\NormalFont\ShortTitle{Matuš}

{\MT O Evaňjelium le Matušoskro



\par }\ChapOne{1}{\SH Le Ježišoskro rodokmeňos
\par }
{\PP \VerseOne{1}O ľil pal o rodokmeňos le Ježišoskro Kristoskro, čhavo le Davidoskro, čhavo le Abrahamoskro.


\par }{\BB \par }
{\LI \VS{2}O Abraham sas dad le Izakoske,

\par }{\LIB o Izak sas dad le Jakoboske,

\par }{\LIB o Jakob sas dad le Judaske the leskre phralenge


\par }{\LIB \VS{3}a o Juda sas dad le Pereciske the le Zerachoske, savenge sas daj e Tamar.

\par }{\LIB O Perec sas dad le Checronoske,

\par }{\LIB o Checron sas dad le Ramoske,


\par }{\LIB \VS{4}o Ram sas dad le Aminadaboske,

\par }{\LIB o Aminadab sas dad le Nachšonoske,

\par }{\LIB o Nachšon sas dad le Salmonoske,


\par }{\LIB \VS{5}o Salmon sas dad le Boaziske la Rachabatar

\par }{\LIB a o Boaz sas dad le Obedoske la Rutatar.

\par }{\LIB O Obed sas dad le Izajoske,


\par }{\LIB \VS{6}o Izaj sas dad le kraľiske le Davidoske.

\par }{\BB \par }
{\LI O David sas dad le Šalamunoske, savo uľiľa le Urijašiskra romňatar.


\par }{\LIB \VS{7}O Šalamun sas dad le Rechabeamoske,

\par }{\LIB o Rechabeam sas dad le Abijoske,

\par }{\LIB o Abijah sas dad le Asaske,


\par }{\LIB \VS{8}o Asa sas dad le Jošafatoske,

\par }{\LIB o Jošafat sas dad le Jehoramoske

\par }{\LIB a o Jehoram sas dad le Oziašoske.


\par }{\LIB \VS{9}O Oziaš sas dad le Jotamoske,

\par }{\LIB o Jotam sas dad le Achazoske,

\par }{\LIB o Achaz sas dad le Chizkijoske,


\par }{\LIB \VS{10}o Chizkijah sas dad le Menašeske,

\par }{\LIB o Menaše sas dad le Amonoske

\par }{\LIB a o Amon sas dad le Jozijašoske.


\par }{\LIB \VS{11}O Jozijaš sas dad le Jekonijašiske the leskre phralenge akor, sar sas o nipi andral o Izrael zaile andro Babilon.


\par }{\BB \par }
{\LI \VS{12}Paloda, sar sas o Izraeliti zaile andro Babilon,

\par }{\LIB le Jekonijaš sas čhavo o Šealtiel

\par }{\LIB a o Šealtiel sas dad le Zerubabeloske.


\par }{\LIB \VS{13}O Zerubabel sas dad le Abijudoske,

\par }{\LIB o Abijud sas dad le Eljakimoske,

\par }{\LIB o Eljakim sas dad le Azoriske,


\par }{\LIB \VS{14}o Azor sas dad le Cadokoske,

\par }{\LIB o Cadok sas dad le Achimoske

\par }{\LIB a o Achim sas dad le Elijudoske.


\par }{\LIB \VS{15}O Elijud sas dad le Eleazaroske,

\par }{\LIB o Eleazar sas dad le Matanoske,

\par }{\LIB o Matan sas dad le Jakoboske


\par }{\LIB \VS{16}a o Jakob sas dad le Jozefoske, savo sas rom la Mariake, savake uľiľa o Ježiš, saves vičinen Kristus.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{17}Avke savore pokoleňja le Abrahamostar dži o David sas dešuštar (14); le Davidostar dži akor, sar sas o Izraeliti zaile andro Babilon, sas dešuštar pokoleňja; a akorestar dži o Kristus sas tiš dešuštar pokoleňja.


\par }{\SH Sar uľiľa o Ježiš Kristus
\par }
{\PP \VS{18}O Ježiš Kristus uľiľa kavke: Akor, sar sas leskri daj e Maria mangaďi le Jozefoha, sar mek leha na sas veraduňi, sikaďa pes, hoj hiňi khabňi le Svete Duchostar.

\VS{19}Ale o Jozef, lakro rom, sas čačipnaskro manuš a vaš oda, hoj lake na kamelas te kerel ladž, kamľa la počoral te premukel.


\par }{\PP \VS{20}Sar pal oda gondoľinelas, sikaďa pes leske o aňjelos le Rajeskro andro suno a phenďa: „Jozef, čhavo le Davidoskro, ma dara tut te lel la Maria romňake, bo oda čhavoro, saves oj užarel, hin le Svete Duchostar.

\VS{21}Uľola lake čhavoro a deha leske o nav Ježiš, bo ov zachraňinela peskre manušen andral lengre bini.“


\par }{\PP \VS{22}Kada savoro pes ačhiľa vašoda, hoj pes te naplňinel oda, so phenďa o Raj prekal o prorokos:


\par }{\Q \VS{23}„{\IT{Dikh, e pačivaľi džuvľi ačhela khabňi,}}

\par }{\QB {\IT{uľola lake čhavoro}}

\par }{\QB {\IT{a dena leske o nav Immanuel,}}“

\par }{\MM so hin prethodo:
{\IT{O Del amenca}}.


\par }{\PP \VS{24}Sar o Jozef ušťiľa andral o soviben, kerďa avke, sar leske oda phenďa o aňjelos le Devleskro, a iľa peske la Maria romňake.

\VS{25}Ale le Jozef na sas la Mariaha ňič dži akor, medik lake na uľiľa o čhavoro. A ov leske diňa o nav Ježiš.




\par }\Chap{2}{\SH O goďaver murša pal o vichodos
\par }
{\PP \VerseOne{1}O Ježiš uľiľa andro Betlehem andre Judsko, sar sas o Herodes kraľis. Paľis avle andro Jeruzalem o goďaver murša pal o vichodos

\VS{2}a phučenas: „Kaj hin oda židoviko kraľis, savo uľiľa? Bo dikhľam leskri čercheň, sar avelas avri, a avľam anglal leste te banďol.“


\par }{\PP \VS{3}Sar oda šunďa o kraľis Herodes, predaranďiľa a the calo Jeruzalem leha.

\VS{4}A vičinďa savore anglune rašajen the le zakoňiken a phučľa lendar: „Kaj uľola o Kristus?“


\par }{\PP \VS{5}On leske phende: „Andro Betlehem andre Judsko, bo avke pisinďa o prorokos:


\par }{\Q \VS{6}{\IT{‚Ale tu, Betlehem, andre judsko phuv,}}

\par }{\QB {\IT{ňisoha na sal nekcikneder le anglune forendar andre Judsko,}}

\par }{\Q {\IT{bo andral tu mange avela o vodcas,}}

\par }{\QB {\IT{savo ľidžala mire manušen, le Izrael, sar bakroren.‘}} “


\par }{\PP \VS{7}Akor o Herodes vičinďa počoral le goďavere muršen a mištes pes lendar dophučľa, kana pes lenge sikaďa e čercheň.

\VS{8}Avke len bičhaďa andro Betlehem a phenďa: „Džan a mištes tumen dophučen pal oda čhavoro. Sar les arakhena, den mange oda te džanel, hoj the me te džav a te banďuvav anglal leste.“


\par }{\PP \VS{9}On šunde, so phenďa o kraľis, a gele het. A e čercheň, savi dikhle te avel avri, džalas anglal lende, medik na zaačhiľa upral oda than, kaj sas o čhavoro.

\VS{10}Sar dikhle e čercheň, igen radisaľile.

\VS{11}A sar gele andro kher, arakhle le čhavores la Mariaha, leskra daha. Pele pro khoča a banďonas anglal leste. Ile avri peskre dari a dine les somnakaj, kaďidlos the mirha.

\VS{12}Ale andro suno lenge sas phendo, hoj te na džan pale ko Herodes, vašoda gele avre dromeha pale andre peskri phuv.


\par }{\SH O Jozef denašel la famelijaha andro Egipt
\par }
{\PP \VS{13}Sar on odgele, sikaďa pes o aňjelos le Rajeskro le Jozefoske andro suno a phenďa: „Ušťi, le tuha le čhavores the leskra da a denaš andro Egipt! Ačh ode dži akor, medik tuke na phenava! Bo o Herodes rodela le čhavores, hoj les te murdarel.“


\par }{\PP \VS{14}Avke o Jozef ušťiľa, iľa peha rači le čhavores the leskra da a denašľa andro Egipt.

\VS{15}Sas ode dži akor, medik na muľa o Herodes, hoj pes te naplňinel oda, so phenďa o Raj prekal o prorokos: „{\IT{Andral o Egipt vičinďom mire čhas.}}“


\par }{\SH O Herodes del te murdarel avri le muršoren
\par }
{\PP \VS{16}Sar dikhľa o Herodes, hoj o goďaver murša leha thode avri, igen choľisaľiľa. Diňa te murdarel savore muršoren dži duj berš andro Betlehem the pašal caľi odi phuv, pal oda časos, pre savo pes mištes dophučľa le goďavere muršendar.

\VS{17}Akor pes ačhiľa oda, so sas phendo prekal o prorokos Jeremijaš:


\par }{\Q \VS{18}„{\IT{O hangos šunďol andro foros Rama,}}

\par }{\QB {\IT{e bari žaľa the o zoralo roviben.}}

\par }{\Q {\IT{Oda e Rachel rovel vaš peskre čhave}}

\par }{\QB {\IT{a na del pes te poťešinel,}}

\par }{\QB {\IT{bo on imar nane.}}“


\par }{\SH Aven pale andral o Egipt
\par }
{\PP \VS{19}Sar muľa o Herodes, sikaďa pes andro suno o aňjelos le Rajeskro le Jozefoske andro Egipt

\VS{20}a phenďa leske: „Ušťi, le tuha le čhavores the leskra da a dža pale andro Izrael, bo ola, ko kamenas te murdarel le čhavores, imar mule.“


\par }{\PP \VS{21}Avke o Jozef ušťiľa, iľa peha le čhavores the leskra da a avľa pale andro Izrael.

\VS{22}Ale sar šunďa, hoj o Archelaos kraľinel andre Judsko vaš o Herodes, leskro dad, daralas pes ode te džal. Andro suno leske sas phendo, hoj te džal andre Galileja.

\VS{23}Vašoda geľa ode a bešelas andro foros, so pes vičinel Nazaret, hoj pes te naplňinel oda, so sas phendo prekal o proroka, hoj ov pes vičinela Nazaretsko.




\par }\Chap{3}{\SH O Jan Krsťiťeľ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andre ola dživesa avľa o Jan Krsťiťeľ a kazinelas pre judsko pušťa

\VS{2}a phenelas: „Visaren tumen le binendar! Bo pašes hin le ňeboskro kraľišagos!“

\VS{3}O Jan hin oda, pal savo imar anglal phenďa o prorokos Izajaš:

\par }{\Q „{\IT{O hangos vičinel pre pušťa:}}

\par }{\Q {\IT{‚Pripravinen o drom le Rajeske,}}

\par }{\QB {\IT{rovňinen prekal leste avri o chodňiki!‘}} “


\par }{\PP \VS{4}Ov sas urdo andro gada la ťavakra srsťatar, pašal o per les sas cipuno sirimos a chalas kobilki the maľakro medos.

\VS{5}Akor avenas ke leste o manuša andral o Jeruzalem, caľi Judsko the caľi phuv pašal o paňi Jordan

\VS{6}a phenenas avri peskre bini a ov len bolelas andro paňi Jordan.


\par }{\PP \VS{7}A sar dikhľa, hoj but Farizeja the Saduceja aven pre leskro boľipen, phenďa lenge: „E famelija le sapengri! Ko tumenge sikaďa, sar te denašel le Devleskra choľatar, so avela?

\VS{8}Dživen avke, hoj o manuša te dikhen, hoj tumen visarďan le binendar!

\VS{9}Ma gondoľinen tumenge, hoj phenena: ‚Se o Abraham hino amaro dad!‘ Bo phenav tumenge, hoj o Del kale barendar šaj kerel le Abrahamoskre čhaven!

\VS{10}O tover imar hino prithodo paš o koreňis le stromengro a dojekh stromos, savo na anel lačho ovocje, ela čhindo tele a čhido pre jag.


\par }{\PP \VS{11}Me tumen bolav le paňeha, hoj pes te sikavel, hoj tumen visarďan le binendar, ale oda, ko avel pal ma, hino zoraleder sar me. Na som hodno leske mek aňi o sandalki te ľidžal. Ov tumen bolela le Svete Duchoha the la jagaha.

\VS{12}Andre leskro vast hin o vejaris a ov prežužarela peskro humnos. O prežužardo zrnos sthovela andre peskri stodola, ale o phus labarela andre jag, so šoha na murdaľola andre.“


\par }{\SH O Jan bolel le Ježiš
\par }
{\PP \VS{13}Akor avľa o Ježiš andral e Galileja paš o Jordan pal o Jan, hoj pes leske te del te bolel.

\VS{14}No o Jan leske na kamelas te domukel a phenelas: „Mange kampel, hoj te avav boldo tutar a tu aves pal ma?“


\par }{\PP \VS{15}Ale o Ježiš leske odphenďa: „Akana muk avke! Bo kampel amenge te kerel savoro spravodľišagos.“ A paľis leske o Jan domukľa.


\par }{\PP \VS{16}Sar sas o Ježiš boldo, takoj avľa avri andral o paňi. Akor phundriľa o ňebos a dikhľa, hoj o Duchos le Devleskro sar holubica avelas tele pre leste.

\VS{17}A andral o ňebos šunďiľa o hangos: „Kada hin miro čhavo, saves kamav. Lestar man hin o radišagos!“




\par }\Chap{4}{\SH O beng pokušinel le Ježiš
\par }
{\PP \VerseOne{1}Paľis o Duchos ľigenďa le Ježiš pre pušťa, hoj les o beng te pokušinel.

\VS{2}O Ježiš poscinelas saranda (40) dživesa the saranda rača a paľis bokhaľiľa avri.

\VS{3}Avľa ke leste o beng, hoj les te pokušinel, a phenďa: „Te sal o Čhavo le Devleskro, phen, hoj kale barendar te ačhen mare.“


\par }{\PP \VS{4}Ov odphenďa: „Hin pisimen:
{\IT{‚O manuš na dživela ča le marestar, ale dojekhe lavestar, savo avel avri andral le Devleskro muj.‘}} “


\par }{\PP \VS{5}Akor les iľa o beng andro sveto foros, thoďa les te ačhel upre pro agor le Chramoske

\VS{6}a phenďa leske: „Te sal o Čhavo le Devleskro, čhiv tut tele. Se hin pisimen:

\par }{\Q {\IT{‚Prikazinela peskre aňjelenge pal tu}}

\par }{\QB {\IT{a chudena tut pro vasta,}}

\par }{\QB {\IT{hoj te na demes o pindro pro bar.‘}} “


\par }{\PP \VS{7}O Ježiš leske odphenďa: „Ale hin the pisimen:
{\IT{‚Na pokušineha le Rajes, tire Devles!‘}} “


\par }{\PP \VS{8}Pale les iľa o beng pro igen učo verchos a sikaďa leske savore kraľišagi le svetoskre the lengro baro šukariben.

\VS{9}A phenďa leske: „Kada savoro tuke dava, te angle mande banďoha a lašareha man.“


\par }{\PP \VS{10}Akor leske o Ježiš phenďa: „Dža het, bengeja, bo hin pisimen:
{\IT{‚Ča anglo Raj, tiro Del, banďoha a ča leske korkoreske služineha!‘}} “


\par }{\PP \VS{11}Akor o beng geľa het, avle o aňjela a kerenas pašal leste.


\par }{\SH O Ježiš chudel te služinel andre Galileja
\par }
{\PP \VS{12}Sar o Ježiš šunďa, hoj phandle le Jan andre bertena, geľa andre Galileja.

\VS{13}Avľa het andral o Nazaret, hoj te bešel andro foros Kafarnaum, savo hino paš o moros andro phuva Zebulun the Naftali,

\VS{14}hoj pes te naplňinel oda, so phenďa o prorokos Izajaš:


\par }{\Q \VS{15}„{\IT{E phuv le Zebulunoskri the e phuv le Naftaliskri,}}

\par }{\QB {\IT{o drom paš o moros, pal o Jordan,}}

\par }{\QB {\IT{e Galileja le pohanengri!
}}


\par }{\Q \VS{16}{\IT{O manuša, save dživenas andro kaľipen,}}

\par }{\QB {\IT{dikhle baro kham.}}

\par }{\Q {\IT{Olenge, ko dživenas andre odi phuv andro ciňos le meribnaskro,}}

\par }{\QB {\IT{avľa avri o kham.}}“


\par }{\PP \VS{17}Akorestar chudňa o Ježiš te kazinel: „Visaren tumen le binendar, bo pašes hin le ňeboskro kraľišagos!“


\par }{\SH O Ježiš vičinel le ešebne učeňiken
\par }
{\PP \VS{18}Sar phirelas pašal o Galilejsko moros, dikhľa duje phralen, le Šimon (saves vičinen Peter) the le Andrej leskre phrales, sar mukenas e sita andro moros, bo sas ribara.

\VS{19}A phenďa lenge: „Aven pal ma a me tumendar kerava ribaren, so chudena le manušen.“

\VS{20}On takoj omukle o siti a gele pal leste.


\par }{\PP \VS{21}Sar geľa sikra dureder, dikhľa avre duje phralen, le Jakob the le Jan, le Zebedeoskre čhaven. Sas pre loďka lengre dadeha le Zebedeoha a prikerenas o siti. Vičinďa len

\VS{22}a on takoj omukle e loďka the peskre dades a gele pal leste.


\par }{\SH O Ježiš sikavel the sasťarel
\par }
{\PP \VS{23}O Ježiš phirelas pašal caľi phuv Galileja a sikavelas ode andro sinagogi. Kazinelas o evaňjelium pal o kraľišagos a sasťarelas dojekh nasvaľiben the dojekh dukh, so sas le manušen.

\VS{24}A rozľigenďa pes pal leste o hiros pal caľi Sirija. Anenas ke leste savoren, ko sas nasvale a cerpinenas andro dukha, olen, ko sas zaphandle le demonenca abo saven sas epilepsija, a the le kaľiken. A o Ježiš len sasťarelas.

\VS{25}Džanas pal leste but manuša andral e Galileja, andral o Dekapolis, Jeruzalem, Judsko the andral e phuv pal o Jordan.




\par }\Chap{5}{\SH O vakeriben pro verchos
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar o Ježiš dikhľa, hoj avle but manuša, geľa upre pro brehos. Bešľa peske a leskre učeňika avle paš leste.

\VS{2}A chudňa len te sikavel.


\par }{\SH Ko hin bachtalo
\par }
{\Q \VS{3}„Bachtale hine o čore pro duchos,

\par }{\QB bo lengro hin o ňeboskro kraľišagos.


\par }{\Q \VS{4}Bachtale hine ola, ko roven,

\par }{\QB bo o Del lenge dela pale o radišagos.


\par }{\Q \VS{5}Bachtale hine o pokorna,

\par }{\QB bo lengri ela e phuv.


\par }{\Q \VS{6}Bachtale hine ola, ko hine bokhale the smedna pal o spravodľišagos,

\par }{\QB bo on ena čaľarde.


\par }{\Q \VS{7}Bachtale hine o lačhejileskre,

\par }{\QB bo o Del ela ke lende lačhejileskro.


\par }{\Q \VS{8}Bachtale hine o žužejileskre,

\par }{\QB bo on dikhena le Devles.


\par }{\Q \VS{9}Bachtale hine ola, ko anen o smirom maškar o manuša,

\par }{\QB bo on pes vičinena le Devleskre čhave.


\par }{\Q \VS{10}Bachtale hine ola, pre kaste džan vaš o spravodľišagos,

\par }{\QB bo lengro hin o ňeboskro kraľišagos.


\par }{\PP \VS{11}Bachtale avena, te vaš ma pre tumende namištes vakerena, džana pre tumende a klamišagoha pre tumende phenena savoro nalačhipen.

\VS{12}Radisaľon a thoven baripen, bo baro hin tumaro počiňiben andro ňebos, bo kavke džanas the pro proroka, save sas angle tumende.“


\par }{\SH O lon the o švetlos le phuvakro
\par }
{\PP \VS{13}„Tumen san o lon la phuvakro. Te o lon našavela peskro lonďipen, soha pes lonďarela? Pre ňisoste imar nane lačho, ča hoj pes te čhivel avri tel o pindre le manušenge.


\par }{\PP \VS{14}Tumen san o švetlos le svetoskro. O foros, so ačhel upre pro verchos, našťi te garuvel.

\VS{15}Se e momeľi na labaren pre oda, hoj la te garuven tel e piri, ale thoven la pro svietňikos a labol savorenge andro kher.

\VS{16}Avke mi labol tumaro švetlos anglo manuša, hoj te dikhen tumare lačhe skutki a te lašaren tumare Dades, savo hino andro ňebos.“


\par }{\SH Pal o Zakonos
\par }
{\PP \VS{17}„Ma gondoľinen tumenge, hoj avľom te zrušinel o Zakonos abo le Proroken. Na avľom len te zrušinel, ale te doľikerel.

\VS{18}Bo čačipen phenav tumenge, hoj medik na našľona e phuv the o ňebos, na našľola aňi jekh pismenkos aňi jekh čjarkica andral o Zakonos, medik pes savoro na ačhela.

\VS{19}Oles, ko zrušinďahas ča jekh le nekciknedere prikazaňjendar a sikaďahas avke le manušen, vičinena nekcikneder andro ňeboskro kraľišagos. Ale oles, ko len doľikerela a sikavela, vičinena baro andro ňeboskro kraľišagos.

\VS{20}Bo phenav tumenge, te na ela tumaro spravodľišagos feder sar le zakoňikengro the le Farizejengro, šoha na džana andro ňeboskro kraľišagos.“


\par }{\SH Pal o rušiben
\par }
{\PP \VS{21}„Šunďan, hoj sas phendo le phure dadenge:
{\IT{‚Na murdareha!
}}Oda, ko murdarďahas, mušinel te džal pro sudos.‘

\VS{22}Ale me tumenge phenav, hoj sako, ko rušel pre peskro phral, mušinel te džal pro sudos. Sako, ko phenďahas peskre phraleske: ‚Tu demado!‘, mušinel te džal angle Bari Rada. A sako, ko phenďahas: ‚Tu dilino!‘, ela čhido andro jagalo peklos.


\par }{\PP \VS{23}Te anďalas tiro daros pro oltaris a ode tuke avľahas pre goďi, hoj tire phrales hin vareso pre tute,

\VS{24}muk ode tiro daros anglo oltaris, dža a lačhuv tire phraleha. Paľis av a obetin tiro daros.


\par }{\PP \VS{25}Gondoľin mištes a dovaker tut sigo oleha, ko džal pre tute, medik sal leha pro drom, hoj tut te na del andre le sudcaske a o sudcas tut diňahas le stražňikoske a paľis tut čhidehas andre bertena.

\VS{26}Čačipen phenav tuke, hoj odarik na aveha avri, medik savoro na počineha.“


\par }{\SH Pal o lubipen
\par }
{\PP \VS{27}„Šunďan, hoj sas phendo:
{\IT{‚Na kereha lubipen!‘}}

\VS{28}Ale me tumenge phenav, hoj oda, ko dikhela žadoscaha pre džuvľi, oda imar kerďa laha lubipen andre peskro jilo.

\VS{29}Te tut cirdel pro binos tiri čači jakh, džubin la avri a čhiv la tutar het! Bo feder tuke hin, hoj te merel jekh kotor tutar, sar te calo tiro ťelos uľahas čhido andro peklos.

