm wỳr me apipkjêr ne mehtêp to me amõr na, quê ha hanea ne Pahpãm ihtỳj me awỳr apkjê ne me ana ahtêp. Ne ate me ampo kên ton atajê, ca ha me ton jicu. Ne por ate me ampo kên to amji kam me gapac atajê, ca ha me to amji kam me gapac jicu, ne ampo pejti, tetetti to ca ha me amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_9","089_4_9","JAS","4","9","9","Ne por ate ramã me ampo kên ton atajê, ca ha me to amji kampa, ne kam me amã amji kĩn nare ne, ca ha tee hapu na ihcaca xà te atỳj me amrã. Ne nee hipêr ame apicxar nare, ne ca ha cama ame amrã. Ne me amã amji kĩnti atajê, quê ha me amã amji kĩn nare na amji to, ne me amã amji kĩn nare ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_10","089_4_10","JAS","4","10","10","Ne Pahpãm kĩnte me pahkryjre na, ca amji to me amji japackre. Ne nee Pahpãm mã amji to me gàprãr nare, ne cama cute me ato cati xà na amji na me hamã, quê me ato ajcamẽ, ne me ato cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_11","089_4_11","JAS","4","11","11","Me ikjêjê, ca ihhêj ne me akwỳ te amji kam hapac xà na me hõmpu, ne ahna me gàhcukjêr to me apa, ne ate mehkên mã me irẽn prãmte, me ahna acakôc kêanre to me apa. Ne Pahpãm pê ate me akwỳa na acakôc to hajỹr na ihkaj na. Ampo na? Ca ha ate Jeju kam me akjêjê atajê na me acakôc kêanre to me apa na, ca ha ramã Pahpãm te amji kam hapac xàa na me acakôc kên to me apa. Ne Pahpãm te amji kam hapac xà na, nee me pahcakôc kên xà hamreare, ne cama pahte amji mã mempar, ne amji mã me hũpahti to me papa xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_12","089_4_12","JAS","4","12","12","Ne jũm ata pyxit peaj mã hãn ne me pamã harkwa himpej xà jirê, ne pyxit peaj ne cupê me pahcukij ne me pahto ipicokjêr catê, ne cupê Pahpãm. Quê ha ihcunea na me pahcukij, cute me pajahkre pej prãmte. Ne taa mã quê ha pyxit peaj ne ihtỳj incaca xàa na me pahpytà. Ne hanea ne incaca xàa na ihtỳj ame pahto kêanre ne, ne me pahto acto. Ne me pahcurê xwỳn jõ cuhy kam cute me parẽn xà ata kam, he jũ mã cu ha ajte me, ne me apê me akwỳa cukij catê? Jũ wỳr ca ha apu amji mã hamã ne me apê mehcukij catê, ne mehcukij ne me pahcurê xwỳn jõ cuhy kam me arẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_13","089_4_13","JAS","4","13","13","Ỹhỹ me ikjêjê, he ramã ihhêj ne me akwỳ te amji mã me hàpên xà capô hiahpuro. Pahpãm to ate me amji kam me gapac nare kam, ate ahna me amji jahkre pej hiahpuro, ne ate ahna me amji jarẽn to me hajỹr he: — Ỹhỹ, apẽ na wa ha ma krĩ nõ wỳr tẽ, ne curia apu apê, ne amji mã ihpore catia ne cupy, ne kaam to ipixô to mõ. Quê ha ina caku pyxit, wa ha hacpỹa ne amji jaxà ne ijakràaj to ijakràj. Hõhõ, ijàpên xà ita to wa ha hane — hajỹr. An! He wa ha cormã me amã cute hajỹr xà itajê to hahkre! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_14","089_4_14","JAS","4","14","14","Xà ajkĩ me amã ajpên apẽ mõ ita kam, ate amji kam me gapac xà jahkre pej? Hãpà! Pahpãm mã ri quêt ajpên me apỳpỳm pêa mã me ate amji kam me gapac xà itajê cunea jahkre pej. Ne cumã me pancaca xà ita pê ihhêj rũm ahcakũm te iràrà na apu hapôj ne ahcakũmti, ne ahna amcro, mã apu hamre. Ita na ri Pahpãm mã me acaca xà te hajỹr, ne cumã hatujre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_15","089_4_15","JAS","4","15","15","Cwỳrjapê ca ha me gàpên xà to amji mã me ahimpej xà ata kam Pahpãm to me amji japackrea ne, ne me ca me amji mã me garkwa to: — Quê ha Pahpãm mã ijàpên xà ita na ito prãm na, wa ha itỳj itĩar na ijàpên xà ita to ijàpên to ipa — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_16","089_4_16","JAS","4","16","16","Hõ, ca ha me amji kampa, ne me amji jarẽn to hane, quê ha ahna me amã ihkênre nare. Ne pom ca amji to me acati prãm ita na, Pahpãm pê ihkaj na me akam. Ampo na? Ca cama ame amji to me gàmnãn to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM4_17","089_4_17","JAS","4","17","17","Ne ramã me amã ampo pej pit ton jahkre pej cakrô, ca ajte nee me ton nare. Co he, nãmri Pahpãm mã ate me ampo pej ton nare ita na cupê me akam ihkaj na. Cwỳrjapê ca ha me ton nare, ne atỳj me akên mã me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_1","089_5_1","JAS","5","1","1","Ne me gõ krĩ kam me hakràj catêjê kwỳ amehkrĩ atajê mã, nee Pahpãm pynãr prãm nare, na ri nee me cupê Jeju na mehkwỳ nare cakrô, ca ajte atỳj hũ na ame amji to prãm. Co he, ame hajỹr nare! Nãmri wa ha itỳj me cumã icakôc to hane he: — Pom me gakràjti atajê, me ikampa, ne me ikam gapac to impeaj ne. Nãmri ca ha atỳj me akên mã me axà, ne kam me amji pupun xà kêanre to me amji pupu, cwỳrjapê ca ha me acwỳr kam me atẽm pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_2","089_5_2","JAS","5","2","2","Nãmri me gakràj ita ramã me apê ipictor to mõ, ne me akà impejti itajê ramã rôrôtre me apê ihkur to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_3","089_5_3","JAS","5","3","3","Ne me gõ pore carôt ramã cupê hamre to mõ. Ne wakỳre pràti pê ôr me wakỳre prà jakare to me gakràj atajê, ramã cama hikwa, mã carôt jamre to mõ. Por ca ate awej xà caxuw amji mã gakràj itajê cunea to cuprõn, ne hakôt mã ihkrĩ ata, ramã hamre to mõ. Ne nee me gakràjti itajê mã me atehcajpar prãm nare, mã cama Pahpãm mã me garẽn kêanre to me garẽ. Ne me gakràj ita pê ihhêj rũm cuhy pyràac, ne ihtỳj ampo cunea na hapỳ ne to capa. Jĩkjê na, quê ha ihtỳj gakràj ita ato hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_4","089_5_4","JAS","5","4","4","— Ne ampo na mã quê ha ato hane? Nee mã ampo na nare. He ate gõ pur kam me hàpên catêjê atajê mã gàmjõr to impej nare kam, me cumã ahêj. Ne ate hanea ne me cupê me hõ pore cahhur juwahi, ne to cuprõn atajê ihtỳj Pahpãm mã caràr ne cumã me garẽ. Ne pom me gõ pur kam me amã me gõ cunea to cuprõ atajê, ihtỳj me ana ihcakôc kêanre. Ne ihcakôc xà atajê ma Pahpãm wỳr ramã hàpir. Mã Pahpãm, mehcunea jirôa pê carôt tỳjti ata te kam hapac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_5","089_5_5","JAS","5","5","5","— Ne ita ri, pjê kam me amã ampo pejti atajê to ca ame gicot, ne me acajpuaw, na ca ame gakry. Co, nãmri me apê prytia pyràc, ne ampeaj kam ramã me gicot, me acuran xà caxuw! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_6","089_5_6","JAS","5","6","6","Ampo na? Nee mã ampo na nare. He ca ate jũ mã cute ame aton nare, ne nee cute me apê amji pytàr nare atajê kên mã ame irẽn, ne amehcuran, cwỳrjapê quê ha Pahpãm ame ato kêanre ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_7","089_5_7","JAS","5","7","7","Ỹhỹ me ikjêjê, ca ha amji mã me aprĩa ne me pahwỳr me pajõ Pahhiti cator xà ata na me hikaj. Nãmri taa mã quê ha cormã me pamã ajtea mã me pajakràj xà ata gõ, quê ha quêt nee jũ caxuw me papê hamre nare. Xà ca ajkĩ nee pur kam, cute me ampo hy kre catêjê atajê pupun nare? Quê ha pur kam hàpên jipêj, ne amji mã ihprĩa kam cormã ta me hàpràhti ata jikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_8","089_5_8","JAS","5","8","8","Ita cuxà ca ha me hane, ne me amã amji kĩan kam, amji mã me aprĩa ne cormã me gũcanãar kam me hikaj. Ampo na? He ramã hacpỹ ne me pajõ Pahhiti pê Jeju cator xà ata na hàhtêp to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_9","089_5_9","JAS","5","9","9","Ỹhỹ me ikjêjê, nee ca me akwỳa kwỳ mã, me gàhcahhõn to me apa nare. Nãmri ca ha ate me amji kwỳa kôt harẽn to me hajỹr na, quê ha Pahpãm pê me pahcukij catê me akampa, ne hahpan xà na ame ato kêanre ne. Ne ramã cute me pahcukij xàa kam hàhhuc to mõ. Quê ha cute mempejti ton jahpan xà na, me cumã mempejti gõ, ne cute mehkên ton jahpan xà na, quê ha me cumã mehkêanre gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_10","089_5_10","JAS","5","10","10","Ne ita to ca ha quêt me amji japackre. He pê Pahpãm jarkwa to me cumã ihcakôc catêjê me amji pupun xà kêanre, ne ihtỳj amji mã mehprĩa ne ajco me hũcanãr to me ipa. Atajê te amji kam me hapac xà ca ha me hũnã, ne me to amji japackre ne ihkôat me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_11","089_5_11","JAS","5","11","11","Quê ha jũm te amji pupun xà kêanre ata kam hũcanãr, ne nee amji tête Pahpãm jiprõn nare na, quê ha ihtỳj ampo kên itajê cunea jicu xàa kam ampeaj kam hakry to hanea, pom quê Jo xwỳ he. Pê amji pupun xà kêanre to ajco amji pupun to ipa, ne hicu xàa kam Pahpãm te to hàhpan to kênre nare. Ampo na? Pahpãm mã ampeaj kam me pahkĩn, na ri ihtỳj cumã me pahcaprĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_12","089_5_12","JAS","5","12","12","Ỹhỹ me ikjêjê, he cormã ampo itajê to hahkre xà kwỳ jirôa pê impej ata cator xà. He ihhêj ne me pahkwỳa kwỳ hãn ne mencaca xà na me amji ton xà atajê kam, hãn ne ihkaj na côjkwa kam Pahpãm japrỳ to mehcakôc ne hãn ne me: — Ỹhỹ, wa ha itỳj to, nãmri wa ha ite ton nare na, quê ha hapacta ne Pahpãm incwỳrjapê ito kên — hane, nare, ca ha me anõ amji jarẽn to: — Quê, wa ha nee ton nare, nãmri wa ha ite ton na, quê ha hapacta ne Pahpãm ita cwỳrjapê ito kên — hane. Ne ate me amji jarẽn xà ita na ihkaj na, Pahpãm pê. Ampo na? Ca ihcaprỳ na haprỳ to ame acakôc, ita na cupê ihkaj na. Na ca ha quêt ahpỹanre na catyt kam me amji jarẽn to hane he: — Ỹhỹ, wa ha to — hane, ne atỳj ate ahna me amji ton xà ata na me to. Nare, ca ha me amji jarẽn to: — Quê, wa ha nee ton nare — hane, ne atỳj ate ahna me amji ton xà ata na nee me ton nare. Ca ha ate me amji jarẽn to hajỹr na, quê ha nee Pahpãm me acurê mã me amẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_13","089_5_13","JAS","5","13","13","Quê ha me anõ te amji pupun xà kêanre kam ipa na, quê ha ihtỳj Pahpãm mã ahna amji cajrẽn to prãm. Ne quê ha jũm te hakryti na, quê ha taa cumã amji kĩan kam Pahpãm mã hakryti jõ increr to increr to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_14","089_5_14","JAS","5","14","14","Ne quê ha jũm te hà na, quê ha taa me pahkwỳ to mehhimpej catêjê kwỳ na amji mã ahwỳ, quê ha me hõmpu, ne me kam ampo cacô te me caprãr xà ata kwỳ jaxwỳ, ne me to impê, Jeju jarkwa himpej xàa kôt, ne me cumã ihcajrẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_15","089_5_15","JAS","5","15","15","Ca ha me to hanea ne Pahpãm caca xàa kôt me to ne cumã mehcajrẽn, quê ha Pahpãm me akampa ne jũm ata caprã. Ne cute ihkên ton xà ata to cumã impej, ne to tojnõ, quê ha impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_16","089_5_16","JAS","5","16","16","Cwỳrjapê cu ha pahtỳj pahte me pahkên ton xà atajê ajpẽn mã me harẽ, ne Pahpãm mã me ajpẽn cajrẽn, mãr quê pahte me ajpẽn cajrẽn xà ata kôt, ihtỳj me pahcaprã. Ne quê ha me pahnõ te catyt kam ipa, ne Pahpãm mã ihcakôc xwỳjrea na amji kam hapac to impejti, ne cormã cumã ihcakôc, quê ha ihtỳj Pahpãm kampa, ne cumã ahna to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_17","089_5_17","JAS","5","17","17","Ahnaa mã pê Erij xwỳ he. Ne cupê me pahkwỳa xũmre nõ, ne cupê Pahpãm jarkwa to me cumã ihcakôc catê. Ne Pahpãm mã ihcakôc xà caxuw amji kam hapac to impejti, ne cumã ta wrỳc nare na to ihcakôc, cute mehkên ton atajê jahpan xà na, pê kampa, ne ta nõ to iwrỳc nare to caku to incrê ne ihkôt to hĩkjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_18","089_5_18","JAS","5","18","18","Jirô pê mã pê hipêr cumã ihcakôc, pê kampa ne ta to wrỳ, pê hacpỹa mã pjê cunea kam ampo xô cunea huprãj cato. Hõhõ, ca ha me hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_19","089_5_19","JAS","5","19","19","Me ikjêjê, quê ha me pahnõ te Pahpãm jõ pry hyr ne cupê gũjawry na, ca ha me anõ hacpỹa mã Pahpãm jõ pry pynãr xà caxuw to amji jaxà, ne pry kam amẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JM5_20","089_5_20","JAS","5","20","20","Ampo na? Quê ha jũm te, por cute ihkên ton catê nõ ata to hõ pry kêanre ata pê amji jaxàr na, quê ha jũm kên ata te ihkên mã hàr, ne ihtyc xà ata japy to amji jaxà, ne cute ihkên ton ata jicu na, quê ha Pahpãm ihkên ata to tojnõ, ne to hapac kêt. Ỹhỹ, ite me amã ihhôc xà ita pit. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_1","090_1_1","1PE","1","1","1","Hàpà me ikwỳ pê Pahpãm na mehkwỳ! Ipê Petrô, pê Jeju Crixtô jarkwa na iprar catê. Por jũm te me gõ pjê intête ame acràn, ca jũ ri ame akrĩ atajê mã, wa ite apu ihkàhhôc itajê ton. Ne wa ha ma Ponto jõ pjê me, Carati jõ pjê me, Cawrôpejti jõ pjê me, Axij jõ pjê me, Pitin jõ pjê wỳr, me awỳr apu ihkujahêc pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_2","090_1_2","1PE","1","2","2","Pê Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati ramã cute amji mã me pahcapi xà na amji kampa. Na pê amji mã me pahcapi, ne me pamã Carõ Pejti gõ, mãr cu me papê mehkwỳ impej pit, ne catyt kam, Pahpãam kôt me papa. Ne mẽr ampo na mã cute me pahto hajỹr? Nee mã ampo na nare, mãr cu xwỳ mã ampeaj kam, amji mã me ihkra pê Jeju Crixtô kam me pajapac pejti ne. Ne me pajaxà kam ihtyc xà ata pê ri ihhêj rũm cute caprô to me pahkên pê me pahcuhhõn, ne me pahto impej. Ne me pahto impej xà caxuw ri, cute amji mã me pahcapi. Ne wa ijõtpê Pahpãm mã me acajrẽn to hane he: — Ỹhỹ, Inxũ Cati, ca ha me pahkwỳ atajê mã, ate amji kam gapac xàa na, me to impejti to apa. Ne me caxwãm pê me cumã acarĩcti gõ, mãr ca, cute nee me amji mã ampo cupa nare ata to, me cumã apicamẽn to mõ, mãr quê nee ame hũpa nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_3","090_1_3","1PE","1","3","4","Cu ha Pahpãm pê me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô Pãm mã, hũrên me pajakryti na me amji jarẽ. Ne ampeaj kam ri cute me papê mehkwỳ to impeaj to impejti xà ita te hajỹr he. Cute me pahcaprĩ to catia, na ri cute me pamã pahte amji kam me pajapac xà tuwti pejti jõr, na ri me papê mehkra. Ne hanea ne cute hacpỹa mã ihcãmter pê Jeju Crixtô to ihtĩr xà ata kôt ri, cute me pamã pahte amji kam me pajapac xà tuw jõr, mãr cu cahê na me pahkrĩ rohnỳtti mã. Ne ramã Pahpãm te côjkwa kam, me pamã ampo pejti te me pahto impejti xà ata jàhtôa ne nõr. Ne ihtỳj ma me pamã hamã, mãr quê nee jũ caxuw me papê carôt hamre, ne ihkên ne ihcacu, ne ipictor nare. Ne cu ha pahtỳj cute me pahto hajỹr xà ata to, amji mã me to hajỹar kam me hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_5","090_1_5","1PE","1","5","5","Ne pahte me Jeju to amji mã pahhimpej xà ita kôt ri, cute me pamã ampo pejti itajê cunea jõr itajê pê, me pahtekjêa ri. Cwỳrjapê quê ha Pahpãm me pajamãr ita na, quê ha ahnaa jũ caxuw, pjê jamre xà ata kam, amji carôat kôt amji mã me pajuwahi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_6","090_1_6","1PE","1","6","6","Ampo pej itajê pyrên, ca ha me gakrya ne. Ne amcro itajêa kam, ca cormã ate me amji pupun xà kêanre to me amji pupun to me apa na, hõtpê me ana amcro wênre, na ri me amã amji kĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_7","090_1_7","1PE","1","7","7","Ne mẽr ampo na mã ampo kên itajê ame ato hane? Nee mã ampo na nare. Cute me acapi, ne ahna me acajpẽr prãmte ri ame ato hane. Na wa ha ita caxuw me amã kẽn prà tepti japrỳ te ôr ata te amji kam hapac xà kôt harẽ. He hũhhi na hê xà ton xà caxuw, quê ha xa cute ton catê ata, cute wakỳre prà tepti pê ôr ata capi prãmte, cuhy kam cuxi. Quê ha ajgã, ne ihhorhot, quê ha hõmpu, xà ajkĩ ampeaj kam ri cupê ôar to ôr. Nãmri quê ha cupê wakỳre prà tepti nare na, quê ha ihcunea capa. Nãmri quê ha cupê wakỳre prà teptia na, quê ha ihhorhot, ne kam ampo kên itajê pit capa, ne ihcahhur ahtwỳ ata pê, quê ha wakỳre prà tepti pê ôar to ôr, ne ampeaj kam impej, ne ahna hĩ ahwỳ. Ita jĩkjê na mã, me apê wakỳre prà tepti ita pyràac, ne ate me amji pupun xà kêanre itajê pê ihhêj rũm, cute cuhy kam me wakỳre prà tepti nõr pyràac, cute me apupun, ne me gahkre pej xà na. Ne quê ihhêaj to cormã me ate amji kam me gapac xà kam ampo kêanre na, quê ha me ate amji pupun xà itajêa kôt, me apê me akên itajê to pôj partu ne. Ne wakỳre prà tepti itajê ampeaj kam ahna hĩ jàhwỳr cakrô, quê ha ihtỳj hamre to mõ, ne ihtỳj jũ caxuw hamre. Ne Jeju to quêt ate amji mã me ahimpej xà ata ri, kẽn prà ata jirôa pê impej, ne nee jũ caxuw me apê hamre xà nare. Na quê ha amcro nõ na, Pahpãm Jeju Crixtô to ajpẽ, quê ha mehcunea ampeaj kam cupê ampo cunea jõ Pahhiti na hahkre pej. Ne amcro ata kam, quê ha Pahpãm me amã: — Ca ate me amji pupun xà to kêanre itajê kôt ri, ita caxuw ampeaj kam me apej — hajỹr xà ata kôt, quê ha mehcunea ihtỳj amji mã me acupa, ne me apejti jàhcujrohti na me apupu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_8","090_1_8","1PE","1","8","8","Cormã nee ate me Jeju pupun nare cakrô, ca ha atỳj me amã ihkĩnti kam me apa. Ne nee cormã ita kam, ate me hõmpun nare cakrô, ca ha atỳj amji mã me to ahimpej to me apa. Ne hũrên ca ha me amã amji kĩan to amji kĩn catia to cati, ne nee me amã me gakryti ita kôt harẽn xà hamreare, ne cupê côjkwa kam amehkrĩ atajê jakryti pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_9","090_1_9","1PE","1","9","9","Ne mẽr ampo na mã me amã amji kĩn? He nee mã ampo na me amã amji kĩn nare! He Jeju ihtỳj ampo kên catia ata pê me acaxwỳn pytàr to ipa, ne hũrên ca ame gakry. Ca Jeju to amji mã me ahimpej to me apa xà ata kôt ri, cute me apytàr, na ca ha atỳj jũ caxuw Pahpãm cahê na me apa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_10","090_1_10","1PE","1","10","11","Pê ramã rỳ pêa mã Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê me cumã amjia kôt, me pahkên pê me pahcunea pytàr catê ata kujahêc na, me cumã harẽ. Pê Crixtô Carõ Pejti me caxwãm pê me cumã acjêj, ne ajco me cumã cator xà ata jarẽ. Ne hanea ne me cumã, por quê ha Crixtô cute amji pupun xà kêanre to amji pupun xà ata jakàn pê, quê ha Hũm hacpỹa mã to ihtĩr, ne hipêr to cati, ne to impej na, me caxwãm pê me cumã harẽ. Mã cute me hahkre pej prãmte, amji mã mehprĩa, ne ihtỳj me to hahkre to me mõ. Ne ihtỳj me ahna hàhcukjêr to me mõ, jũ caxuw mã quê ha cato, ne jũ mã quê ha cator xà ita. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_12","090_1_12","1PE","1","12","12","Ne pê Pahpãm cute me cumã harkwa to mehcakôc catêjê mã, ampo itajê to hahkre xà ata kam, hanea ne cute me to pit mã, impejti xà caxuw, me cumã harẽn nare. Ne pom ca ita kam ame kampa atajê to, cute impejti xà caxuw ria me cumã harẽ. Ne côjkwa pĩn, Pahpãm Carõ Pejti carôat kôt Jeju pê me pahpytàr catê na, me hũjarẽn pejti jarẽn to memprar catêjê te, ramã ampo itajê cunea to me amã hũjarẽn. He côjkwa kam Pahpãm mã memprar catêjê te me hajỹar, ne tee ame hahkre pej to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_13","090_1_13","1PE","1","13","13","Cwỳrjapê ca ha me akrã kam, ate Pahpãm jarkwa kam me gapac xà caxuw me amji to gàhcuprõn hiahpuro, ne me guphêa rũm ate amji kam me gapac xà to amji kam gapac to me apa. Ne Pahpãm te Jeju Crixtô to ipipẽ xà me, cute me ato impejti xà ita na, ca ha atỳj me hikaj to me acrà rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_14","090_1_14","1PE","1","14","14","Ca ha atỳj Pahpãm kam me gapac to me apa to hane, pom quê me ahkrare me hũmxwỳ kampa he. Ne nee ca mam ate me amji jahkre kêt kam, ate amji kam me gapac xà kêanre to, ate amji kam gapac to me apa xà ata to, hacpỹ mã me amji kam gapac, ne ihkôt me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_15","090_1_15","1PE","1","15","15","Mã Pahpãm pejti pê catyt kam ipa catê ata te me ato ihkra xà na, me ana hàhwỳr. Cwỳrjapê ca ha Pahpãm cuxà me apê ampo cunea kam, catyt kam me apa catêjê, ne nee ampo kên crire nõ to, me amji kam gapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_16","090_1_16","1PE","1","16","16","Ampo na? He pê ramã Mojxe xwỳ Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam mehkwỳ na ihhôc to hane he: “He ipê me amã catyt kam ipa catê, ne wa ajteare mã, ne ipejti. Cwỳrjapê ca ha hanea ne, icuxà me apê ajteare mã, ne catyt kam me apa, ne me apejti ne” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_17","090_1_17","1PE","1","17","17","Ca ha me Pahpãm mã acakôc, ne mehcukij to: — Me ijõ Inxũ Cati — hane. Ne cormã côjkwa kaj na ame apa xà ata kam, ca ha atỳj amji mã me Apãm ita cupahti ne. Ampo na? He quê ha ihtỳj jũ caxuw me pahcunea cukij, ne me pahte me ampo cunea to me pajàpên xà atajê jahpan xà na, me pamã amgõ. Ne catyt kam me pajàpên xàa kôt me pamã amgõ. Ne pahte me pajàpên xà impejti ton catêjê, cu ha impejti to me amcwa. Ne pahte me pajàpên xà kêanre to me pajàpên catêjê, cu ha ihkêanre to me amcwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_18","090_1_18","1PE","1","18","18","Pê mam me panquêtjê te amji kam me hapac xà kôt hamreare atajê kôt pit mã ajco ame papa. Ata jahpan xà na ri ihhêj ne Jeju jàmjõr. Ne cute amji kam me pajapac xà kêanre ata pê me pahto cator. He xà ajkĩ hàmjõr xà ita pê ihpore, nare, cupê wakỳre prà tepti pê ôr na hĩ jàhwỳrti ata? Nare cupê wakỳre prà jakati na hĩ jàhwỳrti, mã hanea ne ramã cama hamre to mõ ata pyràac? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_19","090_1_19","1PE","1","19","19","Hãpà, nee cupê ampo itajê nõ nare. Cute me pahna ampo cunea jirôa pê caprô na hĩ jàhwỳrti ata jaxwỳr, ne toa ri cute ihhêj ne me pajũhkàr. Pê mam me panquêtjê amji jaxà kam me carà cahàcre hôhti kra capẽnti atajê to me amji kritxwỳ, ne mehkên atajê jahpan xà na mehcura. Ata pyràc pej na mã Jeju Crixtô te amji kam hapac xà capẽnti, ne cupê carà cahàcre hôhti kra nõ capẽnti ata pyràac, ne cute me pahna caprô na hĩ jàhwỳrti ata jaxwỳr, ne cute caprô jaxwỳr xà ata pê ri me pahkritxwỳ pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_20","090_1_20","1PE","1","20","20","Pê Pahpãm cute pjê ton xwỳjrea na, ramã me pahkritxwỳ na Jeju capi ne hãm. Ne curmã ri amcro itajê nõ kam, cute me amã ihkra te ihcunea na me ato impej partu xà caxuw ri, me amã to ipipẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_21","090_1_21","1PE","1","21","21","Pê Pahpãm hacpỹa mã to ihtĩr, ne ma côjkwa wỳr to api, ne to cati, ne ampo cunea jipy hãm, ne to impej. Ne Jejua kôt ri, ate amji mã me Pahpãm to me hajỹr xà ata to, kypê amji mã me ahimpej to me apa nare. Na ca ha atỳj jũ caxuw cute me ato impejti xà ita na, me hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_22","090_1_22","1PE","1","22","22","Ne ca ramã ita caxuw Pahpãm jarkwa pejti, hêj xi nare kam me gapac pejti to me apa. Ne ramã ihkôt hanea ne ate amji kam me gapac xà cunea to ihtetetti ne me to impej. Ne ca ramã Jeju kôt ate me ajpẽn to me akjêjê atajê me, ca ramã ame ajpẽn kĩnti to me apa. Cwỳrjapê, ca ha me amã ajpẽn kĩnti ita na, me amã ajpẽn kĩn prãam kam ame ajpẽn kĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_23","090_1_23","1PE","1","23","23","Ne por pê cu me pahcunea me panxyrxwỳ pĩn ame pajapôj atajê, quê ha ihtỳj ame ty, na cu ha hanea ne pahtỳj ame ty. Ne Pahpãm nare. Quê ha Pahpãm harkwa tĩar rohnỳtti mã ata kôt, jũm mã cute amji kam hapac xà tuw jõr na, quê ha cupê hacpỹa mã ihpỳm ata pyràac, ne nee jũ caxuw caxwỳn ihtyc nare. Quê ha cupê Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata kra, ne nee cupê me panxyrxwỳ tyc atajê pyràc, ne ihtyc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_24","090_1_24","1PE","1","24","24","Ne pê ramã Ixaj xwỳ Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam, me ahna ihhôc to hane he: “He pjê kam ame pahcunea ame papa itajê pê ihhêj rũm ahtu pyràac, ne pahte amji kam me pajapac xà itajê pê pĩrã pyràac. Ne quê ha jũ caxuw ihtỳj ahtu ata incrà, quê ha hanea ne pĩrã ata incrà, ne ihpỳm. Ata jĩkjê na mã me pahcunea te me hajỹr pit, na cu ha pahtỳj ame ty ne me pajamre, quê ha pahte amji kam me pajapac xà cunea hamre tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P11_25","090_1_25","1PE","1","25","25","Ne me pajõ Pahhiti jarkwa te nee hajỹr nare, ne quêt hikwa rohnỳtti mã, ne nee jũ caxuw ihkên, ne ihkôt hamre xà nare” hane. Ne harkwa hikwa rohnỳtti mã ata to pê Jeju pê me pahpytàr catê jarkwa na memprar catêjê me amã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_1","090_2_1","1PE","2","1","1","Cwỳrjapê, cu ha nee hipêr Pahpãm jarkwa pejti ata jirô pê ame pahpỳpỳm, ne ame ampo kên ton to me papa nare. Ne cu ha nee me pahhêj xi jarẽn nare. Ne cu ha aracri me cupê to me papimxur pej pêa mã, hipêr me ampo kên ton nare. Ne cu ha nee me hũ na ame amji to prãm nare, ne nee ame hũn to me papa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_2","090_2_2","1PE","2","2","2","Ne curmã me ahkrare kwỳ pỳpỳm atajê mã ihtỳj menxyrxwỳ kà xen, mã me cacô to pijahô, ne mehkà cacô ata to ihtỳj me ipicamẽn to me mõ. Ita jĩkjê na mã, me ate me hajỹar. Na ca Pahpãm mã ihhêj ne curmã ame apỳpỳm, ne cormã kyre pê amji mã me to ahimpej to me apa. Ne Pahpãm jarkwa ata pê ihhêj rũm mehkà cacô pyràcti, na quê ha me amã hàan to hàn. Ne harkwa kôt me apa xà ata pê ihhêj rũm mehkà cacô to ate ame pijahôr xà, na quê ha ihtỳj me ato ipicamẽn to mõ. Na ca ha atỳj jũ caxuw ampo cunea na Jeju kôt me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_3","090_2_3","1PE","2","3","3","Pê Tawi xwỳ ramã Pahpãm jarkwa kôt, hõ kàhhôc kam, ate me hajỹrjê na ihhôc to hane he: “Ate ramã me pajõ Pahhiti te me ato impejti xà ita cajpẽr, ne me hahkre pej” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_4","090_2_4","1PE","2","4","4","Ne ikre pyxwỳr catêjê pej, hãn ne ikre caxuw, me hicjêcti pej pit capi, ne hanea ne me ihhê kwỳ cunea impej pit capi. Nare, quê ha me cumã kẽn to ikre xãm prãm na, quê ha me cumã kẽn cuhtac nõ impejti xi, hõxwahhi kam, ne ikre cahhur caxuw quê ha hanea ne kẽn pej pit capi ne to cuprõ. Jĩkjê na mã Pahpãm pê cute me ikre pyxwỳr catêjê atajê pyràac, ne mehkwỳ caxuw cute me acapi, ne Jeju na me ato cuprõn. Ita na mã me cupê ikre pyxwỳr catêjê te amji jahkre kêatre atajê, ma apu amji pê pĩ jicjêc pejti ata caca, ne cute me mẽn. Jĩkjê na mã me cupê Ixaher catêjê jõ pahhi kwỳ, ma ame amji pê Jeju caca. Mã quêt Pahpãm te cupê mehkwỳ jõ Pahhiti pê ihcunea na hàmkrã jàmtàr cati ata capi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_5","090_2_5","1PE","2","5","5","Ne hanea ne ikre pyxwỳr catêjê pej te amji mã pĩ pej me, kẽn pej pit capi, ata jĩkjê na mã Pahpãm te, cute me ato amji kwỳ xà caxuw me acapi. Cwỳrjapê ca ha cama amji na me hamã, quê ha me ato amji kwỳ peaj, ne mãr quê me akôt me hàhtôa ne me Pahpãm jahkre pej. Na ca ha me apê, por mam Pahpãm te amji kam hapac xà jũrkwa na kẽn kwỳ ata pyràac. Ne me apê, por mam me cupê Pahpãm mã mehcajrẽn catêjê atajê pyràac, ne cute ihcajpuaw prãmte atỳj Pahpãm mã ihcunea na catyt kam me apa, ne cumã me apê. Mãr ca Jeju Crixtô kôt, Pahpãm mã me ampo pej pit ton to me apa, quê ha ihtỳj Pahpãm, ate me cumã ampo pej pit ton xà atajê na, amji capa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_6","090_2_6","1PE","2","6","6","Ne quê ha ikre pyxwỳr catêjê itajê kẽn to pit mã me ikre nõ xãm, ne cute me cumã pĩ jicjêc nõ xãm xà kaj na, hõxwahhi kam, me cumã kẽn nõ tỳjti cuhtacti ata nõ xi. Ita na pê Ixaj xwỳ ata, ramã hõ kàhhôc kam, Pahpãm jarkwa na, me ahna ihhôc to hane he: “Wa ite amji mã kẽn nõ tỳjti cuhtacti na hĩ jàhwỳrti ita capi, ne wa ha Xijãw jõ kẽncahê na, Krĩpinkrên kam me ikwỳ mehkrĩ atajê kam, me hipôc ri cuxi. Ne por kẽn ata quê ha cupê mam ikre caxuw kẽn ata, ne ampeaj kam ihkwỳ jirôa pê impej ne ihcuhtac. Ne quê ha mehkwỳ te amji mã me to ihhimpej na, quê ha ihtỳj mempej mã mehpỳm, ne ampeaj kam hũrên me hakry, ne nee jũ caxuw hũ na amehpahàm nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_7","090_2_7","1PE","2","7","7","Ca ate Jeju to amji mã me ahimpej atajê mã ri, cupê mam kẽn pejti, cuhtacti na hĩ jàhwỳrti ata pyràac. Ne nee Jeju to amji mã mehhimpej nare atajê mã ri, cupê kẽn kôt hamreare ata pyràac. Ne pê ramã jũm ita Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam ahna ihhôc to hane he: “Pom ikre to me hàpên catêjê, ma ame ikre mã hãm xà caxuw kẽn pejti caca ita te ihkwỳ jirôa pê amji to cati, ne ihcuhtacti ne ihtỳj” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_8","090_2_8","1PE","2","8","8","Pê Ixaj xwỳ Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam, Jeju na ihhôc to hane he: “Quê ha pry kam cupê kẽnti nõ pyràac ne jỹ, ne pry kôt me pra atajê jàhtôa ne mehtõtõc, quê ha me ajhu” hane. Hõhõ, cute me to hajỹr xà ita kam, quê ha me hàhtôa mã Jeju kĩn nare, quê ha ma amehcaca. Ne cupê me hũtàr catê na me harẽn xà ata to, quê ha nee me amji mã hajỹr nare, na quê ha ma ame harẽn par caca. Ne por quê ha ma ame harẽn par caca atajê te ramã amji kên mã me amji mẽn. Ne pê ramã Pahpãm cute me to amji kam me hapac xà ita na, me to amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_9","090_2_9","1PE","2","9","9","Ne nee pahte me hajỹr nare. He pê Pahpãm amji mã me pahcapi, me papê me pajõ Pahhiti pê Pahpãm mã pahte mehkwỳ cajrẽn catêjê na. Ne me papê mehkwỳ pê hõ tekjêa ne me pampejti. Mã Pahpãm te ihhêj ne awcapàtkôti kam ampo kên ata pê, hàhcujrohti ata wỳr me pahna hàhwỳr, mãr cu pahtỳj me ampo pejti pupu, ne me to. Ne me pahte mehcunea mã Pahpãm te ampo pejti catia ton atajê jarẽn xà caxuw ri, cute me pahna hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_10","090_2_10","1PE","2","10","10","He pê mam, nee me apê Pahpãm na mehkwỳ pê me hõ tekjê nare, ne ita caxuw ri me apê hõ tekjêa. Ne mam nee me amã Pahpãm jàhcaprĩ ita na hahkre pej nare, ne ita caxuw ri ihtỳj me acaprĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_11","090_2_11","1PE","2","11","11","Ỹhỹ, imã me akĩnti atajê, por me acahkrit, ca me gõ pjê kaj na, ampỳa mã ame hõ pjê kam ame akrĩ atajê. He me pahcunea te me hajỹr pit. Ampo na? Côjkwa kam ri quêt me pahcunea krĩ xà. Cwỳrjapê wa Jeju kam me pahte ajpẽn to me pahkjêjê itajê, wa ha me awỳ, ca nee pjê ita kam ame pahkrĩ rohnỳtti mã na, ame to amji kam me gapac nare. Cwỳrjapê wa ha me ana ijàhwỳr to hane he: — Ca ha nee ate amji kam me gapac xà tũm kên atajê kôt ame apa nare — hane. Ampo na? Ca ha atỳj me pajĩ te ampo kêanre ton na prãmti xà ata ton to ame apa. He ihtỳj pahte me amji kam me pajapac xà tũm kên ita, ihtỳj me pahcaxwỳn me, me ajpẽn cujtê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_12","090_2_12","1PE","2","12","12","Na ca ha mehcahkrit pê Jeju to amji mã me hajỹr nare atajê cahê na ame apa xà ata kam, ca ha catyt kam ame apa. Ampo na? Quê ha ate ampo pej pit ton to me apa na me apupun cakrô, ihtỳj me akôt harẽn xà kêanre to ame akôt harẽ, ne amji caxwãm pê ame ato ihhêj na, me amji jahkre pej. Ne quê ha jũ caxuw me Pahpãm te amji jaxàr xà ata jõ amcro kam ahtwỳ, quê ha cato, quê ha hanea ne, por cute me akôt harẽn xà kêanre atajê, ihtỳj amji kên na me amji jahkre pej, ne me Pahpãm pejti na cumã me harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_13","090_2_13","1PE","2","13","13","Ca ha nee me pajõ Pahhitia mã ihpahàm cator nare. Pê ihtỳj amji mã Hũm cupa to ipa, na ca ha atỳj amji mã me cupê pahhi catêjê cupa. Ne ca ha Roman jõ krĩ kam, amji mã me krĩ cunea jõ pahhiti pê Xexa ata cupa, por cupê ita ri pjê kam pahhi catia ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_14","090_2_14","1PE","2","14","14","Ne ca ha hanea ne por harkwa kôt, krĩ cunea kôt me cupê pahhi atajê, ca ha amji mã me hũpa. Ampo na? He cutea ri krĩ cunea kôt, cute ame ampo kêanre ton atajê jahpan xà na, ame to kên xà caxuw me cumã harkwa. Ne hanea ne cutea ri, cute catyt kam ame ampo pejti ton catêjê na mehcakôc to impejti na harkwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_15","090_2_15","1PE","2","15","15","Ne mẽr ampo na mã ca ha catyt kam ame apa to hane? He Pahpãm mã, cute me amji jahkre kêatre catêjê te ihtỳj ame ana mehcakôc kêanre to me ipa ata tête, cumã mehcahpêrhyr prãm. Na ca ha catyt kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_16","090_2_16","1PE","2","16","16","Pahpãm te ramã ate amji kam me gapac xà kên itajê cunea pê me ato cator, na ca ha atỳj catyt kam ame apa, ne ame ampo pej pit ton to me apa. Ne nee ca ha me anõ amji mã: — Jeju te, ite nee ampo kên ton nare xà caxuw imã carôt jõr. Cwỳrjapê wa nee hipêr ampo kên ton to ipa to prãm nare — hajỹr cakrô, mãnea mã ampo kên ton kam to acrà nare. Cwỳrjapê ca ha nee hipêr ampo kên atajê to ame amji mã me ahimpej, quê me ato ihhimpej nare, ne Pahpãm to, ca ha quêt amji mã me ahimpej. Mãr quê cupêa me gõ Pahhiti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_17","090_2_17","1PE","2","17","17","Ca ha amji mã mehcunea cupa to me apa, ne hanea ne amji mã me Xexa pê pjê jõ pahhi ata cupa. Ne quê ha amã Jeju kam, ate me ajpẽn to me akjêjê atajê kĩn. Ne me hirôa pê amji mã me Pahpãm cupahti to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_18","090_2_18","1PE","2","18","18","Ne me amã me gõ pahhi, ca cama me cumã me apê atajê, ca ha atỳj me kampa, ne amji mã me hũpa to me apa. Ne nee ca amji mã me gõ pahhi te me ato impejti, ne me gamãr to me ipa atajê pit cupa nare, ne hanea ne cute ame ato amji kam hapac xà to kêanre atajê, ca ha atỳj hanea ne me kampa, ne amji mã me hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_19","090_2_19","1PE","2","19","19","Ca ha me gõ pahhi to impejti cakrô, quê ampo na ame ato kêanre, ca ha nee amji jahpan xà na me acakôc nare. Ca ha amji pupun xà kêanre to amji pupun cakrô, nee amji jahpan xà na cumã garkwa nõ to me acakôc kên nare, ne atỳj me cumã awcanã. Ampo na? He Pahpãam kôt ca ate to hajỹr, cwỳrjapê quê ha me apyrên Pahpãm hakry, ne taa ihtỳj me ato impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_20","090_2_20","1PE","2","20","20","Ca ha ate ampo to kên to apa na, quê ha hahpan xà na, ate amji pupun xà kêanre nõ akam ihpỳm ne acahhy, ca ha aracri jỹ ne cumã awcanã, quê ha ahna ajkĩ Pahpãm mã apejti ne, ne cumã acaprĩ? Hãpà, atea ca amji caxuw ita ton, na ca ha atỳj cumã awcanã, ne aracri jỹ. Ca ha ate ampo pejti ton to apa cakrô, quê ha hahpan xà na ate amji pupun xà kêanre nõ awỳr cato, ca ha cumã awcanã, quê ha Pahpãm apupu, ne ihtỳj apyrên hakry ne ato impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_21","090_2_21","1PE","2","21","21","Me pampejti ton to me papa jahpan xà na, me pahte me amji pupun xà kêanre mã me pajũcanãr xà. Ne caxuaw ri, Pahpãm te me pahna hàhwỳr. Ahnaa mã pê Jeju me pamã to hahkre xà caxuw me pahcumam, cute me pancwỳrjapê amji pupun he. Na cu ha ihkôat me hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_22","090_2_22","1PE","2","22","22","Pê Ixaj xwỳ Pahpãm jarkwa na, hõ kàhhôc kam, ahna ihhôc to hane he: “Ne nee jũ caxuw me pajõ Pahhiti te ampo kên ton nare, ne nee ihcakôc xà nõ to ihhêj xi nare” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_23","090_2_23","1PE","2","23","23","Pê ame cumãn kêanre cakrô, pê nee amji jahpan xà na, jũm mã harkwa nõ kên to ihcakôc nare. Pê ame to kêanre, ne me cumã ihkàj xà ton cakrô, pê nee me to kên ata jahpan xà na, me cumã amji cawpa nare, ne aracri ihcuhhê. Ne cute cama ihcunea na Hũm mã amji jõr, mãr quê taa, jũ caxuw, catyt kam, ampo itajê cunea to impej. Ne quê ha jũ caxuw mempej catêjê to impej, ne mehkêanre catêjê kên mã me curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_24","090_2_24","1PE","2","24","24","Ne Jeju te amjia kôt, cute mehcuran xà ita mã amji jõr, mã cute pĩ kam mehcuran. Ne me ate amji kam me gapac xà kêanre itajê mea mã, ihhêj ne ramã cute pĩ ata na menxôr, mã ihtyc, ne hamre. Na ri nee hipêr me ate amji kam me gapac xà kêanre atajê kôt ame apa xà nare. Ne quêt Pahpãm te amji kam hapac xà impejti ata kôt ri ame apa xà. Ne cute ame Jeju kà to caxõ xà ata te ri me amã ate amji kam me gapac xà mã ampej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P12_25","090_2_25","1PE","2","25","25","He carà cahàcre hôhti pry cupa, mã hamãr catêjê ame hapêê, ne hacpỹa mã me to cuprõ, ne ma me hamã, ita jĩkjê na mã, mam me acaxwỳn pictor, ne Pahpãm pê ampỳa mã apu ipa. Ne Jeju Crixtô te hacpỹa ne amji wỳr me acaxwỳn to cuprõn, ne ita caxuw ma me gamã, ne ihtỳj ampo kên pê me apytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_1","090_3_1","1PE","3","1","2","Ita caxuw, wa ha me apê pyjê mã mempjê atajê japackre. Quê ihhêaj to me akwỳ mã me apjê kwỳ te Pahpãm jarkwa kam me hapac nare atajê, ca ha atỳj Pahpãm wỳr me to apipkjêr to hane he. Ca ha me cumã, cute amji mã me hũpar xà caxuw me cumã acakôc nare kam, ate amji kôat catyt kam Pahpãm to, cute amji mã mehhimpej na me to, quê amji mã me to ihhimpej. Ca ha me apjê kampa, ne catyt kam ame apa, mãr quê me apjê catyt kam me apa na me apupu, ne ate amji mã me hũpahti na me gahkre pej, ne me akôat Pahpãm wỳr me apkjê, ne amji mã me to ihhimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_3","090_3_3","1PE","3","3","3","Ne nee ca ha me apejti to prãm to, põ rũm pit mã ame amji cũmpej, ne aracri me acaxwãm pê me ate amji kam me gapac xà kêanre, ne impej nare, ita na ihkaj na. Na ca ha nee cama ame amji cũmpejti to prãm nare, ne nee cama ame akĩ to impejti to prãm to ame to apihho, quê impejti nare. Ne nee ca me gakrô xà peaj to pit mã ame amji jakrô prãm nare, ne nee cama me apejti to prãm to cupẽhkà peaj to pit mã me amji kà prãm nare. He Pahpãm mã ampo itajê te me ato impejti itajê kôt hamreare. Ampo na? Quê ha ihtỳj jũ caxuw ampo itajê mea mã, me gĩ ty, ne hamre tu, ne acto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_4","090_3_4","1PE","3","4","4","Ne quêt me acaxwỳn nare, quê ha nee jũ caxuw ihtyc ne ipictor nare. Na ca ha me acaxwãm pê me acaxwỳn cũmpej. Ne ate amji kam me gapac xà itajê, quê ha nee ampo kam apu incàcàc nare, ne quêt amji mã ihprĩa kam, ihcarĩcti kam, catyt kam ipa xà ita ri, quêt Pahpãm mã catia to cati, ne impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_5","090_3_5","1PE","3","5","5","He mam me apupxwỳjê te Pahpãm to amji mã mehhimpej, ne ihtỳj curũm me ampo pej jikaj atajê pê ajco me amji cũmpej to me hane he. Pê ajco ihtỳj amji caxuw mempjê kam me hapac to me ipa. Ne Pahpãm mã cute me hajỹr to ipa xà ita pê ri ihhêj rũm me hakrô xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_6","090_3_6","1PE","3","6","6","Ahnaa mã pê Xarakwỳj xwỳ hanea ne, ajco ihtỳj amji mã impjê pê Aprãw xwỳ ata kam hapac to ipa, ne ajco cumã: “Ijõ pahhi” hane. Ca ha ampo pej pit ton to me apa, ne nee me amã ampo cupa nare na, ca ha me apê Xarakwỳj xwỳ pyràac, ne me apê me tàmxwỳa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_7","090_3_7","1PE","3","7","7","Ne me apê mempjê, ca me aprõ me, me apa atajê mã, wa ha ita caxuw icakôc. He me gapyre mã me aprõ carôt peacre na, ca me to amji japackre, ne amji mã me hũpa, ne me hamãr peaj to me apa. Ampo na? He quê ha Pahpãam ajwar amji cahê na me apa na me ato, ca ha cahê na me atĩar na me apa rohnỳtti mã. Hõ, ca ha me to hajỹr to me apa, mãr ca Pahpãm mã me acakôc, quê ihtỳj me akampa, ne nee me apar caca nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_8","090_3_8","1PE","3","8","8","Hamre, ita caxuw wa ha me acunea japackre. Quê ha me amã ate amji kam me gapac xà pyxit peaj. Ne quê ha me amã ajpẽn kĩnti hanea, pom quê mehkjêjê mã ajpẽn kĩn he. Ne hanea ne me amã ajpẽn caprĩhti ne, ne ajpẽn to me acati to me apa, ne nee me anõ pyxit peaj ne amji to acati prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_9","090_3_9","1PE","3","9","9","Ne quê jũmjê ame ato kên, ca ha nee amji jahpan xà na ame to kên nare. Ne hanea ne quê jũmjê ame axũn, ca ha nee amji jahpan xà na ame hũn nare. Ne cama amji jahpan xà na, jũmjê atajê to mempejti ne. Me pahte mehcunea to impejti, mã me hahpan xà na Pahpãm te me pahto impejti xà caxuw ri, cute me pahna hàhwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_10","090_3_10","1PE","3","10","10","Pê Tawi xwỳ ramã Pahpãm jarkwa kôt, hõ kàhhôc kam, ita na ihhôc to hane he: “Quê ha me amã amji kĩnti me, me gakryti na me apa to prãm na, ca ha me hane he: Ca ha nee jũmjê to ame acakôc kên nare. Ne nee ame ahêj xi to ame acakôc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_11","090_3_11","1PE","3","11","11","Ne ma ame amji tête ampo kên cunea curê, ne me akên ton jicu, ne me ampo pej pit ton to me apa. Ne ca ha hanea ne ajpẽn mã me apejti na me akrĩ na, ca ha amji to me ahcukij. Ne quê jũmjê apu ajpẽn curê, ca ha hacpỹa mã ajpẽn mã me caprĩ na me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_12","090_3_12","1PE","3","12","12","Ampo na? He me pajõ Pahhiti mã cute me ampo kên ton itajê na mehkĩn nare, mã ma ame curê. Ne mempejti catêjê ri quêt, me hamãr to impejti, ne ihtỳj me cumã, cute mehcajrẽn xà atajê na me kampa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_13","090_3_13","1PE","3","13","13","Ne quê me amã ampo pejti ton to prãmte, kam me akrã acto tu, ca me ton to me apa xà ata kam, quê ha pijamã Pahpãm kam jũm te ame ato hamre na hamã? Hãpà! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_14","090_3_14","1PE","3","14","14","Ca ha ate me ampo pejti ton na, quê ha jũmjê te hahpan xà na, ate me amji pupun xà kêanre na me aton na, ca ha atỳj me gakrya ne. Ne nee ame jũm cupa to me apa nare. Ne nee acaxwỳn caxwãm pê ame akrihkrit nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_15","090_3_15","1PE","3","15","15","Jeju pê me pajõ Pahhiti na me to amji japackrea ne, ne me gĩ cunea to amji mã me hũpahti to me apa. Ne ca ha ma ate Jeju to amji mã me hajỹr to me apa na, quê ha jũmjê ahna me apupu, ne ate ihkôt me cumã harẽn prãmte, ahna me acukij na, ca ha ramã me cumã harẽn prãam kam, me cumã harẽn xàa kam me cumã harẽn to apa. Ne amji mã aprĩa kam, amji mã me hũpahti kam, me cumã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_16","090_3_16","1PE","3","16","16","Ne ca ha gõtpê catyt kam, ampo pejti ton to me apa, mãr quê me acaxwãm pê ate amji kam me gapac xà kam, me amã ate me ampo kên ton nare na, me amã amji jahkre pej. Quê ha mehkwỳ kwỳ te, me ate catyt kam Jeju kôt me apa na me apupun na, quê ha ihtỳj ame akam mencryc. Ne mehhêj xi xà to, cute ame ato ihkryjre prãm to, ame amãn kêanre ne. Cakrô ca ha me kam mare mã catyt kam me apa kam me to acrà, quê ha me cumã acaxwãm pê me apejti na me gahkre pej, ne amji kam amehpahàm to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_17","090_3_17","1PE","3","17","17","Ne ca ha ate me ampo kêanre ton to me apa na, quê ha hahpan xà na, me ate amji pupun xà kêanre na me aton na, quê ha Pahpãm me amã: — Hamre, atea ramã me amji kên mã me amji mẽn, ita na me akam ipê ihkaj na — hane. Ne ca ha ate ame ampo pejti ton to me apa cakrô, quê ha Pahpãm te jũmjê atajê te me amã ate amji pupun xà kêanre ton na me hamãr na, mã cute ame ato kên na, quê ha Pahpãm me amã harkwa to: — Ate me ampo to kên nare kam, cute me ato kên. Ca atỳj cumã me gũcanãr to me apa, ne nee hahpan xà na ame kam acryc nare, ita na ri imã me apejti — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_18","090_3_18","1PE","3","18","18","He Jeju te me acuxà, amji pupun xà kêanre to amji pupun na, ca me to amji japackre. Ne cute amji to me pahcunea kritxwỳ hiahpuro na, ca me to amji japackre. Ne hanea ne cute ma Pahpãm wỳr me pahto ipipkjêr prãmte, me pahkên xà itajê jahpan xà na ihtyc pyxit peaj ata na, ca me to amji japackre. Ne cupê hũmre impejti na, ca me to amji japackre. Ne cute me pahkritxwỳ na amji ton, ne cute me papê mehkên ton catêjê mã amji jõr. Mã cute ame hĩ to kêanre, ne cama cute amji na me hamãr, mã cute mehcuran na, ca me to amji japackre. Mã Pahpãm Carõ Pejti te hipêr quêt cumã hĩ tuw jõr, na quê ha nee jũ caxuw hipêr ihtyc nare, ne quêt ihtĩr rohnỳtti mã na apu ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_19","090_3_19","1PE","3","19","19","Ne pê Jeju jĩ ty, ne nõr kwỳa kam, ma carõ mehtyc carõ jacjên xà wỳr axà, ne me carõ atajê mã, cupê ampo cunea jõ Pahhiti na amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_20","090_3_20","1PE","3","20","20","Ne me carõ itajê pê, por me panquêtti Nowe xwỳ jõ amcroa kam, pê ajco cormã pàr kre to hàpên to mõr xà ata kam, nee cute me Pahpãm jarkwa par nare atajê carõ. Pê Pahpãm amji mã ihprĩa, ne cute jũa caxuw mehkên ton jicu, ne hỹrmã me ipipkjêr na me hikaj to ipa, mã nee cute mehkên ton jicu nare. Mã me ahnaa Nowe xwỳ te pàr kreti jipêj, mã kam cute me ôjtô peaj te mehtyc xà pê me amji pytàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_21","090_3_21","1PE","3","21","21","Ne cô te mehkên jipej xà pê Nowe cator ita pê, ihhêj rũm cô te me pahcumrãr xà ata pyràac. Ne me pahcumrãr xà ita pê nee pahte me to amji rã pit jũrên xà nare. Ne ihkôt harẽn xà te, me pahte amji kam me pajapac xà cunea pintuw, ne ihtetetti ata cwỳrjapê, cu carôt tỳjti te hacpỹa mã Jeju to ihtĩr ata kôt, catyt kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P13_22","090_3_22","1PE","3","22","22","Ne pê hacpỹa mã Jeju côjkwa wỳr api, ne Pahpãm cahê na, awpôc rũm, pahhi jàmtàr jàmkrã catia krĩ xà kam jỹ. Ne jỹ ne côjkwa kam Pahpãm mã memprar catêjê cunea me, me cupê me hõ pahhi catêjê me, me carõ carôt tỳjti pê ajteare mã atajê cunea to ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_1","090_4_1","1PE","4","1","1","Pê Jeju hĩ to amji pupun xà kêanre to amji pupu. Ca ha cuxà ate me amji pupun xà kêanre cunea caxuw ame apa. Ampo na? Quê ha jũm te hĩ to amji pupun xà kêanre to amji pupun na, quê ha nee hipêr cumã cute ampo kên ton xà nõ hamreare, ne nee hipêr ihnõ ton nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_2","090_4_2","1PE","4","2","2","Cwỳrjapê, ca ha amji to me Pahpãm cajpuaw xà na, pjê ita kam, harkwa kôt, catyt kam ame apa. Ne nee hipêr ate me amji to me amji cajpuaw to prãm to, ame ampo kên ton to me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_3","090_4_3","1PE","4","3","3","Ne pê ca mam, ramã me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê kôt, me cumã cute amji kam me hapac xà kĩnti atajê ton to ajco me apa. Ne ramã ate mehkôt me ton to me iryyti. Ne pê ca amcro atajê kam, ajco me amã me apahàm nõ xà kêanre kam, me pahpahàmti atajê ton to prãam kam, ajco me ton to me apa. Ne ajco côxỳhti to me amji to me apipãn to me apa. Ne me gõ amji kĩn atajê kam, ahti na ajpẽn pê me aprõ caxun to me apa. Ne me ajpẽn kam mare mã, côxỳhti to me akõm to me catia to me apa. Ne ajco côjkwa kam me Pahpãm kaj na, me apãm cahàc krekà atajê kĩn to ame apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_4","090_4_4","1PE","4","4","4","Ne ita caxuw, ca nee hipêr me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare, ne mehkrã nare atajê kôt, ampo kên atajê cunea kôt ame apa prãm nare. Ita kam ri hãn ne me amã: — Pỳhàpà, xãmte ca nee hipêr me ikôt me amji ton to prãm nare — hane. Jirô pê mã ri, cute mehkwỳ mã me axũn xà kêanre to, me akôt harẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_5","090_4_5","1PE","4","5","5","Ne quê ha ihtỳj jũ caxuw, mehkêanre itajê na Pahpãm mã me amji kôt harẽ. Ne quê ha Pahpãm pê mehcukij ne ajpẽn pê me to haprãr catê ata ihtỳj mempejti xà wỳr mempej to haprã, ne mehkên xà wỳr mehkên to haprã. Ne ramã cute mehtyc me, mehtĩr itajê jipôc ri ajpẽn pê mempej to haprãr xàa kam ri ramã jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_6","090_4_6","1PE","4","6","6","Cwỳrjapê ri, por ramã mehkên tyc atajê te Jeju pê me pahpytàr catê na, me harẽn par. Mãr quê xwỳ mã mehkên mã hikra, ne catyt kam me ipa. Mãr quê Pahpãm hacpỹa mã mehtĩr na me to, quê mehtĩr, ne cahê na me ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_7","090_4_7","1PE","4","7","7","Quê ha ahtũm nare, quê ha ampo cunea jamre xà kam ahtwỳ. Cwỳrjapê ca ha me guphêa rũm, caxwãm catia mã, catyt kam me apa, mãr ca catyt kam Pahpãm mã me acakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_8","090_4_8","1PE","4","8","8","Mãr quê ha ampo itajê cunea jirôa pê, me amã ajpẽn kĩn catia to cati, mãr ca cute ame ato kên atajê to me cumã tojnõ, ne me hicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_9","090_4_9","1PE","4","9","9","Ne me apê ikre jõ pahhi atajê, quê jũa rũm me akwỳ gũrkwa kam me ana cuprõ, ca atỳj me ahna amji to pôj, ne me cumã harte, ne me acahê na mehkrĩ, ca me hamã, ne nee amehkôt harẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_10","090_4_10","1PE","4","10","10","Ne pê Pahpãm ahpỹanre na, ajteare mã, me pamã pahte amji jahkre pej krã kreti jõr pa, ne ahna me pahpyxwỳr pa. Cwỳrjapê ca ha, cute me amã, ate amji kam me gapac xà jõr xà atajê jamãr peaj, ne ate me to me akwỳ to impejti xà caxuw, ca ha me to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_11","090_4_11","1PE","4","11","11","Quê ha Pahpãm te, jũm te me cumã harkwa jarẽn xà caxuw, cumã amji jahkre pej krã kreti jõr na, quê ha ihtỳj me cumã Pahpãam jarkwa jarẽn to ipa. Quê ha Pahpãm te, cute mehtehcajpar xà caxuw cumã amji jahkre pej krã kreti jõr na, quê ha ihtỳj Pahpãm carôat to mehtehcajpar to ipa. Hõ, ca ha me hajỹr to me apa, mãr quê mehcunea me apupu atajê, me Pahpãm jarẽn pejti jarẽn to: — Inxũ Cati, apê me ijõ Pahhiti pê Jeju Crixtô Pãm peaj — hane. Quê ha mehcunea me Jeju carôt cati tỳjti rohnỳtti mã na me hahkre pej. Ampeaj kam! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_12","090_4_12","1PE","4","12","12","Imã me ikwỳ nõ kĩnti atajê, me apê wakỳre prà tepti pê ôr ata pyràac na, ca amji to me amji japackre. Ne pom hãn ne me wakỳre prà tepti pupun pej prãmte, cuhy kam me cunõ, ita na mã me ate. Ita jĩkjê na mã, Pahpãm ma ate me amji pupun xà kêanre kam me apa na me gamã, cute me amã ihkĩn na me ato ipipẽ prãmte. Ỹhỹ, Pahpãm mehkra cunea to hajỹr to ipa. Cwỳrjapê, ca ha nee me ajpẽn mã: — Pom me papê Pahpãm tekjê ita? Mã cu ajte pahtỳj me amji pupun xà kêanre to me amji pupun to me papa? — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_13","090_4_13","1PE","4","13","13","Ca ha me amji pupun xà kêanre to me apa ata pyrên me gakrya ne. Ampo na? He ca Jeju me, ate me amji pupun xà kên atajê to ate me apipẽan. Cwỳrjapê, ca ha jũ caxuw Jeju carôt jàhcujrohti impejti te amji to ipipẽ xà ata jõ amcro kam, ca ha me amã amji kĩan ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_14","090_4_14","1PE","4","14","14","Ne me apê Jeju tekjê, na ri ame axũn to me ipa. Cwỳrjapê ca ha me amã amji kĩan ne. Ampo na? He ate amji kam me gapac xà itajê, ihtỳj me akam Pahpãm Carõ Pejti carôt tỳjti te ihkrĩ na, me garẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_15","090_4_15","1PE","4","15","15","Ca ha nee jũ caxuw jũm curan nare, ne nee ampo to me gàhkĩj nare, ne nee me gõ pjê jõ pahhi jarkwa jirô pê me apỳpỳm nare, ne nee ate me ampo kên ton catêjê te amji kam me hapac xà mã, atỳj ame acjêj to me apa nare. Ampo na? He imã ampo itajê cunea jahpan xà na, me ate me amji kên mã me amji rẽn, ne kam me pahpahàmti nõ to ate me amji pupun na, imã me ato prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_16","090_4_16","1PE","4","16","16","Ne quê ha jũm me apê Jeju tekjê ita cwỳrjapê, ate me amji pupun xà kêanre na me ato, ca ha nee amji jũ na ame apahàm nare, ne ampeaj kam cama me apê Jeju tekjê pyrên me gakryti na, Pahpãm mã me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_17","090_4_17","1PE","4","17","17","Ne ramã Pahpãm te mehcukij ne ajpẽn pê me to haprãr xàa kam ri jỹ, ne toa ri jỹ. Ne cute ramã mam me papê me hõ tekjê kam to ihtẽm, ne pahte ame to ihcupan jahpan xà na, ame pahto kên pa. Jirô pê mã, quê ha, cute Jeju pê me pahkên pê me pahpytàr catê na, harẽn pejti atajê to amji mã me hajỹr nare atajê, quê ha me pajirôa pê mehkên catia mã me irẽn kam tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_18","090_4_18","1PE","4","18","18","Ne pê ramã Xarômãw xwỳ Pahpãm jõ kàhhôc kam, ita na ihhôc to hane he: “Mempejti catêjê te mehkên cati pê me amji pytàr xà wỳr, quê ha xa me amji pupun xà kêanre to me amji pupun cri. Jirô pê mã quê ha mehkêanre catêjê ma amji tête ame Pahpãm curê, na quê ha ihtỳj me amji pupun xà kêanre to me amji pupun to me ipa rohnỳtti mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P14_19","090_4_19","1PE","4","19","19","Mẽr hõhõ, me pahkwỳ kwỳ te me amji pupun xà kêanre to me amji pupun xà ita na ri, me Pahpãm te me to tojnõ. Cakrô quê ha ihtỳj me Pahton Catê, cute me pahkên pê me pahpytàr to ihcakôc xà ata na, amji to amji japackre. Na cu ha pahtỳj itajê cunea na amji mã me to hane, ne ampo pejti ton kam me to pancrà tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_1","090_5_1","1PE","5","1","1","Ipê Petrô, ne ite hajỹar ne ipê Jeju na mehkwỳ to mehhimpej catêjê nõ. Ne pê wa ito jĩa to Jeju te amji pupun xà kêanre na hõmpu, pê ikam mare mã ty. Na wa itỳj mehcunea mã ihtyc xà ita na harẽn to ipa. Ne quê ha jũ caxuw amcro nõ na, Pahpãm te mehcunea mã Jeju catia to cati na to ipipẽ xà ata kam, quê ha cume ajkaam me ito ajpẽ. Na wa ha ita caxuw me apê me gõ krĩ kam me hapackre catêjê na ahwỳ, ne me gapackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_2","090_5_2","1PE","5","2","2","He me apê carà cahàcre hôhti jamãr catêjê pyràac. Mã Pahpãm te me amã mehkwỳ pê me hõ tekjê atajê jõr, ne apê me hamãr catêjê na me apyxwỳr, cwỳrjapê ca ha me hamãr prãam kam me hamã. Hõ, ate me to hajỹr xà ita na ri, Pahpãm mã me ato prãm. Ca ha nee me amã me hamãr prãm nare kam, ame hamãr nare, ne quêt amã me hamãr prãam kam me hamã. Ne nee ate me ihpore nõ pyr prãmte, ame hamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_3","090_5_3","1PE","5","3","3","Ne nee ca ate me to ahimpej xà ata kam gàprêa kam ame to ahimpej nare. Ne quêt cute akôt me ipa to prãmti xà caxuw, ca ha catyt kam, ate amji kam me gapac xà impejti to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_4","090_5_4","1PE","5","4","4","Ne Jeju pê carà cahàcre jamãr catêjê cunea jõ pahhi pyràac, na ca ha atỳj cumã me apê. Ne quê ha jũ caxuw amji jaxà, ne ihtỳj ate me gàpên xà ton atajê jahpan xà na, me amã amgõ. Ne cute me amã hàmjõr xà ata pê pahhi krãhkà impejti. Ne pahhi krãhkà impejti ata pê jũ caxuw hahĩ xà jamre xà nare ata, quê ha me amã cugõ. Quê ha mehcunea me apê Pahpãm mã me hàpên catêjê impej na me gõmpu ne ate me gàpên xà jipêj na me gahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_5","090_5_5","1PE","5","5","5","Ne ita caxuw wa ha hanea ne me gĩ tỳj tuwti itajê japackre. Ca ha atỳj amji caxuw mehwej te me hapackre catêjê atajê kampa. Ne ca ha me acunea pê Pahpãm na mehkwỳ atajê, me amji to me acati prãm nare kam, atỳj me ajpẽn tehcajpar to me apa. Ne pê ramã Xarômãw xwỳ Pahpãm jarkwa kôt, hõ kàhhôc kam ita na, ihhôc to hane he: “He Pahpãm ihtỳj, por cute amji to me cati prãmti atajê cuna mã ahtwỳ, ne intête me hiprõ. Ne por amji to me cati prãm nare atajê ri, ihtỳj quêt cute mehtehcajpar xà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_6","090_5_6","1PE","5","6","6","Na ca ha Pahpãm carôt pahtỳjti ata krac ri, amji to ame acati prãm nare to ame apa. Mãr quê ihtỳj jũ caxuw, hõ amcro kam hàhhuc xà ata kam, ato acati ne ato acarôt tỳjti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_7","090_5_7","1PE","5","7","7","Ne nee ca ate ampo to amji kam me gapac xà ata to ame amji mã me akrihkrit krỳn nare. Ampo na? He Pahpãm ri, ma ate me amji kam me gapac xà itajê mea mã, me gamãr to ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_8","090_5_8","1PE","5","8","8","He me pahcurê xwỳn pê Xatanaj pê roptyctia, ne cute jũm krẽr prãmte, ihtỳj apu carõrõ to ipa ata pyràac. Ita jĩkjê na mã ihtỳj Xatanaj me papu na apu ipa, cute Jeju to pahte amji mã me pahhimpej xà ata to me papê hamre prãmte. Cwỳrjapê ca ha me guphêa rũm, caxwãm catia mã, catyt kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_9","090_5_9","1PE","5","9","9","Ne Jeju kam me pahkjêjê atajê te me acuxà pjê cunea kam, ame amji pupun xà kêanre to ame amji pupun na, ca me to amji japackre. Ne nee ca Jeju to ate amji mã me ahimpej xà ita jicu nare. Ne nee ca ame Xatanaj te ame ato kên kryjre atajê cupa nare. Ne cama quêt cuna mã me ahtwỳ, ne cute me ato hajỹr tête me hiprõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_10","090_5_10","1PE","5","10","10","Pahpãm mã me pahkĩn, ne cumã me pahcaprĩ, mã cute Jeju Crixtô kam pahte me ajpẽn hônco tu xà caxuw, cute me pahna hàhwỳr. Mãr cu me pahcunea ajpẽn kam, impej catihti ata kam, ame papa rohnỳtti mã. Ne ate me amji pupun xà kêanre ita, quê ha nee me ato hãm ryyti nare. Ne quê ha Pahpãm me gũcanãr xà caxuw, me amã carôt gõ, ne me ato impej, ne ihtỳj me ate amji kam me gapac xà impejti kam me apa na, me atehcajpar to ipa. Mãr ca nee jũ caxuw Jeju to amji mã me ahimpej jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_11","090_5_11","1PE","5","11","11","Pahpãm mã mehcunea jirôa pê carôt pahtỳjti rohnỳtti mã. Ampeaj kam! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_12","090_5_12","1PE","5","12","12","Ỹhỹ me ikjêjê, wa ite me amã ihkàhhôc crire ita ton xà na, Xira te itehcajpar. Ne cupê me pahkjê, ne pahtỳj pahte amji mã me to hajỹr xà ata mã he. Wa ite me amã Pahpãm mã me pahkĩnti na harẽn xà ita to, me amã me acarôt to ihtỳj prãmte, wa ite me amã ahna ihhôc. Na ca ha atỳj me Pahpãm mã me pahkĩnti ita na amji mã me to hajỹr rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_13","090_5_13","1PE","5","13","13","Ne pê Pahpãm amji mã Jeju na mehkwỳ capi, mã ita ri Papirõn jõ krĩ kam ame ipa itajê te me amã amji jarẽn kujahêc. Ne hanea ne Macô, pê ikra cahàhhàc ita te me amã amji jarẽn kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P15_14","090_5_14","1PE","5","14","14","Ne ca ha me amã ajpẽn kĩnti kam, ame ajpẽn japỳ. Ne imã me apê Jeju tekjê catêjê cunea te me acaxwãm pê me acarĩcti kam, me amã ampo cupa nare na, me ato prãm.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_1","091_1_1","2PE","1","1","1","Hàpà me ikwỳ! Ipê Ximãw Petrô pê Jeju Crixtô mã ijàpên catê, ne ipê cumã harkwa na iprar catê nõa wa. Wa ite Jeju jarkwa na memprar catêjê kwỳ me, me amã ihhôc. Ne Jeju pê me pahpytàr catê me, Hũm catyt kam me ipa. Cwỳrjapê ri cukwa kam cute me ato, ate amji mã me to ahimpej catêjê. Na ri ita caxuw me apê ipyràc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_2","091_1_2","2PE","1","2","2","Ne imã, me ate ihcunea na, Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju jahkre pej pejti na, me ato prãm. Mãr quê amjia kôt me ato impej, ne me acaxwãm pê me amã ihcarĩcti gõ, mãr ca nee amji mã me ampo cupa nare, ne ihcunea na me ate amji kam me gapac xà tuwti capẽnti to me apa xà ata to, me amã ipicamẽn to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_3","091_1_3","2PE","1","3","3","Ne ramã me pamã Jeju jahkre pej pejtu, na ri cute Hũm carôat kôt me pamã me pahcarôt jõr, pahte ihkôat catyt kam ame papa xà caxuw. Ne hanea ne Jeju kam me ajpẽn hônco xà ita kôt cute impejti ita kam ajpẽn kam ame papa, ne me papê hũràac xà caxuw, cute me pahcapi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_4","091_1_4","2PE","1","4","4","Ampeaj kam Pahpãm pej, ne hàhcaprĩ cati, na ri cute ahpỹanre na me pamã ampo pej cunea jõr na amji to hũjahkre. Ne hanea ne cute me pamã, cute amji kam hapac xà tuwti, impejti ita jõr na, amji to hũjahkre. Ne cute me pamã amji kam hapac xà tuwti to hũjahkre ata ri, cute ita kam me pamã hõr, mãr cu me papê hũràac, ne me cupê Pahpãm curê xwỳn catêjê atajê te amji kam hapac xà kên kro, ne ihcacure xen atajê pê me to amji pytà, ne cupê me pahcato, ne quêt pahtỳj catyt kam ame papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_5","091_1_5","2PE","1","5","5","Pahpãm te ramã ate Jeju to amji mã me ahimpej na me aton, na ca atỳj ramã amji mã me to ahimpej to me apa. Na ca ha ita caxuw me caa, ate amji kam me gapac xà impejti kôt, catyt kam me apa. Na me caa amji mã me ahihcuxêc to me apa. Ne hanea ne ma, ate me Pahpãm jahkre pej xà ita to me caa, amji mã me apicamẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_6","091_1_6","2PE","1","6","6","Ne hanea ne, ate me ampo kên ton xà atajê cunea intête me amji jiprõn to me apa. Ne ca ha hanea ne ate me amji pupun xà kêanre to me amji pupun xà atajê kam me awcanãa ne, ne nee jũ caxuw me Jeju jicu nare. Ne hanea ne ihcunea na Pahpãm mã me amji gõ, mãr ca ihkôat catyt kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_7","091_1_7","2PE","1","7","7","Ne hanea ne, Jeju kam ajpẽn to me akjêjê atajê me, me ajpẽn to me akwỳ impeaj ne. Ne ca ha hanea ne Pahpãm cuxà, amã mehcunea kĩnti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_8","091_1_8","2PE","1","8","8","Na ca ha atỳj ate me to hajỹr to apicamẽn to me apa, mãr quê ate amji mã Jeju to me ahimpej xà atajê kôt hamre nare. Na ca ha quêt me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô kôt catyt kam ame apa xà atajê kôt, ihtỳj me amã ampo. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_9","091_1_9","2PE","1","9","9","Ne me akwỳ kwỳ, nee cute amji kam me hapac xà itajê to me hajỹr to me ipa nare. Atajê mã ri, nee Pahpãm to amji japackre nare. Por cute mehkên atajê cunea to impej, ne to tojnõ, ne me cumã cute amji kam hapac xà intuwti jõr na, nee me to amji japackre nare. Ne me cupê mento tũm pyràac, na ri nee me cumã amji jahkre pej, mã me amji pupun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_10","091_1_10","2PE","1","10","10","Jeju kam ajpẽn to me pahkjêjê itajê, he amji mãa ri Pahpãm te me pamã hàkjêr, ne me pahcapi, cwỳrjapê ca ha catyt kam, ihcunea na, Pahpãm kôt me apa na, amji to me ahcukij. Ca ha ate ita to me hajỹr na, ca ha nee jũ caxuw Pahpãm jõ pry kaj na, jũ kam cupê me pry hyr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_11","091_1_11","2PE","1","11","11","Na quê ha ihtỳj me amã, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô pê me pahpytàr catê ata himpej xà krac ri, me amã me acjêj xà. Na ca ha me axà, ne cahê na me akrĩ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_12","091_1_12","2PE","1","12","12","Ne ate ramã me Pahpãm te amji kam hapac xà impejti jahkre pej. Ne ca atỳj amji mã me huwahi to tỳj na, imã me gahkre pej cakrô, wa ha itỳj hõtpê ate hipêr me to amji japackre na me ato, ca me to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_13","091_1_13","2PE","1","13","13","Imãa, wa cormã itĩr na ipa ita kam, wa ha itỳj ate me to amji japackre na me ato ita na imã impejti, na ca ha me to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_14","091_1_14","2PE","1","14","14","He ramã me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te imã ityc xà jarẽn, na quê ha ahtũm nare, wa ha ty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_15","091_1_15","2PE","1","15","15","Cwỳrjapê ca ityc xà jirô pê, nee me to gapac kêt nare, ne me to amji japackre kam me to acrà tu. Ne ita caxuw ite me amã to hahkre xà ihtỳaj to ihtỳj cakrô, wa itỳj ihcunea na me amã to hahkre to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_16","091_1_16","2PE","1","16","16","He pê wa me amã me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô te amji carôt tỳjti to, cute amji jaxàr na, me amã harẽn xà ata, pê wa nee amjia kôt, ikrãa kam to amji japackre, ne me amã harẽn nare. Ne nee pê jũm amjia kôt imã Jeju jarẽn hêj xi xà nõ to hũjarẽn nare. Ipê Petrô, ne pa pê wa me ikwỳ me, me icunea me ito jĩa to me hirôa pê Jeju catia to cati na me hõmpu to hane he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_17","091_1_17","2PE","1","17","18","Pê wa Jeju me, kẽn pejti na Pahpãm wrỳc xà ata na ame ipa, pê wa me Pahpãm carôt jàhcujrohti te Jeju jĩ cunea kam hàhcujro na me hõmpu. Ne hanea ne ite carôt jàhcujrohti pĩn Hũm pê Pahpãm te me imã Jeju to hũjarẽn to: — Hũmre ita pê imã ikra kĩnti ata, ne ampeaj kam hũrên ijakry — hajỹr na me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_19","091_1_19","2PE","1","19","19","Ne côjkwa pĩn impar xà ata kôt, wa cormã ite me, por pê mam me cupê Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê atajê te ampeaj kam me hũjarẽn na me to amji japackre, ne me hahkre pej. Ne cormã ite me hũjarẽn xà ita to amji mã me hajỹr to hipêr me ipicamẽn. Na ca ha cute me Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê kam me gapac na, quê ha ihtỳj me Pahpãm me ato impejti ne. Ne pom awcapàtkô kam hàhcujro xà ahcujro, cu ihkôt me ampo pupu, ita jĩkjê na mã, Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê te me hajỹar, ne ihtỳj me pahte Pahpãm pupun na me pahto, cu me hõmpu, ne me hahkre pej. Ne pom hãn ne caxêti hapôj mã apẽ to ipa, cu me ampo cunea pupu, ne me hahkre pej, ita jĩkjê na mã, hacpỹ ne Jeju te amji jaxàr xà ata te hajỹar. Ne quê ha Jeju cator xà ata pê caxêtia pyràc, ne ihtỳj me pahte me Pahpãm pupun pejti na me pahto, cu ha me hõmpu, ne me hahkre pej pejtu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P21_20","091_1_20","2PE","1","20","21","Ne mam Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê atajê, pê nee amjia kôt mehhôc nare. Ne Pahpãm Carõ Pejti te me cumã harkwa to hũjarẽn xà atajê na pê mehhôc pa. Ita kam, xà cu ha ajkĩ mehkàhhôc ata cahyt, ne amjia kôt me kampa, ne me hahkre pej pej pyrentu? Hãpà! He Pahpãm Carõ Pejti ata quê ha me pahte me harkwa ata kôt me hakop, ne me hahkre pej na me pahto, cu ha me hahkre pej, na cu ha me to amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_1","091_2_1","2PE","2","1","1","Pê mam Ixaher catêjê wỳr, me hũmre te amji jarkwa kôt me cumã mehcakôc catêjê kêanre atajê me cato. Ne me cupê Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjêa na me cumã me amji jarẽ. Ne cama ame cumã mehhêj, ne ajco mehkrãa kam ame cumã ampo kên atajê to pit mã hahkre to me ipa. Ita jĩkjê na, quê ha me akam ita hanea, ne ihtỳj aracri me awỳr, cute me amã ampo to hahkre catêjê kêanre atajê nõ cato, ne ame amã ihhêj, ne cute ampo to me hahkre xà kêanre atajê to pit mã, me amã hahkre to me ipa. Cute, ate Jeju to amji mã me ahimpej xà ata to me apê hamre prãm atajê te, me pajõ Pahhiti pê mehkên pê me hũtàr catê ata te me hahpan xà na caprô to hàmjõr ata jicu, ne ahna me harcô mẽn. Cwỳrjapê ri me cutea me amji kên mã me amji mẽn. Na quê ha ahtũm nare quê ha ihtỳj jũ caxuw Pahpãm me to hamre hiahpuro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_2","091_2_2","2PE","2","2","2","Ne cute me cumã ampo kên to hahkre xà atajêa kôt, quê ha me hàhtôa ne mehkôat, cute amji kam me hapac xà kam menxyre kêanre atajê to me amji kam hapac to me ipa. Quê ha me cupê Pahpãm na mehkwỳ nare atajê ahna me hõmpu, ne me amji mã: — Cute amji kam me hapac xà ata kêanre, mõrmõ me hõ Pahpãm ita kêanre, na mã ihkôat cute amji kam me hapac xà ita kêanre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_3","091_2_3","2PE","2","3","3","Ne cute me amã ampo to hahkre catêjê itajê te, me apê me gõ pore catia ne incwỳr prãmte ri, ame amã mehhêj xia jarẽn to me ipa. Ne xà quê ha ajkĩ ihtỳj cute mehkên ton xà itajê pê me amji pytà? Hãpà! He Pahpãm te ajpẽn pê me to haprãr catê ata me kôpĩr to ipa, ne rỳ pêa mã cute mehkên mã me mẽn xàa kam ramã jỹ. Ne cumã cute me hajỹrjê to hamre xà na ramã me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_4","091_2_4","2PE","2","4","4","Ne mam côjkwa kam, Pahpãm mã memprar catêjê kwỳ te harkwa jirô pê mehpỳm, ne mehkêanre ton atajê ri nee Pahpãm te, ihtỳj ame ipa na me hamãr nare na, ramã me amã hahkre pej. Ne pê mehcunea pro, ne mehcajpre, ne kre jatôhhy nare kam awcapàtkôti ata kam me to hũcapêr pa. Ne quê ha curi mehcuhhê ita na, quê ha ahnaa Pahpãm te mehcukij, ne mehkên mã me irẽn xà ata jõ amcro kam ahtwỳ. Quê ha mehkên itajêa kôt, ajpẽn pê me to haprã, ne mehkên itajê mã ame curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_5","091_2_5","2PE","2","5","5","Ne pê hanea ne mam, rỳ pêa mã me panquêtjê nõ pê Nowe xwỳ jõ amcro kam, Pahpãm nee mehkên catêjê cunea te me amji pytàr na me hamãr nare. Ne cute côhti ata to mehcunea jipej tu. Ne cute Nowe xwỳ me, hĩxi me, mehkra incrê me, mehprõ crê atajê pit pytàr. Pê tee catyt kam cute ame ipa to ame cumã hahkre to ipa cakrô, pê nee mempar nare na, ca me to amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_6","091_2_6","2PE","2","6","6","Ne Pahpãm te cuhy to Krĩhcumrãrti me, Krĩhpôc jõ krĩ kam mehkên catêjê atajê cunea to caxàr, ne me to hamre na, ca me to amji japackre. Ne cute me to hamre xà ita pê, cute mehkên catêjê cunea mã amji cawpa xà ata na, ca me to amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_7","091_2_7","2PE","2","7","7","Ne Ro xwỳ pê Aprãw xwỳ tàmxwỳ ata, pê ma apu hõ krĩ ata kam mehkrĩ atajê te amji kam me hapac xà kam menxyre kêanre atajê cunea caca, ne me hũ na cumã amji kĩn nare. Na pê Pahpãm cuhy to cute krĩ to caxàr xà ata pê