\NormalFont\ShortTitle{Rut}

{\MT E Rut



\par }\ChapOne{1}{\SH Le Elimelechoskri famelija andro Moab
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andre oda časos, sar o sudci vladňinenas andre Judsko, avľa andre odi phuv bari bokh. Akor jekh manuš iľa peskra romňa the peskre duje čhaven a geľa het andral o Betlehem te bešel andre moabiko phuv sar cudzincos

\VS{2}a ode ačhiľa te dživel. Ov pes vičinelas Elimelech a sas andral e famelija Efrat andral o judsko foros Betlehem. Leskri romňi pes vičinelas Noemi a leskre duj čhave pes vičinenas Machlon the Kiljon.


\par }{\PP \VS{3}Paľis o Elimelech muľa a leskri romňi e Noemi ačhiľa korkori peskre duje čhavenca.

\VS{4}On peske ile romňen Moabčanken la Orpa the la Rut. Paloda ode bešenas vaj deš berš

\VS{5}a paľis sodujdžene o Machlon the o Kiljon mule a e Noemi ačhiľa korkori bi o čhave the bi o rom.


\par }{\SH E Rut the e Noemi džan pale andro Betlehem
\par }
{\PP \VS{6}Akor e Noemi peske phenďa, hoj džala het peskre borijenca andral e moabiko phuv, bo pes došunďa, hoj o RAJ pes pale visarďa ke peskre manuša a diňa len maro.

\VS{7}Avke peskre duje borijenca odgeľa andral e moabiko phuv, kaj bešenas, a džanas pale le dromeha andre judsko phuv.


\par }{\PP \VS{8}Paľis phenďa e Noemi peskre duje borijenge: „Džan sodujdžeňa pale khere ke peskre daja. Mi el o RAJ jileskro ke tumende avke, sar tumen sanas ke ma the ke tumare roma, save imar mule.

\VS{9}Mi del tumenge o RAJ, hoj tumenge te arakhen avre romen, hoj mištes tumenge lenca te dživen andre lengre khera!“

\par }{\PP Ale sar len čumidľa, chudle igen zorales te rovel

\VS{10}a phende lake: „Amen kamas te džal tuha andre tiro narodos!“


\par }{\PP \VS{11}Ale e Noemi phenďa: „Džan pale khere, čhajale mire! Soske manca avena? Gondoľinen tumenge, hoj mek man ena čhave, so ena tumare roma?

\VS{12}Džan pale khere, čhajale mire, me imar som igen phuri. Našťi imar džav romeste! A kajte oda uľahas avke, hoj mek adi rat geľomas pale romeste a uľahas man čhave,

\VS{13}či tumen užarďanas, medik barilehas avri? Soske tumen te zľikeren a te na džan pale romeste? Na, čhajale mire! Miri dukh hiňi bareder sar tumari, bo o RAJ pre ma domukľa baro pharipen.“


\par }{\PP \VS{14}No on chudle pale te rovel. Paľis e Orpa čumidľa la sasa a visarďa pes pale, ale e Rut ačhiľa paš late.


\par }{\PP \VS{15}Akor e Noemi phenďa: „Dikh, e Orpa geľa pale ke peskre manuša the ke peskre devla. Dža the tu pal late!“


\par }{\PP \VS{16}Ale e Rut phenďa: „Preačh imar mange te vakerel, hoj tut te omukav a te džav tutar het! Kaj tu džaha, ode the me džava, a kaj tu bešeha, ode the me bešava. Tiro narodos ela miro narodos a tiro Del ela the miro Del.

\VS{17}Ode, kaj mereha tu, kamav the me te merel a ode kamav te el parunďi. Mi marel man zorales o RAJ, te domukava, hoj man tutar te odlel vareso! Ča o meriben man tutar šaj odlel.“

\VS{18}Sar dikhľa e Noemi, hoj e Rut laha the avke kamelas te džal, preačhiľa la te prevakerel.


