\NormalFont\ShortTitle{2. Kraľengro}

{\MT Dujto zvitkos le kraľengro



\par }\ChapOne{1}{\SH O Eliaš the o kraľis Achazijah
\par }
{\PP \VerseOne{1}Paloda, sar muľa o izraeliko kraľis Achab, o Moabčana pes vzburinde pro Izrael.

\VS{2}O Achazijah peľa pal o balkonos andral peskro upruno kher andre Samarija a zraňinďa pes. Bičhaďa peskre služobňiken a phenďa lenge: „Džan a dophučen tumen le ekroňike devlestar Baal-Zebub, či sasťuvava avri.“


\par }{\PP \VS{3}Akor o aňjelos le RAJESKRO phenďa le Eliašiske andral o Tišbe: „Ušťi a dža pro drom, hoj tut te arakhes le služobňikenca, saven bičhaďa o samarijiko kraľis, a phen lenge: ‚So, nane andro Izrael Del, hoj tumen džan te phučel le ekroňike devlestar Baal-Zebub?‘

\VS{4}Vašoda kavke o RAJ phenel: ‚Andral o hadžos, pre savo pašľos, imar na ušťeha, ale čačes pre leste mereha.‘ “ Avke o Eliaš odarik geľa het.


\par }{\PP \VS{5}Sar avle pale leskre služobňika, o kraľis lendar phučľa: „Soske avľan pale?“


\par }{\PP \VS{6}Odphende leske: „Arakhľam pes varesave muršeha, savo amenge phenďa: ‚Visaren tumen pale ko kraľis, savo tumen bičhaďa, a phenen leske, hoj o RAJ phenel kada: So, nane andro Izrael Del, hoj tumen džan te phučel le ekroňike devlestar Baal-Zebub? Vašoda imar na ušťeha andral o hadžos, pre savo pašľos, ale čačes pre leste mereha.‘ “


\par }{\PP \VS{7}O kraľis lendar phučelas: „Sar dičholas avri oda murš, savo pes tumenca zgeľa a vakerelas tumenge kala lava?“


\par }{\PP \VS{8}Phende leske: „Sas pre leste plašťos le džviroskra cipatar a pašal leste sas phandlo cipuno sirimos.“

\par }{\PP „Oda sas o Eliaš andral o Tišbe,“ phenďa o kraľis.


\par }{\PP \VS{9}Paľis o kraľis bičhaďa peskre veľiťeľis le penda (50) slugaďenca pal o Eliaš. Sar o veľiťeľis avľa ko Eliaš, ov ipen akor bešelas pro agor le brehoskro a phenďa leske: „Muršeja le Devleskro, o kraľis tuke prikazinel, hoj te aves tele!“


\par }{\PP \VS{10}O Eliaš phenďa le veľiťeľiske: „Te som le Devleskro murš, akor mi perel andral o ňebos e jag a mi zlabarel tut the tire muršen.“ Androda e jag andral o ňebos peľa a zlabarďa les the leskre muršen.


\par }{\PP \VS{11}Avke o kraľis pal leste bičhaďa avre veľiťeľis le penda (50) slugaďenca. Ov leske phenďa: „Muršeja le Devleskro, o kraľis tuke prikazinel, hoj takoj te aves tele!“


\par }{\PP \VS{12}O Eliaš odphenďa: „Te som le Devleskro murš, akor mi perel andral o ňebos e jag a mi zlabarel tut the tire muršen.“ Androda le Devleskri jag andral o ňebos peľa a zlabarďa les the leskre muršen.


\par }{\PP \VS{13}Paľis o kraľis bičhaďa tritovar avre veľiťeľis le penda (50) slugaďenca. Sar oda veľiťeľis geľa upre ko Eliaš, banďiľa anglal leste a zorales les mangelas: „Muršeja le Devleskro, mangav tut vaš miro dživipen the vaš o dživipen mire manušengre. Av jileskro ke amende!

\VS{14}Bo dikh, e jag andral o ňebos peľa a zlabarďa angle mande ole duje veľiťeľen the lengre penda (50) slugaďen. Ale akana mangav tut, mi el tuke miro dživipen andre tire jakha vzacno.“


\par }{\PP \VS{15}Akor le RAJESKRO aňjelos prevakerďa ko Eliaš: „Dža leha tele a ma dara tut!“ Avke o Eliaš ušťiľa a geľa leha ko kraľis.

\VS{16}Sar o Eliaš avľa ko kraľis, phenďa: „Kada phenel o RAJ: ‚Bičhaďal tire služobňiken, hoj pes te dophučen le ekroňike devlestar Baal-Zebub pal tiro sasťipen, avke sar te na uľahas o Del andro Izrael, savestar šaj phučľal. Vašoda čačes mereha pre oda hadžos, pre savo pašľos.‘ “


\par }{\PP \VS{17}O Achazijah muľa, avke sar o RAJ phenďa prekal o Eliaš, a vašoda, hoj le Achazijah na sas čhave, leskro phral o Joram pal leste ačhiľa kraľiske. Oda sas andro dujto berš, sar kraľinelas andre Judsko le Jošafatoskro čhavo o Jehoram.


\par }{\PP \VS{18}Savore aver veci, so kerďa o Achazijah, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.




\par }\Chap{2}{\SH O Eliaš ilo upre andro ňebos
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar o RAJ kamľa te lel le Eliaš andre balvaj andro ňebos, o Eliaš le Elizeoha džanas avri andral o Gilgal.

\VS{2}O Eliaš phenďa le Elizeoske: „Mangav tut, ačh kade, bo o RAJ man bičhavel andro Betel.“

\par }{\PP Ale o Elizeus phenďa: „Avke sar dživel o RAJ a avke sar tu, me tut na omukava!“ Avke gele andro Betel.


\par }{\PP \VS{3}Akor varesave prorocka učeňika, save bešenas andro Betel, gele ko Elizeus a phučle lestar: „Džanes, hoj adadžives o RAJ tutar lela tire rajes?“

\par }{\PP „Džanav,“ odphenďa o Elizeus. „Ale ma vakeren pal oda!“


\par }{\PP \VS{4}Paľis leske o Eliaš phenďa: „Mangav tut, Elizeus, ačh kade, bo o RAJ man bičhavel andro Jericho.“

\par }{\PP Ale o Elizeus odphenďa: „Avke sar dživel o RAJ a avke sar tu, me tut na omukava.“ Avke gele sodujdžene andro Jericho.


\par }{\PP \VS{5}Varesave prorocka učeňika, save sas andro Jericho, gele ko Elizeus a phučle lestar: „Džanes, hoj adadžives o RAJ tutar lela tire rajes a imar tut buter na ľidžala?“

\par }{\PP „Džanav oda,“ odphenďa. „Ale ma vakeren pal oda!“


\par }{\PP \VS{6}Paľis leske phenďa o Eliaš: „Mangav tut, Elizeus, ačh kade, bo o RAJ man bičhavel paš o Jordan.“

\par }{\PP Ale o Elizeus odphenďa: „Avke sar dživel o RAJ a avke sar tu, me tut na omukava.“ Avke gele sodujdžene.


\par }{\PP \VS{7}Penda (50) prorocka učeňika džanas pal lende dži paš o Jordan, a sar o Eliaš the o Elizeus zaačhile paš o paňi, ola proroka nadur lendar zaačhile.

\VS{8}O Eliaš iľa peskro plašťos, pačarďa les andre a demaďa leha pal o paňi. Avke pes o paňi rozďelinďa pro duj seri a sodujdžene pregele pre aver sera pal e šuki phuv.


\par }{\PP \VS{9}Sar imar predžanas, o Eliaš phenďa le Elizeoske: „Phen mange, so kames, hoj prekal tu te kerav angloda, sar avava ilo tutar.“

\par }{\PP „Mangav tut, mi avel pre ma duvar ajci tire duchostar,“ phenďa leske o Elizeus.


\par }{\PP \VS{10}O Eliaš leske odphenďa: „Phari veca tuke manges, no ačhela pes oda, te man dikheha, sar avava tutar ilo upre. Ale te man na dikheha, na chudeha oda.“


\par }{\PP \VS{11}Avke sar džanas le vakeribnaha, jekhvareste pes sikaďa jagalo verdan le jagale grajenca. On avle maškar lende a o Eliaš sas ilo andro ňebos andre bari balvaj.

\VS{12}O Elizeus oda dikhľa a vičinelas: „Dado miro, dado miro! O graja the o maribnaskre verdana andral o Izrael ile mire rajes!“ Avke imar les buter na dikhľa. Akor iľa peskre gada a prečhinďa len pro duj kotora.


\par }{\PP \VS{13}Paľis hazdňa o plašťos, so peľa le Eliašistar, visarďa pes pale a zaačhiľa pro brehos paš o Jordan.

\VS{14}Hazdňa o plašťos a zvičinďa: „Kaj hin o RAJ, o Del le Eliašiskro?“ Avke le plašťoha demaďa pal o paňi, o paňi pes rozďelinďa pro duj seri a o Elizeus odarik pregeľa.


\par }{\PP \VS{15}Sar oda dural dikhle ola penda (50) proroka, save sas andral o Jericho, phende: „Le Eliašiskro duchos hino pro Elizeus.“ Avke on gele ke leste, banďile anglal leste dži e phuv

\VS{16}a phende leske: „Dikh, maškar amende hin penda (50) zorale murša. Šaj džan te rodel tire rajes, či les na odľigenďa o Duchos le RAJESKRO a na čhiďa pre varesavo verchos, abo andre varesavi dolina.“

\par }{\PP „Na mušinen!“ phenďa o Elizeus.


\par }{\PP \VS{17}Ale on pre leste ajci ispidenas, medik na domukľa, hoj te džan. Rodenas les trin džives, ale na arakhle.

\VS{18}Paľis avle pale paš o Elizeus, bo sas andro Jericho, a ov lenge phenďa: „Či tumenge na phenďom, hoj te na džan?“


\par }{\SH O nalačho paňi hino sasťardo
\par }
{\PP \VS{19}Varesave Jerichoskre murša phende le Elizeoske: „Dikh, rajeja amaro, andre kada foros pes mištes amenge bešel, ale o paňi nane lačho a e phuv na anel uľipen\FTNT{*}{{\FR 2:19 }{\FT{Abo: le džuvľenge uľon mule čhave
}}}.“


\par }{\PP \VS{20}„Anen mange nevo čaro a thoven andre lon,“ phenďa lenge. Sar oda čaro leske ande,

\VS{21}geľa paš o paňi, čhiďa andre o lon a phenďa: „Kavke phenel o RAJ: ‚Sasťarďom kada paňi. Imar ňiko kale paňestar na merela a e phuv anela o uľipen.‘ “

\VS{22}Oda paňi hino dži adadžives lačho, avke sar phenďa o Elizeus.


\par }{\SH O Elizeus the o nalačhe čhave
\par }
{\PP \VS{23}Paľis geľa andral o Jericho upre andro Betel, a sar džalas le dromeha, varesave terne čhave andral oda foros lestar asanas a phenenas: „Av upre, tu, lango šero! Av upre, lango šero!“


\par }{\PP \VS{24}Avke o Elizeus visaľiľa, a sar len dikhľa, vičinďa pre lende tele le RAJESKRO sudos. Androda avle avri andral o veš duj medveďici a murdarde saranda the duj (42) čhaven.


\par }{\PP \VS{25}Odarik geľa o Elizeus pro verchos Karmel a odarik avľa pale andre Samarija.




\par }\Chap{3}{\SH O trin kraľa džan pro Moab
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andro dešuochtoto (18.) berš, sar kraľinelas o judsko kraľis Jošafat, ačhiľa andre Samarija kraľiske upral o Izrael o Joram, savo sas čhavo le Achaboskro. Ov kraľinelas dešuduj (12) berš.

\VS{2}O Joram kerelas oda, so na sas pre dzeka le RAJESKE, ale na avke sar leskri daj the dad. Ov čhiďa tele o slupos, so ačhaďa leskro dad le Baaloske.

\VS{3}Ale o Joram na kamelas te omukel o bini avke sar anglal leste o Jeroboam, o čhavo le Nebatoskro, savo cirdelas le Izrael andro binos, a na kamelas te preačhel.


\par }{\PP \VS{4}O moabiko kraľis o Meša ľikerelas bakren a sako berš delas le izraelike kraľis šel ezera (100 000) cikne bakroren the e vlna le šel ezera (100 000) bakrendar sar daň.

\VS{5}Soča o Achab muľa, o moabiko kraľis pes vzburinďa pro izraeliko kraľis.

\VS{6}O kraľis Joram takoj geľa pre leste pro mariben andral e Samarija a diňa te zvičinel calo Izrael.

\VS{7}Bičhaďa pal o judsko kraľis Jošafat, hoj leske te phenen: „O moabiko kraľis pes pre ma vzburinďa. Na avľalas manca pre leste pro mariben?“

\par }{\PP „He! Džava tuha,“ odphenďa leske o Jošafat. „So hin miro, hin the tiro. Me, mire manuša the graja.“


\par }{\PP \VS{8}Akor lestar o Jošafat phučľa: „Save dromeha džaha pre lende?“

\par }{\PP „Le dromeha prekal e pušťa le Edomoskri,“ odphenďa leske o Joram.


\par }{\PP \VS{9}Avke džanas o kraľis Joram, o judsko kraľis the o edomiko kraľis pro Moab. Džanas bare dromeha a pal o efta džives le slugaďen imar na sas paňi prekal peste aňi prekal o dobitkos.


\par }{\PP \VS{10}Akor o Joram phenďa: „Vigos amenge! O RAJ amen trine kraľen kade vičinďa vašoda, hoj amen te del andro vasta le moabike kraľiske!“


\par }{\PP \VS{11}Ale o Jošafat phučľa: „Nane ade varesavo prorokos, savestar šaj phučas le RAJESTAR, so te kerel?“

\par }{\PP Pre oda phenďa jekh služobňikos le Joramoskro: „Hin ade le Šafatoskro čhavo o Elizeus, savo služinelas le Eliašiske.“


\par }{\PP \VS{12}O Jošafat phenďa: „Prekal leste vakerela o RAJ.“ Avke ke leste gele savore trin kraľa.


\par }{\SH O mariben le Moabčanenca
\par }
{\PP \VS{13}O Elizeus phenďa le izraelike kraľiske: „Soske tu aves ke mande? Dža ke tire dadeskre the ke tira dakre proroka!“

\par }{\PP „Na!“ phenďa leske o kraľis o Joram. „O RAJ amen trine kraľen kade anďa, hoj amen te del andro vasta le Moabčanengre.“


\par }{\PP \VS{14}Pre oda leske o Elizeus phenďa: „Avke sar dživel o Nekzoraleder RAJ, saveske služinav, te mange na važinďomas le judske kraľis le Jošafat, aňi pre tu na dikhľomas.

\VS{15}Ale akana anen ke ma varekas, ko bašavel pre harfa.“

\par }{\PP Medik oda lavutaris bašavelas pre harfa, e zor le RAJESKRI avľa pro Elizeus.

\VS{16}Ov phenďa: „Kada phenel o RAJ: ‚Andre kadi šuki dolina kopaľin avri but cheva.

\VS{17}Kajte na dikhena, hoj del o brišind, aňi na šunena e balvaj, kadi dolina ela pherdžarďi le paňeha a tu the tiro dobitkos odarik pijena.‘

\VS{18}Le RAJESKE pes dičhol mek the kada frima a dela tumenge mek the le Moabčanen andro vasta.

\VS{19}Tumen domarena dojekh baro the ohradzimen foros a čhinena tele savore lačhe stromi, zaačhavena lengre prameňa a lengre uľipnaskre maľi začhivena le barenca.“


\par }{\PP \VS{20}Avke tosara, sar pes anel e chabeneskri obeta, jekhvareste avľa o paňi andral o Edom a začhiďa caľi phuv.


\par }{\PP \VS{21}Sar šunde savore Moabčana, hoj ola trin kraľa pre lende aven pro mariben, dine te zvičinel savore muršen, save pes džanenas te marel, le ternen the le phuren, a rozačhade len paš e hraňica.

\VS{22}Sig tosara, sar o kham avelas avri, o Moabčana dikhle angle peste, hoj o paňi dičhol lolo sar rat,

\VS{23}a phende peske: „Oda hin o rat! Ola kraľa pes mušinde maškar peste te marel a murdarde jekh avres. Akana džan a len savoro, so hin andre lengro taboris!“


\par }{\PP \VS{24}Ale sar o Moabčana dogele paš o izraeliko taboris, o Izraeliti gele pre lende a marenas len avke, hoj o Moabčana lendar denašenas het. No on džanas anglal a murdarenas le Moabčanen.

\VS{25}Lengre fori čhide tele, o uľipnaskre maľi začhide le barenca, o prameňa zaačhade a o lačhe stromi čhingerde tele. Ačhiľa ode peskre murenca ča o foros Kir-Chareset, ale o murša le prakenca pes rozačhade pašal leste a domarenas les.


\par }{\PP \VS{26}Sar o moabiko kraľis dikhľa, hoj o mariben prehrajinela, iľa peha efta šel (700) muršen le šabľenca, hoj pes te dochuden ko edomiko kraľis, ale našťi pregele.

\VS{27}Akor iľa peskre ešebne čhas, savo majinďa te el pal leste kraľis, a obetinďa les pro foroskre muri sar labarďi obeta le moabike devleske. E choľi pro Izrael sas igen bari, gele odarik het a visarde pes pale andre peskri phuv.




\par }\Chap{4}{\SH E vdova the o olejos
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andre jekh džives pes varesavi džuvľi, savakro rom sas le prorokendar, mangelas le Elizeoske: „Tiro služobňikos, miro rom muľa a tu džanes, hoj ov daralas le RAJESTAR. Ale akana jekh murš, saveske kamav love, kamel te lel mire soduje čhaven otrokenge.“


\par }{\PP \VS{2}O Elizeus latar phučľa: „So kames, hoj prekal tu te kerav? Phen mange, so tut hin khere?“

\par }{\PP Odphenďa leske: „Tira služobňička andre calo kher nane ňič, ča sikra olejos andre kuči.“


\par }{\PP \VS{3}Pre oda lake phenďa: „Dža a mang tuke savore susedendar, prazdna nadobi. Ma an frima.

\VS{4}Dža andro kher tire čhavenca a phand pal tumende o vudar. Čhivker andre ola nadobi o olejos andral odi kuči a odthov pre sera dojekh nadoba, savi imar ela pherďi.“


\par }{\PP \VS{5}Oj lestar odgeľa a phandľa pal peste the pal peskre čhave o vudar. On lake podenas o nadobi a oj andre čhivkerelas o olejos.

\VS{6}Sar imar sas savore nadobi pherdžarde, phenďa le čhaske: „Pode mange aver nadoba.“

\par }{\PP Ale ov lake phenďa: „Imar buter amen nane.“ Akor andral odi kuči preačhiľa te čuľal o olejos.


\par }{\PP \VS{7}Paľis, sar oda geľa te phenel le prorokoske Elizeoske, ov lake phenďa: „Dža, biken oda olejos a de pale o love, kaske kames, a olestar, so tuke ačhela, šaj džives tu the tire čhave.“


\par }{\SH O Elizeus obdžiďarel le čhavores
\par }
{\PP \VS{8}Andre jekh džives o Elizeus džalas andro foros Šunem. Ode dživelas jekh barvaľi džuvľi, savi les vičinďa ke peste te chal. A akorestar furt, sar odarik predžalas, džalas ode te chal.

\VS{9}Oj phenďa peskre romeske: „Me džanav, hoj kada murš, savo adarik furt predžal, hino le Devleskro sveto manuš.

\VS{10}Av keras leske upral amaro kher cikňi murimen izbica a thovaha leske andre o hadžos, o skamind, o stolkos the o svietňikos. A te varekana avela ke amende, džala peske ode andre.“


\par }{\PP \VS{11}Andre jekh džives, sar ode avľa o Elizeus, geľa andre oda kher a pašľiľa peske ode.

\VS{12}Paľis phenďa peskre služobňikoske le Gehaziske: „Dža, vičin kade ola džuvľa la Šunemčanka.“ Ov la vičinďa a oj avľa paš leste.