\VS{30}Te tut cirdel pro binos tiro čačo vast, odčhin les a čhiv tutar het! Bo feder tuke hin, hoj te merel jekh kotor tutar, sar te calo tiro ťelos uľahas čhido andro peklos.“


\par }{\SH Pal o rozvod
\par }
{\PP \VS{31}„Sas avke phendo:
{\IT{‚Oda, ko bičhavel peskra romňa het, mi pisinel lake o rozvodno ľil.‘}}

\VS{32}Ale me tumenge phenav, hoj oda, ko bičhavel peskra romňa het, te oj na kerďa lubipen, ľidžal la andro lubipen. A sako, ko peske lela kajsa romňa, savi hiňi rozvedzimen, kerel lubipen.“


\par }{\SH Pal e vera
\par }
{\PP \VS{33}„Šunďan mek, hoj sas phendo le phure dadenge:
{\IT{‚Na leha vera klamišagoha, ale doľikereha le Rajeske tiri vera!‘}}

\VS{34}Ale me tumenge phenav, hoj šoha te na len vera, aňi pro ňebos, bo oda hin o tronos le Devleskro,

\VS{35}aňi pre phuv, bo oda hin o than, kaj ov thovel peskre pindre, aňi pro Jeruzalem, bo oda hin o foros ole bare Kraľiskro.

\VS{36}Aňi pre tiro šero na leha vera, bo mek aňi jekh bal našťi keres parno abo kalo.

\VS{37}Ale sar vakeren, ta vakeren avke, hoj tumaro ‚He‘ mi el ‚He‘ a tumaro ‚Na‘ mi el ‚Na‘. Savoro, so hin buter upral oda, hin le nalačhestar.“


\par }{\SH Te na visaren pale o nalačho
\par }
{\PP \VS{38}„Šunďan, hoj sas phendo:
{\IT{‚E jakh vaš e jakh a o dand vaš o dand.‘}}

\VS{39}Ale me tumenge phenav: Ma de pale oleske, ko tuke kerel namištes. A oleske, ko tut demela pal jekh čham, visar the aver.

\VS{40}Te vareko pes tuha kamel te sudzinel, hoj tuke te lel o gad, muk leske the o plašťos.

\VS{41}A te vareko tut ispidela, hoj leha te džas a te ľidžas leske o veci jekh kilometros, dža leha duj.

\VS{42}Te tutar vareko mangel vareso, de les. A ma visar tut olestar, ko tutar kamel vareso kečeň.“


\par }{\SH Pal o kamiben ko ňeprijaťeľa
\par }
{\PP \VS{43}„Šunďan, hoj sas phendo:
{\IT{‚Kameha tire prijaťeľis
}}a na kameha tire ňeprijaťeľis.‘

\VS{44}Ale me tumenge phenav: Kamen peskre ňeprijaťeľen, [žičinen o lačho olenge, ko tumen prekošen, keren o lačhipen olenge, ko tumen našťi avri ačhen] a mangen pes ko Del vaš ola, [ko tumen tele dikhen] a džan pre tumende,

\VS{45}hoj te aven o čhave tumare Dadeskre, savo hino andro ňebos. Bo ov kerel, hoj o kham te avel avri pro nalačhe the pro lačhe a del o brišind pro čačipnaskre the pro načačipnaskre.

\VS{46}Bo te kamľanas ča olen, ko tumen kamen, savo počiňiben tumen užarel? Či na keren oda the o colňika?

\VS{47}A te pozdravinďanas ča tumare phralen, soha uľanas aver? Či na keren oda the o manuša, save na prindžaren le Devles?

\VS{48}Vašoda tumen aven dokonala avke, sar tumaro Dad, savo hino andro ňebos.“




\par }\Chap{6}{\SH Sar te del le čoren
\par }
{\PP \VerseOne{1}„Den tumenge pozoris, hoj te na keren tumare lačhe skutki anglo manuša avke, hoj tumen te dikhen, bo paľis imar tumenge na počinela pale tumaro Dad, savo hino andro ňebos.


\par }{\PP \VS{2}Avke te des vareso le čoren, ma ker oda avke, hoj pal oda sako te džanel, sar oda keren ola dujemujengre, save pes rado presikaven andro sinagogi the pro uľici, hoj len o manuša te lašaren. Čačipen phenav tumenge, hoj imar chudle peskro počiňiben.

\VS{3}Ale sar tu des vareso le čoren, te na džanel jekh vast pal oda, so kerel dujto.

\VS{4}Bo te des oda andro garuďipen, tiro Dad dikhel oda, so hin garudo, a ov tuke počinela pale.“


\par }{\SH Pal e modľitba
\par }
{\PP \VS{5}„Sar tut modľines, ma av sar ola dujemujengre, bo sar pes on modľinen, rado ačhen andro sinagogi abo pre uľica, hoj len o manuša te dikhen. Čačipen phenav tumenge, hoj imar chudle peskro počiňiben.

\VS{6}Ale sar tut modľines, dža andre tiri komorka, phand pal tu o vudar a modľin tut tire Dadeske, savo hino andro garuďipen. Bo tiro Dad dikhel oda, so hin garudo, a ov tuke počinela pale.

\VS{7}Ale sar tumen modľinen, ma bebľinen but sar o pohana, bo on peske gondoľinen, hoj ena avrišunde vašoda, hoj but vakeren.

\VS{8}Avke ma aven ajse sar on, bo tumaro Dad džanel, so tumenge kampel, mek sigeder sar lestar mangen.“


\par }{\SH Le Rajeskri modľitba
\par }
{\PP \VS{9}„Tumen pes modľinen kavke:

\par }{\Q ‚Dado amaro, savo sal andro ňebos,

\par }{\Q mi el pošvecimen tiro nav!


\par }{\Q \VS{10}Mi avel tiro kraľišagos!

\par }{\Q Mi ačhel pes tiri voľa

\par }{\Q avke sar andro ňebos,

\par }{\Q avke the pre phuv!


\par }{\Q \VS{11}De amen adadžives o maro,

\par }{\Q so amenge kampel sako džives,


\par }{\Q \VS{12}a odmuk amenge amare bini,

\par }{\Q avke sar the amen odmukas

\par }{\Q olenge, ko amen dukhade.


\par }{\Q \VS{13}A ma domuk amenge, hoj te avas pokušimen,

\par }{\Q ale chraňin amen le nalačhestar.

\par }{\Q [Bo tiro hin o kraľišagos

\par }{\Q the e zor the e slava pro furt. Amen.]‘


\par }{\PP \VS{14}Bo te tumen odmukena le manušenge lengre bini, odmukela the tumenge tumaro Dad andral o ňebos.

\VS{15}Ale te tumen na odmukena le manušenge lengre bini, aňi tumaro Dad tumenge na odmukela tumare bini.“


\par }{\SH Pal o postos
\par }
{\PP \VS{16}„Sar tumen poscinen, ma aven sar ola dujemujengre, save keren chmurava muja a zamuken pes, hoj le manušenge te sikaven, hoj pes poscinen. Čačipen phenav tumenge, hoj imar chudle peskro počiňiben.

\VS{17}Ale sar tut poscines, uchan o bala a thov (omor) o muj,

\VS{18}hoj te na dikhen o manuša, hoj tut poscines, ale tiro Dad, savo hino andro garuďipen. A tiro Dad, savo dikhel oda, so hin garudo, tuke počinela pale.“


\par }{\SH Pal o barvaľipen andro ňebos
\par }
{\PP \VS{19}„Ma skiden tumenge o barvaľipen pre phuv, kaj len e hardza the o kirme chan a kaj pes dochuden o zbujňika a čoren,

\VS{20}ale skiden tumenge o barvaľipen andro ňebos, kaj len na chan aňi e hardza aňi o kirme a kaj pes o zbujňika na dochuden aňi na čoren.

\VS{21}Bo ode, kaj hin tiro barvaľipen, ode ela the tiro jilo.


\par }{\PP \VS{22}E jakh hiňi e lampa le ťeloskri. Te tiri jakh hiňi žuži, ela o švetlos andre calo tiro ťelos,

\VS{23}ale te nane tiri jakh žuži, calo tiro ťelos hino andro kaľipen. Akor te oda švetlos andre tu hin kaľipen, savo baro hin o kaľipen?


\par }{\PP \VS{24}Ňiko našťi služinel duje rajenge. Bo jekhes kameha a dujtones našťi avri ačheha, abo jekhes rado dikheha a dujtones tele dikheha. Našťi služinen the le Devleske the le lovenge\FTNT{*}{{\FR 6:24 }{\FT{la mamonake}}}.“


\par }{\SH Te mukas pes pro Del andre savoreste
\par }
{\PP \VS{25}„Vašoda tumenge phenav: Ma trapinen tumen pal tumaro dživipen, so chana a so pijena, aňi pal tumaro ťelos, so urena. Či nane o dživipen buter sar o chaben a o ťelos sar o gada?

\VS{26}Dikhen pro čirikle pro ňebos, hoj aňi na sadzinen, na kiden upre aňi na sthoven andro šopi, a tumaro ňeboskro Dad pes pal lende starinel! Či tumen na san vzacneder sar on?

\VS{27}A ko tumendar oleha, hoj pes trapinel pal o dživipen, peske šaj dothovel sikra paš o dživipen? Ňiko.


\par }{\PP \VS{28}Soske tumen ajci trapinen pal o gada? Dikhen pro maľakre kvitki, sar baron. On na keren buči aňi na hekľinen.

\VS{29}No phenav tumenge, hoj aňi o Šalamun andre calo peskro šukariben na sas avke urdo sar jekh lendar.

\VS{30}Te o Del e maľakri čar kavke uravel, so adadžives hiňi a tajsa ela čhiďi andro bov, ta akor tumen na uravela buter? Manušale cikne pačabnaha!

\VS{31}Vašoda tumen ma trapinen a ma phenen: ‚So chaha? So pijaha? So uraha?‘

\VS{32}Bo kada savoro roden ola, ko na prindžaren le Devles. Se tumaro Dad andral o ňebos džanel, hoj tumenge oda savoro kampel.

\VS{33}Ale roden ešeb o kraľišagos le Devleskro the leskro spravodľišagos a savore kala veci tumenge ena dine paš oda.

\VS{34}Avke ma trapinen tumen, so ela tajsa, bo tajsaskro džives pes starinela pal peste. Sako džives hin dos trapišagos.“




\par }\Chap{7}{\SH Te na sudzinen avren
\par }
{\PP \VerseOne{1}„Ma sudzinen, hoj te na aven sudzimen.

\VS{2}Bo save sudoha sudzinen, ajseha avena sudzimen, a sava miraha merinen, ajsaha tumenge ela tiš merimen.


\par }{\PP \VS{3}Soske dikhes o šmecos andre jakh tire phraleske a andre tiri jakh o kašt na dikhes?

\VS{4}Te andre tiri jakh hin o kašt, sar šaj phenes tire phraleske: ‚De, hoj tuke te lav avri o šmecos andral e jakh?‘

\VS{5}Tu dujemujengro, ešeb le avri o kašt andral tiri jakh a paľis dikheha žužes, hoj te les avri o šmecos andral e jakh tire phraleske.


\par }{\PP \VS{6}Ma den oda, so hin sveto, le rikonenge aňi ma čhivkeren tumare perli anglo bale, hoj pre lende te na uštaren le pindrenca, te na pes visaren a te na rozčhingeren tumen.“


\par }{\SH Mangen, roden, durkinen!
\par }
{\PP \VS{7}„Mangen a ela tumenge dino, roden a arakhena, durkinen a phundravela pes tumenge.

\VS{8}Bo sako, ko mangel, chudel, a ko rodel, arakhel, a oleske, ko durkinel, pes phundravela.


\par }{\PP \VS{9}Ko tumendar hin ajso manuš, hoj te lestar leskro čhavo mangľahas maro, ta diňahas les bar?

\VS{10}Abo te lestar mangľahas riba, diňahas les sap?

\VS{11}Avke, te tumen, save san nalačhe, džanen te del tumare čhaven o lačhe dari, či na dela sigeder tumaro Dad andral o ňebos o lačhe dari olen, ko lestar mangen!


\par }{\PP \VS{12}Savoro, so kamľanas, hoj o manuša te keren tumenge, oda keren tumen lenge. Bo kada hin, so sikavel le Mojžišoskro Zakonos the o Proroka.“


\par }{\SH E cesno brana
\par }
{\PP \VS{13}„Aven andre prekal e cesno brana. Bo e buchľi brana the buchlo drom ľidžan andro meriben a but hin ajse, save prekal late džan andre.

\VS{14}Ale e cesno brana the o uzko drom ľidžan andro dživipen a frima hin ajse, save oda arakhen.“


\par }{\SH Pal o falošna proroka
\par }
{\PP \VS{15}„Den tumenge pozoris pro falošna proroka, save ke tumende aven sar bakrore, ale andro jilo hine dziva vlki.

\VS{16}Pal lengro ovocje len prindžarena. Či šaj andral o kraki te obkidel o hroznos, abo andral o koľaka o figi?

\VS{17}Avke dojekh lačho stromos anel lačho ovocje a o nalačho stromos anel nalačho ovocje.

\VS{18}O lačho stromos našťi anel nalačho ovocje a aňi o nalačho stromos našťi anel lačho ovocje.

\VS{19}Dojekh stromos, so na anel lačho ovocje, pes čhinel avri a čhivel pre jag.

\VS{20}Avke len prindžarena pal lengro ovocje.


\par }{\PP \VS{21}Na sako, ko mange phenel: ‚Rajeja, Rajeja!‘, džala andro ňeboskro kraľišagos, ale ča oda, ko kerel e voľa mire Dadeskri, savo hino andro ňebos.

\VS{22}But džene mange andre oda Džives phenena: ‚Rajeja, Rajeja, či na prorokinahas andre tiro nav? Či na tradahas avri le demonen andre tiro nav? Či na kerahas but zazraki andre tiro nav?‘

\VS{23}Akor lenge phenava: ‚Šoha tumen na prindžaravas. Džan mandar het tumen, so kerenas o nalačhipen!‘ “


\par }{\SH Pal o duj khera
\par }
{\PP \VS{24}„Vašoda sako, ko šunel kala mire lava a doľikerel len, hino sar oda goďaver manuš, savo ačhaďa peskro kher pre skala.

\VS{25}A avľa baro brišind, avle o paňa, phurdle o balvaja a demade pre oda kher, ale na peľa, bo sas ačhado pre skala.

\VS{26}Ale sako, ko šunel kala mire lava a na doľikerel len, ela sar oda nagoďaver manuš, savo ačhaďa peskro kher pre poši.

\VS{27}A avľa baro brišind, avle o paňa, phurdle o balvaja a demade pre oda kher a oda kher rozpeľa a sas calo zňičimen.“


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{28}Sar dovakerďa o Ježiš kala lava, o nipi pes čudaľinenas upral leskro sikaviben,

\VS{29}bo ov len sikavelas sar oda, kas hin autorita, a na sar lengre zakoňika.




\par }\Chap{8}{\SH O Ježiš sasťarel le malomocnes
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar avľa o Ježiš tele pal o verchos, avenas pal leste igen but nipi.

\VS{2}A avľa ke leste o malomocno, banďolas anglal leste a phenďa: „Rajeja, te kamľalas, šaj man žužares.“


\par }{\PP \VS{3}O Ježiš nacirdňa o vast, chudňa pes lestar a phenďa: „Kamav, av sasto!“ A takoj sas žužo andral o malomocenstvo.

\VS{4}O Ježiš leske phenďa: „De pozoris, hoj te na phenes ňikaske pal oda, ale dža, sikav tut le rašaske a obetin oda daros, so prikazinďa o Mojžiš, sar sveďectvos lenge.“


\par }{\SH O Ježiš sasťarel le veľiťeľiskre sluhas
\par }
{\PP \VS{5}Sar avľa o Ježiš andro Kafarnaum, avľa ke leste o veľiťeľis upral o šel slugaďa a mangelas les:

\VS{6}„Rajeja, miro sluhas pašľol khere nasvalo, našťi pes čhalavel a igen cerpinel.“


\par }{\PP \VS{7}O Ježiš leske phenďa: „Me džava a sasťarava les avri.“


\par }{\PP \VS{8}O veľiťeľis leske odphenďa: „Rajeja, me na som hodno, hoj te aves andre miro kher. Ale phen ča lav a miro sluhas sasťola avri.

\VS{9}Se the me som manuš tel e autorita avre manušeske a hin man autorita upral o slugaďa. A te phenava kaleske: ‚Dža!‘ – ta džala; a avreske: ‚Av!‘ – ta avela; a mire sluhaske: ‚Ker kada!‘ – ta ov kerela.“


\par }{\PP \VS{10}Sar oda šunďa o Ježiš, čudaľinďa pes a phenďa olenge, ko pal leste džanas: „Čačipen phenav tumenge, hoj andro Izrael na arakhľom ňikas kajse bare pačabnaha.

\VS{11}Ale phenav tumenge, hoj avena but džene pal o vichodos the pal o zapados a bešena paš o skamind le Abrahamoha, Izakoha the le Jakoboha andro ňeboskro kraľišagos,

\VS{12}ale o čhave le kraľišagoskre ena avričhide andro baro kaľipen, kaj ela o roviben a randena le dandenca andre dukh.“


\par }{\PP \VS{13}Paľis phenďa o Ježiš le veľiťeľiske: „Dža! Mi ačhel pes tuke avke, sar pačanďiľal.“ A leskro sluhas sasťiľa avri andre odi ora.


\par }{\SH O Ježiš sasťarel but nasvale manušen
\par }
{\PP \VS{14}Sar avľa o Ježiš andro kher ko Peter, dikhľa leskra sasa, hoj pašľol a hin la horučka.

\VS{15}Chudňa pes lakre vastestar a takoj latar e horučka geľa het. Oj ušťiľa a kerelas pašal leste.


\par }{\PP \VS{16}A sar zaračiľa, ande ke leste but dženen, save sas zaphandle le demonenca. A o Ježiš le laveha tradňa avri le nalačhe duchen a savoren, savenge sas namištes, sasťarďa avri,

\VS{17}hoj pes te naplňinel oda, so sas phendo prekal o prorokos Izajaš:

\par }{\Q „{\IT{Ov iľa pre peste amare slabišagi}}

\par }{\QB {\IT{a ľidžalas amare nasvaľibena}}.“


\par }{\SH Sar pes džal pal o Ježiš
\par }
{\PP \VS{18}Sar dikhľa o Ježiš pašal peste igen but nipen, prikazinďa le učeňikenge, hoj te džan la loďkaha pre aver sera.

\VS{19}Avľa ke leste varesavo zakoňikos a phenďa leske: „Učiťeľina, džava pal tu všadzik, kaj džaha!“


\par }{\PP \VS{20}O Ježiš leske odphenďa: „Le lišken hin peskre cheva, kaj šaj dživen, a le čiriklen andral o ňebos peskre hňizdi, ale le Čhas le Manušeskres nane kaj o šero te thovel.“


\par }{\PP \VS{21}Aver leskre učeňikendar leske phenďa: „Rajeja, domuk mange ešeb te džal te parunel mire dades.“


\par }{\PP \VS{22}Ale o Ježiš leske phenďa: „Av pal ma a muk le mulenge, hoj te parunen peskre mulen.“


\par }{\SH O Ježiš zaačhavel e burka
\par }
{\PP \VS{23}Geľa andre loďka a leskre učeňika gele pal leste.

\VS{24}Jekhvareste avľa bari burka pro moros avke, hoj o vlni avenas andre e loďka, ale ov sovelas.

\VS{25}Avle ke leste leskre učeňika, uštade les a phende: „Rajeja, zachraňin amen, bo meras!“


\par }{\PP \VS{26}Ov lenge phenďa: „Soske tumen daran, manušale cikne pačabnaha!“ Avke ušťiľa, pokarhinďa e balvaj the o moros a sas igen čhit.


\par }{\PP \VS{27}O manuša pes čudaľinenas a phenenas: „Savo manuš hino, hoj les o balvaja the o moros šunen?“


\par }{\SH O Ježiš sasťarel le zaphandlen le demonenca
\par }
{\PP \VS{28}Sar avľa pre oki sera andre phuv Gadara, avle ke leste duj manuša, save sas zaphandle le demonenca. Avenas andral o hrobi bara choľaha a ňiko pašal lende pal oda drom našťi pregeľa.

\VS{29}A viskinenas: „So amen hin tuha, Ježiš, Čhavo le Devleskro? Avľal amen te mučinel sigeder, sar hin oda časos?“


\par }{\PP \VS{30}Nadur odarik sas but bale, save pes ode pašinenas.

\VS{31}O demona les mangenas: „Te amen trades avri, domuk amenge te džal andre kala bale!“


\par }{\PP \VS{32}A phenďa lenge: „Džan!“ On avle avri a gele andro bale. Avke pes savore bale mukle tele le brehoha andro moros a tašľile andro paňi.

\VS{33}O pasťjera le balengre denašle het a gele andro foros a vakerenas avri savoro, so pes ačhiľa, the ole manušenca, so sas zaphandle le demonenca.

\VS{34}Avke savore manuša andral oda foros avle pal o Ježiš, a sar les dikhle, mangenas les, hoj te džal het andral lengri phuv.




\par }\Chap{9}{\SH O Ježiš sasťarel le kaľikos
\par }
{\PP \VerseOne{1}O Ježiš bešľa andre loďka, geľa la loďkaha pre oki sera le moroskri a avľa andre peskro foros.

\VS{2}A ande ke leste jekhe muršes, savo sas kaľikos a pašľolas pro hadžos. Sar dikhľa o Ježiš lengro pačaben, phenďa le kaľikoske: „Čhavo miro, ma dara tut, odmuken pes tuke o bini.“


\par }{\PP \VS{3}Varesave zakoňika peske phende: „Kada manuš pes ruhinel!“


\par }{\PP \VS{4}Ale o Ježiš dikhľa, so peske gondoľinen a phenďa: „Soske gondoľinen namištes andre tumare jile!

\VS{5}Bo so hin lokeder? Te phenel: ‚Odmukel pes tuke o bini!‘ abo te phenel: ‚Ušťi a dža?‘

\VS{6}Ale hoj te džanen, hoj le Čhas le Manušeskres hin zor pre phuv te odmukel o bini“ – phenďa le kaľikoske: „Ušťi, le tuke tiro hadžos a dža khere!“

\VS{7}Ov ušťiľa a geľa khere.

\VS{8}Sar oda dikhle o nipi, predaranďile a lašarenas le Devles, hoj diňa kajsi zor le manušen.


\par }{\SH O Ježiš vičinel le Matuš
\par }
{\PP \VS{9}Sar o Ježiš odarik džalas het, dikhľa te bešel pre colňica jekhe manušes, savo pes vičinelas Matuš, a phenďa leske: „Av pal ma!“ Ov ušťiľa a geľa pal leste.


\par }{\PP \VS{10}Paľis sar bešelas o Ježiš andro kher paš o skamind, avle but colňika the binošna a bešenas jekhetane le Ježišoha the leskre učeňikenca.

\VS{11}Sar oda dikhle o Farizeja, phende leskre učeňikenge: „Soske tumaro učiťeľis chal le colňikenca the le binošnenca?“


\par }{\PP \VS{12}O Ježiš oda šunďa a phenďa lenge: „Le sastenge na kampel doktoris, ale le nasvalenge.

\VS{13}Džan a sikľon, s'oda hin:
{\IT{‚Kamav, hoj te aven lačhejileskre, a na hoj mange te anen obeti.‘
}}Bo na avľom te vičinel le čačipnaskren, ale le binošnen.“


\par }{\SH Phučen pal o postos
\par }
{\PP \VS{14}Akor avle ko Ježiš o učeňika le Janoskre a phende leske: „Soske amen the o Farizeja but poscinas, ale tire učeňika na poscinen?“


\par }{\PP \VS{15}O Ježiš lenge phenďa: „Či šaj aven o hosci pro bijav smutna, medik o terno hino lenca? Ale avena ajse dživesa, sar o terno lendar ela ilo het, a akor poscinena.