\par }{\PP \VS{19}Avke džanas jekhetane dži andro foros Betlehem. Sar doavle andro Betlehem, savore manuša andral oda foros avle ke lende a o džuvľa phučenas: „Hin oda čačes e Noemi?“


\par }{\PP \VS{20}„Ma vičinen man imar Noemi\FTNT{*}{{\FR 1:20 }{\FT{Oda hin: bachtaľi.}}},“ phenďa lenge. „Vičinen man Mara\FTNT{†}{{\FR 1:20 }{\FT{Oda hin: kirko.}}}! Bo o Nekzoraleder Del mange kerďa bari dukh andre miro dživipen.

\VS{21}Sar adarik odgeľom, sas man savoro, ale akana man o RAJ anďa pale a nane man ňič. Soske man vičinen Noemi, te o Nekzoraleder Del pes mandar visarďa a domukľa pre ma e bibach?“


\par }{\PP \VS{22}Avke avľa pale e Noemi andral e Moabiko phuv peskra boraha la Rutaha, savi sas Moabčanka. Avle andro Betlehem akor, sar pes chudelas te skidel upre o jačmeňis.




\par }\Chap{2}{\SH E Rut pre maľa le Boaziskri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andro Betlehem sas jekh baro manuš, savo sas barvalo, a vičinelas pes Boaz. Ov sas famelija la Noemakre romeske le Elimelechoske.


\par }{\PP \VS{2}E Moabčanka e Rut phenďa la Noemake: „Muk man te džal pre maľa te skidel upre o jačmeňis pal varekaste, ko mange oda domukela.“

\par }{\PP E Noemi lake odphenďa: „Dža, čhaje miri!“

\VS{3}Avke e Rut geľa pre maľa ke ola, ko kiden upre o klasi. No ačhiľa pes, hoj ov chudňa te kidel pre odi sera la maľakri, so sas le Boaziskri, savo sas e famelija le Elimelechoskri.


\par }{\PP \VS{4}Akor avľa o Boaz andral o Betlehem a phenďa peskre manušenge: „O RAJ tumenca!“

\par }{\PP A on odphende: „O RAJ tut mi požehňinel!“


\par }{\PP \VS{5}O Boaz phučľa olestar, ko ľidžalas le robotňiken: „Kaskri hiňi kadi terňi džuvľi?“


\par }{\PP \VS{6}Oda sluhas odphenďa: „Kadi džuvľi hiňi andral e moabiko phuv, oj avľa pale la Noemaha.

\VS{7}Phučľa mandar: ‚Šaj skidav upre o klasi, so ačhel pal o manuša, save keren pre maľa?‘ Avľa sig tosara a akorestar ačhel pro pindre a kerel. Ča ajci so peske sikra geľa te bešel andro ciňocis.“


\par }{\PP \VS{8}Akor prevakerďa o Boaz ke Rut: „Šun man, čhaje miri! Ma dža te kidel upre o klasi pre aver maľa aňi ma dža adarik het. Ale ľiker tut mire služobňičkendar.

\VS{9}Dikh, pre savi maľa keren, a dža pal lende. Phenďom mire sluhenge, hoj tut te den smirom. Te aveha smedno, dža te pijel paňi andral o džbani, so pherdžarde o sluhi.“


\par }{\PP \VS{10}Akor e Rut banďiľa le mujeha pre phuv anglal leste a phenďa leske: „Soske sal ke ma ajso lačho a zaačhes vaš ma, kajte som cudzinka?“


\par }{\PP \VS{11}O Boaz odphenďa: „Phende mange avri savoro, so kerďal prekal tiri sasuj, sar tuke muľa o rom a sar omukľal le dades the la da the e phuv tire narodoskri a avľal maškar o manuša, saven angloda na prindžarehas.