\VS{13}O Elizeus le Gehaziske phenďa, hoj lake te phenel: „Phuč latar, so šaj kerav prekal late, bo oj pes pal amende starinel a igen but prekal amende kerel. Či na kamel, hoj man vaš lake te privakerav ko kraľis, abo ko veľiťeľis upral o slugaďa?“

\par }{\PP Sar lake ada o Gehazi phenďa, oj odphenďa: „Hin man savoro, so mange kampel maškar mire manuša.“


\par }{\PP \VS{14}Avke o Elizeus phučľa le Gehazistar: „So šaj prekal late keras?“

\par }{\PP Ov odphenďa: „Nane la čhavo a lakro rom imar hino phuro.“


\par }{\PP \VS{15}„Dža, vičin la!“ phenďa o Elizeus. Sar la vičinďa, oj avľa a zaačhiľa paš o vudar.

\VS{16}Ov lake phenďa: „Beršeha andre kajso časos ľikereha pro vasta tire muršores.“

\par }{\PP Oj leske odphenďa: „Na, rajeja miro, muršeja le Devleskro, ma klamin tira služobňička!“


\par }{\PP \VS{17}No odi džuvľi ačhiľa khabňi a uľiľa lake muršoro beršeha andre oda časos avke, sar lake phenďa o Elizeus.


\par }{\PP \VS{18}Sar o čhavoro podbariľa, geľa andre jekh džives pal peskro dad, savo kidelas pal e maľa o uľipen.

\VS{19}Le dadeske phenďa: „Dukhal man o šero, dukhal man o šero!“

\par }{\PP A ov prikazinďa le sluhaske, hoj les te ľidžal pal leskri daj.

\VS{20}Ľigenďa les a diňa les leskra dake. O čhavo lake bešelas pro pindre dži o dilos a paľis muľa.

\VS{21}Oj les ľigenďa upre te pašľol andro upruno kher pro Elizeoskro hadžos, phandľa pal peste o vudar a geľa het.


\par }{\PP \VS{22}Paľis vičinďa peskre romes a phenďa: „Mangav tut, bičhav mange jekhe sluhas the oslica. Mušinav man so neksigeder te dochudel ke le Devleskro murš a maj avava pale.“


\par }{\PP \VS{23}Ov latar phučľa: „Soske kames ke leste te džal adadžives? Se nane o inepos le Neve čhoneskro aňi o šabat.“

\par }{\PP „Oda ňič!“ oj odphenďa.


\par }{\PP \VS{24}Paľis thoďa pre oslica o sedlos a peskre sluhaske prikazinďa: „Siďar a ma zaačh! Ma dža lokeder, ča te tuke phenava.“


\par }{\PP \VS{25}Avke geľa a doavľa paš o verchos Karmel, kaj sas o Elizeus. Sar la o Elizeus dikhľa te avel, mek sar sas dur, phenďa peskre sluhaske le Gehaziske: „Dikh, kode avel e Šunemčanka!“

\VS{26}Denaš ke late a phuč latar: „Sar sal? Sar hin tire romeske the tire čhavoreske?“ Avke geľa a phučľa latar.

\par }{\PP Oj odphenďa: „Savoro hin mištes.“


\par }{\PP \VS{27}Sar avľa upre ko prorokos, banďiľa a obchudňa leske o pindre. Ale o Gehazi geľa paš late, hoj la lestar te odcirdel, ale o Elizeus leske phenďa: „Muk la, bo hiňi andro baro pharipen. O RAJ mange oda na diňa te džanel a garuďa oda angle ma.“


\par }{\PP \VS{28}Oj leske phenďa: „Či me mange mangavas čhavores mire rajestar? Či tuke na phenďom, hoj man te na des zbitočno naďej?“


\par }{\PP \VS{29}Akor o Elizeus prikazinďa le Gehaziske: „Pripravin tut pro drom, le tuha miri paca a dža. Te tut arakheha varekaha pro drom, ma de tut ke leste anglal. Te pes vareko dela ke tu anglal, ma odphen leske. Paľis thov miri paca le čhavoreske pro muj!“


\par }{\PP \VS{30}Ale leskri daj phenďa: „Avke sar dživel o RAJ the tu, na džava bijal tu.“ Avke o Elizeus ušťiľa a džalas pal late.

\VS{31}O Gehazi ode sas sigeder sar on a thoďa le čhavoreske e paca pro muj, ale ňič pes na ačhiľa. Na dichinelas aňi peha na čhalaďa. Avke pes visarďa pale ko Elizeus a phenďa leske: „O čhavoro pes na prekerďa.“


\par }{\PP \VS{32}Sar o Elizeus geľa andro kher, o čhavoro pašľolas pro hadžos mulo.

\VS{33}Geľa andre, phandľa pal peste o vudar a modľinelas pes ko RAJ.

\VS{34}Paľis geľa upre pro hadžos, kaj sas o čhavoro, pašľiľa pre leste a thoďa peskre vušta pre le čhavoreskre vušta, peskre jakha pre leskre jakha a the peskre burňika pre leskre burňika. Ačhiľa pre leste te pašľol, medik leske o ťelos na roztačiľa.

\VS{35}Paľis ušťiľa a phirelas upre tele pal o kher. Avke geľa upre a pale pašľiľa pre leste. Androda o čhavoro eftavar kichňinďa a phundraďa o jakha.


\par }{\PP \VS{36}Paľis o Elizeus vičinďa le Gehazi a phenďa leske, hoj te vičinel la Šunemčanka. Ov la vičinďa, a sar avľa ko Elizeus, ov lake phenďa: „Le tuke tire čhavores.“

\VS{37}Sar geľa andre, peľa leske paš o pindre a banďiľa anglal leste dži pre phuv. Paľis iľa peskre čhavores a geľa het.


\par }{\SH O jedovato chaben andre piri
\par }
{\PP \VS{38}Sar o Elizeus pes visarďa pale andro Gilgal, sas bokh andre odi phuv. Sar o prorocka učeňika anglal leste bešenas, phenďa peskre služobňikoske: „Dža, thov e bari piri a tav varesavo chaben prekal kala proroka.“


\par }{\PP \VS{39}Paľis jekh lendar geľa pre maľa te kidel varesave bilini. Arakhľa varesavi dzivo rastlina a kidňa pal late o kirko ovocje pherdo plašťos. Čhingerďa oda ovocje andre piri a thoďa len te taďol, kajte ňiko na džanelas, so oda sas\FTNT{*}{{\FR 4:39 }{\FT{Abo: ale okla manuša pal oda na džanenas.}}}.

\VS{40}Sar oda chaben denas te chal le muršenge, on koštoľinde a zvičinde: „Andre piri hin o meriben! Muršeja le Devleskro!“ Oda chaben pes na delas te chal.


\par }{\PP \VS{41}Avke o Elizeus prikazinďa, hoj te anen aro. Čhiďa oda aro andre piri a phenďa: „Kiden le manušenge, hoj te chan.“ Avke oda chaben imar na sas nalačho.


\par }{\SH O Elizeus del te chal šel muršen
\par }
{\PP \VS{42}Varesavo murš avľa andral o foros Baal-Šališa a anďa le Elizeoske le ešebne uľipnastar biš (20) cikne jačmeňiskre mare the zrnos, so mekča kidle upre, andro gono. A o Elizeus phenďa: „Rozde oda le manušenge, hoj te chan!“


\par }{\PP \VS{43}Ale leskro sluhas phenďa: „Gondoľines tuke, hoj kada ela dos prekal o šel (100) murša?“

\par }{\PP Ov leske odphenďa: „Ča de lenge oda te chal. Bo kavke phenel o RAJ: ‚Chana a mek olestar the ačhela.‘ “

\VS{44}Avke lenge oda diňa. On chale a mek ačhiľa olestar, avke sar phenďa o RAJ.




\par }\Chap{5}{\SH O Naaman sasťardo
\par }
{\PP \VerseOne{1}O Naaman sas veľiťeľis upral o slugaďa andro Aram. O kraľis les igen ľikerelas, bo o RAJ prekal leste diňa le Aramejčanenge o viťazstvo. Ov sas zoralo maribnaskro murš, ale sas nasvalo pro malomocenstvo.


\par }{\PP \VS{2}Jekhvar o slugaďa andral o Aram gele pro izraelika gava a odarik zaile cikňa čhajora. Oj ačhiľa služka le Naamanoskra romňake.

\VS{3}Jekh džives phenďa peskra raňake: „Te ča miro raj geľahas ko prorokos, savo hino andre Samarija, ov les sasťarďahas andral o malomocenstvo.“


\par }{\PP \VS{4}Sar o Naaman oda šunďa, geľa ko kraľis a phenďa leske, so vakerelas odi čhajori andral o Izrael.

\VS{5}O aramejiko kraľis phenďa: „Kide tut avri a dža! A me bičhavava le izraelike kraľiske ľil.“ Avke ov geľa a iľa peha 340 kili rup, 68 kili somnakaj the deš ineposkre gada.

\VS{6}Andre oda ľil, so anďa le izraelike kraľiske, sas pisimen kada: „Jekhetane le ľileha tuke bičhavav mire služobňikos le Naaman, hoj les te sasťares le nasvaľibnastar.“


\par }{\PP \VS{7}Sar o izraeliko kraľis pregenďa o ľil, čhingerďa pre peste o gada a phenďa: „So, me som Del, hoj man hin zor upral o dživipen abo upral o meriben? Soske ke ma bičhaďa kale muršes, hoj les te sasťarav? Dikhen, hoj kaleha rodel ča drom, sar te avel pre ma pro mariben.“


\par }{\PP \VS{8}Ale sar o Elizeus pes pal oda dodžanľa, hoj o izraeliko kraľis pre peste čhingerďa o gada, diňa te phenel le kraľiske: „Soske pre tu čhingerďal o gada? Bičhav les ke mande a dodžanela pes, hoj hin andro Izrael prorokos.“


\par }{\PP \VS{9}Akor o Naaman geľa peskre grajenca the le verdanenca a zaačhiľa paš o vudar paš o kher le Elizeoskro.

\VS{10}A o Elizeus bičhaďa peskre sluhas, hoj leske te phenel: „Dža, thov (omor) tut eftavar andro Jordan a tiro ťelos ela pale sasto avke sar angloda.“


\par }{\PP \VS{11}Ale o Naaman choľisaľiľa, geľa het a phenďa: „Gondoľinavas mange, hoj avela ke ma a modľinela pes ko RAJ, ke peskro Del, kerela le vasteha upral oda nasvalo than pre miri cipa a me sasťuvava avri!

\VS{12}Či nane o paňa Abana the o Parpar andro Damašek feder sar savore paňa andro Izrael? So našťi man andre ola paňa thoďom (omorďom) a sasťiľomas avri?“ Avke visaľiľa a choľaha geľa het.


\par }{\PP \VS{13}Androda avle ke leste leskre služobňika a prevakerenas les: „Rajeja amaro, te tutar kamľahas o prorokos varesavi bari veca, či oda na kerďalas? A akana soske tut na kames te thovel andro paňi, avke sar tuke phenďa, hoj te aves žužo?“

\VS{14}Avke o Naaman geľa tele a eftavar pes ponorinďa andro paňi Jordan, avke sar leske phenďa o prorokos. Akor leske o ťelos sasťiľa avri a ačhiľa ajso žužo sar o ťelos le cikne čhavoreskro.


\par }{\PP \VS{15}Paľis avľa pale peskre služobňikenca ko Elizeus. Sar ode doavle, zaačhiľa anglal leste a phenďa: „Akana džanav, hoj ňikhaj avrether nane Del, ča andro Izrael. Mangav tut, prile kada daros tire služobňikostar.“


\par }{\PP \VS{16}O Elizeus leske odphenďa: „Avke sar dživel o RAJ, saveske služinav, na lava tutar.“ Kajte pre leste o Naaman ispidelas, ov lestar ňič na iľa.


\par }{\PP \VS{17}Akor o Naaman phenďa: „Te na kames miro daros, domuk, hoj te den tire služobňikos ajci čik, keci birinena te lel o duj mulici, bo tiro služobňikos imar na obetinela o labarde obeti aňi ňisave dari avre devlenge, ča jekheske le RAJESKE.

\VS{18}Ale mi odmukel mange o RAJ jekh: Sar o kraľis, miro raj, džal andro chramos le Rimonoskro, hoj te banďol angle leste, me mušinav te džal leha, bo chudel pes mire vastestar, a sar ov banďol anglo Rimon, mušinav the me. Mi odmukel mange o RAJ.“


\par }{\PP \VS{19}„Dža andro smirom,“ phenďa leske o Elizeus.

\par }{\SH O binos le Gehaziskro
\par }
{\PP Sar lestar o Naaman geľa het a sas imar sikra dureder,

\VS{20}peske phenďa o Gehazi, le Elizeoskro služobňikos: „Miro raj mukľa ole Aramejčanos Naaman ča avke te džal bi o daros a na iľa lestar oda, so les kamľa te del. Avke sar dživel o RAJ, denašava pal leste a lava mange vareso lestar.“


\par }{\PP \VS{21}Akor o Gehazi denašelas pal o Naaman. Sar o Naaman dikhľa, hoj pal leste vareko denašel, chučiľa tele pal o verdan, geľa paš leste a phučľa: „Hin savoro mištes?“


\par }{\PP \VS{22}„Savoro mištes,“ odphenďa o Gehazi. „Ale miro raj man bičhaďa, hoj tuke te phenav: ‚Ipen akana ke ma avle duj terne učeňika le prorokendar andral e brehengri phuv, andral o Efrajim. Mangav tut, de len 34 kili rup the duj ineposkre gada.‘ “


\par }{\PP \VS{23}„Mangav tut, ker mange pal e dzeka a le kala 68 kili rup,“ phenďa o Naaman a ispidelas pre leste, hoj oda te lel, a thoďa o rup the o duj ineposkre gada andro duj gone a diňa peskre duje sluhenge, hoj anglal leste te ľidžan.

\VS{24}Sar avľa pro brehos, kaj bešelas o Elizeus, iľa ola veci lendar a garuďa andro kher. Avke ole muršen premukľa a on gele het.


\par }{\PP \VS{25}Sar avľa andre a ačhiľa angle peskro raj, phučľa lestar o Elizeus: „Khatar aves, Gehazi?“

\par }{\PP „Tiro služobňikos na sas ňikhaj,“ odphenďa o Gehazi.


\par }{\PP \VS{26}Ale o Elizeus leske pre oda phenďa: „Či na sas miro duchos tuha, sar oda murš chučiľa tele pal o verdan a geľa paš tu? Či hin akana o časos te prilel o rup, o gada, o olivova stromi, o viňici abo le bakren, le dobitkos, le sluhen the le služken?

\VS{27}Vašoda le Naamanoskro malomocenstvo ačhela pre tute the pre tiro potomstvos pro furt!“

\par }{\PP A sar o Gehazi geľa het pašal o Elizeus, ačhiľa malomocno a e cipa leske ačhiľa parňi sar jiv.




\par }\Chap{6}{\SH Pal o tover, so peľa andro paňi
\par }
{\PP \VerseOne{1}O prorocka učeňika phende le Elizeoske: „Dikh, o than, andre savo tuha kade bešas, hino prekal amende cikno.

\VS{2}Aven džas ko paňi Jordan. Dojekh amendar odarik mi anel po jekh kašt a keraha peske kher, andre savo bešaha.“

\par }{\PP „Džan!“ phenďa lenge o Elizeus.


\par }{\PP \VS{3}Vareko lendar phenďa: „Mangav tut, av the tu amenca.“

\par }{\PP Odphenďa: „Mištes, džava.“

\VS{4}Avke geľa lenca.

\par }{\PP Sar doavle paš o Jordan, čhingerenas tele o stromi.

\VS{5}Androda, sar jekh lendar čhinelas tele o stromos, peľa leske o tover pal o poriskos andro paňi. A zvičinďa: „Ó, rajeja miro, oda tover mange ča iľom kečeň!“


\par }{\PP \VS{6}„Kaj peľa oda tover?“ phučľa lestar o Elizeus.

\par }{\PP Sar leske sikaďa oda than, o Elizeus odphagľa konaris, čhiďa pre oda than andro paňi a o tover avľa upre.

\VS{7}A phenďa leske: „Le tuke les avri!“ Avke ov nacirdňa o vast a iľa peske les avri.


\par }{\SH O Elizeus zaačhavel la aramejika armada
\par }
{\PP \VS{8}Jekhvar, sar o aramejiko kraľis sas andro mariben le Izraeloha, iľa peskre veľiťeľen a radzinelas pes lenca, pre savo than te kerel o taboris.

\VS{9}Ale o Elizeus le izraelike kraľiske diňa pal oda te džanel a phenďa: „De pozoris, hoj te na džas pre oda than, bo ode taborinen o Aramejčana.“

\VS{10}Avke o izraeliko kraľis bičhaďa peskre muršen pre oda than, pal savo leske phenďa o Elizeus. Ada pes ačhiľa buterval, a vašoda peske o Izraeliti pre ola thana furt denas pozoris.


\par }{\PP \VS{11}Vašoda o aramejiko kraľis choľisaľiľa, vičinďa ke peste peskre veľiťeľen a phučľa lendar: „Phenen mange avri, ko amendar chudel paš o izraeliko kraľis?“


\par }{\PP \VS{12}Jekh lendar phenďa: „Ňiko, rajeja miro the kraľina, ale o Elizeus, o izraeliko prorokos, phenel avri le izraelike kraľiske the oda, so tu vakeres andre tiro kher, kaj soves.“


\par }{\PP \VS{13}O aramejiko kraľis phenďa: „Džan a dodžanen tumen, kaj akana hino, a me bičhavava le slugaďen, hoj les te zalen.“

\par }{\PP Odphende leske: „Ipen akana hino andro Dotan.“

\VS{14}Avke ode bičhaďa but slugaďen pro maribnaskre verdana the pro graja. On ode dogele rači a rozačhade pes pašal oda foros.


\par }{\PP \VS{15}Sar le Elizeoskro sluhas ušťiľa tosara a geľa avri, dikhľa, hoj pherdo slugaďa pro graja the pro verdana hine rozačhade pašal o foros. A phenďa le Elizeoske: „Jaj, vigos amenge, rajeja miro! So keraha?“


\par }{\PP \VS{16}O Elizeus leske odphenďa: „Ma dara tut! Ola, ko hine amenca, hine buter sar ola, ko hine lenca.“

\VS{17}Paľis pes o Elizeus modľinelas: „RAJEJA, mangav tut, phundrav leske o jakha, hoj te dikhel.“ Avke o RAJ phundraďa le sluhaske o jakha a ov jekhvareste dikhľa pro verchos pherdo graja the jagale verdana pašal o Elizeus.


\par }{\PP \VS{18}Sar o Aramejčana avenas ke leste tele, o Elizeus pes kavke modľinelas ko RAJ: „Korar kale manušen.“ Akor o RAJ kerďa oda, so lestar mangľa o Elizeus.


\par }{\PP \VS{19}Paľis lenge o Elizeus phenďa: „Kada nane oda foros, so roden. Na san pro lačho drom. Aven pal ma, ľidžava tumen ke oda murš, saves roden.“ Avke len ľigenďa andre Samarija.


\par }{\PP \VS{20}Sar ode dogele, o Elizeus phenďa: „RAJEJA, phundrav lenge o jakha, hoj te dikhen.“ O RAJ lenge phundraďa o jakha a on dikhle, hoj hine maškar e Samarija.


\par }{\PP \VS{21}Sar len dikhľa o izraeliko kraľis, phučľa le Elizeostar: „Te murdarel len? Te murdarel len, rajeja miro?“


\par }{\PP \VS{22}„Ma murdar len!“ ov odphenďa. „Či tu murdares olen, saven zales la šabľaha the le lukoha? De len te chal the te pijel paňi a muk len te džal pale ke peskro raj.“

\VS{23}Avke kerďa prekal lende bari hoscina. Sar chale a pile, premukľa len a gele ke peskro kraľis. Avke o aramejika slugaďa preačhile te džal pro izraelika gava.


\par }{\SH Bari bokh andre Samarija
\par }
{\PP \VS{24}Pal varesavo časos o aramejiko kraľis Ben-Hadad, zvičinďa savore peskre slugaďen, gele pro foros Samarija a rozačhade pes pašal leste.