\VS{16}Se ňiko na zasivel e chev pro purane gada le neve pochtaneha, bo o nevo pochtan odčhinďahas kotor le puranestar a uľahas mek bareder chev.

\VS{17}Aňi na čhiven e nevi mol andro purane cipune gone, bo e nevi mol čhingerela e cipa, čuľala avri a o gone čhinďona. Ale e nevi mol pes čhivel andro neve gone. Avke pes na musarela aňi e mol aňi o gone.“


\par }{\SH Pal e muľi čhajori the pal e nasvaľi džuvľi
\par }
{\PP \VS{18}Medik lenge oda vakerelas, avľa varesavo baro manuš, banďiľa anglal leste a phenďa: „Miri čhajori akana muľa, ale av, thov pre late tiro vast a dživela.“

\VS{19}O Ježiš ušťiľa a geľa pal leste peskre učeňikenca.


\par }{\PP \VS{20}A varesavi džuvľi, savi sas dešuduj (12) berš nasvaľi pro džuvľikano nasvaľiben, avľa palunestar ko Ježiš a chudňa pes le agorestar leskre ruchostar.

\VS{21}Bo phenďa peske: „Ča te man leskre ruchostar chudava, sasťuvava avri.“


\par }{\PP \VS{22}O Ježiš pes visarďa, a sar la dikhľa, phenďa: „Pača, čhaje miri, tiro pačaben tut sasťarďa.“ A odi džuvľi takoj sasťiľa avri.


\par }{\PP \VS{23}Sar avľa o Ježiš andro kher ke oda angluno manuš, dikhľa ode le manušen, so bašavenas pro pišťaľki, the le nipen, so kerenas vika.

\VS{24}Phenďa lenge: „Džan het, bo e čhajori na muľa, oj ča sovel.“ Ale asanas lestar.

\VS{25}Sar bičhade avri ole nipen, geľa o Ježiš andre, chudňa la čhajora vastestar a oj ušťiľa.

\VS{26}A kada hiros pal leste pes rozľigenďa pal caľi odi phuv.


\par }{\SH O Ježiš sasťarel duje koren
\par }
{\PP \VS{27}Sar odarik o Ježiš džalas het, avenas pal leste duj kore manuša a viskinenas: „Čhavo le Davidoskro, av ke amende jileskro!“


\par }{\PP \VS{28}Sar geľa andro kher, avle ke leste o kore a o Ježiš lenge phenďa: „Pačan, hoj oda šaj kerav?“

\par }{\PP „He, Rajeja!“ odphende.


\par }{\PP \VS{29}Avke pes chudňa lengre jakhendar a phenďa: „Mi ačhel pes tumenge avke, sar pačan!“

\VS{30}Takoj lenge phundrile o jakha. O Ježiš lenge zoraha prikazinďa: „Den pozoris pre oda, hoj pes pal oda ňiko te na dodžanel!“

\VS{31}Ale on gele avri a rozľigende pal leste o hiros pal caľi odi phuv.


\par }{\SH O Ježiš sasťarel le ňemones
\par }
{\PP \VS{32}Sar avenas avri, ande ko Ježiš ňemone manušes, zaphandles le demonoha.

\VS{33}Pal oda, sar o Ježiš tradňa avri le demonos, o ňemo prevakerďa. O nipi pes čudaľinenas a phenenas: „Mek šoha na dikhľam kajso vareso andro Izrael!“


\par }{\PP \VS{34}Ale o Farizeja phenenas: „Le nekbaredere demonoha tradel avri le demonen!“


\par }{\SH E žatva hiňi bari
\par }
{\PP \VS{35}O Ježiš phirelas pal savore ola fori the gavora a sikavelas len andre lengre sinagogi. Kazinelas o evaňjelium pal o kraľišagos a sasťarelas dojekh dukh the nasvaľiben maškar o manuša.

\VS{36}Sar dikhľa o Ježiš ole nipen, igen leske sas pharo vaš lenge, hoj hine strapimen a rozmukle sar o bakrore bi o pasťjeris.

\VS{37}Akor phenďa peskre učeňikenge: „E žatva hiňi bari, ale frima hin robotňika.

\VS{38}Vašoda mangen le Rajes upral e žatva, hoj te bičhavel le robotňiken pre peskri žatva!“




\par }\Chap{10}{\SH O Ježiš vičinel le dešuduje učeňiken
\par }
{\PP \VerseOne{1}Vičinďa peske le dešuduje učeňiken a diňa len e moc te tradel avri le nalačhe duchen a te sasťarel dojekh dukh the nasvaľiben.


\par }{\PP \VS{2}O nava le dešuduj (12) apoštolengre sas kala: Ešebno o Šimon – saves vičinenas Peter – the leskro phral o Andrej, o Jakob le Zebedeoskro the leskro phral o Jan,

\VS{3}o Filip, o Bartolomej, o Tomaš, o Matuš o colňikos, o Jakob le Alfeoskro, o Tadeus,

\VS{4}o Šimon Kanaansko – saves vičinenas Zelota – the o Judaš Iškarijotsko, savo les zradzinďa.


\par }{\SH O Ježiš bičhavel le dešudujen
\par }
{\PP \VS{5}Kale dešudujen bičhaďa o Ježiš a prikazinďa lenge: „Ma džan maškar o aver narodi a ma džan andro fori le Samaritanengre,

\VS{6}ale sigeder džan ko bakrore, save našľile andral o kher le Izraeloskro.

\VS{7}Džan a kazinen, hoj o ňeboskro kraľišagos hino pašes.

\VS{8}Le nasvalen sasťaren avri, le malomocnen žužaren, le mulen uštaven andral o meriben, le demonen traden avri. Hijaba chudňan, hijaba den.


\par }{\PP \VS{9}Ma len tumenca aňi somnakune aňi rupune aňi meďena love andro žebi.

\VS{10}Ma len tumenge pro drom aňi zajdica aňi po duj gada aňi sandalki aňi paci, bo o robotňikos peske zaslužinel peskro chaben.

\VS{11}Andre savo foros abo gavoro avena, dophučen tumen ode, ko hino hodno tumen te prilel. Ode ačhen dži akor, medik na džana het.

\VS{12}Sar džana andro kher, phenen: ‚Smirom tumenge.‘

\VS{13}Te tumen oda kher prilela, mi avel tumaro smirom pre leste – ale te tumen na prilela, mi avel tumaro smirom pale ke tumende.

\VS{14}Te tumen na prilena a na šunena tumare lava, džan het andral oda kher abo andral oda foros a keren tele o prachos pal tumare pindre.

\VS{15}Čačipen phenav tumenge, hoj lokeder ela le manušenge andral e Sodoma the Gomora pro sudno džives sar ole foroske.“


\par }{\SH Sar o bakrore maškar o vlki
\par }
{\PP \VS{16}„Me tumen bičhavav sar le bakroren maškar o vlki. Aven opatrna sar o sapa a žuže sar o holubi.

\VS{17}Den tumenge pozoris pro manuša! Bo dena tumen pro sudi a marena tumen andro sinagogi le bičenca.

\VS{18}Vaš ma tumen ľidžana the anglo foroskre vladara the anglo kraľa, hoj lenge a the avre narodenge te svedčinen.

\VS{19}Sar tumen dena andre, ma starinen tumen pal oda, so vakerena abo so phenena. Bo andre oda časos tumenge ela dino so te vakerel,

\VS{20}se na vakerena oda tumen, ale o Duchos tumare Dadeskro, savo vakerel prekal tumende.


\par }{\PP \VS{21}O phral le phrales dela te murdarel a o dad le čhas a o čhave ušťena upre pre daj the pro dad a murdarena len.

\VS{22}Savoredžene tumen našťi avri ačhena vaš miro nav, ale oda, ko ľikerela avri dži o koňec, ela spasimen.

\VS{23}Te pre tumende džana andre jekh foros, denašen andre aver. Bo čačipen tumenge phenav, hoj na predžana o fori le Izraeloskre, medik na avela o Čhavo le Manušeskro.


\par }{\PP \VS{24}Oda, ko sikľol, nane bareder olestar, ko les sikavel, aňi o sluhas leskre rajestar.

\VS{25}Dos hin, te o učeňikos hino ajso sar leskro učiťeľis a o sluhas sar leskro raj. Te le rajes upral o kher vičinde Belzebul – demonos – ta so buter le nipen andral leskro kher!“


\par }{\SH Kastar kampel te daral
\par }
{\PP \VS{26}„Vašoda ma daran tumen lendar! Bo ňič nane avke garudo, so na ela jekhvar otkerdo a nane počoral ňič, so pes jekhvar na dodžanela.

\VS{27}Oda, so tumenge vakerav počoral, phenen avri phundradones a oda, so šunen ča andro kan, viskinen avri pal o padi!

\VS{28}Ma daran tumen olendar, ko murdaren o ťelos, ale našťi murdaren e duša. Ale sigeder daran Olestar, ko šaj zňičinel the e duša the o ťelos andro peklos.

\VS{29}Či na bikenen duje vrabcen vaš jekh minca? Ale aňi jekh lendar na merel avke, hoj olestar tumaro Dad te na džanel.

\VS{30}No tumenge hin zgende mek the savore bala pro šero.

\VS{31}Avke ma daran tumen! Tumen mon buter sar but vrabci.


\par }{\PP \VS{32}Ko man viznavinela anglo manuša, oles the me viznavinava angle miro Dad, so hino andro ňebos.

\VS{33}Ale ko man zaprinela anglo manuša, oles the me zaprinava angle miro Dad, so hino andro ňebos.“


\par }{\SH O Ježiš na anel o smirom, ale e šabľa
\par }
{\PP \VS{34}„Ma gondoľinen tumenge, hoj avľom te del o smirom pre phuv; na avľom te del o smirom, ale e šabľa.

\VS{35}Bo avľom, hoj te džal
{\IT{o čhavo pro dad, e čhaj pre daj a e bori pre sasuj;}}

\VS{36}{\IT{a o ňeprijaťeľa le manušeskre ena andre leskri famelija.}}


\par }{\PP \VS{37}Oda, ko dikhel radeder peskre dades abo peskra da sar man, nane hodno, hoj te avel miro učeňikos. A oda, ko dikhel radeder peskre čhas abo peskra čha sar man, nane hodno, hoj te avel miro učeňikos.

\VS{38}Oda, ko na lel peskro kerestos a na avel pal ma, nane hodno, hoj te avel miro učeňikos.

\VS{39}Oda, ko arakhela peskro dživipen, našavela les, ale oda, ko vaš ma našavela peskro dživipen, les arakhela.“


\par }{\SH E odmena vaš e služba
\par }
{\PP \VS{40}„Oda, ko tumen prilel, man prilel; a ko man prilel, prilel Oles, ko man bičhaďa.

\VS{41}Oda, ko prilel le prorokos vaš oda, hoj hino prorokos, chudela e odmena sar prorokos. A oda, ko prilel le čačipnaskres vaš oda, hoj hino čačipnaskro, chudela e odmena sar čačipnaskro.

\VS{42}A ko diňahas te pijel jekhes kale ciknorendar ča jekh poharis šilalo paňi vaš oda, hoj hino učeňikos, čačipen tumenge phenav, na našavela peskri odmena.“




\par }\Chap{11}{\SH O Jan bičhavel pal o Ježiš
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar imar dovakerďa o Ježiš peskre dešuduje učeňikenge, so te keren, geľa odarik het, hoj te sikavel a te kazinel andro galilejska fori.


\par }{\PP \VS{2}O Jan Krsťiťeľ sas andre bertena, a sar šunďa, save veci kerel o Ježiš, bičhaďa duje peskre učeňiken,

\VS{3}hoj lestar te phučen: „Sal tu ‚oda, ko avel‘, abo kampel te užarel avres?“


\par }{\PP \VS{4}O Ježiš lenge odphenďa: „Džan a phenen le Janoske, so šunen a dikhen:

\VS{5}O kore dikhen, o bange phiren, o malomocna pes žužaren, o kašuke šunen, o mule ušťen andral o meriben a le čorenge pes vakerel o evaňjelium.

\VS{6}Bachtalo hin oda manuš, ko pes pre ma na pohoršinel!“


\par }{\PP \VS{7}Sar on odgele, chudňa o Ježiš te vakerel le nipenge pal o Jan: „So geľan te dikhel pre pušťa? E trsťina sar laha čhalavel e balvaj?

\VS{8}Abo so geľan te dikhel? Manušes urdones andro barikane gada? Se ola, ko uren o barikane gada, bešen andro barikane khera.

\VS{9}Abo soske geľan? Te dikhel le prorokos? He, phenav tumenge, barederes sar prorokos.

\VS{10}Bo ov hin oda, pal kaste hin pisimen:

\par }{\Q {\IT{‚Me bičhavav mire poslos anglal tu}}

\par }{\QB {\IT{a ov tuke pripravinela o drom.‘}}


\par }{\PP \VS{11}Čačipen phenav tumenge, hoj maškar savore nipi, ko uľile andral e džuvľi, na sas bareder sar o Jan Krsťiťeľ; ale oda, ko hino nekcikneder andro ňeboskro kraľišagos, hino bareder sar ov.

\VS{12}Le Janoskre Krsťiťeľiskre dživesendar dži akana zľidžal o kraľišagos le ňeboskro olen, ko pes andre zorales ispiden, a on pes andre dochuden.

\VS{13}Bo savore Proroka the o Zakonos prorokinenas pal o kraľišagos dži ko Jan.

\VS{14}A te oda kamena te prilel: Ov hino o Eliaš, savo mušinďa te avel.

\VS{15}Kas hin kana, hoj te šunel, mi šunel!“


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{16}„Kaha porovňinava adadživeseskre manušen? Hine sar ola čhavore, save bešen pro pľacos, vičinen peskre kamaraten a phenen:


\par }{\Q \VS{17}‚Bašavahas tumenge, ale na khelenas;

\par }{\QB rovahas andre žaľa, ale na rovenas.‘


\par }{\PP \VS{18}Bo avľa o Jan, na chalas aňi na pijelas a phende: ‚Hin andre leste o nalačho duchos.‘

\VS{19}Avľa o Čhavo le Manušeskro, chalas the pijelas a phende: ‚Dikhen, o manuš, savo peske rado but chal the pijel; ľikerel pes le binošnenca the le colňikenca.‘ O goďaveripen pes presikavel sar čačipen oleha, so kerel.“


\par }{\SH O napačabnaskre fori
\par }
{\PP \VS{20}Akor chudňa te karhinel o fori, andre save kerďa nekbuter zazraki vaš oda, hoj pes na visarde le binendar:

\VS{21}„Jaj, vigos tuke Chorazin! Vigos tuke, Betsaido! Bo te pes andro Tir the andro Sidon ačhilehas ola zazraki, so pes ačhile ke tumende, čirla pes imar urdehas andro žaľakre gone, čhidehas peske pro šero o prachos a visardehas pes le binendar.

\VS{22}Ale phenav tumenge, hoj le forenge Tir the Sidon ela lokeder pro sudno džives sar tumenge.

\VS{23}A tu Kafarnaum,
{\IT{kames tut te ľidžal upre dži andro ňebos? Aveha telečhido dži andro peklos}}, bo te pes andre Sodoma ačhilehas ola zazraki, so pes ačhile ke tu, ta mek dži adadžives ačhiľahas.

\VS{24}Ale phenav tumenge, hoj la phuvake Sodoma ela lokeder pro sudno džives sar tuke.“


\par }{\SH Aven ke mande savore, so san strapimen
\par }
{\PP \VS{25}Akor andre oda časos phenďa o Ježiš: „Paľikerav tuke, Dado, Raja upral o ňebos the upral e phuv, hoj garuďal kala veci anglo manuša, save hine goďaver the avrisikade, a sikaďal len le cikne čhavorenge.

\VS{26}He, Dado, bo avke oda kamehas.


\par }{\PP \VS{27}Miro Dad mange diňa savoro. Ňiko na džanel le Čhas, ča o Dad; aňi le Dades na džanel ňiko, ča o Čhavo the oda, kaske les o Čhavo kamel te sikavel.


\par }{\PP \VS{28}Aven ke mande savore, so san strapimen a na birinen! Me tumenge dava te odpočovinel.

\VS{29}Len pre tumende miro jarmos\FTNT{*}{{\FR 11:29 }{\FT{O jarmos pes thovelas pre meň le džvirenge, hoj te cirden o verdan.
}}} a sikľon mandar, bo me som cicho the pokorno andro jilo, a arakhena o odpočinkos prekal tumare duši.

\VS{30}Bo miro jarmos hino loko a miro bremenos nane pharo.“




\par }\Chap{12}{\SH O Ježiš hino Raj upral o šabat
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jekhvar pro šabat džalas o Ježiš pašal e maľa, kaj sas sadzimen. Leskre učeňika sas bokhale a chudle te čhingerel a te chal o klasi.

\VS{2}Sar oda dikhle o Farizeja, phende leske: „Dikh, tire učeňika keren oda, so našťi keren sombatone, bo hin šabat\FTNT{*}{{\FR 12:2 }{\FT{O džives, andre savo pes na kerel buči.}}}!“


\par }{\PP \VS{3}O Ježiš lenge phenďa: „Mek na genďan, so kerďa o David, sar sas bokhalo ov the leskre manuša?

\VS{4}Ov geľa andro kher le Devleskro a chaľa o sveta mare, so našťi chaľa aňi ov aňi leskre manuša, ča o rašaja.

\VS{5}Abo na genďan andro Zakonos, hoj sombatone o rašaja andro chramos la službaha na doľikeren o šabat, ale nane len vina?

\VS{6}Phenav tumenge, hoj kade hin vareso bareder sar o chramos.

\VS{7}Te achaľonas, s'oda hin:
{\IT{‚Kamav, hoj te aven lačhejileskre, a na hoj mange te anen obeti!‘
}}– ta na odsudzinďanas le manušen, save hine ňevinna.

\VS{8}Bo o Čhavo le Manušeskro hino Raj the upral o šabat.“


\par }{\SH O Ježiš sasťarel pro šabat
\par }
{\PP \VS{9}Geľa odarik het a avľa andre lengri sinagoga.

\VS{10}Ode sas jekh manuš, so leskro vast sas ňevladno. Ča vaš oda, hoj les te den andre, phučle le Ježišostar: „Šaj pro šabat te sasťarel?“


\par }{\PP \VS{11}Ov lenge phenďa: „Ko tumendar hino ajso manuš, hoj te les uľahas jekh bakro a peľahas leske pro šabat andre chev, či les na chudela a na cirdela avri?

\VS{12}Či nane buter o manuš sar o bakro? Vašoda šaj pro šabat mištes te kerel.“


\par }{\PP \VS{13}Avke phenďa le manušeske: „Nacirde o vast!“ Ov nacirdňa, sasťiľa leske avri a sas ajso sar the oka dujto vast.

\VS{14}O Farizeja odarik gele het a dovakerenas pes pre leste, sar les te murdarel.


\par }{\SH Le Devleskro služobňikos
\par }
{\PP \VS{15}Sar pes o Ježiš pal oda dodžanľa, geľa odarik het. Džanas pal leste but nipi a savoren sasťarďa.

\VS{16}Ale prikazinďa lenge, hoj te na vakeren avre manušenge pal leste,

\VS{17}hoj pes te naplňinel oda, so sas phendo prekal o prorokos Izajaš:


\par }{\Q \VS{18}„{\IT{Dikh, miro služobňikos, saves mange avri kidňom;}}

\par }{\QB {\IT{saves kamav a andre savo man hin o radišagos.}}

\par }{\Q {\IT{Thovava mire Duchos pre leste}}

\par }{\QB {\IT{a vakerela le narodenge pal o sudos.}}


\par }{\Q \VS{19}{\IT{Na vesekedinela pes aňi na viskinela}}

\par }{\QB {\IT{aňi ňiko na šunela leskro hangos pre uľica.
}}


\par }{\Q \VS{20}{\IT{E prephagľi trsťina na dophagela}}

\par }{\QB {\IT{a e momeľi, savi mek thuvisaľol,}}

\par }{\Q {\IT{na murdarela andre, medik na kerela,}}

\par }{\QB {\IT{hoj te zviťazinel o spravodľišagos.
}}


\par }{\QB \VS{21}{\IT{Pre leskro nav pes mukena o narodi.}}“


\par }{\SH Pal o ruhaňje pro Sveto Duchos
\par }
{\PP \VS{22}Akor ke leste ande jekhe manušes zaphandles le demonoha, savo sas koro the ňemo, a ov les sasťarďa avke, hoj dikhelas the vakerelas.

\VS{23}A savore ola nipi pes čudaľinenas a phenenas: „Nane ov oda Čhavo le Davidoskro?“


\par }{\PP \VS{24}Ale sar oda šunde o Farizeja, phende: „Ov tradel avri le demonen ča le Belzebuloskra zoraha, savo hino upral savore demona.“


\par }{\PP \VS{25}O Ježiš dikhľa, so peske gondoľinen, a phenďa lenge: „Dojekh kraľišagos, so pes rozďelinel a džal pre peste, ela zňičimen. A ňisavo foros na obačhela, te pes rozďelinel a džal pre peste – aňi ňisavo kher, so hin rozďelimen.

\VS{26}Te o satan tradel avri le satan, ta korkoro džal pre peste. Akor sar šaj obačhela leskro kraľišagos?

\VS{27}A te me tradav avri le demonen le Belzebuloha, tumare učeňika len kaha traden avri? Vašoda on ena tumare sudci.

\VS{28}Ale te me le Devleskre Duchoha tradav avri le demonen, ta akor ke tumende avľa o kraľišagos le Devleskro.


\par }{\PP \VS{29}Sar šaj džal vareko andro kher le zorale muršeske te čorel leskre veci, medik ole zorale muršes na phandela? Ča akor šaj čorel avri leskro kher.


\par }{\PP \VS{30}Oda, ko nane manca, džal pre mande, a oda, ko na skidel manca, rozčhivkerel.

\VS{31}Vašoda tumenge phenav, hoj dojekh binos the dojekh ruhaňje ela le manušenge odmuklo, ale ko pes ruhinela pro Duchos, oleske na ela odmuklo.

\VS{32}A te phenela vareko lav pro Čhavo le Manušeskro, ela leske odmuklo, ale te vareko vakerďahas namištes pro Sveto Duchos, oleske na ela odmuklo aňi andre kada časos, aňi andre oda, so avela.


\par }{\PP \VS{33}Te hin o stromos lačho, akor the leskro ovocje ela lačho, a te hin o stromos nalačho, akor the leskro ovocje ela nalačho. Bo o stromos pes prindžarel pal o ovocje.

\VS{34}Tumen sapale, sar šaj vakeren lačhe veci, te tumen san nalačhe? Bo soha hin pherardo o jilo, oda o muj vakerel.

\VS{35}O lačho manuš lel andral peskro lačho barvaľipen avri o lačhe veci, a o nalačho manuš lel andral peskro nalačho barvaľipen avri o nalačhe veci.

\VS{36}Ale phenav tumenge, hoj pro sudno džives počinena o manuša vaš dojekh lav, so phenena ča avke.

\VS{37}Bo tire lavendar aveha ospravedlňimen a tire lavendar aveha odsudzimen.“


\par }{\SH O Farizeja peske mangen znameňje
\par }
{\PP \VS{38}Akor leske phende varesave Farizeja the zakoňika: „Učiťeľina, kamas tutar te dikhel znameňje.“


\par }{\PP \VS{39}Ale ov lenge odphenďa: „O nalačhe the o napačivale manuša peske mangen znameňje, ale na ela lenge dino znameňje, ča o znameňje le prorokoskro Jonašiskro.

\VS{40}Bo avke, sar
{\IT{sas o Jonaš andro per la bara ribake trin džives the trin rača}}, ela the o Čhavo le Manušeskro tele andre phuv trin džives the trin rača.