\VS{12}Mi požehňinel tut o RAJ, o Del le Izraeloskro, vaš oda, so kerďal. Mi del tut o RAJ, ke savo tut avľal te garuvel, bari odmena.“


\par }{\PP \VS{13}Oj leske odphenďa: „Paľikerav tuke, raja miro, hoj sal ke mande lačhejileskro. Poťešinďal man a šukares manca vakerďal, tira služobňičkaha, kajte me man našťi rachinav aňi paš jekh lendar.“


\par }{\PP \VS{14}Paľis, sar gele te chal, phenďa lake o Boaz: „Av te chal amenca. Le tuke sikra maro a močin tuke les andre omačka.“ A sar peske bešľa paš leskre robotňika, o Boaz la diňa peko zrnos. Oj chaľa čales a mek lake the ačhiľa.

\VS{15}Paľis ušťiľa a geľa pale te kidel o klasi. O Boaz phenďa peskre sluhenge: „Muken la te kidel upre o klasi maškar o snopi a ma zaačhaven la.

\VS{16}A mek až andral o snopi cirden avri o klasi a čhiven len pre phuv, hoj peske len oj te kidel. Ma phenen lake ňič.“


\par }{\PP \VS{17}E Rut kidelas o klasi dži rači, a sar len žužarelas, kidňa upre vaj deš kili jačmeňis.

\VS{18}Akor geľa andro foros te sikavel la sasake, keci kidňa upre. Diňa la the le chabenestar, so lake ačhiľa.


\par }{\PP \VS{19}E sasuj latar phučľa: „Khatar kada kidňal? Pre savi maľa kerehas adadžives buči? Mi el bachtalo oda, ko sas ajso lačho ke tu!“

\par }{\PP Avke e Rut phenďa avri la sasake, ke kaste kerelas buči, a phenďa: „Oda murš, ke savo keravas adadžives buči, pes vičinel Boaz.“


\par }{\PP \VS{20}Akor e Noemi phenďa peskra borake: „O RAJ, savo na bisterel aňi pro džide, aňi pro mule, mi požehňinel le Boaz!“ A mek phenďa: „Oda murš hino amenge famelija. Ov hino jekh olendar, kas hin pravos te cinel avri amaro ďeďictvos.“


\par }{\PP \VS{21}Paľis e Rut lake phenďa: „O Boaz mange mek phenďa, hoj šaj man ľikerav leskre sluhendar, medik na kidena upre savoro, so hin leskro.“


\par }{\PP \VS{22}E Noemi phenďa peskra borake: „Mištes hin, čhaje miri, hoj šaj kides le služobňičkenca pre leskri maľa, bo ode tuke ňiko na kerela ňič nalačho.“


\par }{\PP \VS{23}Avke pes e Rut ľikerelas paš o Boaziskre služobňički, medik na preačhile te kidel upre o jačmeňis a paľis the e pšeňica. Calo kada časos bešelas ke peskri sasuj.




\par }\Chap{3}{\SH E Noemi del goďi la Rut
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jekh džives lake phenďa e sasuj Noemi: „Čhaje miri, imar hin časos, hoj tuke te rodav varesavo kher, hoj tuke te el mištes.

\VS{2}Dikh, oda Boaz, saveskre čhajenca salas, hino amari famelija. O Boaz džal adi rat pre maľa te prekidel o jačmeňis.

\VS{3}Šun, so kereha akana! Thov (omor) tut a muk pre peste parfumos. Uri pre peste nekfeder gada a paľis dža ode, kaj pes prekidel o jačmeňis paš e maľa. Ale le Boaziske tut na de te dikhel, medik na preačhela te chal the te pijel!

\VS{4}Sar ov džala te pašľol, dodžan tut, kaj pašľol. Dža a odučhar leske e lepeda pal o pindre a pašľuv peske paš leskre pindre. Ov tuke phenela, so paľis te kerel.“


\par }{\PP \VS{5}E Rut lake odphenďa: „Kerava savoro, so mange phenďal.“

\VS{6}Akor geľa pre maľa a kerďa savoro, so lake phenďa e sasuj Noemi.


\par }{\PP \VS{7}Sar o Boaz chaľa the piľa, sas andre lačhi dzeka. Ode, kaj sas o jačmeňis pre kopa, geľa peske te pašľol. Akor e Rut cichones džalas ke leste, odučharďa e lepeda pal leskre pindre a pašľiľa peske ode.