\VS{25}Andre Samarija sas bari bokh, bo o Aramejčana but časos sas rozačhade pašal oda foros. Sas ajsi bokh, hoj vaš le somariskro šero počinenas ochtovardeš (80) rupune a vaš jekh čaroro dzivo purum pandž rupune.


\par }{\PP \VS{26}Sar o izraeliko kraľis phirelas pal o foroskro muros, varesavi džuvľi pre leste zvičinďa: „Pomožin mange, rajeja miro the kraľina!“


\par }{\PP \VS{27}Ov lake phenďa: „Te tuke o RAJ na pomožinela, sar tuke me šaj pomožinav? La pšeňicaha, abo la moľaha?“

\VS{28}Paľis latar phučľa: „So kames?“

\par }{\PP Oj phenďa: „Kadi džuvľi kade man kerďa upre. Phenďa: ‚De tire čhas, hoj les adadžives te chas, a mires chaha tajsa.‘

\VS{29}Avke mire čhas taďam a chaľam. Sar pre aver džives lake phenďom: ‚De tire čhas, hoj les te chas,‘ oj peskre čhas garuďa.“


\par }{\PP \VS{30}Sar oda šunďa o kraľis, so odi džuvľi phenďa, čhingerďa pre peste o gada. Sar phirelas pal o foroskre muri, o manuša dikhle, hoj pre leskro ťelos tel o gada hine urde o gada le gonestar.

\VS{31}O kraľis phenďa: „O RAJ man zorales mi marel, te adadžives le Šafatoskre čhaske le Elizeoske na odčhinava o šero!“


\par }{\PP \VS{32}O Elizeus bešelas andre peskro kher a o vodci le forengre bešenas leha. Angloda sar ke leste avľa o poslos, phenďa o Elizeus le vodcenge: „Dikhen, oda vrahos bičhavel varekas, hoj mange te odčhinel o šero. Den pozoris! Sar oda poslos avela, phanden pre leste o vudar a ispiden les le vudareha avri. Či imar na šunďol leskre rajeskre kroki, sar avel kade pal leste?“

\VS{33}Mek lenca vakerelas, sar ke leste doavľa o kraľis a phenďa: „Kadi pohroma avľa le RAJESTAR! Soske mek užarava pro RAJ, hoj amenge te pomožinel?“




\par }\Chap{7}{\SH O Elizeus prorokinel
\par }
{\PP \VerseOne{1}Akor o Elizeus phenďa: „Šunen, so phenel o RAJ: ‚Tajsa andre kajso časos pes bikenela paš e Samarijiko brana trin kili nekfeder aro, abo šov kili jačmeňis vaš jekh rupuňi minca.‘ “


\par }{\PP \VS{2}Ale le kraľiskro nekpašeder veľiťeľis, phenďa le Elizeoske: „Kajte o RAJ phundravela o oblaki pro ňebos, kada pes našťi ačhiľahas!“

\par }{\PP „Pre tire jakha oda dikheha, ale na chaha olestar,“ phenďa leske o Elizeus.


\par }{\SH O malomocna andro aramejiko taboris
\par }
{\PP \VS{3}Paš e foroskri brana ačhenas štar malomocna murša. On phende jekh avreske: „So kade užaraha, medik na meraha?

\VS{4}Se te džaha andro foros, meraha ode bokhatar, bo hin ode bokh, a te ačhaha kade, tiš meraha. Aven, predžas andro aramejiko taboris. Te amen mukena te dživel, ta dživaha, a te amen murdarena, ta meraha.“


\par }{\PP \VS{5}Avke sar zaračiľa, džanas andro taboris, ale sar dogele paš o taboris, dikhle, hoj ode nane ňiko.

\VS{6}Bo o RAJ kerďa, hoj o Aramejčana andro taboris te šunen e bari vika, sar aven o maribnaskre verdana, o graja the o pherdo slugaďa, a on peske gondoľinenas, hoj o izraeliko kraľis počinďa le chetitske the le egiptske kraľenge, hoj te aven lenca pre lende pro mariben.

\VS{7}Avke denašle o Aramejčana het, sar zaračolas, hoj peske te zachraňinen o dživipen. A mukle ode pal peste peskre stani, peskre grajen, somaren a the o taboris avke, sar sas.


\par }{\PP \VS{8}Sar ola štar malomocna avle paš o anglune stani andro taboris, gele andre jekh stanos. Ode chale a pile. Ile savoro, so sas andro stanos: o rup, o somnakaj the o gada. Paľis gele odarik a garude oda. Avke gele andre aver stanos, ile savore veci, so andre sas, a gele oda te garuvel.


\par }{\PP \VS{9}Avke phende jekh avreske: „Namištes keras. Adadžives hin o džives le radišagoskre hiroskro, a te oda na phenaha ňikaske a užaraha dži tosara, avaha potrestimen vaš ada. Aven džas ada te phenel andro palacis le kraľiskro.“


\par }{\PP \VS{10}Sar dogele andro foros, zvičinde pro stražňika, save ačhenas paš e foroskri brana a phende lenge: „Akana avľam andral o aramejiko taboris a ňiko ode nane. Na dikhľam ode aňi na šunďam ňisave manušes, ča o graja the o somara sas priphandle a o stani ačhile avke, sar sas.“

\VS{11}Avke ola stražňika pašal e brana dine oda te džanel dureder a oda hiros dogeľa andro palacis le kraľiskro.


\par }{\SH O Izraeliti andro aramejiko taboris
\par }
{\PP \VS{12}Sas mek rat, sar oda phende le kraľiske. Avke o kraľis ušťiľa pal o hadžos a phenďa peskre služobňikenge: „Phenava tumenge, so kamen amenca te kerel o Aramejčana. On džanen, hoj bokhaľuvas, a vašoda gele avri andral o taboris, hoj pes te garuven pro maľi, a gondoľinen peske kada: ‚On avena avri andral o foros a paľis len amen zalaha džidonen a dochudaha pes dži andro foros.‘ “


\par }{\PP \VS{13}Paľis jekh leskro služobňikos phenďa: „Kampel te bičhavel pandže muršen pro graja, save mek kade ačhile, a avke pes dodžanaha, so pes ačhiľa. Te predživena, ta predživaha the amen, a te merena, na ela lenge goreder sar amenge, se the avke savore Izraeliti meraha.“


\par }{\PP \VS{14}Avke ola murša peske ile duj maribnaskre verdana le grajenca. O kraľis len bičhaďa andro aramejiko taboris a phenďa lenge: „Džan a predikhen, so pes ačhiľa!“

\VS{15}Ola murša džanas pal o Aramejčana dži paš o Jordan a dikhle pro drom rozčhide but gada the zbraňe, so andro baro zmetkos pestar odčhivkerde, sar denašenas. Paľis, sar avle pale ko kraľis, phende leske savoro, so dikhle.

\VS{16}Avke o manuša andral e Samarija gele andro aramejiko taboris a ile odarik savoro. Ačhiľa pes oda avke, sar phenďa o RAJ, hoj trin kili nekfeder aro mola jekh rupuňi minca a šov kili jačmeňis mola jekh rupuňi minca.


\par }{\PP \VS{17}Paľis o izraeliko kraľis thoďa ole nekpašeder veľiťeľis te stražinel paš e brana, ale o manuša pes ispidenas andre brana, phirenas pal leste a ov muľa. Ačhiľa pes savoro avke, sar phenďa le Devleskro murš o Elizeus, sar avľa ke leste o kraľis:

\VS{18}„Tajsa kajso časos andre Samarija pes bikenela trin kili nekfeder aro, abo šov kili jačmeňis vaš jekh rupuňi minca.“


\par }{\PP \VS{19}Akor phenďa le kraľiskro nekpašeder veľiťeľis le Elizeoske: „Kajte o RAJ phundravela o oblaki pro ňebos, kada pes našťi ačhiľahas.“ Avke o Elizeus leske phenďa: „Pre tire jakha oda dikheha, ale na chaha olestar.“

\VS{20}A the avke pes leske ačhiľa. Sar pes o manuša ispidenas andre brana, uštarenas pre leste a ov muľa.




\par }\Chap{8}{\SH O kraľis the e džuvľi andral o Šunem
\par }
{\PP \VerseOne{1}O Elizeus phenďa la džuvľake andral o Šunem, savake uštaďa andral o meriben le čhas: „Ušťi a dža caľa tira famelijaha avrether te bešel, bo o RAJ dela andre kadi phuv e bokh, so ľikerela efta berš.“

\VS{2}Oj kerďa avke, sar lake phenďa le Devleskro murš o Elizeus. Geľa peskra famelijaha andre filišťiňiko phuv a bešelas ode efta berš.


\par }{\PP \VS{3}Pal o efta berš odi džuvľi avľa pale andro Izrael a geľa ko kraľis te mangel lestar pale peskro kher the peskri maľa.

\VS{4}Ipen akor o kraľis vakerelas le Gehaziha, le Elizeoskre sluhaha, a phenďa leske: „No ča vaker mange pal savore zazraki, so kerďa o Elizeus.“

\VS{5}Sar vakerelas o Gehazi le kraľiske pal oda, sar o Elizeus uštaďa andral o meriben le čhas, ipen akor odi džuvľi geľa ko kraľis, hoj lestar te mangel pale peskro kher the peskri maľa.

\par }{\PP Akor o Gehazi phenďa le kraľiske: „Dikh, rajeja miro the kraľina! Kade hiňi odi džuvľi a kade lakro čhavo, saves o Elizeus uštaďa andral o meriben.“

\VS{6}Avke o kraľis latar phučelas pal oda a oj leske savoro vakerelas.

\par }{\PP Paľis o kraľis ačhaďa uradňikos, hoj pes pal oda te postarinel, a phenďa leske: „De lake pale savoro, so sas lakro, the savoro, so bariľa pre lakri maľa akorestar, sar geľa het andral kadi phuv, dži adadžives.“


\par }{\SH O Chazael murdarel le Ben-Hadad
\par }
{\PP \VS{7}O aramejiko kraľis Ben-Hadad sas nasvalo. Akor o Elizeus geľa andro Damašek a vareko phenďa le kraľiske: „Avľa kade le Devleskro murš.“

\VS{8}Akor o kraľis phenďa le uradňikoske le Chazaeloske: „Le tuha varesavo daros, dža ko Elizeus a mang les, hoj te phučel le RAJESTAR, či avava sasto.“


\par }{\PP \VS{9}Avke o Chazael thoďa pro saranda (40) ťavi nekfeder vzacna veci andral o Damašek a ľidžalas oda sar daros le Elizeoske. Sar o Chazael doavľa, geľa anglal leste a phenďa leske: „Tiro čhavo, o Ben-Hadad, man bičhaďa pal tu, hoj te phučav tutar, či ela sasto.“


\par }{\PP \VS{10}O Elizeus leske odphenďa: „Dža a phen leske, hoj sasťola, ale o RAJ mange sikaďa, hoj čačes merela.“

\VS{11}Paľis pes pre leste igen zadikhľa a o Chazael pes ladžanďiľa. Akor o Elizeus chudňa te rovel.


\par }{\PP \VS{12}„Soske rovel miro raj?“ phučľa lestar o Chazael.

\par }{\PP „Bo džanav, savo nalačhipen kereha le Izraelitenge,“ odphenďa leske. „Lengre ohradzimen fori zlabareha, le terne muršen la šabľaha murdareha, lengre cikne čhavorenca demeha andre phuv a le khabne džuvľen rozčhingereha.“


\par }{\PP \VS{13}„Sar ada me šaj kerav?“ phučľa lestar o Chazael. „Se me, tiro služobňikos, som ča rikono.“

\par }{\PP O Elizeus leske odphenďa: „O RAJ mange sikaďa, hoj tu ačheha kraľiske andro Aram.“


\par }{\PP \VS{14}Paľis odgeľa le Elizeostar ke peskro raj. O Ben-Hadad lestar phučľa: „So tuke phenďa o Elizeus?“

\par }{\PP O Chazael leske odphenďa: „Phenďa mange, hoj dživeha.“

\VS{15}Ale pre aver džives o Chazael iľa deka, cinďarďa la a thoďa le Ben-Hadadoske pro muj a tasaďa les.

\par }{\PP Avke pal leste ačhiľa o Chazael kraľiske andro Aram.


\par }{\SH O Jehoram kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VS{16}Andro pandžto berš, sar kraľinelas andro Izrael o Joram, o čhavo le Achaboskro, ačhiľa kraľiske andre Judsko o Jehoram, le Jošafatoskro čhavo.

\VS{17}Sas leske tranda the duj berš (32), sar ačhiľa kraľiske, a andro Jeruzalem kraľinelas ochto berš.

\VS{18}Kerelas o nalačhipen sar the le Achaboskri famelija the o izraelika kraľa, bo leskri romňi sas le Achaboskri čhaj. Avke kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka.

\VS{19}Ale o RAJ na kamelas te zňičinel e Judsko angle peskro služobňikos David, bo leske phenďa, hoj leskre čhavendar mukela furt varekas pro tronos te kraľinel\FTNT{*}{{\FR 8:19 }{\FT{E hebrejiko čhib: E momeľi mukela leskre potomkenge pro furt.}}}.


\par }{\PP \VS{20}Sar o Jehoram kraľinelas, o Edomčana pes vzburinde pre Judsko a ačhade peske peskre kraľis.

\VS{21}Paľis o Jehoram geľa savore peskre verdanenca andro Cair. Ode pes pašal leste rozačhade o Edomčana pal savore seri, ale ov le veľiťeľenca pes rači premarde prekal lende a denašle khere.

\VS{22}Ole dživesestar e Judsko na ľikerelas tel peskri zor o Edom. Andre oda časos pes vzburinďa the o foros Libna.


\par }{\PP \VS{23}Savore aver veci, so kerďa o Jehoram, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.

\VS{24}Sar o Jehoram muľa, parunde les andre dadengro hrobos andro Foros le Davidoskro. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Achazijah.


\par }{\SH O Achazijah kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VS{25}Andro dešudujto (12.) berš, sar kraľinelas andro Izrael o Joram, o čhavo le Achaboskro, ačhiľa andre Judsko kraľiske o Achazijah, le Jehoramoskro čhavo.

\VS{26}Sas leske bišuduj (22) berš, sar ačhiľa kraľiske, a andro Jeruzalem kraľinelas jekh berš. Leskri daj sas e Atalija, savakro papus sas o izraeliko kraľis o Omri.

\VS{27}Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, bo sas andral le Achaboskri famelija.


\par }{\PP \VS{28}Jekhvar o Achazijah le Joramoha geľa andro mariben paš o Ramot-Gilead pro aramejiko kraľis Chazael. Ale o Aramejčana les zraňinde

\VS{29}a o Joram pes mušinďa te visarel pale andro foros Jezreel, hoj te sasťol le ranendar, so les sas andro mariben paš o Ramot. Ode les paľis geľa te dikhel o Achazijah.




\par }\Chap{9}{\SH O Jehu hino pomazimen kraľiske
\par }
{\PP \VerseOne{1}Paloda o Elizeus vičinďa ke peste jekhe dženes le prorocke učeňikendar a phenďa leske: „Pripravin tut. Le tuha e kuči le olejoha a dža andro Ramot-Gilead.

\VS{2}Sar ode aveha, arakh le Jehu, saveske hino dad o Jošafat a papus o Nimši. Vičin les pašal o veľiťeľa a džaha leha odarik het andro paluno kher.

\VS{3}Paľis leha odi kuči le olejoha, čhiveha leske pro šero a pheneha: ‚Kada phenel o RAJ: Pomazinďom tut kraľiske upral o Izrael.‘ Paloda sigo phundrav o vudar a denaš!“


\par }{\PP \VS{4}Avke oda terno prorokos geľa andro Ramot-Gilead.

\VS{5}Sar ode dogeľa, ipen akor sas zgele o veľiťeľa le slugaďengre a ov phenďa: „Ó, veľiťeľina, anav tuke lačho hiros.“

\par }{\PP „Prekal kaste?“ phučľa o Jehu.

\par }{\PP „Prekal tu, veľiťeľina!“ ov phenďa.


\par }{\PP \VS{6}Akor o Jehu ušťiľa a geľa leha andre aver kher. Avke oda prorokos leske pro šero čhorďa avri o olejos a phenďa: „Kada phenel o RAJ: ‚Pomazinďom tut kraľiske upral miro narodos, upral o Izrael.

\VS{7}Zňičineha la famelija le Achaboskra, tire rajeskra. Aleha leske visarava pale vaš mire proroka the vaš savore mire služobňika, saven murdarďa e Jezabel.

\VS{8}Caľi famelija le Achaboskri merela – dojekh murš andro Izrael, či oda ela otrokos vaj slobodno.

\VS{9}Zňičinava leskri famelija, avke sar zňičinďom o fameliji le kraľengre andral o Izrael – avke sar zňičinďom la famelija le Jeroboamoskra the la famelija le Baašaskra.

\VS{10}La Jezabel chana o rikone pre maľa paš o Jezreel a na ela parunďi.‘ “ Sar o terno prorokos savoro phenďa, phundraďa o vudar a denašľa.


\par }{\PP \VS{11}Paľis o Jehu pes visarďa pale paš o veľiťeľa a jekh lendar phučľa: „Hin savoro mištes? Soske avľa pal tute oda dilino?“

\par }{\PP „Tumen džanen, savo hino oda murš the leskro vakeriben,“ odphenďa lenge o Jehu.


\par }{\PP \VS{12}„Oda nane čačipen!“ phende leske. „Phen amenge čačes, so tuke phenďa!“

\par }{\PP Avke lenge odphenďa: „Kada hin, so mange phenďa: ‚Kada phenel o RAJ: Pomazinďom tut kraľiske upral o Izrael.‘ “


\par }{\PP \VS{13}Akor on takoj čhide tele peskre plašťi a thode leske len tel o pindre pro garadiči. Chudle te trubinel pro rohos a te vičinel: „O Jehu hino kraľis.“


\par }{\SH O Jehu murdarel le Joram the le Achazijah
\par }
{\PP \VS{14-15}Avke o Jehu, le Jošafatoskro čhavo, ľidžalas le manušen ke vzbura pro kraľis Joram, savo sas andro Jezreel, bo o Joram savore Izraelitenca chraňinenas o Ramot-Gilead anglo aramejiko kraľis Chazael. Ale andro mariben o Aramejčana zraňinde le Joram a visarďa pes pale andro foros Jezreel, hoj te sasťol le ranendar. Avke o Jehu phenďa peskre manušenge: „Te man kamen kraľiske, akor ma domuken ňikas te denašel andral kada foros, hoj te na džan te phenel avri andro Jezreel, so kamas te kerel.“

\VS{16}Paľis o Jehu bešľa pro maribnaskro verdan a geľa andro Jezreel, bo ode pašľolas o Joram. O judsko kraľis o Achazijah sas ode tiš, bo geľa le Joram te dikhel.


\par }{\PP \VS{17}Sar o stražňikos pre veža andro Jezreel dikhľa le Jehu peskre slugaďenca, phenďa: „Dikhav te avel varesave slugaďen.“

\par }{\PP O Joram odphenďa: „Sigo bičhav anglal lende muršes pro graj, hoj te phučen lendar, či aven kade andro smirom.“


\par }{\PP \VS{18}Sar oda murš pro graj dogeľa ke leste, phenďa: „O kraľis phučel, či aven kade andro smirom.“

\par }{\PP „So tut andre oda!“ odphenďa o Jehu. „Av pal ma.“

\par }{\PP O stražňikos, savo sas pre veža, phenďa: „Oda, kas bičhaďan, geľa dži ke lende, ale na avel pale.“


\par }{\PP \VS{19}Paľis bičhaďa avre muršes pro graj ke lende. Ov geľa a phenďa: „O kraľis phučel, či aven kade andro smirom.“

\par }{\PP O Jehu odphenďa: „So tut andre oda! Av pal ma.“


\par }{\PP \VS{20}O stražňikos pale phenďa: „Geľa dži ke lende, ale na avel pale. Oda murš, savo avel pro verdan, hino sar te o Jehu, le Nimšiskro čhavo, bo ča ov avke dilines džal pro verdan.“


\par }{\PP \VS{21}Akor o Joram prikazinďa: „Pripravin mange o verdan!“ Sar leske ande o verdan, o Joram the o judsko kraľis Achazijah džanas pre peskre verdana anglo Jehu. Arakhle pes pre le Nabotoskri maľa.