\VS{41}O murša andral o foros Ninive ušťena upre pro sudos tumenca a odsudzinena tumen, bo sar lenge o Jonaš kazinelas, visarde pes le binendar – ale kade hin vareko bareder sar o Jonaš.

\VS{42}E kraľovna pal o juhos ušťela upre pro sudos tumenca a odsudzinela tumen, bo avľa dži pal o aver agor la phuvakro te šunel o goďaveripen le Šalamunoskro – ale kade hin vareko bareder sar o Šalamun.“


\par }{\SH Te o nalačho duchos avel pale
\par }
{\PP \VS{43}„Sar o nalačho duchos džal avri andral o manuš, phirel pal o thana, kaj nane paňi, a rodel, kaj peske šaj odpočovinel. Ale sar na arakhel,

\VS{44}phenel peske: ‚Džav mange pale andre miro kher, khatar avľom avri.‘ A sar avel, dikhel, hoj o kher hino avrišulado the pratimen avri a ňiko ode nane.

\VS{45}Avke džal a anel peha efta avre duchen, goreder sar hino ov, džan andre a bešen ode. A paľis ole manušeha ela goreder sar angloda. Kavke oda ela the kale nalačhe manušenca.“


\par }{\SH E daj the o phrala le Ježišoskre
\par }
{\PP \VS{46}Medik vakerelas le nipenge, avľa leskri daj the leskre phrala, ačhenas avri a kamenas leha te vakerel.

\VS{47}Vareko leske phenďa: „Dikh, tiri daj the tire phrala ačhen avri a kamen tuha te vakerel.“


\par }{\PP \VS{48}Ale o Ježiš leske odphenďa: „Ko hin miri daj a ko hin mire phrala?“

\VS{49}Sikaďa le vasteha pre peskre učeňika a phenďa: „Dikh, miri daj the mire phrala!

\VS{50}Bo sako, ko kerel e voľa mire Dadeskri, savo hino andro ňebos, oda hin miro phral, miri pheň the miri daj.“




\par }\Chap{13}{\SH O podobenstvo pal o štar phuva
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andre oda džives geľa o Ježiš avri andral oda kher a bešľa peske paš o moros.

\VS{2}Avle pal leste igen but nipi, vašoda geľa andre loďka a bešľa peske. Savore nipi ačhenas paš o moroskro brehos.

\VS{3}Vakerelas lenge but andro podobenstva a phenďa: „O manuš geľa te rozčhivkerel o semena.

\VS{4}A sar rozčhivkerelas, varesave pele paš o drom, avle o čirikle a chale len.

\VS{5}Aver pele pre baruňi phuv, kaj len na sas but čik, a sig barile, bo na gele but tele andre phuv.

\VS{6}Ale sar avľa avri o kham, zlabarďa len a šučile avri, bo na sas len o koreňis.

\VS{7}Aver pele andro trňi a o trňi barile a tasade len.

\VS{8}Aver pele andre lačhi phuv a ande chasna, varesave šel (100), varesave šovardeš (60) a varesave tranda (30).

\VS{9}Kas hin kana, hoj te šunel, mi šunel!“


\par }{\SH Soske o Ježiš vakerel andro podobenstva
\par }
{\PP \VS{10}Avle o učeňika a phende leske: „Soske lenge vakeres andro podobenstva?“


\par }{\PP \VS{11}A ov lenge odphenďa: „Tumenge hin dino te achaľol o garude veci andral o kraľišagos le Devleskro, ale lenge nane dino.

\VS{12}Bo oleske, kas hin, ela dino buter; ale olestar, kas nane, pes lela mek the oda, so les hin.

\VS{13}Andro podobenstva lenge vakerav vaš oda, hoj kajte dikhen, na dikhen, a kajte šunen, na šunen aňi na achaľon.


\par }{\PP \VS{14}Ačhel pes paš lende oda proroctvos, so phenďa o Izajaš:

\par }{\Q {\IT{‚Te šunel šunena, ale ňič na achaľona;}}

\par }{\QB {\IT{te dikhel dikhena, ale ňič na dikhena.}}


\par }{\Q \VS{15}{\IT{Bo kale nipenge zoraľile o jile,}}

\par }{\QB {\IT{le kanenca phares šunde}}

\par }{\QB {\IT{a phandle andre peskre jakha,}}

\par }{\Q {\IT{hoj ča le jakhenca te na dikhen,}}

\par }{\QB {\IT{le kanenca te na šunen}}

\par }{\QB {\IT{a le jilenca te na achaľon,}}

\par }{\Q {\IT{hoj pes te na visaren}}

\par }{\QB {\IT{a me len te na sasťarav avri.‘}}


\par }{\PP \VS{16}Ale bachtale hine tumare jakha, hoj dikhen, the tumare kana, hoj šunen.

\VS{17}Bo čačipen phenav tumenge, hoj but proroka the čačipnaskre manuša kamenas te dikhel oda, so tumen dikhen, ale na dikhle; a te šunel oda, so tumen šunen, ale na šunde.“


\par }{\SH O Ježiš vakerel avri o podobenstvo
\par }
{\PP \VS{18}„Akor šunen a achaľon o podobenstvo pal oda manuš, savo rozčhivkerelas o semena.

\VS{19}Sar o manuš šunel o lav pal oda kraľišagos a na achaľol, akor avel o nalačho a čorel oda, so leske sas sadzimen andro jilo. Ole manušeske sas sadzimen o semenos paš o drom.

\VS{20}A pre baruňi phuv hin sadzimen ole manušeske, ko šunel o lav a takoj les radišagoha prilel.

\VS{21}Ale nane les koreňis a ľikerel avri ča pre varesavo časos. Sar avel o pharipen vaj džan pre leste vaš o lav, takoj odperel le pačabnastar.

\VS{22}Andro trňi hin sadzimen ole manušeske, ko šunel o lav, ale o starišagos the o barvaľipen andre kada svetos tasavel o lav, a nane lestar chasna.

\VS{23}Ale andre lačhi phuv hin sadzimen ole manušeske, ko šunel o lav a achaľol. Oda paľis anel chasna: Vareko šel (100), vareko šovardeš (60) a vareko tranda (30).“


\par }{\SH Pal o kukoľ maškar e pšeňica
\par }
{\PP \VS{24}Phenďa lenge mek the aver podobenstvo: „O ňeboskro kraľišagos hino sar o manuš, savo sadzinďa lačho semenos pre peskri maľa.

\VS{25}Ale medik o nipi sovenas, avľa leskro ňeprijaťeľis a sadzinďa o kukoľ\FTNT{*}{{\FR 13:25 }{\FT{E burina, so dičhol avri sar e pšeňica.}}} maškar e pšeňica pre maľa a geľa het.

\VS{26}Sar bariľa e pšeňica a anďa o uľipen, akor pes sikaďa the o kukoľ.


\par }{\PP \VS{27}Avle o sluhi a phende le chulajiske: ‚Rajeja, či na sadzinďal o lačho semenos pre tiri maľa? Khatar akor avľa kada kukoľ?‘


\par }{\PP \VS{28}Ov phenďa: ‚O ňeprijaťeľis oda kerďa.‘

\par }{\PP O sluhi leske phende: ‚Kames, hoj te džas a te cirdas len avri?‘


\par }{\PP \VS{29}A ov lenge odphenďa: ‚Na, bo sar cirdena avri o kukoľ, šaj cirden avri the e pšeňica.

\VS{30}Muken len jekhetane te barol dži e žatva, a andre žatva phenava olenge, ko skiden upre: Cirden avri ešeb o kukoľ a phanden len andro snopi te labarel, ale e pšeňica ľidžan andre miri stodola.‘ “


\par }{\SH Pal o horčično zrnkos the pal o kvasos
\par }
{\PP \VS{31}A pale lenge phenďa aver podobenstvo: „O ňeboskro kraľišagos hino sar o horčično zrnkos, so iľa o manuš a sadzinďa pre peskri maľa.

\VS{32}Oda zrnkos hino nekcikneder maškar savore semena, ale sar barol avri, hino bareder sar savore aver rastlini a ačhel lestar stromos. Avke o čirikle peske bešen pre leskre konara.“


\par }{\PP \VS{33}A vakerelas lenge mek the aver podobenstvo: „O ňeboskro kraľišagos hino sar o kvasos, so iľa e džuvľi a rozkerďa andro igen but aro\FTNT{†}{{\FR 13:33 }{\FT{Trin mieri abo 50 kili
}}}, medik calo chumer na avľa upre.“


\par }{\PP \VS{34}Kada savoro vakerelas o Ježiš andro podobenstva le nipenge a bi o podobenstva lenge na vakerelas ňič,

\VS{35}hoj pes te naplňinel oda, so sas phendo prekal o prorokos:

\par }{\Q „{\IT{Phundravava miro muj andro podobenstva}}

\par }{\QB {\IT{a vakerava ola veci, so sas garude akorestar,}}

\par }{\QB {\IT{kanastar sas stvorimen o svetos.}}“


\par }{\SH O Ježiš vakerel avri o podobenstvo pal o kukoľ
\par }
{\PP \VS{36}Akor omukľa o Ježiš le nipen a geľa andro kher. Avle ke leste leskre učeňika a phende leske: „Phen amenge avri o podobenstvo pal oda kukoľ pre maľa.“


\par }{\PP \VS{37}Ov lenge odphenďa: „Oda, ko rozčhivkerel o lačho semenos, hin o Čhavo le Manušeskro;

\VS{38}e maľa hin o svetos; o lačhe semena hine o manuša le kraľišagoskre; o kukoľ hine o manuša le nalačheskre;

\VS{39}o ňeprijaťeľis, savo len sadzinďa, hin o beng; e žatva hin o koňec le svetoskro a ola, ko skiden upre, hine o aňjela.


\par }{\PP \VS{40}Avke sar pes cirdel avri o kukoľ a labarel andre jag, avke ela the pro koňec kale svetoskro:

\VS{41}O Čhavo le Manušeskro bičhavela peskre aňjelen a lena avri andral leskro kraľišagos savoren, ko ľidžan le manušen andro binos, the olen, ko keren o nalačhipen.

\VS{42}A čhivena len andro jagalo bov. Ode ela o roviben a randena le dandenca andre dukh.

\VS{43}Akor švicinena o čačipnaskre manuša sar o kham andro kraľišagos lengre Dadeskro. Kas hin kana, hoj te šunel, mi šunel!“


\par }{\SH Pal o poklados the pal e perla
\par }
{\PP \VS{44}„O ňeboskro kraľišagos hino sar o poklados garudo pre maľa. Sar les o manuš arakhľa, garuďa les a radišagostar geľa a bikenďa savoro, so les sas, a paľis cinďa odi maľa.


\par }{\PP \VS{45}A o ňeboskro kraľišagos hino mek the sar o kupcas, so rodelas o šukar perli.

\VS{46}A sar arakhľa jekh vzacno perla, odgeľa, bikenďa savoro, so les sas, a cinďa la.“


\par }{\SH Pal e sita
\par }
{\PP \VS{47}„O ňeboskro kraľišagos hino mek the sar e sita, so mukle andro moros a zachudňa savore ribendar.

\VS{48}A sar sas pherďi, cirdle la avri pro brehos, bešle peske a skidle o lačhe ribi andro košara a o nalačhe čhide avri.

\VS{49}Avke ela the pro koňec le svetoskro: Avena o aňjela a lena avri le nalačhen le čačipnaskrendar

\VS{50}a čhivena len andro jagalo bov. Ode ela o roviben a randena le dandenca andre dukh.“


\par }{\SH Neve the purane veci
\par }
{\PP \VS{51}O Ježiš lendar phučľa: „Achaľiľan kaleske savoreske?“

\par }{\PP „He,“ odphende leske.


\par }{\PP \VS{52}A ov lenge phenďa: „Vašoda sako, ko sikavel o zakonos a ačhiľa učeňikos andro kraľišagos le ňeboskro, hino sar o chulaj, savo lel avri andral peskro barvaľipen the neve the purane veci.“


\par }{\SH Le Ježiš na prilen andro Nazaret
\par }
{\PP \VS{53}Sar dovakerďa o Ježiš kala podobenstva geľa odarik het.

\VS{54}Avľa andre odi phuv, kaj bariľa avri, a ode sikavelas andre sinagoga avke, hoj pes čudaľinenas a phenenas: „Khatar les hin kajsi goďi the kajsi zor te kerel o zazraki?

\VS{55}Či nane ov le ťesariskro čhavo? Či pes na vičinel leskri daj Maria a leskre phrala Jakob, Jozef, Šimon the Juda?

\VS{56}Či nane savore leskre pheňa ke amende? Khatar les hin kada savoro?“

\VS{57}A na priile les.

\par }{\PP Ale o Ježiš lenge phenďa: „O prorokos hino bi e pačiv ča ode, kaj bariľa avri the andre peskro kher.“


\par }{\PP \VS{58}A na kerďa ode but zazraki, bo na sas len pačaben.




\par }\Chap{14}{\SH O Jan Krsťiťeľ merel
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andre oda časos šunďa o Herodes, savo sas vladaris upral e Galileja, o hiros pal o Ježiš

\VS{2}a phenďa peskre sluhenge: „Oda hin o Jan Krsťiťeľ! Ov ušťiľa andral o meriben, a vašoda les hin zor te kerel ola zazraki.“


\par }{\PP \VS{3}Bo o Herodes chudňa le Jan, phandľa les a thoďa les andre bertena vaš e Herodijada, savi sas romňi le Filiposke, leskre phraleske.

\VS{4}Bo o Jan leske phenelas: „Nane tuke domuklo, hoj laha te džives.“

\VS{5}O Herodes les kamelas te murdarel, ale daralas pes le manušendar, bo on les lenas sar prorokos.


\par }{\PP \VS{6}Ale paľis pre Herodesoskre berša khelelas la Herodijakri čhaj angle savorende a sas leske pre dzeka.

\VS{7}Vašoda la diňa lav, hoj la dela savoro, so ča peske mangela.

\VS{8}A vaš oda, hoj la lakri daj prevakerďa, phenďa: „An mange pre tacka o šero le Janoskro Krsťiťeľiskro.“

\VS{9}O kraľis ačhiľa smutno, ale vaš o lav, so la diňa, the anglo manuša, save leha sas pre hoscina, prikazinďa, hoj te anen.

\VS{10}Avke diňa te odčhinel le Janoske o šero andre bertena.

\VS{11}Leskro šero ande pre tacka a dine la čhake a oj ľigenďa peskra dake.

\VS{12}Akor avle leskre učeňika, ile leskro ťelos a parunde les. Paľis gele a phende oda le Ježišoske.


\par }{\SH Pandž ezera manuša čaľon
\par }
{\PP \VS{13}Sar oda šunďa o Ježiš, odgeľa odarik la loďkaha pro omuklo than. Ale došunde pes pal oda o nipi a gele andral o fori pešones pal leste.

\VS{14}Sar avľa o Ježiš avri andral e loďka, dikhľa igen but nipen. Sas leske pharo vaš lende a sasťarďa le nasvalen, save sas maškar lende.


\par }{\PP \VS{15}Sar zaračiľa, avle ke leste leskre učeňika a phende leske: „Pre kada than nane ňič a imar hin but ori, rozmuk le nipen, hoj te džan andro fori peske te cinel te chal.“


\par }{\PP \VS{16}Ale o Ježiš lenge phenďa: „Na kampel lenge te džal. Tumen len den te chal.“


\par }{\PP \VS{17}Ale on leske phende: „Hin amen kade ča pandž mare the duj ribi.“


\par }{\PP \VS{18}„Anen mange len!“ phenďa lenge.

\VS{19}A le nipenge phenďa, hoj peske te bešen pre čar. Iľa ola pandž mare the duj ribi, dikhľa pro ňebos a paľikerďa. Paľis phagerelas o mare, delas le učeňikenge a o učeňika denas le nipenge.

\VS{20}Chale savore a čaľile. Olestar, so ačhiľa, kidle upre dešuduj (12) pherde košara.

\VS{21}Ola, ko chanas, sas vaj pandž ezera (5 000) murša, bi o džuvľa the bi o čhave.


\par }{\SH O Ježiš phirel pal o paňi
\par }
{\PP \VS{22}O Ježiš takoj bičhaďa peskre učeňiken, hoj te džan andre loďka a te džan anglal pre dujto sera le moroske, medik ov na rozmukela le nipen.

\VS{23}Sar len rozmukľa, geľa pes te modľinel pro verchos ča ov korkoro. Sar zaračiľa, sas ode korkoro.

\VS{24}E loďka imar sas maškar o moros a o vlni laha čhivkerenas, bo phurdelas zoraľi balvaj.


\par }{\PP \VS{25}Pre tosaraste, sar mek sas kaľipen\FTNT{*}{{\FR 14:25 }{\FT{E grecko čhib: e štarto straž prekal e rat}}}, phirelas o Ježiš pal moros a avľa ke lende.

\VS{26}Sar o učeňika les dikhle te phirel pal o moros, predaranďile a phende: „O mulo!“ A viskinde daratar.


\par }{\PP \VS{27}Ale o Ježiš ke lende takoj prevakerďa: „Ma izdran! Me som. Ma daran tumen!“


\par }{\PP \VS{28}A o Peter leske phenďa: „Rajeja, te sal oda tu, prikazin mange, hoj te džav ke tu pal o paňi.“


\par }{\PP \VS{29}„Av!“ phenďa o Ježiš. Avke o Peter geľa avri andral e loďka, phirelas pal o paňi a džalas ko Ježiš.

\VS{30}Ale sar dikhľa pre zoraľi balvaj, daranďiľa, chudňa te tašľol a vičinďa: „Rajeja, zachraňin man!“


\par }{\PP \VS{31}O Ježiš takoj nacirdňa o vast, zachudňa les a phenďa: „Manušeja, savo cikno pačaben tut hin! Soske pochibinďal?“


\par }{\PP \VS{32}A soča gele andre loďka, e balvaj preačhiľa.

\VS{33}Akor ola, ko sas pre loďka, banďonas anglal leste a phenenas: „Tu sal čačes o Čhavo le Devleskro!“


\par }{\SH O Ježiš sasťarel andro Genezaret
\par }
{\PP \VS{34}Sar pregele la loďkaha o moros, avle andre phuv Genezaret.

\VS{35}O manuša andral oda than les sprindžarde a rozhirinde oda pal caľi odi phuv. Ande ke leste savore nasvalen

\VS{36}a mangenas les, či lenge na domukela, hoj pes te chuden ča le agorestar leskre gadendar. Ola, ko pes lestar chudle, sasťile avri.




\par }\Chap{15}{\SH O tradiciji le phurederengre
\par }
{\PP \VerseOne{1}Akor avle ko Ježiš o zakoňika the o Farizeja andral o Jeruzalem a phende leske:

\VS{2}„Soske tire učeňika na doľikeren oda, so amenge dine o phure? Bo na thoven (omoren) o vasta, sar džan te chal o maro.“


\par }{\PP \VS{3}Ov odphenďa: „A tumen soske na doľikeren le Devleskro prikazaňje, ale čerinen les vaš tumari tradicija.

\VS{4}Bo o Del phenďa:
{\IT{‚De pačiv tira da the tire dades! A oda, ko košel la da the le dades, mušinel te merel!‘}}

\VS{5}Ale tumen phenen: ‚Sako, ko phenďahas la dake abo le dadeske: Oda, so šaj diňomas tumenge, thoďom pre sera le Devleske sar daros, našťi tumenge oda dav.‘

\VS{6}Avke tumen phenen, hoj na kampel te del pačiv la da vaj le dades. Kajse tumare tradicijenca musaren le Devleskro prikazaňje.

\VS{7}Tumen dujemujengre, mištes pal tumende prorokinelas o prorokos Izajaš, sar phenďa:


\par }{\Q \VS{8}{\IT{‚Kala nipi man lašaren le mujeha,}}

\par }{\QB {\IT{ale lengro jilo hino mandar dur.
}}


\par }{\Q \VS{9}{\IT{Hijaba man lašaren,}}

\par }{\QB {\IT{bo sikaven o sikaviben le manušengro.‘}} “


\par }{\PP \VS{10}Paľis o Ježiš vičinďa ke peste le nipen a phenďa lenge: „Šunen a achaľon!

\VS{11}Le manušes na meľarel oda, so džal andro muj, ale oda, so avel avri andral o muj.“


\par }{\PP \VS{12}Akor avle leskre učeňika a phende leske: „Džanes, hoj o Farizeja rušle, sar šunde oda lav?“


\par }{\PP \VS{13}Ov odphenďa: „Dojekh rastlina, savi na sadzinďa miro Dad andral o ňebos, ela cirdľi avri le koreňenca.

\VS{14}Muken len avke! On korkore hine kore a kamen te ľidžan avre koren. A te jekh koro ľidžala avre kores, sodujdžene perena andre chev.“


\par }{\PP \VS{15}O Peter leske phenďa: „Phen amenge avri pal oda podobenstvo!“


\par }{\PP \VS{16}A o Ježiš phučľa: „So the tumen mek na achaľon?

\VS{17}Na achaľon, hoj savoro, so avel andro muj, džal andro per a odarik džal avri?

\VS{18}Ale oda, so avel avri andral o muj, avel andral o jilo a oda meľarel le manušes.

\VS{19}Bo andral o jilo avel avri o nalačho gondoľišagos – te murdarel, te kerel lubipen, te čorel, te svedčinel falošňe a te ruhinel pes.

\VS{20}Kada hin oda, so meľarel le manušes. Ale te chal le vastenca, so nane avrithode, na meľarel le manušes.“


\par }{\SH O pačaben la Kanaankakro
\par }
{\PP \VS{21}O Ježiš odarik geľa het a geľa andro phuva Tir the Sidon.

\VS{22}A varesavi Kanaansko džuvľi andral odi phuv avľa ke leste a viskinelas: „Av ke ma jileskro, Rajeja, Čhavo le Davidoskro! Miri čhaj hiňi igen zaphandľi le demonenca.“


\par }{\PP \VS{23}Ale ov lake na odphenďa aňi lav. Akor avle ke leste leskre učeňika a mangenas les: „Bičhav la het, bo viskinel pal amende.“


\par }{\PP \VS{24}Ale ov odphenďa: „Me som bičhado ča ko bakrore, save našľile andral o kher le Izraeloskro.“


\par }{\PP \VS{25}Ale oj avľa, banďiľa anglal leste a phenďa: „Rajeja, pomožin mange!“


\par }{\PP \VS{26}Ov odphenďa: „Nane šukares te lel le čhavorenge o maro a te čhivel les le rikonorenge.“


\par }{\PP \VS{27}Oj odphenďa: „He, Rajeja, ale the o rikonore telal o skamind chan o trušini, so peren lengre rajenge.“


\par }{\PP \VS{28}Akor lake o Ježiš odphenďa: „Džuvľije, baro hin tiro pačaben! Mi ačhel pes tuke avke, sar kames.“ A lakri čhaj sasťiľa avri ola oratar.


\par }{\SH O Ježiš sasťarel paš o Galilejsko moros
\par }
{\PP \VS{29}Sar o Ježiš odarik odgeľa, avľa ko Galilejsko moros. Geľa upre pro verchos a ode peske bešľa.

\VS{30}Avle ke leste igen but nipi, save peha ande le bangen, le koren, le ňemen, le kaľiken the mek but avren. Thovenas len paš o pindre le Ježišoske a ov len sasťarelas avri.

\VS{31}O nipi pes čudaľinenas, sar dikhle, hoj o ňema vakeren, o kaľiki hine saste, o bange phiren, o kore dikhen a lašarenas le Izraeloskre Devles.


\par }{\SH O Ježiš del te chal štar ezera manušen
\par }
{\PP \VS{32}O Ježiš peske vičinďa peskre učeňiken a phenďa: „Pharo mange hin vaš kala nipi, bo imar trin dživesa hine manca a nane len so te chal. Na kamav len te bičhavel khere bokhalen, hoj te na odperen pal o drom.“


\par }{\PP \VS{33}O učeňika leske phende: „Khatar laha pre kada omuklo than ajci maro, hoj te das te chal kajci but dženen?“


\par }{\PP \VS{34}„Keci tumen hin mare?“ phučľa lendar o Ježiš.