\VS{8}Pal jepaš rat pes prekerďa o Boaz a sar pes obdikhľa, jekhvareste dikhľa te pašľol paš peskre pindre varesava džuvľa.


\par }{\PP \VS{9}Ov latar phučľa: „Ko tu sal?“

\par }{\PP „Me som tiri služka e Rut,“ odphenďa leske. „Vašoda, hoj mange sal famelija, so mange hin igen pašes, a hin tut pravos man te cinel avri, mangav tut, ochraňin man\FTNT{*}{{\FR 3:9 }{\FT{E hebrejiko čhib: Rozker pre ma o agor tire plašťostar.}}}.“


\par }{\PP \VS{10}Ov lake odphenďa: „Čhaje miri, mi požehňinel tut o RAJ. Akana presikaďal mek bareder pačiv sar odi pačiv, so presikaďal tira sasake. Bo na geľal ko terne čhave, aňi ko čore aňi ko barvale.

\VS{11}Akana tut ma dara, čhaje miri! Kerava tuke savoro, so mangehas. Bo savore manuša, save bešen andre kada foros, džanen, hoj sal lačhi džuvľi.

\VS{12}Hin oda čačipen, hoj som la famelijatar, so tut majinel te cinel avri. Ale mek hin aver manuš, savo hin pašeder famelija, sar som me.

\VS{13}Adi rat ačh te sovel kade. Tosara dikhaha, či oda manuš tut kamela te cinel avri. Te kamela, mi kerel oda. Ale te na kamela, dav tut lav, avke sar o RAJ dživel, hoj kerava oda me. Pašľuv tuke kade dži tosara.“


\par }{\PP \VS{14}Avke e Rut pašľolas paš leskre pindre dži tosara. Ušťiľa tosara mek sigeder, sar vidňisaľolas, bo o Boaz phenďa: „Ňiko pes te na dodžanel, hoj e džuvľi sas rači pre maľa.“


\par }{\PP \VS{15}A mek phenďa: „An o plašťos, so hin pre tu, a ľiker les.“ Oj les ľikerelas a o Boaz andre čhiďa vaj biš (20) kili jačmeňis a thoďa lake pro dumo. Paľis geľa pale andro foros.


\par }{\PP \VS{16}Sar e Rut avľa ke sasuj, oj latar phučľa: „Sar dopeľal, čhaje miri?“

\par }{\PP Avke lake savoro vakerďa avri, so prekal late o Boaz kerďa,

\VS{17}a mek phenďa: „Kala biš kili man diňa a phenďa mange: ‚Našťi džas het ča avke ke tiri sasuj bijal ňisoste.‘ “


\par }{\PP \VS{18}Paľis e Noemi phenďa: „Čhaje miri, akana mek ľiker avri, medik tut na dodžaneha, sar oda savoro doperela. Bo na ela les smirom, medik na dokerela adadžives savoro.“




\par }\Chap{4}{\SH O Boaz cinel avri la Rut
\par }
{\PP \VerseOne{1}O Boaz geľa andre brana le foroskri a ode peske bešľa. Akor odarik predžalas oda murš, pal savo o Boaz lake vakerelas a sas leske famelija. Ov leske phenďa: „Av kade a beš tuke.“ Ov avľa a bešľa peske.


\par }{\PP \VS{2}Akor peske o Boaz kidňa avri deše foroskre vodcendar a phenďa lenge: „Bešen tumenge kade tele.“ A on peske bešle.

\VS{3}Avke o Boaz phenďa ole manušeske andral e famelija: „Odi Noemi, savi avľa pale andral e moabiko phuv, kamel te bikenel oda kotor la maľakro, savo sas le Elimelechoskro.

\VS{4}Me mange phenďom, hoj tu pal ada majines te džanel. Vašoda kalen švedken vičinďom, hoj tuke te phenav, hoj te cines odi maľa. Te la kames te cinel, cin la, a te na, ta phen mange. Me džanav, hoj tut hin ešebno pravos te cinel odi maľa. Me som pal tu.“

\par }{\PP „Cinava!“ phenďa oda manuš.