\VS{22}Sar o Joram dikhľa le Jehu, phučľa lestar: „Aves kade andro smirom, Jehu?“

\par }{\PP „Sar šaj phenas, hoj hin smirom,“ odphenďa o Jehu, „te mek furt pes kerel o lubipen the o čaroďejňictvo tira dakro la Jezabelakro?“


\par }{\PP \VS{23}Akor o Joram visarďa o verdan, chudňa te denašel a zvičinďa: „Achazijah, thode amenca avri!“


\par }{\PP \VS{24}Ale o Jehu iľa o lukos a caľa zoraha ľivinďa o šipos le Joramoske andro dumo avke, hoj leske pregeľa prekal o jilo a ov peľa tele andre peskro verdan.

\VS{25}Paľis o Jehu phenďa peskre veľiťeľiske le Bidkariske: „Le les a čhiv les pre maľa le Nabotoskri andral o Jezreel. Leper tuke oda, so šunďam, sar džahas duj džene pro verdan pal leskro dad Achab. O RAJ pal leste kavke phenďa:

\VS{26}‚Se idž dikhľom le Nabatoskro the leskre čhavengro rat, vašoda tuke visarava pale pre kadi maľa.‘ Avke phenel o RAJ. Vašoda le les a čhiv pre le Nabotoskri maľa, avke sar phenďa o RAJ.“


\par }{\PP \VS{27}Sar oda dikhľa o judsko kraľis Achazijah, denašľa pro drom, sar pes džal ko Bet-Hagan. Ale o Jehu pal leste džalas a peskre muršenge phenďa: „The les murdaren!“ Avke on les zraňinde andro verdan pro drom upre andro Gur, paš o Jibleam. Ale varesar pes o Achazijah dochudňa andro foros Megido a ode paľis muľa.

\VS{28}Avke leskre služobňika les thode pro verdan a ľigende andro Foros le Davidoskro. Ode les parunde paš leskre phure dada.


\par }{\PP \VS{29}O Achazijah ačhiľa kraľiske andre Judsko, sar kraľinelas andro Izrael dešujekh (11) berš o Joram, le Achaboskro čhavo.


\par }{\SH O Jehu murdarel la Jezabel
\par }
{\PP \VS{30}Sar avelas o Jehu andro Jezreel, e Jezabel pes pal oda dodžanľa. Richtinďa pes, prikerďa peske o bala a dikhelas avri prekal e oblaka.

\VS{31}Sar o Jehu predžalas prekal e brana, oj zvičinďa: „Anes o smirom? Tu vrahona tire kraľiskro, so sal ajso vrahos sar o Zimri!“


\par }{\PP \VS{32}O Jehu dikhľa upre pre oblaka a phenďa: „Ko hino manca? Ko?“ Akor varesave služobňika dikhle tele pre leste.

\VS{33}O Jehu lenge prikazinďa: „Čhiven la tele!“ Avke la čhide tele. Sar pre late uštarenas o graja, lakro rat strikinelas pre fala the pro graja.


\par }{\PP \VS{34}Akor o Jehu geľa andro palacis, ode chaľa a piľa. Paľis phenďa: „Džan a parunen kala prekošľa džuvľa, bo oj hiňi le kraľiskri čhaj.“

\VS{35}Ale sar o murša gele avri, hoj la te parunen, arakhle ode ča lakri lebka, o pindre the o vasta.

\VS{36}Sar avle pale, phende oda le Jehuoske a ov phenďa: „Ačhiľa pes avke, sar phenďa o RAJ prekal peskro služobňikos Eliaš andral o Tišbe: ‚Pre maľa andro Jezreel o rikone chana la Jezabelakro ťelos

\VS{37}a oda, so pal late ačhela, ela rozčhido pre maľa andro Jezreel sar hnojos a imar ňiko na phenela, hoj kadi hiňi e Jezabel.‘ “




\par }\Chap{10}{\SH O Jehu murdarel le Achaboskra famelija
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andre Samarija sas le Achab eftavardeš (70) čhave. O Jehu pisinďa ľila a bičhaďa len le vodcenge, le phurederenge andro foros Samarija the le Achaboskre manušenge, save pes starinenas pal leskre čhave. Andro ľila sas pisimen:

\VS{2}„Ke tumende hine o čhave tumare rajeskre, o graja, o verdana the o zbraňe a san andro ohradzimen foros. Soča chudena kada ľil,

\VS{3}kiden tumenge avri le nekfedere tumare rajeskre čhavendar, savo tumen džanela te ľidžal, ačhaven les pro tronos leskre dadeskro a maren tumen vaš e famelija tumare rajeskri.“


\par }{\PP \VS{4}Ale on igen daranďile a phende peske: „Te o duj kraľa anglal leste na obačhile, sar šaj obačhuvas amen?“


\par }{\PP \VS{5}Avke o manuša, save sas ačhade upral o palacis the upral o foros, o phuredera the ola, save pes starinenas pal o Achaboskre čhave, dine te phenel le Jehuoske: „Sam tire služobňika, keraha savoro, so pheneha. Ňikas na ačhavaha kraľiske. Ker, sar tu džanes.“


\par }{\PP \VS{6}O Jehu lenge pisinďa dujto ľil: „Te san manca a te man kamen te šunel, akor odčhinen o šere tumare rajeskre čhavenge a tajsa andre kajso časos anen len ke ma andro Jezreel.“

\par }{\PP Le kraľengre eftavardeš (70) čhave sas le anglune foroskre manušenca, save pes pal lende starinenas.

\VS{7}Sar oda ľil avľa ke lende, on chudle le kraľiskre eftavardeš (70) čhaven a savoren murdarde. Lengre šere thode andro košara a bičhade len le Jehuoske andro Jezreel.


\par }{\PP \VS{8}Paľis, sar avľa jekh murš leske te phenel, hoj ande le kraľiskre čhavengre šere, phenďa: „Thoven len paš e brana pro duj kopi a muken len ode dži tosara.“


\par }{\PP \VS{9}Tosara o Jehu geľa avri, ačhiľa paš savore manuša a phenďa: „Tumen na san vinnovata. Me man vzburinďom pre miro raj a murdarďom les, ale ko murdarďa kale savoren?

\VS{10}Akana šaj džanen, hoj dojekh lav, so phenďa o RAJ pre le Achaboskri famelija, pes the ačhiľa. O RAJ kerďa oda, so phenďa prekal peskro služobňikos Eliaš.“

\VS{11}Paľis o Jehu murdarďa savoren le Achaboskra famelijatar, save ačhile andro Jezreel, the savore leskre anglune manušen, prijaťeľen the rašajen. Ňikas lendar na mukľa te dživel.


\par }{\PP \VS{12}Sar o Jehu džalas andre Samarija le dromeha andro Bet-Eked, so hin o than le pasťjerengro,

\VS{13}arakhľa le muršen le Achazijoskra famelijatar. O Achazijah sas judsko kraľis, saves murdarďa. Phučľa lendar: „Ko san?“

\par }{\PP „Sam le Achazijoskri famelija a džas te dikhel le kraľiskre the la kraľovnakre čhaven,“ phende leske.


\par }{\PP \VS{14}„Chuden len, ale mek len ma murdaren!“ prikazinďa o Jehu. Avke sar len chudle, ľigende len paš e bari chev paš o Bet-Eked a ode savoren murdarde, saranda the duj (42) muršen. Ňikas lendar na mukľa te dživel.


\par }{\PP \VS{15}Sar odarik odgeľa, arakhľa pes le Rechaboskre čhaha, le Jonadaboha, savo džalas angle leste. O Jehu les pozdravinďa a phučľa lestar: „Me som tuha, sal the tu čačes manca?“

\par }{\PP „He,“ phenďa o Jonadab.

\par }{\PP Paľis o Jehu phenďa: „Akor de mange o vast.“ Avke leske diňa o vast a scirdňa les ke peste pro verdan.

\VS{16}O Jehu leske phenďa: „Av manca, hoj te dikhes, sar caľa zoraha služinav le RAJESKE.“ Avke ov leha džalas pre leskro verdan.


\par }{\PP \VS{17}Sar dogele andre Samarija, murdarďa ode dojekhes le Achaboskra famelijatar a ňiko lendar na ačhiľa, avke sar o RAJ prevakerďa prekal o Eliaš.


\par }{\SH O Jehu murdarel le Baaloskre manušen
\par }
{\PP \VS{18}Paľis o Jehu diňa te vičinel savore manušen a phenďa: „O Achab služinelas le Baaloske frima, ale me leske služinava buter.

\VS{19}Akana vičinen ke mande savore Baaloskre proroken; dojekhes, ko les lašarel the savore leskre rašajen. Mušinen savore te avel, bo kerav bari obetno hoscina prekal o Baal. Ko na avela, ela murdardo.“ Kavke lenca o Jehu kamľa te thovel avri, hoj te murdarel savoren, save lašarenas le Baal.


\par }{\PP \VS{20}Mek phenďa: „Den avri sveto džives, hoj te lašaren le Baal.“ Paľis avke the kerde

\VS{21}a diňa oda te phenel avri pal calo Izrael. Avke pes zgele savore, save lašarenas le Baal, a ňiko lendar na chibaľinelas. Gele andro chramos le Baaloskro a pherdžarde les jekhe agorestar dži ke aver.

\VS{22}Akor o Jehu prikazinďa oleske, ko stražinelas o gada: „De o gada savorenge, ko lašaren le Baal.“ Avke ov lenge diňa.


\par }{\PP \VS{23}Paľis geľa o Jehu le Jonadaboha andro chramos le Baaloskro a phenďa olenge, ko les lašarenas: „Rozdikhen tumen pašal peste a dikhen mištes, hoj tumenca kade te na avel ňiko le RAJESKRE služobňikendar, ale ča ola, ko lašaren le Baal.“

\VS{24}Akor chudle te kerel o obeti the o labarde obeti, ale o Jehu imar rozačhaďa ochtovardeš (80) muršen avri, savenge phenďa: „Te vareko tumendar mukela te denašel varekas kale muršendar, počinela vaš leste peskre dživipnaha.“


\par }{\PP \VS{25}A sar o Jehu dokerďa e labarďi obeta, prikazinďa le stražňikenge the le veľiťeľenge: „Aven andre, murdaren len! Ňiko lendar te na denašel!“ Sar len murdarde le šabľenca, čhivkerde len avri. Paľis gele andre svetiňa le Baaloskre chramoskri,

\VS{26}ile odarik avri o sveta slupi a zlabarde len.

\VS{27}Čhide tele le Baaloskro sveto slupos the leskro chramos a kerde lestar budaris, kaj phiren dži adadžives.


\par }{\PP \VS{28}Avke o Jehu zaačhaďa o lašariben le Baaloskro andro Izrael.

\VS{29}Ale o Jehu na omukľa ola bini, so kerďa anglal leste o Jeroboam, le Nebatoskro čhavo, savo cirdňa le Izrael, hoj te lašaren le somnakune gurumňoren andro Betel the andro Dan.


\par }{\PP \VS{30}O RAJ phenďa le Jehuoske: „Tu kerďal oda, so hin mange pre dzeka, bo kerďal le Achaboskra famelijake savoro, so kamavas, vašoda tire čhave bešena pro izraeliko tronos dži andro štarto pokoleňje.“

\VS{31}Ale o Jehu na dodikhelas pre oda, hoj te doľikerel cale peskre jileha o zakonos, so diňa avri o RAJ, o Del le Izraeloskro. Na visarďa pes le Jeroboamoskre nalačhipnastar, savo cirdňa le Izraeliten andro binos.


\par }{\SH Le Jehuoskro meriben
\par }
{\PP \VS{32}Andre oda časos o RAJ chudňa te odlel le Izraelitendar e phuv. O Chazael zviťazinelas upral o Izraeloskre phuva

\VS{33}pro vichodos le Jordanostar a le forostar Aroer paš o paňi Arnon zaiľa calo Gilead the Bašan, kaj bešenas o kmeňi Gad, Ruben the Menaše.


\par }{\PP \VS{34}Savore aver veci, so kerďa o Jehu, the leskre viťazstva, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.


\par }{\PP \VS{35}Sar o Jehu muľa, parunde les paš leskre phure dada andre Samarija. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Joachaz.

\VS{36}O Jehu kraľinelas upral o Izrael andre Samarija bišuochto (28) berš.




\par }\Chap{11}{\SH E Jehošeba garuvel le Joaš
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar e Atalija, le Achazijoskri daj, dikhľa, hoj lakro čhavo hino murdardo, geľa a diňa te murdarel savore le kraľiskre čhaven.

\VS{2}Ča o Joaš, o čhavo le Achazijoskro, na sas murdardo. E Jehošeba sas čhaj le kraľiskri le Joramoskri a pheň le Achazijoskri. Oj iľa het pašal le kraľiskre čhave le Joaš the ola džuvľa, savi les delas te pijel o koľin. Anďa len a garuďa andro kher pro soviben andro Chramos angle Atalija, hoj les te na murdarel.

\VS{3}E Jehošeba les šov berš garuvelas andro Chramos, medik e Atalija kraľinelas upral e judsko phuv.


\par }{\SH O Joaš hino ačhado kraľiske
\par }
{\PP \VS{4}Andro eftato berš o rašaj o Jehojada vičinďa ke peste le veľiťeľen upral o šel, le veľiťeľen upral le kraľiskre stražňika the le veľiťeľen upral o palaciskre stražňika. Iľa len andro Chramos. Ode lenca phandľa e zmluva a phenďa, hoj te len vera. Paľis lenge sikaďa le kraľiskre čhas le Joaš

\VS{5}a prikazinďa lenge: „Rozďelinen olen, ko pro šabat stražinena pro trin partiji. Jekh partija stražinela paš le kraľiskro palacis,

\VS{6}dujto paš e brana Sur a trito paš e brana pal o kher, kaj soven o stražňika.

\VS{7}Ola stražňika, saven pro šabat nane služba, mušinena te stražinel o Chramos the le kraľis.

\VS{8}Savore ľikerena andro vasta o zbraňe a rozačhavena tumen pašal o kraľis. Dojekh, ko kamľahas pes te dochudel ko kraľis, mi merel. Džan le kraľiha všadzik, kaj džala.“


\par }{\PP \VS{9}O veľiťeľa upral o šel kerde sa avke, sar lenge phenďa o Jehojada. Sako iľa peskre muršen a savore avle ke leste, či sas len pro šabat služba abo na.

\VS{10}O Jehojada diňa le veľiťeľenge o kopiji the o šťiti le kraľiskre Davidoskre, so sas andro Chramos.

\VS{11}O stražňika pes rozačhade le zbraňenca andro vasta pašal o kraľis, paš o oltaris the Chramos pal e južno the severno sera le Chramoskri.


\par }{\PP \VS{12}Paľis o Jehojada anďa avri le Joaš, thoďa leske pro šero e koruna a dine leske e kraľiko zmluva. Pomazinde les a ačhade kraľiske. Tapčinenas a vičinenas anglal leste: „Mi dživel o kraľis!“


\par }{\SH E Atalija murdarďi
\par }
{\PP \VS{13}Sar e Atalija šunďa e vika le stražňikendar the le manušendar, geľa pal lende andro Chramos.

\VS{14}Sar ode doavľa, dikhľa ode te ačhel le neve kraľis paš o slupos, kaj ačhelas furt o kraľis. Pašal leste sas o veľiťeľa the ola, save trubinen, a savore manuša radisaľonas a trubinenas pro rohi. Akor peske e Atalija rozčhingerďa o gada a zvičinďa: „Zradzinde man! Zradzinde man!“


\par }{\PP \VS{15}O Jehojada na kamľa te murdarel la Atalija andro Chramos a vašoda phenďa le veľiťeľenge: „Len la, ľidžan avri le stražňikendar a murdaren dojekhes, ko la kamela te zachraňinel.“

\VS{16}Sar la ľidžanas prekal e brana, khatar o graja džan andro palacis, ode la murdarde.


\par }{\SH O Jehojada pale phandel e zmluva le RAJEHA
\par }
{\PP \VS{17}O Jehojada kerďa, hoj o kraľis the o manuša te phanden le RAJEHA zmluva, hoj ena leskre manuša. A mek phandľa e zmluva maškar o kraľis the manuša.

\VS{18}Androda savore manuša andral e Judsko gele andro chramos le Baaloskro a čhide les tele. Leskre oltara the o modli phagerde a leskre rašas le Matan anglo oltara murdarde.

\par }{\PP Paľis o Jehojada ačhaďa stražňiken, hoj te stražinen o Chramos.

\VS{19}Iľa le veľiťeľen upral o šel, le kraľiskre stražňiken the le stražňiken andro palacis the savore manušen a jekhetane odľigende le kraľis andral o Chramos. Džanas leha andro palacis prekal e Stražňikengri brana. Paľis o Joaš bešľa pre peskro than, pro tronos.

\VS{20}Savore manuša radisaľonas a andro foros sas smirom, bo e Atalija sas murdarďi la šabľaha andro palacis.




\par }\Chap{12}{\SH O Joaš kraľinel upral o Izrael
\par }
{\PP \VerseOne{1}Le Joašiske sas efta berš, sar ačhiľa kraľiske.

\VS{2}Chudňa te kraľinel, sar sas o Jehu kraľis upral o Izrael efta berš, a andro Jeruzalem kraľinelas saranda (40) berš. Leskri daj e Cibja sas andral e Beer-Šeba.

\VS{3}O Joaš pal calo peskro dživipen kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, bo o rašaj o Jehojada les sikavelas.

\VS{4}Ale o Joaš na zňičinďa le modlengre thana pro lašariben a o manuša ode dureder obetinenas a labarenas o kaďidlos.


\par }{\SH O love pro Chramos
\par }
{\PP \VS{5}O Joaš phenďa le rašajenge: „Kiden avri o love le svete darendar, so sas dine prekal o Chramos: o love, so mušinenas te del, the ola, so anenas jilestar pro Chramos.

\VS{6}Dojekh rašaj mi anel o love, so iľa olendar, kaske služinelas, hoj pes lenca te prikerel o Chramos všadzik, kaj kampel.“


\par }{\PP \VS{7}Ale aňi andro bišutrito (23.) berš, sar kraľinelas o Joaš, o rašaja mek na prikerde o Chramos.

\VS{8}Avke o kraľis Joaš ke peste vičinďa le anglune rašas Jehojada the savore rašajen a phučľa lendar: „Soske na prikeren o Chramos? Akanastar o love na mukena prekal peste, ale dena len pro Chramos, hoj pes te prikerel.“

\VS{9}O rašaja pre oda priačhile, hoj imar na kidena avri o love le manušendar a hoj na prikerena korkore o Chramos.


\par }{\PP \VS{10}Paľis o Jehojada iľa jekh truhlica, kerďa upral chev a thoďa la paš o oltaris pre čači sera, sar pes avel andro Chramos. Avke o rašaja, save stražinenas paš o vudar, thovkerenas andre o love, so o manuša anenas andro Chramos.

\VS{11}Sar imar dikhenas, hoj e truhlica hiňi pherdžarďi le lovenca, avelas le kraľiskro pisaris le bare rašaha a čhivenas andral e truhlica avri o love, zgenenas len a thovenas len andre gone.

\VS{12}Paľis ola zgende love sas dine andro vasta le muršenge, save sas upral e buči pro Chramos. Avke on počinenas le muršen, save kerenas e buči pro Chramos: le ťesaren, le muraren,

\VS{13}le kamenaren the savoro, so kampelas te prikerel pro Chramos. On mek vaš ola love cinenas o kašta, prikerde bara the savore aver veci, so kampelas, hoj te prikeren o Chramos.


\par }{\PP \VS{14}Ale ole lovendar, so sas avrikidle andro Chramos, pes na diňa te kerel o rupune čare, o čhura, o kuča the o trubi aňi aver rupune abo somnakune veci.

\VS{15}Ola love sas dine le muršenge, save lenca prikerenas o Chramos.