hũtà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_8","091_2_8","2PE","2","8","8","Ne pê Ro pê hũmre impejti ata amcro cunea kam, cute mehkên ton xà atajê cunea pupu, ne kampa, na pê amcro cunea kam, caxwỳn pejti ata cunea kam, me hũ na ihpeacre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_9","091_2_9","2PE","2","9","9","Ne Pahpãm te ampo to me panquêtjê to hamre xà ita, ihtỳj me pamã cute me pahto amji kam hapac xà to hahkre. Ne ihtỳj cumã, por catyt kam me ipa atajê kên pê me hũtàr jahkre pej. Ne hanea ne cumã mehkêanre atajê te mehkên ton jahpan xà na, cute mehcukij, ne mehkên mã me irẽn xà jõ amcro ata caxuw cute me hamãr, ne me huwahi jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_10","091_2_10","2PE","2","10","10","Ne quê ha Pahpãm, cute amji kam me hapac xà kêanre kam menxyre atajê to, mehkwỳ jirôa pê apu ihkêanre ne. Ne quê ha hanea ne nee amji mã me pajõ Pahhiti cupa nare atajê to me hirôa pê apu ihkêanre ne. Ne me akwỳ kam, cute me amã ampo kêanre to hahkre catêjê atajê, ampeaj kam amjia kôt me ipa to prãm na, me hàhtàt nare kam me ipa. Ne nee amji mã me côjkwa kam Pahpãm mã memprar catêjê jõ pahhi kwỳ te to ihcupan atajê cupa nare, ne ihtỳj hãn ne me hũn kêanre to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_11","091_2_11","2PE","2","11","11","Ne côjkwa kam Pahpãm mã memprar catêjê kwỳa pê, nee ahti na ihtỳj ame hũn to me ipa atajê pyràc nare, ne quêt me hũmre atajê jirôa pê me carôt tỳj cakrô, mã nee Pahpãm mã memprar catêjê te to ihcupan atajê xũn, ne mehkôt harẽn kêanre to ame ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_12","091_2_12","2PE","2","12","12","Ne me amã ampo kêanre to hahkre catêjê atajê te amji kam me hapac xà atajê na me hahkre pej nare kam ame hũn to me ipa. Ne ihhêj rũm me cupê ampo pê cute amji kam hapac xà hamreare atajê pyràac. Mã jũmjê te ame hahêr, ne amehcuran xà caxuw, hãn ne me ajhu. Na quê ha me hipej tu, quê ha me hamre tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_13","091_2_13","2PE","2","13","13","Ne cute me jũm te amji pupun xà kêanre na me ton, mã cute ahna amji pupun ata jahpan xà na, quê ha Pahpãm me to hũràac, ne cute me amji pupun xà kêanre na me to, quê ha ahna me amji pupu. Ne hãn ne amcro cunea kam, hirãa pê me kam mare mã, cute amji kam me hapac xà kêanre kam menxyre atajê kôt apu memprar to pyt. Ne ca ha hãn ne amji mã me amji kĩn to, ne me akrĩ, ne ame apà. Quê ha ihtỳj me acahê na mehkrĩ ne me apà, ne me cupê Pahpãm na mehkwỳa na me amã amji jarẽ, ne cama ame amã mehhêj. Me cupê me amã me apahàm catia ton catêjê, na ca ha atỳj me kam, me apahàm catia to cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_14","091_2_14","2PE","2","14","14","Ne quê ha ahti na me jũm cahãj pupun xàa ri, ramã ihtỳj cahê na me hikwa, ne amehcaxun na me amji to prãm pyrentu. Ne nee ajte cute mehkên ton xà itajê kam amehtycrĩ xà nare. Ne ampeaj kam me cumã, pom kyre pê Pahpãm to amji mã mehhimpej atajê to, mehkên mã me hàr xà ata wỳr me to ipa to prãm. Ne mehcunea jirôa pê me cumã, amji mã cute me ampo cunea to mehtũm prãm to ramã cute me amji pyràc tu. Atajê, quê ha Pahpãm mehkên jahpan xà na ame to ihtỳj tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_15","091_2_15","2PE","2","15","15","Cute Pahpãm jõ pry cupan, na ri ihhêj ne ipictor, ne ma Pahpãm pê ampỳa mã apu ipa. Ne cupê Parãw xwỳ pê Pejor xwỳ kra ata pyràac. Parãw ata pê me cumã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê cakrô, pê ajte cute amji mã ihpore nõ pyr prãmte, ramã ampo te ihcupan xà to me cumã hahkre to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_16","091_2_16","2PE","2","16","16","Mã cawrô cahàcre te mehĩ cakôc xàa to cumã ihcakôc, ne ihtỳj cute ihkên ton ata tête cumãn, ne pea hõ pahhi kam waj te amji kam hapac xà ata tête ihhyr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_17","091_2_17","2PE","2","17","17","Ne ihhêj ne me hũmre itajê pê ampo pejti ton catêjê, ne hamreare, rỳ jũ caxuw ajte cute me ampo pejti ton nare. Na ri me cupê ihhêj rũm côhkre kam cô nare ata pyràac, ne hanea ne me cupê ihhêj rũm ahcakrã to ipa, mã kôc ma to pra, mã nee jũ ri hàhhuc nare ata pyràac. Cwỳrjapê ri ramã Pahpãm te ita jahpan xà na, cute ma kre jatôhhy nare kam awcapàtkôti ata wỳr mehkujahêc na me to amji kam hapac hiahpuro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_18","091_2_18","2PE","2","18","18","Ne nee me cumãa, cute me amji kam hapac xà atajê na amji jahkre pej nare kam, ihtỳj mehcunea mã amji to me hàmnãn to ame ipa. Ne cute amji kam me hapac xà kam menxyre kêanre atajê to, por curmã mehkên ton catêjê atajê pê cormã me hapôj ne Pahpãm wỳr me ipipkjêr, ne cormã kyre pê Jeju to amji mã mehhimpej atajê mã ihhêj, ne intête me to hawry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_19","091_2_19","2PE","2","19","19","Ne hãn ne me amã hũjarẽn to me ipa to hane he: — He nee jũm te ampo itajê na, me ato ihhimpej catê hamreare. Cwỳrjapê ca ha gapacta ne atỳj me ampo itajê cunea ton to me apa — hajỹr cakrô, quê ha cute amji kam me hapac xà kêanre to ame ipa to, cute me amji pyràc xà atajêa pê quê ha ihhêj rũm me hõ pahhi, na quê ha taa me to ihhimpej. Na quê ha nee me amji mã hamãr, ne mehkên ton jicu nare. Ỹhỹ, por cu ha ampo to amji mã me pahhimpej ata pê quê ha me pajõ pahhi, na quê ha taa me pahto ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_20","091_2_20","2PE","2","20","20","Ne mehkwỳ te ame ampo kêanre ton to me ipa, ne ramã mehkên cati wỳr mempraar kam, cute me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô pê me pahkritxwỳ na me harẽn par. Ne hỹrmã me ipipkjêr, ne toa amji mã mehhimpej xà ata kôt ri, pjê ita kam, cute amji kam me hapac xà kêanre atajê pê me cator. Jirô pê mã ri, cute ajte me Jeju te amji kam hapac xà impejti ita jicu, ne ahna me harcô mẽn, ne hacpỹa mã cute amji kam me hapac xà kêanre ata wỳr me ipipkjêr, ne toa amji mã mehhimpej to me ipa. Ne cute amji kam me hapac xà ita pê ri me hõ pahhi. Ne me cupê ihhêj rũm kryhti te apu ampo tep pro xà ata pyràac, ne nee amji mã hamãr, ne me ampo kên ton jicu nare. Ne hamre, ita caxuw cute mam me amji pupun xà ata jirôa pê ihkêanre ita mã me hàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_21","091_2_21","2PE","2","21","21","Quê ha jũm te ramã Jeju jahkre pej, ne ihkôat ramã ipa cakrô, cute hicu, ne hipêr ampo kên ton to ipa na amji mã to ihhimpej na, quê ha jũm te Jeju jahkre pej nare kam, to kên xà ata jirôa pê Pahpãm apu to kêanre ne. Ne por wa ame ato icakôc itajê, quê rỳ mã nee me Jeju te amji kam hapac xà impejti ata na me hahkre pej nare. Ampo na? Cute Jeju te amji kam hapac xà pyr ata jicu xàa kam, quê ha mam cute me amji pupun xà atajê jirôa pê, cute me amji pupun xà ata me cumã ihkêanre ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P22_22","091_2_22","2PE","2","22","22","Ne cute me hajỹr catêjê pê, pê mã nãm, pom rop hãn ne hõjahir, ne ahna ahtũm nare, mã hacpỹa mã hõjahir ku, ita na mã cute me hajỹr. Ne pê mã nãm crô te hajỹar, quê ha cô ata kam xwa, ne amji cuhhõ, ne ahna ahtũm nare, quê ha hacpỹa ne amji jaxà, ne carẽc ata kam xwa. Ita jĩkjê na mã mehkên catêjê te me hajỹar, ne mempej mã me acjêj, ne kam ame ipa ry nare, ne hacpỹa mã mehkên mã me acjêj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_1","091_3_1","2PE","3","1","1","Imã ikwỳ nõ kĩnti itajê, pom ihkàhhôc ita pê hapu na ite me amã ihhôc ita. Ne pom ite me amã ihkujahêc to ipijakrut ita kam, wa ite hipêr ate amji kam me gapac xà impejti, tetetti to ate amji kam me gapac na me aton, mãr ca nee me to gapac kêt nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_2","091_3_2","2PE","3","2","2","Ne wa ite me amã Pahpãm jarkwa rer atajê to, ate me amji japackre na me aton. Ne mam rỳ pêa mã Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê atajê, pê catyt kam ajco me ipa, ne mempejti. Ne imã, por me harkwa cunea na ihhôc atajê to, ate me amji japackre na, imã me ato prãm. Ne hanea ne me pajõ Pahhiti pê me pahpytàr catê te me amã harkwa na me iprar catêjê na me iton atajê nõa mã cute me amã harkwa jirên atajê to, ca me amji japackrea ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_3","091_3_3","2PE","3","3","3","Ne imã me ate ampo cunea jamre xà kam, me awỳr mehkêanre japôj xà ata na, ate me hahkre pej na, me ato prãm. Ne quê ha, cute amji kam me hapac xà kêanre to amji mã mehhimpej to me ipa atajê, quê ha amjia kôt ame ipa. Ne ame ana xwỳ to me ipa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_4","091_3_4","2PE","3","4","4","— Por Jeju te amji jaxàr xà na me amã amji to hũjahkre ata, jõ ri mã cator xà ita? Nee jũ caxuw cator xà nare. Ne ramã ame pahcũmxwỳ cunea tyc par. Mã mam ramã pjê te amji ton pêa mã, ampo cunea cormã hãm ita na, ne nee rỳ jũ caxuw ampo te amji to ipintuw nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_5","091_3_5","2PE","3","5","6","Ne pom me ana xwỳ to ame ipa itajê, cama ame amã mehhêj to ame ipa. Ampo na? He pjê te amji ton pêa mã, ramã kam ampo jàhtôa te amji to ipintuw. Pê mam Pahpãm pjê me côjkwa te amji ton na cumã harkwa, pê ihtỳj amji to. Ne cute cô me pjê to ajpẽn pê ipicapôn jirô pê mã ri, Nowe xwỳ jõ amcro kam, hacpỹa mã cute cô ita to pjê cunea pro, ne to mehcunea jipej tu. Ne pom ame ana xwỳ itajê mã, nee ita jahkre pej prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_7","091_3_7","2PE","3","7","7","Pê pjê me, côjkwa te amji ton na cumã harkwa, ne hanea ne jũ caxuw cutea amji to caxàr na cumã harkwa hyr hiahpuro. Ne nee ita caxuw cama me to hamre pyrentu to prãm nare. Quê ha xa Pahpãm te mehcunea cukij xà jõ amcro cato, quê ha amehcukij, ne ajpẽn pê me to haprãr xà ata na pit mã ramã me hikaj. Ne quê ha amcro ata cato, quê ha Pahpãm mehkên catêjê cunea kên mã me curẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_8","091_3_8","2PE","3","8","8","Imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti itajê, me pajõ Pahhiti mãa, caku te mir pê amcro pyxit peaj. Ne cumã amcro pyxit peaj pê caku te mir. Na ca ha atỳj me to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_9","091_3_9","2PE","3","9","9","Ne mehkwỳ me to amji kam hapac xà to kêanre ne me amji mã: — Me pajõ Pahhiti te ampo na amji ton atajê, quê ha jũa caxuw cormã to. Nare, quê ha nee cute ampo na amji ton xà atajê nõ ton nare — hane. Ne ampo na mã hacpỹa ne cute pjê ita wỳr amji jaxàr xà ita to kuu apu ihkên? Nee mã ampo na nare, Pahpãm mã mehnõ pictor na to prãm nare, ne cumã mehcunea te hỹrmã me ipipkjêr na me to prãm, na ri cormã me hikaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_10","091_3_10","2PE","3","10","10","He nee amã me hàhkĩj xi te me awỳr imprar, ne me apê ampo to hàhkĩj xà na hahkre pej nare. Ita jĩkjê na mã hacpỹ ne me pajõ Pahhiti cator xà te hajỹar, na ca ha nee amji wỳr cator xà na me hahkre pej nare. Ne cator xà jõ amcro ata kam, quê ha hàhkrihkrit krãhhi tỳjti me ajkaam, quê ha jũ kam côjkwa tẽ. Ne jũ kam ihtẽm xà ata kam, quê ha ramã pyt capa, ne putwrỳ capa, ne caxêre cunea capa, ne ampo cunea caxàr tu. Ne hanea ne pjê kam ampo itajê cunea to caxàr tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_11","091_3_11","2PE","3","11","11","Ne me amã ampo itajê cunea jamre na hahkre pej ita kam, jũ mã ca ha ajte me? Ca ha atỳj Pahpãm mã me amji jõr to me apa, ne catyt kam me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_12","091_3_12","2PE","3","12","12","Ne Jeju te amji jaxàr xà jõ amcro ata pê Pahpãm jõ amcro catia. Na ca ha cator xà ata na me hikaj. Ne ca ha ampo pej cunea to me gàpên to me apa, mãr quê cyt ne me awỳr cato. Ne cator xà ata jõ amcro kam, quê ha cuhy côjkwa to hamre. Quê ha pjê cacroa to cacro, ne ihhorhot ne ajgã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_13","091_3_13","2PE","3","13","13","Cu ha Pahpãm te me pamã pjê intuw me côjkwa tuw ton na, me pamã amji to hũjahkre xà ata na, cu ha me hikaj. Ne pjê me côjkwa tuw atajê kam, quê ha mehcunea, ihcunea na catyt kam Pahpãm jarkwa kôt me ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_14","091_3_14","2PE","3","14","14","Cwỳrjapê ca ha imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti itajê, ate me amcro ita jikaj xà ata kam, ca ha ramã ate amji kam me gapac xà tetetti, impejti kam ampo kên jamreare ata to amji mã me gàhcuprõn hiahpuro na, imã me ato prãm. Mãr quê cato, ne ahnaa me pahcunea pupu, ne ihkôt me pahna amji capa, ne nee ame pahcurê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_15","091_3_15","2PE","3","15","15","Ne Pahpãm te apu kuu ihkên xà ita pyrên ca ame gakry. Ampo na? Ca cormã apu ihkên ita kam, ihhêaj to cormã me anõ hỹrmã apkjê, quê ha akên pê apytà. He Pahpãm te ramã me pamã me pahtõ kĩnti pê Pawrô ata mã amji jahkre pej catia ne hõr. Mã cute amji jahkre pejti ata kôt ampo itajê na me amã ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_16","091_3_16","2PE","3","16","16","Ne cute hõ kàhhôc cunea kam ihhôc atajê kam, cute ramã me pamã Jeju te amji jaxàr xà ita kôt harẽn to amji pyràc tu. Ne hõtpê hõ kàhhôc kwỳ kam, me papê ampo kwỳ kam me pajapac jahkre kêatre atajê na hãn ne me pamã ihhôc. Ne cute me amji jahkre kêatre atajê me, cormã kyre pê Jeju kôt me ipa atajê, ampo itajê kôt harẽn xà kaj na ame harẽ. Ne Pahpãm jarkwa jõ kàhhôc kwỳa kôt me harẽn xà ihmajti atajê to pit mã me harẽ. Ne cute me harẽn xà atajê to me taa me amji kên mã me amji rẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_17","091_3_17","2PE","3","17","17","Ne me ca nare, me ijõ ikwỳ nõ kĩnti itajê. Ramã quêt me amã jũmjê atajê te amji kam me hapac xà te ihcupan na, me amã hahkre pej. Cwỳrjapê ca ha amji to me guphêa ne. Ampo na? Ca ihhêaj to hanea ne mehkôt me Pahpãm jõ pry ta, ne ihkaj na ame apa. Ne nee hipêr catyt kam Pahpãm te amji kam hapac xà kôt me apa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("P23_18","091_3_18","2PE","3","18","18","He pê me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô pê me pahpytàr catê, me pamã cute amji kam hapac xà tuwti gõ ita, ca ha cute me akam ipicamẽn na cama me hamã, quê ajcamẽ. Mãr ca mam ate amji kam me gapac xà atajê jirôa pê catyt kam apa. Ne ita caxuw, cu ha hõtpê Jeju to amji mã me cati to me hane he: — Quêt apyxit peaj ne acati, ne ampeaj kam apej rohnỳtti mã. Ne wa mehcunea te, pjê cunea kam, quêt acatihti me apejti na, me gahkre pej na me to prãm — hane. Taa mã, ampeaj kam!");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_1","092_1_1","1JN","1","1","1","Hàpà me ikwỳ pê Jeju na mehkwỳ, ipê Jowãw pê mam Jeju kôt me ipa catêjê atajê nõ. Ne pa wa ha me amã ihhôc ne ihkujate. Ỹhỹ, wa ha me amã ramã rỳ pêa mã pjê ton xwỳjrea na jũm ipa ata jarẽ, ne ahna ihhôc. Ne jũm ita pê me pamã pahte amji kam me pajapac xà jõr catê. Ne cupê Pahpãm te amji kam hapac xà xakat. Ne cupê me pamã Pahpãm to ipipẽ catê. Cwỳrjapê ri haprỳ pê “Pahpãm Jĩa Jarkwa”. Ne por jũm ata pê jũm nare, he cupê Jeju Crixtô. Pê hũmrea na amji to, ne pjê wỳr wrỳ, pê wa ihkôt me ipa catêjê me, me ijapac jĩa to me kampa, ne me ito jĩa to ajco me hõmpu, ne mehkôpĩ, ne itỳj me ijũhkra to ajco mehcupê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_2","092_1_2","1JN","1","2","2","Ỹhỹ, Jeju mam Pahpãm cahê na ihkrĩ, ne cupê Pahpãm Jĩa Jarkwa, ne cupê me pamã côjkwa pĩn Pahpãm te amji kam hapac xà to ipipẽ catê, ne pê wa cute me cumã to ipipẽ na hõmpua na, wa me amã harẽn to mõ. Ne taa mã ri Pahpãm cahê na pahte amji to me papijapar rohnỳtti mã na me pahto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_3","092_1_3","1JN","1","3","3","Ne ampo na mã wa me amã Jeju jarẽn to ipa to hane? Nee mã ampo na nare. Imã me ate Jeju me Pahpãm pê Hũm me, me ajpẽn to ikwỳ nõ na me ato prãmte hajỹar, pom pê wa ipê hõ ikwỳ nõ he. Ita na cu ha me pahcunea Jeju me ajpẽn kam me pahhônco ita na me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_4","092_1_4","1JN","1","4","4","Ate me ijõ kàhhôc ita cahyt ne mempar, cu ajpẽn kam me pajakrya to me pajakry prãm to, wa ite me amã ihhôc ne ihkujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_5","092_1_5","1JN","1","5","5","Pê Jeju me imã, ite me amã Pahpãm jarẽn xà ita to pê hahkre he: — Amcro jàhcujrohti ita ihtỳj jũ ri me pamõr xà ata to me pamã hahkre, ne awcapàtkô kam, cu nee jũ kam me pamõr xà ata na me amji jahkre pej nare. Ita kôpit na mã Pahpãm pê amcro jàhcujrohti ata pyràac, ne ihtỳj me pahte amji kam me pajapac xà impejti to me pamã hahkre — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_6","092_1_6","1JN","1","6","6","Cwỳrjapê cu ha me pahnõ te nee Pahpãm kôt papa nare, ne pahtỳj ampo kên ton to me papa na, cu ha ihhêj ne awcapàtkô kam me pahkrĩ. Cu ha awcapàtkô kam me pahkrĩ cakrô, cu ha me amji jarẽn to: — Ipê Pahpãm jõ ikwỳ nõ, na wa cume ajpẽn kam ihônco ita na ipa — hajỹr na, cu ha ame pahhêj xia jarẽ, ne nee me papê catyt kam me papa catêjê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_7","092_1_7","1JN","1","7","7","Ne nee pahte me hajỹr xà nare, cu ha quêt Pahpãm cuxà, catyt kam me papa, ne harkwa kôt me pahcunea ajpẽn to me ikwỳ nõ. Hõ, cu ha me pahcunea me hane, ne pahte me hajỹr xà ita pê ihhêj rũm amcro jàhcujrohti kam me papa xà ata pyràac, ne ma amji mã me papa xà pupu ne ihkôat, catyt kam me papa. Pê Pahpãm kra pê Jeju me pajaxà kam ty, ne caprô jaxwỳ, ne caprô ata pê ihhêj rũm cô te ampo tũmti cuhhõn pyràac. Ne cute me pahkên atajê cunea cuhhõn par ne to hapac kêt. Cwỳrjapê ri pahte amji kam me pajapac xà cunea tetet pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_8","092_1_8","1JN","1","8","8","Quê ha me pahnõ te amji jarẽn to: — Nee ite amji kam ijapac xà kên nõ hamreare — hajỹr na, quê ha ramã taa apu amji to ihhêj to mõ, ne nee caxwãm pê cumã Jeju te amji kam hapac xà jahkre pej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_9","092_1_9","1JN","1","9","9","Ne quêt ajteare mã ita to, cu ha me he. Cu ha Pahpãm mã me pahte ampo kên ton atajê cunea na me amji jarẽ. Ne pahte amji jarẽn xà ata kam, quê ha Pahpãm pahte me pahkên ton atajê to tojnõ ne hicu, ne pahte amji kam me pajapac xà kên cunea pê ihhêj ne me pahcuhhõn pa. Ne cupêa ri catyt kam ipa catê, ne pê ramã me pamã ahna amji jarẽn xà ata, quê ha to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J11_10","092_1_10","1JN","1","10","10","Ne pê ramã Pahpãm rỳ pêa mã me pahto hũjarẽn to hane he: — Pjê kam mehcunea mehkrĩ itajê ihtỳj hõtpê mehkên ton to me ipa — hane. Cwỳrjapê quê ha me pahnõ te amji jarẽn to: — Wa ite nee jũ caxuw ampo kên ton nare — hajỹr na, quê ha ramã Pahpãm mã ihhêj xi na hacjê, ne nee Pahpãm jarkwa to amji jahôt to ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_1","092_2_1","1JN","2","1","1","Me apê imã me ikra kĩnti atajê pyràac. Ampo na? He ca ikôt Jeju to amji mã me ahimpej, na wa ite me amã ihkàhhôc ita ton, mãr ca me cahyt ne me kampa, ne nee me ampo kên ton to me apa nare. Nãmri quê ha me pahnõ te ihkên xà nõ ton na, quê ha Jeju pê catyt kam ipa catê ata taa to amji pytà, ne taa Hũm mã harẽ. Ne cumã amji jarẽn to: — Jũm ata te ihkên ton xà ita jahpan xà na ihkên mã mẽn nare. Ampo na? He pê wa ramã pa amji to ihkritxwỳ, ne hahpan xà na ty — hane. Jeju peaj to impej, na ri ihtỳj me pahto hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_2","092_2_2","1JN","2","2","2","Jeju tyc xà ata kôt ri Pahpãm ihtỳj pahte me pahkên ton itajê jicu, ne to tojnõ ne to hapac kêt. Ne nee mã pahte me pahkên ton xà jahpan xà na pit mã Jeju tyc nare, ne pjê cunea kam, mehcunea te mehkên ton atajê cunea kritxwỳ na ri cute amji ton ne ihtyc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_3","092_2_3","1JN","2","3","3","Cu ha pahte me Pahpãm te me pamã harkwa jirên itajê kam catyt kam me pajapac na, cu ha pahtỳj me pamã pahte Pahpãm jahkre pej na me amji jahkre pej, ne ihkôt me papa xà impej na, me pamã amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_4","092_2_4","1JN","2","4","4","Nãmri quê ha jũm te amji jarẽn to: — Wa ramã ite Pahpãm pupun pejtu, ne imã hahkre pej, na wa itỳj ihkôt ipa — hajỹr, ne nee por cute cumã harkwa jirên xà atajê kam hapac nare na, quê ha taa ramã apu amji to ihhêj to mõ, ne apu ahna amji caprỳ jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_5","092_2_5","1JN","2","5","5","Ne quêt jũm te Pahpãm kam hapac pejti to ipa ata mã ri caxwãm catia mã Pahpãm kĩn, ne ihtỳj cumã Pahpãm me cute ajpẽn kam ihhônco na amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_6","092_2_6","1JN","2","6","6","Nãmri quê ha jũm te amji jarẽn to: — Wa Pahpãm me ajpẽn kam ihônco tu — hajỹr ata, quê ha harkwa to amji japackrea ne, ne ihtỳj Jeju pê Pahpãm kra te amji kam hapac xàa kôt ipa na amji to ihtỳj tu ne. Ne ihtỳj cumã Pahpãm me ajpẽn kam ihhônco tu na amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_7","092_2_7","1JN","2","7","7","Imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti itajê, xà ajkĩ cormã wa Pahpãm te me amã harkwa jirên xà itajê na me amã ihhôc? Hãpà! He rỳ pêa mã ramã pahte me ajpẽn kĩnti xà ita na cute me pamã harkwa jirên xà ata na me gũpar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_8","092_2_8","1JN","2","8","8","Na wa ha Jeju te amji kam hapac xàa kôt hipêr me amã harẽn to intuw. Ne pahte me ajpẽn kĩn kam me pahtẽm xwỳjrea na, pê mam ramã Jeju amji mã me pahkĩn. Ne pom Jeju te amji mã me pahkĩn ata pê ihhêj rũm pyt krã cator pêê mã hàhcujro. Ita kôpit na, pahte me ajpẽn kĩn to me papa xà ita pê ihhêj rũm ramã pyt jàpir tu jàhcujro. Na ri pahte ajpẽn kĩnti to me papa xà ita pê ihhêj rũm, nee me pahkam awcapàtkô nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_9","092_2_9","1JN","2","9","9","Nãmri quê ha jũm amji jarẽn to: — Pahpãm te ihhêj ne imã ite amji kam ijapac xà cujro, cwỳrjapê ri imã ampo pej cunea ton jahkre pej — hane, ne ma apu Jeju kam ajpẽn to mehkjêjê atajê nõ caca, ne nee me to impej nare na, quê ha ihhêj ne cormã awcapàtkô kam apu ipa ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_10","092_2_10","1JN","2","10","10","Ne por jũm mã Jeju kam cute ajpẽn to ihkjê kĩnti, mã ihkĩn mea mã ipa ata pê ihhêj rũm amcro jàhcujro kam ipa xà, cwỳrjapê quê ha nee catyt kam ipa jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_11","092_2_11","1JN","2","11","11","Ne por jũm mã ihkjê kĩn nare, mã ma apu ihcaca ata pê ri ihhêj rũm awcapàtkô jàmkrã kam mõr xà ata pyràac. Ne cupê ihhêj rũm mento tũam, ne nee hãn ne catyt kam Pahpãm te amji kam hapac xà kôt ipa nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_12","092_2_12","1JN","2","12","14","Ihhêj rũm me apê me ikra pyràac, na wa ite me amã ihhôc. Ampo na? He me amã Pahpãm pê me Apãm jahkre pej. Na ri ihkra pê Jeju tyc xà ata kôt, cute me akên itajê to tojnõ ne hicu. Ne por ca ramã Jeju kôt ate me apa to me amji kàhtu atajê mã, wa ite hanea ne ihhôc. Ampo na. Me amã, por pê ramã Pahpãm pjê ton xwỳjrea na jũm ipa ata jahkre pej. Ne pom ca curmã Jeju kôt ate me apa kam me atẽm atajê mã hanea ne ite ihhôc. Ampo na? He ampeaj kam me atỳj, ne me acaxwãm pê ihtỳj Pahpãm jarkwa amji to ajpa. Na ca ate amji kam me gapac xà impej to, ate me pahcurê xwỳn pê Xatanaj jirô pê me axãm, ne me tohjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_15","092_2_15","1JN","2","15","16","Ne wa ha me amã pjê ita kam, Pahpãm curê xwỳn te amji kam hapac xà me ampo cunea hapôj itajê cawpa. Pom pjê kam ampo kên itajê nee côjkwa pĩn, Pahpãm pĩn hapôj nare, ne pjê ita pĩn ri hapôj. Ne por Pahpãm curê xwỳn catêjê atajê te amji kam hapac xà incrê itajê mã he: Cute me Pahpãm mã ampo kĩn nare atajê xen. Ne cute me cumã ampo kên xen atajê to, cute me amji cajpuaw prãmte, ampeaj kam me cumã hàn. Ne hanea ne quê ha ampo te mehcajpuaw ata pupu, ne me ahna prãm pyrentu. Ne hanea ne me cumã hàhcukrêj jàhtôti atajê kôt ihtỳj amji to me cati prãm to me ipa. Atajê mã ri Pahpãm kĩn nare. Na ca ha nee me apê jũmjê atajê pyràc, ne amji mã ampo itajê na pit mã prãm to me apa nare. Ne Pahpãm ca quêt amehkĩn. Nãmri ca ha ate me amã ampo itajê pit kĩn na, quê ha nee me amã Pahpãm kĩn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_17","092_2_17","1JN","2","17","17","Ne mẽr ampo na mã wa me amã ampo itajê cawpa to hane? Nee mã ampo na nare. He quê ha jũ caxuw pjê te amji kam hapac xà itajê cunea me, Pahpãm curê xwỳn te ampo xen xà itajê cunea ihkên mã axà ne hamre tu. Ne por quêt me cumã Pahpãm kĩn, mã Pahpãm mã ampo kĩnti to pit mã amji kam me hapac to me ipa atajê, quê ha quêt me ahtwỳ, ne amji to me ipijapar rohnỳtti mã, Pahpãm cahê na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_18","092_2_18","1JN","2","18","18","Me ikra, he ramã ampo cunea jamre xà na hàhtêp. Ne ramã ate me Jeju Crixtô curê xwỳnti ata jarẽn par. Ne por jũm ata pê ihhêj ne põ rũm Jeju Crixtô te amji kam hapac xà kôt ipa catê, ne caxwãm pê aracri cupê Jeju curê xwỳn. Ne ramã Jeju curê xwỳn catêjê jàhtôa ne me hapôj, cwỳrjapê ri ramã me pamã ampo cunea jamre xà na hàhtêp to mõr na hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_19","092_2_19","1JN","2","19","19","Ne pê mam me pahcurê xwỳn itajê pê me pahkwỳa, ne ihtỳj me pahcahê na ipa. Ne hamre, ramã ma me papê cator, ne nee mã ampo na me papê cator nare. Pê pahte amji kam me pajapac xà kaj na amji kampa. Quê ha cama me cupê me pahkwỳ na mã, quê ha ita ri me pahcahê na ame ipa. Pê me papê me hapôj xà ata kôt me pahcunea te me cupê me pahkwỳ nare na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_20","092_2_20","1JN","2","20","20","Pê Jeju Crixtô me amã Pahpãm Carõ Pejti gõ, pê ca ahna me amji capa, cwỳrjapê ri me acunea mã Pahpãm te amji kam hapac xà impejti, hêj xi nare ata jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_21","092_2_21","1JN","2","21","21","Xà ajkĩ ate me Pahpãm te amji kam hapac xà impejti jahkre pej nare na mã, wa ite ahna me amã ihhôc? Hãpà. He ramã me ate, cute amji kam hapac xà impejti kam ihhêj xi nare na, ate me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_22","092_2_22","1JN","2","22","22","Wa ha me amã mehhêj xi catêjê jarẽ. Quê ha jũm te me amã hũjarẽn to: — He nee Jeju pê, por pê Pahpãm me pamã pahpytàr catê na Crixtô to awjahkre ata nare — hajỹr na, ca ha mehhêj xi na me hahkre pej pyrentu. Ne ihtỳj Jeju me Hũm pê Pahpãm to mehhêj to me ipa, ne ma ame curê. Cwỳrjapê ri jũm ata pê Crixtô curê xwỳnti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_23","092_2_23","1JN","2","23","23","Ne por jũm Jeju pê Pahpãm cãmter ita to ihhêj xi ata, hanea ne ihtỳj Pahpãm pê Hũm to ihhêj xi, ne ma apu curê. Ne quêt jũm te ihcãmter na amji caxàr ata te ramã hanea ne Hũm na amji caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_24","092_2_24","1JN","2","24","24","Pê ca Pahpãm wỳr me apkjê, ne me kampa ata kam, pê ca me Pahpãm te amji kam hapac xà cunea jahkre pej. Ne ate me hahkre pej atajêa kôt, ca ha catyt kam me apa kam me to acrà. Ita na ca ha ihcãmter me Hũm kam me ajpẽn hônco ita na, ne me atĩr rohnỳtti mã, Pahpãm cahê na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_25","092_2_25","1JN","2","25","25","Hõ, ampo ita to pê ihcãmter me pamã awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_26","092_2_26","1JN","2","26","26","Ne pom ame amã ihhêj xi prãm to me ipa itajê na, wa ite me amã ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_27","092_2_27","1JN","2","27","27","Ne ramã Crixtô te me amã Carõ Pejti jõr. Mã me akam Carõ Pejti ita kam, ca ha nee me jũm te me amã ampo to hahkre xà ata na me prãm nare. Ampo na? Carõ Pejti ata ri ihtỳj me amã Pahpãm te amji kam hapac xà cunea to hahkre to ipa. Ne cute ampo to hahkre xà atajê nee mã ihhêj xi nare, ne quêt ampeaj kam ri. Cwỳrjapê ca ha Carõ Pejti te me amã ampo to hahkre xà atajê na kam me gapac to impeaj ne, ne ma ihkôt me hakop. Ne Crixtô me ajpẽn kam me ahônco kam me to acrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_28","092_2_28","1JN","2","28","28","Ỹhỹ, imã me ikra kĩnti itajê. Quê ha ihtỳj jũ caxuw me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô hacpỹ ne me pahwỳr amji jaxà. Cwỳrjapê ca ha Crixtô me ajpẽn kam me ahônco kam me to acrà ita na. Mãr ca nee kam ame apahàm, ne ame amji mã hũpa nare, ne atỳj cuna mã me xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J12_29","092_2_29","1JN","2","29","29","Ne ramã me amã Crixtô pê Pahpãm kra te catyt kam ampo pej pit ton to ipa na hahkre pej. Na cu ha pahte catyt kam ampo pej pit ton to me papa na, cu ha hanea ne me papê Pahpãm kra na ramã me pamã amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_1","092_3_1","1JN","3","1","1","Pỳhàpà, he Pahpãm mã me pahkĩan to me pahkĩn! Ne ihtỳj cute me pahto amji kra. Mã pjê kam me cupê Pahpãm tekjê nare, ne ma ame curê atajê pê me papê ihkra na me pajahkre kêatre. Ampo na? He nee me Pahpãm jahkre pej nare na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_2","092_3_2","1JN","3","2","2","Imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti itajê, ramã me papê Pahpãm kra. Ne cormã jũ caxuw me papê ihkraa to ihkra xà ata na, cormã pahte me amji jahkre pej pej nare. Ne ita ri me pamã hahkre pej he: Quê ha hacpỹ ne Jeju me pahwỳr amji jaxà, ne me pamã amji to ajpẽ, cu ha ajteare mã, ihnõ na me hõmpu. Ne pahte me hõmpun xà ata caxuw, cu ha me amji to intuw, ne Jeju me, me ajpẽan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_3","092_3_3","1JN","3","3","3","Ne pahte amji to me papintuw xà impejti ita jikaj xà ata kam, cu ha hahkà na amji tête pahte amji kam me pajapac xà kên cunea japôj to me mõ. Ne pahte amji kam me pajapac xà tetetti impejti to me amji kampa to me hanea, pom quê Jeju te amji kam hapac xà tũm nare ne ihtetetti he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_4","092_3_4","1JN","3","4","4","Ne quê ha jũm te, cute amji kam hapac xà kam ampo kên to ihtũm na, quê ha taa ramã Pahpãm jarkwa jirô pê ihpỳm, ne ihkaj na amji kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_5","092_3_5","1JN","3","5","5","Ne ramã me amã Jeju te jũ caxuw ampo kên ton nare na hahkre pej. Ne taa mã pê me pahwỳr wrỳ, cute me pahcunea tête me pahkên jũrên prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_6","092_3_6","1JN","3","6","6","Na cu ha pahte Jeju kam me ajpẽn hônco na, cu ha nee me pahkên ton kam me to pancrà nare. Nãmri quê ha jũm te Jeju jahkre pej nare, ne hõmpun pej nare kam, mãnea mã ihkên ton kam to incrà na, quê ha nee Jeju to amji mã ihhimpej, ne me ajpẽn kam ihhônco nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_7","092_3_7","1JN","3","7","7","Imã me ikra kĩnti itajê, nee ca amji na me jũm jamãr quê me amã ihhêj nare. Ne por jũm catyt kam Pahpãm cuna mã impejti to ipa ata pê ri Jeju pyràac, ne catyt kam ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_8","092_3_8","1JN","3","8","8","Nãmri quê ha jũm te mãnea mã ihkên ton to ipa na, quê ha Pahpãm cuna mã ihkêanre ne, ne cupê me pahcurê xwỳnti pê Xatanaj tekjê. Ampo na? Pê Pahpãm pjê ton pêa mã, pê Xatanaj ihkên ton kam tẽ. Cwỳrjapê ri cute Xatanaj jàpên xà cunea to hamre xà caxuw me Pahpãm kra cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_9","092_3_9","1JN","3","9","9","Ne por me cupê Pahpãm kra atajê, nee mehkên ton kam me to incrà nare. Ampo na? Me caxwãm pê Pahpãm te amji kam hapac xà hàpên to ipa na ri. Ne Pahpãm pê me Hũam to me Hũm ita kam, jũ mã quê ne ajte mehkên ton kam me to incrà? Jũ wỳr quê jũm hane! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_10","092_3_10","1JN","3","10","10","Mẽr me Pahpãm kra, me Xatanaj kra te amji kam hapac xà to me ajpẽn ne me hõmpu. Por jũm nee catyt kam ipa nare ata me, cumã ihkjê kĩn nare ata hirã pê nee cupê Pahpãm kra nare, ne cupê Xatanaj kra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_11","092_3_11","1JN","3","11","11","Imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti itajê, por pê wa mam me amã Pahpãm jarkwa jarẽ ata, wa ha hipêr me amã harẽn to mõ: — Cu ha me pamã ajpẽn kĩnti ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_12","092_3_12","1JN","3","12","12","Cu ha nee me papê me panquêt xwỳ pê Cãn kêanre pê Xatanaj tekjê, ne ihtõa cura ata pyràc nare. Ne mẽr ampo na mã pê ihtõ te amji to hapure ita cura? Pê ajco hapure catyt kam impejti ton to ipa, ne Cãn pê ihkĩnte ajco ihkêanre ton to ipa, ne ma apu ihtõre te impejti ton ita na to ihcaca, na pê ihcura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_13","092_3_13","1JN","3","13","13","Ỹhỹ me ikjêjê, he me cupê pjê ita tekjê catêjê te ihkên ton to hajỹr tũam. Ne quê ha cute me hajỹr catêjê ma ame acurê, ca nee me amji mã: — Pỳhàpà, ampo na mã ame icurê? — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_14","092_3_14","1JN","3","14","14","Ne por me cumã mehkĩn nare atajê pê ri ihhêj rũm mehtyc pyràc, ne nee me ampo pej ton nare, ne ma ramã ihkên kam, cute me amji pupun xà kêanre ata wỳr me pra. Ne me pa nare. Ihtỳj quêt me pamã Jeju kam me cupê me pahkjêjê kĩn. Cwỳrjapê cu ramã me papê ihhêj rũm pahte me pahtyc xà jahpan, ne ma me pampej mã, amji kĩnti ata wỳr me pamprar pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_15","092_3_15","1JN","3","15","15","Quê ha jũm te ma apu ihkjê curê na, quê ha ramã Pahpãm mã cupê mehcuran catê pyràc. Ne ramã me pamã, jũm pê mehcuran catê ata te nee Pahpãm cahê na ihkrĩ nare na, hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_16","092_3_16","1JN","3","16","16","Jũ mã cu ha ajte me, ne me pamã ajpẽn kĩn ita na me ajpẽn jahkre pej? Me Jeju pupu he. Ampeaj kam cumã me pahkĩn, cwỳrjapê ri me pajaxà kam ihtyc. Ata pê ri me pamã ajpẽn kĩnti xà. Na cu ha me pamã me pahkjêjê kĩn hanea, cu ha pahtỳj mencwỳrjapê me pahtyc na me amji to ihtỳj tu to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_17","092_3_17","1JN","3","17","18","Ne nee cu ha me pajarkwa to pit mã ame pahkjêjê kĩn, ne me to impej nare. Ne me hàpên xà na cu ha me tehcajpa, ne me to impejti ne, ne ampeaj kam me pamã mehkĩn. Ne quê me anõ mã ampo, ca me akjêjê nõ pupu quê apu ampo na prãm to mõ, ca ha hõmpu ne atỳj gàhcukrêj to ihtehcajpa. Nãmri ca ha ate nee me akjêjê caprĩ nare, ne nee mehtehcajpar nare ita kam, jũ mã ca ha ajte ne amji jarẽn to: — Imã Pahpãm kĩn — hane? ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_19","092_3_19","1JN","3","19","19","Me pamã me pahkjêjê caprĩ xà ita ihtỳj me papê Pahpãm hêj xi nare ata tekjê na me pajarẽ. Cwỳrjapê cu ha Pahpãm cuna mã me paxãm xà jõ amcro ata kam, cu ha nee me pahkên na me amji cãmjĩ nare, ne quêt me pahcaxwãm pê me pahcarĩcti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_20","092_3_20","1JN","3","20","20","Nãmri cu ha me pahcaxwãm pê me pahcarĩc nare na, cu ha cama me amji cukij to: — Xà ajkĩ ipê Pahpãm tekjê? Nare mõrmõ nee ipê hõ tekjê nare — hajỹr na, cu ha cormã me Pahpãm mã ampo cunea jahkre pej ata to me amji japackre. Ne hanea ne cumã me pajirôa pê me pamã pahte amji kam me pajapac xà pupun na me hahkre pej. Ne ita jirô pê cu ha cormã cumã me pahcaprĩ ata na me to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_21","092_3_21","1JN","3","21","21","Imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti itajê, cu ha pahte me ajpẽn kĩn na, cu ha nee me pahcaxwãm pê amji mã ame Pahpãm cupa, ne nee ame pahpahàm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_22","092_3_22","1JN","3","22","22","Ne por cu ampo cunea na me cuwỳ atajê, quê ha ihtỳj me pamã cugõ. Ampo na? Cu pahtỳj cute me pamã harkwa jirên itajê na me kampa, ne cute amji mã ampo kĩnti itajê to pit mã me hupkre cahkô to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_23","092_3_23","1JN","3","23","23","Pê Pahpãm mehcunea mã harkwa hyr to hane he: — Ikra pê Jeju Crixtô to ca amji mã me ahimpej, ne hanea ne me amãa ajpẽn kĩnti ne — hane. Ne pê hanea ne me imã harkwa hyr to hanea he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J13_24","092_3_24","1JN","3","24","24","Quê ha jũm te Pahpãm te cumã harkwa jirên itajê na kam hapac to ipa na, quê ha cume ajpẽn hônco tu ne, ne ajpẽn kam mehkrĩ. Ne pê Pahpãm me pamã Carõ Pejti gõ, cwỳrjapê ri me pamã ita jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_1","092_4_1","1JN","4","1","1","Imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti itajê, quê ha me hàhtôa ne me amã amji jarẽn to: — Pahpãm Carõ Pejti te imã amji jõr, wa harkwa kôt harẽn to ipa — hane. Ca ha nee me kam gapac nare. Ampo na? He ramã me hàhtôa ne pjê kam amehcahkũm, ne Pahpãm jarẽn xà kaj na ame harẽn to me ipa. Cwỳrjapê ca ha ma me jũm te me amã amji jarẽn to hajỹr ata kôpĩ, ne ihkôt me hakop, hàpên xà atajê na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_2","092_4_2","1JN","4","2","2","Cu ha me kampa, quê ha cute catyt kam me amã Pahpãm jarẽn to: — Pê Jeju me paxũmrea na amji to, ne me pahwỳr wrỳ, ne cupê, por pê Crixtô to me pahkritxwỳ na, Pahpãm me pamã awjahkre ata — hajỹr na, ca ha me kampa. Ne me amã ampeaj kam cupê me amã Pahpãm jarkwa to ihcakôc catê, ne kam Pahpãm Carõ Pejti na me hahkre pej pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_3","092_4_3","1JN","4","3","3","Nãmri quê ha cute Jeju jarẽn to hajỹr nare na, ca ha ramã kam Pahpãm Carõ Pejti nare na me hahkre pej, ne kam Jeju Crixtô curê xwỳnti carõ kên na me hahkre pej pyrentu. He pê cu ramã ampo carõ kên ita te pjê wỳr ajpên mõr na me harẽn pa, ne hamre, ramã cator ne ihtỳj apu mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_4","092_4_4","1JN","4","4","4","Jeju kam me apê me ikra kĩnti atajê, me apê Pahpãm tekjê, na ca ramã cute me Pahpãm jarẽn kaj na ame harẽn catêjê atajê jirô pê me axãm, ne me tohjê. Ampo na? He me akam Pahpãm Carõ Pejti ihkrĩ ita ri, pom pjê kam me kam ampo carõ kên atajê jirôa pê ihtỳj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_5","092_4_5","1JN","4","5","5","Ne me cumã pjê kam ampo itajê jarẽ, mã ihtỳj me cupê pjê ita tekjê pê Pahpãm curê xwỳn catêjê me kampa. Ampo na? He pjê ita te amji kam hapac xà ri me cumã harẽ, mã pjê ita kam me ipa catêjê pê Pahpãm curê xwỳn atajê ihtỳj ahna me kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_6","092_4_6","1JN","4","6","6","Ne me pa nare, he quêt me papê côjkwa pĩn Pahpãm tekjê, ne cu me Pahpãm te amji kam hapac xà to pit mã me hupkre cahkô to me papa. Quê ha jũm mã Pahpãm jahkre pej na, quê ha ihtỳj me pahkampa. Nãmri quê ha cumã Pahpãm jahkre pej nare na, quê ha nee me pahkam hapac nare. Ita na cu ha me Pahpãm Carõ Pejti te amji kam hapac xà impejti hêj xi nare ata me, ampo carõ kên te amji kam hapac xà kên te to ihcupan xà na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_7","092_4_7","1JN","4","7","7","Imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti itajê, cu ha me pamã ajpẽn kĩn, cu ha me ajpẽn to impejti ne. Ampo na? Pahpãm te amji kam hapac xà ita te hajỹr pit, ne taa mã ri me pamã ajpẽn kĩnti ita na me pahtehcajpar to ipa. Por jũm mã mehcunea kĩn, mã me to impej ata pê ri Pahpãm kra, ne ihtỳj cumã Pahpãm te amji kam hapac xà na hahkre pej ne hahkre pejtu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_8","092_4_8","1JN","4","8","8","Ne por jũm mã mehkĩn nare ata pê Pahpãm jahkre kêatre. Ampo na? Pahpãm jàhcaprĩa to hàhcaprĩ, ne cupê cumã mehkĩnti xà cunea xakat. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_9","092_4_9","1JN","4","9","9","Ne Pahpãm mã me pahkĩnti na cute me pamã amji to ipipẽ xà caxuw, me pamã pjê wỳr cumã ihkra pyxit peaj ata kujate, mãr cu me cute amji kam hapac xà intuwti impejti ita cwa, ne kam me pahtĩr rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_10","092_4_10","1JN","4","10","10","Me pamã Pahpãm kĩn, ne me pajirôa pê cumã me pahkĩn. Cwỳrjapê pê me pamã ihkra pê me pahkritxwỳ ata kujate, mãr quê pahte me to kên ata jahpan xà na ty, quê Pahpãm pahte me to kên xà atajê jicu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_11","092_4_11","1JN","4","11","11","Imã me ijõ ikwỳ nõ kĩnti atajê, he ramã Pahpãm mã me pahkĩnti ita kam, cu ha pahtỳj me pamã ajpẽn kĩnti ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_12","092_4_12","1JN","4","12","12","Rỳ jũ caxuw jũm te Pahpãm pupun nare cakrô, cu pahtỳj kam pahte me amji hônco. Mã me pahcaxwãm pê ihkrĩ, ne cumã me pahkĩnti na ri cute amji kôat me pahton, mã me pamã ajpẽn kĩnti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_13","092_4_13","1JN","4","13","13","Ne cute me pamã Carõ Pejti jõr na, ca me to amji japackre. Cwỳrjapê ri pahte Pahpãm kam me ajpẽn hônco tu na me pamã amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_14","092_4_14","1JN","4","14","14","Pahpãm pê me pajõ Inxũ Cati, na cu hõtpê mehcunea mã me harẽn to me papa to me hane he: — Pê Pahpãm pjê wỳr ihkra kujate. Pê wa hõmpu ata te mehcunea caprĩ ne mehkên catihti ata pê me hũtàr xà caxuw pê pjê wỳr ihkujate — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_15","092_4_15","1JN","4","15","15","Nãmri quê ha jũm te Jeju Crixtô pê Pahpãm kra na harẽn na, quê ha Pahpãm jũm ata mã amji gõ, ne kam ihkrĩ, quê ha hanea ne Pahpãm mã amji gõ, ne kam ihkrĩ, ne ajpẽn kam mehhônco tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_16","092_4_16","1JN","4","16","16","Ne me pamã Pahpãm te me pahkĩnti na hahkre pej, na cu toa amji mã me pahhimpej to me papa. He Pahpãm pê me pamã ajpẽn kĩn ton catê xakat. Ne por me cumã ajpẽn kĩan kam mehkrĩ atajê ri, Pahpãm kam cute me ajpẽn hônco tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_17","092_4_17","1JN","4","17","17","Ne quê ha ihtỳj jũ caxuw Pahpãm te me pahcukij xà ata kam ihtỳj me pahto ajcokjê. Cu ha Jeju te cormã pjê kam ipa reria mã me cumã mehkĩnti ata cuxà, me pamã mehkĩnti na, cu ha nee amji mã ame hũpa, ne kam ame pahpahàm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_18","092_4_18","1JN","4","18","18","Quê ha jũm te mehcunea caprĩ ne mehkĩn to ipa na, quê ha nee jũ caxuw amji na ampo cãmjĩ nare. Ampo na? He Pahpãm mã ampeaj kam me pahkĩn, na cu ha nee amji mã ame ampo cupa nare. Nãmri quê ha jũm mã mehcunea kĩn nare na, quê ha ihtỳj amji na Pahpãm cãmjĩ pyrentu, ne cumã hũpa. Ne cumã ampo cupahti ata quê ha ihkên ata mã cumẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_19","092_4_19","1JN","4","19","19","Pahpãm mã mam me pahkĩnti, cwỳrjapê ri me pamã ihkĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_20","092_4_20","1JN","4","20","20","Nãmri quê ha jũm te amji jarẽn to: — Imã Pahpãm kĩn — hajỹr, ne cumã Jeju kam ihkjê kĩn nare, mã ma apu curê, ata ri ihhêj xia to ihhêj xi. Ne jũ mã quê Pahpãm pupun nare kam cumã ihkĩn, ne ihkjê pupun cakrô, ma apu curê ne apu ihcaca? Jũ wỳr quê cute hajỹr ita kam apu amji mã hamã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J14_21","092_4_21","1JN","4","21","21","Pê Crixtô me pamã ita na harkwa jirên to hane he: — Por jũm mã Pahpãm kĩn ata mã, quê ha ihtỳj hanea ne ikam cupê ihkjê ata kĩn — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_1","092_5_1","1JN","5","1","1","Por quê ha jũm Jeju Crixtô pê Pahpãm kra, pê Hũm me pamã cupê me pahpytàr catê na to awjahkre ata to jũm amji mã ihhimpej, ata pê ri Pahpãm kra impeaj. Cu ha me pamã jũm xũmre ata kĩn na, quê ha hanea ne me pamã ihkra ata kĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_2","092_5_2","1JN","5","2","2","Jĩkjê na mã, quê ha me pamã Pahpãm kĩn, cu ha cute me pamã harkwa jirên xà atajêa na, kam me pajapac na, quê ha hanea ne ihtỳj me pamã me cupê Pahpãm kra na mehkwỳ atajê kĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_3","092_5_3","1JN","5","3","3","Xà quê pijamã me pamã Pahpãm kĩnti ita kam, cu nee ajte cute me pamã harkwa jirên xà itajê kam me pajapac nare? Hãpà, cu ha pahtỳj amji mã me kampa! He xà cute me pamã harkwa jirên itajê ajkĩ ampeaj kam me pamã ihtỳj? Hãpà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_4","092_5_4","1JN","5","4","5","He pom me papê Pahpãm kra ita, ne cutea ri me pamã ampo cunea kam, pahte Pahpãm kam me pajapac xà caxuw carôt jõr. Ne pahte Jeju pê Pahpãm kra to amji mã me pahhimpej, cwỳrjapê cu ha pahtỳj, Pahpãm te me pamã carôt jõr ata kôt, pjê ita kam Pahpãm curê xwỳn atajê te me amji kam me hapac xà kên cunea tohjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_6","092_5_6","1JN","5","6","7","Ne jũ mã cu ha me, ne me Pahpãm te Jeju to mehcunea pytàr catê na hãm xà ata na me hahkre pej? He côjkwa kam mencrê ne cute me pamã harẽn. Atajê pê, Jeju Pãm pê Pahpãm ata te cô kam ihcumrãr xà ata kam ri, Jeju pê ihkra na harẽ. Ne pê hanea ne Jeju pê Hũm Jĩa Jarkwamã iwrỳc ne ihtyc, ne cute caprô jaxwỳr ata te ri, cupê Pahpãm kra na harẽn. Ne pê hanea ne Pahpãm Carõ Pejti hêj xi nare ata cupê Pahpãm kra na harẽ. Ne mencrê atajê pê Pahpãam to Pahpãm, ne ajpẽn kam me pyxit peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_8","092_5_8","1JN","5","8","8","Ne hanea ne cormã ita kam pjê kam mencrê ne me pamã Jeju pê Pahpãm kra na harẽn to me ipa ita na. Atajê pê Pahpãm Carõ Pejti hêj xi nare ata, mã catyt kam me pamã Jeju jarẽ. Ne hanea ne cô kam me pahcumrãr xà ata ihtỳj me pamã harẽ. Ne hanea ne me pamã Jeju tyc na pahte me to amji japackre xà ata, ihtỳj me pamã harẽ. Ne harẽn crê itajê pipẽn pit, ne ajpẽn kam pyxit peaj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_9","092_5_9","1JN","5","9","10","Ne quê ha jũm te me pamã ampo jarẽn na, cu ha pahtỳj me kampa. Ne quê ha Pahpãm te me pamã Jeju pê ihkra na harẽn na, cu ha pahtỳj pahte me hũmre jũjarẽn kam me pajapac jirôa pê me Pahpãm kampa. Ne por quê ha jũm Jeju pê Pahpãm kra na amji mã to ihhimpej ata, quê ha ramã amji caxwãm pê amji mã: — Ampeaj kam ri Jeju pê Pahpãm kraa to Pahpãm kra — hane. Nãmri quê ha jũm te Pahpãm to amji mã ihhimpej nare ata, quê ha ihtỳj Pahpãm te apu ihhêj xi na harẽ. Ampo na? He nee Pahpãm te Jeju pê ihkra jarẽn xà ata to amji mã ihhimpej nare na ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_11","092_5_11","1JN","5","11","11","Pê Pahpãm me pamã ihkra jarẽn to hane he: — Ikra tyc xà ita cwỳrjapê, wa ha me amã cute amji kam hapac xà tuw pejti gõ, ca ha ihkôat me apa, ne me atyc xà jirô pê mã icahê na me akrĩ rohnỳtti mã — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_12","092_5_12","1JN","5","12","12","Hõ, por jũm te Pahpãm kra to amji mã ihhimpej ata te ri, cute amji kam hapac xà tuw pejti pyr. Na quê ha ihtyc jirô pê, Pahpãm cahê na apu ipa rohnỳtti mã. Nãmri jũm te nee ihkra to amji mã ihhimpej nare ata te nee amji mã Jeju te amji kam hapac xà tuw pejti ata pyr xà hamreare. Na quê ha ihtyc jirô pê, Pahpãm pê ampỳa mã apu ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_13","092_5_13","1JN","5","13","13","Ne me ca nare. Ca atỳj Jeju to amji mã me ahimpej, na ri ate me amji mã cute amji kam hapac xà tuw pejti ita pyr. Na ca ha me atyc jirô pê, atỳj Pahpãm cahê na me akrĩ rohnỳtti mã na ate me hahkre pej pejtu, na wa ite me amã ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_14","092_5_14","1JN","5","14","14","Cwỳrjapê cu ha nee Pahpãm cuna mã hũpa kam, ahna me pajàhtàt kam, cumã me pahcakôc nare, ne pahtỳj pahte ampo na me prãm xà ata na, cumã me amji cajrẽn. Ne ramã me pamã Pahpãm te me pahkam hapac, ne me pahtehcajpar na hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_15","092_5_15","1JN","5","15","15","Quê ha ihtỳj me pahkampa, ne me pamã pahte ahna me pajàhwỳr xà atajêa jõr na, ramã me pamã hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_16","092_5_16","1JN","5","16","17","Quê ha jũm te Jeju to amji mã ihhimpej cakrô, ihtỳj cormã ampo kên ton na, me anõ te hõmpun na, ca ha atỳj Pahpãm mã ihcajrẽn. Mãr quê Pahpãm akampa ne jũm ata tehcajpa, quê nee hipêr ihkên itajê nõ ton nare, ne quêt cute amji kam hapac xà tuw pejti na ipa. Pê Pahpãm pahte cuna mã me to kên xà atajê cunea pê me pahcator na me pamã harkwa to. Mã pahte hirô pê me pahpỳm xà ata na ri ihkaj na, ne ihkêanre. Ne ampo kên pyxit ata ri ihkwỳ jirôa pê ihkêanre. Na quê ha jũm te ihkên catia ata ton to hajỹr to ipa na, quê ha ihtỳj jũ caxuw hahpan xà na ty. Cwỳrjapê ca ha jũm te ihkên xà catia ata ton to hajỹr na, ate hõmpun na, wa ha nee ate mehcajrẽn xà na, me amã ijũjahkre nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_18","092_5_18","1JN","5","18","18","Me papê Pahpãm kra impeaj, na cu nee me pahnõ ampo kên ton to me papa kam to pancrà nare. Ampo na? Jeju pê Pahpãm kra, ne ihtỳj me pahcurê xwỳnti pê me pahpytà, ne me pahto kên cupate me pajamãr to ipa na, ramã pahte me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_19","092_5_19","1JN","5","19","19","Me pahcurê xwỳnti ita pjê cunea kam mehcunea to ihhimpej cakrô, mã ihtỳj cormã me pamã papê Pahpãm tekjê na, ramã me pamã amji jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_20","092_5_20","1JN","5","20","20","Pê Jeju pê Pahpãm kra cato, ne me pamã pahte amji jahkre pej krã kreti gõ, mãr cu me Pahpãm pê Pahpãam to Pahpãm na me hahkre pej. Ne Jeju pê ihkra, ne cupêa ri pahte amji kam me pajapac xà tuw pejti xakat na me pamã hahkre pej. Ne taa mã ri Hũm cahê na me pahkrĩ rohnỳtti mã na me pahto. Ne por Hũm pê Pahpãam to Pahpãm ata me, cu ha ajpẽn kam me pahhônco ita na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J15_21","092_5_21","1JN","5","21","21","Imã me ikra kĩnti atajê, ca ha nee jũ caxuw Pahpãm ràn xà na pahpãm cahàc krekà nõ to amji mã me ahimpej nare. Hõ, ijõ kàhhôc ita pit. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_1","093_1_1","2JN","1","1","1","Hàpà me ikwỳ to mehhimpej catêjê! Ỹhỹ, imã me apê me akwỳ to mehhimpej catêjê kĩnti atajê. Ampo na? He ihhêj rũm me apê menxyrxwỳa pyràc, ne me akwỳ itajê pê me akra pyràac. Pahpãm te ri me hamãr caxuw me acapi. Ỹhỹ, ipê Jowãw pê Jeju na mehkwỳ to ihhimpej catê, itea wa me amã ihkàhhôc ita kujahêc. Ampeaj kam imã me akĩn, ne ita ri Pahpãm te amji kam hapac xàa kôt, catyt kam me ipa itajê cunea mã hanea ne me akĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_2","093_1_2","2JN","1","2","2","Ampo na ri imã me akĩn? Nee mã ampo na nare, wa Jeju to amji mã me ihimpej to me ipa, cwỳrjapê ri cute me imã me akĩnti ton, na ri ampeaj kam imã me akĩn. Ne nee quêt Jeju pê ihhêj xi catê nare, ne quêt cupê ampeaj kam catyt kam ipa catê, ne ihtỳj hãn ne me pahcunea kam ihkrĩ, ne me pahcahê na apu ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_3","093_1_3","2JN","1","3","3","Ne wa ijõtpê Pahpãm mã me pahcunea cajrẽn to ipa to hane he: — Ijõ Inxũ Cati, wa ha akra pê me ijõ Pahhiti pê Jeju Crixtô me ajwar me ana ahwỳ. Ca me icaprĩ, ne me ijamãr to impeaj ne. Ne me imã me icaxwỳn kam, ite amji mã me ampo cupa xà nare gõ, mãr wa nee amji mã ame ampo cupa nare, ne me icarĩcti kam ame ipa, ampo kên jipôc ri. Ne hanea ne catyt kam me imã ite amji kam ijapac xà impejti to, ne me imã ajpẽn kĩnti to, wa me imã ajpẽn kĩnti ne — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_4","093_1_4","2JN","1","4","4","Wa ite me akôt me ipa catêjê kwỳ pê, ihhêj rũm me ikra te catyt kam Pahpãm jarkwa kôt me ipa atajê kwỳ cajpar, ne ampeaj kam me hũrên ijakry. Ampo na? He catyt kam me papa ita na ri Pahpãm te me pahcunea mã harkwa hyr, ne ahna me pamẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_5","093_1_5","2JN","1","5","5","Ne ita caxuw wa ha ite me gapackre xà ita na me amã ihhôc to hane he: — Cu ha me pahcunea ajpẽn kĩnti kam ame papa — hajỹr. Ne pom ite me gapackre xà ita pê nee curmã ite me gapackre xà ata nare, ne cupê mam, por pê ca Jeju to amji mã me ahimpej xà ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_6","093_1_6","2JN","1","6","6","Cu ha pahte catyt kam ame ajpẽn kĩnti to me papa na, cu ha ramã, por pê Pahpãm me pamã harkwa hyr xà ata na pahtỳj me kampa, ne ihkôat ramã me amji ton to me papa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_7","093_1_7","2JN","1","7","7","Ne ramã pjê kam mehhêj xi catêjê jàhtôa ne amehcahkũm atajê ri hãn ne me Jeju jarẽn to me hane he: — Nee Jeju ita pê Pahpãm nare — hane. Atajê pê ri Jeju Crixtô curê xwỳn, na ri ihtỳj me pamã mehhêj to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_8","093_1_8","2JN","1","8","8","Ca ha nee mempar nare. Côt ca me kampa, ne me Pahpãm mã ate me gàpên xà ton itajê jahpan xà na, cute me amã hàmjõr xà atajê kwỳ to ame acto. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_9","093_1_9","2JN","1","9","9","Ne por jũm te Jeju te me hapackre xà impar nare, ne hirô pê ihpỳm ata, nee Pahpãm jahkre pej nare. Ne por jũmjê te Jeju te me hapackre xàa kôt me ipa atajê, ihtỳj me Pahpãm jahkre pej, ne me Jeju pê ihkra na me hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_10","093_1_10","2JN","1","10","10","Quê ha jũm me awỳr cato, ne nee catyt kam me amã Jeju te me hapackre xà ata to hahkre nare na, ca ha nee ahna me amji caxàr nare, ne nee me gũrkwa mã me to axàr nare. Ne nee me cumã garkwa to: — Apej pêa mã apa — hajỹr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_11","093_1_11","2JN","1","11","11","Nãmri ca ha ate me jũm ata mã hajỹr na, ca ha apê mehkwỳ nõa, ne me hàpên xà kên atajêa kwỳ to me gàpên to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_12","093_1_12","2JN","1","12","12","Ne cormã ampeaj kam imã me amã ampo jarẽn xà jàhtô, ne cama imã me amã ahna ihhôc prãm nare. Ne wa ha itỳj jũ caxuw amũ me awỳr icato, ne me akuc ri me amã harẽ, cu ha ajpẽn pyrên me pajakrya to me pajakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J21_13","093_1_13","2JN","1","13","13","Ne pom ita ri me pahkjêjê ame ipa itajê te me amã amji jarẽn kujahêc, ihkàhhôc ita kam. Itajê pê ihhêj rũm atõaj kra, pê Pahpãm amji mã me capi. Hamre, ita pit.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_1","094_1_1","3JN","1","1","1","Ỹhỹ ikwỳ nõ Cajo, ampeaj kam imã akĩn. Ipê Jowãw pê Pahpãm na mehkwỳ to mehhimpej catê, itea wa amã ihkàhhôc ita kujahêc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_2","094_1_2","3JN","1","2","2","Wa ijõtpê Pahpãm mã acajrẽn to ipa to hane he: — Ỹhỹ, ijõ Inxũ Cati, ca ha ikwỳ nõ pejti ita tehcajpa, quê ha impej pêa mã apu ipa to hanea, pom quê ramã caxwỳn kam cumã Acarõ Pejti to ipa he — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_3","094_1_3","3JN","1","3","3","Ne ita ri me arũm me pahkjêjê nõ cator, ne cute me imã me apejti na me apa na, me garẽn. Wa ite me garẽn pejti to me garẽn par, na ri ampeaj kam me apyrên ijakry. Ne cute imã me garẽn to hajỹr he: — Cajo ihtỳj hõtpê Pahpãm te amji kam hapac xàa kôt, catyt kam ipa — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_4","094_1_4","3JN","1","4","4","Wa hãn ne me ikwỳ to ihimpej ne me hamã itajê jarẽn par xà impejti itajê to me harẽn pa, ne ampeaj kam hãn ne ijakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_5","094_1_5","3JN","1","5","5","Ỹhỹ imã ikwỳ nõ kĩnti ita, quê hãn ne jũa rũm me pahkjêjê kwỳ me awỳr hapôj, ca ate cormã me hõmpun nare cakrô, atỳj me to kênre nare. Ata na ri impeaj to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_6","094_1_6","3JN","1","6","6","Na ri ita ri me pahkjêjê kwỳ cator, ne cute ita ri me cupê Pahpãm na mehkwỳ mã me garẽn to kênre nare, ate mehkĩnti ne me to impejti ita na. Na wa ite amji kam ijapac xàa na amã ijarkwa. Quê ha me pahkjêjê te me apê amji to me hapôj xà ata kam, ca ha nee me hũre kam amehkujahêc nare. Ne ate amji to Pahpãm cajpuaw xà na, ca ha atỳj me cumã ampo gõ, quê ha ma me to pra. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_7","094_1_7","3JN","1","7","8","Ampo na? Nee mã amjia kôt ame ipa nare, ne Pahpãm jarkwa kôt hãn ne ame ipa, cute mehcunea mã Jeju jarẽn pejti to harẽn prãmte. Ne ma me pra, ne nee me cupê Jeju na mehkwỳ nare atajê pê ame ampo cwỳr prãm nare. Cwỳrjapê ri me papê mehkwỳa te me cumã ampo jõr na ri, me cumã ihprãm. Na ri pahte mehtehcajpar catêjê atajê, cu ha pahtỳj, cute me hàpên xà ton xà itajê kwỳ to me apê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_9","094_1_9","3JN","1","9","9","Ne wa ite ramã me gõ krĩ kam, Jeju na mehkwỳ wỳr ate mehtehcajpar xà ita na, me ato ihimpej prãm to, ite me amã ijõ kàhhôc crire ata kujahêc. Nõ na mã me anõ japrỳ pê Tijot ata ma apu ipar caca, ne ajte cama ihtỳj cumã amji to me gõ pahhi na amji to prãm, ne ramã cute amji to pahhi. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_10","094_1_10","3JN","1","10","10","Cwỳrjapê wa ha jũ caxuw curi icato, ne itỳj mehcunea kuc ri ihcukij ne cumã awjarẽ. Ampo na? Ihtỳj ampo na apu ito ihcakôc kêanre to ipa, ne ihtỳj ampo na me cumã ito ihhêj to ipa. Ne hanea ne, por me pahkjêjê kwỳ me hỹrmã me hapôj atajê na, nee amji to pôj nare, ne ma ame curê. Ne quê ha mehkwỳa kam jũmjê me ahna amji capa ne me huwahi to prãm, quê ha Tijot ata nee me ahna me hamãr nare. Quê ha mãnea mã ma cute me jũm juwahi na, quê ha ihtỳj mehkwỳ pê amji tête me hapôj pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_11","094_1_11","3JN","1","11","11","Na ca ha imã ikwỳ nõ kĩnti ita, ampo pej pit kôt amji to, ne nee ampo kên kôt amji ton nare. Ne por me ampo pejti ton to me ipa atajê pê ri Pahpãm kra, ne por me ampo kêanre ton to me ipa atajê pê ri Pahpãm jahkre kêatre, ne nee me cupê Pahpãm kra nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_12","094_1_12","3JN","1","12","12","Ne mehcunea me akwỳ nõ pê Temetti ata to me hũjarẽn pejti to me ipa. Ne cute amji kam hapac xà pejti atajê, ihtỳj ihkôt harẽn xà impejti to harẽ. Ne wa ite hajỹar ne amji mã me harẽn to: — Hũmre ita peaj to impej — hajỹr. Ne ramã ate, ite ihêj xi jarẽn nare na, ijahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_13","094_1_13","3JN","1","13","13","Ne ampeaj kam cormã ite amã ampo jarẽn xà jàhtô, ne cama ahna imã amã ihhôc prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_14","094_1_14","3JN","1","14","14","Na wa ha jũ caxuw awỳr tẽ, ne ijarkwa to akuc ri amã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("J31_15","094_1_15","3JN","1","15","15","Na wa Pahpãm mã acajrẽn to hane he: — Ijõ Inxũ Cati, ca ha Cajo mã acarĩcti gõ, quê nee apu amji mã ampo cupa nare — hane. Ne ita ri me cupê gõ ikwỳ nõ catêjê cunea te amã amji jarẽn kujahêc. Na ri imã hajỹar, ne ate ahpỹanre na me ikwỳ nõ catêjê mã gũjarẽn par na ato prãm. Hamre, ita pit.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_1","095_1_1","JUD","1","1","1","Hàpà Jeju kam cu ajpẽn to me pahkjêjê atajê! Por Pahpãm te amji mã me acapi ne me ana hàhwỳr atajê. Ipê Juta, ne ipê Tijac tõ, ne ipê Jeju Crixtô mã ijàpên catê, ne itea wa me amã ihkàhhôc ita ton. Por Pahpãm mã me akĩnti, mã Jeju Crixtô me apytà atajê mã, wa ite ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_2","095_1_2","JUD","1","2","2","Ne imã me ana Pahpãm mã icakôc xà te hajỹr he: — Me pahkwỳ caprĩa ne, ne me caxwãm pê me cumã mehcarĩcti gõ, ne amã mehkĩnti ne. Na ca ha me cumã, pom ite amã ampo crê jarẽn itajê catia ne agõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_3","095_1_3","JUD","1","3","3","Ỹhỹ, imã me ikwỳ kĩnti atajê. Pê wa ramã ite me amã ihhôc xà na amji kampa, ata pê Pahpãm te me pahkên pê me pahpytàr xà. Na wa ite ajmãr me amã ahna ihhôc. Ne ajteare mã ite to amji kam ijapac, ne hỹrmã ipipkjêr xà na, me amã ihhôc. Pê Pahpãm ramã me pamã cute amji kam hapac xà to hahkre, ne me pamã hõr pyxit, pahte me to amji pytàr xà na. Cwỳrjapê wa ha ate me Pahpãm to ate amji kam hapac xà ita jamãr, ne me hũtàr, ne me to amji jahôt prãmte, wa ha ahna me amã ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_4","095_1_4","JUD","1","4","4","Ne ampo na mã wa ha me amã ihkàhhôc ita hôc to hane? Nee mã ampo na nare. He ramã mehkên catêjê kwỳ aracri me pahcatàt kre na me hàr. Atajê cunea pê ampo kêanre to hahkre catêjê, ne me cumã Pahpãm kĩn nare, mã ma amempar caca. Ne cute Pahpãm te amji kam hapac xà intête me ato ipintuw prãmte, me amã ihhêj xia jarẽn to: — Gapacta ne ate amji mã me ampo kên ton to prãm atajê cunea ton to me apa. Quê ha Pahpãm hõtpê me acaprĩ, ne nee me anõ kên mã me anõ mẽn nare, hahpan xà na — hane. Ne mẽr ampo na mã ame amã ampo kên itajê to hahkre to hane? He taa me ton to me ipa, na ri amji kôat me amã me to hahkre. Ne ramã ma ame Pahpãm me, me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô caca, ne ma ame curê. Atajê quê ha ihtỳj mehkên mã me axà. Ampo na? He pê rỳ pêa mã Pahpãm jõ kàhhôc kam ramã me ahna ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_5","095_1_5","JUD","1","5","5","Na wa ha cute me hajỹr catêjê me, ate ajpẽn cujtên na me amã ihhôc, ne me amã to hahkre, mãr ca atỳj me ajpẽn cujtê ne me ajpẽn mã. He pê mam me panquêtjê kwỳ atajê hanea ne ajco cute me amã ampo to hahkre xà kên itajê kwỳa to, ajco mehkwỳ mã hahkre to me ipa, ne mehkên mã me axà. Cwỳrjapê ca ha ita pê amji to me guphê. Ne ramã ate me ampo itajê cunea jahkre pej, na ca ate me to amji japackre prãmte, wa me amã harẽ. Ne pê Pahpãm Ejit jõ pjê kên pê me panquêtjê kwỳ cunea pytà, ne me to cato, cakrô pê ihtỳj cute mempar nare catêjê cunea jipej, por pjê kam põ caprỳhti ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_6","095_1_6","JUD","1","6","6","Jĩkjê na pê côjkwa kam mam Pahpãm mã memprar catêjê jàhtôa ne cute me cumã hàpên jicu, ne mam me hàpên xà ata jirôa pê cute mehnõ to cati ne me to impej to prãm to, hacpỹa mã Pahpãm na me apkjê. Pê Pahpãm amji na me hahkre pej, ne mehcunea pro ne wakỳre to mehcunea juwapre, ne me pajarãa mã, awcapàtkôti ata kam me hãm. Mã cormã curia mehcuhhê, rohnỳtti mã. Ne quê ha ahnaa Pahpãm te me pahcukij, ne me pahto ipicokjêr xà jõ amcro kam ahtwỳ, quê ha hipêr mehkên mã me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_7","095_1_7","JUD","1","7","7","Ata jĩkjê na pê Krĩhpôc me Krĩhcumrãrti me, ipu na krĩ kwỳ hũ na pire mã apu ihcuhhê atajê cunea kam, mehkwỳ me amji kam hapac xà kêanre itajê to me. Atajê pê cute amji pê mehprõ caxun me, me hũmre jàhtôa te me ajpẽn caxun. Cwỳrjapê pê Pahpãm côjkwa pĩn me hỹrmã cuhy kujate, pê me to caxàr tu. Nãmhã cu cormã me hãm xà pupu, ne ma ihkôt me to amji japackre he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_8","095_1_8","JUD","1","8","8","Cuxà mã, me amã ampo kêanre to hahkre catêjê atajê ihtỳj mehkên xà kêanre itajê ton to me ipa. Ne ihtỳj cute mehkên ton xà atajê kôt me amti. Ne me hĩ me, cute amji kam hapac xà mea mã, amji pê me to kên, ne ma ame pajõ Pahhiti pê Pahpãm par caca, ne ihtỳj me côjkwa kam cumã memprar catêjê carôt tỳjti atajê incrôn kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_9","095_1_9","JUD","1","9","9","Pê quêt côjkwa kam Pahpãm mã me hàprê catêjê jõ pahhi pê Miquer nee ihcakôc xà to hajỹr nare. Pê Mojxe xwỳ na Miquer me, me pahcurê xwỳn pê Xatanaj ajcaxê, ne me ajpẽn mãn kam tẽ. Pê nee Miquer harkwa jàmcrôn xà nõ to hàmcrôn nare, ne cama hõ Pahhiti to me pahcurê xwỳn mã ihcakôc to hane he: — Quê ha jũ caxuw ijõ Pahhiti acrôn xà kêanre nõ to acrô — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_10","095_1_10","JUD","1","10","10","Ne me hũmre itajê nee me ampo jahkre pej nare kam, ihtỳj me hàwxũn xà kêanre kam pra. Ne ihhêj rũm me cupê ampo jàprê te amji kôt hakop nare ata, ne ihtỳj ame jũ mãn to me ipa, ata to quê ha me taa me amji kên mã me amji mẽ, ne me hamre pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_11","095_1_11","JUD","1","11","11","Ỹhỹ, quê ha ihkên mã hàr to hanea, pom quê pê me panquêtti Cãn apu ihtõ caca ne ihcura he. Pê Parãw xwỳ ata hanea ne ihkên xà ata to. Ne cute mehkwỳa mã ihkêanre xà to hahkre jahpan xà na, ajco me curê xwỳn atajê jũhkra kam amcwa. Pê Côre xwỳ ita hanea ne mehkwỳ to pahhi na apkjê ne ame kam incryc. Jĩkjê na mã menquêtjê atajê te amji kam me hapac xàa to me amji kampa he, ne ihtỳj me amji cura, ne amji to me hakràj to prãm, ne pahhi cuna mã mehcakôc kêanre. Hõ, pê menquêtjê incrê atajê ame hanea ne mehcunea me hamre tu, ata jĩkjê na quê ha me amã ampo kêanre to hahkre catêjê atajê ihtỳj me hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_12","095_1_12","JUD","1","12","12","Ca hõtpê hãn ne me cuprõ, ate ajkam me gàpàn ne me akõm prãmte. Ampo na? Nee mã ampo na nare. Pom ca ame cuprõ itajê me amã ajpẽn kĩnti na, ca me cuprõ. Ne ahnaa ri Pahpãm mã impej, me akam. Ne pom me hũmre kêanre itajê hãn ne me acajpuw acjêj, ita na ri ihkêanre, ne nee mehkõm na mehpahàm nare. Ne ampeaj kam me hõ to mehtũm prãm. Ne ihhêj rũm me apê cupẽhkà impejti jakati ata, ne cute me hajỹr catêjê pê ihhêj rũm ampo tũmti kêanre te ame atũm xà ata. Ne cute me hajỹr catêjê hõtpê me amã ampo to awjahkre, ne nee me amã hõr nare. Ne jũ caxuw quê me amã ampo ata gõ. Ne me cupê ihhêj rũm cama apu ahcakrã, ne nee ta wrỳc nare, mã pjê incràre ata pyràac. Ne me cupê ihhêj rũm pĩxô pàr, mã hãn ne hô xàa kam ahtwỳ, mã nee hô nare ata pyràac. Ne me cupê pĩxô pàr jarê me amã catõtõc, ne ihcapĩr mã incrà ne incrà tu ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_13","095_1_13","JUD","1","13","13","Ne mehkên itajê pê ihhêj rũm côxwa te ihtu to imprar, ne amji jakàn pê cute hàmprô tũmti juwahi ata pyràac, ne ampeaj kam me kam pahpahàm. Ne me cupê caxêre pê ihkrĩ xà jamreare ata pyràac, ne amjia kôt ame ipa. Pê Pahpãm awcapàtkô tycti kam me to awcapê, mãr quê curia ame ipa rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_14","095_1_14","JUD","1","14","15","Pê Enoc xwỳ, Atãw xwỳ jakàn pê, rỳ pêa mã ihkrĩ, ne mehkêanre itajê to hũjarẽn to hane he: — Me hõmpu he, quê ha me pajõ Pahhiti pê Pahpãm ajpên pjê wỳr cumã me hàpên catêjê impejti jàhtôti atajê to mõ. Quê ha mehcunea cukij, ne mehkên catêjê cunea kên mã me cumẽ. Pom me Pahpãm par nare itajê me, cute me ampo kên ton to me ipa catêjê me, cute Pahpãm cuna mã mehcakôc kêanre atajê me, quê ha mehkên mã me cumẽ — hane. Hõ, pê Enoc xwỳ me to hũjarẽn to hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_16","095_1_16","JUD","1","16","16","Ne ampeaj kam me hũmre itajê jàhcahhõn xi, ne cute me ahna xwỳ xi, ne cute me ampo kên xen. Ne ampeaj kam me harkwa cràre, kôt hamreare, ata to cute amji to me hàmnãn xi. Ne cute me cupê ampo cwỳr prãmte me hàhcukrêj kôt me cumã ihtỳj nare, ne hãn ne me cumã ihcakôc rerecre, ne impejti na, me harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_17","095_1_17","JUD","1","17","17","Ỹhỹ, me ijõ ikwỳ nõ catêjê, nee ca me apê mam itajê pyràc ne apu cute me hajỹr catêjê impar nare, ne quêt me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô mã memprar catêjê to, ca me amji japackre kam me to acrà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_18","095_1_18","JUD","1","18","18","Pê hõtpê ajco me amã me amji to hũjarẽn to hane he: — Jeju te amji jaxàr xà jõ amcro atajê kam, quê ha me hũmre kêanre itajê me awỳr me cato, ne catyt kam me apa ita na, cama ame ana acxa. Ne amjia kôt, Pahpãm kaj na, cute amji mã me ampo kên xen xà atajê kôt ame pra — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_19","095_1_19","JUD","1","19","19","Ne cute me hajỹr catêjê ri ihtỳj me ato ajcokjê. Ampo na? Me kam Pahpãm Carõ Pejti nare na ri. Mã amjia kôt, cute amji mã me ampo kên xen xà atajê ton to pit mã, me amji mã ihhimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_20","095_1_20","JUD","1","20","20","Me ijõ ikwỳ nõ catêjê, ca ha nee me hajỹr nare, ne quêt cama amji to me apicamẽn to me mõ, Pahpãm te me akam amji to ihhimpej xàa na. Ne cumã me acakôc xà wỳr, quê ha Carõ Pejti cumã acakôc to me amã hahkre, ca ha harkwa kôt cumã me acakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_21","095_1_21","JUD","1","21","23","Ne me pajõ Pahhiti pê Jeju Crixtô mã me pahcaprĩ catia ata, quê ha ihtỳj jũ caxuw amji wỳr me pajaprô. Cu ha pahtỳj cahê na amji to me papijapar rohnỳtti mã ata jõ amcro, cu ha me hikaj. Hõhõ, ampo crê itajê to ca ha me, Jeju te amji jaxàr xà jikaj xà na. Ca ha Pahpãm mã me pahkĩnti ita to, nee amji pê me gapac kêt nare. Ne pom kyre pê Pahpãm kôt me ipa itajê, ca ha me caprĩa ne, ne me cumã aprĩa kam, mehkĩnti kam, me hapackre to me apa, hacpỹa mã Pahpãm jõ pry kam mehpỳm prãmte. Ne pom cute amji mã me ampo kên xenti itajê, ca ha hanea ne me caprĩ, ne guphêa rũm mehtehcajpar to me apa, côt ca hanea ne mehkôt me pahcurê xwỳn jõ cuhyhti mã me axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_24","095_1_24","JUD","1","24","24","Ne Pahpãm Pejti na me to pahcakôc xà impejti itajê to, cu ha cumã me pahcakôc he: — Me ijõ Inxũ, ca ha atỳj me ijamã, wa ha nee apê me ikên nare, ne nee apê me gõ pry hyr nare. Na ca ha ma amji wỳr me ijaprô, ite curia krĩ xà ita kam acahê na me ikrĩ xà na. Na wa ha curi me ipej pit na acuna mã me xa, por wa nee me ikrã kam ampo kên to me amji kam ijapac nare itajê me, me ijĩ tũm nare itajê me, wa ha curi acuna mã me xa, ne ampeaj kam ahna me ijakry. Ne imã mehcunea te acatihti na me gahkre pej ne apupun na me to prãmte hajỹar, pom quê hãn ne mehcunea me hàhcujro xà nõ jàhcujrohti pupu he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("JD1_25","095_1_25","JUD","1","25","25","Ne apyxit peaj, ne apê Pahpãm, na ca ate akra pê me ijõ Pahhiti pê Jeju Crixtô to me imã me ipytàr catê. Ne ate ampo cunea jahkre pej catia. Mã quêt mehcunea, ampo cunea jirôa pê amji mã me acupa. Ne me cupê pahhi cunea jirôa pê quêt apê Pahhiti cati, ne mehcunea jirôa pê acarôt tỳj ne cati. Ne me imã mehcunea te ampo itajê cunea na me gahkre pej na me ato prãm. Pê ca mam ahnaa akrĩ, ne cormã ahnaa to akrĩ, rohnỳtti mã — hane. Hamre.");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_1","096_1_1","REV","1","1","1","Ỹhỹ, ihkàhhôc ita cahyt xà te hajỹr he. Ipê Jowãw, ne pa wa ha me amã ihkàhhôc ita hôc. Pê mam, ramã rỳ pêa mã, Pahpãm Jeju mã ampo te hajỹr xà itajê cunea jarẽn pa. Mã Jeju te me cumã hàpên catêjê mã ampo itajê jarẽn xà na, imã cumã imprar catê kujahêc, côjkwa pĩn. Mã iwrỳc, ne iwỳr cator ne cute imã ampo itajê cunea jarẽn, ne imã hahkre par. Cwỳrjapê wa ha ihkàhhôc ita kam, me amã ampo itajê cunea jarẽ. Ne ampo te hajỹr xà itajê, quê ha nee amji to hàhtũm ry nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_2","096_1_2","REV","1","2","2","Ỹhỹ, pê Pahpãm, ihkra pê Jeju mã ampo itajê cunea jarẽ, pê Jeju harkwa na imprar catê mã harẽ, pê ma ajpên imã harẽ, na wa ha ihkàhhôc ita kam ihcunea na me amã ihhôc partu. Ne quêt Pahpãm cakôc xà ita ampeaj kam ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_3","096_1_3","REV","1","3","3","Na ca ha ate me ihkàhhôc ita cahyt, ne kam me gapac na, ca ha ampeaj kam me gakry. Ne por quê ha me kampa ne me hahkre pej atajê, quê ha hanea ne ame hakry. Hõ, por quê ha ampeaj kam me Pahpãm jarkwa itajê kam, me hapac pejti atajê, quê ha ihtỳj me hakry. He, quê ha nee ampo te hajỹr xà itajê amji to hàhtũm ry nare, na quê ha me hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_4","096_1_4","REV","1","4","4","Ỹhỹ, ipê Jowãw, wa me apê Jeju na mehkwỳ jakrã te xet, ne Axij jõ pjê kam me akrĩ atajê mã, wa ite ihkàhhôc itajê ton. Ne me amã Pahpãm me, ihkra Jeju Crixtô mã me icakôc, ne cumã me acajrẽn to: — Me to impeaj ne, ne me caxwãm pê me cumã acarĩcti gõ — hane. Ne Pahpãm ita pê rỳ pêa mã Pahpãm ata, ne cormã cupê Pahpãm rohnỳtti mã, ne côjkwa kam Pahhiti krĩ xà ata kam ihkrĩ. Ne cahê na Pahpãm Carõ Pejti caca xà te xet atajê mehkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_5","096_1_5","REV","1","5","5","Pê pjê ita kam Jeju te apu ipa reria mã, ampeaj kam Pahpãm jarkwa atajê to ajco ihcakôc to ipa. Ne cupêa ri Pahpãm mehcãmter, ne pyxit peaj ne hacpỹa mã ihtĩr cakônĩ to ihtĩr, ne taa mã ri pyxit peaj ne cupê pjê kam pahhi catêjê cunea jõ Pahhiti. Ne cumã me pahkĩn, cwỳrjapê pê ty ne caprô jaxwỳ. Ne caprô jaxwỳr ata to me pahkên kêanre atajê cunea cuhhõn partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_6","096_1_6","REV","1","6","6","Ne cute me pahcunea to Hũm mã hàpên catêjê na. Na cu ha me harkwa kampa, ne pjê kam mehkrĩ itajê mã me harẽ. Ne hacpỹa mã Pahpãm wỳr, pjê kam mehkrĩ itajê cajrẽn xà atajê to, cu ha me cumã, pjê kam mehcunea to me pahhimpej. Pê Jeju Crixtô me pamã ampo pejti itajê cunea ton pa. Cwỳrjapê ri mehcunea te hahkre pej na imã me to prãm, nãmri Jeju ri quêt mehcunea jirôa pê carôt tỳj rohnỳtti mã! Ne ahnaa ri imã to prãm! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_7","096_1_7","REV","1","7","7","Ne me hõmpu he, ramã pjê wỳr ahcakrã kam iwrỳc xàa kam he! Quê ha mehcunea me hõmpu, quê ha hanea ne cute ame caxwỳr catêjê ihtỳj ame hõmpu. Ne por pê pjê kam mehcunea amehcaca atajê, quê ha Jeju te amji jaxàr na me hõmpu, ne ampeaj kam me cumã hũpa. Quê ha hũpate ame amrãa to ame amrã. Ne quêt imã Jeju te hacpỹa ne amji jaxàr ita na ri ampeaj kam imã to prãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_8","096_1_8","REV","1","8","8","Ne me hirôa pê Pahpãm pê Pahhiti carôt tỳjti ata te amji jarẽn to: — Ipê pjê kat me hihôt jõ Pahhiti, ne ipê cumã kat kam ampo cunea jõ Pahhiti, ne ipê hicu xàa kam ampo itajê cunea jõ Pahhiti — hajỹr. Ỹhỹ, Pahpãm pê rỳ pêa mã Pahpãm ata, ne cormã cupê Pahpãm rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_9","096_1_9","REV","1","9","9","Ỹhỹ, ipê me akrã tũm pê Jowãw, ne ipê, por ca Axij jõ pjê kam Jeju kôt me amji pupun xà kêanre to me amji pupu atajê, tõ kàa wa. Ne cu ha pahcunea Jeju cwỳrjapê ame amji pupun xà kêanre to me papa, ne pom cu me pahcunea ame amji pupun kêanre itajê mã, cu ha me pahcunea pahtỳj me awcanã to mehtỳaj ne, ne me pahcunea Jeju kôt amji to me pahhi. Pê wa ajco pjê cunea kam Pahpãm jarkwa jarẽn to ipa, por pê Jeju imã to hahkre ne imã huwahi ata, pê wa ajco harẽn to ipa. Cwỳrjapê pê me ipro ne ma cô jipôc ri, pjê japrỳ te Patmo jõ pjê ita wỳr me ikujate. wa ita ri apu ipa, ne jũ caxuw icator xà hamreare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_10","096_1_10","REV","1","10","10","Ne pê wa me pahkôt xà jõ amcro pê tômĩc na jỹ ne Pahpãm to amji kampa. Pê Pahpãm Carõ Pejti imã amji gõ. Pê wa pea amji caquẽc kôt jũm jõkreti, pê ihhêj rũm hõhhi jõkre krãhhi tỳjti ata kampa. Pê imã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_11","096_1_11","REV","1","11","11","— Wa ha amã ampo jàhtôa ne to ajpẽ, ca ha hõmpu ne atỳj ahna ihhôc partu. Ne ma krĩ te xet kam Jeju na mehkwỳ atajê mã ihkujahêc pa. Ne por krĩ atajê japrỳ te ri Epet jõ krĩ me, Pĩhhôcuxwa jõ krĩ me, Hawênti jõ krĩ me, Tijat jõ krĩ me, Pyt jõ krĩ me, Ihkjê kĩn jõ krĩ me, Ratixa jõ krĩ atajê wỳr ca ha ihkujahêc partu — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_12","096_1_12","REV","1","12","12","Wa ite jũm ita pupun prãmte hỹrmã ipipkjêr, ne ite wakỳre prà tepti pê ôr te ihpôc xà mã cuhhê xà te xet atajê pit pupun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_13","096_1_13","REV","1","13","13","Mã hipôc ri jũm pê me Pahhàkà Cati pyràcti ata ihkà japjêhti ata kam xa. Ne wakỳre prà tepti pê ôr te ihcahti na hê mã to xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_14","096_1_14","REV","1","14","14","Ne ihkĩ jaka ita pê ihhêj rũm kẽn pojre jaka, ne into jarwrỳ ita pê ihhêj rũm cuhy pôc jarwrỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_15","096_1_15","REV","1","15","15","Ne ihpar prà ita pê ihhêj rũm me hũhhi na hê xà crecrerti ata prà pyràac. Ne hõkre par ita pê ihhêj rũm côhxocti jàhkrihkrit par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_16","096_1_16","REV","1","16","16","Ne pê awpôc rũm, hũhkra ata to caxêre te xet ata cwa ne to xa. Mã harkwa pĩn wapo xwahhihti xwapeaj te hũjê ata cator. Ne ihkuc prà pê ihhêj rũm pyt te me pahkrã jimoac kam ihkrĩ prà pyràcti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_17","096_1_17","REV","1","17","17","Wa ite hõmpun, ne pea hũpate ipê mehtyc pyràc, ne cuna mã ijõ pôrpo ne nõ. Mã cute ina awpôc rũm hũhkra xir ne imã: — Nee apu icupa nare. Ipê cumã kaat kam ampo cunea jõ Pahhiti, ne ipê hicu xàa kam ampo atajê cunea jõ Pahhiti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_18","096_1_18","REV","1","18","18","Ne pê wa ty, ne me ipupu he, wa hacpỹa mã itĩr, ne ita caxuw jũ caxuw ityc xà nare, ne ipêa ri mehtyc xà jõ Pahhiti, ne hanea ne ipêa ri mehtyc catêjê jõ Pahhiti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_19","096_1_19","REV","1","19","19","— Na ca ha ate ampo te hajỹr xà atajê pupun xàa na, ahna ihhôc. Ne hanea ne cormã ampo te jũ mãn xà atajê na ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV1_20","096_1_20","REV","1","20","20","Ne hamre, wa ha amã ijũhkra kam caxêre te xet atajê me, ihpôc xà te xet atajê cuhhê xà itajê kôt harẽ, ca ha kampa. Pom ihpôc xà cuhhê xà te xet itajê pê me ikwỳ jakrã te xet atajê pyràac. Ne caxêre te xet itajê pê ihhêj rũm côjkwa pĩn imã me hàpên catêjê te xet atajê pyràac, quê ha ihtỳj ahpỹanre na me ikwỳ jakrã te xet atajê jamã — hajỹr. Hõhõ, cute imã hũjarẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_1","096_2_1","REV","2","1","1","Ne jũm ata te imã harkwa hyr to hajỹr he: — Ỹhỹ Jowãw, ita caxuw ca ha Epet jõ krĩ kam, por ikrac ri me ikwỳ jamãr catê ata mã ijarkwa kôt, ihkàhhôc ton to hane he: — “Ipê jũm te hũhkra to caxêre te xet ne incwỳr ne to xa ata, ne ipê, por jũm ôr te wakỳre te ihpôc xà cuhhê xà cajpuw apu mõ ata. Ne ijarkwa kôt ri me amã ihkàhhôc ita. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_2","096_2_2","REV","2","2","2","Ne imã ate me ampo ton xà atajê cunea na me gahkre pej. Ne ate amji mã me aprĩa kam, ramã me gàpên xà ton to me catia. Ne imã ate nee mehkêanre atajê mã me gũcanãr nare na me gahkre pej. Ne ma cute me amã Inxũ jarkwa to mehcakôc catêjê na me amji jarẽn atajê cajpẽ, ne me hahkre pej. Quê ha cute ame amã ihhêj xia jarẽn na, ca ha me hahkre pej pyrentu, ne ma amempar caca, ne ma ame curê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_3","096_2_3","REV","2","3","3","Ne icwỳrjapêa ca ate amji mã me aprĩa kam, ame amji pupun xà kêanre to ame amji pupun. Ne ate me amji pupun xà kêanre atajê mã atỳj me awcanã, ne imã ampo itajê cunea na me apej pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_4","096_2_4","REV","2","4","4","“Ne por ampo pyxit peaj ata na ri imã me ana prãm nare he. Nee mã ampo nare, pê ca mam ampeaj kam me amã ikĩn, ne ita kam mã ajte kyre pê me amã ikĩn, mam kĩnte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_5","096_2_5","REV","2","5","5","Xà ca gõtpê ajkĩ mam me amã ikĩnti ata to me amji japackre? Ca ha ate me to amji japackre na, ca ha hacpỹa mã iwỳr me apkjê, ne ikĩnti ata to ame ikĩn. Nãmri, ca ha ate me akên jicu nare, ne nee iwỳr me apipkjêr nare na, wa ha hacpỹ ne amji jaxà, ne itỳj me apê gõ pôc xà cuhhê xà ata capa, quê ha hãm xà kam caprỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_6","096_2_6","REV","2","6","6","Ne por ca ramã ame ampo pyxit ton to me apa ata na ri, imã ihprãam to prãm. Nee mã ampo nare, ca ramã ma ame Nicoraw kôt me ipa catêjê hêj xia to amehcakôc atajê par caca, ne me apê ipyràac, ne ma ame curê. Nãmri wa ma ame curê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_7","096_2_7","REV","2","7","7","“Ỹhỹ me ikwỳ, xà ajkĩ me gapac nare, me gũpar xà caxuw? Hãpà. Ihtỳj me akam me gapac, na ca ha me Apãm Carõ Pejti te mehkwỳ jakrã mã harẽn xà na me kampa, ne mempartu. Inxũ mã ihkrĩ xà ata kam pĩxô pàr pejti ne ihcuhhê. Quê ha jũm te pĩxô ata nõ krẽr na, quê ha nee jũ caxuw ihtyc nare, ne quêt ihtĩar na apu ipa, rohnỳtti mã. Ne por quê ha me ampo kên cunea tohjê, wa ha itỳj pĩxô ata na me hamã, quê ha ame cuku. Hõhõ ita pit” — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_8","096_2_8","REV","2","8","8","Ne cute hipêr imã harkwa hyr to hajỹr he: — Ỹhỹ Jowãw, ita caxuw ca ha Pĩhhôcuxwa jõ krĩ kam, por ikrac ri me ikwỳ jamãr catê ata mã ijarkwa kôt ihkàhhôc ton to hane he: — “Ipê cumã kat kam ampo cunea jõ Pahhiti, ne ipê hicu xàa kam ampo itajê cunea jõ Pahhiti. Ne ipê jũm tyc ne hacpỹa mã ihtĩr ata. Ne ijarkwa na ri me amã ihkàhhôc ita. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_9","096_2_9","REV","2","9","9","Ne icwỳrjapê ate ame amji pupun xà kêanre to ame amji pupun atajê na, imã me gahkre pej. Ne icwỳrjapêa ri me apê me acukrêj jamre tu, ne me apê hamreare na, ite me gahkre pej. Ne Inxũ mã me apê hamreare nare, ne ampeaj kam quêt cumã me gakràj. Ne imã cute me ato xwahna to kêanre atajê na me hahkre pej, ne me amã me amji to ihhêj xi xà to, ‘Me ipê Juta catêjê impej pit, na wa ha itỳj me amã catyt kam ampo pejti atajê pit to hahkre’ hane. Ne cama ame amã ihhêj, ne aracri Xatanaj kôt amji kam me hapac to me ipa, ne toa amji mã mehhimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_10","096_2_10","REV","2","10","10","Ne ca ha cormã ame amji pupun xà kêanre to ame amji pupu, ne nee ca ha ame amji mã pa nare, ne me ikampa he. Quê ha Xatanaj kôt me ipa catêjê ihtỳj me anõ pro, ne me hacjên xà kam me gaxà, ne me acajpẽr hiahpuro. Ca ha ame amji pupun xà kêanre to me amcro to me tej cakrô, ca ha ito pit mã amji mã me ahimpej to me apa kam me to acrà, ne ahnaa ame gamre na, wa ha amji wỳr me ato ahtêp, ca ha icahê na ame apa, rohnỳtti mã. Ne pom hãn ne memprar tỳj catêjê mehkwỳ re, ne amji mã me hê cwa, ata jĩkjê na, ca ha ate me gũcanãr na, wa ha itỳj me amã me atĩr xà caxuw me gahĩ xà gõ, ca ha me atĩr rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_11","096_2_11","REV","2","11","11","“Ỹhỹ me ikwỳ, xà ajkĩ me gapac nare me gũpar xà caxuw? Hãpà! Ihtỳj me akam me gapac. Na ca ha me Apãm Carõ Pejti te mehkwỳ jakrã mã harẽn xà ne me kampa ne mempartu. Ne por quê ha me ampo kên cunea tohjê atajê, quê ha nee hipêr amehtyc nare, ne nee hipêr ame amji pupun xà kêanre nõ to ame amji pupun nare. Hõhõ ijarkwa ita pit” — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_12","096_2_12","REV","2","12","12","Ne cute hipêr imã harkwa hyr to hajỹr he: — Ỹhỹ Jowãw, ita caxuw ca ha Hawênti jõ krĩ kam, por ikrac ri me ikwỳ jamãr catê ata mã ijarkwa kôt ihkàhhôc ton to hane he: — “Ipê, por jũm jarkwa kam wapo xwahhihti xwapeaj te hũjê ata jarkwa na mã, me amã ihkàhhôc ita he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_13","096_2_13","REV","2","13","13","Ne imã Xatanaj to me amji mã mehhimpej catêjê jipôc ri ate ame akrĩ na, imã me gahkre pej. Ne curia ri cute me Antipa curan. Ito me cumã ihcakôc to ipa, incwỳrjapê ri cute mehcuran cakrô, ca nee ate ito amji mã me ahimpej jicu nare, ne ikam me to acrà tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_14","096_2_14","REV","2","14","14","“Ne ampo ata pyxit peaj ne ahna imã me ana prãm nare. Nee mã ampo nare, me akwỳa kwỳ ihtỳj Parãw xwỳ himpej xà kêanre atajê to ame amji mã mehhimpej to me ipa. Ne pê Parãw xwỳ Ixaher catêjê to kên prãmte me cumã Xatanaj me, ampo carõ kên to ihhimpej to: ‘Gapacta ne me pryre jàhtôa ne me to cuprõ ne me hipej, ne Xatanaj me, me amã ampo carõ kĩnti atajê mã me to amji kĩn nõ to, ne hanea ne atỳj ahti na amji pê me aprõ to me axy’ hane. Mã me akwỳa kwỳ te ihtỳj ihhimpej xà ata mã me amji jõr, ne toa amji mã mehhimpej to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_15","096_2_15","REV","2","15","15","Ne hanea ne me akam Nicoraw kôt me ipa catêjê te me to ihhimpej catêjê ame ipa. Ne me imã ampo itajê nõ na prãm nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_16","096_2_16","REV","2","16","16","Cwỳrjapê wa me amã, ‘Me amji to apkjê, ne me akên itajê jicu. Ca ha ate me akên itajê jicu nare na, wa ha me awỳr itẽm pyrentu, ne pom ijarkwa pĩn wapo hapôj ita to, ate me hajỹr catêjê cunea cuna mã ajpu’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_17","096_2_17","REV","2","17","17","“Ỹhỹ me ikwỳ, xà ajkĩ me gapac nare, me gũpar xà caxuw? Hãpà! Ihtỳj me akam me gapac. Na ca ha me Apãm Carõ Pejti te mehkwỳ jakrã mã harẽn xà na me kampa, ne mempartu. Ne por quê ha ame ampo kên cunea tohjê, wa ha itỳj aracri me cumã harte, quê ha nee jũm ite me cumã harte ita na ijahkre pej nare, to hanea, pom quê pê wa Juta catêjê mã me hõ pê mana to harte he. Ne wa ha ahpỹanre na kẽn jakati atajê kam me cumã me haprỳ to ipintuw partu. Quê ha nee jũm me haprỳ itajê jahkre pej nare, ne me cumãa quê ha me haprỳ atajê jahkre pej. Hõhõ ijarkwa ita pit” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_18","096_2_18","REV","2","18","18","Ne cute hipêr imã harkwa hyr to hajỹr he: — Ỹhỹ Jowãw, ita caxuw ca ha Tijat jõ krĩ kam, por ikrac ri me ikwỳ jamãr catê ata mã ijarkwa kôt ihkàhhôc ton to hane he: — “Ipê me Apãm kra, ne ito jarwrỳ pê ihhêj rũm cuhy pôc jarwrỳ ata, ne ipar prà pê ôr te me hũhhi na hê xà prà pyràcti ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_19","096_2_19","REV","2","19","19","Ne imã me gàpên xà cunea na me gahkre pej. Ne me amã ajpẽn kĩnti, ne ate me ajpẽn tehcajpar na, imã me gahkre pej. Ne imã ate itoa me amji mã me ahimpej, ne amji mã me aprĩa kam ampo kên mã me gũcanãr na, imã me gahkre pej. Ne ca mam me acaca xà atajê jirôa pê me to apicamẽn to me mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_20","096_2_20","REV","2","20","20","“Ne por ampo ata pyxit peaj, ne ahna imã me ana prãm nare. Nee mã ampo nare. Por me acahê na pyjê nõ kêanre apu ipa ata, ca ajte nee ihkên tête me cumãn nare, ne cama ahna me hamã. Mã ihtỳj apu ihkên xà atajê ton to ipa. Ne pyjê nõ kêanre ata pê ihhêj rũm mam pyjê nõ kêanre japrỳ te Ixapewkwỳj xwỳ ata pyràac, ne me amã amji jarẽn to, ‘Pahpãm te ri me awỳr ikujahêc, ite catyt kam me amã ampo to hahkre to hajỹr prãmte he. Gapacta ne ahti na amji pê ame aprõ caxu, ne hanea ne atỳj cute ampo carõ kênti mã me hõ ton atajê ku’ hane. Ne cute me cumã ampo to hahkre to hajỹr xà atajê to hãn ne ijõ pry kaj na imã me hàpên catêjê atajê rẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_21","096_2_21","REV","2","21","21","Ne tee ite mentête pyjê nõ ata mãn to, ‘Me to kên jicu!’ hajỹr. Mã ma apu ipar caca. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_22","096_2_22","REV","2","22","22","“Cwỳrjapê wa ha to kên prãmte cumã ijarkwa to, ‘Hã, ita caxuw ca ha atỳj ahti na ate me hũmre to gikwa, ne ame to axỳ xà ita kam nõ. Ne ita caxuw quê ha gikwa xà ata amã ihkêanre, ne hanea ne, por quê ha acahê na kam me hikwa atajê mã ihkêanre ne. Ne ihtỳj ate me amji pupun xà kêanre to me amji pupun to acuhhê na, me ato’ hane. Quê ha cute me ipar nare, ne nee mehkên ton jicu nare atajê cunea mã, quê ha itajê hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_23","096_2_23","REV","2","23","23","Ne itỳj cupê mehkra cunea jipej. Quê ha pea me ikwỳ me ahna ijahkre pej, ne hanea ne ite me hũmre cunea mã cute me amji kam hapac xà jahkre pej na me ijahkre pej. Ne pa wa ha ahpỹanre na ate me ampo ton atajê mã ampi, ne hahpan xà na me amã ijàmjõr pa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_24","096_2_24","REV","2","24","24","“Por tee me amã harkwa to, ‘Hacu ne Xatanaj jarkwa to ame hahkre, ne to amji mã me pahhimpej to me papa’ hane. Ca nee ate mempar nare, ne nee mehkôt me amji ton nare atajê, wa nee hipêr na me gapackre prãm nare. Ampo na? He ca atỳj ramã amjia kôt me gũpar to me apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_25","096_2_25","REV","2","25","25","Ne kam me to acrà mã me awcanãa ne, wa ha ahnaa me awỳr icato. Hõ, hamre, ite me gapackre xà ita pit” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_26","096_2_26","REV","2","26","26","— “Ne por quê ha me ampo kên cunea tohjê, ne ma imã ampo na prãmti kĩnti atajê ton kam me to incrà, ne ahnaa amehtyc na, wa ha me to krĩxàre cunea jõ pahhi to hanea, pom quê Inxũ te ito pjê cunea jõ Pahhi he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_27","096_2_27","REV","2","27","27","Quê ha mehpahtỳaj kam me to ihhimpej to me ipa. Quê ha jũm te apu Pahpãm par caca na, quê ha me gãn to hane, pom quê hãn ne me pjê te pot gã he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_28","096_2_28","REV","2","28","28","Ne me to ihhimpej xà to prà to hanea, pom quê awcahti xà wỳr caxêti prà he. Mã mehcunea me hõmpu, mã me cumã hõmpun xà impejti he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV2_29","096_2_29","REV","2","29","29","“Ỹhỹ me ikwỳ, xà ajkĩ me gapac nare, me gũpar xà caxuw? Hãpà! Ihtỳj me akam me gapac, na ca ha me Apãm Carõ Pejti te mehkwỳ jakrã mã harẽn xà na me kampa ne mempartu. Hõ, ite me gapackre xà ita pit” — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_1","096_3_1","REV","3","1","1","Ne cute hipêr imã harkwa hyr to hajỹr he: — Ỹhỹ Jowãw, ca ha ita caxuw Pyt jõ krĩ kam, por ikrac ri me ikwỳ jamãr catê ata mã ijarkwa kôt ihkàhhôc ton to hane he: — “Ipê Pahpãm Carõ Pejti caca xà te xet atajê cahê na ipa catê, ne ipê jũm jũhkra kam caxêre te xet ata. Ne imã me gàpên xà cunea jahkre pej. Mã mehcunea amji mã me garẽn to, ‘Jeju kôt me ipa catêjê atajê toa amji mã mehhimpej to me ipa’ hane. Ne cute ikôt me apa na amji mã me garẽn catêjê atajê mã ihhêj ne me atĩar. Ne mehkĩnte imãa ihhêj ne ramã ame acunea tyc. Ampo na? Ca nee amji mã me ito ahimpej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_2","096_3_2","REV","3","2","2","Ame ampra! Nãmri ca cormã kyre pê ito amji mã me ahimpej, na ca ha ita caxuw ito amji mã me ahimpej to ihtỳaj to ihtỳj. Nãmri ca ha ate amji mã me ito ahimpej nare na, ca ha atỳj ikôt me apa jicu, ne pea imã me apê mehtyc pyràac. Ne mẽr ampo na mã wa ame amã Inxũ cawpa to icakôc to hane? Ampo na nare. Pom ca ate me gàpên xà cunea ton itajê ri, nee Inxũ cuna mã cumã impej nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_3","096_3_3","REV","3","3","3","“Cwỳrjapê ca ha ate me ampo jahkre pej, ne me hõmpun atajê to me amji japackrea ne, ne hỹrmã me apkjê, ne amji mã me hũpahti to me apa. Ampo na? Wa ha hacpỹ ne pjê wỳr me awỳr itẽm xà ata pê ihhêj rũm me hàhkĩj xi tẽm xà pyràac, na wa ha aracri tẽ. Quê ha nee jũm itẽm xà ata na ijahkre pej nare. Cwỳrjapê ca ha me ampra! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_4","096_3_4","REV","3","4","4","“Ne me akwỳ kam me pyxitre atajê ri amã mempeaj to mempej. Ne mempej ita pê ihhêj rũm cute amehkà jakati tũm nare mã me amji jacjên, ne ma ihtũm pê me to amji cajhê to ame ipa, mã nee apu ihtũm nare, ne hakati ata na, ata pyràac. Ne ikôt me akà jakati kam me apa xà caxuw, ampeaj kam me apej, cwỳrjapê ca ha atỳj jũ caxuw icahi na ame apa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_5","096_3_5","REV","3","5","5","— “Ne por quê ha me ampo kên cunea tohjê, ne ma imã ampo na prãmti kĩnti atajê ton kam me to incrà, ne ahnaa amehtyc na, wa ha itỳj me cumã mehkà jakati atajê gõ, quê ha kaam ame ipa. Wa ha nee jũ caxuw hacpỹa mã mehtĩr xà jõ kàhhôc kam ramã ame haprỳ hikwa itajê nõ caxàr ne ihhur nare. Ne hirãa pê cama Inxũ mã me hàpên catêjê kam mare mã, me ahna amji jarẽn to, ‘Pom mempejti mehkà jakati kam ame ipa atajê cunea pê itekjê, ne me cupê me ikwỳa’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_6","096_3_6","REV","3","6","6","“Ỹhỹ me ikwỳ, xà ajkĩ me gapac nare, me gũpar xà caxuw? Hãpà! Ihtỳj me akam me gapac, na ca ha me Apãm Carõ Pejti te mehkwỳ jakrã mã harẽn xà na me kampa, ne mempartu” — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_7","096_3_7","REV","3","7","7","Ne cute hipêr imã harkwa hyr to hajỹr he: — Ỹhỹ Jowãw, ita caxuw ca ha Ihkjêkĩn jõ krĩ kam, por ikrac ri me ikwỳ jamãr catê ata mã ijarkwa kôt ihkàhhôc ton to hane he: — “Ipê rỳ jũ caxuw jũm te ampo kên nõ ton nare ata, ne ihcunea na ipeaj to ipej. Ipê rỳ jũ caxuw jũm te ampo to ihhêj xi nare ata, ne wa icakôc xà hêj xi nare to icakôc to ipa. Ne pê rỳ pêa mã pahhi Tawi xwỳ ikre nõ impejti ata kam ihkrĩ. Pê pea jũm ata pyxit peaj ne hũrkwa jihê rẽn xà ata to ajco apu ipa. Jĩkjê na ri ipyxit peaj ne imã Inxũ jũrkwa jihê rẽn xà. Na wa ha to hihê mẽ, quê ha nee jũm to hihê nare. Nãmri, wa ha ite to hihê na, quê ha nee jũm hihê mẽn nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_8","096_3_8","REV","3","8","8","Ne ramã ite me gàpên xà atajê na me gahkre pejtu, ne ite me acarôt peacre na me gahkre pej. Cakrô ca atỳj ijarkwa kôt ame apa, ne itoa amji mã me ahimpej to me apa. Na wa ite me amã harkwa jihê mẽn, ate ahna me gapôj ne iwỳr me jũmjê japrôr ne me to acator, mã me acuxà ikôt me ipa prãmte. Wa ite me amã hihê mẽn, mã ahnaa xa, na quê ha nee jũm to hihê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_9","096_3_9","REV","3","9","9","“Ỹhỹ, me akam jũmjê ame ipa atajê pê Xatanaj tekjê. Ne ihtỳj me amã amji jarẽn to ihhêj xi to ipa to, ‘Me ipê Juta catêjê, ne me ipeaj to me ipej, na ca ha atỳj me ikampa. Ampo na? Wa ha itỳj me amã catyt kam ampo pejti atajê to pit mã me amã hahkre’ hane. Cakrô, wa ha nee me to amji kwỳ nare. Ne cama me hipy mã me amẽ. Ne acuna mã, mehkõn krã na amehkrĩ na me to, quê ha me garẽn to, ‘Ampeaj kam ri, quêt me apê Pahpãm kôt me apa catêjê, ne ampeaj kam ri quêt me cumã akĩn!’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_10","096_3_10","REV","3","10","10","“Pê wa me amã ijarkwa hyr to hane he: ‘Me awcanãa ne, ne ampo cunea na amji mã me aprĩa to me apa’ hane. Ca ate me ijarkwa ita par pyrentu, ne atỳj me gũcanãr to me apa. Cwỳrjapê wa ha itỳj ampo kên atajê cunea pê me apytà. Por ite pjê kam ampo kên cunea to me capi ne to mehcajpẽr xà ata pê, wa ha me apytà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_11","096_3_11","REV","3","11","11","Ne wa ha nee amji to ijàhtũm nare ne ajpên me awỳr tẽ. Ite me amã ijàmjõr prãmte, wa ha me awỳr tẽ. Cwỳrjapê ca ha ite me amã ijàmjõr xà to ajpên me awỳr itẽm xà ata jahkà na me awcanãa ne. Nãmri ca ha ate me gũcanãr nare na, ca ha nee me gàmcwỳr nare, ne me gàmcwỳr xà ata to me acto, quê ha jũm me gaxà kam amji mã cupy” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_12","096_3_12","REV","3","12","12","— Ne por quê ha me ampo kên cunea tohjê, ne ma imã ampo na prãmti kĩnti atajê ton kam me to incrà ne ahnaa amehtyc na, wa ha ma jũm ata to Inxũ jũrkwa wỳr tẽ, ne to axà, ne pea ihhêj rũm to ikre mã ihcuhhê xà, ne ikre ata mã kam hãm. Quê ha curia ihcuhhê rohnỳtti mã. Wa ha pea kam me ijaprỳ incrê na ihhôc to hane he. Wa ha kam Inxũ japrỳ na ihhôc, ne kam, por quê ha Inxũ, côjkwa pĩn pjê wỳr, hõ krĩ tuw Krĩpinkrên kujate ata japrỳ na ihhôc. Ne wa ha hanea ne kam ijaprỳ intuwti ata na ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_13","096_3_13","REV","3","13","13","— Ỹhỹ me ikwỳ, xà ajkĩ me gapac nare me gũpar xà caxuw? Hãpà! Ihtỳj me akam me gapac, na ca ha me Apãm Carõ Pejti te mehkwỳ jakrã mã harẽn xà na me kampa ne mempartu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_14","096_3_14","REV","3","14","14","Ne cute hipêr imã harkwa hyr to hajỹr he: — Ỹhỹ Jowãw, ita caxuw ca ha Ratixa jõ krĩ catêjê kam, por ikrac ri me ikwỳ jamãr catê ata mã ijarkwa kôt ihkàhhôc ton to hane he. — “Ipê mehhêj xi nare tekjê, ne ipê mehhêj xi nare catêjê xakat, ne ipê jũm te amji jarkwa par to ipa rohnỳtti mã ata, ne ipê catyt kam ampo cunea jarẽn catê. Ne pa pê wa Inxũ jarkwa kôt pjê me ampo cunea ton pa, ne ipêa ri ampo itajê cunea xakat. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_15","096_3_15","REV","3","15","16","Ne imã me gàpên xà cunea jahkre pej. Ca ha ikôt me apa na amji to mehtỳj tu na, wa ha itỳj me ana prãm. Nãmri ca ha ate kyre pê ikôt me apa na, wa ha nee me ana prãm nare. Ampo na? Ihhêj rũm ate me hajỹr catêjê pê cô cacrujre na, imã prãm nare ata. Ne nee me ato ikõm xà caxuw me apej nare, ne nee me gakryti nare, ne nee me acacrohti nare, ne me acacrujre. Cwỳrjapê wa ha ijarkwa pê me gaxwỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_17","096_3_17","REV","3","17","17","“Ampo na mã wa ame amã icakôc xà ita to? Nee mã ampo na nare, ca me caa hãn ne amji mã me garkwa to, ‘Ampeaj kam me pajakràj! Ne ampo cunea na me pahte amji mã me prãm atajê ramã me pamã! Ne nee ahna ihkên nare!’ hane. Hajỹr cakrô, mã me apê amji jahkre kêatre, ca nee ampo kôt me hakop nare kam amji mã ame garkwa to ame hane. Ne Inxũ me imã nee ate me hajỹr nare! Ne me imã me apê ampo hamreare, ca me acakrô ame apa, ne me acunea into tũm pit. Ca nee ate me amji pupun xà kêanre kam me apahàmti ata na, ate me amji pupun ne ahna me amji jahkre pej nare, ne me imãa ri me ate me hajỹr xà itajê jahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_18","096_3_18","REV","3","18","18","“Cwỳrjapê wa ha gapackre, ne me amã. Ajpên iwỳr me pra, ne amji mã me ate amji kam me gapac xà pejti pê ôr prà pyràcti atajê jũhkà, ne pea atỳj to Inxũ me imã me gakràj. Ne hanea ne, ca ha iwỳr me pra ne amji mã me icarôt jũhkà, ne ihkôat catyt kam me apa, ata pê ri ihhêj rũm me akà jakati atajê mã ate me amji jacjên, ne kam ame apa ata pyràac, me apahàm cupate. Ne hanea ne iwỳr me pra ne amji mã me ite amji jahkre pej pê ihhêj rũm mento cahhê xà pyràac ata jũhkà, ate me amji jahkre pej, ne me arĩt pej me ate me to ampo pupun xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_19","096_3_19","REV","3","19","19","“Xà ajkĩ me imã me akĩn nare na mã wa ame ato kêanre, ne ame gapackre xà tỳjti itajê to ame gapackre? Hãpà! Imã me akĩnti, incwỳrjapê wa itỳj ampo kên itajê cunea intête me amãn to me gapackre to ihtỳaj to ipa. Hõhõ, ita na wa ijõtpê imã mehkĩnti atajê to hajỹr to ipa. Cwỳrjapê ca ha caxwãm catia mã iwỳr me apkjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_20","096_3_20","REV","3","20","20","Ne wa ihhêj ne ikre cunea jarkwa mã icuhhê to ijàhcukjêr to ipa, ixàr prãmte. Quê ha jũm te ijõkre par, ne imã hihê mẽn, wa ha ite ixàr ne cahê na ijàpàn na, quê ha ihtỳj jũ caxuw hanea ne icahê na apà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_21","096_3_21","REV","3","21","21","“Ne por quê ha me ampo kên cunea tohjê, ne ma imã ampo na prãmti kĩnti atajê ton kam me to incrà, ne ahnaa amehtyc na, wa ha itỳj amji cahê na ikrĩ xà ata kam me hỹr. Quê ha curia icahê na amehkrĩ rohnỳtti mã to hanea, pom quê pê wa ampo kên cunea tohjê ne hakren pa, pê Inxũ amji cahê na ihkrĩ xà ita kam ijỹr, wa cahê na kam ikrĩ, ita na wa ha me to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV3_22","096_3_22","REV","3","22","22","“Ỹhỹ me ikwỳ, xà ajkĩ me gapac nare, me gũpar xà caxuw? Hãpà. Ihtỳj me akam me gapac, na ca ha me Apãm Carõ Pejti te mehkwỳ jakrã mã harẽn xà na me kampa ne mempartu” — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_1","096_4_1","REV","4","1","1","Hõ, cute imã harẽn to hajỹr jirô pê wa ite hipêr ampo pupun. Ne nee mã ampo nare, côjkwa kam ri harkwa ata te amji jihê mẽn. Mã jũm jõkre pê ihhêj rũm hõhhi jõkre pyràcti ata te imã hũjarẽn to hajỹr. Pom pê wa mam kampa ita na ri cute imã hũjarẽn ne imã: — Iwỳr api, wa ha amã ampo te jũ mãn xà ata jahkre ne amã to ajpẽ, ca ha hõmpu! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_2","096_4_2","REV","4","2","2","Me ajkaam mã Pahpãm Carõ te imã amji jõr. Wa curi côjkwa kam, ite Pahhi krĩ xà kam jũm ata jỹr na hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_3","096_4_3","REV","4","3","3","Mã ihkuc prà pê kẽn prà tatapti ata pyràc, ne cupê kẽn prà tepti ata pyràc. Ne ihkrĩ xà pu na ihprà krorti ata pê ihhêj rũm ta jõxwỳn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_4","096_4_4","REV","4","4","4","Ne Pahhi krĩ xà ata pu na mehkrĩ xà kwỳ jàhtô na cute winticwat, mã kam pahhi catêjê te winticwat, ne mehkà jakati kam mehkrĩ, ne ôr te wakỳre prà pejti ata te mehcunea krãhkà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_5","096_4_5","REV","4","5","5","Ne me hipôc ri Pahhi krĩ xà ata pĩn ri ihcuxê, ne kam me hõkre, ne hàhkrihkrit pê pahhàjê pyràcti. Ne Pahhi krĩ xà ita cuna mã hàhcujro xà te xet, atajê pê Pahpãm Carõ Pejti caca xà te xet atajê pyràc, ne hàhcujrohti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_6","096_4_6","REV","4","6","6","Ne Pahhi krĩ xà ita cuna mã ampo pê cô cati pê wit pràti tetetti ata pyràac ne nõ. Ne Pahhi krĩ xà ita pu na pê jũmjê tĩar te cwat atajê te mehkrã ne me to xa. Ne jũmjê tĩar te cwat atajê kam into jàhtôa to hàhtô, me hĩ cunea kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_7","096_4_7","REV","4","7","7","Ne mam ita pê ihhêj rũm rop hôhtia pyràc. Ne ihcote na ita pê ihhêj ne pryti xũmtia pyràc. Ne hapu na ita kuc pê ihhêj rũm me hũmre kuac. Ne hapu na ita pê ri ihhêj rũm hàctia te apu ihtor pyràc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_8","096_4_8","REV","4","8","8","Ne cute me cwat itajê kam pê ahpỹanre na me hara xêj partu. Ne caxwãm pê mento, ne põ rũm mento. Ne nee caxwa me amcro kam mencrer to hicu nare, ne mencrer to: “Apejti! Ne quêt apejti ita pê Pahhiti pê Pahpãm! Ne ca ri quêt acarôt tỳjti, mehcunea jirôa pê. Ne apê mam ata, ne apê cormã ata, ne apê cormã ata rohnỳtti mã” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_9","096_4_9","REV","4","9","9","Ne cute me cwat atajê hipêr Pahpãm mã mencrer to: “Quêt mehcunea mã acatihti na gahkre pej, ne apejti na me cumã gahkre pej. Ne mehcunea amji mã me acupa. Ne mehcunea jirôa pê acarôt tỳj!” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_10","096_4_10","REV","4","10","10","Ne hãn ne cute me cwat atajê Pahpãm pê Pahhiti mã mencrer kam pra, mã pea pahhi te winticwat itajê Pahpãm cuna mã mehpỳpỳm, ne Pahhi krĩ xà ata cuna mã me hõ krãhkà atajê nõ, ne me harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV4_11","096_4_11","REV","4","11","11","“Me ijõ Pahhiti pê me ijõ Pahpãm, quêt apejti ne acatihti, mã quêt mehcunea amji mã me acupahti to me ipa. Ne quêt acarôt tỳjti, ne ampeaj kam apej. Ampo na? Pê ca quêt ampo cunea to. Ne ate amji mã to apijapar xà na ihprãmti ata to, ca to ajpa” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_1","096_5_1","REV","5","1","1","Wa ite Pahhiti krĩ xà kam jũm jỹ ata jũhkra kam, awpôc rũm, ihkàhhôc krãre ata pupun. Mã ihkàhhôc ata kam ihhôc te hũjê, caquẽc kam ihhôc, ne hanea ne hõkwa kam ihhôc. Mã ahna hê xà te xet atajê te ahna hê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_2","096_5_2","REV","5","2","2","Ne hanea ne ite Pahpãm mã memprar catê nõ tỳjti ata pupun, mã ihkrãhhia kam cute hàhcukjêr to: — Jũm ri ihkàhhôc ita tête ahna hê xà itajê jirên xà caxuw impej, quê hihê mẽ? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_3","096_5_3","REV","5","3","3","Mã nee côjkwa kam ihkàhhôc ata caxuw jũm hamreare, ne nee pjê kam caxuw jũm hamreare, ne hanea ne nee pjê krac ri caxuw jũm hamreare, cute ihkàhhôc ata tête ahna hê xà na ihtô xà itajê jirên, ne caxwãm pê hõmpun xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_4","096_5_4","REV","5","4","4","Pê wa ajco amrãa to amrã. Ampo na? Pê nee ihkàhhôc na hê xà jirên xà ata caxuw jũm impej nare, cute ahna hê xà atajê jirên, ne caxwãm pê irĩt ne cute hõmpun xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_5","096_5_5","REV","5","5","5","Mã pahhi na mehkwỳ nõ ata te imã: — Apu acwỳr nare, hõmpu he, Juta na mehkwỳ jõ Pahhiti pê rop cahàcti jõkre hôhti pyràcti ita ri me hirôa pê carôt tỳj. Ne cupê pahhi Tawi xwỳ tàmxwỳ tàmxwỳ, Juta tàmxwỳ, ne taa mã quê ha ihtỳj ihkàhhôc na ihtô xà te xet itajê jirên pa, ne capô ne hõmpu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_6","096_5_6","REV","5","6","6","Wa pea ite carà cahàcre hôhti kra xũmre nõ pupun, mã Pahhiti krĩ xà cuna mã xa. Mã cute me cwat atajê me, pahhi catêjê atajê te mehkrã. He pê ihhêj ne jũm carà cahàcre kra xũmre ata cura, mã hacpỹa mã ihtĩr ne xa ata pê me pajõ Pahhiti pê Jeju. Ne kam hĩpàr te xet, ne kam into te xet. Ne cukrã xà te xet atajê pê Pahpãm Carõ Pejti caca xà te xet atajê, mã pjê wỳr hãn ne mehkujate, atajêa ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_7","096_5_7","REV","5","7","7","Mã pea Caràcahàcre Kra ita mõ, ne cute, por Pahhiti hỹr xà kam jỹ ata pê awpôc rũm hũhkra kam ihkàhhôc ata caxàr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_8","096_5_8","REV","5","8","8","Mã pea, pom cute me cwat itajê me, pahhi te winticwat atajê me, cuna mã mehkõn krã na mehpỳm. Ne pê ahpỹanre na me cumã me hàkôr xà. Ne ahpỹanre na me cumã ampo kũm cuxwati atajê te wakỳre pràti atajê to hipu partu atajê pê Pahpãm na mehkwỳ te me to cumã mehcakôc xà pyràc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_9","096_5_9","REV","5","9","9","Pê ajco mencrer tuw to mencrer to me hane he: “Ate ihkàhhôc ita pyr ne hihê mẽn xà caxuw ampeaj kam apej! Ampo na? Pê ca ty, ne acaprô jaxwỳ. Ne acaprô jaxwỳr ata to Pahpãm mã pjê kam krĩxàre cunea pê mehkwỳ japrô, ampo kra me, me harkwa pihho to mehcakôc catêjê me, pjê cunea kam atajê cunea pê ca me haprô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_10","096_5_10","REV","5","10","10","Ne amji mã mehcunea to amã me hàpên catêjê. Ne me taa mã quê ha mehkwỳ to me amã mehcakôc, ne me taa pjê cunea to mehhimpej” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_11","096_5_11","REV","5","11","11","Wa hipêr irĩt ne ite Pahpãm mã memprar catêjê jàhtôa to hàhtô ne me hõmpun, ne me hàhtôti atajê pê jũm te me cahyt par xà nare. Mã cute Pahhiti krĩ xà me, cute me cwat itajê me, me pahhi itajê krã tu ne me to xa, ne kỳj cati pêa mã cute me cumã harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_12","096_5_12","REV","5","12","12","“Apê Caràcahàcre Kra pê Jeju. Pê ca amji to me ikritxwỳ, pê ca ijaxà kam ty ne apeaj to apej. Ne me hirôa pê atỳj, ne me hirôa pê gakràj, ne me hirôa pê ate amji jahkre pej, ne me hirôa pê ahihtỳj! Mã pjê cunea kam amji mã me acupa, ne mehcunea mã apejti na gahkre pej, ne me imã mehcunea te acatihti me apejti na me garẽn na me to prãm!” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_13","096_5_13","REV","5","13","13","Ne pea ite ampo pryre cunea increr na kam ijapac. Côjkwa kam cuwênti me, pjê kam pryre me, pjê krac ri pryre itajê me, côxwa kam tep me, pjê cunea kam, pryre cunea increr na kam ijapac. Mã cute mencrer to hajỹr he: “Por ca ajỹr xà kam jỹ ata me, Caràcahàcre Kra ata me, wa acatihti impejti na me garẽn to prãm. Mã pjê cunea kam amji mã me acupa, ne mehcunea mã apejti na me gahkre pej, ne mehcunea jirôa pê me acarôt tỳj rohnỳtti mã” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV5_14","096_5_14","REV","5","14","14","Mã cute me cwat itajê me kampa ne me cumã: — Ỹhỹ, ampeaj kam! — hane. Mã pahhi atajê mehkõn krã na mehpỳpỳm, ne catihti impejti na me harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_1","096_6_1","REV","6","1","1","Wa pea ite Caràcahàcre Kra te mam, pom ihkàhhôc na hapỳn xà te xet itajê nõ hyr na hõmpun, ne pea ite, pom cute me cwat itajê nõ jõkre pê pahhàjê jàhkrihkrit ita par, mã cute kỳj cati pêa mã hàkjêr to: — Ajpên mõ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_2","096_6_2","REV","6","2","2","Wa irĩt, ne ite cawrô jakati ata pupun, mã ajpên tẽ. Mã kam me hũmre nõ ata jỹ, ne cumã cuuhê, mã cute me cumã pahhi krãhkà jõr. Mã ma to tẽ ne ihtỳj amji mã me cupê pjê cunea pytàr to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_3","096_6_3","REV","6","3","3","Jirô pê mã ri, hipêr Caràcahàcre Kra ita te ahna hapỳn xà nõ ata hyr. Wa pea ite cute me cwat atajê nõ te amji to cote ata par, mã cute hàkjêr to: — Ajpên mõ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_4","096_6_4","REV","6","4","4","Mã pea cawrô nõ caprêcti ita cator ne ajpên mõ. Ne kam hỹr catê ata te pjê kam, cute me ipijapu ne me hũmre te pjê kam me amji kwỳa curan xà caxuw, amji na hũpar. Mã jũm te cumã caxuw wapo xwahhihti nõ catia ita jõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_5","096_6_5","REV","6","5","5","Ne Caràcahàcre Kra ita te hipêr ahna hapỳn xà incrê hyr xà ita kam, wa ite cute me cwat atajê nõ te me to incrê ata par, mã cute hàkjêr to: — Ajpên mõ! — hajỹr. Wa irĩt ne ite cawrô tycti ita pupun, mã ajpên mõ. Mã kam hỹr catê ita te hũhkra to cute ampo to ipipẽn xà ita pyr ne kam to jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_6","096_6_6","REV","6","6","6","Mã cute me cwat itajê cajpuaw jũm jõkre ita jũjarẽn ita te hajỹr he: — Amcro pyxit kam me hàpên xà jahpan xà na, me cumã arỳjhy na crat to pyxit peaj ne agõ. Ne kwỳr xôm na, ca ha me cumã crat to incrê ne me cumã agõ, amcro pyxit to me hàpên jahpan xà na. Ne hõ kryjre to ampeaj kam me cumã hĩ to ahwỳ. Ne nee ampo to impê xà me, ampo itajê nõ to apicacwỳr nare, ne nee hanea ne ampo cacô xỳre ita me ampo itajê nõ to apicacwỳr nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_7","096_6_7","REV","6","7","7","Jirô pê mã ri Caràcahàcre Kra te ahna hapỳn xà te cwat ita hyr. Wa ite cute me cwat itajê nõ te me to cwat ata par, mã cute hàkjêr to: — Ajpên mõ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_8","096_6_8","REV","6","8","8","Wa pea irĩt ne ite cawrô tatapti ata pupun, mã kam hỹr catê ata kam jỹ, mã cute me cumã haprỳ jõr to Me Hipej Catê. Mã ramã pjê kam mehtyc catêjê ihkôt ame ipa. Ne pea cute pjê kam me hipej na amji na hũpar to hajỹr he: — Ca ha ahpỹanre na mehcuran xà cunea to mehcuran to apa. Quê ha me hũmre me cwat, ca ha me ipijapu na me to, quê ha me ajpu ne me amji pyxit ne me amji cura. Ne prãm me, me hà me, pjê kam ampo kên jàprê cunea to mehcuran to hane he. Quê ha me hũmre me cwat, ca ha mehcuran xà itajê to hãn ne me pyxit ne mehcura — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_9","096_6_9","REV","6","9","9","Mã pea Caràcahàcre Kra ita te ahna hapỳn xà te xĩc ita hyr. Wa pea ite Pahpãm mã ampo kũm cuxwati to caxàr xà ata pupun. Mã ihkrac ri me caxwỳn jàhtôa ne me jỹ, atajê pê Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê te catyt kam me ipa, mã me curê xwỳn te amehcuran atajê caxwỳn, wa ite me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_10","096_6_10","REV","6","10","10","Mã mehkrãhhia kam cute ame caràr to: — Me ijõ Pahhiti impejti ne carôt tỳjti ata! Ampeaj kam apê Pahpãm ata! Jũ caxuw ca ha pjê kam itajê cukij? Ne jũ caxuw ca ha cute ame icuran catêjê itajê to apu ihkên, cute me icuran jahpan xà na? — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_11","096_6_11","REV","6","11","11","Mã ahpỹanre na cute me cumã mehkà jakati atajê jõr partu, ne me cumã: — Ca ha cama ame akôt to mehkryjre ne. Ne hanea ne cute ame gàpên xà ita to me hàpên, ne me ato amji kjê catêjê kwỳ jikaj. Por quê ha cormã hanea ne amehcura atajê, quê ha me akôt me cato ne me aràn. Ne pea cute amji mã me gàhtô na, cute me ato hũjahkre xà ata mã, me ato hahê — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_12","096_6_12","REV","6","12","12","Wa pea ite Caràcahàcre Kra te ahna hapỳn xà te xêj ita hyr na hõmpun. Mã pea pjê jàhcujrõn, ne pyt kam awcapàtkô tycti ita pê ihhêj rũm cupẽhkà tycti ata pyràac, ne putwrỳ intep pê ihhêj rũm me caprô tep. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_13","096_6_13","REV","6","13","13","Mã caxêre côjkwa pĩn apu ipijaxwỳr te hajỹr, pom quê hãn ne kôc prĩn mã ipàr to ahcujrõ, mã hãn ne apu pjê kam ajxwỳ he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_14","096_6_14","REV","6","14","14","Mã côjkwa jamre xà te hajỹr, pom quê hãn ne ampo kà incrà amji krã, cu me capô ne me cumã hikra, mã hãn ne hacpỹa mã amji krã to pra he. Ne por hakôt apu ihkrĩ atajê me, cô kam amcrà jacot atajê te amji pê ihkrĩ xà itajê caca, ne ma cupê ipintuw partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_15","096_6_15","REV","6","15","15","Mã pjê jõ pahhi catêjê me, krĩ jõ pahhi catêjê me, krãhtare jõ pahhi catêjê me, por me hakràj catêjê atajê me, me carôt tỳjti atajê me, me hũmre cunea me, cama me cumã me hàpên catêjê me, me hõ pahhi me, mehcunea pimxur, kẽn kre me hàhkà jakôt krac ri ame ipimxur partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_16","096_6_16","REV","6","16","16","Ne cute kẽn kre me, hàhkà jakôt mã mehkrãhhia kam me caràr to: — Ame ikam apỳpỳm ne ame ipro, por hỹr xà kam jỹ ata me, Caràcahàcre Kra ata te ame ikam incryc xà atajê cupate, ca ha me cupê me ito amxu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV6_17","096_6_17","REV","6","17","17","Ampo na? Hamre, ramã cute ame ikam incryac to incryc jõ amcroa kam hàhhuc, na wa ha nee me inõ cumã ijũcanãr nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_1","096_7_1","REV","7","1","1","Jirô pê mã wa ite côjkwa pĩn Pahpãm mã memprar catêjê te cwat te me pjê jõ xwahhi jõ kôc te cwat na incwỳr, ne me huwahi, ne me to ihcuhhê na me hõmpun. Ampo na? Cute ame to kên xwỳjrea na mam kôc nõ te pjê me, cô me, pĩ pàr nõ jakôr cupate ri cute me to amji tỳj ne me to xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_2","096_7_2","REV","7","2","2","Wa pea ite Pahpãm mã memprar catêjêa nõ pupun, mã pyt japôj xà rũm ihtor, ne tẽ. Ne Pahpãm tĩar ihkrĩ ata te haprỳa na cute mehhôc catê ata kujahêc, mã ihkwỳ te cwat te apu pjê me cô cunea to kên catêjê atajê wỳr tẽ. Ne kỳj cati pêa mã cute ihkwỳ mã caràr to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_3","096_7_3","REV","7","3","3","— Ca ha nee cormã ne ame pjê to kên nare, ne nee cormã ne ame cô to kên nare, ne nee cormã ne ame pĩ pàr nõ to kên nare, wa ha xa me pajõ Pahpãm tĩar ata jõ tekjê na ame ipa atajê kuctỳj kam haprỳa na ihhôc pa mã — hajỹr. Ne cute me kam mehhôc par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_4","096_7_4","REV","7","4","4","Wa pea ite, cute Pahpãm japrỳ na mehkuctỳj kam ihhôc itajê jàhtô na me harẽn par. Mã me hàhtô na cute me 144 mir. Ne me cupê ahpỹanre na Ixaher catêjê jakrã ne ajpẽn kam mehpỳm ne me xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_5","096_7_5","REV","7","5","8","Pê Ixaher catêjê na ahpỹanre na me hakrã kwỳ amji to atajê, amji to me ajcokjê ne me xa, pê ahpỹanre na ajpẽn caxuw me hakrã hàhtô na me tôxi mir. Ne Ixaher catêjê na kjêjê na me amji to ne me xa atajê pê, Juta me, Rupẽn me, Cate me, Axer me, Naptar me, Manaxê me, Ximãw me, Rewi me, Ixaca me, Xepurõ me, Joje me, Pẽnjamĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_9","096_7_9","REV","7","9","9","Jirô pê wa irĩt, ne ite me cupê Ixaher catêjê nare pê mehcahkrit jàhtôa pupun. Mã me hàhtôa to me hàhtô, ne jũ wỳr quê jũm me cahyt pa. Ne ahpỹanre na ajpẽn caxuw ampo kra me, pjê kam krĩxàre cunea me, me harkwa pihho me, pjê cunea pĩn mehcunea Pahpãm krĩ xà ata me Caràcahàcre Kra ata cuna mã mehkà jakati kam me xa, ne me hũhkra kam têrti hô pit mã, me to xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_10","096_7_10","REV","7","10","10","Ne kỳj cati pêa mã me hũjarẽn to: — Por Pahpãm hỹr xà kam jỹ ata, me Caràcahàcre Kra ata pê ri me ikên pê me ito hapôj catêjê — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_11","096_7_11","REV","7","11","11","Pê Pahpãm mã memprar catêjê cunea Pahpãm krĩ xà ata me, me pahhi catêjê cunea me, por cute me cwat atajê pu na me ajxê ne me to xa. Ne mehcunea mehkõn krã na me hỹr ne pea me Pahpãm jarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_12","096_7_12","REV","7","12","12","— Taamã, ampeaj kam quêt acati, ne mehcunea mã apejti na gahkre pej, ne quêt akrã krea to akrã kre. Ne ate me imã ampo pejti jõr atajê pyrên ampeaj kam me ijakry, ne mehcunea amji mã me acupa, ne mehcunea jirôa pê acarôt tỳj, ne me hirôa pê ahihtỳj rohnỳtti mã. Taamã! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_13","096_7_13","REV","7","13","13","Mã me pahhi nõ te icukij ne imã: — Mẽr jũmjê mã mehkà jakati kam amehcuhhê atajê? Ne jũ pĩn mã ame hapôj? — hajỹr. Wa ite cumã: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_14","096_7_14","REV","7","14","14","— Pỳpỹn, ipê me hahkre kêatre, ne quêt amãa ri me hahkre pej — hajỹr. Mã cute imã me harẽn to: — Pom me xa itajê pê ame amji pupun xà kêanre to ame amji pupu, ne Caràcahàcre Kra ita caprô to ri cute ame amji mã mehkà itajê cahhõn, mã mehkà itajê jakaa to haka. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_15","096_7_15","REV","7","15","15","Cwỳrjapê ri Pahhiti pê Caràcahàcre Kra ita krĩ xà ita cuna mã amehcuhhê, ne amcro me caxwa cunea kam Pahpãm to me amji kam me hapac xà jũrkwa kam me hàpên to pyt, ne me to apẽ, ne por hỹr xà kam jỹ ata ri ihtỳj haprỳa na me hamãr to ihkrĩ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_16","096_7_16","REV","7","16","16","Ne quê ha jũ caxuw hipêr me cumã prãm nare, ne nee me cumã kôr nare. Ne nee quê pyt cacro me ampo cacrohti me to caxàr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV7_17","096_7_17","REV","7","17","17","Ampo na? Por Caràcahàcre Kra ihkrĩ xà jipôc ri jỹ ata, quê ha amji to me hamãr catê catihti, ne ma, por cô impejti te me to ihtĩr rohnỳtti mã xà ata wỳr me to ipa, quê ha pea Pahpãm me cumã mento cacô atajê incrà — hajỹr. Hõ, cute imã me harẽn to hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_1","096_8_1","REV","8","1","1","Ne pea Caràcahàcre Kra te ahna hapỳn xà te xet ita hyr, mã pea côjkwa kam ahcarĩcti na ahtũm ryre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_2","096_8_2","REV","8","2","2","Wa pea irĩt, ne ite Pahpãm cuna mã cumã memprar catêjê te xet ne mehcuhhê na me hõmpun. Mã cute ahpỹanre na me cumã hõhhi jõr partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_3","096_8_3","REV","8","3","3","Mã pea Pahpãm mã memprar catê nõ ata te ampo run xà pràti pê ôr ita pyr, cumã ampo to me caxàr xà cahê na ne to xa. Cute kam ampo kũm cuxwati ata kwỳ to hipu prãmte ri to xa. Mã cute me cumã ampo kũm cuxwati catia ne hõr. Pahpãm na mehkwỳ te Pahpãm mã mehcakôc xà ata pê ri ihhêj rũm ampo kũm cuxwati te caxàr xà ata. Mã ma ôr te ampo kũm cuxwati te caxàr xà ata wỳr to mõ, Pahpãm krĩ xà cuna mã xa ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_4","096_8_4","REV","8","4","4","Ne hũhkra pĩn ampo kũm cuxwati ata kũm ma hàpir to mõ, Pahpãm na mehkwỳ cunea te me Pahpãm mã mehcakôc xà atajê me ajkaam mã ma Pahpãm wỳr hàpir to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_5","096_8_5","REV","8","5","5","Mã pea Pahpãm mã memprar catêjê nõ ata te ampo run xà ata pyr, ne kam ampo kũm cuxwati te caxàr xà ata jõ cuhy pôc to hipu, ne ma ahpar mã pjê wỳr to hũcapêr. Mã pea kam pahhàjê ahkrihkrit, ne kam me caràr, ne ampeaj kam, kam ihcuxê, mã pjê cunea apu ahcujrõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_6","096_8_6","REV","8","6","6","Mã Pahpãm mã memprar catêjê te xet atajê te hõhhi te xet atajê cakôr xà caxuw ame to hàhcuprõn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_7","096_8_7","REV","8","7","7","Mã mam pyxit ita te hõhhi cakôr. Mã pea cuhy cator, ne kẽn te ta me, caprô picacwỳr, mã ma pjê wỳr ahpar mã cute to hũcapêr. Ne hanea ne pjê jàhtôa ne cute to caxàr. Quê ha pjê incrê, quê ha pyxit ne to capa. Mã cute pĩ jàhtôa ne to caxàr. Quê ha pĩ incrê, quê ha pyxit ne to capa. Ne hanea ne cute kam põre kukũmti ata cunea to caxàr par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_8","096_8_8","REV","8","8","8","Jirô pê mã ri hipêr ita te hõhhi ita cakôr. Mã ampo pê ihhêj rũm hàhkà jakôtti te apu ihpôc to ipa pyràcti ata ihpôc to mõ, mã ma ahpar mã côxwa kam cute to hũcapêr. Mã pea côxwa jĩkjê te me caprô na amji jahkre. Quê ha côxwa incrê, quê ha pyxit ne caprô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_9","096_8_9","REV","8","9","9","Mã côxwa kam ampo apu ipa itajê jàhtôa ne ihtyc par, mã hanea ne pàr kre jàhtôa ne hamre. Quê ha ampo incrê, quê ha pyxit ne hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_10","096_8_10","REV","8","10","10","Mã hipêr incrê ita te hõhhi cakôr. Mã caxêre nõ catia ita pê ihhêj rũm pahte ame pajũhkra to ame pĩ pôc cwỳr, mã hãn ne apu ihpôc to ipa, mã ma côjkwa pĩn cô kam ihpỳm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_11","096_8_11","REV","8","11","11","Ne caxêti ita japrỳ te Xỳhti. Cwỳrjapê ri cô jĩkjê kam caxêti ita pỳpỳm atajê xỳa to hỳ. Quê ha cô incrê ne ajpjê atajê nõ pyxit ne hỳa to hỳ. Cwỳrjapê ri me hũmre kwỳ jàhtôa ne cute cô ata to mehkõm catêjê cunea tyc partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_12","096_8_12","REV","8","12","12","Mã cute to cwat ita te hõhhi cakôr. Mã pea pyt me, caxêre me putwrỳ jĩkjê pot kam awcapàtkô. Ne nee pyt jĩkjê pot kam hàhcujro jõ amcro jàhcujro nare, ne kam awcapàtkô. Ne caxêre te hajỹar, ne putwrỳ te hajỹar, ne nee hĩkjê pot kam hàhcujro nare, ne pea cajê to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV8_13","096_8_13","REV","8","13","13","Jirô pê mã wa irĩt, ne ite hàcti nõ ita tor ne kàaj mã tẽ ata pupun. Mã cute ihkrãhhia kam hũjarẽn to: — Akỳ, akỳ, akỳ, por pjê kam amehkrĩ atajê, quê ha cormã me Pahpãm mã memprar catêjê incrê te me hõhhi cakôr atajê jõkre kampa, ne pea mehkên mã me axà! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_1","096_9_1","REV","9","1","1","Jirô pê mã ri Pahpãm mã memprar catê te xĩc ita te hõhhi ita cakôr. Wa ite, pom pjê kam caxêti nõ te ampo carõ kên jũrkwa kre jatôhhy nare ata jihê mẽn xà pyr na hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_2","096_9_2","REV","9","2","2","Mã caxêti te kre jatôhhy nare ata jihê mẽn, mã ihpĩn ihkũm jicrôtti ita pê ihhêj rũm kwỳr cajror xà jicrôt, ne pom kre jicrôt cator ita te pyt pro, mã pea kỳj pê kam awcapàtkô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_3","096_9_3","REV","9","3","3","Mã ihkũm jicrôt ita pĩn xycxycti itajê hapôj, ne ma pjê wỳr ajpên pra, ne ihhêj rũm incaca xà pê pactia incaca xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_4","096_9_4","REV","9","4","4","Mã jũm te me cumãn to hajỹr he: — Ca ha nee ame põre kukũmti atajê nõ to kên nare, ne nee ame ahkêt to kên nare, ne nee ame pjê kam ampo pĩ pàr atajê nõ to apu mehkên nare. Ne por me hũmre kuctỳj kam Pahpãm japrỳ na ihhôc nare atajê to pit mã, ca ha atỳj amehkên. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_5","096_9_5","REV","9","5","5","Ne nee amehcuran nare, ne cama me cumã mehkàj xà to, quê ha mehkàj xà itajê na ame amji pupun kêanre ita to ame putwrỳ to xĩc — hajỹr. Ne pom quê ha mehkàj xà itajê pê, quê ha ihhêj rũm pacti te ame caxwỳr xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_6","096_9_6","REV","9","6","6","Putwrỳ te xĩc ita kam, quê ha me hũmre atajê tee apu amji to mehtyc xà japê, ne nee ampo te amehcuran xà atajê na ame hapôj nare. Quê ha ihtỳj amehtyc prãm cakrô, quê ha ma mehtyc xà atajê ame hahpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_7","096_9_7","REV","9","7","7","Ne xycxycti itajê pê ihhêj rũm cute ame hàprê xà wỳr cute cawrô pytàr xà ame to hàhcuprõn. Ne ihkrã kam ihhêj rũm cupê wakỳre prà tepti pê ôr te ihkrãhkà, ne ihkuc pê ihhêj rũm me hũmrea kuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_8","096_9_8","REV","9","8","8","Ne ihkĩ pê ihhêj rũm pyjêa kĩ. Ne wa pê ihhêj rũm rop cahàcti jõkre hôhti xwaa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_9","096_9_9","REV","9","9","9","Ne hĩ pytàr xà ita pê ihhêj rũm wakỳti te ame hĩ pytàr xà. Ne hara jàhkrihkrit pê ihhêj rũm cawrô jàhtôa te me hàprê xà wỳr kujti kjên to ihprõt jàhkrihkrit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_10","096_9_10","REV","9","10","10","Ne cupê pactia ne hapy kam ihpêrhy, ne ihpêrhy ita pê ihhêj rũm wakỳti te ame caxwỳr xà, ne wahhi. Ne ihpêrhy ita to quê ha ame hũmre itajê caxwỳr to ipa ita to putwrỳ to xĩc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_11","096_9_11","REV","9","11","11","Ne ihtỳj cumã hõ pahhi mã to ihhimpej, por caxêti te kre jatôhhy nare jihê mẽn xà to amji pytàr ata pê ri hõ pahhi. Ne Ixaher jarkwa na haprỳ te Apatõ ne Crec jõ pjê catêjê jarkwa na ri haprỳ te Apôrijõ ne, pom haprỳ itajê hũjarẽn to “Me to hamre catê”. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_12","096_9_12","REV","9","12","12","Ne mam cute me amji pupun xà kêanre catia ita te ma ramã me hakren. Jirô pê mã, quê ha ihtỳj cormã cute me amji pupun xà kêanre pijakrut atajê cormã me hỹrmã cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_13","096_9_13","REV","9","13","13","Mã pea Pahpãm mã memprar catê nõ te ihkwỳ to xêj ita te hõhhi cakôr. Wa pea ite Pahpãm cuna mã wakỳre prà tepti pê ôr te ampo kũm cuxwati pôc xà jõ xwahhi te cwat ata pĩn jũm jõkre ita par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_14","096_9_14","REV","9","14","14","Mã cute hõhhi cakôr catê ata mã: — Por Cômpejti jõ côhti cahi na Xatanaj mã memprar catêjê te cwat ne me huwapre ne mehcuhhê atajê mã me hê pô, ne me cumã hikra — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_15","096_9_15","REV","9","15","15","Mã cute me Xatanaj mã memprar catêjê te cwat itajê mã me hê pôn, ne me cumã hikran. Ne pê ramã ampo itajêa na me to awjahkre, amcro ata me, putwrỳ me, caku me, mãr quê pjê kam me hũmre jàhtôa ne me hipej. Quê ha me hũmre incrê, quê ha pyxit ne ihcura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_16","096_9_16","REV","9","16","16","Ne ite me cumã cawrô kam me hàprê catêjê jàhtô na cute me 200 mirjãw na ite me harẽn par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_17","096_9_17","REV","9","17","17","Ne irĩat kam ite cawrô itajê pupun, kam me hàprê catêjê mea mã, mã me hĩ pytàr xà itajê tepti ita pê ihhêj rũm cuhy, ne ihkukũmti ita pê ihhêj rũm côjkwa kukũm, ne ihtatapti ita pê ihhêj rũm pyrãre tatap. Ne me hõ cawrô krã itajê pê ihhêj rũm rop cahàcti jõkre hôhti krã, ne harkwa pĩn ihtỳj cuhy hapôj. Ne ihkũm hapôj ne hanea ne kam ihkũm tatapti ita hapôj, cute mehcuran xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_18","096_9_18","REV","9","18","18","Ne pom cawrô jarkwa pĩn cuhy me, cuhy kũm me, ihkũm tatapti atajê te me hũmre jàhtôa ne me hipej xà. Quê ha hũmre incrê, quê ha hõtpê pyxit ne mehcura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_19","096_9_19","REV","9","19","19","Ampo na? Cawrô itajê cunea jarkwa kam ri hàprê xà, ne hanea ne hapy kam ri hàprê xà. Ne hapy kam ihkrã itajê pê ihhêj rũm cagã krã, mã to me hũmre cãmxa, mã mehkàj xà kêanre na, me amji pupun xà kêanre to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_20","096_9_20","REV","9","20","20","Ne ampo te amehcuran nare atajê cahhur jàhhuc atajê te nee me hũhkra to cute ame amji mã me hõ pahpãm cahàc krekà ton atajê kĩn jicu nare. Ne nee hanea ne cute ame ampo carõ kên itajê kĩn jicu nare, ne pom me hõ pahpãm cahàc krekà itajê ri he: Wakỳre prà tepti pê ôr te me hõ pahpãm cahàc krekà ita, ne wakỳre prà jakare te pahpãm cahàc krekà me, kẽn te me hõ pahpãm cahàc krekà me, pĩ te me hõ pahpãm cahàc krekà. Ne me hõ pahpãm cahàc krekà itajê nee irĩt, ne nee hũpar nare, ne nee hanea ne ipa nare cakrô, mã ihtỳj me cumã ihkĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV9_21","096_9_21","REV","9","21","21","Ne nee cormã cute mehkwỳ curan jicu nare, ne nee cormã cute me hũxy xi jicu nare. Ne hanea ne nee cormã cute ahti na ame pyjê caxun itajê jicu nare, ne nee cormã cute ame hàhkĩj jicu nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_1","096_10_1","REV","10","1","1","Wa pea ite côjkwa pĩn Pahpãm mã memprar catê nõ tỳjti ata pupun, mã ajpên ahpar mã iwrỳc to mõ. Ne ihkà ita pê ihhêj rũm ahcakrã, ne ihkrã kam ta jõxwỳn xa, mã to mõ. Ne ihkuc prà ita pê pyt prà. Ne ihte pê cuhy ne kam xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_2","096_10_2","REV","10","2","2","Ne hũhkra kam ihkàhhôc nõ ita crire ne ihpahe hiahpuro mã to tẽ. Ne cute cô kam awpôc rũm ihpar ita xãm, ne pjê kam cute awke xãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_3","096_10_3","REV","10","3","3","Ne kỳj cati pêa mã caràr, ne caràr ita pê ihhêj rũm rop cahàcti jõkre hôhti jõkre. Caràr jirô pê mã côjkwa pĩn me hõkre jàhkrihkrit te xet pê ta jàhkrihkrit pyràcti ita to cute catia. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_4","096_10_4","REV","10","4","4","Ne cormã cumã mehcakôc kwỳa kam, wa ajmãr ite ahna ihhôc, ne ramã ahna ihhôc xàa caxuw apu amji mã ahcuprõ, mã côjkwa pĩn jũm jõkre ita te imã: — Aracri acaxwãm pê amji mã me hũjarẽn xà itajê nõ, ne nee ahna ihhôc nare — hajỹr. Wa ite impar, ne nee ahna ihhôc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_5","096_10_5","REV","10","5","5","Wa pea ite pjê me cô kam Pahpãm mã memprar catê ata pupun, mã cute côjkwa wỳr awpôc rũm hũhkra pẽr, ne ihcakôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_6","096_10_6","REV","10","6","6","Por Pahpãm ihtĩar ihkrĩ ne cute côjkwa me, pjê me, cô kam ampo cunea ton ata jarkwa na hũjarẽn te hajỹr he: — Quê ha nee hipêr amji to amcro nõ mẽn nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_7","096_10_7","REV","10","7","7","Quê ha Pahpãm mã imprar catê te ihkwỳ to xet ita hõhhi cakô. Quê ha Pahpãm, pom pê ramã cumã me hàpên catêjê pê harkwa to me cumã ihcakôc catêjê mã, amji kam hapac xà na amji jarẽ ata to hàpên kam tẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_8","096_10_8","REV","10","8","8","Mã hipêr côjkwa pĩn jũm te imã ihcakôc ata te hipêr imã ihcakôc ne imã: — Tẽ ne Pahpãm mã memprar catê nõ, cô me pjê kam xa ata jũhkra kam ihkàhhôc nõ curor hiahpuro ata, cupê apy — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_9","096_10_9","REV","10","9","9","Wa ma tẽ ne ite ihkàhhôc ita na ihwỳr. Mã cute imã hũjarẽn to: — Ihkàhhôc ita py ne krẽ, quê ha garkwa kam inxô pê pen xô, ne gõxà kam quê ha wa xỳ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_10","096_10_10","REV","10","10","10","Wa ite cupê ihkàhhôc ita pyr, ne ite ihkrẽr. Mã ijarkwa kam inxô pê pen xô, wa ite ihkrẽr jirô pê mã ri ijõxà kam, wa xỳa to hỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV10_11","096_10_11","REV","10","11","11","Mã cute imã hũjarẽn to: — Ỹhỹ Jowãw, hipêr amã ate ampo kra me, krĩxàre me, pjê kwỳ me, me harkwa pihho catêjê kwỳ me, pahhi kwỳ mã Pahpãm jarkwa kwỳ jarẽn xà — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_1","096_11_1","REV","11","1","1","Ne cute imã ampo to ipipẽn xà pê pĩ cajrer pyràcti ata jõr, ne imã hũjarẽn to: — Hã, to xa ne tẽ, ne to Pahpãm to cute me amji kam hapac xà jũrkwa me, cute cumã ampo to caxàr xà ata to ajpẽn, ne cute me Pahpãm kĩn catêjê atajê cahyt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_2","096_11_2","REV","11","2","2","Ne põ pê carãhti ata, ca nee to apipẽn nare. Ampo na? He kaam quê ha mehcahkrit atajê, por cupê Juta catêjê nare atajê me amji to caku to incrê ne ihkôt hĩkjê xà, na ri Pahpãm te me cumã Krĩmpejre jõ cà carãhti ita jahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_3","096_11_3","REV","11","3","3","Ne wa ha ma ijarkwa to mehcakôc catêjê pijakrut te xãc to mehkà atajê ajwar kujate, quê ha me ijarkwa jarẽan to caku to incrê ne ihkôt hĩkjê — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_4","096_11_4","REV","11","4","4","Harkwa to mehcakôc catêjê pijakrut itajê pê pĩxô pàr cacô pôc pejti ata pyràac, ne me cupê ihpôc xà pijakrut itajê pyràac, por Pahpãm pê pjê jõ Pahhiti cuna mã me xa atajê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_5","096_11_5","REV","11","5","5","Quê ha jũm te ame to kên prãm to mõr na, quê ha me harkwa pĩn cuhy cato, ne me curê xwỳn ata to hamre. Hõ, quê ha jũm te ame to kên prãm to mõr na, quê ha cama ty. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_6","096_11_6","REV","11","6","6","Ne cute me Pahpãm jarkwa jarẽn to ipa atajê te côjkwa pĩn ta to me iwrỳc nare na, cute amji caxuw me hũpar. Ne hanea ne cute cô kam me caprô ton xà caxuw amji na me hũpar. Ne hanea ne cute ampo kên jàhtôa to ame pjê to kên xà caxuw amji na me hũpar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_7","096_11_7","REV","11","7","7","Ne caku crê ne ihkôt hĩkjê kam quê ha ame to hane, ne cormã me hũjarẽn jicu, me ajkam quê ha ampo kênti ata kre jatôhhy nare ata pĩn mehwỳr cato, ne me kam tẽ. Quê ha ame ajpu ne ajwar me tohjê ne mehcura. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_8","096_11_8","REV","11","8","8","Ne pê mam krĩ catia kam, mam me hõ Pahhiti cura ata jõ krĩ cape na, quê ha me hũmre pijakrut tyc atajê me nõ. Ne por krĩ krã kêanre ata pê Krĩhpôc me Ejit jõ pjê krã kêanre ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_9","096_11_9","REV","11","9","9","Quê ha ampo kra me, krĩxàre atajê me harkwa pihho catêjê atajê cunea me nõr ita na me hõmpun to amcro to mencrê ne ihkôt me to hĩkjê. Ne nee quê ha jũm me harêt na amji jamãr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_10","096_11_10","REV","11","10","10","Ne pjê kam quê ha mehcuran xà ata to ame amji mã amji kĩn to, ne hũrên ame hakry. Ne quê ha ihtỳj me hũrên me hakryte ame amji mã me ampo jõr to me ipa. Ampo na? Pom Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê itajê te me hũmre mã mehkên xà catia ton, ne mehtyc, na ri ame hakry. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_11","096_11_11","REV","11","11","11","Ne me ahna amcro incrê ne ihkôt hĩkjê, quê ha Pahpãm pĩn mehtĩr xà jõ kôcti pahtỳjti ata cato, ne ajwar me hakô, ne me cumã axà, quê ha ajwar me jỹ ne me hãm pyrentu. Quê ha cute mehtĩr na me hõmpun atajê mã me hũpa to me hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_12","096_11_12","REV","11","12","12","Quê ha Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê pijakrut itajê me côjkwa pĩn jũm jõkre pahtỳjti ata kampa, quê ha me cumã hũjarẽn to: — Ajpên iwỳr me api! — hane. Quê ha cormã ame curê xwỳn itajê ame hõmpun kwỳa kam, quê ha ma ahcakrã nõ ita kam côjkwa wỳr me hàpir to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_13","096_11_13","REV","11","13","13","Me ajkaam quê ha pjê hàhcujrõn kam tẽ, ne hàhcujrõn to catia to cati. Na quê ha krĩ jĩkjê pot ne to hamre. Quê ha ikre tej, quê ha pyxit ne hamre. Ne pjê jàhcujrõn ata quê ha me hàhtô na me to xet mir ne me hipej. Na quê ha mehkwỳ me hõmpu, ne me cumã hũpaa to hũpa. Na quê ha me côjkwa jõ Pahpãm mã me catia to cati na, me cumã harẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_14","096_11_14","REV","11","14","14","Ne ramã cute amji na me cute me amji pupun xà kêanre ata pupun to me ipijakrut, mã ramã hamre. Ne me hõmpu he, quê ha cormã cute amji na mehkên xà kêanre incrê pupun xà ata, quê ha cormã mehwỳr cator pyrentu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_15","096_11_15","REV","11","15","15","Mã Pahpãm mã memprar catê te xet ita te hõhhi cakôr, mã côjkwa kam me hõkre ita jũjarẽn xà ita te hajỹr he: — Hamre, ita caxuw Pahpãm pê me gõ Pahhiti me, ihkra pê Crixtô te pjê ita cunea to mehhimpej xàa kam ri ramã hàhhuc, ne taa mã quê ha hõtpê ihhimpej rohnỳtti mã — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_16","096_11_16","REV","11","16","16","Mã me pahhi te me winticwat ne Pahpãm cuna mã mehkrĩ xà kam amehkrĩ atajê, mehkõn krã na pjê kam me hỹr, ne pea pjê kam ame hipô, ne ame krĩ, cute me Pahpãm cuna mã amji to mehkryjre prãmte ne pea Pahpãm jarẽn pejti to me harẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_17","096_11_17","REV","11","17","17","“Me ijõ Pahhiti pê Pahpãm, ampeaj kam acarôt tỳj, pê ca mam ramã akrĩ ita na, cormã akrĩ rohnỳtti mã! Wa itỳj apejti na me garẽ. Ampo na? Ca ramã ate me imã acarôt catia to ampo itajê cunea ton, ne ita kam ca ha ahimpej xà ata kam to tẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_18","096_11_18","REV","11","18","18","Ne me cupê me akôt me ipa catêjê nare atajê, ampeaj kam akam mencryc. Ampo na? Hamre, ate mehcukij ne ame to kên xàa kam ri ramã hàhhuc. Ramã ate mehtyc catêjê cukij xàa kam ri ramã hàhhuc. Ne ate amã me hàpên catêjê me, garkwa to mehcakôc catêjê cunea to impej xàa kam ri ramã hàhhuc. Ne ca ha hanea ne me akwỳ cunea to hanea, ne me cati me, mehkryjre atajê mea mã, cute amji mã me acupa. Hamre, cute ame pjê to kên catêjê to, ate hamre xàa kam ri ramã hàhhuc!” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV11_19","096_11_19","REV","11","19","19","Mã côjkwa kam Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa nõ xa ata jarkwa te amji jihê mẽn. Wa ite pĩ po te Pahpãm jàmcjên xà ata pupun, por pê Ixaher catêjê pjê kam ihkôt me to, ne ajco me hapỳ ne me to ipa ata, Pahpãm me cute me ajpẽn par xà ata na. Me ajkaam mã ihcuxê, ne me hõkre, me ta ahkrihkrit, ne pjê jàhcujrõn, ne kẽn te ta pahtỳjti ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_1","096_12_1","REV","12","1","1","Mã côjkwa kam rỳ jũ caxuw pahte me ampo pupun nare ata te amji to ipipẽ. Ata pê pyjê nõ ata. Ne pê ihkà pê pyt, ne ihpar krac ri putwrỳ ajêt, ne ihkrã kam caxêre te tôxi ne amji to ihkrãhkà ata ihkrã na ajêt. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_2","096_12_2","REV","12","2","2","Ne pê ramã ihkra, ne ihkra xà te ampeaj kam caràr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_3","096_12_3","REV","12","3","3","Mã hipêr côjkwa kam ampo ita te amji to ipipẽ ata pê nee mã ampo nare, cagãti intepti kêanre nõ ata, ne kam ihkrã te xet, ne kam hĩpàr te tej. Ne ahpỹanre na ihkrã atajê na wakỳre prà tepti pê ôr te ihkrãhkà atajê harij. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_4","096_12_4","REV","12","4","4","Ne cute côjkwa pĩn hapy to caxêre jàhtôa ne hũhhyr, ne ma pjê wỳr to hũcapêr. Quê ha caxêre incrê quê ha pyxit ne to awcapê. Ne pea pyjê nõ ata cuna mã hàhhuc ne xa, cumã ihkra ita pỳm kôt mãmã, cute ihkrẽr prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_5","096_12_5","REV","12","5","5","Mã pea pyjê nõ ata mã ihkra ata pỳm, ne cumã hũmre, por quê ha ihpa tỳjti to krĩxàre cunea to ihhimpej ata. Mã ma cute me ahkrare nõ ata pỳn, cagãti pê, ne ma Pahpãm wỳr me to tẽ, ihkrĩ xà kam ihkrĩ ata wỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_6","096_12_6","REV","12","6","6","Mã ma cagãti te inxi to irô, ne ahna ipipkjêr ne apu to kên prãm. Mã ma inxi ata, por pê ramã Pahpãm cumã ahkêt kam ipimxur xà to ata wỳr tẽ, ne curia quê ha me to ipijapar to caku to incrê ne ihkôt hĩkjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_7","096_12_7","REV","12","7","7","Jirô pê mã ri côjkwa kam cute me ipijapu kam mehtẽm. Pahpãm mã me hàprê catêjê jõ pahhi japrỳ te Miquer ata me, côjkwa kam me hàprê catêjê me, cute cagãti kêanre ata mã me hàprê catêjê me, me ajpẽn kam mehtẽm, ne ame ajpu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_8","096_12_8","REV","12","8","8","Ne cute me cagãti ata tohjê, na quê nee hipêr côjkwa kam cumã me hàprê catêjê me, me hàhhuc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_9","096_12_9","REV","12","9","9","Ne cagã catia kênti ata, pê mam Xatanaj te mehcunea mã ihhêj ata. Mã ma cute pjê wỳr me to hũcapêr, ne cute cumã me hàprê catêjê to hajỹar, ne ma ihkôt me to hũcapêr par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_10","096_12_10","REV","12","10","10","Wa ite côjkwa kam jũm jõkre tỳjti ata par, mã cute hũjarẽn to: — Ita caxuw me Pahpãm te me pahkên pê me pahto cator! Ita caxuw ri Pahpãm te cupê Pahhiti na carôt to ipipẽ! Ita caxuw ri Pahpãm kra pê Crixtô te ihhimpej xà to ipipẽ. Ampo na? Por me pahkjêjê jarẽn kên catê Pahpãm cuna mã xa, ne cute me harẽn kêanre to caxwa ne to apẽ ata, ma côjkwa pê cute me to hũcapêr, quê ha jũ caxuw hipêr me pajarẽn to kên nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_11","096_12_11","REV","12","11","11","Me pahkjêjê te ihtỳj me pahcurê xwỳn tohjê. Ne nee mã amjia kôt cute me tohjê nare. Pê Caràcahàcre Kra pê Jeju ata caprô jaxwỳ, ne me pajaxà kam ty. Cwỳrjapê ri ihtỳj me pamã ajpu, caprô ita kôt. Mã ihcãmtà rũm me pahkjêjê atajê ihtỳj amji to mehtyc japên to me ipa. Ne ihtỳj amji mã me Jeju te me cumã ipijapu na me harẽn to ipa, na ri ihkôat cute me tohjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_12","096_12_12","REV","12","12","12","Na ca côjkwa kam me amji to ajpa atajê, ca ha me acunea me gakrya ne! Ne pjê me cô kam amji to me ajpa atajê, ca ha me apeacre ne. Ampo na? Ma Xatanaj me awỳr iwrỳc, ne me akam incryc te to hipu tu ramã cumam cumã amcro incrêre na cute amji jahkre pej na ri — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_13","096_12_13","REV","12","13","13","Ne cagã kênti ata te ramã pjê wỳr amji to hũcapêr na amji jahkre pej, ne cute, por pyjê nõ mã ihkra xũmre pỳm ata, caapôr kam ihtẽm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_14","096_12_14","REV","12","14","14","Mã cute ahkêt kam ihkrĩ xà ata wỳr ihtor xà caxuw me cumã hàcti catia jara to me ipijakrut ne me cumã hõr. Por quê ha curi amji to me ipijapar to caku to incrê ne ihkôt me to hĩkjê xà ata wỳr, cagãti ata te apu to kên cupate. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_15","096_12_15","REV","12","15","15","Mã cagãti ata te harkwa pĩn cô mã hikran. Mã ma pyjê nõ ata kôt ajpjê, cute cô ata to, ma to ihtẽm prãmte, cute ihkôt cumã hikran. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_16","096_12_16","REV","12","16","16","Mã ihtỳj pjê te pyjê nõ ata tehcajpar, ne cô mã harkjêc. Mã harkwa mã cagãti te cô kujahêc ata xàr, mã cute intête ihkrẽr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_17","096_12_17","REV","12","17","17","Mã cagãti ata apu pyjê nõ ata kam incryac to incryc, ne ma tẽ, ne cute pyjê kwỳ pê mehtàmxwỳa atajê kwỳ to kên kam ihtẽm. Por me Pahpãm jarkwa kampa, ne catyt kam Jejua kôt me ipa atajê to ri apu hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV12_18","096_12_18","REV","12","18","18","Ne ma cagãti ita tẽ ne côxwa tohkà na hàhhuc ne nõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_1","096_13_1","REV","13","1","1","Jirô pê mã, wa ite cagãti wỳr ampo kênti nõ ata te côxwa pĩn hàpir na hõmpun. Ne pê ihkrã xet, ne kam hĩpàr tej, ne ahpỹanre na hĩpàr itajê na cumã ihkrãhkà, ne ihkrã na ihcakôc xà hêj xi kêanre na ihkàhhôc ata ajêt, ne hũjarẽn to: “Ipê Me Apãm Cati” hane. Cute ihkàhhôc kam ihcakôc xà kêanre ita to apu Pahpãm to kên prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_2","096_13_2","REV","13","2","2","Ne por ite ampo kênti pupun ata pê ihhêj rũm rop cahàc krorti, ne ihpar pê ihhêj rũm awcapàtkôkrit jũhkrahti, ne harkwa pê rop cahàcti jõkre hôhti jarkwa. Mã cagãti kêanre ata te cumã hàpên xà caxuw carôt catia ne hõr. Ne cute cumã cupê pahhi krĩ xà ata jahkre, ne harkwa kôt cute hàpên na mẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_3","096_13_3","REV","13","3","3","Ne pê ampo kênti ita krã nõ pyxit ne cupê ihhêj rũm haxôp te ihcuran, ne pê ihkên xà te ihcuran xà ata ramã cumã hà nõ, mã hacpỹa mã ramã ihtĩr. Mã pjê cunea kam hãn ne ame amji mã ame ipikrar to me ipa, ne cute me ampo kênti ata pynãr, ne ihkôat me amji ton to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_4","096_13_4","REV","13","4","4","Ne mehcunea ame cagãti kêanre ata kĩn, ne me cumã ihcakôc to kênre nare. Ampo na? Pê ampo kênti ata mã carôt to cute hàpên xà cunea gõ, na pê. Ne hanea ne ame ampo kênti ata kĩn, ne me ajpẽn mã me to ihcakôc to impejti to hane he: — Jũm pê mã ampoti ita pyràac, ne cume ipipẽan? Ne jũm ri ampeaj kam ihhihtỳj, cute me ajpẽn cujtên xà na? Hamreare! Jũm me quê amji cujtê! — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_5","096_13_5","REV","13","5","5","Ne cute me hũmre mã ampo jahkre kêatre ton xà ata na amji na hũpar, ne hanea ne cute Pahpãm na ihcakôc kêanre xà na amji na hũpar, ne taa mã quê ha ihhimpej to caku to incrê ne ihkôt hĩkjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_6","096_13_6","REV","13","6","6","Mã cute Pahpãm cuna mã ihcakôc kên kam ihtẽm, haprỳ mea mã, ne hanea ne curi Pahpãm krĩ xà ata mea mã ahna ihcakôc, ne hanea ne ihkôt côjkwa kam amehkrĩ atajê cunea na apu ihcakôc kêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_7","096_13_7","REV","13","7","7","Ne cute Pahpãm na mehkwỳ cunea me apu ajpu, ne cute me hirô pê ihcuhhê na amji caxuw hũpar. Ne hanea ne cute ampo kra me, krĩxàre cunea me, me harkwa pihho catêjê atajê cunea to ihhimpej xà caxuw, cute amji na hũpar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_8","096_13_8","REV","13","8","8","Ne por mehcunea pjê kam me amji to me ajpa atajê cunea, quê ha ampo kênti ata kôt me amji kampa, ne toa amji mã mehhimpej. Ne por hacpỹa mã mehtĩr xà jõ kàhhôc kam me haprỳ hikwa atajê ri, nee ihkôt me amji kam hapac nare. Ampo na? He pê Pahpãm pjê ton pêa mã cute me Caràcahàcre Kra curan na to amji kampa ata to ri amji mã mehhimpej to me ipa. Cwỳrjapê ri cute amji mã hõ kàhhôc kam me haprỳ nõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_9","096_13_9","REV","13","9","9","Cwỳrjapê ca me ipar peaj ne, me gũpar mã ate me hamãr pàràpên. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_10","096_13_10","REV","13","10","10","Por jũm jaxàr xà caxuw apu mõ ata, quê ha ihtỳj me haxà, ne por jũm apu wapo xwahhihti te ihcuran xà caxuw apu mõ ata, quê ha ihtỳj wapo xwahhihti to mehcura. Ne pom ampo itajê, me cupê Pahpãm na mehkwỳ caxuaw ri, ne quê ha ihtỳj me cumã awcanã, ne Pahpãm to amji mã mehhimpej kam me to incrà tu ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_11","096_13_11","REV","13","11","11","Ne ite pjê pĩn ampo kênti itajê nõa jàpir na hõmpun. Mã kam hĩpàr pê carà cahàcti hôhtia jĩpàr ne ipijakrut. Ne cama cagãti kêanre ata cakôc xà me ipipẽan. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_12","096_13_12","REV","13","12","12","Ne mam cagãti kêanre ata carôat to, kam mare mã hàpên to ipa. Ne pjê kam mehcunea amehkrĩ atajê mã cute mam ampo kênti ata kĩn na, incryac kam hũjahkre. Por ajmãr cute wapo xwahhihti to mehcuran, mã hacpỹa mã cutea amji caprãr ne impej ata kĩn, na ri incryac kam me cumã awjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_13","096_13_13","REV","13","13","13","Ata te ri me hũmre kam mare mã ampo pihhoti catia ton. Ne cute côjkwa pĩn cuhy ton, ne pjê wỳr ihkujahêc, mã pjê kam ihpỳm. Mã me hũmre cunea te me hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_14","096_13_14","REV","13","14","14","Mã hapu na ampo kênti cator ita te ri pjê kam me hũmre itajê cunea mã ihhêj. Mã Pahpãm te cama cute mam ampo kênti ata carôat to ampo ton xà na hamãr, mã cute ton, ata to ri cute me hũmre cunea mã ihhêj. Ne cute pjê cunea kam mehcunea mã harkwa to: — Ca ha cute wapo xwahhihti to ajmãr me ampo kênti curan ita krekà to me amji mã ahimpej, ate amji mã mehkĩn prãmte — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_15","096_13_15","REV","13","15","15","Mã cute me ton, mã pom hapu na ampo kênti ita te ampo kênti krekà ata jakôr, mã pea ihcakôc, ne cumã mehkĩn ne me hũpa nare atajê cunea jipej xà caxuw amji na hũpar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_16","096_13_16","REV","13","16","16","Ne pea cute me hũmre kà me, me ahkrare me, me hakràj me, me cupê hamreare me, cama me cumã me hàpên catêjê me, amjia kôt me hàpên catêjê mã harkwa, mãr quê amji kam awpôc rũm amji jũhkra kam me haprỳ nõ, nare, quê ha mehkuctỳj kam me cunõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_17","096_13_17","REV","13","17","17","Ne cute me to hajỹr xà ata kam, quê nee jũm kuctỳj kam ampo kênti japrỳ nare ata mã me ampo to hàhpan nare, ihpore na. Ne nee me cupê ampo japrôr nare, ihpore to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV13_18","096_13_18","REV","13","18","18","Ne haprỳ cahyt xà te hajỹr he: “666”. Ca ha ate akrã krea te amji jahkre pejti na, ca ha atỳj kampa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_1","096_14_1","REV","14","1","1","Jirô pê mã wa irĩt, ne ite Caràcahàcre Kra pê Jeju ata te Xijãw jõ hàpkàjti na hãm na hõmpun. Mã cahê na cute me 144 mir ne mehcuhhê. Mã mehkuctỳj kam me Jeju haprỳa hikwa, ne me kam Hũm Cati japrỳ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_2","096_14_2","REV","14","2","2","Wa ite côjkwa pĩn me hõkre ata par, mã ihhêj rũm cupê côhxocti jàhkrihkrit, ne hàwrãrãc ita pê ihhêj rũm pahhàjê jàwrãrãc, wa ite impar. Mã hõkre pê ihhêj rũm wakỳre japàre ita jõkre par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_3","096_14_3","REV","14","3","3","Mã Pahpãm krĩ xà pu na cute me cwat atajê me, pahhi te me winticwat atajê me, cute mehkrã ne me to xa. Mã me cuna mã cute me 144 mir atajê me xa. Ne mencrer xà intuw ata to me cre, ne jũ wỳr quê pjê pê cute me jũm pytàr nare ata me iràn xà na increr ata jahkre pej ne to cre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_4","096_14_4","REV","14","4","4","Ne por me xa atajê te amji kam me hapac xà peaj to impej, ne nee rỳ jũ caxuw pyjê na ame hũhkra nare. Quê ha jũ kam Caràcahàcre Kra ata mõr prãm, quê ha ma ihkôt me mõ atajê pê me hũmre cahhur na me hũtà. Ampo na? He me taa mã pê mam Pahpãm me Caràcahàcre Kra ata mã me amji gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_5","096_14_5","REV","14","5","5","Ne jũ caxuw mehnõ te ihhêj xi xà nõ ton nare. Ne nee ampo pyxitre na mehnõ kên nare, ne mempeaj to mempej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_6","096_14_6","REV","14","6","6","Wa ite Pahpãm mã imprar catêjê nõa tor, ne kỳj pê ihtẽm na hõmpun. Mã cute pjê kam ampo kra me, me harkwa pihho me, ampo krĩxàre cunea mã, ihkrãhhia kam Jeju pê me pahkritxwỳ na harẽn xà impejti to hũjarẽn to ihtẽm na, ite hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_7","096_14_7","REV","14","7","7","Mã cute me cumã hũjarẽn to hajỹr he: — Imã me amã ampo pej rohnỳtti mã ata jarẽn xà ata pê nee mã ampo nare. Ca amji mã me Pahpãm cupa, ne catihti na amji mã me harẽ! Nãmri cute pjê kam me hũmre cunea cukij xà ne me to ipicokjêr jõ amcroa kam ramã hàhhuc. Ca ha, por cute côjkwa me, pjê me, côxwa me, hatuj xà cunea ton catê ata, ca ha to me hàmnãn prãmte me acakôc to impejti, ne me amã ihkĩnti ne — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_8","096_14_8","REV","14","8","8","Mã ihkôt mare mã ihtor ita te hanea ne hũjarẽn to: — Ma krĩ catia japrỳ te Papirõn jõ krĩ ata pỳm ne hamre. Ampo na? Por pê curi mehkrĩ atajê pê mehkêanre, ne ajco pjê cunea kam mehkwỳ mã ampo to hahkre to hane he: “Hacme ne ahti na ame pyjê kwỳ caxu” hane. Ata pê ihhêj rũm cute mehkwỳ mã côxỳhti jõr, ne amehkwỳ to ipipãn pyràac. Ne me caxun ita pê ihhêj rũm cute me côxỳhti xen, ne ampeaj kam ahti na me cumã me cahãj caxun prãm. Cwỳrjapê ri Pahpãm te me hõ krĩ mea mã me to hamre tu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_9","096_14_9","REV","14","9","10","Ne pom hapu na ipijakrut kôt ihtor ita te ri ihkrãhhia kam hũjarẽn to: — Por jũmjê apu ampo kênti me, ihkrekà kĩn, mã cute mehkuctỳj kam haprỳ nõr, nare, cute me hũhkra kam haprỳ nõr atajê, quê ha Pahpãm te ame kam incryc xà pê ihhêj rũm côxỳhti ata to amehkõm. Por mehcunea te ame ita ton atajê, quê ha mehkàj xà atajê uu ne cuhy te kẽn to ihprà ata kam me cumã hamre nare. Ne kẽn cacro ata, quê ha ihtỳj Pahpãm mã memprar catêjê me, Caràcahàcre Kra ata kam mare mã mehkà to caxàr to ihcuhhê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_11","096_14_11","REV","14","11","11","Ne pom quê ha cuhy ame cumã ihkàj xà to ita kũm, quê ha ihtỳj hõtpê ma hàpir to ipa rohnỳtti mã. Quê ha cute ame ampo kênti me, ihkrekà kĩn itajê mã, jũ caxuw caxwa me amcro kam mehkàj xà itajê amji to ihpec nare. Ne hanea ne, por cute mehkuctỳj kam ame haprỳ nõr atajê cunea mã, quê ha ita hane — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_12","096_14_12","REV","14","12","12","Quê ha Pahpãm na mehkwỳ me, por me harkwa kampa, ne ampeaj kam Jeju to amji mã mehhimpej atajê, quê ha ihtỳj me curê xwỳn te ame to kêanre ata jàhpan xà na, mehkên mã me hàr na me to amji japackre. Ne quê ha ihtỳj me awcanã, ne cormã Pahpãm me Jeju kôat me amji ton to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_13","096_14_13","REV","14","13","13","Wa pea ite côjkwa pĩn jũm jõkre ita par, mã hũjarẽn to: — Ita na ca mehhôc he: “Pom quê ha cormã Pahhiti jàpên xà kam ame ty atajê quê ha ame hakry” — hajỹr. Mã Pahpãm Carõ Pejti te me cumã hũjarẽn to: — Ỹhỹ, ita ampeaj kam ri. Hamre. Ita caxuw, quê ha ihtỳj me hàpên catêjê atajê ame kôt. Ampo na? Ramã me hàpên xà ita kôt me cumã ampo cunea — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_14","096_14_14","REV","14","14","14","Wa irĩt, ne ite jũm pê me Pahhàkà cati pyràcti, ne wakỳre prà tepti pê ôr te ihkrãhkà ne ihkrã na ajêt ata pupun. Mã cute hũhkra to rõhkrỳt xwahhi pyr ne ahcakrã jakati kam to jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_15","096_14_15","REV","14","15","15","Mã pea Pahpãm mã memprar catêjê nõ Pahpãm to amji kam hapac xà jũrkwa pĩn cator, ne cute kỳj cati pêa mã ahcakrã jakati kam jỹ ata mã caràr to: — Gõ rõhkrỳt to, pjê kam, me hũmre pê ihhêj rũm pur kam ramã ampo teptu, ne ramã ihkẽhkẽn xàa na atajê, ca ha to hakep — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_16","096_14_16","REV","14","16","16","Jirô pê mã ri, por ahcakrã kam jỹ ata te pjê na hõ rõhkrỳt to ihtẽm, ne cute to ampo cunea jakep xà atajê jakep partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_17","096_14_17","REV","14","17","17","Wa ite côjkwa kam Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa pĩn harkwa na imprar catê nõ cator na hõmpun, mã cator, ne hanea ne cumã hõ rõhkrỳt xwahhihti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_18","096_14_18","REV","14","18","18","Jirô pê mã wa ite Pahpãm mã imprar catê cuhy to amji pytàr ata te Pahpãm jũrkwa pê cator na hõmpun. Ne cute ihnõ mã rõhkrỳt ata mã kỳj cati pêa mã caràr to: — Ramã pĩxô pê uwa itajê cunea inteptu, gõ rõhkrỳt to pjê kam pĩxô atajê cunea jakep partu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_19","096_14_19","REV","14","19","19","Mã cute pjê na hõ rõhkrỳt to ihtẽm, ne cute to pĩxô atajê cunea jakep partu, ipàr pê. Ne cute Pahpãm te incryc to hipu xà pê ihhêj rũm kwỳr jatên xà ata kam haxwỳr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV14_20","096_14_20","REV","14","20","20","Ne pê Pahpãm jõ kwỳr jatên xà ata krĩ pê ampỳa mã xa. Ne pê Pahpãm te incryc to hipu xà kam me pĩxô jatên kam me tẽ, ne pê pĩxô cacô ata pê me caprô ne ajxwỳ. Ne ihtua to ihtu. Ne kàj mã ihtu na me pajara capô pyxit. Ne mõr jũwry to cute 300 quirom. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV15_1","096_15_1","REV","15","1","1","Ne hanea ne irĩt, ne ite côjkwa kam ampo catia cupahti ata pupun, ne ite amji mã: — Pỳhàpà ampo mã ajte? — hajỹr. He nee mã ampo nare, Pahpãm mã memprar catêjê te xet atajê te Pahpãm te pjê kam ame to kên xà atajê to me amji tỳj, ne me to xa. Atajê pê ri Pahpãm te ame kam incryc xà cahhur kêanre atajê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV15_2","096_15_2","REV","15","2","2","Ne pea ite wit pê cô catia pyràcti me cuhy picacwỳr ata pupun. Ne hanea ne ite, por cute me cagãti kêanre ata me, carõ krekà atajê me, ampo kênti te me hũmre kam haprỳ nõr atajê tohjê catêjê pupun, mã me xa. Por wit pê cô catia pyràcti ata cahê na ri me xa. Ne ame wakỳre japàre atajê cakô, por Pahpãm te me cumã hõr atajê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV15_3","096_15_3","REV","15","3","3","Pê Mojxe xwỳ Pahpãm te mehkên pê me to cator xà na increr to ihkôt me ipa catêjê mã hahkre. Pê hanea ne Caràcahàcre Kra pê Jeju ata Pahpãm te mehkên pê me to cator xà na mehkwỳ mã increr to hahkre. Mã me to increr to: “Me ijõ Inxũ Cati pê Pahhiti ata, ampeaj kam acarôt tỳj, ne ampeaj kam gàpên xà itajê catyt kam ne impej. Ne apê pjê cunea kam ampo krĩxàre cunea jõ Pahhiti, ne ate amji mã ahimpej xà atajê, ampeaj kam ihcuhtac, ne ampeaj kam ri! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV15_4","096_15_4","REV","15","4","4","Ne jũm quê amji mã acupa nare? Wa me icunea amji mã me acupa. Ne jũm quê acati na amji mã garẽn nare? Wa me icunea acati na amji mã me garẽn to me ipa. Ampo na? Quêt apyxit peaj ne apê ajteare mã, ne apeaj to apej, ne nee akam ampo kên hamreare. Quê ha krĩxàre cunea awỳr me apkjê ne me cumã akĩn, por ca mehcunea kam mare mã ampo to gàpên xà cunea cuhtacti itajê to, mã me hõmpu, na ri me awỳr me apkjê ne me cumã akĩn” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV15_5","096_15_5","REV","15","5","5","Jirô pê mã, wa ite côjkwa kam Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa te amji jihê mẽn na hõmpun, mã ampo kà te Pahpãm jũrkwa caxwỳn ata xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV15_6","096_15_6","REV","15","6","6","Mã Pahpãm mã memprar catêjê te xet atajê te ampo kên te xet atajê to me cator, Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa pĩn. Ne cupẽhkà jakati pràti atajê to pit mã cute amehkà, ne wakỳre prà tepti pê ôr ata te ri amehcahti na hê, mã ame to ihcuhhê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV15_7","096_15_7","REV","15","7","7","Mã ampo tĩr te cwat ne Pahpãm pu na mehcuhhê atajê nõ te Pahpãm mã memprar catêjê te xet atajê mã wakỳre pràti pê ôr te cratti atajê jõr. Mã kam Pahpãm te ame kam incryc xà te hipu partu, por Pahpãm tĩr rohnỳtti mã ata cryc te ri to hipu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV15_8","096_15_8","REV","15","8","8","Mã cute Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa ata kam, Pahpãm carôt jàhcujrohti kam ihkũmti ata te to hipu tu, ne jũ wỳr quê cormã ne jũm cumã axà. Quê ha xa Pahpãm mã memprar catêjê te xet atajê ampo kên itajê to ame hamre, quê ha ihtỳj jũm cormã cumã axà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_1","096_16_1","REV","16","1","1","Jirô pê mã, wa ite cute Pahpãm to amji kam me hapac xà jũrkwa pĩn, Pahpãm mã memprar catêjê te xet atajê mã, jũm jõkre tỳjti jũjarẽn xà te hajỹr ata na impar: — Ca ha pjê kam me Pahpãm cryc te cratti te xet to hipu atajê jaxwỳr to mõ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_2","096_16_2","REV","16","2","2","Mã mam cati mã ita te pjê kam cratti pê Pahpãm te ame kam incryc ata jaxwỳr. Mã mehxêt kêanre te, por cute ame amji mã me ampo kênti me, ihkrekà jũpa ne to cati, mã cute me kam haprỳ nõ atajê kam ihtẽm, ne me cumã hàa to hà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_3","096_16_3","REV","16","3","3","Mã hapu na ita te côxwa kam cratti pê Pahpãm te ame kam incryc ata jaxwỳr. Mã hamre côxwa te me caprô na amji ton ita pê ihhêj rũm jũm tyc caprô, ne pea cute cô kam ampo tĩr atajê cunea jipej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_4","096_16_4","REV","16","4","4","Mã incrê ita te cô jatuj xàa kam cratti pê Pahpãm te ame kam incryc ata jaxwỳr. Mã pea cô te me caprô na amji ton. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_5","096_16_5","REV","16","5","5","Ne ite, por Pahpãm mã imprar catê te cô to amji pytàr ata te hũjarẽn xà te hajỹr na impar he: — Apyxit peaj ne me hirôa pê apej! Caa pê ca mam akrĩ, ne cormã akrĩ rohnỳtti mã. Ne catyt kam ate mehcukij xà caxuw apeaj to apej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_6","096_16_6","REV","16","6","6","Ampo na? Cute me akwỳ caprô jaxwỳr, ne hanea ne me cumã garkwa to mehcakôc catêjê caprô jaxwỳr, cwỳrjapê quê ha hahpan xà na ihtỳj me caprôa to me ikõ, na ca ate me cumã me caprô ita jõr, quê ha ihtỳj me to ikõ — hajỹr na, ite impar. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_7","096_16_7","REV","16","7","7","Ne pea ite Pahpãm mã ampo kũm cuxwati to caxàr xà ata pĩn, jũm jõkre jũjarẽn xà te hajỹr ita par, mã cute hũjarẽn to: — Me ijõ Inxũ Cati pê Pahhiti ata, ampeaj kam quêt acarôt tỳj. Ca ate amehcukij ne me to ipicokjêr xà ita caxuw, acaxwãm catia mã apej ne acuhtacti, ne ampeaj kam ri apeaj to apej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_8","096_16_8","REV","16","8","8","Jirô pê mã ri cute cwat ita te pyt kam cratti pê Pahpãm te ame kam incryc ata jaxwỳr, ne cumã cuhy to cute me hũmre to caxàr na hũjahkre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_9","096_16_9","REV","16","9","9","Mã cuhy te me to caxàr, mã cute ame Pahpãm japrỳ to ihcakôc to kêanre to me hajỹr he: — Akêanre! Nãmhã, ne me ito kên ita jicu! — hajỹr. Ne nee cute amehkên itajê jicu nare, ne nee Pahpãm catihti ata to cumã mehcakôc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_10","096_16_10","REV","16","10","10","Mã cute xĩc ita te ampo kênti krĩ xà ata kam cratti pê Pahpãm te ame kam incryc ata jaxwỳr. Mã ampo kênti te ihhimpej xà atajê cunea kam awcapàtkô, na ri curi mehkrĩ catêjê cunea kàj xà. Mã tee mehkàj xàhte ame hahkà cãmxa, por me haxôp atajê xàhte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_11","096_16_11","REV","16","11","11","Ne ame côjkwa jõ Pahpãm mãn to kêanre, ne nee ajte cormã cute me hõ pry kên ata jicu nare ajte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_12","096_16_12","REV","16","12","12","Jirô pê mã ri cute xêj ita te côhti japrỳ te Cômpejti ata kam cratti pê Pahpãm te ame kam incryc ata jaxwỳr. Mã pea cô ata crà, ne ihcajpuw pry nõ, ihkôt pyt japôj xà pĩn pahhi catêjê te me ipa, ne me hapôj xà na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_13","096_16_13","REV","16","13","13","Wa ite ampo carõ kên crê pê pôrti pyràcti, tũmti, kêanre atajê japôj na hõmpun. Mã pyxit ne cagãti ata jarkwa pĩn cator, ne hanea ne ampo kênti ata jarkwa pĩn pyxit ne cator, ne hanea ne cagãti jarkwa kôt mehhêj xi to mehcakôc catê ata jarkwa pĩn pyxit ne cator. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_14","096_16_14","REV","16","14","14","Ne ampo carõ kên pê pôrti atajê pê jũ caxuw jũm xũmre te ampo pihhoti pupun nare atajê ton catêjê, ne ihtỳj to me higẽc rê. Ne pom ampo carõ kên atajê pjê cunea kôt amehcahkũm, pahhi catêjê kôt, cute me to cuprõn prãmte. Mã hàhtôa ne cute me cuprõn, Pahpãm pê Pahhiti carôt tỳjti ata cuna mã me ipijapu prãmte, hõ amcro ata kam. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_15","096_16_15","REV","16","15","15","Ỹhỹ me ikwỳ, he pê Jeju me pamã amji cawpa to hane he: — Me ikampa he, wa ha ajpên me awỳr itẽm xà ita to ihhêj rũm me hàhkĩj xi prar xà! Ne por quê ha me ikampa atajê, me irĩat na ame ipa. Quê ha mehkà to me amji cũmpej hiahpuro ne me hakryti to me ipa. Ampo na? Quê ha nee me hàhtôti atajê kam mare mã amehcakrô na amehpahàmti to me ipa nare — hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_16","096_16_16","REV","16","16","16","Jirô pê mã ri ampo carõ kên crê pê pôrti pyràc atajê te me cupê pahhi catêjê cunea to cuprõn, por Epew catêjê jarkwa na pjê japrỳ te Mequit jõ kẽn ata ri. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_17","096_16_17","REV","16","17","17","Mã cute xet ita te cratti pê Pahpãm te ame kam incryc ata jaxwỳr, kỳj pê. Mã pea Pahpãm to me amji kam hapac xà jũrkwa kam ihkrĩ xà ata pĩn, jũm jõkre tỳjti ata te hũjarẽn to: — Ramã cute amji jipêj! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_18","096_16_18","REV","16","18","18","Mã ihcuxê, ne me hõkre, ne hàhkrihkrit jàwrãrãc, ne pjê jàhcujrõn catia to cati ata, por rỳ jũ caxuw jũm te pjê jàhcujrõn kêanre pupun nare ata. Ne mam ihkwỳ atajê jirôa pê ihkêanre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_19","096_16_19","REV","16","19","19","Ne por krĩ catia ata te amji cahhêc to incrê, mã pjê cunea kam krĩ atajê cunea jamre. Mã Pahpãm te Papirõn jõ krĩ kêanre kam, cute incryac to incryc na amji to amji japackre. Ne cute krĩ kam incryc jàprêhti ata mẽn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_20","096_16_20","REV","16","20","20","Mã cô jipôc ri amcrà atajê cunea jamre. Ne hanea ne hàhkà jakôtti atajê cunea jamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV16_21","096_16_21","REV","16","21","21","Mã ta te amji to kẽn ne me hũmre kam apu ipijaxwỳr, ne cute ame to kêanre, ne ta te kẽn atajê pytĩ na cute cwarẽnta quir. Mã pjê kam me hũmre itajê cunea ame Pahpãm mãn kêanre, pê kẽn te ta ita ame to kêanre, na pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_1","096_17_1","REV","17","1","1","Mã pea Pahpãm mã memprar catêjê te xet te cratti te xet cwỳr atajê nõ ajpên iwỳr mõ, ne cute imã hũjarẽn to: — Ajpên iwỳr mõ, wa amã cute krĩ cati kêanre ata to cute amehkên xà ata jahkre, ne amã harẽ. Ỹhỹ, por cô jàhtôa cote na, krĩ catia xa ata pê ihhêj rũm pyjê nõ inxyre kêanre pê impjê nare ata pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_2","096_17_2","REV","17","2","2","Mã pjê cunea kam krĩ jo pahhi catêjê cunea hỹrmã me pra, cute amji mã ame ampo kĩnti atajê wỳr. Ne cute me ampo kĩnti atajê pê ihhêj rũm jũm cahãj xyre ata pyràac. Mã pjê cunea pĩn me hỹrmã me pra, ne kam ame ipa ata pê ri ihhêj rũm cute ame côxỳhti xen catêjê te côxỳhti to pit mã ame amji japackre — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_3","096_17_3","REV","17","3","3","Mã pea Pahpãm Carõ Pejti te imã amji jõr, mã ma ahkêt wỳr harkwa na imprar catê te ijaprôr ne ito mõ. Ne curia wa ite pyjê inxyre nõ ata te ampo kênti intepti ata kam hỹr na hõmpun. Mã ampo kênti ata kam, cute me cumã haprỳ kêanre pyxwỳr atajê na ihhôc. Ne pê ampo kênti ata kam ihkrã xet, ne kam hĩpàr tej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_4","096_17_4","REV","17","4","4","Pê hanea ne cahãj xyre kà ata inteap to intep, ne hakrô xà itajê to pê amji jakrô ne kam jỹ he. Wakỳre prà tepti pê ôr ata me, kẽn prà tepti na hĩ jàhwỳrti ata me, ampo prà pê kẽn prà pyràcti ata me, pê to amji jakrô ne kam jỹ. Ne pê hũhkra kam wakỳre pràti pê ôr te ihkõm xà kam me hàhtôa te me to inxỳ xà tũm kêanre ata juwahi ne to jỹ, pom pê ajco mehcunea ajco me caxu ata to pê jỹ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_5","096_17_5","REV","17","5","5","Ne ihkuctỳj kam cute amji jarẽn xà na, ihhôc ata harẽn to: — Ijaprỳ pê Papirõn jõ krĩ catihti ata, ne ipê pjê kam pyjê inxyre catêjê me, ahti na me hũmrea te ame amji to inxy catêjê menxi — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_6","096_17_6","REV","17","6","6","Wa ite pyjê nõ ata pupun, mã cute Pahpãm na mehkwỳ me, por pê ampeaj kam Jeju kôt me amji ton to me ipa, pê ajco mehcura atajê caprô to cute amji to ipipãn tu. Wa ite hõmpun, mã cute imã ipikrar ne ijigẽc hyr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_7","096_17_7","REV","17","7","7","Mã Pahpãm mã memprar catê ata te icukij ne imã: — Ampo na mã cute amã ipikrar ne gigẽc hyr, ca hũpate apu ato cara? Apu amji mã pa nare, wa ha amã cahãj ata me, ampo kênti kam ihkrã te xet ne kam hĩpàr te tej ata, wa ha amã kôt harẽn to impej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_8","096_17_8","REV","17","8","8","Ne pom ca ampo kênti pupu ita, ihtĩar cormã, ne nee quê ha cama ihtĩr ata na ahtũm ry nare, quê ha hamre. Quê ha kreti jatôhhy nare ata pĩn cator pê, quê ha Pahpãm to hamre. Ne por mehcunea te ampo kênti cator na me hõmpun ata te me cumã ipikrar, mã hũpate amento cara. Ampo na? Pê mam ampo kênti ata ihtĩar na apu ipa, ne ajte krã ihtyc, ne quê ha jũ caxuw hacpỹa mã ihtĩr ne cato. Ne por mam, pjê jamre reria mã Pahpãm te amji mã hacpỹa mã mehtĩr xà jõ kàhhôc ata kam ramã me haprỳ nõr atajê ri, nee apu amji mã me hũpa nare. Ne mehkĩnte ihkàhhôc kam me haprỳ hikwa nare atajê, quê ha ampo kênti ata pupu, ne me cumã hũpaa to hũpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_9","096_17_9","REV","17","9","9","— Ne pom ite harẽn xà itajê, jũm krã kre te amji jahkre pejti quê ha ihtỳj kampa, ne hahkre pej. Pom ampo kênti krã te xet itajê pê, por hàhkà jakôtti te xet mã kam pyjê nõ jỹ ata pyràac. Ne hanea ne cupê pahhi te xet atajê pyràac. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_10","096_17_10","REV","17","10","10","Ne ramã cute xĩc ne hamre, ne cormã pyxit ne ihhimpej, ne nee cormã ihnõ ata cator nare. Ne pom quê ha cormã pahhi cato ita, quê ha cato ne nee ahna ahtũm ry nare, quê ha hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_11","096_17_11","REV","17","11","11","Ne pom mam ramã ampo kênti cator, ne ramã hamre ata te ri ihkwỳ itajê to ôjtô, ne taa mã quê hapu na ihkwỳ te xet itajê to ihhimpej, quê ha ihtỳj hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_12","096_17_12","REV","17","12","12","— Ne por hĩpàr te tej, ca ate hõmpun atajê pê ihhêj rũm pahhi te tej, ne nee rỳ cute mehhimpej kam ihtẽm nare. Na quê ha cormã cute ampo kênti cahê na mehhimpej to me amcro pyxit xà caxuw amji na me awpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_13","096_17_13","REV","17","13","13","Ne mehcunea te ramã me amji par, quê ha ihtỳj me ampo kênti ata mã cute me amji jahkre pej atajê gõ, ne hanea ne cumã me carôt gõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_14","096_17_14","REV","17","14","14","Ne quê ha ihtỳj Caràcahàcre Kra ata me, me amji cujtê, ne me ajpu, quê ha pea Caràcahàcre Kra ita ihtỳj me hirô pê xa, ne me tohjê. Ampo na? Cupê me hũmre jõ Pahhiti, ne cupê pahhi cunea jõ Pahhiti na ri. Ne por Pahpãm te amji mã me capi, mã ihkôat me amji kam hapac to me ipa atajê me, quê ha ampo kênti ata ajpu, ne pea me hirô pê xa, ne me tohjê — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_15","096_17_15","REV","17","15","15","Ne hipêr Pahpãm mã memprar catê te imã: — Ne pom ca ate cô jàhtôa pupun, mã cahê na jũm cahãj xyre jỹ atajê pê pjê cunea kam ampo kra me, krĩxàre me, me harkwa pihho catêjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_16","096_17_16","REV","17","16","16","Ne pom ca ate ampo kênti me, hĩpàr te tej pupun atajê, quê ha ma ame cahãj xyre ata caca, ne ame curê. Ne cupê cute ampo kĩn xà to amji jakrô atajê cunea to cupê ihpôj partu, ne mehcakrô to tojnõ quê ha jỹ. Jirô pê mã quê ha ihtỳj me jũm xyre ata jĩ ku, ne pea cuhy to me to capa, ne me to acto, quê ha hamre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_17","096_17_17","REV","17","17","17","Ampo na? Pahpãm te aracri pahhi atajê mã caxwãm pê me cumã me cute me to jũ mãn xà atajê jõr, ne hanea ne cute caxuw me cumã carôt jõr. Ne hanea ne ampo kênti te me to ihhimpej xà caxuw cute cumã carôt jõr, mã ampo kênti ita ihtỳj cahãj ata to apu ihkêanre to ipa, Pahpãm te ahna harkwa hyr xà na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV17_18","096_17_18","REV","17","18","18","Ne pom ca ate cahãj xyre pupun ita pê krĩ catia ata pyràc, mã cute amji wỳr pjê cunea jõ pahhi to cuprõn, ne taa me to ihhimpej ata — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_1","096_18_1","REV","18","1","1","Jirô pê mã wa ite côjkwa pĩn Pahpãm jarkwa na memprar catê nõ pupun, mã ajpên ahpar mã tẽ. Por Pahpãm carôt tỳjti ata jarkwa kôt, ajpên ahpar mã tẽ. Ne ampeaj kam ihprà, ne ihprà jàhcujro ita te pjê cunea cujro. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_2","096_18_2","REV","18","2","2","Mã kỳj cati pêa mã cute caràr to: — Papirõn jõ krĩ catia ata pỳm! Ne ita caxuw quê ha me pahcurê xwỳn pit kam apu ipa, ampo carõ kên tũmti atajê me. Quê ha ihtỳj xônti me, ampo jara kêanre, kĩn nare atajê me, quê ha hanea ne kam amji to ajpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_3","096_18_3","REV","18","3","3","Ampo na? Cute me hũmre cunea mã hõ côxỳhti jõr, ne ihtỳj hõ côxỳhti ita na mehkwỳ mã quêt to ipa, ita pê ihhêj rũm cute me cahãj xyre to amenxy to ame ipa pyràac. Mã pjê jõ pahhi catêjê cunea te ramã amehcaxun par, mã cute ame ampo to ihpore na hàhpan catêjê cunea te amehcaxun xà ita jahpan xà na, ramã amji to ame hakràj par — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_4","096_18_4","REV","18","4","4","Ne hanea ne ite côjkwa pĩn jũm jõkre ita par, mã cute hũjarẽn to: “Me ikwỳ, krĩ ita pê me acato, cupê me acato! Nee ca cuxà ame ampo kên itajê kwỳ ton nare. Ne nee ca ihkên ita mã ihkôt me axàr nare! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_5","096_18_5","REV","18","5","5","Ampo na? He ihkên ita ramã amji jipy hakôat to hakôt, ne ramã cute côjkwa huctu. Ne Pahpãm ihtỳj cute ihkên ton xà ata to amji japackre. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_6","096_18_6","REV","18","6","6","Ne cute me amã ampo kêanre jõr atajê jahpan xà na hacpỹa mã, me cumã me ampo kêanre atajêa gõ. Ne cute me amã ampo kêanre ton atajê jahpan xà na, ca ha me cumã gàmjõr to catia to ajkrut. Ne cute me ato kên prãmte ihkõm xà kam me amã côxỳhti to hipu jahpan xà na, ca ha ihkõm xà ata kam me cumã to hipu to ajkrut, cute me amã ihkõm xà kam ton atajê jirôa pê hacpỹ mã me cumã to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_7","096_18_7","REV","18","7","7","Me cumã amji kĩn nare to, ne hanea ne me cumã ihkên xà kêanre to, ne me cumã agõ. Ampo na? Pê ramã taa amji mã ampo pejti jàhtôa ne cugõ. Atajê kôt ri mehcunea ramã amji mã hakràj cati na me harẽ. Mã taa amji to hàmnãn to: “ ‘Wa ipê pahhikwỳj ne ijỹr xà ita kam jỹ! Ne nee mã ipijapit nare, ne nee wa ha jũ caxuw amji na ihkên xà nõ pupun nare’ hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_8","096_18_8","REV","18","8","8","Cwỳrjapê quê ha amcro nõ pyxit, quê ha hỹrmã ampo kên kwỳ cato, ne apu to kêanre ne. Quê ha cumã ampo hà, quê ha ihtỳj ihkàj xà na amji pupu, ne ampeaj kam cumã prãm. Quê ha cama cuhy kam me to capa. Ampo na? Pom me pajõ Pahpãm pê Pahhiti carôt tỳjti ata quê ha ihcukij ne apu to kêanre ne” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_9","096_18_9","REV","18","9","9","Ne pjê jõ pahhi catêjê atajê te ame cahãj xyre to amenxy atajê me, menxỳ xà kêanre atajê, quê ha krĩ pê me cahãj xyre pyràc ata kam cuhy kũm pupu, ne ihtỳj ame caràr ne ame amrã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_10","096_18_10","REV","18","10","10","Ne pea ampỳa mã cupê amehcuhhê, mehkên mã hàr ne cute me amji pupun xà kêanre to me amji pupun cupate, ne me ajpẽn mã: — Akỳ, akỳ, Papirõn jõ krĩ catia carôt tỳjti ata, ca ajte amcro pyxit peaj kam akên mã axàr ne gamre pyrentu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_11","096_18_11","REV","18","11","11","Ne pjê cunea kam me cupê ihpore na ampo to hàhpan atajê hanea ne hapête ame amrã. Ampo na? Jũ wỳr quê ha jũm hipêr me cumã ihpore na cute me cumã ampo to hàhpan xà atajê nõ japrô. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_12","096_18_12","REV","18","12","13","Jũ wỳr quê ha hipêr jũm me cupê ampo pejti itajê nõ japrô he: Wakỳre prà tepti pê ôr me, wakỳre prà jakare me, kẽn pejti na hĩ ahwỳ atajê me, caxàt xê pejti me, cupẽhkà intepti me, cupẽhkà hẽrhẽtre me, carà cahàcre hô te cupẽhkà intepti ata me, pĩ na tee amehcukij ata me, ampo jĩpàr jakare impejti atajê me, pĩ na hĩ ahwỳ ata me, wakỳre cahhyr na impejti ata me, wakỳre me, kẽn jaka pejre me, ampo pĩ kà te me hũrkwa cuxwa xà me, ampo pĩhhôc pê ràm cuxwa pyràcti me, ampo cacô cuxwati atajê me, pĩxô cacô xỳre me, ampo to impê xà me, kwỳr xôm me, arỳjhy me, pryti me, carà cahàcre hôhti me, cawrô me, cawrô jõ kujti me, me pahcaxwỳn me, me hũmre me, me cahãj te cama cumã hàpên xà itajê nõ to ihpore na me ahpa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_14","096_18_14","REV","18","14","15","Ne me cupê ampo to me hàhpan catêjê atajê, ampỳa mã amehcuhhê, mehkên mã me hàr xà ata cupate, ne ame caràr ne me amrã, ne cama krĩ ata mã me: — Por pê ca ampo pejti na ajco mehprãm atajê jamre, ne hamre, ca gõtpê apictor! Ne hanea ne gakràj itajê cunea to apictor! Pom kẽn pràti itajê me, wakỳre pràti pê ca ajco to amji jakrô atajê me. Ne hamre, jũ wỳr ca hipêr me cumã acato. Pê wa ajco ampo to me ijàhpan kam, wa rỳ ame ijakràj. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_16","096_18_16","REV","18","16","16","Akỳ, akỳ, por krĩ cati ata! Ate cupẽhkà increcrerti to akà ata, cupẽhkà tepti me irãrãti ata, me hakrô xà cunea pràti pejti atajê me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_17","096_18_17","REV","18","17","17","Ajte ana amcro pyxit peaj mã ajte ihcunea na gamre, me gakràj mea mã! — hane. Mã pàr kre jõ pahhi catêjê cunea me, kam me ipa itajê cunea me, côxwa kam cute amji to me ipijapar xà caxuw kam me hàpên catêjê me, ampỳare mã ajte cupê me xa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_18","096_18_18","REV","18","18","18","Ne cute mehkrĩ kũm jàpir to mõr na me hõmpun, ne ame caràr to: — Wa rỳ jũ caxuw ite krĩ jakràjti nõ te hajỹr pupun nare — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_19","096_18_19","REV","18","19","19","Ne pea me cumã amji kĩn nare na cute me amji jarẽn xà na, cute me amji krã jipro, pjê jacrô to, ne amencwỳr to: — Akỳ, akỳ, krĩ cati ata! Gakràj te ri, por côxwa kam mehcunea mã pàr kre atajê cunea to hakràj par. Ne ajte ahna ahtũm nare mã ca ajte ihcunea na apictor, ne amcro pyxit kam ihcunea na gamre! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_20","096_18_20","REV","18","20","20","Hõhõ, ite impar ne hõmpun to hajỹr. Na wa ite ijarkwa to: — Côjkwa kam me acunea ame gakry! Krĩ ata jamre pyrên, ca ame gakry! Me apê Pahpãm na mehkwỳ me, me apê Pahpãm mã me cumã acakôc catêjê me, ca Pahpãm jarkwa kôt me apa catêjê me, ca ame gakry! Ampo na? Nee mã ampo na nare, pom pê krĩ ita pê ame ato kêanre itajêa to ri me Pahpãm te hahpan xà na apu to kêan to kêanre — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_21","096_18_21","REV","18","21","21","Mã pea Pahpãm mã memprar catêjê nõ, carôt tỳjti ata te kẽn catia nõ ata jarĩ ne côxwa kam to hũcapêr, ne ihkôt me cumã harẽn to: — Hõhõ, quê ha me apê Papirõn jõ krĩ kam me akrĩ catêjê mencryac kam me to hũcapêr to me hanea, pom quê ite kẽn to ijũcapêr he, quê ha jũ caxuw hipêr me apupun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_22","096_18_22","REV","18","22","22","Ne nee jũ caxuw akam, cute me wakỳre japàre cakôr catêjê nõ jõkre kam me hapac nare, ne nee akam, cute me pohhê cakôr catêjê nõ jàkôr jõkre kam me hapac nare, ne nee akam hipêr me hàkôr catêjê nõ jõkre kam me hapac nare. Ne quê ha jũ caxuw cute me ampo cunea to hàpên jahkre pej atajê nõ, akam hàpên xà nõ mã cator nare. Ne nee me akam arỳjhy huc nõ jàhkrihkrit nõ kam me hapac nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_23","096_18_23","REV","18","23","23","Quê ha jũ caxuw hipêr akam hàhcujro xà nõ, jàhcujro nõ na me hõmpun nare. Ne nee akam, por me hũmre me pyjê nõ jikwa tuw to me amji mã mehcakôc atajê nõ jõkre kam me hapac nare. Ne akam ampo to me hàhpan catêjê atajê, pjê cunea kam mehkwỳ jirôa pê me carôt tỳj. Ne me gũxy to ajco pjê cunea kam mehcunea mã ahêj to apa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV18_24","096_18_24","REV","18","24","24","— Papirõn jõ krĩ catia to cati ata, caa ca akên xà catia mã axàr. Ampo na? Cute akam me Pahpãm na mehkwỳ caprô me, Pahpãm jarkwa to mehcakôc catêjê caprô me, Pahpãm kôt me amji ton to me ipa catêjê caprô mã me cator. Por ate me hipej atajê caprô mã ri, cute me cumã cator. Ỹhỹ, ne hanea ne, pom cute pjê cunea kam amehcuran itajê caprô mea mã cute me cumã cator, cwỳrjapê ri cute ihcunea to ajkam mehpỳm — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_1","096_19_1","REV","19","1","1","Ita jirô pê mã, wa ite côjkwa kam me hàhtôa jõkre par, mã me harkwa xa, ne cute amji mã me hũjarẽn to: — Cu ha Pahpãm catihti mempejti na me harẽ! Ne cupêa ri quêt me pahcunea kên pê me pahto hapôj catê! Ne mehcunea mã, pjê cunea kam, impejti na me hahkre pej! Ne quêt mehcunea jirôa pê carôt tỳaj to carôt tỳj! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_2","096_19_2","REV","19","2","2","Ne cute me hahkre pej xàa na ri mehcukij ne me to ajcokjê, cajrerti cuhtacti to hãn ne mehcukij, nee mã ihtỳj ame to ipicokjêr nare. Ne cutea ri krĩ ata pê cahãj xyre inxỳ xà kêanre ata cwỳrjapê ihkên xà kêanre ata mã mẽn, pjê cunea kam inxỳ xà kêanre atajê cwỳrjapê. Ne hanea ne Pahpãm te apu to kêanre, cute cumã me hàpên catêjê curan jahpan xà na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_3","096_19_3","REV","19","3","3","— Cu ha Pahpãm pejti catihti na me harẽ. Ampo na? Quê ha krĩ pôc ita kũm ihtỳj hõtpê hàpir to ipa, ne nee hamre nare! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_4","096_19_4","REV","19","4","4","Mã pahhi catêjê te me winticwat atajê me, cute me cwat atajê me, Pahpãm hỹr xà kam jỹ ata cuna mã mehkõn krã na me hỹr, ne cute me amji mã me hũpa ne to cati prãmte, cumã harkwa to: — Ampeaj kam ri! Apê me Ijõ Inxũ Cati! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_5","096_19_5","REV","19","5","5","Mã pea Pahpãm krĩ xà ata pĩn jũm ita jarkwa cator, ne cute hũjarẽn to: — Me pajõ Inxũ Cati pê Pahpãm catihti na ca me harẽ! Me apê cumã me gàpên catêjê cunea, me hũmre kà me, mehkryjre me, por ca me acunea amji mã me hũpahti atajê, ca ha catihti na me harẽ! — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_6","096_19_6","REV","19","6","6","Ne pea ite me hàhtôa jarkwa xãmti pê ihhêj rũm côhxocti jàhkrihkrit me, pahhàjê jàhkrihkrit pyràcti ata kam ijapac, mã cute me hũjarẽn to: — Pahpãm mã ca me catihti to me acakôc. Ampo na? Me pajõ Inxũ Cati pê Pahpãm pê Pahhiti ita ri mehcunea jirôa pê carôt tỳj, ata ri pjê cunea to ihhimpej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_7","096_19_7","REV","19","7","7","Ne ampeaj kam me pajakry ita mã amji kĩn, ne me pajakrya to me pajakry, cwỳrjapê wa catihti na amji mã me harẽ. Ampo na? He ramã Caràcahàcre Kra jikwa tuw xà jõ amji kĩan kam ri hàhhuc, ne hõ amcroa mã he. Ne hĩxi me hikwa xà caxuw cute me ajpẽn par, ne cute amji cũmpej xàa kam ri ramã hàhhuc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_8","096_19_8","REV","19","8","8","Ne ramã cute ihkà jakati, tũm nare, pràti ata pyr, cute to ihkà xà caxuw, ne ihkà jakati impejti ata pê Jeju na mehkwỳ te ampo pejti ton to me ipa xà — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_9","096_19_9","REV","19","9","9","Jirô pê mã ri cute imã hũjarẽn to: — Ita na ca ihhôc he: — “Por Caràcahàcre Kra pê Jeju jikwa tuw xà jõ amji kĩn wỳr cute me hator atajê, me hakrya to me hakry”. Nãmri itajê pê ri quêt caxwãm catia mã Pahpãm cakôc xà impejti atajê, na ca ha ahna ihhôc — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_10","096_19_10","REV","19","10","10","Wa pea Pahpãm jarkwa na imprar catê cuna mã ikõn krã na ijỹr, ite amji mã hũpa ne to cati prãmte, mã cute amji tête imã harkwa to: — Apu ito hajỹr nare, ipê me akjêjê kwỳa nõ wa. Ne hanea ne ipê, por Jeju jarkwa to me amji mã mehhimpej to me ipa atajê kwỳ nõa wa. Pom me kam Jeju jarkwa itajêa ri me to ihhimpej to ipa. Na ca ha quêt apu Pahpãm pit kĩn — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_11","096_19_11","REV","19","11","11","Jirô pê mã, wa ite côjkwa te amji jihê mẽn na hõmpun, mã pea cawrô jakati ita cator. Mã kam hỹr catê ata japrỳ te Caxwãm Catia Mã Cute Amji Jarkwa Par Catê. Ne catyt kam hãn ne ajpu, ne cute ampo na me hõmpun xà atajêa kôt hãn ne mehcukij ne me to ipicokjêr to ihcuhhê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_12","096_19_12","REV","19","12","12","Ne into pê ihhêj rũm cuhy pôc hire ata pyràac, ne ampeaj kam ihkrã kam cumã ihkrãhkà jàhtô. Ne por haprỳ na kam ihhôc ata ri, nee jũm mã iràn xà na hahkre pej nare, ne cumãa ri hahkre pej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_13","096_19_13","REV","19","13","13","Ne ampeaj kam ihkàhti ata na me caprô. Mã cute amji mã haprỳ to: “Pahpãm Jarkwa” hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_14","096_19_14","REV","19","14","14","Mã ma côjkwa jõ krãhtare te ihkà jakati impejti me, hõ cawrô jakati ata to me hũnãr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_15","096_19_15","REV","19","15","15","Ne pê harkwa kam wapo xwahhihti ata xa, ne ajco hapôj, ne toa pê ajco ampo kra me, krĩxàre cunea to kêanre to ipa, ne ajco me tohjê! Ne por wakỳre te pĩ cajrer pahtỳjti ata to, quê ha me to ihhimpej to mõ. Ne pea Pahpãm carôt tỳjti ata te incryc to cuprõn xà pê kwỳr jatên xà ata kam, quê ha cute mehcuran atajê cunea caprô jaxwỳ. Por me caprô pê ampo cacô xỳre intepti ata, quê ha kam haxwỳ ne cormã hatê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_16","096_19_16","REV","19","16","16","Ne pê ihkàhti me, ihkjê kam ihhôc ata harẽn to: “Pahhi Catêjê Jõ Pahhiti, Ne Me To Ihhimpej Catêjê To Ihhimpej Catê”. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_17","096_19_17","REV","19","17","17","Ne hanea ne, pom Pahpãm jarkwa na imprar catê pyt kam xa ata te côjkwa kam xônti me, ampo jara cunea mã kỳj cati pêa mã hàkjêr to: — Ajpên me cuprõ! Pahpãm te me amã me gõ jõr xà atajê wỳr! ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_18","096_19_18","REV","19","18","18","Ajpên ame pra, ne ame cupê pahhi catêjê jĩ ku, ne ame krãhtare jõ pahhi jĩ ku, ne ame krãhtare jĩ ku, ne ame cawrô me, kam ihkrĩ catêjê jĩ ku, ne ame hũmre me, cama ame hàpên catêjê jĩ ku, hõ pahhi jĩ mea mã, ne ame hakràj jĩ ku, ne ame cupê hamreare atajê jĩ ku — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_19","096_19_19","REV","19","19","19","Jirô pê mã, wa ite ampo kênti ata pupun, ne hanea ne pjê jõ pahhi catêjê pupun, mã cute me hõ krãhtare to me cuprõn, ne me to xa, cute, por cawrô jakati kam jỹ ata me hõ krãhtare cuna mã me hàprê prãmte. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_20","096_19_20","REV","19","20","20","Ne pea cute me ampo kênti ita kam ihtẽm, ne mehpro, ne hanea ne cute ampo cunea to me cumã ihhêj xi to ipa catê kêanre ata pro, ne ajwar cute me haxàr. Nãmri taa mã pê ajco, por amji mã me hũpa, mã cute me kuctỳj kam haprỳ nõr atajê mã ihhêj xi to ipa. Cwỳrjapê ri cute ampo kênti ata me, cute harkwa na me cumã ihhêj xi catê ata me, ajwar cuhy pôc te amji to kwa, ne kam kẽn te me to caxàr xà ata kam, cute mehtĩar na me to hũcapêr. Mã curia mehkrĩ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV19_21","096_19_21","REV","19","21","21","Ne por cawrô jakati kam jỹ ata jarkwa pĩn, wapo xwahhihti hapôj ata te ampo kênti jõ krãhtare cunea jipej. Mã pea cute me ampo jara cunea mã me hàkjêr itajê te ame hĩ to harte partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_1","096_20_1","REV","20","1","1","Wa pea ite côjkwa pĩn Pahpãm jarkwa na memprar catê nõ ata pupun, mã ajpên ahpar mã tẽ. Ne hũhkra kam cumã kre jatôhhy nare jihê rẽn xà ata, me wakỳti pytĩti te mehcajpre xà ata to ajpên ihtẽm na, ite hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_2","096_20_2","REV","20","2","2","Mã pea iwrỳc, pê cute cagãti ata pro, ne por cagãti ata pê Xatanaj pê mam cati mã me pahcunea curê xwỳn ata. Mã cute ihpro, ne pea huwapre, quê ha huwapre ita na amji to caku to mir. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_3","096_20_3","REV","20","3","3","Ne cute kre jatôhhy nare ata kam mẽn. Ne pea hihê xà to ihpro ne ahna to hihê. Cute cator ne ampo krĩxàre kwỳ cunea mã apu ihhêj to ipa to caku to mir ita mã hahêr cupate ri, cute haxàr. Ne quê ha ihcuhhê, quê haxa caku to mir ita hamre, jirô pê mã, quê ha cormã me cumã hikran to incrire ne. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_4","096_20_4","REV","20","4","4","Wa ite pahhi krĩ xà atajê pupun, ne kam mehkrĩ catêjê pupun, mã kam mehkrĩ. Ne por mehkrĩ atajêa te ri mehcukij catêjê na amji caxuw me hũpar. Ne hanea ne ite Jeju to cute amji mã mehhimpej to me ipa, ne Pahpãm jarkwa to mehcakôc to me ipa, mã cute incwỳrjapê mehkrã jakep catêjê atajê caxwỳn pupun. Ne por ite me hõmpun atajê, pê nee ame ampo kênti ata me ihkrekà ata amji mã me hũpa nare, mã nee mehkuctỳj kam me haprỳ nare, ne nee me hũhkra kam haprỳ nare. Cwỳrjapê ri hacpỹa mã amehtĩr, ne pea Jeju cahê na cute mehhimpej to caku to mir ita jicu xà mã me hahêr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_5","096_20_5","REV","20","5","5","Ne mehtyc atajê cahhur, nee hacpỹ mã amehtĩr nare, quê ha xa caku te mir atajê hamre, jirô pê quê ha cormã mehcukij xà caxuw hacpỹ mã amehtĩr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_6","096_20_6","REV","20","6","6","Ne pom mam mehtĩr xà kam amehtĩr atajê, me hakrya to ame hakry. Ampo na? Quê ha Pahpãm quêt me to kênre nare, quê ha hipêr amehtyc nare. Ne quêt me cupê Pahpãm tehcajpar catêjê, ne me cupê Jeju cahê na mehhimpej catêjê, ne mehhimpej ita to me caku te mir ita jicu xà mã me to hahê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_7","096_20_7","REV","20","7","7","Ne caku te mir ata jamre jirô pê mã, quê ha me Xatanaj cator, ihcuhhê xà pê kre jatôhhy ata pê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_8","096_20_8","REV","20","8","8","Quê ha ma Coc jõ pjê me, Macoc jõ pjê kam, krĩ cunea apu ihcuhhê atajê kôt hapôj to ipa, ne mehcunea mã ihhêj to ipa. Ne cute me cumã ihhêj ita to quê ha me hàhtôa ne me haprô, ne me to cuprõ. Quê ha me hàhtô pê ihhêj rũm pjênxôm carôt jàhtô, me hàprê xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_9","096_20_9","REV","20","9","9","Ne ma mehcahkũm to me ipa. Ne cute me Pahpãm na mehkwỳ jõ krĩ pê cumã Krĩpinkrên kĩnti ata krã, cute me hipej prãmte. Mã côjkwa pĩn cuhy cator, ne cute mehcunea jipej tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_10","096_20_10","REV","20","10","10","Ne pea cute me Xatanaj pro, ne cuhy te amji to kwa ata kam me to hũcapêr, por pê ramã kam me ampo kênti me harkwa na me cumã ihhêj catê to me awcapê ata kam. Ne hamre, quê ha caxwa me amcro cunea kam, jũ caxuw me cumã mehkàj xà atajê me cumã amji to pec nare, quê ha mehkàj xà ita me cumã hà rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_11","096_20_11","REV","20","11","11","Ne wa ite Pahhi krĩ xà jakati ata pupun, ne hanea ne kam hỹr catê ata pupun, mã kam jỹ. Mã xà cuna mã pjê me côjkwa xa, wa ite hõmpun, mã krãa, jũ kam hũpate ajwar ipictor. Ne nee jũm te hipêr hõmpun nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_12","096_20_12","REV","20","12","13","Ne hanea ne ite me hàmkrã me, me hàmkrã nare catêjê tyc pupun. Mã côxwa te me ipĩr catêjê atajê jĩ cunea curia hanea ne me xa. Mã hanea ne pjê cunea kam cute ame harêt atajê jĩ, curi me xa. Mã pea me hỹrmã me carõ japôj par, ne hacpỹa mã cute ame hĩ tỳj par, mã me xa. Ne Pahhi ihkrĩ xà kam jỹ ata cuna mã mehcunea me xa. Mã pea cute ihkàhhôc atajê pahe, ne hipêr ihnõ pahe, por kam me haprỳ hikwa atajê to hacpỹa mã ihtĩr xà caxuw. Ne me cumã ampii, ne ramã ihkàhhôc atajê kam ihhôc ata kôt cute ame ampo ton xà atajêa na, ahpỹanre na cute mehcukij par. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV20_14","096_20_14","REV","20","14","15","Ne por hacpỹa mã mehtĩr xà jõ kàhhôc kam me haprỳ nare atajê to ri, cute cuhy te amji to kwa kam, cute me to caxàr xà ata kam, mehĩ me, me carõ me amã, cute me to hũcapêr. Ne mehtyc catêjê jõ pahhi me, mehkrĩ xà mea mã cuhy te amji to kwa kam, cute me to hũcapêr. Ne pom cuhy te amji to kwa ata pê ri mehtyc jirô pê hipêr mehcuran xà. Ne ikam mare mã cute me to hajỹr, wa ite me ahna hõmpun. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_1","096_21_1","REV","21","1","1","Ne pea ite côjkwa tuw me, pjê tuw te amji to ipipẽ na hõmpun. Ne mam côjkwa ata me, pjê ata me, côxwa mea mã hamre ne hamre tu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_2","096_21_2","REV","21","2","2","Wa pea ite Krĩpinkrên pejti tuwti ata pupun, mã Pahpãm pĩn ahpar mã mõ, ata pê ihhêj rũm jũm cuprỳ te impjên me hikwa xà caxuw, me ajpẽn cajpar to me mõr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_3","096_21_3","REV","21","3","3","Wa pea ite ihkrĩ xà ata pĩn jũm jõkre tỳjti jũjarẽn xà te hajỹr ata na impar, mã cute hũjarẽn to: — Ita caxuw me hũmre cahi na Pahpãm krĩ xà. Ne Pahpãm ita quê ha me cahi na ihkrĩ, ne taa amji to me Hũm Cati. Quê ha hanea ne amji to mehkwỳ ne amji cahi na amehkrĩ, quê ha Pahpãm ata amji to me hõ Pahpãm. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_4","096_21_4","REV","21","4","4","Ne taa mehcunea mã mehkuc na mento cacô incrà. Quê ha pea hipêr jũ caxuw mehtyc xà nare, ne nee me cumã amji kĩn nare nare, ne nee hipêr amencwỳr xà hamreare, ne nee hipêr amehkàj xà nõ me cumã hamreare. Ampo na? Ma ramã mam ampo wej itajê cunea ma tẽ, ne ramã ampo tuw cator xàa kam — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_5","096_21_5","REV","21","5","5","Ne por hỹr xà kam jỹ ata te ri me cumã harkwa to: — Wa ha ita caxuw ampo tuw ton partu — hajỹr. Ne cute imã harkwa to: — Atỳj amji mã ijarkwa itajê to hane, nãmri wa ha itỳj ihcunea ton pa, na ca ha ahna ihhôc partu. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_6","096_21_6","REV","21","6","6","— Ne ramã ampo atajê cunea te amji jipêj partu. Ne ipê pjê kat me hihôt jõ Pahhiti, ne ipê cumã kat kam ampo cunea jõ Pahhiti, ne ipê hicu xàa kam ampo itajê cunea jõ Pahhiti. Ne por jũm mã kôr ata, wa ha cama cumã mehtĩr rohnỳtti mã xà jõ cô ata kwỳ, quê ha to ikõ, ne nee hipêr cumã kôr nare, ne nee hipêr ihtyc xà nare, ne nee quê ha hahpan xà na imã hàmjõr nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_7","096_21_7","REV","21","7","7","Ne por quê ha me ampo kên cunea tohjê atajê, to wa ha amji kra, ne pa amji to me Hũm Cati. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_8","096_21_8","REV","21","8","8","Ne por amji mã ame ampo cupa to me ipa atajê me, mehkwỳ ihkên mã me irẽn to me ipa atajê me, ampeaj kam amji mã me ito Pahpãm nare atajê me, mehkwỳ curan to me ipa atajê me, ahti na me pyjê caxun atajê me, me hũxy xi catêjê atajê me, cute amji mã ame hũm cahàc carõ kên kĩn to ipa catêjê me, mehhêj xi catêjê cunea, krĩ xà ri cuhy te amji to kwa, ne kam kẽn te me to caxàr xà cacrohti ata, quê ha hipêr amehcura — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_9","096_21_9","REV","21","9","9","Mã pea Pahpãm mã memprar catêjê te xet atajê nõ te hapua na cratti pê Pahpãm cryc jaxwỳr ata ajpên iwỳr mõ, ne cute imã hũjarẽn to: — Ajpên ikôt mõ, wa amã Caràcahàcre Kra me hĩxi jikwa tuw xà jahkre, ca hõmpu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_10","096_21_10","REV","21","10","10","Mã Pahpãm Carõ Pejti ata te imã amji jõr, mã ma cumã imprar catê te ijaprôr ne ito mõ, ne pea cute hahkà jakôtti nõ kàa to ihkà ata na ixãm. Ne cute imã Krĩpinkrên pejti tuwti ata jahkre, wa ite hõmpun, mã Pahpãm pĩn côjkwa pĩn ajpên iwrỳc to mõ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_11","096_21_11","REV","21","11","11","Ne ampeaj kam Pahpãm pejti jàhcujrohti ata te to ihpràa to, to ihprà. Pê krĩ ita prà pê ihhêj rũm kẽn prà tetetti ata. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_12","096_21_12","REV","21","12","12","Ne ampeaj kam intête kwỳc ata ihkà, ne harkwa jàhtô na cute tôxi, ne hamãr xà na Pahpãm mã memprar catêjê te tôxi ne ahna amehcuhhê. Ne harkwa atajê kam Ixaher kra te tôxi japrỳ na ihhôc. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_13","096_21_13","REV","21","13","13","Ne pê harkwa itajê amji jĩkjê na ahpỹanre na incrê pa, ne pyt japôj xà rũm incrê, ne hanea ne pyt cjêj xà rũm incrê, ne hanea ne ita rũm itajê incrê, ne hanea ne hĩkjê rũm itajê incrê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_14","096_21_14","REV","21","14","14","Ne krĩ tête kwỳc ata pê kẽn te tôxi atajê jipy me to kwỳc, ne kam Caràcahàcre Kra jarkwa na memprar catêjê japrỳ te tôxi ne hikwa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_15","096_21_15","REV","21","15","15","Ne pom pê Pahpãm mã imprar catê imã ihcakôc ata jũhkra kam pê cumã wakỳre pràti pê ôr te pĩhhêre ata. Pê cupy ne to xa, cute to krĩ me, intête kwỳc me, harkwa to ipipẽn xà caxuw. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_16","096_21_16","REV","21","16","16","Pê krĩ ata hakep pejti itajêa apu ihkrã, ne ajpẽn pit. Ihcahpa na ihpo me, ihcajpuw ihpo me, hĩpê na ihpo me, kàj mã ihpo me, ihcunea ajpẽn pit, ne nee ihnõ te ajpẽn jĩkjê nare. Mã pea cute hõ pĩ cajrer ata to ipipẽn, mã ihpo te quirom te mir pijakrut ne ihkôt xẽj pijakrut. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_17","096_21_17","REV","21","17","17","Ne hanea ne cute ipu na kwỳc ata tic to ipipẽn. Mã ihtic na pajara capô te xĩncwẽnta. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_18","096_21_18","REV","21","18","18","Ne krĩ pu na kwỳc ata, pê kẽn pràti japôc mã apẽ tetetti ata pit intête kwỳc. Ne krĩ ata, pê ôr te wakỳre prà tepti ata to pit mã me krĩ ata xãm, ne pê ihprà pê ihhêj rũm irĩt xà prà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_19","096_21_19","REV","21","19","19","Ne krĩ mã cuhhê xàkat ata pê ahpỹanre na ajpẽn jipy, kẽn prà pihho pejti itajê to pit mã me to he. Ne mam ita pê ihprà jakati, ne incwỳrpê ita pê ihprà ihkukũmti, ne ihnõ ita pê ihprà irãrã ahhoti, ne ihnõ ita pê ihprà ihkukũm tycti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_20","096_21_20","REV","21","20","20","Ne ihnõ ita pê ihprà ihtatapti, ne ihnõ ita pê ihprà intep rãrãti, ne ihnõ ita pê ihprà ihkukũm tatapti, ne ihnõ ita pê ihprà ihkukũm jiprore, ne ihnõ ita pê ihprà ihkukũm tatapre, ne ihnõ ita pê ihprà ihkukũm jakati, ne ihnõ ita pê ihprà ihkukũm jiwrỳ incoti, ne ihnõ ita pê ihprà ihkukũm jiwrỳ jiproti. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_21","096_21_21","REV","21","21","21","Ne pê kẽn prà jaka jajoti te tôxi atajê kam, ahpỹanre na harkwa partu. Ne krĩ jõ krĩ cape ata, pê wakỳre pràti pê ôr japôc mã apẽhti pê wit pyràc ata to pit mã mehkrĩ cape ata to. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_22","096_21_22","REV","21","22","22","Ne pê wa tee krĩ ata kam Pahpãm to me amji kam me hapac xà jũrkwa japê, ne nee ihnõ pupun nare. Ampo na? Me pajõ Pahhiti pê Pahpãm me hirôa pê carôt tỳj ata me, ikra pê Caràcahàcre Kra ata pê ri krĩ ata cunea kam me Pahpãm to amji kam hapac xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_23","096_21_23","REV","21","23","23","Mã nee krĩ ata amji cujro xà caxuw pyt me putwrỳ na prãm nare. Ampo na? Nee mã ampo na nare, Pahpãm pejti jàhcujro xà ata ri ihcujro, ne Caràcahàcre Kra ata pê ri hanea ne hàhcujro xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_24","096_21_24","REV","21","24","24","Quê ha pjê kam mehcunea hàhcujrohti ata kam ame ipa. Quê ha pea pjê kam me cupê pahhi catêjê cunea hỹrmã me pra, me hakràj me, me hàmkrã catêjê me. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_25","096_21_25","REV","21","25","25","Ne krĩ jõ harkwa ata, quê ha hihê mẽn ata na ihcuhhê. Ampo na? He curi caxwa xà nare na, na quê ha nee jũ caxuw me to hihê nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_26","096_21_26","REV","21","26","26","Quê ha krĩxàre jàmkrã cati catêjê me, me hakràj cati catêjê me, ihtỳj krĩ ata wỳr me hakràj itajê cunea to me ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV21_27","096_21_27","REV","21","27","27","Ne nee krĩ ata mã mehcunea incjêj xà nare. Ampo na? Por krĩ ata mã nee cute me amji kam hapac xà tũmti atajê incjêj xà nare. Ne hanea ne, por cute ame ampo ton xà kam me pahpahàmti atajê incjêj xà nare. Ne hanea ne, nee mehhêj xi catêjê incjêj xà nare. Ne por Caràcahàcre Kra jõ kàhhôc kam hacpỹa mã mehtĩr xà kam me haprỳ hikwa atajê ri ihtỳj mencjêj xà. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_1","096_22_1","REV","22","1","1","Ne hanea ne cute imã mehtĩr rohnỳtti mã xà jõ cô to ihkõm xà ata jahkre, wa ite hõmpun. Mã Pahpãm me, ihkra pê Caràcahàcre Kra ihkrĩ xàa pĩn ajpjê, ne ampeaj kam ihprà jiwrỳ, pê ihhêj rũm kẽn prà jiwrỳhti ata, ne krĩ jõ krĩ cape cajpuw ajpjê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_2","096_22_2","REV","22","2","2","Ne pĩxô pàr te cô jũjê ata, quê ha jũm hô nõ krẽ, ne jũ caxuw ihtyc nare, na pê haprỳ pê Mehtĩr Rohnỳtti Mã Xà Jõ Pĩxô Pàr. Ne ahpỹanre na putwrỳ pyxit kam ajco hô xen xà to hô. Ne caku pyxit kam hô xen xà to hô to tôxi. Ne ihhô atajê pê hanea ne ihtỳj curi krĩxàre cahhê xà na impej, ne ihtỳj me cumã ampej. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_3","096_22_3","REV","22","3","3","Ne krĩ ata kam, por Pahpãm mã ampo kên kĩn nare atajê jamreare. Ne Pahpãm krĩ xà ata ri, krĩ ata kam ihcuhhê. Mã mehkwỳ cunea pê cumã me hàpên catêjê atajê ihtỳj Pahpãm mã cute mehkĩnti na me amji jarẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_4","096_22_4","REV","22","4","4","Ne ihtỳj me Pahpãm kuc pupu, ne cute me hõmpun catêjê atajê cunea kuctỳj kam haprỳ pit. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_5","096_22_5","REV","22","5","5","Ne hipêr curi caxwa xà nare, ne nee cute me amji cujro xà na ame ampo jàhcujro xà na me prãm nare, ne nee ame pyt jàhcujro na me prãm nare. Ampo na? Me pajõ Pahhiti pê Pahpãm pê ri mehcujro xà, ne quê ha me taa me to ihhimpej to mehkrĩ rohnỳtti mã. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_6","096_22_6","REV","22","6","6","Ne por Pahpãm mã imprar catê apu imã ampo to ipipẽ to harẽn to mõ ata te ri imã hũjarẽn to: — Pom ite amã ampo cunea jarẽn itajê, atỳj kampa, nãmri ampeaj kam ri. Ampo na? Pahpãm pê me pajõ Pahhiti, pê ajco harkwa to mehcakôc catêjê mã Carõ Pejti kujate, ata te ri awỳr ikujahêc. Ite amã ampo te hajỹr xà itajê jarẽn, ne amã to ipipẽ, ca ate hõmpun prãmte ri, cute awỳr ikujahêc — hajỹr. Mã pea Jeju te amji jarẽn to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_7","096_22_7","REV","22","7","7","— Pom ca Inxũ Cati jarkwa na ihkàhhôc kam me gapac pejti to me apa atajê, me gakrya ne. Ampo na? Wa ha amji jaxàr pyrentu — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_8","096_22_8","REV","22","8","8","Ipê Jowãw, ne wa ite ampo itajê cunea impar, ne ihcunea pupun. Ne ite hõmpun ita jirô pê, wa apu Pahpãm mã imprar catê ata to catia ne imã ihkĩn prãmte hỹrmã tẽ, ne pea cuna mã ikõn krã na ijỹr, mã cute imã harkwa to: ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_9","096_22_9","REV","22","9","9","— Apu ito hajỹr nare. He wa nee girôa pê icati nare, nãmri ipê anõa wa, ne hanea ne ipê me akjêjê kwỳa nõ wa, ne ipê, por wa me ihkàhhôc ita jarkwa kampa atajê nõa wa. Ne quêt Pahpãm to ca me catia ne me amã ihkĩn. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_10","096_22_10","REV","22","10","10","— Nee ca apu ihkàhhôc ita te ampo jarẽn xà itajê to apimxur nare, ne atỳj mehcunea kam mare mã harẽn to apa. Nãmri, pom ampo te hajỹr xà ita, quê ha nee ahna ahtũm ry nare, quê ha ihcunea cato. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_11","096_22_11","REV","22","11","11","Por mehkêanre atajê, quê ha ihtỳj mehkên itajê kam me to incrà tu, ne por mehtũmti atajê, quê ha ihtỳj mehtũmti ita kam me to incrà tu. Ne mempejti atajê, quê ha ihtỳj mempej ita kam me to incrà. Ne por me Pahpãm cuna mã mempejti na me ipa atajê, quê ha ihtỳj Pahpãm cuna mã impejti ita kam me to incrà tu ne — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_12","096_22_12","REV","22","12","12","Ne ite hipêr Jeju kam ijapac, mã cute imã hũjarẽn to: — Wa ha amji jaxàr pyrentu! Ne ajpên me hàmcwỳr xà atajê to tẽ, ahpỹanre na cute me imã hàpên xà ton atajê jahpan xà na. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_13","096_22_13","REV","22","13","13","Ipê pjê kat jõ Pahhiti, ne ipê hihôt jõ Pahhiti. Ne ipê harê me, ihhô me, hô jõ Pahhiti. Ne ipê ampo cunea kam to iprar catê, ne ampo cunea to hamre catê. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_14","096_22_14","REV","22","14","14","— Ne por cute ame Caràcahàcre Kra caprô pê icaprô ata kam, cute amji mã mehkà cahhõn catêjê, me hakrya to me hakry. Ampo na wa ha me cumã ijũjarẽn to hane he: —“Gapacta ne atỳj Mehtĩr Rohnỳtti Mã Xà Jõ Pĩxô ita ku, ne atỳj hanea ne krĩ jõ harkwa itajê na me acjêj xà” hane. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_15","096_22_15","REV","22","15","15","Ne por cute ame ampo kên kĩnti atajê ri, põ pê krĩ pu na ame ipa xà, quê nee jũm hàr nare, krĩ kam ame ipa atajê kĩnte. Ne me hũxy xi catêjê te hajỹar, ne cute me ampo kam me pahpahàmti ton catêjê me, cute mehcuran catêjê me, cute ame pahpãm cahàc krekà kĩn catêjê me, cute ame harkwa me, me hàpên xà to mehhêj to me ipa catêjê atajê cunea, quê ha nee krĩ ata mã jũm hàr nare, ne põ pê ame ipa. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_16","096_22_16","REV","22","16","16","— Ipê Jeju, wa ite imã imprar catê kujahêc me amã, cute me apê me ikwỳ mã ijarkwa na me amã ampo itajê cunea jarẽn xà na. Ne ipê pahhi Tawi xwỳ tàmxwỳ nõa wa. Ne pom mehcunea awcahti xà wỳr me caxêti prà tetetti pejti pupu ata jĩkjê na mã, mehcunea me ipupu ne ipej na me ijahkre pej — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_17","096_22_17","REV","22","17","17","Pahpãm Carõ Pejti me Jeju me hĩxi pê krĩ impejti ata te hàkjêr to: — Ajpên me acjêj — hajỹr. Ne por cute me ita par catêjê, quê ha mehkwỳ mã harkwa to: — Hacme, ne me acjêj! — hane. Ne me anõ mã kôr ata, ajpên mõ ne cama cô ita kwỳ to ikõ. Ne pom cô ita, quê ha jũm te to ihkõm ata ihtĩr rohnỳtti mã, ne nee jũ caxuw ihtyc nare. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_18","096_22_18","REV","22","18","18","Ipê Jowãw, pa wa ha caxwãm catia mã ate Pahpãm jõ kàhhôc ita kam me gapac catêjê mã ihcawpa. Nãmri quê ha ihkàhhôc ita kam harkwa ita kaj na, hirôa pê jũm te ampo to ipicamẽn na, quê ha Pahpãm hanea ne ihtỳj cumã ihkàhhôc ita kam, cute ihkên na ihhôc atajê to cumã ajcamẽ. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_19","096_22_19","REV","22","19","19","Nãmri quê ha hanea ne jũm te Pahpãm jarkwa ita tête, põ mã harkwa nõ to hũcapêr na, quê ha hanea ne Pahpãm ma apu cupê hõ pĩxô te me to ihtĩr rohnỳtti mã xà ata intê, ne nee cumã ihnõ nare, ne hanea ne ma hõ krĩ impejti ata tête apu curê. Hõ, por ramã ite ijõ kàhhôc kam ahna ihhôc atajê mã he. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_20","096_22_20","REV","22","20","20","Ne por catyt kam Jeju te ampo itajê cunea jarẽn ata te ri amji jarẽn to: — Ampeaj kam wa ha hacpỹ ne amji jaxàr ne itẽm pyrentu, he wa ha nee amji to ijàhtũm ry nare, ne ajpên tẽ — hajỹr. ");
INSERT INTO ram_vpl VALUES ("RV22_21","096_22_21","REV","22","21","21","Ne imã me Pajõ Pahhiti pê Jeju te me acunea to impej na me ato prãm. Hamre.");
ALTER TABLE ram_vpl ADD FULLTEXT(verseText);
UNLOCK TABLES;