\par }{\PP \VS{5}Ale o Boaz leske phenďa: „Mek oda džives, sar cineha odi maľa la Noematar, mušineha la Moabčanka la Rut peske te lel romňake pal o rom, savo lake muľa, a mušineha mek te ľikerel o nav pal lakro ešebno rom. Sar tut laha ela čhavoro, o ďeďictvos pal lakro rom mušinela te ačhel leske.“


\par }{\PP \VS{6}Akor oda manuš phenďa: „Te hin oda avke, me la našťi cinav prekal peste, bo na ela mištes mire ďeďictvoha. Tuke phenav: Te kames, cin la tu!“


\par }{\PP \VS{7}Varekana kerenas avke andro Izrael, sar cinenas vaj čerinenas maškar peste vareso, hoj jekh murš čhivelas tele e sandalka a delas avreske. Oleha sikavenas, hoj pes dovakerde.


\par }{\PP \VS{8}Avke oda manuš phenďa le Boaziske: „Cin tuke la.“ A čhiďa tele e sandalka.


\par }{\PP \VS{9}Sar ov ada kerďa, o Boaz phenďa ole švedkenge, save ľidžanas o foros, the savore manušenge: „Adadžives savore dikhľan, hoj la Noematar cinďom savoro, so sas le Elimelechoskro, le Kiljonoskro the le Machlonoskro.

\VS{10}Kaleha mange iľom la Moabčanka la Rut, savi sas e romňi le Machlonoskri, hoj te ľikerav o nav the o ďeďictvos oleske, savo muľa, a hoj pes te na bisterel pre leskro nav andre kada foros. Adadžives tumen san oleske savore švedki!“


\par }{\PP \VS{11}Androda o vodci the savore manuša andral o foros phende: „Amen sam o švedki. Mi del o RAJ, hoj odi romňi, savi džala andre tiro kher, te el ajsi sar e Rachel the e Leja, save dine le Izrael but čhaven! Te aves baro andre tiro kmeňos Efrat! Mi džanel sako pal tiro nav andro Betlehem!

\VS{12}O čhave, save tut o RAJ dela kala romňatar, mi en sar o kmeňos le Perecoskro, savo sas o čhavo la Tamarakro the le Judaskro.“


\par }{\PP \VS{13}Avke peske o Boaz iľa la Rut a oj ačhiľa leskri romňi. Sar pes zgele, o RAJ diňa, hoj te ačhel khabňi, a uľiľa lake muršoro.

\VS{14}Akor o džuvľa phende la Noemake: „Mi el barardo o RAJ, savo tut adadžives diňa čhavores, savo tut dodikhela\FTNT{*}{{\FR 4:14 }{\FT{E hebrejiko čhib: o vikupiťeľis}}}! Mi del o RAJ, hoj leskro nav pes furt te leperel andro Izrael.

\VS{15}Ov tuke obdžiďarela o jilo a ľikerela tut dži ke tiro phuripen. Anďa les pro svetos tiri bori, savi tut kamel. Oj tuke hiňi feder, sar te tut uľahas efta čhave!“


\par }{\PP \VS{16}E Noemi igen kamelas le čhavores, iľa les pro vasta a bararelas les avri.

\VS{17}O džuvľa, save bešenas paš e Noemi, dine le čhavores nav Obed a phenenas: „La Noemake uľiľa muršoro.“ O Obed sas dad le Izajoske a o Izaj sas dad le Davidoske.


\par }{\SH Le Perecoskro rodokmeňos
\par }
{\PP \VS{18}Kada hin le Perecoskro rodokmeňos: O Perec sas dad le Checronoske,

\VS{19}o Checron sas dad le Ramoske, o Ram le Aminadaboske,

\VS{20}o Aminadab le Nachšonoske, o Nachšon le Salmonoske,

\VS{21}o Salmon le Boaziske, o Boaz le Obedoske,

\VS{22}o Obed le Izajoske a o Izaj sas dad le Davidoske.

\par }