\VS{16}Ole muršendar, savenge sas dine o love, pes na užarelas, hoj te presikaven, kaj thode o love, bo sas pačivale a počinenas le manušen, save kerenas e buči pro Chramos.

\VS{17}O love, so o manuša anenas sar obeta vaš o binos, na sas prekal o Chramos, ale ačhenas le rašajenge.


\par }{\SH Le Joašiskro meriben
\par }
{\PP \VS{18}Akor geľa o aramejiko kraľis o Chazael pro mariben pro foros Gat a zaiľa les. Paľis kamľa te džal the pro Jeruzalem.

\VS{19}Avke o kraľis o Joaš skidňa savore sveta dari, so obetinde leskre phure dada, o judska kraľa o Jošafat, o Jehoram the o Achazijah. Iľa the peskre sveta dari the o somnakaj, so sas andro pokladňici, andro Chramos the andro palacis, a bičhaďa oda le Chazaeloske, savo paľis odgeľa pašal o Jeruzalem.


\par }{\PP \VS{20}Savore aver veci, so kerďa o Joaš, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.


\par }{\PP \VS{21}Paľis leskre služobňika pes vzburinde pro Joaš a murdarde les paš o Bet-Milo, pro drom, sar pes džal andro gav Sila.

\VS{22}Murdarde les leskre služobňika o Jozakar, la Šimeatakro čhavo, the o Jehozabad, le Šomeroskro čhavo. Sar muľa, parunde les paš leskre phure dada andro Foros le Davidoskro. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Amacijah.




\par }\Chap{13}{\SH O Joachaz kraľinel upral o Izrael
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar imar kraľinelas andre Judsko biš the trin (23) berš o Joaš, le Achazijoskro čhavo, andre Samarija ačhiľa kraľiske upral o Izrael o Joachaz, le Jehuoskro čhavo. Ov kraľinelas dešuefta (17) berš.

\VS{2}Kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskro čhavo, savo cirdňa le Izrael andro binos.

\VS{3}Akor o RAJ sas choľamen pro Izraeliti, a vašoda len diňa pro but berš andro vasta le aramejike kraľiske le Chazaeloske the leskre čhaske le Ben-Hadadoske.


\par }{\PP \VS{4}Ale sar pes o Joachaz modľinelas ko RAJ, ov les šunďa avri, bo dikhľa, sar o aramejiko kraľis le Izraeliten trapinel.

\VS{5}Akor o RAJ diňa le Izraeliten manušes, savo len iľa avri andral o vasta le aramejike kraľistar. Paľis šaj bešle andre peskre khera andro smirom avke sar angloda.

\VS{6}Ale na preačhile te kerel oda binos, andre savo le Izrael cirdňa o Jeroboam, a andre Samarija mek furt ačhelas o slupos la Ašerakro.


\par }{\PP \VS{7}O aramejiko kraľis zňičinďa e Izraeloskri armada a uštarelas pre lende avke sar pro prachos, sar pes marel avri o zrnos. O Chazael mukľa le Joachazoske le Izraeloskra armadatar ča penda (50) muršen pro graja, deš maribnaskre verdana the deš ezera (10 000) slugaďen.


\par }{\PP \VS{8}Savore aver veci, so o Joachaz kerďa, the leskre viťazstva, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.

\VS{9}Sar o Joachaz muľa, parunde les paš leskre phure dada andro foros Samarija. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Jehoaš.


\par }{\SH O Jehoaš kraľinel upral o Izrael
\par }
{\PP \VS{10}Sar imar kraľinelas tranda the efta (37) berš andre Judsko o Joaš, andro foros Samarija ačhiľa kraľiske upral o Izrael o Jehoaš, le Joachazoskro čhavo, a kraľinelas ode dešušov (16) berš.

\VS{11}Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskro čhavo, savo cirdňa le Izrael andro binos.


\par }{\PP \VS{12}Savore aver veci, so o Joaš kerďa, the leskre viťazstva upral o judsko kraľis, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.

\VS{13}Sar o Jehoaš muľa, parunde les andre Samarija paš leskre phure dada a pal leste ačhiľa kraľiske upral o Izrael leskro čhavo o Jarobeam.


\par }{\SH Le Elizeoskro meriben
\par }
{\PP \VS{14}Sar o Elizeus sas nasvalo pro meriben, avľa ke leste o izraeliko kraľis o Jehoaš. Zarunďa angle leste a phenďa: „Dado miro, dado miro! O izraelika verdana the leskre murša pro graja!“


\par }{\PP \VS{15}„Le o lukos the o šipi!“ phenďa leske o Elizeus. Avke len ov iľa.

\VS{16-17}A mek leske phenďa: „Phundrav e oblaka, so hiňi pro vichodos!“ Ov la phundraďa a o Elizeus leske phenďa: „Nacirde o lukos!“ Sar oda kerďa, o Elizeus peskre vasta thoďa pre leskre a phenďa: „Ľivin o šipos!“ Sar ľivinďa, phenďa: „Tu sal o šipos le RAJESKRO, saveha zviťazinela upral o Aram. Tu zňičineha caľi lengri armada paš o Afek.“


\par }{\PP \VS{18}A mek phenďa: „Le ola šipi!“ Sar len o Jehoaš iľa, prikazinďa leske: „Demav lenca andre phuv!“ Avke ov lenca demaďa trival a preačhiľa.

\VS{19}Akor o Elizeus pre leste choľisaľiľa a phenďa: „Kampľa tuke lenca te demel pandžvar, abo šovar! Avke calkom zňičinďalas la aramejika armada, ale akana zviťazineha upral lende ča trival.“


\par }{\PP \VS{20}Paľis o Elizeus muľa a parunde les.

\par }{\PP Sako berš jarone o zbujňika andral o Moab džanas andro Izrael.

\VS{21}Jekhvar, sar o Izraeliti parunenas varesave muršes, dikhle, hoj aven o zbujňika andral o Moab. Vašoda les čhide andre le Elizeoskro hrobos a denašle odarik het. Sar oda ťelos peľa pre le Elizeoskre kokala, oda mulo obdžiďiľa a ušťiľa pro pindre.


\par }{\SH O Izrael lel pale o fori le Aramejčanendar
\par }
{\PP \VS{22}Medik o Joachaz kraľinelas, o aramejiko kraľis Chazael na preačhelas te trapinel le Izraeliten.

\VS{23}Ale le RAJESKE sas pharo vaš lende. Presikaďa lenge o lačhejileskeriben a visarďa pes pale ke lende angle odi zmluva, so phandľa le Abrahamoha, Izakoha the Jakoboha. Dži adadžives len na kamľa te zňičinel aňi te odčhivel pestar het.


\par }{\PP \VS{24}Sar muľa o aramejiko kraľis o Chazael, ačhiľa pal leste kraľiske leskro čhavo o Ben-Hadad.

\VS{25}Avke o Jehoaš pale iľa o fori le Ben-Hadadostar, so o Chazael andro mariben iľa leskre dadestar le Joachazostar. O Jehoaš upral leste trival zviťazinďa, avke pale dochudňa o izraelika fori.




\par }\Chap{14}{\SH O Amacijah kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar andro Izrael kraľinelas dujto berš o Jehoaš, le Joachazoskro čhavo, ačhiľa kraľiske andre Judsko o Amacijah, le Joašiskro čhavo.

\VS{2}Sas leske bišupandž (25) berš, sar ačhiľa kraľiske, a andro Jeruzalem kraľinelas bišueňa (29) berš. Leskri daj e Joadan sas andral o Jeruzalem.

\VS{3}O Amacijah kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, ale na sas ajso sar leskro prapapus o David. Savoro kerelas avke sar leskro dad o Joaš,

\VS{4}ale o thana, kaj lašarenas le modlen, na zňičinďa a o manuša pre lende mek furt obetinenas a labarenas o kaďidlos.


\par }{\PP \VS{5}Sar imar o kraľišagos sas zorales andre leskre vasta, diňa te murdarel peskre služobňiken, save murdarde leskre dades.

\VS{6}Ale lengre čhaven na diňa te murdarel, bo o RAJ prikazinďa andro zakonos le Mojžišoskro: „O dada našťi aven murdarde vaš o binos, so kerde lengre čhave, aňi o čhave vaš o bini le dadengre, ale sako mi merel vaš peskro binos.“


\par }{\PP \VS{7}O Amacijah andre Lonďi dolina murdarďa deš ezera (10 000) edomike slugaďen. Andro mariben zaiľa o foros Sela. Paľis ole foros diňa nevo nav Jokteel a dži adadžives pes avke vičinel.


\par }{\PP \VS{8}Andre jekh džives o Amacijah bičhaďa peskre muršen, hoj te phenen le izraelike kraľiske Jehoašoske: „Av pro mariben, dikhaha, ko hin amendar zoraleder!“


\par }{\PP \VS{9}Ale o Jehoaš leske odphenďa: „O bodľakos andro Libanon diňa te phenel le zorale libanoňike cedroske: ‚De tira čha mire čhaske romňake.‘ A ipen akor o dzivo džviros avľa pal o verchos a uštarďa pro bodľakos!

\VS{10}Gondoľines tuke, hoj sal zoralo, bo zviťazinďal upral o Edom. Oslavin tiro viťazstvo, ale ačh khere! Soske pre tu kames te anel e pohroma? Kames te perel tu a the e Judsko tuha?“


\par }{\PP \VS{11}Ale o judsko kraľis Amacijah les na šunďa, vašoda o izraeliko kraľis Jehoaš geľa pre leste pro mariben paš o Bet-Šemeš andre Judsko.

\VS{12}O Izrael zviťazinďa upral e Judsko a savore lengre slugaďa denašenas khere.

\VS{13}Avke paš o Bet-Šemeš o Jehoaš zaiľa le judske kraľis Amacijah, le Joašiskre čhas, le Achazijoskre vnukos. Paľis geľa andro Jeruzalem a čhiďa tele o muri le foroskre pašal e Efrajimiko brana dži paš e Rohoskri brana, ajse duj šel (200) metri.

\VS{14}Iľa odarik savoro somnakaj, rup the savore vzacna veci, so arakhle andro Chramos the andro pokladňi le palaciskre, a the le rukojemňiken a geľa pale andre Samarija.


\par }{\PP \VS{15}Savore aver veci, so kerďa o Jehoaš, leskre viťazstva the oda, sar pes marelas le judske kraľiha, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.

\VS{16}Sar muľa o Jehoaš, parunde les andro foros Samarija paš o izraelika kraľa. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Jarobeam.


\par }{\SH O Amacijah murdardo
\par }
{\PP \VS{17}O judsko kraľis Amacijah, le Joašiskro čhavo, dživelas mek dešupandž (15) berš, sar muľa o izraeliko kraľis Jehoaš, o čhavo le Joachazoskro.

\VS{18}Savore aver veci, so kerďa o Amacijah, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.


\par }{\PP \VS{19}Sar pes pre leste andro Jeruzalem počoral dovakerde, hoj les murdarena, ov denašľa andro Lachiš. Ale on pal leste bičhade muršen, save les ode murdarde.

\VS{20}Avke les odarik ande andro Jeruzalem pro graja a parunde les andro Foros le Davidoskro paš leskre phure dada.


\par }{\PP \VS{21}Akor savore manuša andral e Judsko ile le Azarijah\FTNT{*}{{\FR 14:21 }{\FT{O kraľis Azarijah hin the o kraľis Uziaš.}}} a ačhade les kraľiske vaš leskro dad Amacijah. Sas leske ča dešušov (16) berš.

\VS{22}Sar muľa leskro dad, o Azarijah dochudňa pale o foros Elat a pale les budinďa avri.


\par }{\SH O Jarobeam kraľinel upral o Izrael
\par }
{\PP \VS{23}Sar o Amacijah, le Joašiskro čhavo, kraľinelas upral e Judsko dešupandž berš, ačhiľa kraľiske upral o Izrael o Jarobeam, le Jehoašoskro čhavo, a kraľinelas andro foros Samarija saranda the jekh (41) berš.

\VS{24}Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskro čhavo, savo cirdňa le Izrael andro binos.

\VS{25}O Jarobeam dochudňa prekal o Izrael pale o phuva le Lebo-Chamatostar dži paš o moros andre Araba\FTNT{†}{{\FR 14:25 }{\FT{Oda hin adadžives o Mulo moros.}}}. Oda sas avke, sar o RAJ, o Del le Izraeloskro, phenďa prekal peskro služobňikos the prorokos Jonaš andral o Gat-Chefer, savo sas le Amitajoskro čhavo.


\par }{\PP \VS{26}O RAJ dikhľa, andre savo baro pharipen hine savore Izraeliti, či o otroka abo o slobodna. Na sas ode ňiko, ko len cirdňahas avri andral o pharipen.

\VS{27}Ale o RAJ na kamľa calkom te khosel le Izraeliten tele pal kadi phuv, ale zachraňinďa len prekal o kraľis Jarobeam.


\par }{\PP \VS{28}Savore aver veci, so kerďa o Jarobeam, leskre viťazstva the oda, sar pes marelas a sar dochudňa pale o fori Damašek the o Chamat prekal o Izrael, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.

\VS{29}Sar o Jarobeam muľa, parunde les paš leskre phure dada, paš o izraelika kraľa. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Zecharijah.




\par }\Chap{15}{\SH O Azarijah kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andro bišueftato (27.) berš, sar kraľinelas o Jarobeam andro Izrael, andre Judsko ačhiľa kraľiske o Azarijah\FTNT{*}{{\FR 15:1 }{\FT{O kraľis Azarijah hin the o kraľis Uziaš.}}}, o čhavo le Amacijoskro.

\VS{2}Sas leske dešušov (16) berš, sar ačhiľa kraľiske, a penda the duj (52) berš kraľinelas andro Jeruzalem. Leskri daj sas e Jecholija andral o Jeruzalem.

\VS{3}O Azarijah kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar leskro dad o Amacijah.

\VS{4}Ale o thana, kaj lašarenas le modlen, na sas zňičimen, a o manuša pre lende mek furt obetinenas a labarenas o kaďidlos.


\par }{\PP \VS{5}Paľis o RAJ le Azarijah avke dukhaďa le nasvaľibnaha, hoj sas malomocno dži andre oda džives, medik na muľa. Ov bešelas korkoro andre jekh kher, vašoda leskro čhavo o Jotam sas ačhado upral o palacis a ľidžalas le manušen andre odi phuv.


\par }{\PP \VS{6}Savore aver veci, so kerďa o Azarijah, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.

\VS{7}Sar o Azarijah muľa, parunde les paš leskre phure dada andro Foros le Davidoskro. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Jotam.


\par }{\SH O Zechariah kraľinel upral o Izrael
\par }
{\PP \VS{8}Sar kraľinelas andre Judsko o Azarijah tranda the ochto (38) berš, ačhiľa kraľiske upral o Izrael o Zecharijah, o čhavo le Jarobeamoskro. Ov kraľinelas andro foros Samarija šov čhon.

\VS{9}Kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar the leskre dada a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskro čhavo, savo cirdňa le Izrael andro binos.


\par }{\PP \VS{10}O Šalum, le Jabešoskro čhavo, pes počoral dovakerďa pro Zechariah a murdarďa les anglo manuša. Avke ov pal leste ačhiľa kraľiske.

\VS{11}Savore aver veci, so kerďa o Zecharijah, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.

\VS{12}Avke le RAJESKRO lav, so phenďa pal o kraľis Jehu, pes the ačhiľa: „Tire čhave bešena pro izraeliko tronos dži andro štarto pokoleňje.“


\par }{\SH O Šalum kraľinel upral o Izrael
\par }
{\PP \VS{13}Sar andre Judsko kraľinelas o Uziaš tranda the eňa (39) berš, andro Izrael ačhiľa kraľiske o Šalum, le Jabešoskro čhavo, a kraľinelas andro foros Samarija jekh čhon.

\VS{14}Paľis o Menachem, le Gadioskro čhavo, geľa andral e Tirca andre Samarija, murdarďa le Šalum a ačhiľa pal leste kraľiske.


\par }{\PP \VS{15}Savore aver veci, so kerďa o Šalum, the sar kerďa e vzbura, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.


\par }{\PP \VS{16}Andre oda časos, sar o Menachem džalas andral e Tirca, zňičinďa o foros Tapuach the o gava pašal, bo ola manuša na kamle te phundravel o foroskre brani. Avke murdarďa savoren andro Tapuach a le khabne džuvľen rozčhingerďa.


\par }{\SH O Menachem kraľinel upral o Izrael
\par }
{\PP \VS{17}Sar andre Judsko kraľinelas o Uziaš tranda the eňa (39) berš, andro Izrael ačhiľa kraľiske o Menachem, le Gadioskro čhavo. Kraľinelas deš berš andro foros Samarija.

\VS{18}Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a medik kraľinelas, na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskro čhavo, savo cirdňa le Izrael andro binos.


\par }{\PP \VS{19}Sar avľa andro Izrael o asiriko kraľis Tiglat-Pileser\FTNT{†}{{\FR 15:19 }{\FT{Oda hin o Pul.}}}, o Menachem les diňa tranda the štar (34) toni rup, hoj leske te pomožinel zoraleder te doľikerel o kraľišagos.

\VS{20}Avke o Menachem ispidelas pro barvale Izraeliti, hoj dojekh lendar te počinel penda (50) rupune, a diňa oda le asirike kraľiske. Paľis o asiriko kraľis geľa het andral odi phuv.


\par }{\PP \VS{21}Savore aver veci, so kerďa o Menachem, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.

\VS{22}Sar o Menachem muľa, ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Pekachiah.


\par }{\SH O Pekachiah kraľinel upral o Izrael
\par }
{\PP \VS{23}Sar andre Judsko kraľinelas penda (50) berš o Azarijah, andre Samarija pro duj berš ačhiľa kraľiske upral o Izrael o Pekachiah, le Menachemoskro čhavo.

\VS{24}Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar the leskre dada a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskro čhavo, savo cirdňa le Izrael andro binos.

\VS{25}O Pekach, le Remalijoskro čhavo, pes počoral dovakerďa le penda (50) muršenca andral o Gilead pro Pekachiah a murdarďa les\FTNT{‡}{{\FR 15:25 }{\FT{E hebrejiko čhib: the le Argoboha the le Arjoha.}}} andre palaciskri veža andre Samarija. Avke pal leste ačhiľa kraľiske.


\par }{\PP \VS{26}Savore aver veci, so o Pekachiah kerďa, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.


\par }{\SH O Pekach kraľinel upral o Izrael
\par }
{\PP \VS{27}Sar imar andre Judsko kraľinelas o Azarijah penda the duj (52) berš, andro Izrael ačhiľa kraľiske o Pekach, le Remalijoskro čhavo. Ov kraľinelas andro foros Samarija biš (20) berš.

\VS{28}Kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskro čhavo, savo cirdňa le Izrael andro binos.


\par }{\PP \VS{29}Sar sas andro Izrael kraľis o Pekach, avľa ode o asiriko kraľis Tiglat-Pileser a zaiľa peske o fori Ijon, Abel-Bet-Maacha, Janoach, Kedeš the Chacor a o phuva Gilead the Galileja, oda hin caľi phuv Naftali. A le manušen odarik odľigenďa andre Asirija.

\VS{30}Andro bišto (20.) berš, sar kraľinelas le Uziašoskro čhavo Jotam, le Eloskro čhavo o Hošea pes vzburinďa pro Pekach a murdarďa les. Sar o Hošea les murdarďa, ačhiľa pal leste kraľiske.


\par }{\PP \VS{31}Savore aver veci, so kerďa o Pekach, hin pisimen andro Zvitkos le izraelike kraľengro.


\par }{\SH O Jotam kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VS{32}Sar andro Izrael kraľinelas o Pekach, le Remalijoskro čhavo, dujto berš, andre Judsko ačhiľa kraľiske o Jotam, le Uziašoskro čhavo.

\VS{33}Sas leske bišupandž (25) berš, sar ačhiľa kraľiske, a andro Jeruzalem kraľinelas dešušov berš. Leskri daj sas e Jeruša, le Cadokoskri čhaj.

\VS{34}O Jotam kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar leskro dad o Uziaš.