\par }{\PP „Efta the vajkeci ribici,“ odphende.


\par }{\PP \VS{35}Akor phenďa le nipenge, hoj peske te bešen pre phuv.

\VS{36}Iľa ola efta mare the ola ribi, paľikerďa, phagerelas a podelas peskre učeňikenge a o učeňika denas le nipenge.

\VS{37}Chale savore a čaľile. Olestar, so ačhiľa, kidle upre efta pherde košara.

\VS{38}Savore, so chale, sas vaj štar ezera (4 000) murša, bi o džuvľa the bi o čhave.

\VS{39}Paľis rozmukľa le nipen, geľa andre loďka a avľa andre phuv paš o forocis Magadan.




\par }\Chap{16}{\SH O Farizeja kamen te dikhel znameňje
\par }
{\PP \VerseOne{1}Avle ke leste varesave Farizeja the Saduceja, bo les kamenas te skušinel avri. Mangenas les, hoj lenge te sikavel znameňje andral o ňebos.


\par }{\PP \VS{2}A o Ježiš lenge odphenďa: „Sar hin rat, phenen: ‚Ela šukares, bo o ňebos hino lolo.‘

\VS{3}A tosara phenen: ‚Adadžives ela brišindalo, bo o ňebos hino zachmurimen a lolo.‘ Sar dikhen pro ňebos, džanen te phenel, savo ela džives, ale o znameňja kale časengre na džanen te achaľol?

\VS{4}O nalačho the o lubikano pokoleňje mangel znameňje, ale na ela leske dino znameňje, ča o znameňje le Jonašiskro.“ Mukľa len ode a geľa het.


\par }{\SH O kvasos le Farizejengro the le Saducejengro
\par }
{\PP \VS{5}Leskre učeňika avle pre oki sera le moroske a bisterde peha te lel o maro.

\VS{6}O Ježiš lenge phenďa: „Den tumenge pozoris pro kvasos le Farizejengro the le Saducejengro.“


\par }{\PP \VS{7}A o učeňika gondoľinenas maškar peste: „Vašoda phenel, bo na iľam peha o maro.“


\par }{\PP \VS{8}Ale sar oda sprindžarďa o Ježiš, phenďa lenge: „Manušale cikne pačabnaha, soske vakeren maškar tumende pal oda, hoj tumen nane maro?

\VS{9}Mek furt na achaľon? Imar bisterďan pre ola pandž mare prekal ola pandž ezera (5 000) murša a keci košara kidňan upre?

\VS{10}Bisterďan the pre ola efta mare prekal ola štar ezera (4 000) murša a keci košara kidňan upre?

\VS{11}Sar oda na achaľon, hoj tumenge na vakeravas pal o maro? Den tumenge pozoris pro kvasos le Farizejengro the le Saducejengro!“

\VS{12}Akor achaľile, hoj na vakerďa pal oda, hoj te den pozoris pro kvasos le mareskro, ale pro sikaviben le Farizejengro the Saducejengro.


\par }{\SH O Peter viznavinel, ko hin o Ježiš
\par }
{\PP \VS{13}Sar avľa o Ježiš andro phuva paš e Cezarea Filipi, phučľa peskre učeňikendar: „So phenen o manuša pal o Čhavo le Manušeskro, hoj ko hino?“


\par }{\PP \VS{14}On odphende: „Jekh phenen, hoj sal o Jan Krsťiťeľ, aver, hoj o Eliaš, a pale aver, hoj o Jeremijaš, abo jekh le prorokendar.“


\par }{\PP \VS{15}„A tumen?“ phučľa lendar. „So phenen, hoj ko me som?“


\par }{\PP \VS{16}O Šimon Peter odphenďa: „Tu sal o Kristus, o Čhavo le džide Devleskro!“


\par }{\PP \VS{17}O Ježiš leske odphenďa: „Bachtalo sal Šimon, čhavo le Jonašiskro, bo o manuš\FTNT{*}{{\FR 16:17 }{\FT{Abo: o ťelos the o rat}}} tuke kada na sikaďa, ale miro Dad, savo hino andro ňebos.

\VS{18}A me tuke phenav: Tu sal o Peter a pre kadi skala ačhavava miri cirkev a aňi o brani le pekloskre upral late na zviťazinena.

\VS{19}Dava tuke o kleji andral o ňeboskro kraľišagos a savoro, so phandeha pre phuv, ela phandlo the pro ňebos. A savoro, so rozphandeha pre phuv, ela rozphandlo the pro ňebos.“

\VS{20}A phenďa peskre učeňikenge, hoj te na phenen ňikaske avri, hoj ov hino o Kristus.


\par }{\SH O Ježiš phenel, hoj ela murdardo
\par }
{\PP \VS{21}Akorestar chudňa o Ježiš te sikavel peskre učeňiken, hoj mušinel te džal andro Jeruzalem a but te cerpinel le phurederendar, le bare rašajendar the le zakoňikendar; hoj mušinela te merel a pal o trin džives te ušťel andral o meriben.


\par }{\PP \VS{22}Akor les iľa o Peter pre sera a chudňa leske zorales te dovakerel: „Te na del o Del, Rajeja! Kada pes tuke našťi ačhel!“


\par }{\PP \VS{23}Ale o Ježiš pes visarďa ko Peter a phenďa leske: „Dža mandar het, Satan! Ačhes mange andro drom, bo na gondoľines pre le Devleskre veci, ale pre le manušeskre!“


\par }{\SH Sar kampel te džal pal o Ježiš
\par }
{\PP \VS{24}Akor phenďa o Ježiš peskre učeňikenge: „Te kamel vareko te avel pal ma, te na dživel prekal peste, mi lel pre peste peskro kerestos a mi avel pal ma.

\VS{25}Bo sako, ko kamel te zachraňinel peskro dživipen, les našavela, ale ko našavela peskro dživipen vaš ma, oda les arakhela.

\VS{26}Bo so hin le manušes olestar, hoj calo svetos ela leskro a o dživipen našavela? Soha šaj o manuš počinel vaš peskro dživipen?

\VS{27}Bo o Čhavo le Manušeskro avela peskre aňjelenca andre slava peskre Dadeskri a akor počinela sakoneske pal oda, sar kerelas.


\par }{\PP \VS{28}Čačipen tumenge phenav, hoj varesave tumendar, so kade ačhen, na dikhena o meriben, medik na dikhena le Čhas le Manušeskres te avel andre leskro kraľišagos.“




\par }\Chap{17}{\SH O Ježiš le Mojžišoha the le Eliašoha
\par }
{\PP \VerseOne{1}Pal o šov džives peske vičinďa o Ježiš le Peter, le Jakob the le Jan leskre phrales. Iľa len peha a sas korkore pro učo verchos.

\VS{2}Ode pes anglal lende čerinďa. Leskro muj leske švicinelas sar o kham a o gada leske parňile sar o švetlos.

\VS{3}A sikade pes lenge o Mojžiš the o Eliaš a vakerenas le Ježišoha.


\par }{\PP \VS{4}O Peter phenďa le Ježišoske: „Rajeja, mištes amenge hin kade. Te kames, keras trin stani: Tuke jekh, le Mojžišoske jekh the le Eliašiske jekh.“


\par }{\PP \VS{5}Mek sar vakerelas, zaučharďa len andre e žjarivo chmara a andral e chmara prevakerďa ke lende o hangos: „Kada hin miro Čhavo, saves kamav. Andre leste man hin radišagos, les šunen!“


\par }{\PP \VS{6}Sar oda šunde o učeňika, pele pro muj a igen pes daranas.

\VS{7}O Ježiš avľa paš lende, chudňa pes lendar a phenďa lenge: „Ušťen, ma daran tumen!“

\VS{8}A sar dikhle upre, imar na dikhle ňikas, ča le Ježiš korkores.


\par }{\PP \VS{9}Sar avenas tele pal o verchos, phenďa lenge o Ježiš: „Ma vakeren avri ňikaske pal oda, so dikhľan, medik o Čhavo le Manušeskro na ušťela andral o meriben!“


\par }{\PP \VS{10}Leskre učeňika lestar phučle: „Soske phenen o zakoňika, hoj ešeb mušinel te avel o Eliaš?“


\par }{\PP \VS{11}O Ježiš lenge odphenďa: „O Eliaš čačes avela ešebno a prikerela sa,

\VS{12}ale phenav tumenge, hoj o Eliaš imar avľa a na prindžarde les, ale kerde leha, sar kamle. Avke lendar cerpinela the o Čhavo le Manušeskro.“

\VS{13}Akor achaľile o učeňika, hoj lenge vakerelas pal o Jan Krsťiťeľ.


\par }{\SH O Ježiš sasťarel le čhavores zaphandles le demonoha
\par }
{\PP \VS{14}Sar avle paš o nipi, avľa ke leste jekh manuš, savo peľa pro khoča, banďolas anglal leste

\VS{15}a phenďa: „Rajeja, av jileskro ke miro čhavo, bo hin les zachvati a igen cerpinel, bo furt perel andre jag the andro paňi.

\VS{16}Anďom les ke tire učeňika, ale on les našťi sasťarde.“


\par }{\PP \VS{17}O Ježiš odphenďa: „Manušale bi o pačaben! Tumen previsarde manušale, mek dži kana tumenca avava? Dži kana mek tumen zľidžava? Anen les mange kade!“

\VS{18}O Ježiš pokarhinďa le demonos a ov takoj andral leste geľa avri. A ola oratar sas imar o čhavoro sasto.


\par }{\PP \VS{19}Paľis avle o učeňika korkore paš o Ježiš a phende: „Soske les amen našťi tradňam avri?“


\par }{\PP \VS{20}Ov lenge phenďa: „Vašoda, hoj frima pačan. Bo phenav tumenge, te tumen uľahas ča ajso pačaben sar o horčično zrnkos, phenena kale verchoske: ‚Predža kadarik kode!‘ – a predžala. A na ela ňič, so našťi kerena.

\VS{21}[Ale kajse demoni na džan avri, ča la modľitbaha the le postoha.]“


\par }{\PP \VS{22}A sar phirenas jekhetane pal e Galileja, phenďa lenge o Ježiš: „O Čhavo le Manušeskro ela dino andro vasta le manušenge,

\VS{23}murdarena les, ale pro trito džives ušťela andral o meriben.“ A o učeňika ačhile igen smutna.


\par }{\SH O Ježiš počinel e chramoskri daň
\par }
{\PP \VS{24}Sar doavle andro Kafarnaum, avle ko Peter ola, ko kiden avri le chramoskre daňe, a phučle: „Či na počinel tumaro učiťeľis e chramoskri daň?“


\par }{\PP \VS{25}„Počinel!“ odphenďa.

\par }{\PP Sar avľa o Peter andro kher, phučľa lestar o Ježiš sigeder: „So pes tuke dičhol, Šimon? Kastar len o kraľa andral kada svetos o clo abo o daňe? Peskre čhavendar, abo le cudzendar?“


\par }{\PP \VS{26}Ov odphenďa: „Le cudzendar.“

\par }{\PP Akor leske o Ježiš phenďa: „Akor lengre čhave na mušinen te počinel.

\VS{27}Ale hoj pre amende te na rušen, dža paš o moros a čhiv e uďica. Le avri ešebno riba, savi chudeha, a sar lake phundraveha o muj, arakheha andre rupuňi minca\FTNT{*}{{\FR 17:27 }{\FT{Oda hin jekh
}}{\FT{{\IT{stater}}, so mon štar
{\IT{drachmi.}}}}}. Le la avri a počin o daňe vaš tu the vaš ma.“




\par }\Chap{18}{\SH O nekbareder andro ňeboskro kraľišagos
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andre odi ora avle o učeňika ko Ježiš a phende: „Ko hin bareder andro ňeboskro kraľišagos?“


\par }{\PP \VS{2}O Ježiš peske vičinďa čhavores, ačhaďa les maškar lende

\VS{3}a phenďa: „Čačipen tumenge phenav, te tumen na visarena a na avena sar o čhavore, šoha na džana andro ňeboskro kraľišagos.

\VS{4}Ko pes pokorinela a ela sar kada čhavoro, oda hin nekbareder andro ňeboskro kraľišagos.

\VS{5}Sako, ko prilela jekhes kajse čhavorendar andre miro nav, man prilel.“


\par }{\SH Te na odcirden avres andral o pačaben
\par }
{\PP \VS{6}„Oleske, ko odcirdela andral o pačaben jekhes kale ciknorendar, save pačan andre ma, uľahas feder, te leske thodehas baro bar\FTNT{*}{{\FR 18:6 }{\FT{o baro bar andral o mlinos}}} andre meň a čhidehas les andro moros.

\VS{7}Vigos le svetoske vaš ola veci, save keren oda, hoj o manuša te peren andral o pačaben. Kajse veci mušinen te avel, ale vigos ole manušeske, prekal kaste oda avel.

\VS{8}Te tut cirdel tiro vast abo tiro pindro te kerel binos, odčhin les a čhiv les tutar het. Bo feder tuke hin te džal andro dživipen bi o pindro abo bi o vast, sar soduje vastenca abo pindrenca te džal andre večno jag.

\VS{9}A te tut cirdel pro binos tiri jakh, džubin la avri a čhiv la tutar het. Bo feder tuke hin te džal jekha jakhaha andro večno dživipen, sar soduje jakhenca andro jagalo peklos.


\par }{\PP \VS{10}Dikhen pre oda, hoj te na dikhen tele aňi jekhes kale ciknorendar! Bo phenav tumenge, hoj lengre aňjela andro ňebos ačhen furt angle miro ňeboskro Dad.

\VS{11}[Bo o Čhavo le Manušeskro avľa, hoj te zachraňinel oda, so sas našado.]“


\par }{\SH Pal o našado bakroro
\par }
{\PP \VS{12}„So tumenge gondoľinen? Te uľahas varesave manušes šel (100) bakre a te jekh lendar našľiľahas, či na mukela ola eňavardeš the eňa (99) pro brehi a na džala te rodel oles, so našľiľa?

\VS{13}Čačes phenav tumenge: Te pes ačhela, hoj les arakhela, buter lestar radisaľola sar ole eňavardeš the eňendar (99), save na našľile.

\VS{14}Avke aňi tumaro Dad andro ňebos na kamel, hoj te našľol jekh kale ciknorendar.“


\par }{\SH Te tiro phral dživel andro binos
\par }
{\PP \VS{15}„Te kerďahas tiro phral binos, dža a vaker leha pal oda ča tu the ov korkoro. Te tut šunela, dochudňal pale tire phrales.

\VS{16}Te tut na šunela, le tuha mek jekhes abo duje dženen, bo
{\IT{dojekh lav ačhela pro duj abo trin švedki}}.

\VS{17}Te len na šunela, phen oda andre khangeri. A te na šunela aňi la khangera, mi el tuke sar colňikos a sar manuš, savo dživel binošnes a bi o Del.


\par }{\PP \VS{18}Čačipen tumenge phenav: Savoro, so phandena pre phuv, ela phandlo the andro ňebos a savoro, so rozphandena pre phuv, ela rozphandlo the andro ňebos.


\par }{\PP \VS{19}Pale tumenge phenav: Te duj džene tumendar pre phuv ena jekh andre oda, so mangena, chudena oda mire Dadestar, savo hino andro ňebos.

\VS{20}Bo kaj pes duj abo trin džene zdžan andre miro nav, ode som the me maškar lende.“


\par }{\SH Pal o sluhas, so na odmukel
\par }
{\PP \VS{21}Akor avľa ke leste o Peter a phučľa lestar: „Rajeja, kecivar mušinav te odmukel mire phraleske, so mange kerel o nalačho? Dži eftavar?“


\par }{\PP \VS{22}O Ježiš leske phenďa: „Na phenav tuke, hoj eftavar, ale dži eftavardešvar efta (70 x 7)\FTNT{†}{{\FR 18:22 }{\FT{Abo: eftavardeš the eftavar (77x)}}}.“


\par }{\PP \VS{23}„Vašoda o ňeboskro kraľišagos hino sar kada: Sas jekh kraľis, savo kamelas te džanel, keci love leske kamen leskre sluhi.

\VS{24}Sar chudňa te genel, ande leske jekhe manušes, savo leske kamelas but milioni\FTNT{‡}{{\FR 18:24 }{\FT{10 000 talenti}}}.

\VS{25}Ale vaš oda, hoj les na sas sar te del pale, phenďa leskro raj, hoj les la romňaha the le čhavenca te bikenen otrokenge, a mek the savoro, so les hin, hoj te del pale oda, so le kraľiske kamelas.


\par }{\PP \VS{26}Akor peľa o sluhas pro khoča, banďolas anglal leste a mangelas les: ‚Rajeja, užar mek pre ma a savoro tuke dava pale!‘

\VS{27}Le kraľiske sas vaš leste pharo, mukľa les a savore love, so leske kamelas, leske odmukľa.


\par }{\PP \VS{28}Ale sar geľa oda sluhas odarik avri, arakhľa avre sluhas ole kraľiskre, savo leske kamelas vaj šel (100) rupune minci\FTNT{§}{{\FR 18:28 }{\FT{100 denara}}}. Chudňa les, tasavelas les a phenďa: ‚De mange pale oda, so mange kames!‘


\par }{\PP \VS{29}Akor oda aver sluhas peľa paš leskre pindre a mangelas les: ‚Užar mek pre ma a savoro tuke dava pale.‘


\par }{\PP \VS{30}Ale ov na kamľa te užarel. Geľa a čhiďa les andre bertena, medik leske na počinela oda, so leske kamelas.

\VS{31}Sar dikhle okla sluhi, so pes ačhiľa, ačhile igen smutna. Avle a vakerde avri le kraľiske savoro, so pes ačhiľa.


\par }{\PP \VS{32}Akor peske les vičinďa o kraľis a phenďa leske: ‚Nalačho sluhona, savoro, so mange kamehas, tuke odmukľom, bo mangehas man.

\VS{33}The tuke kampľa te avel jileskro ke miro aver sluhas avke, sar me somas jileskro ke tu.‘

\VS{34}Akor o kraľis choľisaľiľa a diňa les te mučinel andre bertena, medik na dela pale savoro, so leske kamelas.


\par }{\PP \VS{35}Avke kerela the miro ňeboskro Dad dojekheske tumendar, ko na odmukela peskre phraleske andral o jilo.“




\par }\Chap{19}{\SH Pal o rozvod
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar o Ježiš dovakerďa kala lava, geľa het andral e Galileja a avľa andre judsko phuv pal o Jordan.

\VS{2}Džanas pal leste but nipi a ov len ode sasťarelas.


\par }{\PP \VS{3}Avle ke leste o Farizeja a kamenas les te chudel andro lav. Phučle lestar: „Či šaj omukel o rom peskra romňa, vaš soste ča kamel?“


\par }{\PP \VS{4}Ov odphenďa: „So na genďan, hoj ešebnovarestar
{\IT{o Del len stvorinďa sar muršes the džuvľa}}?

\VS{5}A o Del mek phenďa:
{\IT{‚Vašoda omukela o murš la da the le dades a ela jekhetane la romňaha a on duj džene ena jekh ťelos.‘}}

\VS{6}Avke imar nane duj, ale jekh ťelos. Vašoda oda, so o Del phandľa, o manuš te na rozphandel!“


\par }{\PP \VS{7}Avke lestar phučle: „Akor soske phenďa o Mojžiš, hoj šaj
{\IT{te del la romňa o rozvodno ľil a te bičhavel la het}}?“


\par }{\PP \VS{8}A o Ježiš lenge phenďa: „O Mojžiš tumenge domukľa te premukel tumare romňijen vaš oda, hoj tumare jile sas barune. Ale ešebnovarestar na sas avke.

\VS{9}A phenav tumenge, hoj sako, ko omukela peskra romňa, te oj na kerďa lubipen, a lela peske avra romňa, kerel lubipen.“ [„Oda murš, ko peske lel ajsa, so hiňi premukľi, tiš kerel lubipen.“]


\par }{\PP \VS{10}Akor leske phende leskre učeňika: „Te oda hin avke maškar o rom the maškar e romňi, akor nane mištes te lel romňa.“


\par }{\PP \VS{11}Ov lenge phenďa: „Na savore achaľon oda lav, ale ča ola, kaske oda hin dino.

\VS{12}Bo hin ajse murša, save uľile avke, hoj našťi dživen džuvľaha. A hin the ajse murša, savendar o nipi ajsen kerde. A mek hin the pačivale murša, save korkore kamle te ačhel pačivale prekal o ňeboskro kraľišagos. Oda, ko šaj prilel, mi prilel!“


\par }{\SH O Ježiš požehňinel le čhavoren
\par }
{\PP \VS{13}Akor o manuša anenas ko Ježiš le čhavoren, hoj pre lende te thovel o vasta a te modľinel pes vaš lenge, ale o učeňika lenge na domukenas.


\par }{\PP \VS{14}No o Ježiš lenge phenďa: „Domuken le čhavorenge te avel ke ma a ma braňinen lenge, bo kajsengro hin o kraľišagos le Devleskro.“

\VS{15}A sar thoďa pre lende o vasta, geľa odarik het.


\par }{\SH O barvalo terno manuš
\par }
{\PP \VS{16}Varesavo murš avľa ke leste a phenďa: „Učiťeľina, savo lačho skutkos mušinav te kerel, hoj te chudav o večno dživipen?“


\par }{\PP \VS{17}Ov leske phenďa: „Soske mandar phučes pal o lačho? Jekh hino Lačho. A te kames te džal andro dživipen, doľiker o prikazaňja.“


\par }{\PP \VS{18}„Save prikazaňja?“ phučľa le Ježišostar.

\par }{\PP A o Ježiš phenďa: „{\IT{Na murdareha! Na kereha lubipen! Na čoreha! Na svedčineha klamišagoha pre avreste!}}

\VS{19}{\IT{De pačiv la da the le dades! Kameha avres avke sar tut korkores!}}“


\par }{\PP \VS{20}O terno murš leske pre oda odphenďa: „Kada savoro imar doľikerav. So mange mek kampel?“


\par }{\PP \VS{21}O Ježiš leske phenďa: „Te kames te avel dokonalo, dža, biken tiro barvaľipen a rozde le čorenge a ela tut o barvaľipen andro ňebos. Paľis av a phir pal ma!“


\par }{\PP \VS{22}Ale sar oda šunďa o terno murš, geľa het smutno, bo sas les but barvaľipen.


\par }{\SH O barvalo phares avel andro kraľišagos le ňeboskro
\par }
{\PP \VS{23}O Ježiš phenďa peskre učeňikenge: „Čačipen phenav tumenge, hoj o barvalo phares avela andro ňeboskro kraľišagos.

\VS{24}A pale tumenge phenav, hoj lokeder hin la ťavake te predžal prekal e suvakri chev, sar le barvaleske te džal andro ňeboskro kraľišagos.“


\par }{\PP \VS{25}Sar oda šunde leskre učeňika, igen pes čudaľinenas a phučenas: „Ta akor, ko šaj el spasimen?“


\par }{\PP \VS{26}Ale o Ježiš dikhľa pre lende a phenďa lenge: „O manuša oda našťi keren, ča o Del šaj. Bo o Del šaj kerel savoro.“


\par }{\PP \VS{27}Akor leske odphenďa o Peter: „Dikh, amen omukľam savoro a geľam pal tu. So amen hin olestar?“


\par }{\PP \VS{28}O Ježiš lenge phenďa: „Čačipen tumenge phenav, hoj andre oda časos, so avela, sar bešela o Čhavo le Manušeskro pro tronos andre peskri slava, akor the tumen, save man nasledinenas, bešena pro dešuduj (12) troni a sudzinena o dešuduj kmeňi le Izraeloskre.