\VS{35}Ale o thana, kaj lašarenas le modlen, na sas zňičimen a o manuša pre lende mek furt obetinenas a labarenas o kaďidlos. O Jotam ačhaďa the e Upruňi brana andro Chramos.


\par }{\PP \VS{36}Savore aver veci, so kerďa o Jotam, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.

\VS{37}Andre ola dživesa o RAJ ešebnovar bičhaďa pre Judsko le aramejike kraľis Recin the le izraelike kraľis Pekach.

\VS{38}Sar o Jotam muľa, parunde les paš leskre phure dada andro Foros le Davidoskro. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Achaz.




\par }\Chap{16}{\SH O Achaz kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar andro Izrael o Pekach, le Remalijoskro čhavo, kraľinelas dešueftato (17.) berš, andre Judsko ačhiľa kraľiske o Achaz, le Jotamoskro čhavo.

\VS{2}Le Achazoske sas biš (20) berš, sar ačhiľa kraľiske, a andro Jeruzalem kraľinelas dešušov (16) berš. O Achaz na kerelas avke sar leskro prapapus o David, ale kerelas oda, so na sas le RAJESKE, leskre Devleske, pre dzeka.

\VS{3}Bo kerelas avke sar o izraelika kraľa anglal leste. Peskre čhas zlabarďa sar obeta le modlenge avke, sar kerenas o narodi, saven o RAJ tradňa avri anglal o Izraeliti.

\VS{4}O kaďidlos obetinelas tel dojekh zeleno stromos, pro brehi the pro uče thana, kaj lašarenas le modlen.


\par }{\PP \VS{5}Paľis o aramejiko kraľis Recin le izraelike kraľiha Pekachoha gele pro mariben pro Jeruzalem a rozačhade pes pašal leste, ale na domarde les.

\VS{6}Andre oda časos o aramejiko kraľis peske zaiľa o foros Elat a le judske manušen odarik tradňa het. Paľis avle o Edomčana andro Elat te bešel a hine ode dži adadžives.


\par }{\PP \VS{7}Akor o Achaz bičhaďa muršen ko asiriko kraľis Tiglat-Pileser, hoj leske te phenen: „Me som tiro čhavo the služobňikos. Av, zachraňin man andral o vasta le izraelike the aramejike kraľendar, save pes pre ma ačhade.“

\VS{8}O Achaz iľa o somnakaj the o rup, so sas andro Chramos the andro pokladňi le palaciskre, a bičhaďa oda sar daros le asirike kraľiske.

\VS{9}O asiriko kraľis les šunďa, geľa peskre slugaďenca pro Damašek a domarďa les. Le manušen zaiľa, thoďa len andro foros Kir a le kraľis Recin murdarďa.


\par }{\PP \VS{10}Sar o Achaz geľa andro Damašek, hoj pes te zdžal le asirike kraľiha, dikhľa ode oltaris. Akor bičhaďa le rašaske le Urijoske obrazis, sar dičhol avri oda oltaris a the sar hino ačhado.

\VS{11}Avke o Urijah ačhaďa ajso oltaris sar oda, so sas andro Damašek a pal savo leske bičhaďa o Achaz obrazis. O Urijah les dokerďa mek angloda, sar o Achaz avľa andral o Damašek.

\VS{12}Sar avľa pale a dikhľa oda oltaris, geľa paše a obetinďa ode

\VS{13}e labarďi the e chabeneskri obeta. Čhorďa pre leste avri e moľakri obeta a pokropinďa o oltaris le rateha le smiromoskre obetendar.

\VS{14}Avke o brondzuno oltaris, so sas maškar o nevo oltaris the o Chramos, odľigenďa pre severno sera le neve oltaristar.


\par }{\PP \VS{15}Paľis o kraľis Achaz prikazinďa le Urijoske: „Pre oda baro oltaris obetineha e tosaraskri labarďi obeta, e račakri chabeneskri obeta the e labarďi obeta le kraľiskri la chabeneskra obetaha. Obetineha ode the o labarde obeti, so anena o manuša, o chabeneskre obeti the o moľakre obeti a savoro rat le labarde the avre obetendar čhor avri pro baro oltaris. O brondzuno oltaris mange ela pre oda, sar man kamava vareso te dodžanel.“

\VS{16}O rašaj Urijah kerďa sa avke, sar leske prikazinďa o kraľis Achaz.


\par }{\PP \VS{17}Paľis o Achaz rozkidňa o brondzune vožikici le nadrženca, so sas paš o Chramos. Iľa tele o nadrži the o bľachi pal lengre seri. E kanta le paňeha, so sas thoďi upral o brondzune biki, odľiľa a thoďa pre baruňi dlažba.

\VS{18}The o stanos, kaj pro šabat lašarenas le RAJES, iľa tele a o vudar, khatar džanas o kraľa andro Chramos, zaphandľa. Ov oda savoro kerelas, hoj te el pre dzeka le asirike kraľiske.


\par }{\PP \VS{19}Savore aver veci, so kerďa o Achaz, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.

\VS{20}Sar o Achaz muľa, parunde les paš leskre phure dada andro Foros le Davidoskro a pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Chizkija\FTNT{*}{{\FR 16:20 }{\FT{Andre varesave prekladi hin leskro nav Ezechiaš.}}}.




\par }\Chap{17}{\SH O Hošea, posledno kraľis upral o Izrael
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andre dešudujto (12.) berš, sar andre Judsko kraľinelas o Achaz, upral o Izrael ačhiľa kraľiske o Hošea, le Eloskro čhavo. Ov kraľinelas andro foros Samarija eňa berš.

\VS{2}Kerelas nalačhipen anglo RAJ, ale na avke sar o izraelika kraľa, save sas anglal leste.


\par }{\PP \VS{3}Paľis o asiriko kraľis Šalmaneser geľa pro mariben pro Hošea. O Hošea pes leske zdiňa a mušinelas leske te počinkerel o daňe.

\VS{4}Ale o Šalmaneser pes dodžanľa, hoj o Hošea bičhaďa le muršen andro Egipt ko kraľis, savo pes vičinelas So. A dodžanľa pes the oda, hoj leske preačhiľa te počinel o daňe, avke sar oda kerelas sako berš. Avke les diňa o Šalmaneser te chudel a te phandel andre bertena.


\par }{\SH E Samarija hiňi zňičimen a o Izraeliti ľigende andre Asirija
\par }
{\PP \VS{5}Paľis o asiriko kraľis džalas pre caľi Izraeloskri phuv, doavľa paš e Samarija a sas pašal late rozačhado trin berš.

\VS{6}Sar kraľinelas o Hošea eňato berš, domarďa o asiriko kraľis e Samarija. Zaiľa le Izraeliten a odľigenďa len andre Asirija. Thoďa len te bešel andro foros Chalach, andro Chabor paš o paňi Gozan the andro Medska fori.


\par }{\PP \VS{7}Kada pes ačhiľa vašoda, bo o Izraeliti kerenas o bini anglo RAJ, peskro Del, savo len iľa avri andral o Egipt the andral o vasta le Faraonoskre. O Izraeliti lašarenas avre devlen

\VS{8}a kerenas avke sar o narodi, saven o RAJ tradľa avri anglal lende, a ľikerenas ola tradiciji, so chudle te kerel o izraelika kraľa.

\VS{9}O Izraeliti kerenas počoral ajse veci, so na sas pre dzeka le RAJESKE, lengre Devleske. Ačhavenas o modlengre thana pro lašariben andre savore peskre fori, le stražne vežendar dži paš o baro ohradzimen foros.

\VS{10}Pre dojekh učo brehos the tel dojekh zeleno stromos ačhavenas la Ašerake o oltara the o slupi.

\VS{11}Pre dojekh modlengro than pro lašariben labarenas o kaďidlos avke sar the o narodi, saven o RAJ anglal lende tradľa avri. Kerenas o nalačhe veci a aleha pre peste anenas le RAJESKRI choľi.

\VS{12}Lašarenas avre devlen, kajte lenge o RAJ prikazinďa, hoj ada te na keren.

\VS{13}O RAJ prevakerelas prekal savore peskre proroka ko Izrael the ke Judsko: „Visaren tumen tumare nalačhe dromendar a doľikeren mire prikazaňja the mire prikazi, so hine pisimen andre calo zakonos, so diňom tumare dadenge a so tumenge bičhaďom prekal mire služobňika prekal o proroka.“


\par }{\PP \VS{14}Ale on les na šunenas a na denas peske te phenel avke sar the lengre dada, save na pačanas le RAJESKE, peskre Devleske.

\VS{15}Odčhide pestar leskro zakonos the e zmluva, so phandľa lengre dadenca, a na šunenas les, kajte lenge dovakerelas. On lašarenas le modlen, save na sas pre ňisoste, a aleha ačhile the on pre ňisoste. Ľikerenas pes pal o tradiciji le narodengre, save sas pašal lende, kajte lenge o RAJ prikazinďa, hoj te na keren avke sar aver narodi.


\par }{\PP \VS{16}Omukle savore prikazaňja le RAJESKRE, peskre Devleskre, a kerde peske duje somnakune gurumňoren the slupi la Ašerakre a banďonas angle savore čercheňa pro ňebos a služinenas le Baaloske.

\VS{17}Peskre muršoren the čhajoren obetinenas sar labarde obeti avre devlenge. Vražinenas a čarinenas a avke pes calkom oddine te kerel oda, so hin nalačho andro jakha le RAJESKRE, a aleha les choľarenas.


\par }{\PP \VS{18}Avke o RAJ igen choľisaľiľa pro Izrael a odčhiďa les pestar a ačhiľa ča o kmeňos Juda.

\VS{19}Ale aňi o kmeňos Juda na doľikerelas o prikazaňja le RAJESKRE, peskre Devleskre, ale the on kerenas oda, so kerelas o Izrael.

\VS{20}Vašoda pestar o RAJ odčhiďa calo izraeliko narodos, pokorinďa len a diňa andro vasta le zbujňikenge, medik len pestar na tradľa het.


\par }{\PP \VS{21}Sar o RAJ odďelinďa le Izrael le Judastar\FTNT{*}{{\FR 17:21 }{\FT{E hebrejiko čhib: le Davidoskre kherestar}}}, ačhade peske o Izraeliti kraľiske le Jeroboam, le Nebatoskre čhas. Ale o Jeroboam odľiľa le Izraeliten le RAJESTAR a cirdňa len andro baro binos.

\VS{22}O Izraeliti kerenas savore bini, so kerelas o Jeroboam, a na omukle len,

\VS{23}medik o RAJ len pestar na odčhiďa, avke sar angloda phenďa prekal peskre služobňika prekal o proroka. Vašoda o Izraeliti sas zaile a odľigende andre Asirija a ode hine dži adadžives.


\par }{\SH O manuša andral aver narodi džan te bešel andre Samarija
\par }
{\PP \VS{24}O asiriko kraľis anďa le manušen andral o fori Babilon, Kuta, Ava, Chamat the Sefarvajim a thoďa len te bešel andro samarijika fori vaš o Izraeliti. On zaile e Samarija a chudle te dživel andre lengre fori.

\VS{25}Sar ode ešebnovar chudle te bešel, na lašarenas le RAJES, a vašoda o RAJ pre lende bičhaďa le ľeven, save len murdarenas.

\VS{26}Akor o manuša andral oda foros phende le asirike kraľiske: „O narodi, saven anďal te bešel andro samarijika fori, na prindžaren o zakonos le Devleskro ola phuvakro, vašoda ov pre lende bičhaďa le ľeven a on len murdaren.“


\par }{\PP \VS{27}Akor o kraľis prikazinďa: „Len ode jekhe rašas, saves odarik anďan kade. Mi džal ode te bešel a mi sikavel len, so lendar kamel o Del andre odi phuv.“

\VS{28}Avke ode geľa jekh rašaj, savo sas zailo andral e Samarija. Bešelas andro Betel a sikavelas len, sar te lašarel le RAJES.


\par }{\PP \VS{29}Ale dojekh narodos peske kerďa peskre devlen a thode len andre ola sveta thana, save angloda ačhade o manuša andral e Samarija. Dojekh narodos oda kerelas andre oda foros, kaj bešelas.

\VS{30}O Babilončana peske kerde le devles Sukot-Benot, o Kuťana le Nergal a o Chamaťana le Ašimas.

\VS{31}O Avičana kerde le Nibchaz the le Tartak a o Sefarvajimčana obetinenas peskre čhaven sar labarďi obeta le devlenge Adramelech the Anamelech.

\VS{32}A kajte lašarenas le RAJES, kidle peske avri rašajen a ačhade len, hoj te služinen le modlenge pre ola thana. On ode obetinenas peskre devlenge.

\VS{33}Le RAJES lašarenas, ale služinenas the peskre devlenge pal o tradiciji ole narodengre, khatar sas odľigende andre odi phuv.


\par }{\PP \VS{34}Dži adadžives oda keren avke, sar kerenas angloda. Le RAJES na lašaren aňi pes na ľikeren pal oda, so hin pisimen a avridino, aňi pal o zakonos, aňi pal o prikazaňja, save o RAJ diňa le Jakoboskre čhavenge, saves diňa nav Izrael.

\VS{35}O RAJ lenca phandľa zmluva a prikazinďa lenge: „Ma lašaren avre devlen, aňi ma banďon anglal lende, ma služinen lenge a aňi ma obetinen.

\VS{36}Ale lašaren man, tumare RAJES, savo tumen iľa avri andral o Egipt peskre vasteha the bara zoraha. Ča mange obetinen a anglal ma banďon.

\VS{37}Furt doľikeren mire lava, prikazi, zakoni the prikazaňja, so tumenge pisinďom, a avre devlen ma lašaren.

\VS{38}Ma bisteren pre zmluva, so tumenca phandľom, a avre devlen ma lašaren.

\VS{39}Ale lašaren ča man, le RAJES, tumare Devles. Me tumen lava avri andral o vasta savore tumare ňeprijaťeľengre.“


\par }{\PP \VS{40}Ale on les na šunde a kerenas pal peskre tradiciji.

\VS{41}Kala narodi lašarenas le RAJES, ale služinenas the peskre avrirezimen devlenge. Dži adadžives lengre čhave the lengre vnuki keren avke sar lengre dada.




\par }\Chap{18}{\SH O Chizkija kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar kraľinelas andro Izrael trito berš o Hošea, le Eloskro čhavo, andre Judsko ačhiľa kraľiske o Chizkija, le Achazoskro čhavo.

\VS{2}Sas leske bišupandž (25) berš, sar ačhiľa kraľiske, a andro Jeruzalem kraľinelas bišueňa (29) berš. Leskri daj sas e Abija, le Zecharijoskri čhaj.

\VS{3}Ov kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar the leskro prapapus o David.

\VS{4}Zňičinďa o thana, pre save lašarenas le modlen, sphagerďa o sveta slupi, čhinďa tele la Ašerakre slupi a rozphagerďa the le brondzune sapes Nechuštan, saves kerďa o Mojžiš, bo dži akor o Izraeliti leske labarenas o kaďidlos.


\par }{\PP \VS{5}O Chizkija pačalas le RAJESKE, le Izraeloskre Devleske. Ňiko le judske kraľendar na sas ajso sar ov, aňi angle leste aňi pal leste.

\VS{6}Ov sas pačivalo le RAJESKE, šunelas les andre savoreste a doľikerelas dojekh prikazaňje, so o RAJ diňa le Mojžišoske.

\VS{7}O RAJ sas le Chizkijoha, a vašoda les sas bach andre savoreste, so kerelas. Ov pes vzburinďa pro asiriko kraľis a na poddiňa pes leske.

\VS{8}Ov domarďa le Filišťincen dži ko foros Gaza the leskre phuva – le cikne gavendar dži ko bare ohradzimen fori.


\par }{\PP \VS{9}Sar o Chizkija\FTNT{*}{{\FR 18:9 }{\FT{Andre varesave prekladi hin leskro nav Ezechiaš.}}} andre Judsko kraľinelas štarto berš a sar andro Izrael kraľinelas o Hošea eftato berš, o asiriko kraľis o Šalmaneser geľa pre Samarija a rozačhaďa pes pašal late.

\VS{10}Pal o trin berš la domarďa. Avke e Samarija sas zňičimen andro šovto berš, sar kraľinelas o Chizkija a sar andro Izrael kraľinelas eňato berš o Hošea.

\VS{11}Paľis o asiriko kraľis odľigenďa le Izraeliten andre Asirija a thoďa len te bešel andro foros Chalach, andro Chabor paš o paňi Gozan the andro medska fori.

\VS{12}Oda pes ačhiľa, bo na šunenas le RAJES, peskre Devles, a na doľikerenas leskri zmluva aňi o prikazaňja, so len diňa le RAJESKRO služobňikos o Mojžiš; na kerenas pal oda, so phenďa.


\par }{\SH O Sancherib džal pre Judsko
\par }
{\PP \VS{13}Sar kraľinelas o Chizkija dešuštar (14) berš, avľa o Sancherib o asiriko kraľis pro mariben pre savore judska ohradzimen fori a zaiľa len.

\VS{14}Avke o Chizkija diňa te phenel le asirike kraľiske andro Lachiš: „Kerďom namištes. Mangav tut, ma mar tut manca. Kerava savoro, so mandar mangeha.“ Akor o asiriko kraľis leske phenďa: „Bičhav mange 10 000 kili rup the 1 000 kili somnakaj.“

\VS{15}Paľis o Chizkija diňa leske savoro rup the savoro, so arakhľa andro Chramos the andro pokladňi le palaciskre.


\par }{\PP \VS{16}The pal o chramoskro vudar the pal e zarubňa iľa tele o somnakaj, saveha len korkoro obthoďa, a diňa le asirike kraľiske.


\par }{\PP \VS{17}Akor o asiriko kraľis bičhaďa andral o Lachiš ko Chizkija andro Jeruzalem peskre nekbareder veľiťeľis, le nekbareder uradňikos the le veľiťeľis Rabšake la armadaha. Sar avle ko Jeruzalem, zaačhile pro drom pre oda than, kaj kerenas o lepedi paš o žľabos, andre savo avelas o paňi andral e upruňi nadrža.

\VS{18}A vičinenas ke peste le kraľis le Chizkija, ale gele paš lende o Eljakim, le Chilkijoskro čhavo, savo ľidžalas o palacis, o pisaris Šebna the o uradňikos Joach, le Asafoskro čhavo.


\par }{\PP \VS{19}Akor o veľiťeľis Rabšake lenge phenďa: „Džan a phenen le Chizkijoske:

\par }{\PM Kada phenel o baro kraľis Sancherib: Pre soste tut avke zmukes, hoj tut na daras?

\VS{20}Gondoľines tuke, hoj ča o lava the e goďi tuke stačinel te zviťazinel andro mariben? Pre kaste tut mukes, hoj tut mange ačhaves?

\VS{21}Dikh, tu pes mukes pro Egipt, pre odi prephagi trsťina, savi predžubinel o vast oleske, ko pes pre late oprinel. Ajso hin o Faraonos, o egiptsko kraľis, ke savorende, ko pes pre leste muken!

\VS{22}Te mange phenena: ‚Amen pes mukas pro RAJ, pre amaro Del.‘ Či oda nane o Del, saveskre uče thana pro lašariben the oltara čhiďa tele o Chizkija, a paľis phenďa le manušenge andre Judsko the andro Jeruzalem: ‚Lašaren le Devles ča angle kada oltaris‘?


\par }{\PM \VS{23}Av akana a dovaker tut mire rajeha, le asirike kraľiha, a me tut dava 2 000 grajen. Šaj stradeha tuke ajci jazdcen?

\VS{24}Mukes tut pro Egipt, hoj tuke bičhavela o verdana the le jazdcen pre pomoca, ale on našťi odmarena aňi le nekciknedere veľiťeľis andral mire kraľiskri armada.