\VS{29}A sako, ko vaš miro nav omukľa o khera, le phralen abo le pheňen, le dades abo la da, [la romňa,] le čhaven vaj o maľi, chudela šelvar ajci buter a chudela o večno dživipen.

\VS{30}Ale but olendar, ko sas ešebna, ena posledna a o posledna ena ešebna.“




\par }\Chap{20}{\SH Pal o robotňika andre viňica
\par }
{\PP \VerseOne{1}„Bo o ňeboskro kraľišagos hino sar jekh chulaj, savo geľa sig tosara avri, hoj te lel le robotňiken andre peskri viňica.

\VS{2}Dovakerďa pes le robotňikenca, hoj len dela jekh rupuňi minca\FTNT{*}{{\FR 20:2 }{\FT{jekh denaris}}} pro džives, a bičhaďa len andre peskri viňica.


\par }{\PP \VS{3}Sar geľa avri vaj eňa orendar, dikhľa avre dženen, hoj ňič na keren a ačhen pro pľacos.

\VS{4}The lenge phenďa: ‚Džan the tumen andre viňica a počinava tumen avke, sar kampel.‘

\VS{5}A on gele.

\par }{\PP Pale geľa avri vaj dešuduj (12) orendar the trin orendar a vičinďa avre robotňiken.

\VS{6}Paľis geľa avri vaj pandž orendar a arakhľa avre dženen te ačhel ča avke a phučľa lendar: ‚Soske kade ačhen calo džives a ňič na keren?‘


\par }{\PP \VS{7}Phende leske: ‚Bo ňiko amen na iľa andre buči.‘

\par }{\PP Phenďa lenge: ‚Džan the tumen andre viňica te kerel buči.‘


\par }{\PP \VS{8}Sar zaračiľa, phenďa o raj la viňicakro peskre spravcaske: ‚Vičin le robotňiken a počin lenge.‘ Chude le poslednonendar dži o ešebna.


\par }{\PP \VS{9}Sar avle ola, ko sas ile andre buči vaj pandž orendar, chudle po jekh rupuňi minca.

\VS{10}Paľis avle ola ešebna a gondoľinenas peske, hoj chudena buter, ale the on chudle po jekh minca.

\VS{11}Sar ile, dudrinenas pro chulaj

\VS{12}a vakerenas: ‚Amen pes trapinahas calo džives pro kham, ale kala posledna kerenas buči ča jekh ora a počinďal len avke sar amen!‘


\par }{\PP \VS{13}Ale ov odphenďa jekheske lendar: ‚Prijaťeľina, na som ke tu ňespravedľivo! Či tut manca na dovakerďal pre jekh rupuňi minca?

\VS{14}Le oda, so hin tiro, a dža! No me kamav kale poslednones te del avke sar tut.

\VS{15}Abo našťi kerav mireha oda, so me kamav? Dikhes pre mande namištes vaš oda, hoj som lačho?‘


\par }{\PP \VS{16}Avke ena o posledna ešebna a o ešebna posledna.“


\par }{\SH O Ježiš phenel avri pal peskro cerpišagos
\par }
{\PP \VS{17}Sar o Ježiš džalas upre andro Jeruzalem, iľa peske pre sera ole dešuduje učeňiken a pal o drom lenge vakerelas:

\VS{18}„Šunen: Džas upre andro Jeruzalem a o Čhavo le Manušeskro ela avridino le nekbaredere rašajenge the le zakoňikenge a odsudzinena les pro meriben.

\VS{19}Dena les le pohanenge, hoj lestar te asan a hoj les te zbičinen the te ukrižinen; ale pro trito džives ušťela andral o meriben.“


\par }{\SH Pal o thana paš le Ježišoskro tronos
\par }
{\PP \VS{20}Akor avľa e daj le Zebedeoskre čhavengri ko Ježiš peskre čhavenca, banďolas anglal leste a mangelas lestar vareso.


\par }{\PP \VS{21}Ov latar phučľa: „So kames?“

\par }{\PP Oj phenďa: „Phen, hoj kala mire duj čhave te bešen jekh pal tiri čači sera a dujto pal aver andre tiro kraľišagos.“


\par }{\PP \VS{22}O Ježiš lake odphenďa: „Na džanen, so mangen. Či šaj pijen odi kuči, savi me pijava?“ [„A či šaj aven bolde ole boľipnaha, saveha me som boldo?“]

\par }{\PP Odphende leske: „Šaj.“


\par }{\PP \VS{23}Ov lenge phenďa: „Čačes pijena odi kuči, so me pijav. [The ole boľipnaha, saveha som me boldo, the tumen avena bolde.] Ale hoj te bešen pal miri čači the baľogňi sera, oda nane miri veca. Ola thana chudena ola, prekal kaste len miro Dad pripravinďa.“


\par }{\PP \VS{24}Sar oda šunde okla deš učeňika, rušle pre ola duj phrala.

\VS{25}Ale o Ježiš peske len vičinďa a phenďa: „Džanen, hoj o vladara ľidžan le naroden zoraha a o bare raja trapinen le nipen.

\VS{26}Ale maškar tumende oda avke našťi avel! Oda, ko kamel te avel bareder, mušinel te avel tumaro sluhas.

\VS{27}Oda, ko kamel te avel ešebno, mušinel te služinel savorenge.

\VS{28}Bo aňi o Čhavo le Manušeskro na avľa, hoj leske te služinen, ale hoj ov te služinel a te počinel peskre dživipnaha vaš o but manuša.“


\par }{\SH O Ježiš sasťarel duje koren paš o Jericho
\par }
{\PP \VS{29}Sar avelas avri andral o Jericho, džanas pal leste igen but nipi.

\VS{30}A paš o drom bešenas duj kore manuša. Sar šunde, hoj odarik džal o Ježiš, vičinde: „Rajeja, Čhavo le Davidoskro, av ke amende jileskro!“


\par }{\PP \VS{31}Ale o nipi lenge phenenas, hoj te čhiten, no on mek zoraleder vičinenas: „Av ke amende jileskro, Rajeja, Čhavo le Davidoskro!“


\par }{\PP \VS{32}O Ježiš zaačhiľa, vičinďa len a phučľa: „So kamen, hoj tumenge te kerav?“


\par }{\PP \VS{33}On leske phende: „Rajeja, hoj pes te phundraven amare jakha.“


\par }{\PP \VS{34}Le Ježišoske sas pharo vaš lenge a chudňa pes lengre jakhendar. A on takoj chudle te dikhel a džanas pal leste.




\par }\Chap{21}{\SH O Ježiš avel andro Jeruzalem
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar imar doavenas paš o Jeruzalem a avle andre Betfaga paš o Olivovo verchos, bičhaďa o Ježiš duje učeňiken

\VS{2}a phenďa lenge: „Džan andre kada foros, so hin angle tumende. Soča džana andre, arakhena zaphandles terne somaricis the oslica. Odphanden len a anen len ke ma.

\VS{3}Te vareko tumenge vareso phenela, tumen phenena, hoj le Rajeske len kampel, ale maj len bičhavela pale.“


\par }{\PP \VS{4}Kada pes ačhiľa, hoj pes te naplňinel oda, so phenďa o prorokos:


\par }{\Q \VS{5}„{\IT{Phenen le Sionoskra čhake:}}

\par }{\QB {\IT{‚Dikh, tiro kraľis avel ke tu pokorno}}

\par }{\QB {\IT{a bešel pre oslica, pro terno somaricis.‘}} “


\par }{\PP \VS{6}O učeňika gele a kerde avke, sar lenge oda phenďa o Ježiš.

\VS{7}Ande la oslica the le somaricis, thode pre lende peskre gada a o Ježiš peske bešľa.

\VS{8}But manuša rakinenas peskre gada pro drom, aver čhingerenas o prajti pal o stromi a rakinenas pro drom.

\VS{9}O nipi, save džanas anglal leste the pal leste, vičinenas:

\par }{\Q „{\IT{Hosanna}} le Davidoskre Čhaske!

\par }{\Q {\IT{Požehňimen hin oda, ko avel andro nav le Rajeskro!}}

\par }{\Q {\IT{Hosanna}} andro ňebos!“


\par }{\PP \VS{10}Sar avľa andro Jeruzalem, o manuša andre calo foros chudle te kerel bari vika a phučenas: „Ko hin kada?“


\par }{\PP \VS{11}Ola nipi lenge odphenenas: „Kada hin o Ježiš, oda prorokos andral o galilejsko Nazaret.“


\par }{\SH O Ježiš žužarel o chramos
\par }
{\PP \VS{12}O Ježiš geľa andro chramos a tradňa avri savoren, save ode cinenas the bikenenas. Previsarďa o skaminda olenge, ko vatinenas o love, the olenge, ko bikenenas le holuben.

\VS{13}Phenďa lenge: „Hin pisimen:
{\IT{‚Miro kher pes vičinela kher pro modľitbi‘}}, ale tumen lestar kerďan kher prekal o zbujňika!“


\par }{\PP \VS{14}Avle ke leste andro chramos o kore the o bange a sasťarďa len.

\VS{15}Ale sar dikhle o bare rašaja the o zakoňika ola zazraki, so kerelas, the le čhavoren, save viskinen andro chramos: „Hosanna le Davidoskre Čhaske!“ rušenas.


\par }{\PP \VS{16}„Šunes, so vakeren?“ phučle lestar.

\par }{\PP O Ježiš phenďa: „He. Tumen mek šoha na genďan:
{\IT{‚Andral o muja le čhavorengre the le cikne čhavengre tuke pripravinďal e chvala‘}}?“


\par }{\PP \VS{17}O Ježiš len ode mukľa, geľa avri andral o foros andre Betanija a ode presuča.


\par }{\SH O figovňikos sučol avri
\par }
{\PP \VS{18}Tosara, sar džalas pale andro foros, sas bokhalo.

\VS{19}Pal o drom dikhľa jekh figovňikos a geľa paš leste, ale na arakhľa upre o figi, ča o prajti. A phenďa leske: „Imar šoha buter te na barol pre tu ovocje!“ A oda figovňikos takoj šučiľa avri.


\par }{\PP \VS{20}Sar oda dikhle leskre učeňika, čudaľinenas pes a phučenas: „Sar oda, hoj oda figovňikos takoj šučiľa avri?“


\par }{\PP \VS{21}O Ježiš lenge odphenďa: „Čačipen tumenge phenav, te tumen uľahas pačaben a na pochibinďanas, kerďanas the tumen oda, so kerďom me le figovňikoha. A na ča kada, ale te phenďanas kale verchoske: ‚Hazde tut a čhiv tut andro moros!‘ ačhiľahas pes oda.

\VS{22}Savoro, vaš soske tumen pačabnaha mangena andre modľitba, chudena.“


\par }{\SH Le Ježišoskri autorita
\par }
{\PP \VS{23}Sar avľa andro chramos a sikavelas, avle ke leste o bare rašaja the o phuredera le nipengre a phende leske: „Sava zoraha keres kala veci? Ko tut diňa odi autorita?“


\par }{\PP \VS{24}O Ježiš lenge odphenďa: „The me tumendar vareso phučava a te mange odphenena, me tumenge phenava, sava autoritaha kerav kala veci.

\VS{25}Khatar sas le Janoskro boľipen? Andral o ňebos vaj le manušendar?“

\par }{\PP A on chudle te vakerel maškar peste: „Te phenaha: ‚Andral o ňebos,‘ phenela amenge: ‚Akor soske leske na pačanďiľan?‘

\VS{26}Ale te phenaha: ‚Le manušendar,‘ daras pes le nipendar, bo savore lenas le Jan sar prorokos.“


\par }{\PP \VS{27}Avke odphende le Ježišoske: „Na džanas.“

\par }{\PP Akor lenge ov phenďa: „Aňi me tumenge na phenava, sava autoritaha kerav kala veci.“


\par }{\SH O podobenstvo pal o duj čhave
\par }
{\PP \VS{28}„So gondoľinen pal kada? Varesave manušes sas duj čhave. Avľa pal o ešebno a phenďa: ‚Čhavo miro, dža adadžives te kerel buči andre miri viňica!‘


\par }{\PP \VS{29}Ov odphenďa: ‚Na kamav te džal.‘ Ale paľis leske sas pharo a geľa.


\par }{\PP \VS{30}Avľa pal o dujto čhavo a the leske phenďa oda. Ov odphenďa: ‚Džav, rajeja!‘ Ale na geľa.


\par }{\PP \VS{31}Savo kale dujendar kerďa oda, so lendar o dad kamelas?“

\par }{\PP Odphende le Ježišoske: „Oda ešebno.“

\par }{\PP A o Ježiš lenge phenďa: „Čačipen tumenge phenav: O colňika the o lubňa tumen predenašen andro kraľišagos le Devleskro!

\VS{32}Bo avľa o Jan tumen te sikavel pal o čačipnaskro drom, ale na pačanďiľan leske. No o colňika the o lubňa leske pačanďile a tumen oda dikhľan, ale the avke na čerinďan tumaro jilo a na chudňan leske te pačal.“


\par }{\SH O podobenstvo pal e viňica
\par }
{\PP \VS{33}„Šunen the aver podobenstvo! Sas jekh raj, savo peske sadzinďa e viňica a ohradzinďa la. Kerďa e chev, kaj pes pučinel avri e šťava andral o hroznos, a ačhaďa e veža. Paľis diňa e viňica kečeň le vinarenge a geľa het pro droma.

\VS{34}Sar avľa oda časos, sar pes skidel o hroznos, bičhaďa peskre sluhen ke ola vinara, hoj te lel peskro uľipen.


\par }{\PP \VS{35}Ale ola vinara chudle leskre sluhen; jekhes marde, avres murdarde a andre avreste čhivkerenas le barenca.

\VS{36}Pale bičhaďa avre sluhen, buter sar ešebnovar, ale the lenca oda kerde.

\VS{37}A pro koňec bičhaďa ke lende peskre čhas, bo phenďa peske: ‚Mire čhas dena pačiv.‘


\par }{\PP \VS{38}Ale ola vinara peske phende: ‚Ov hino ďeďičis. Aven, murdaras les a leskro ďeďictvos ela amaro!‘

\VS{39}Chudle les, čhide les avri andral e viňica a murdarde les.

\VS{40}Sar avela o raj la viňicakro, so kerela ole manušenca?“


\par }{\PP \VS{41}Phende leske: „Ole nalačhe manušen murdarela bi e milosť a e viňica dela avre vinarenge, save leske anena o uľipen andre peskro časos.“


\par }{\PP \VS{42}O Ježiš lenge phenďa: „So, mek šoha na genďan, so hin pisimen?

\par }{\Q {\IT{‚Oda bar, so o murara odčhide,}}

\par }{\QB {\IT{ačhiľa hlavno bar.}}

\par }{\Q {\IT{O Raj oda kerďa}}

\par }{\QB {\IT{a amen pes oleske čudaľinas!‘}}


\par }{\PP \VS{43}Vašoda tumenge phenav, hoj pes tumendar lela o kraľišagos le Devleskro a dela pes le manušenge, save anena ovocje.

\VS{44}Oda, ko perela pre oda bar, phadžola pro kotora, a pre kaste perela, oles rozpučinela.“


\par }{\PP \VS{45}Sar šunde o bare rašaja the o Farizeja ola leskre podobenstva, prindžarde, hoj vakerel pal lende.

\VS{46}Kamle les te chudel, ale daranas pes le nipendar, bo o nipi les lenas sar prorokos.




\par }\Chap{22}{\SH O podobenstvo pal o bijav
\par }
{\PP \VerseOne{1}O Ježiš lenge pale vakerelas andro podobenstva:

\VS{2}„O ňeboskro kraľišagos hino sar kada: Sas jekh kraľis, savo kerďa peskre čhaske bijav.

\VS{3}Bičhaďa peskre sluhen, hoj te džan te vičinel pro bijav le manušen, ale on na kamenas te avel.


\par }{\PP \VS{4}Pale bičhaďa avre sluhen a phenďa: ‚Phenen olenge, ko hine vičimen: O dilos imar pripravinďom, o biki the o thule gurumňa imar hine murdarde a sa imar hin kisno! Aven pro bijav!‘


\par }{\PP \VS{5}Ale le hoscenge oda sas jekh a gele het, vareko pre peskri maľa a vareko te bikenavkerel.

\VS{6}Okla chudle leskre sluhen, ande len avri pre ladž a murdarde len.

\VS{7}Sar oda šunďa o kraľis, choľisaľiľa, bičhaďa peskre slugaďen a murdarďa ole vrahen. A lengro foros podlabarďa.


\par }{\PP \VS{8}Akor phenďa peskre sluhenge: ‚O bijav imar hino pripravimen, ale ola, ko sas vičimen, peske na zaslužinenas te avel pro bijav.

\VS{9}Vašoda džan pro droma a vičinen pro bijav savoren, kas arakhena.‘

\VS{10}Ola sluhi gele pro droma a skidle savoren, kas arakhle, le lačhen the le nalačhen. A e sala le bijaveskri pes pherarďa le hoscenca.


\par }{\PP \VS{11}Ale sar avľa andre o kraľis te dikhel pro hosci, dikhľa ode manušes, savo na sas urdo andro bijavutne gada.

\VS{12}A phenďa leske: ‚Prijaťeľina, sar avľal andre, te na sal urdo andro bijavutne gada?‘ A ov sas čhit.


\par }{\PP \VS{13}Akor phenďa o kraľis le sluhenge: ‚Phanden leske o pindre the o vasta a čhiven les avri andro kaľipen!‘ Ode ela o roviben a randena le dandenca andre dukh.


\par }{\PP \VS{14}Bo hin but vičimen, ale frima hin avrikidle.“


\par }{\SH O Farizeja phučen pal o daňe
\par }
{\PP \VS{15}Akor o Farizeja odgele a dovakerenas pes sar les te chudel pro lava.

\VS{16}Bičhade ke leste peskre učeňiken le Herodijanenca\FTNT{*}{{\FR 22:16 }{\FT{o Židi, save ľikerenas paš o Herodes}}} a on leske phende: „Učiťeľina, džanas, hoj sal čačipnaskro a sikaves le Devleskro drom andro čačipen. A na džal tuke pal oda, so o manuša phenen, bo na dikhes pro manuš.

\VS{17}Phen amenge, so gondoľines: Kampel te počinel le cisariske o daňe, abo na?“


\par }{\PP \VS{18}Ale o Ježiš prindžarďa lengro nalačhipen a phučľa: „Soske man kamen te chudel pro lav, tumen dujemujengre?

\VS{19}Sikaven mange e minca, savaha pes počinel o daňe!“ On leske ande o denaris

\VS{20}a ov lendar phučľa: „Kaskro hin kada muj the nav?“


\par }{\PP \VS{21}„Le cisariskro,“ odphende.

\par }{\PP Avke lenge phenďa: „Den oda, so hin le cisariskro, le cisariske, a so hin le Devleskro, le Devleske.“


\par }{\PP \VS{22}Sar oda šunde, čudaľinde pes, mukle les a gele het.


\par }{\SH O Saduceja phučen pal o ušťiben andral o meriben
\par }
{\PP \VS{23}Oda džives avle ke leste o Saduceja, save phenen, hoj o manuš našťi ušťel andral o meriben. A phučle le Ježišostar:

\VS{24}„Učiťeľina, o Mojžiš phenďa: Te vareko merela bi o čhave, leskro phral peske mušinela te lel leskra romňa, hoj te kerel le phraleske čhaven.

\VS{25}Sas ke amende efta phrala. Ešebno iľa romňa a paľis muľa. A vaš oda, hoj les na sas čhave, mukľa la romňa peskre phraleske.

\VS{26}Avke pes oda ačhiľa the paš o dujto phral, the paš o trito až dži o eftato.

\VS{27}Paľis, sar mule avri savore phrala, muľa the oj.

\VS{28}Akor, te savore efta phrala laha dživenas, kaskri lendar ela romňi, sar ušťena andral o meriben?“


\par }{\PP \VS{29}O Ježiš lenge odphenďa: „Tumen na achaľon ňič, bo na prindžaren le Devleskro lav aňi leskri zor.

\VS{30}Bo sar ušťena o mule andral o meriben, ena sar o aňjela andro ňebos a na lena romňen aňi na džana romeste.

\VS{31}Tumen na genďan, so phenďa o Del, pal o mule, save ušťena andral o meriben?

\VS{32}{\IT{‚Me som o Del le Abrahamoskro, o Del le Izakoskro the o Del le Jakoboskro!‘}} O Del nane Del le mulenge, ale le džidenge!“


\par }{\PP \VS{33}Sar oda šunde o nipi, čudaľinenas pes upral leskro sikaviben.


\par }{\SH O nekbareder prikazaňje
\par }
{\PP \VS{34}Sar o Farizeja šunde, hoj o Ježiš phandľa le Saducejenge o muja andre, zgele pes jekhetane.

\VS{35}Jekh lendar, zakoňikos, phučľa le Ježišostar, hoj les te chudel avri:

\VS{36}„Učiťeľina, savo prikazaňje hin nekbareder andro Zakonos?“


\par }{\PP \VS{37}O Ježiš leske phenďa: „{\IT{‚Kameha le Rajes, tire Devles, andral calo tiro jilo, andral caľi tiri duša the andral caľi tiri goďi.‘}}

\VS{38}Kada hin oda baro the ešebno prikazaňje.

\VS{39}A dujto hin tiš ajso sar o ešebno:
{\IT{‚Kameha avres avke sar tut korkores!‘}}

\VS{40}Pre kala duj prikazaňja ačhel calo Zakonos the o Proroka.“


\par }{\SH O Ježiš phučel pal o Mesijašis
\par }
{\PP \VS{41}Sar pes zgele o Farizeja, phučľa lendar o Ježiš:

\VS{42}„So tumen phenen pal o Mesijašis? Kaskro hino čhavo?“

\par }{\PP Phende leske: „Le Davidoskro.“


\par }{\PP \VS{43}Phenďa lenge: „Akor soske o David les andro Duchos vičinel Rajeja? Bo phenel:


\par }{\Q \VS{44}{\IT{‚O Raj phenďa mire Rajeske:}}

\par }{\QB {\IT{Beš tuke pal miri čači sera,}}

\par }{\Q {\IT{medik tuke na thovava}}

\par }{\QB {\IT{tire ňeprijaťeľen tel o pindre.‘}}


\par }{\PP \VS{45}Te korkoro o David les vičinel ‚Rajeja‘, sar šaj avel o Kristus leskro čhavo?“

\VS{46}Ňiko leske na džanelas te odphenel aňi lav a ole dživesestar pes imar ňiko na opovažinďa lestar vareso te phučel.




\par }\Chap{23}{\SH O Ježiš pal o Farizeja the pal o zakoňika
\par }
{\PP \VerseOne{1}Akor phenďa o Ježiš le nipenge the peskre učeňikenge:

\VS{2}„O zakoňika the o Farizeja peske bešle pre le Mojžišoskro than a sikaven, so phenel o Zakonos.

\VS{3}Vašoda savoro, so tumenge phenena, hoj te doľikeren, oda doľikeren a keren, ale pal lengre skutki ma keren. Bo on na keren oda, so vakeren.

\VS{4}Sphanden bare pharipena, so našťi te zľidžal, a thoven len pro vali le manušenge, ale on korkore na kamen te čhalavel aňi le angušteha.


\par }{\PP \VS{5}Savoro, so on keren, keren ča vaš oda, hoj len o nipi te dikhen. Thoven peske o bare krabički le Devleskre laveha pro čekat the pro vasta a o bare špargici pro agor peskre gadengre.

\VS{6}Kamen nekfeder thana pro hoscini the anglune thana andro sinagogi.

\VS{7}Kamen, hoj lenge o nipi andro foros te pozdravinen a te vičinen len: ‚Rabbi.‘


\par }{\PP \VS{8}Ale tumen peske ma domuken te phenel ‚rabbi‘, bo ča jekh hin tumaro Učiťeľis – o Kristus – a tumen savore san phrala.

\VS{9}A ma phenen ňikaske pre phuv ‚dado‘, bo ča jekh hin tumaro Dad, oda, ko hino andro ňebos.

\VS{10}Aňi peske ma domuken te phenel ‚duchovna vodci‘, bo ča jekh hin tumaro Vodcas, o Kristus.

\VS{11}Oda, ko uľahas maškar tumende bareder, ela tumaro služobňikos.

\VS{12}Sako, ko pes hazdel upre, ela pokorimen a oda, ko pes pokorinel, ela uprehazdlo.“


\par }{\SH Vigos le Farizejenge the le zakoňikenge
\par }
{\PP \VS{13}„Ale vigos tumenge, zakoňikale the Farizejale, tumen dujemujengre! Bo phanden andre le nipenge o ňeboskro kraľišagos – tumen korkore andre na džan a olenge, ko kamlehas te džal andre, na domuken.

\VS{14}[Vigos tumenge, zakoňikale the Farizejale, tumen dujemujengre! Bo thoven avri le vdovenca a len lengre khera a but tumen modľinen, hoj tumen te dičhol. Vašoda avena goreder sudzimen.]


\par }{\PP \VS{15}Vigos tumenge, zakoňikale the Farizejale, tumen dujemujengre! Bo predžan o moros the e phuv, hoj te dochuden jekhe manušes andre tumaro pačaben, a sar pes visarel, keren lestar čhavo le pekloskro, duvar goreder sar san tumen.


\par }{\PP \VS{16}Vigos tumenge, kore vodcale! Bo phenen: ‚Ko lela vera pro chramos, oda nane ňič, ale ko iľahas vera pro somnakaj andro chramos, oda imar mušinel te doľikerel.‘

\VS{17}Tumen diline the kore! So hin bareder: O somnakaj, či o chramos, so pošvecinel o somnakaj?

\VS{18}Abo tumen phenen: ‚Te iľahas vareko vera pro oltaris, oda nane ňič, ale te iľahas vareko vera pre oda daros, so hin upre, oda imar mušinel te doľikerel.‘

\VS{19}Tumen diline the kore! So hin bareder, o daros, či o oltaris, so pošvecinel o daros?

\VS{20}Avke oda, ko lel vera pro oltaris, lel vera pro oltaris the pre savoreste, so upre hin.

\VS{21}A oda, ko lel vera pro chramos, lel vera pro chramos the pre Oda, ko andre bešel.

\VS{22}Oda, ko lel vera pro ňebos, lel vera pro tronos le Devleskro the pre Oda, ko upre bešel.


\par }{\PP \VS{23}Vigos tumenge, zakoňikale the Farizejale, tumen dujemujengre! Bo den o ďesjatki andral e meta, andral o kopros the andral e raška, ale omukľan oda, so buter kampel te doľikerel andro Zakonos: O spravodľišagos, o lačhejileskeriben the e vernosť. Kada kampľa te kerel a koda te na omukel.

\VS{24}Tumen kore vodcale! La mucha precidzinen a la ťava preľiginen!


\par }{\PP \VS{25}Vigos tumenge, zakoňikale the Farizejale, tumen dujemujengre! Bo žužaren avral e kuči the o čaro, ale andral hin pherdo hamišagos the džungipen.

\VS{26}Farizejona, tu koro manuš! Žužar ešeb e kuči the o čaro andral, hoj te aven žuže the avral!


\par }{\PP \VS{27}Vigos tumenge, zakoňikale the Farizejale, tumen dujemujengre! Bo san sar o parne hrobi, so avral dičhon šukares, ale andral hine pherde le mulengre kokalenca the dojekhe džungipnaha.

\VS{28}Avke the tumen avral dičhon le nipenge, hoj san čačipnaskre, ale andro jilo san igen falošna the nalačhe.


\par }{\PP \VS{29}Vigos tumenge, zakoňikale the Farizejale, tumen dujemujengre! Bo ačhaven o hrobi le prorokenge a šukaľaren o pomňiki le čačipnaskrenge.

\VS{30}Tumen phenen: ‚Te džiďiľamas andro dživesa amare dadengre, na murdarďamas lenca le proroken.‘

\VS{31}Avke korkore pre tumende phenen avri, hoj san o čhave olengre, ko murdarde le proroken.

\VS{32}Dokeren oda, so chudle te kerel tumare dada!


\par }{\PP \VS{33}Tumen sapale! Tumen čhave le sapengre! Sar šaj denašena olestar, hoj te na aven odsudzimen andro peklos?

\VS{34}Vašoda bičhavav ke tumende le proroken, le goďaver muršen the olen, ko hine avrisikade andro Zakonos. Varesaven lendar ukrižinena the murdarena a varesaven lendar marena le bičenca andre tumare sinagogi a džana pre lende foros forostar.

\VS{35}Avke avena potrestimen vaš oda, hoj murdarďan le čačipnaskren; vaš oda, hoj čhorďan avri o ňevinno rat le Abelostar dži ko Zachariaš, le Barachiašiskro čhavo, saves murdarďan maškar o chramos the oltaris.

\VS{36}Čačipen tumenge phenav, kada savoro avela pre kada pokoleňje!“


\par }{\SH O roviben pal o Jeruzalem
\par }
{\PP \VS{37}„Ó, Jeruzalemona, Jeruzalemona! Tu, so murdares le proroken a čhivkeres le barenca andre ola, ko hine ke tu bičhade. Kecivar kamľom te skidel tire čhaven, avke sar e kachňi skidel peskre kachňoren tel peskre kridli, ale na kamenas!

\VS{38}Dikh, tumaro kher ačhela omuklo!

\VS{39}Bo phenav tumenge, hoj akanastar man imar na dikhena, medik na phenena:
{\IT{‚Požehňimen hin oda, ko avel andro nav le Rajeskro!‘}}“




\par }\Chap{24}{\SH O chramos ela telečhido
\par }
{\PP \VerseOne{1}Paľis geľa o Ježiš avri andral o chramos a sar džalas het, avle ke leste leskre učeňika, hoj leske te sikaven le chramoskre stavbi.

\VS{2}Ale o Ježiš lenge odphenďa: „Dikhen kada savoro? Čačipen tumenge phenav, hoj kade na ačhela bar pre bareste! Savoro ela telečhido.“


\par }{\SH O znameňja pal o koňec le svetoskro
\par }
{\PP \VS{3}Sar bešelas pro Olivovo verchos, avle pal leste leskre učeňika korkore a phende leske: „Phen amenge, kana oda avela. Pal soste prindžaraha, hoj tu aves a imar hin o koňec le svetoskro?“


\par }{\PP \VS{4}O Ježiš lenge odphenďa: „Den pozoris, hoj tumen vareko te na klaminel!

\VS{5}Bo ena but ajse manuša, save avena andre miro nav a phenena: ‚Me som o Kristus!‘ – a odcirdena but dženen pro falošno drom.

\VS{6}Sar šunena pal o maribena abo hoj pes maren o narodi, tumen ma predaran, bo oda mušinel te avel, ale mek na ela o koňec.

\VS{7}Bo o narodos džala pro narodos a o kraľišagos pro kraľišagos; ela bari bokh a pro but thana e phuv razisaľola.

\VS{8}Ale kada savoro ela o ešebna ločhibnaskre dukha.


\par }{\PP \VS{9}Akor tumen phandena andre, marena a murdarena. Savore narodi tumen našťi avri ačhena vaš miro nav.

\VS{10}Akor but džene oddžana le pačabnastar. Jekh avres dena andre a jekh avres našťi avri ačhena.

\VS{11}Avena but falošna proroka a odcirdena but dženen pro falošno drom.

\VS{12}Vašoda, hoj o nalačhipen barola, andro but džene šiľaľola o kamiben,

\VS{13}ale oda, ko ľikerela avri dži o koňec, ela spasimen.

\VS{14}A kada evaňjelium pal o kraľišagos pes vakerela pal calo svetos, hoj savore narodi te šunen, a paľis avela o koňec.


\par }{\PP \VS{15}Sar dikhena, hoj pro sveto than ačhel oda baro džungipen, so meľarel andre o chramos, avke sar phenďa o prorokos Daniel – oda, ko genel, mi achaľol –

\VS{16}akor ola, ko ena andre Judsko, mi denašen upre pro verchi.

\VS{17}Oda, ko ela pro pados, te na avel tele, hoj peske vareso te lel andral o kher.

\VS{18}A oda, ko ela pre maľa, te na visaľol pale khere vaš o gada.

\VS{19}No andre ola dživesa ela phares le khabňenge the ole džuvľenge, save den te pijel le čhavoren.

\VS{20}Modľinen tumen, hoj te na mušinen te denašel jevende abo pro šabat!

\VS{21}Bo akor ela ajso pharipen, savo mek na sas, kanastar o Del stvorinďa o svetos, a imar aňi šoha buter na ela.


\par }{\PP \VS{22}Te o Raj na kerďahas ola dživesa frimeder, na uľahas zachraňimen ňisavo manuš. Ale vaš o manuša, saven peske kidňa avri, kerďa ola dživesa frimeder.

\VS{23}Te tumenge akor vareko phenďahas: ‚Dikh, kade hino o Mesijašis,‘ abo: ‚Kode hino!‘ – ma pačan!

\VS{24}Bo avena but falošna mesijaša the but falošna proroka a kerena bare znameňja the zazraki, hoj te cirden pro falošno drom – te pes oda diňahas – the le avrikidle manušen.

\VS{25}Dikhen, phenďom tumenge oda anglal!


\par }{\PP \VS{26}Te tumenge akor vareko phenela: ‚Dikh, pre pušťa hino!‘ – ma džan avri. Abo: ‚Dikh, andro kher hino!‘ – ma pačan.

\VS{27}Bo sar demel o perumos pro vichodos a dičhol les dži o zapados, avke ela, sar avela o Čhavo le Manušeskro.

\VS{28}Bo kaj hin o mulo ťelos, ode pes skidena the o supi.


\par }{\PP \VS{29}A takoj pal o pharipen andre ole dživesa,

\par }{\Q o kham kaľola

\par }{\QB a o čhonoro imar na labola.

\par }{\Q O čercheňa perena andral o ňebos

\par }{\QB a o ňeboskre zora razisaľona.


\par }{\PP \VS{30}Akor pes sikavela pro ňebos o znameňje, o Čhavo le Manušeskro. A savore nipi pre phuv rovena, sar dikhena, hoj
{\IT{o Čhavo le Manušeskro avel pro ňeboskre chmari}} andre zor the andre bari slava.

\VS{31}Sar šunďola e zoraľi truba, bičhavela peskre aňjelen a skidena upre leskre avrikidle manušen pal savore štar seri le svetoskre, pal jekh agor le ňebostar dži pre aver.“


\par }{\SH O podobenstvo pal o figovňikos
\par }
{\PP \VS{32}„Le figovňikostar sikľon o podobenstvo: Sar leskre konara hine imar kovle a o prajti aven avri, džanen, hoj o ňilaj hino pašes.

\VS{33}Avke the tumen, sar dikhena, hoj pes oda savoro ačhel, džanen, hoj hino pašes paš o vudar.

\VS{34}Čačipen phenav tumenge, hoj kada pokoleňje na predžala, medik pes kada savoro na ačhela.

\VS{35}O ňebos the e phuv našľona, ale mire lava šoha na našľona.“


\par }{\SH Ňiko na džanel oda džives aňi odi ora
\par }
{\PP \VS{36}„Ale ole dživesestar the ola oratar na džanel ňiko, aňi o ňeboskre aňjela, aňi o Čhavo, ča jekh o Dad.

\VS{37}Sar sas andre ola dživesa, sar dživelas o Noach, avke ela the akor, sar avela o Čhavo le Manušeskro.

\VS{38}Bo andre ola dživesa angle potopa o manuša chanas the pijenas, lenas romňen a džanas romeste dži andre oda džives, sar geľa o Noach andro korabos

\VS{39}a na džanenas, so pes ačhela, medik na avľa e potopa a na iľa savoren het – avke ela the sar avela o Čhavo le Manušeskro.

\VS{40}Akor ena duj džene pre maľa: Jekh ela ilo a dujto ačhela.

\VS{41}Duj džuvľija erňinena pro mľinkos: Jekh ela iľi a dujto ačhela.


\par }{\PP \VS{42}Vašoda ma soven, bo na džanen, andre savi ora the andre savo džives avela tumaro Raj.

\VS{43}Ale kada džanen: Te džanľahas o gazdas, sava oratar rači avela o zbujňikos, diňahas pozoris a na domukľahas leske te rozmarel o kher.

\VS{44}Vašoda the tumen aven pripravimen, bo o Čhavo le Manušeskro avela andre odi ora, savi na užarena.“


\par }{\SH Pal o lačho the nalačho sluhas
\par }
{\PP \VS{45}„Akor ko hin oda verno the goďaver sluhas, saves ačhaďa leskro raj upral peskre sluhi, hoj len te del te chal pro spravno časos?

\VS{46}Bachtalo hin oda sluhas, saves leskro raj, sar avela, arakhela oda te kerel.

\VS{47}Čačipen tumenge phenav, hoj les ačhavela upral calo peskro barvaľipen.

\VS{48}Ale te peske gondoľinďahas oda nalačho sluhas andre peskro jilo: ‚Miro raj mek avke sig na avela‘ –

\VS{49}a chudňahas te marel olen, ko leha služinen, a chaľahas the piľahas le pijakenca,

\VS{50}akor avela o raj ole sluhaskro andre oda džives, savo na užarel, the andre odi ora, savi na džanel.

\VS{51}Prečhinela les pro jepaš a leskro kotor ela le dujemujengre manušenca. Ode ela o roviben a randena le dandenca andre dukh.“




\par }\Chap{25}{\SH Pal o deš pačivale čhaja
\par }
{\PP \VerseOne{1}„Akor ela o ňeboskro kraľišagos ajso, sar o deš pačivale čhaja, save peske ile o lampi a gele anglal te užarel le ternes.

\VS{2}Ale pandž lendar sas diline a pandž goďaver.

\VS{3}O diline peske ile o lampi, ale na ile peha olejos,

\VS{4}ale o goďaver peske ile o lampi the le olejoha andro cakli.

\VS{5}Sar imar but na avelas o terno, zadriminde savore a zasute.


\par }{\PP \VS{6}Ale pal jepaš rat vareko vičinďa: ‚Dikh, o terno avel! Džan avri pal leste!‘


\par }{\PP \VS{7}Akor ušťile savore čhaja a pripravinenas peske o lampi.

\VS{8}A o nagoďaver phende le goďaverenge: ‚Den amen tumare olejostar, bo amare lampi murdaľon andre.‘


\par }{\PP \VS{9}Ale o goďaver lenge odphende: ‚Na, bo na ela dos aňi amen aňi tumen. Feder ela, te tumenge džana te cinel olendar, ko bikenen olejos.‘


\par }{\PP \VS{10}A sar gele te cinel, akor avľa o terno. Ola, ko sas pripravimen, gele leha andre pro bijav a phandľa pes andre o vudar.


\par }{\PP \VS{11}Paľis doavle the okla čhaja a phenenas: ‚Rajeja, Rajeja, phundrav amenge!‘


\par }{\PP \VS{12}Ale ov odphenďa: ‚Čačipen tumenge phenav, na prindžarav tumen!‘


\par }{\PP \VS{13}Vašoda ma soven, bo na džanen o džives aňi e ora, kana avela o Čhavo le Manušeskro!“


\par }{\SH Pal o talenti
\par }
{\PP \VS{14}„Oda ela avke, sar jekh manuš, savo džalas het pro droma, vičinďa peske le sluhen a diňa lenge peskro barvaľipen.

\VS{15}Jekhes diňa pandž talenti, avres duj a avres jekh. Sakones diňa pal oda, so džanelas te kerel. Paľis geľa het.

\VS{16}Oda, ko chudňa pandž talenti, geľa takoj te kerel buči ole lovenca a zarodňa aver pandž talenti.

\VS{17}Avke the oda, ko chudňa duj, zarodňa aver duj.

\VS{18}Ale oda, ko chudňa jekh, geľa avri a kopaľinďa andre phuv chev a ode garuďa le rajeskre love.


\par }{\PP \VS{19}Paľis pal o but časos avľa pale o raj ole sluhengro a phučelas lendar, so kerde le lovenca.

\VS{20}Avľa oda, ko chudňa pandž talenti, anďa aver pandž a phenďa: ‚Rajeja, pandž talenti man diňal, dikh, aver pandž lenca rodňom!‘


\par }{\PP \VS{21}Leskro raj leske phenďa: ‚Mištes kerďal, lačho the pačivalo sluhona! Salas pačivalo andro frima, ačhavava tut upral o but. Av andro radišagos tire rajeskro!‘


\par }{\PP \VS{22}Avľa the oda, ko chudňa duj talenti, a phenďa: ‚Rajeja, duj talenti man diňal, dikh, aver duj lenca rodňom!‘


\par }{\PP \VS{23}Leskro raj leske phenďa: ‚Mištes kerďal, lačho the pačivalo sluhona! Salas pačivalo andro frima, ačhavava tut upral but. Av andro radišagos tire rajeskro!‘


\par }{\PP \VS{24}Paľis avľa the oda, ko chudňa jekh talentos, a phenďa: ‚Rajeja, džanavas, hoj tu sal zoralo manuš. Kides upre ode, kaj na sadzinďal, a les tuke oda, so na rozčhiďal.

\VS{25}Vašoda man daravas a geľom te garuvel tiro talentos andre phuv. Dikh, kade hin oda, so hin tiro!‘


\par }{\PP \VS{26}Ale leskro raj leske odphenďa: ‚Nalačho the leňivo sluhona! Džanehas, hoj kidav upre ode, kaj na sadzinďom, a lav mange oda, so na rozčhiďom.

\VS{27}Šaj diňal mire love olenge, ko keren le lovenca, a sar me avľomas, iľomas mange pale buter.


\par }{\PP \VS{28}Vašoda len lestar o talentos a den oleske, kas hin deš talenti.

\VS{29}Bo sakones, kas hin, oles ela dino a ela les pherdo. Ale olestar, kas nane, pes lela the oda, so les hin.

\VS{30}A kale sluhas, savestar nane chasna, čhiven avri andro kaľipen – ode, kaj ela o roviben a randena le dandenca andre dukh.‘ “


\par }{\SH Pal o posledno sudos
\par }
{\PP \VS{31}„Sar avela o Čhavo le Manušeskro andre peskri slava a savore aňjela leha, akor peske bešela pro tronos andre peskri slava.

\VS{32}A savore narodi pes zdžana angle leste a odďelinela len jekhen avrendar avke, sar o pasťjeris odďelinel le bakroren the le capen.

\VS{33}A thovela le bakroren pal peskri čači sera a le capen pal oki sera.


\par }{\PP \VS{34}Akor phenela o kraľis olenge, ko ena pal leskri čači sera: ‚Aven tumen, so san požehňimen mire Dadestar, zalen o kraľišagos, so sas pripravimen prekal tumende, kanastar sas kerdo o svetos.

\VS{35}Bo somas bokhalo a diňan man te chal, somas smedno a diňan man te pijel, somas cudzincos a priiľan man,

\VS{36}somas lango a diňan man te urel, somas nasvalo a avľan pal ma, somas andre bertena a avľan man te dikhel.‘


\par }{\PP \VS{37}Akor leske phenena o čačipnaskre: ‚Rajeja, kana tut dikhľam bokhales a čaľarďam tut, abo smednones a diňam tut te pijel?

\VS{38}Kana tut dikhľam cudzincos a priiľam tut, abo langes a diňam tut te urel?

\VS{39}Kana tut dikhľam nasvales abo andre bertena a avľam pal tute?‘


\par }{\PP \VS{40}O kraľis lenge odphenela: ‚Čačipen tumenge phenav: Savoro, so kerďan jekheske kale mire nekciknedere phralendar, mange oda kerďan.‘


\par }{\PP \VS{41}Paľis phenela the olenge pal e baľogňi sera: ‚Džan mandar het tumen, so san prekošle, andre večno jag, so hin pripravimen prekal o beng the leskre aňjela.

\VS{42}Bo somas bokhalo, a na diňan man te chal, somas smedno, a na diňan man te pijel,

\VS{43}somas cudzincos, a na priiľan man, somas lango, a na diňan man te urel, somas nasvalo the andre bertena, a na avľan pal ma.‘


\par }{\PP \VS{44}Akor leske the on odphenena: ‚Rajeja, kana tut dikhľam bokhales, abo smednones, abo sar cudzincos, abo langes, abo nasvales, abo andre bertena, a na pomožinďam tuke?‘


\par }{\PP \VS{45}Akor lenge odphenela: ‚Čačipen tumenge phenav: Te oda na kerďan jekheske kale mire nekciknedere phralendar, mange oda na kerďan.‘


\par }{\PP \VS{46}A kala džana andro večno trapišagos, ale o čačipnaskre andro večno dživipen.“




\par }\Chap{26}{\SH O rašaja pes dovakeren pro Ježiš
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar dovakerďa o Ježiš savore kala lava, phenďa peskre učeňikenge:

\VS{2}„Džanen, hoj mek duj džives a ela e Patraďi a o Čhavo le Manušeskro ela dino, hoj les te ukrižinen.“


\par }{\PP \VS{3}Akor pes zgele o bare rašaja, o zakoňika the o phuredera le nipengre andre dvora ko nekbareder rašaj Kajfaš.

\VS{4}Dovakerde pes, hoj le Ježiš počoral chudena a murdarena les.

\VS{5}Ale phenenas: „Na pro inepos, hoj pes o manuša te na vzburinen pre amende.“


\par }{\SH O Ježiš pomazimen andre Betanija
\par }
{\PP \VS{6}Sar sas o Ježiš andre Betanija andro kher ko Šimon ko Malomocno,

\VS{7}avľa ke leste jekh džuvľi. Ola džuvľa sas igen vzacno olejos andro alabastrovo caklocis. Sar bešelas o Ježiš pašal o skamind, čhiďa leske oda olejos avri pro šero.


\par }{\PP \VS{8}Sar oda dikhle o učeňika, choľisaľile a phučle: „Nane zijan, kajso vzacno olejos?

\VS{9}Kada olejos pes šaj bikenďa vaš o but love a šaj pes diňa le čorenge!“


\par }{\PP \VS{10}Sar oda dikhľa o Ježiš, phenďa lenge: „Soske pre late chan choľi? Se igen šukar skutkos mange kerďa.

\VS{11}Bo o čore tumenca hine furt, ale me tumenca furt na avava.

\VS{12}Oleha, hoj čhiďa avri o olejos pre miro ťelos, man pripravinďa pre miro pohrebos.

\VS{13}Čačipen tumenge phenav, hoj všadzik pal calo svetos, kaj pes vakerela kada evaňjelium, pes phenela the oda, so kadi džuvľi akana kerďa, hoj pes pre late te leperel.“


\par }{\SH O Judaš del andre le Ježiš
\par }
{\PP \VS{14}Akor jekh le dešudujendar o Judaš Iškarijotsko geľa het ko bare rašaja

\VS{15}a phučľa: „So man dena, te les tumenge dava andre?“ A on les dine tranda (30) rupune love.

\VS{16}O Judaš akorestar rodelas drom, sar les te del andre.


\par }{\SH E posledno večera
\par }
{\PP \VS{17}Ešebno džives pro inepos le Marengro bi o Kvasos avle o učeňika ko Ježiš a phende leske: „Kaj kames, hoj tuke te keras o Patraďakro chaben?“


\par }{\PP \VS{18}Ov phenďa: „Džan andro foros ke koda the koda manuš a phenen leske: ‚O Učiťeľis tuke phenel: Miro časos hin pašes. Kamav te kerel e Patraďi andre tiro kher mire učeňikenca.‘ “

\VS{19}O učeňika kerde avke, sar lenge oda phenďa o Ježiš, a pripravinde e Patraďi.


\par }{\PP \VS{20}Sar zaračiľa, bešľa o Ježiš le dešudujenca pašal o skamind.