\VS{25}Či oda mange na prikazinďa o RAJ, hoj te avav pre kada than a te zňičinav les? Se o RAJ mange phenďa: ‚Dža andre kadi phuv a zňičin la!‘ “


\par }{\PP \VS{26}Akor o Eljakim, o Šebna the o Joach phende le veľiťeľiske Rabšakoske: „Mangas tut, vaker tire služobňikenca andre aramejiko čhib, bo amen avke achaľuvas! Ma vaker amenca andre amari hebrejiko\FTNT{†}{{\FR 18:26 }{\FT{Oda hin e judsko čhib.}}} čhib anglo manuša, so hine pro hradbi.“


\par }{\PP \VS{27}O Rabšake lenge odphenďa: „Či man miro kraľis bičhaďa te vakerel kala lava ča tumare kraľiske the tumenge? A či na the le manušenge, so bešen pre kada muros. Bo the on the tumen chana tumare vikali a pijena tumare mutera.“


\par }{\PP \VS{28}Paľis o Rabšake ušťiľa a vičinelas andre hebrejiko čhib: „Šunen, so phenel o baro asiriko kraľis!

\VS{29}Ma den tumen te klaminel le Chizkijoske, bo ov tumen našťi cirdela avri andral mire vasta.

\VS{30}A ma den tumen leske aňi te prevakerel, hoj tumen te muken pro RAJ oleha, hoj phenel: ‚O RAJ amen zachraňinela a kada foros na ela dino andro vasta le asirike kraľiske.‘


\par }{\PP \VS{31}Ma šunen le Chizkija, bo kavke phenel o asiriko kraľis: Aven avri, podden tumen mange a ela tumenge mištes! A sako tumendar chala pal peskro viňičis the figovňikos a pijela o paňi andral peskri chaňig,

\VS{32}medik na avava pal tumende a na lava tumen andre ajsi phuv sar the tumari; andre phuv, kaj hin e pšeňica the e mol; andre phuv, kaj hin o maro the o viňici, kaj hin olivi, olejos the medos. Kiden tumenge avri o dživipen a na o meriben!

\par }{\PP Ma šunen le Chizkija, bo tumen diliňarel andre kale lavenca: ‚O RAJ amen zachraňinela.‘

\VS{33}Či šaj varesavo del le narodengro cirdňa avri lengri phuv andral o vasta le asirike kraľiskre?

\VS{34}Kaj hine o devla andral o Chamat the Arpad? Kaj o devla andral o Sefarvajim, Hena the Iva? Či šaj cirdle avri la Samarija andral mire vasta?

\VS{35}Savo del savore kale devlendar andral kala phuva šaj zachraňinďa lengri phuv andral mire vasta? Akor soske tuke gondoľines, hoj o RAJ zachraňinela o Jeruzalem mire vastendar?“


\par }{\PP \VS{36}Ale o manuša sas čhit a na phende pre oda ňič, bo o Chizkija lenge prikazinďa: „Ma odphenen leske aňi lav.“


\par }{\PP \VS{37}Paľis o Eljakim, o Šebna the o Joach avle andro čhingerde gada ko Chizkija a phende leske savoro, so vakerelas o veľiťeľis Rabšake.




\par }\Chap{19}{\SH O Chizkija phučel le Izajašistar
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar oda šunďa o kraľis o Chizkija\FTNT{*}{{\FR 19:1 }{\FT{Andre varesave prekladi hin leskro nav Ezechiaš.}}}, čhingerďa pre peste o gada, urďa pes andro gada le gonestar a geľa andro Chramos le RAJESKRO.

\VS{2}Akor bičhaďa le Eljakim, savo ľidžalas o palacis, le pisaris Šebna the le phuredere rašajen ko prorokos Izajaš, ko čhavo le Amososkro. Urde pes andro gada le gonestar, gele pal leste

\VS{3}a phende leske: „Kada phenel o Chizkija: ‚Adadžives hin o džives le pharipnaskro, dophenen amenge a poňižinen amen. Sam sar e džuvľi, savi kamel te anel pro svetos le čhavoren, ale hiňi igen slabo te ločhol.

\VS{4}O asiriko kraľis bičhaďa peskre veľiťeľis le Rabšake, hoj te vakerel namištes pro džido Del. Mi šunel o RAJ, tiro Del, savore kala nalačhe lava a mi marel oles, ko kavke vakerel. Vašoda modľin tut ko Del vaš amare manuša, save mek ačhile te dživel.‘ “


\par }{\PP \VS{5}Sar avle o služobňika le kraľiskre ko Izajaš,

\VS{6}ov lenge phenďa: „Phenen tumare kraľiske, hoj o RAJ phenel kada: ‚Ma dara tut olestar, so šunďal, ole lavendar, savenca pre ma namištes vakerenas o služobňika, saven bičhaďa o asiriko kraľis.

\VS{7}Dikh, me kerava, hoj te šunel o nalačho hiros, a vašoda džala pale andre peskri phuv, kaj les dava te murdarel la šabľaha.‘ “


\par }{\SH O Asirčana pale dovakeren le Chizkijoske
\par }
{\PP \VS{8}Paľis pes o Rabšake došunďa, hoj o asiriko kraľis geľa het andral o Lachiš. A sar avľa pale, arakhľa le kraľis te marel pes andro foros Libna.


\par }{\PP \VS{9}O asiriko kraľis Sancherib pes dodžanľa, hoj o kraľis Tirhaka andral o Kuš avel pre leste pro mariben. Akor pale bičhaďa o asiriko kraľis le poslen ko judsko kraľis Chizkija le lavenca:

\VS{10}„Phenen le judske kraľiske le Chizkijoske kada: Te na tuha thovel avri tiro Del, pre savo tut mukes, oleha, hoj tuke phenel: ‚O Jeruzalem na ela dino andro vasta le asirike kraľiske.‘

\VS{11}Se tu šunďal, so kerde o asirika kraľa savore phuvenca. Amare armadi len calkom zňičinde. Gondoľines tuke, hoj tu aveha zachraňimen?

\VS{12}Mire dada zňičinde o fori Gozan, Charan the Recef a murdarde le manušen andral o Eden, save bešenas andro Telasar. Či len šaj zachraňinde lengre devla?

\VS{13}Kaj hino o kraľis andral o foros Chamat? Kaj o kraľis andral o Arpad? A kaj hine o kraľa andral o Sefarvajim, Hena the Iva?“


\par }{\SH O kraľis Chizkija pes modľinel
\par }
{\PP \VS{14}O Chizkija iľa le poslendar o ľil a pregenďa les. Paľis geľa andro Chramos a phundraďa les anglo RAJ.

\VS{15}A chudňa pes kavke te modľinel ko RAJ: „Ó, RAJEJA, Devla le Izraeloskro, savo bešes pro tronos maškar o cherubi! Tu jekh sal Del upral savore kraľišagi, so hine pre kadi phuv. Tu kerďal o ňebos the e phuv.

\VS{16}Prithov tiro kan, RAJEJA, a šun! Phundrav tire jakha a dikh! Šun o lava le Sancheriboskre, savenca asal le džide Devlestar.

\VS{17}Hin čačo, ó, RAJEJA, hoj o kraľa andral e Asirija zňičinde o narodi the lengre phuva

\VS{18}a lengre devlen čhide te labol andre jag. Bo on na sas devla, ale ča kašt the bar, e buči le manušengre vastengri. Vašoda len šaj zňičinde.

\VS{19}Ale akana, RAJEJA, Devla amaro, mangav tut, zachraňin amen andral leskre vasta, hoj savore kraľišagi pre phuv te sprindžaren, hoj ča tu jekh, RAJEJA, sal Del.“


\par }{\SH O RAJ odphenel le Chizkijoske
\par }
{\PP \VS{20}Akor o Izajaš, le Amososkro čhavo, diňa te phenel le Chizkijoske: „Kada phenel o RAJ, o Del le Izraeloskro: ‚Šunďom avri tiro mangipen, so vakerehas pal o asiriko kraľis Sancherib.‘

\VS{21}Kada hin o lav, so leske phenel o RAJ:

\par }{\Q ‚E pačivaľi čhaj le Sionoskri

\par }{\Q tutar asal a tele tut dikhel.

\par }{\Q E čhaj le Jeruzalemoskri

\par }{\Q pal tu kivinel le šereha, sar adarik denašes.


\par }{\Q \VS{22}Pre kaste vakerehas namištes?

\par }{\Q Kastar asahas?

\par }{\Q Pre kaste hazdehas upre o hangos?

\par }{\Q Pre kaste hazdehas o barikane jakha?

\par }{\Q Pro Sveto RAJ le Izraeloskro!?


\par }{\Q \VS{23}Bičhaďal tire sluhen te asal le Rajestar a te phenel:

\par }{\Q „Mire pherdo verdanenca geľom upre

\par }{\Q pro nekbareder verchi,

\par }{\Q pro thana, so hine nekdureder andro Libanon.

\par }{\Q Ode čhinďom tele leskre uče cedri the o šukar sosni.

\par }{\Q Dochudňom man pre leskre nekučeder špici,

\par }{\Q andre leskro husto veš.


\par }{\Q \VS{24}Andro cudza phuva kopaľinďom avri o chaňiga

\par }{\Q a piľom andral o paňi.

\par }{\Q Mire pindrenca šučarďom avri

\par }{\Q savore paňa andro Egipt.“


\par }{\Q \VS{25}Tu, Sancheribona, pal oda na šunďal?

\par }{\Q Me ada pripravinavas čirlastar,

\par }{\Q anglo but berš oda diňom avri,

\par }{\Q a akana kerav, hoj pes oda te ačhel.

\par }{\Q Me tut diňom zor, hoj te zňičines o ohradzimen fori,

\par }{\Q hoj lendar te na ačhel ňič, ča kopa bara.


\par }{\Q \VS{26}Le manušen, save andre bešenas,

\par }{\QB na sas ňisavi zor, izdranas a ladžanas pes.

\par }{\Q Sas ajse slaba sar o rastlinici pre maľa,

\par }{\QB sar e zeleno čarori, sar e čarori pro pados,

\par }{\QB so šučol avri sigeder, sar barol.


\par }{\Q \VS{27}Ale me pal tu džanav savoro,

\par }{\Q džanav, kana džas avri a kana aves andre.

\par }{\Q Džanav the pal oda,

\par }{\Q savi bari choľi pre ma chas.


\par }{\Q \VS{28}Vašoda, hoj pre ma choľisaľiľal

\par }{\Q a tiro barikaňiben doavľa andre mire kana,

\par }{\Q thovava tuke andro nakh e trastuňi obručka

\par }{\Q a andro muj o grastano zubadlos.

\par }{\Q Visarava tut pale ole dromeha,

\par }{\Q khatar avľal.‘


\par }{\PP \VS{29}Kada tuke ela o znameňje, Chizkija: Andre kada berš chana ča oda, so barola avri korkoro pestar, a aver berš chana oda, so mek pale barola olestar. Ale pro trito berš sadzinen a skiden upre, sadzinen o viňici a chan lengro ovocje.

\VS{30}Ola, ko mek ačhena te dživel andral o judsko kraľišagos, mukena pale o koreňa tele andre phuv a upre anena o ovocje.

\VS{31}Bo ola, ko ačhile te dživel, avena avri andral o Jeruzalem; ola, ko predžiďile, pal o verchos Sion. Kada pes ačhela, bo o Nekzoraleder RAJ oda igen kamel te kerel.


\par }{\PP \VS{32}Vašoda o RAJ phenel pal o asiriko kraľis kada: ‚Andre kada foros na doavela aňi o šipos pre leste na ľivinela. Aňi o slugaďa le šťitenca pre leste na avena a aňi e kopa paš o muri na čhivena, hoj pes te dochuden andro foros.

\VS{33}Visarela pes pale pre oda drom, khatar avľa; andre kada foros pes na dochudela,‘ phenel o RAJ.

\VS{34}‚Me braňinava kada foros a zachraňinava les vaš ma the vaš o David, miro služobňikos.‘ “


\par }{\PP \VS{35}Mek odi rat geľa o aňjelos le RAJESKRO andre asiriko taboris a murdarďa 185 000 slugaďen. Sar okla slugaďa tosara ušťile, dikhle pašal peste pherdo mule manušen.

\VS{36}Avke o asiriko kraľis Sancherib pes visarďa het a geľa pale khere andro Ninive a bešelas ode.


\par }{\PP \VS{37}Andre jekh džives, sar o Sancherib lašarelas andro chramos peskre devles Nisroch, leskre duj čhave o Adramelech the o Sarecer les murdarde la šabľaha a denašle andre phuv Ararat. A pal leste ačhiľa kraľiske leskro aver čhavo o Esar-Chadon.




\par }\Chap{20}{\SH Le Chizkijoskro nasvaľiben
\par }
{\PP \VerseOne{1}Andre ola dživesa o kraľis o Chizkija\FTNT{*}{{\FR 20:1 }{\FT{Andre varesave prekladi hin leskro nav Ezechiaš.}}} nasvaľiľa pro meriben a avľa ke leste o prorokos Izajaš, le Amososkro čhavo, a phenďa leske: „Kada phenel o RAJ: ‚De tuke andro poradkos savoro andre tiro kher, bo mereha a imar na dživeha.‘ “


\par }{\PP \VS{2}Sar oda o Chizkija šunďa, visarďa pes le mujeha paš e fala a modľinelas pes ko RAJ:

\VS{3}„Ó, RAJEJA, mangav tut, leper tuke pre oda, sar pačivales a cale jileha phiravas pal tiro drom a sar keravas savoro, so sas lačho angle tire jakha.“ A chudňa igen zorales te rovel.


\par }{\PP \VS{4}Mek aňi o Izajaš na pregeľa e maškaruňi dvora, o RAJ ke leste pale prevakerďa:

\VS{5}„Visar tut a phen le Chizkijoske, le vodcaske, savo ľidžal mire manušen, hoj kada phenel o RAJ, o Del le Davidoskro, tire dadeskro: ‚Šunďom avri tiri modľitba a dikhľom tire apsa. Sasťarava tut a pro trito džives džaha andro Chramos.

\VS{6}Dikh, dothovava tuke ke tire berša mek dešupandž (15) berš. Zachraňinava the tut the kada foros andral o vasta le kraľiskre andral e Asirija a chraňinava kada foros. Kerava oda ča angle ma the angle miro služobňikos David.‘ “


\par }{\PP \VS{7}Akor o Izajaš prikazinďa le kraľiskre služobňikenge: „Thoven leske pro vredos masca le figendar.“ On ile, makhle leske o vredos a ov sasťiľa avri.


\par }{\PP \VS{8}O Chizkija phučľa le Izajašistar: „Savo ela o znameňje, hoj man o RAJ sasťarela a pro trito džives džava upre andro Chramos?“


\par }{\PP \VS{9}O Izajaš odphenďa: „Kada tuke ela znameňje le RAJESTAR, hoj doľikerela oda, so phenďa: Kames, hoj te džal o ciňos deš stupňi anglal abo deš stupňi palal?“


\par }{\PP \VS{10}„Lokeder hin te džal le ciňoske deš stupňi anglal sar palal, vašoda mi džal deš stupňi palal,“ odphenďa o Chizkija.


\par }{\PP \VS{11}Avke o Izajaš mangelas le RAJES a o RAJ diňa, hoj o ciňos geľa deš stupňi palal pre le Achazoskri khameskri ora.


\par }{\SH O Chizkija pes presikavel le barvaľipnaha
\par }
{\PP \VS{12}Andre oda časos o babiloňiko kraľis o Merodach-Baladan\FTNT{†}{{\FR 20:12 }{\FT{Abo: o Berodach-Baladan}}}, le Baladanoskro čhavo, bičhaďa ko Chizkija le poslen le ľileha the le daroha, bo pes dodžanľa pal leskro nasvaľiben.

\VS{13}O Chizkija ole muršen priiľa a sikaďa lenge savoro peskro barvaľipen: o rup, o somnakaj, o koreňje, o voňava oleji, o zbraňe the savoro, so sas andre leskri pokladňica. Na garuďa anglal lende ňič, so sas andre leskro palacis the andre calo kraľišagos.


\par }{\PP \VS{14}Paľis o prorokos Izajaš avľa ko Chizkija a phučľa lestar: „So vakerenas kala murša a khatar avle?“

\par }{\PP O Chizkija leske odphenďa: „Avle dural andral aver phuv, dži andral o Babilon.“


\par }{\PP \VS{15}„So dikhle andre tiro palacis?“ phučľa o Izajaš.

\par }{\PP „Dikhle savoro, so hin andre miro palacis,“ odphenďa o Chizkija. „Sikaďom lenge savoro, so hin andre mire pokladňici. Ňič anglal lende na garuďom.“


\par }{\PP \VS{16}Pre oda leske o Izajaš phenďa: „Šun o lav le RAJESKRO!

\VS{17}Dikh, avela ajso džives, hoj savoro, so hin andre tiro palacis, ela odľigendo andro Babilon – the oda, so tire phure dada dži adadžives skidle upre. Na ačhela kade olestar ňič, phenel o RAJ.

\VS{18}The tire čhaven, so tuke uľona, so ena tutar, ľidžana het a kerena lendar eunuchen andro palacis le babiloňike kraľiskro.“


\par }{\PP \VS{19}O Chizkija leske odphenďa: „Kada lav, so mange phenďal le RAJESTAR, hino lačho.“ Bo peske gondoľinďa: „Medik me dživava, ela o smirom a ňič nalačho pes na ačhela.“


\par }{\PP \VS{20}Savore aver veci, so o Chizkija kerďa, leskre viťazstva, the sar ačhaďa e upruňi nadrža a sar prianďa o paňi andro foros telal e phuv, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.

\VS{21}Sar muľa o Chizkija, parunde les a pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Menaše.




\par }\Chap{21}{\SH O Menaše kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Le Menašeske sas dešuduj (12) berš, sar ačhiľa kraľiske upral e Judsko, a andro Jeruzalem kraľinelas penda the pandž (55) berš. Leskri daj pes vičinelas Chefci-Ba.

\VS{2}Ov kerelas anglo RAJ o nalačhipen the o džungipen avke sar the o narodi, saven o RAJ tradľa avri anglal o Izrael.

\VS{3}O Menaše pale ačhaďa o modlengre thana pro lašariben, so leskro dad o Chizkija\FTNT{*}{{\FR 21:3 }{\FT{Andre varesave prekladi hin leskro nav Ezechiaš.}}} zňičinďa. Ačhaďa o oltara le Baaloske the o slupos la Ašerakro avke sar o kraľis Achab andro Izrael. Banďolas anglo čercheňa a lašarelas len.

\VS{4}Ačhaďa the o oltara andro Chramos, pal savo phenďa o RAJ: „Andro Jeruzalem ela miro nav lašardo.“

\VS{5}Pro soduj chramoskre dvori ačhaďa oltara prekal savore čercheňa, hoj len te lašaren.

\VS{6}Peskre čhas zlabarďa sar obeta. Ov čarinelas, vražinelas a anďa ke peste le vrašcen the olen, save privičinenas le mulengre duchen. Aleha kerelas buter nalačhipen anglo RAJ a anelas pre peste leskri choľi.


\par }{\PP \VS{7}O Menaše iľa la Ašerakro slupos a thoďa les andro Chramos, pal savo o RAJ phenďa le Davidoske the leskre čhaske le Šalamunoske: „Andre kada Chramos the andro Jeruzalem, so mange avri kidňom maškar savore izraelika kmeňi, ela miro nav furt lašardo.

\VS{8}Te o Izraeliti šunena savore mire lava a te doľikerena mire prikazaňja, so lenge diňa miro služobňikos o Mojžiš, akor me na domukava, hoj te aven avritradle andral kadi phuv, so diňom lengre dadenge.“

\VS{9}Ale o manuša andral e Judsko na šunde le RAJES a o Menaše len cirdňa mek andro bareder binos, sar kerenas ola narodi, saven o RAJ zňičinďa anglal o Izraeliti.


\par }{\PP \VS{10}Akor o RAJ prevakerďa prekal peskre služobňika-proroka:

\VS{11}„Aleha, hoj o kraľis Menaše kerel kala bare bini, kerďa mek goreder bini sar savore Amorejčana angloda. Peskre modlenca cirdňa andro binos le manušen andral e Judsko.

\VS{12}Vašoda o RAJ, o Del le Izraeloskro, phenel avke: ‚Pro Jeruzalem the pre Judsko anava ajsi bibach, hoj oda zalela dojekhes, ko pal oda šunela.

\VS{13}Potrestinava o Jeruzalem avke sar the la Samarija, avke sar kerďom le izraelike kraľiha le Achaboha the leskre potomstvoha. Le manušen andral o Jeruzalem khosava avri, avke sar pes khosel avri o čaro a paľis pes previsarel upre.