\VS{21}Sar chanas, phenďa: „Čačipen tumenge phenav: Jekh tumendar man zradzinela.“


\par }{\PP \VS{22}Sar oda šunde, ačhile igen smutna a phučenas lestar jekh pal aver: „Som oda me, Rajeja?“


\par }{\PP \VS{23}O Ježiš odphenďa: „Oda, ko peske manca močinela o maro andro čaro, ov man zradzinela.

\VS{24}O Čhavo le Manušeskro mušinel te merel, avke sar pal leste hin pisimen, ale ole manušeha, ko les zradzinel, ela igen namištes. Feder leske uľahas, te aňi na uľiľahas.“


\par }{\PP \VS{25}Akor o Judaš, savo les zradzinelas, phučľa: „Som oda me, Rabbi?“

\par }{\PP O Ježiš leske phenďa: „Tu oda phenďal.“


\par }{\PP \VS{26}Sar chanas, iľa o Ježiš o maro a paľikerďa. Phagerelas, delas le učeňiken a phenďa: „Len, chan, kada hin miro ťelos.“


\par }{\PP \VS{27}Paľis iľa e kuči, paľikerďa, diňa lenge a phenďa: „Pijen andral savore,

\VS{28}bo kada hin miro rat la zmluvakro, so pes čhorel avri vaš but manuša, hoj pes lenge te odmukel o bini.

\VS{29}Ale phenav tumenge, hoj imar buter šoha na pijava olestar, so barol pre viňica, dži andre oda džives, medik les na pijava nevo tumenca andro kraľišagos mire Dadeskro.“


\par }{\PP \VS{30}Paloda, sar giľade chvala, gele pro Olivovo verchos.


\par }{\SH O Ježiš phenel, hoj les savore omukena
\par }
{\PP \VS{31}Akor lenge o Ježiš phenďa: „Kadi rat savore denašena a omukena man, bo hin pisimen:

\par }{\Q ‚{\IT{Marava le pasťjeris}}

\par }{\QB {\IT{a o bakrore andral o stados pes rozdenašena}}.‘


\par }{\PP \VS{32}Ale sar uščava andral o meriben, džava anglal tumende andre Galileja.“


\par }{\PP \VS{33}Akor leske o Peter phenďa: „Te tut savore omukena, me tut šoha na omukava.“


\par }{\PP \VS{34}O Ježiš leske odphenďa: „Čačipen tuke phenav, hoj mek adi rat, sigeder sar o kohutos giľavela, tu man trival zaprineha.“


\par }{\PP \VS{35}O Peter leske phenďa: „Kajte tuha mušinava te merel, šoha tut na zaprinava.“ A savore učeňika avke phenenas.


\par }{\SH E modľitba andre Getsemansko zahrada
\par }
{\PP \VS{36}Paľis lenca o Ježiš avľa pre ajso than, so pes vičinel Getsemane. Ode phenďa peskre učeňikenge: „Bešen tumenge kade, medik man me džava te modľinel.“

\VS{37}Iľa peha le Peter the le Zebedeoskre duje čhaven. A zaiľa les o pharipen the e žaľa.

\VS{38}Akor lenge phenďa: „Miri duša hiňi pro meriben smutno! Ačhen manca kade a ma soven!“


\par }{\PP \VS{39}Geľa lendar sikra dureder anglal, peľa le mujeha pre phuv a modľinelas pes: „Dado miro, te pes oda del, mi obdžal man kadi kuči. Ale na oda so me kamav, ale so tu kames.“


\par }{\PP \VS{40}Paľis avľa ke peskre učeňika, arakhľa len te sovel a phenďa le Peteriske: „So, na birinen manca te ačhel jekh ora upre?

\VS{41}Ma soven a modľinen tumen, hoj te na džan andro pokušeňje! Bo o duchos kamel, ale o ťelos hino slabo.“


\par }{\PP \VS{42}Pale pes odgeľa dujtovar te modľinel a phenelas: „Dado miro, te man našťi obdžal kadi kuči a mušinav la te pijel, mi ačhel pes oda, so tu kames!“


\par }{\PP \VS{43}Sar avľa, arakhľa len pale te sovel, bo cirdelas len igen te sovel.

\VS{44}Mukľa len, odgeľa pes pale tritovar te modľinel a phenďa pale ola lava.


\par }{\PP \VS{45}Paľis avľa ko učeňika a phenďa lenge: „Mek furt soven a odpočovinen tumenge? Dikh, avľa odi ora, sar o Čhavo le Manušeskro hino dino andro vasta le binošne manušenge.

\VS{46}Ušťen upre, aven džas. Miro zradcas hino pašes.“


\par }{\SH O Judaš zradzinel le Ježiš
\par }
{\PP \VS{47}Androda, medik o Ježiš vakerelas, avľa o Judaš, jekh le dešudujendar. Leha avenas but nipi le šabľenca the le pacenca andro vasta, save sas bičhade le bare rašajendar the le phurederendar.

\VS{48}Le Ježišoskro zradcas lenge diňa anglal te džanel: „Oda hin oda, kas čumidava. Chuden les.“

\VS{49}A takoj avľa o Judaš ko Ježiš a phenďa: „Smirom tuke, Rabbi!“ A čumidľa les.


\par }{\PP \VS{50}O Ježiš leske phenďa: „Prijaťeľina, ker oda, soske avľal.“

\par }{\PP Avke avle, chudle les a zaile.

\VS{51}Jekhvareste jekh olendar, ko sas le Ježišoha, iľa avri e šabľa, demaďa le nekbaredere rašaskre sluhas a odčhinďa leske o kan.


\par }{\PP \VS{52}O Ježiš leske phenďa: „Thov e šabľa pale pro than, bo sako, ko pes la šabľaha marel, la šabľaha the merela.

\VS{53}Abo gondoľines tuke, hoj našťi akana mangav mire Dades a ov mange bičhaďahas buter sar dešuduj (12) legioni aňjelen?

\VS{54}Ale sar pes paľis naplňindehas o Pisišagi, save phenen, hoj pes oda kavke mušinel te ačhel?“


\par }{\PP \VS{55}Andre odi ora phenďa o Ježiš le nipenge: „Avľan pre ma le šabľenca the le pacenca, hoj man te zalen sar varesave živaňis? Sako džives bešavas maškar tumende andro chramos, sikavavas a na phandľan man.

\VS{56}Ale kada savoro pes ačhiľa, hoj pes te naplňinel oda, so pisinde o Proroka.“ Androda les savore učeňika omukle a denašle het.


\par }{\SH O Ježiš angle Bari Rada
\par }
{\PP \VS{57}Avke zaile le Ježiš a ľigende les ko Kajfaš, ko nekbareder rašaj. Ode pes zgele o zakoňika the o phuredera.

\VS{58}O Peter avelas pal leste dural a doavľa dži andre dvora le nekbareder rašaskri. Geľa andre a bešľa peske le sluhenca, hoj te dikhel, sar oda savoro doperela.


\par }{\PP \VS{59}O bare rašaja, o phuredera the caľi Bari Rada kamenas te arakhel falošno sveďectvos pro Ježiš, hoj les te murdaren.

\VS{60}Ale kajte avle but falošna švedki, the avke ňič na arakhle.

\par }{\PP Paľis avle duj džene

\VS{61}a phende: „Kada manuš phenďa: ‚Šaj čhivav tele kada chramos a tel o trin džives les pale šaj ačhavav.‘ “


\par }{\PP \VS{62}Akor ušťiľa o nekbareder rašaj a phenďa leske: „Ňič na phenes pre oda, so pre tu kala manuša vakeren?“

\VS{63}Ale o Ježiš sas čhit. A o nekbareder rašaj leske phenďa: „Le vera anglo džido Del a phen amenge, či sal tu o Kristus, o Čhavo le Devleskro.“


\par }{\PP \VS{64}O Ježiš leske phenďa: „Tu oda phenďal. Ale phenav tumenge, hoj akanastar dikhena, hoj
{\IT{o Čhavo le Manušeskro bešel pre čači sera le Nekzoraledereskri a avel pro ňeboskre chmari}}.“


\par }{\PP \VS{65}Akor čhingerďa o nekbareder rašaj peskre gada a phenďa: „Ruhinel pes! Kampel amenge mek švedken? Akana šunďan, sar pes ruhinel!

\VS{66}So pre oda phenen?“

\par }{\PP A on odphende: „Zaslužinel peske te merel!“


\par }{\PP \VS{67}Akor leske chudle te čhungarel andro muj a marenas les pal o šero. Aver les marenas le pacenca

\VS{68}a phenenas: „Prorokin amenge, Kristus! Ko tut demaďa?“


\par }{\SH O Peter zaprinel le Ježiš
\par }
{\PP \VS{69}O Peter bešelas avri pre dvora. Avľa ke leste jekh služka a phenďa leske: „The tu salas ole Ježišoha andral e Galileja.“


\par }{\PP \VS{70}Ale o Peter zaprinďa angle savoredženende a phenďa: „Na džanav, so vakeres.“


\par }{\PP \VS{71}Sar geľa paš e brana, dikhľa les aver služka a phenďa olenge, ko ode sas: „The kada manuš sas ole Ježišoha andral o Nazaret.“


\par }{\PP \VS{72}Ale o Peter pale zaprinďa a iľa vera: „Na prindžarav ole manušes!“


\par }{\PP \VS{73}Sikra paloda avle ola, ko ode ačhenas, a phende le Peteriske: „Tu sal čačes jekh lendar, bo tiro vakeriben pre tu phenel avri.“


\par }{\PP \VS{74}Androda pes o Peter chudňa te košel a iľa pre peste vera: „Me na prindžarav ole manušes!“ A takoj giľaďa o kohutos.

\VS{75}Akor avľa le Peteriske pre goďi ola lava, so leske o Ježiš phenďa: „Sigeder sar o kohutos giľavela, tu man trival zaprineha.“ Geľa avri a chudňa igen te rovel.




\par }\Chap{27}{\SH O Ježiš ľigendo ko Pilat
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sig tosara pes dovakerde savore bare rašaja the o phuredera le nipengre pro Ježiš, hoj les dena te murdarel.

\VS{2}Phandle les, ľigende het a oddine le vladariske le Pilatoske.


\par }{\SH Le Judašiskro meriben
\par }
{\PP \VS{3}Sar dikhľa o Judaš, savo diňa andre le Ježiš, hoj les odsudzinde, sas leske pharo a diňa pale le bare rašajenge the le phurederenge ola tranda (30) rupune love

\VS{4}a phenďa: „Kerďom binos, bo zradzinďom o ňevinno rat.“

\par }{\PP Ale on odphende: „So amen hin andre oda? Oda hin tiri veca!“


\par }{\PP \VS{5}O Judaš čhiďa ola rupune love andro chramos a odgeľa. Paľis geľa a figinďa pes.


\par }{\PP \VS{6}O bare rašaja ile ola love a phende: „Našťi len thovas andre le chramoskri pokladňica, bo oda hin o počiňiben vaš o rat.“

\VS{7}Dovakerde pes a ole lovenca cinde e maľa le hrnčjariskri, hoj ode te parunen le cudzincen.

\VS{8}Vašoda pes vičinel odi maľa „Maľa le Rateskri“ dži adadžives.

\VS{9}Akor pes ačhiľa oda, so sas phendo prekal o prorokos Jeremijaš: „{\IT{Ile ola tranda (30) rupune love, o počiňiben, pre savo pes dovakerde o čhave le Izraeloskre,}}

\VS{10}{\IT{a dine len vaš e maľa le hrnčjariske, avke sar mange prikazinďa miro Raj.}}“


\par }{\SH O Ježiš anglo Pilat
\par }
{\PP \VS{11}O Ježiš ačhelas anglo vladaris a o vladaris lestar phučľa: „Sal tu o židoviko kraľis?“

\par }{\PP „Tu oda phenďal,“ phenďa leske o Ježiš.


\par }{\PP \VS{12}O bare rašaja the o phuredera pre leste but vakerenas, ale ov ňič na odphenďa.

\VS{13}Akor lestar o Pilat phučľa: „Na šunes, keci pre tu vakeren?“

\VS{14}Ale o Ježiš leske na odphenďa aňi lav, vašoda pes o vladaris igen čudaľinelas.


\par }{\PP \VS{15}Sako berš pre Patraďi premukelas o vladaris le nipenge jekhe bertenošis, saves peske o manuša kidenas avri.

\VS{16}Akor ode sas jekh igen nalačho bertenošis, saves vičinenas Barabaš.

\VS{17}Sar pes o nipi zgele, phučľa lendar o Pilat: „Kas kamen, hoj tumenge te premukav: Le Barabaš, abo le Ježiš, saves vičinen Kristus?“

\VS{18}Bo džanelas, hoj les andral e zavisť dine andre.


\par }{\PP \VS{19}Sar bešelas o Pilat pro sudno stolkos, bičhaďa ke leste leskri romňi, hoj leske te phenen: „Te na chal tut ňič ole čačipnaskre manušeha, bo adadžives andro suno but cerpinďom vaš leske!“


\par }{\PP \VS{20}Ale o bare rašaja the o phuredera marde upre le nipen, hoj te mangen le Barabaš a te murdaren le Ježiš.


\par }{\PP \VS{21}O Pilat lendar phučľa: „Kas kale dujendar kamen, hoj tumenge te premukav?“

\par }{\PP „Le Barabaš!“ odphende.


\par }{\PP \VS{22}A o Pilat phučľa: „A so te kerav le Ježišoha, saves vičinen Kristus?“

\par }{\PP „Ukrižin les!“ vičinenas savoredžene.


\par }{\PP \VS{23}Ale ov lendar phučľa: „So ajso nalačho kerďa?“

\par }{\PP No on mek zoraleder vičinenas: „Ukrižin les!“


\par }{\PP \VS{24}Sar dikhľa o Pilat, hoj ňič našťi kerel a o nipi keren mek bareder vika, iľa o paňi, thoďa (omorďa) o vasta anglo nipi a phenďa: „Me som žužo kale manušeskre ratestar! Pre tumende oda ačhel.“


\par }{\PP \VS{25}A savore nipi phende: „Leskro rat pre amende the pre amare čhave!“


\par }{\PP \VS{26}Akor lenge premukľa le Barabaš. Ale le Ježiš zbičinďa a diňa te ukrižinel.


\par }{\SH O slugaďa asan le Ježišostar
\par }
{\PP \VS{27}O slugaďa ile le Ježiš andre le vladariskro palacis a zgele pes pre leste caľi čata.

\VS{28}Čhide leske tele o gada a urde les andro purpurovo plašťos.

\VS{29}Le trňendar leske kerde koruna a thode leske la pro šero. Dine les paľica andro čačo vast a perenas anglal leste pro khoča. Asanas lestar a phenenas: „Mi dživel o židoviko kraľis!“

\VS{30}Čhungarenas pre leste, ile odi paľica a marenas les pal o šero.

\VS{31}Sar lestar imar preačhile te asal, čhide pal leste tele o purpurovo plašťos, urde pre leste leskre gada a ľidžanas les te ukrižinel.


\par }{\SH O Ježiš ukrižimen
\par }
{\PP \VS{32}Sar avenas avri, arakhle varesave manušes, savo pes vičinelas Šimon Cirenejsko. Leske prikazinde, hoj te ľidžal le Ježišoskro kerestos.

\VS{33}Avle pre oda than, so pes vičinel Golgota, so hin „le Lebkengro Than“.

\VS{34}Dine les te pijel mol mišimen varesoha, so hin igen kirko. Ale sar koštoľinďa, na kamľa te pijel.

\VS{35}Sar les ukrižinde, rozďelinde peske leskre gada a losinenas vaše, [hoj pes te naplňinel oda, so phenďa o prorokos: „Rozďelinde peske mire gada a losinenas vaš mire veci.“]

\VS{36}Paľis peske o slugaďa bešle a stražinenas les.

\VS{37}Upral leskro šero dine te pisinel leskri vina: „Kada hin o Ježiš, o kraľis le Židengro.“


\par }{\PP \VS{38}Jekhetane leha ukrižinde duje zbujňiken, jekhes pal e čači sera a dujtones pal oki sera.

\VS{39}Ola manuša, save odarik predžanas, pes ruhinenas, kerenas le šerenca

\VS{40}a phenenas: „Tu, so čhives tele o chramos a tel o trin džives les ačhaves, zachraňin tut! Te sal o Čhavo le Devleskro, av tele pal o kerestos!“

\VS{41}Avke lestar asanas the o bare rašaja le zakoňikenca the le phurederenca a phenenas:

\VS{42}„Avren zachraňinelas a pes našťi zachraňinel? Ov hino o kraľis le Izraeloskro! Akana mi avel tele pal o kerestos a pačaha leske!

\VS{43}Pačalas le Devleske, akana les mi zachraňinel, te les kamel! Se phenďa: ‚Me som o Čhavo le Devleskro!‘ “

\VS{44}Asanas lestar the ola, ko leha sas jekhetane ukrižimen.


\par }{\SH O Ježiš merel
\par }
{\PP \VS{45}Dešuduj (12) orendar\FTNT{*}{{\FR 27:45 }{\FT{E grecko čhib: Šov orendar dži eňa ori. Akor rachinenas o ori avres sar adadžives.}}} pro dilos avľa o kaľipen pal caľi phuv a ľikerďa dži trin ori pal o dilos.

\VS{46}Vaj trin orendar o Ježiš zoraha vičinďa: „{\IT{Eli, Eli, lama sabachtani}}?“ So hin prethodo: „{\IT{Devla miro, Devla miro, soske man omukľal}}?“


\par }{\PP \VS{47}Sar oda šunde varesave džene, save ode ačhenas, phende: „Vičinel le Eliaš!“


\par }{\PP \VS{48}Jekh dženo takoj denašľa te močinel e špongija andro šut, thoďa la pre paca a delas les te pijel.

\VS{49}Ale okla džene phenenas: „Muk avke! Dikhaha, či les avela o Eliaš te zachraňinel!“


\par }{\PP \VS{50}Ale o Ježiš pale zorales vičinďa a muľa.


\par }{\PP \VS{51}Akor o pochtan, so sas figimen andro chramos, phariľa pro jepaš uprunestar dži tele, e phuv razisaľolas a o skali pharonas.

\VS{52}O hrobi pes phundravenas a but sveta manuša ušťile andral o meriben.

\VS{53}Avle avri andral o hrobi paloda, sar o Ježiš ušťiľa andral o meriben, a gele andro sveto foros, kaj pes sikade but dženenge.


\par }{\PP \VS{54}Sar dikhľa o veľiťeľis the ola, ko leha stražinenas le Ježiš, hoj e phuv razisaľolas, a the oda savoro, so pes ačhelas, igen pes daranas a phenenas: „Ov sas čačes o Čhavo le Devleskro!“


\par }{\PP \VS{55}Sas ode the but džuvľa, save dikhenas dural. On džanas pal o Ježiš andral e Galileja a kerenas pašal leste.

\VS{56}Maškar lende sas e Maria Magdalena the e Maria, e daj le Jakoboskri the le Jozefoskri, a mek e daj le Zebedeoskre čhavengri – le Jakoboskri the le Janoskri.


\par }{\SH O Ježiš parundo
\par }
{\PP \VS{57}Sar zaračiľa, avľa jekh barvalo manuš andral e Arimatija, savo pes vičinelas Jozef. Ov sas tiš le Ježišoskro učeňikos.

\VS{58}Geľa pal o Pilat a mangelas le Ježišoskro ťelos. Avke o Pilat prikazinďa, hoj leske les te den.

\VS{59}O Jozef iľa o ťelos a zapačarďa les andre žuži lepeda.

\VS{60}Thoďa les andre peskro nevo hrobos, savo avri kerďa andre skala. Paľis zakerďa o vudar andro hrobos bare bareha a geľa het.

\VS{61}Sas ode e Maria Magdalena the oki aver Maria a bešenas anglo hrobos.


\par }{\PP \VS{62}Pre aver džives pro šabat pes zgele o bare rašaja the o Farizeja ko Pilat

\VS{63}a phende: „Rajeja, avľa amenge pre goďi, hoj oda zvodcas, mek sar dživelas, phenďa: ‚Pal o trin džives uščava andral o meriben.‘

\VS{64}Vašoda prikazin, hoj dži o trito džives mištes te stražinen o hrobos, hoj les te na aven leskre učeňika rači te čorel a te na phenen le nipenge, hoj ušťiľa andral o meriben. Avke ela o posledno klamišagos goreder sar o ešebno.“


\par }{\PP \VS{65}O Pilat lenge phenďa: „Hin tumen slugaďa, džan a stražinen les, sar ča džanen.“

\VS{66}Avke on gele, zapečaťinde andre o bar a dine le slugaďenge te stražinel.




\par }\Chap{28}{\SH O Ježiš ušťel andral o meriben
\par }
{\PP \VerseOne{1}Pal o šabat, sar avel avri o kham pro ešebno džives andro kurko, gele e Maria Magdalena the oki dujto Maria te dikhel o hrobos.


\par }{\PP \VS{2}A dikh, e phuv zorales razisaľiľa, bo o aňjelos le Rajeskro avľa tele andral o ňebos, odcirdňa o bar pašal o hrobos a bešľa peske upre.

\VS{3}Leskro muj švicinelas sar bleskos a leskre gada sas parne sar jiv.

\VS{4}O slugaďa lestar avke daranďile, hoj ačhile sar mule.


\par }{\PP \VS{5}Ale o aňjelos phenďa le džuvľenge: „Tumen ma daran! Bo džanav, hoj roden le Ježiš, savo sas ukrižimen.

\VS{6}Ov kade nane, bo ušťiľa andral o meriben, avke sar phenďa. Aven, dikhen oda than, kaj pašľolas.

\VS{7}Džan sigo te phenel leskre učeňikenge, hoj ušťiľa andral o meriben a džal anglal tumende andre Galileja. Ode les dikhena. Ma bisteren pre oda, so phenďom!“


\par }{\PP \VS{8}Avle sigo avri andral o hrobos a daraha the bare radišagoha denašenas oda te phenel leskre učeňikenge.

\VS{9}A jekhvareste androda pes lenca o Ježiš arakhľa a phenďa lenge: „Smirom tumenge!“ On avle ke leste, klaňinenas pes leske a chudenas pes leskre pindrendar.

\VS{10}Akor lenge o Ježiš phenďa: „Ma daran tumen! Džan te phenel mire phralenge, hoj te džan andre Galileja. Ode man dikhena.“


\par }{\SH O bare rašaja prepočinen le slugaďen
\par }
{\PP \VS{11}Sar o džuvľa džanas ko učeňika, varesave ole slugaďendar odgele andro foros a phende le bare rašajenge savoro, so pes ačhiľa.

\VS{12}O bare rašaja pes zgele le phurederenca te dovakerel a dine le slugaďen but love

\VS{13}a phende: „Phenen, hoj leskre učeňika avle rači a čorde les akor, sar tumen sovenas.

\VS{14}A te pes oda došunela o Pilat, amen les prevakeraha a keraha sa, hoj pes tumenge ňič te na ačhel.“

\VS{15}O slugaďa ile o love a kerde avke, sar lenge sas phendo. A kada vakeriben pes rozľigenďa maškar o Židi dži adadžives.


\par }{\SH O Ježiš bičhavel le učeňiken
\par }
{\PP \VS{16}O dešujekh (11) učeňika gele andre Galileja pre oda verchos, kaj lenge phenďa o Ježiš.

\VS{17}Sar les dikhle, klaňinenas pes leske, ale varesave pochibinenas.

\VS{18}O Ježiš avľa ke lende a phenďa: „Hin mange diňi savori zor pro ňebos the pre phuv.

\VS{19}Vašoda džan a keren mange učeňiken andral savore narodi. Bolen len andro nav le Dadeskro, le Čhaskro the le Svete Duchoskro

\VS{20}a sikaven len te doľikerel savoro, so tumenge prikazinďom. Dikhen, me som tumenca sako džives, medik na ela o koňec le svetoskro.“

\par }