\VS{14}A mire manušen, save predživena, omukava a dava andro vasta lengre ňeprijaťeľenge, save len domarena a občorena lengri phuv,

\VS{15}bo kerenas nalačhipen angle ma a anenas pre peste miri choľi ole dživesestar, sar avle avri lengre phure dada andral o Egipt, dži adadžives.‘ “


\par }{\PP \VS{16}O Menaše murdarďa ajci but ňevinne manušen, hoj lengro rat sas pal calo Jeruzalem. A mek paš oda cirdelas le judske manušen, hoj te keren o bini anglo RAJ.


\par }{\PP \VS{17}Savore aver veci, so Menaše kerďa, the leskre bini, so kerďa, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.

\VS{18}Sar muľa o Menaše, parunde les andre le Uzoskri zahrada, so sas paš o palacis. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Amon.


\par }{\SH O Amon kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VS{19}Le Amonoske sas bišuduj (22) berš, sar ačhiľa kraľiske andre Judsko, a andro Jeruzalem kraľinelas duj berš. Leskri daj sas e Mešulemet, le Charucoskri čhaj, andral e Jotba.

\VS{20}Ov kerelas baro nalačhipen anglo RAJ avke sar the leskro dad o Menaše.

\VS{21}Služinelas le modlenge, lašarelas len avke sar the leskro dad a phirelas pal savore leskre droma.

\VS{22}Omukľa le RAJES, le dadengre Devles, a na šunelas leskre prikazaňja.


\par }{\PP \VS{23}Paľis le Amonoskre služobňika pes vzburinde pre leste a murdarde les andre leskro palacis.

\VS{24}Akor o judska manuša murdarde olen, ko kerde vzbura pro kraľis Amon, a pal leste ačhade kraľiske leskre čhas le Jozijaš.


\par }{\PP \VS{25}Savore aver veci, so kerďa o Amon, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.

\VS{26}Le Amon parunde andre leskro hrobos, andre le Uzoskri zahrada. Pal leste ačhiľa kraľiske leskro čhavo o Jozijaš.




\par }\Chap{22}{\SH O Jozijaš kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Le Jozijašoske sas ochto berš, sar ačhiľa kraľiske andre Judsko, a andro Jeruzalem kraľinelas tranda the jekh (31) berš. Leskri daj sas e Jedida, le Adajoskri čhaj, andral o Bockat.

\VS{2}Ov kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka. Phirelas pal le Devleskro drom avke sar leskro prapapus o David a na visarelas pes ole dromestar.


\par }{\PP \VS{3}O pisaris Šafan sas čhavo le Acalioskro a leskro papus sas o Mešulam. Sar o kraľis Jozijaš kraľinelas dešuochtoto (18.) berš, prikazinďa le Šafanoske, hoj te džal andro Chramos.

\VS{4}Phenďa: „Dža pal o nekbareder rašaj Chilkijah a phen leske, hoj te zgenel ola love, so kidle avri o stražňika le manušendar paš o chramoskro vudar.

\VS{5}Ola love mi den le muršenge, save hine ačhade upral e buči andro Chramos, a on mi počinen le robotňiken, save prikeren o Chramos:

\VS{6}le ťesaren the le muraren. Mi cinen o kašta the o prikerde bara prekal o Chramos.

\VS{7}Ole muršendar, save hine ačhade upral e buči, na kampel te užarel, hoj te presikaven, kaj o love thode, bo hine pačivale.“


\par }{\SH O Chilkijah arakhel andro Chramos o zakonos le Devleskro
\par }
{\PP \VS{8}Paľis o nekbareder rašaj Chilkijah phenďa le pisariske le Šafanoske: „Dikh, andro Chramos arakhľom o zvitkos le Devleskre zakonoskro.“ Avke les o Chilkijah diňa le Šafanoske a ov les pregenďa.

\VS{9}Paľis o Šafan geľa ko kraľis a phenďa: „Tire služobňika ile o love, so sas andro Chramos. Dine len le robotňikenge, save prikeren o Chramos,

\VS{10}a o Chilkijah mange diňa varesavo zvitkos.“ Avke o Šafan andral genelas le kraľiske.


\par }{\PP \VS{11}Sar o kraľis Jozijaš šunďa o lava andral o zvitkos le zakonoskro, čhingerďa pre peste o gada

\VS{12}a prikazinďa le rašaske Chilkijoske, le Šafanoskre čhaske le Achikamoske, le Michajoskre čhaske le Achboriske, le pisariske Šafanoske the peskre služobňikoske le Asajoske:

\VS{13}„Džan a phučen le RAJESTAR pal o lava kale zvitkoskre, so arakhle, pal ma, pal o manuša the pal caľi judsko phuv. Se o RAJ hino choľamen pre mande the pre savore manuša, bo amare dada na doľikerenas a na kerenas avke, sar hin pisimen andre kada zvitkos.“


\par }{\PP \VS{14}Akor o Chilkijah, o Achikam, o Achbor, o Šafan the o Asajah gele te phučel la prorokiňatar Chuldatar. Oj bešelas andro Jeruzalem, andro nevo foros, a lakro rom sas o Šalum, le Tikvoskro čhavo, o čhavo le Charchasoskro, savo pes starinelas pal le kraľiskre gada. Sar dogele andre lakro kher, chudle lake pal oda te vakerel.


\par }{\PP \VS{15}Oj lenge phenďa: „Kavke phenel o RAJ, o Del le Izraeloskro: ‚Phenen oleske, ko tumen kade bičhaďa,

\VS{16}hoj kada phenel o RAJ: „Domukava e bibach pre kada foros the pro manuša, save kade bešen, avke sar hin pisimen andro zvitkos le zakonoskro, so pregenďa o judsko kraľis,

\VS{17}bo man omukle a labarenas o kaďidlos avre devlenge. Savoreha, so kerenas, anenas pre peste miri choľi. Miri choľi pre kada than hiňi sar jag, so labol a na preačhel.“ ‘

\VS{18}Le judske kraľiske, savo tumen bičhaďa te phučel le RAJESTAR, phenen: ‚Kada phenel o RAJ, o Del le Izraeloskro, pal ola lava, so šunďal:

\VS{19}Vašoda, hoj kovľarďal tiro jilo a pokorinďal tut anglo RAJ, sar šunďal, so vakeravas pre kada than the pre leskre manuša, hoj doperena andre bari dar a ena prekošle, a vašoda, hoj čhingerďal pre tute o gada a rovehas angle mande, me tut šunďom avri, phenel o RAJ.

\VS{20}Lava tut paš tire phure dada, andro smirom aveha thodo andre tiro hrobos a tire jakha na dikhena odi savori pohroma, so anava pre kada than.‘ “

\par }{\PP Avke ola murša gele pale ko kraľis a phende leske, so phenďa e prorokiňa.




\par }\Chap{23}{\SH O Jozijaš genel o zakonos le manušenge
\par }
{\PP \VerseOne{1}O kraľis Jozijaš vičinďa ke peste savore vodcen andral e Judsko the andral o Jeruzalem.

\VS{2}Gele leha andro Chramos savore murša andral e Judsko: o manuša andral o Jeruzalem, o rašaja, o proroka, savore manuša, či o čore vaj barvale. O kraľis angle lende pregenďa savore lava, so sas pisimen andro zvitkos la zmluvakro, so arakhle andro Chramos.

\VS{3}Paľis o Jozijaš ačhiľa paš o slupos a anglo RAJ phandľa e zmluva, hoj leske ena pačivale a doľikerena leskre prikazaňja the o zakoni cale peskre jileha the cala peskra dušaha a hoj kerena savoro avke, sar hin pisimen andro zvitkos la zmluvakro. Savore manuša ode dine lav, hoj doľikerena e zmluva.


\par }{\SH O Jozijaš zňičinel o modli le oltarenca
\par }
{\PP \VS{4}Paľis o Jozijaš prikazinďa le nekbareder rašaske le Chilkijoske, le avre rašaske the le stražňikenge paš o vudar anglo Chramos, hoj te ľidžan avri andral o Chramos savore veci, so sas kerde, hoj te lašaren le Baal, la Ašera the savore ňeboskre čercheňen. Diňa oda te zlabarel avri pal o Jeruzalem, pro maľi paš e dolina Kidron a o prachos lendar diňa te ľidžal andro Betel.

\VS{5}Le rašajen, saven o judska kraľa ačhade andre služba, hoj te labaren o kaďidlos pro modlengre thana pro lašariben the andro Jeruzalem, zaačhaďa. Zaačhaďa the olen, save anenas e obeta le Baaloske, le khameske, le čhonoreske the le čercheňenge.

\VS{6}La Ašerakro slupos diňa te ľidžal avri andral o Chramos dži pal o Jeruzalem, andre dolina Kidron. Ode la diňa te zlabarel a oda prachos rozčhiďa pro cintiris le običajne manušengro.

\VS{7}Paľis čhiďa tele o khera andro Chramos, kaj bešenas savore murša the džuvľa, save ode služinenas sar lubňa, a kaj kerenas o pochtana prekal o lašariben la Ašerakro.

\VS{8}Diňa te vičinel savore rašajen andral o judska fori a meľarďa andre savore oltara pre ola thana, kaj o rašaja kerenas o obeti le modlenge; a oda la Gebatar dži ke Beer-Šeba. Zňičinďa the o modlengre oltara, so sas paš le Jošuaskri brana pre baľogňi sera, sar pes džal andro foros prekal e foroskri brana – o Jošua sas o foroskro guverneris.

\VS{9}Le rašajen, save služinenas le modlenge, na domukľa te služinel paš le RAJESKRO oltaris andro Jeruzalem, ale ča šaj chale o mare bi o kvasos savore rašajenca.


\par }{\PP \VS{10}O Jozijaš meľarďa andre the o Tofet, so hino andre dolina Ben-Hinom, hoj ode imar buter ňiko peskre čhas abo čha andre jag te na obetinel le devleske Moloch.

\VS{11}Iľa odarik le grajen, saven o judska kraľa dine pro lašariben le khameske, a zlabarďa le khameskre verdana. Sas ačhade pre dvora paš e brana le RAJESKRA Chramoskri nadur, kaj bešelas o uradňikos Natan-Melech.


\par }{\PP \VS{12}O Jozijaš mek čhiďa tele o oltara, so ačhade o judska kraľa pro upruno Achazoskro kher, the o oltara, so ačhaďa o Menaše pro soduj dvori anglo Chramos. Sar len rozphagerďa, o prachos čhiďa andre dolina Kidron.

\VS{13}O Jozijaš meľarďa andre the o thana pro vichodos le Jeruzalemostar a pre južno sera le Olivove verchostar, kaj lašarenas le modlen, bo ode ačhaďa o izraeliko kraľis Šalamun oltara le džungale devlenge: la Aštartake andral o Sidon, le Kemošiske andral o Moab the le Milkomoske andral o Amon.

\VS{14}Rozphagerďa o sveta slupi a čhingerďa tele la Ašerakre slupi a ola cheva, so ačhile pal o slupi, začhiďa le manušengre kokalenca.


\par }{\PP \VS{15}Avke kerďa the le modlengre oltariha pro učo than andro Betel, so ačhaďa o Jeroboam, le Nebatoskro čhavo, savo cirdňa le Izrael andro binos. The oda oltaris the oda učo than čhiďa tele. Oda učo than zlabarďa, rozpučinďa pro prachos a la Ašerakro slupos zlabarďa.

\VS{16}Sar pes o Jozijaš visarďa, dikhľa pro učo than o hrobi. Paľis diňa andral o hrobi te lel avri o kokala a zlabarďa len pre oda oltaris. Avke les meľarďa andre, sar o RAJ prevakerďa angloda prekal o prorokos.


\par }{\PP \VS{17}Paľis o Jozijaš phučľa: „Kaskro hrobos dikhav?“

\par }{\PP O murša andral o foros Betel leske odphende: „Oda hin o hrobos le prorokoskro, savo avľa andral e Judsko a savo imar anglal phenďa kada savoro, so kerďal akana pre kada oltaris.“


\par }{\PP \VS{18}„Muken les!“ prikazinďa o Jozijaš. „Ňiko leskre kokalenca te na čhalavel.“ Avke na čhalade leskre kokalenca aňi le prorokoskre kokalenca, savo avľa andral e Samarija.


\par }{\PP \VS{19}Avke sar kerďa andro Betel, o Jozijaš kerďa the andre aver samarijika fori. Zňičinďa savore thana, kaj lašarenas le modlen, so ačhade o izraelika kraľa, bo aleha choľarenas le RAJES.

\VS{20}Paľis pre ola oltara murdarďa savore rašajen, save služinenas pre ola thana, a labarelas upre le manušengre kokala. A paloda o Jozijaš geľa pale andro Jeruzalem.


\par }{\SH O Jozijaš oslavinel e Patraďi
\par }
{\PP \VS{21}O kraľis Jozijaš prikazinďa savore manušenge: „Oslavinen e Patraďi pre pačiv le RAJESKE, le Devleske, avke sar hin pisimen andre kada zvitkos le zakonoskro.“

\VS{22}Kavke pes e Patraďi na oslavinelas akorestar, sar o sudci ľidžanas o Izrael, a aňi pal calo časos, sar kraľinenas o izraelika the o judska kraľa.

\VS{23}Andro dešuochtoto (18.) berš, sar kraľinelas o Jozijaš, oslavinenas odi Patraďi andro Jeruzalem pre pačiv le RAJESKE.


\par }{\SH Le RAJESKRI choľi na preačhel pre Judsko
\par }
{\PP \VS{24}O Jozijaš tradľa avri andral o Jeruzalem the andral e Judsko le vrašcen the olen, save privičinenas le mulengre duchen, a zňičinďa le kherutne devloren the le džungale modlen, so mek ode sas. Kada kerďa vašoda, hoj te doľikerel o lava le zakonoskre, save sas pisimen andro zvitkos, so arakhľa o rašaj Chilkijah andro Chramos.

\VS{25}Aňi jekh kraľis, savo sas anglo Jozijaš aňi pal o Jozijaš, pes na visarďa ko RAJ cale peskre jileha, caľa peskra dušaha the caľa peskra zoraha a na doľikerelas calo zakonos le Mojžišoskro avke sar ov.


\par }{\PP \VS{26}Ale le RAJESKRI bari choľi, savi labolas sar jag, na preačhiľa te labol pre Judsko vaš savoro, soha o Menaše choľarelas le RAJES.

\VS{27}Vašoda o RAJ phenďa: „Odčhivava mandar e Judsko, avke sar odčhiďom o Izrael. Odčhivava the o Jeruzalem, savo mange kidňom avri, a the o Chramos, pal savo phenďom, hoj ode ela lašardo miro nav.“


\par }{\SH Le Jozijašoskro meriben
\par }
{\PP \VS{28}Savoro aver veci, so o Jozijaš kerďa, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.


\par }{\PP \VS{29}Akor, sar sas kraľis o Jozijaš, o egiptsko kraľis Necho geľa te pomožinel le asirike kraľiske paš o paňi Eufrat. O Jozijaš len andro Megido kamľa te zaačhavel, ale o Necho les andro mariben murdarďa.

\VS{30}Avke leskre služobňika les thode pro verdan, ľigende les andral o Megido andro Jeruzalem a parunde les andre leskro hrobos. Paloda o manuša andral e Judsko ile le Joachaz, le Jozijašoskre čhas, pomazinde les a ačhade les kraľiske pal leskro dad.


\par }{\SH O Joachaz kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VS{31}Le Joachazoske sas bišutrin (23) berš, sar ačhiľa kraľiske, a trin čhon kraľinelas andro Jeruzalem. Leskri daj sas e Chamutal, oj sas čhaj le Jirmejoskri, savo sas andral e Libna.

\VS{32}O Joachaz kerelas o nalačhipen anglo RAJ avke sar the leskre dada.

\VS{33}O faraonos Necho les andre Ribla, andre phuv Chamat, diňa te phandel andre, hoj imar te na kraľinel andro Jeruzalem, a pre Judsko ispidelas, hoj leske te počinel o daňe – 3,4 toni rup the 34 kili somnakaj.

\VS{34}Paľis o Necho ačhaďa kraľiske le Jozijašoskre čhas Eljakim a leskro nav čerinďa pro Jojakim. Le Joachaz o Necho iľa peha andro Egipt a ode the muľa.


\par }{\SH O Jojakim kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VS{35}O Jojakim počinelas le Faraonoske o rup the o somnakaj, ale pre oda, hoj les te avel sar te počinel le Faraonoske, mušinelas te ispidel pro manuša, hoj leske te den o somnakaj the o rup, a oda sako pal peskro barvaľipen.


\par }{\PP \VS{36}Le Jojakimoske sas bišupandž (25) berš, sar ačhiľa kraľiske, a kraľinelas andro Jeruzalem dešujekh (11) berš. Leskri daj sas e Zebida, e čhaj le Pedajoskri, andral e Ruma.

\VS{37}Ale o Jojakim kerelas o nalačhipen anglo RAJ avke sar the leskre dada.




\par }\Chap{24}{\SH O Jojakim kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar o Jojakim kraľinelas andre Judsko, avľa pre leste pro mariben o babiloňiko kraľis Nebukadnecar a o Jojakim pes leske poddiňa pro trin berš. Paľis pes pale vzburinďa pre leste.

\VS{2}Ale o RAJ bičhavelas pre leste partiji zbujňiken: le Chaldejcen, Aramejčanen, Moabčanen the Amončanen. Bičhaďa len, hoj te zňičinen e Judsko, avke sar phenďa o RAJ prekal peskre proroka.

\VS{3}Oda avľa pre Judsko, avke sar o RAJ prikazinďa, hoj les pestar te odčhivel vaš savore bini, so kerďa o Menaše,

\VS{4}the vaš oda, hoj murdarďa le ňevinne manušen. O RAJ leske na kamľa te odmukel, bo čhorďa avri o rat le ňevinne manušengro, savo sas pal calo Jeruzalem.


\par }{\PP \VS{5}Savore aver veci, so o Jojakim kerďa, hin pisimen andro Zvitkos le judske kraľengro.

\VS{6}Sar o Jojakim muľa, ačhiľa pal leste kraľiske leskro čhavo o Jojachin.


\par }{\PP \VS{7}O egiptsko kraľis preačhiľa te phirel andral peskri phuv pro mariben, bo o babiloňiko kraľis zaiľa savore leskre phuva pašal o paňi Egipt dži paš o baro paňi Eufrat.


\par }{\SH O Jojachin kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VS{8}Le Jojachinoske sas dešuochto (18) berš, sar ačhiľa kraľiske upral e Judsko, a andro Jeruzalem kraľinelas trin čhon. Leskri daj sas e Nechušta, le Elnatanoskri čhaj andral o Jeruzalem.

\VS{9}Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar the leskro dad.


\par }{\PP \VS{10}Andre oda časos avľa pro Jeruzalem e armada le babiloňiko kraľiskri a rozačhaďa pes pašal o foros.

\VS{11}Paľis doavľa the o babiloňiko kraľis Nebukadnecar ko Jeruzalem, kaj sas rozačhade leskre slugaďa.

\VS{12}Avke pes o judsko kraľis Jojachin peskra daha, peskre služobňikenca, peskre uradňikenca the peskre veľiťeľenca zdiňa le babiloňike kraľiske.

\par }{\PP Sas oda ochtoto berš, sar kraľinelas o Nebukadnecar a sar les zaiľa.

\VS{13}O Nebukadnecar odarik iľa savoro barvaľipen andral o Chramos the andral le kraľiskro palacis a skidňa savore somnakune veci, so diňa te kerel o izraeliko kraľis o Šalamun prekal o Chramos. Oda pes ačhiľa avke, sar phenďa o RAJ.

\VS{14}Andral o Jeruzalem zaiľa a ľigenďa andre peskri phuv 10 000 manušen: savore uradňiken, vodcen, maribnaskre muršen, kovačen the ťesaren. Ačhile ode ča o nekčoreder manuša.


\par }{\PP \VS{15}Zaiľa le Jojachin, leskra da, le romňijen, le uradňiken the le anglune manušen andral e Judsko a ľigenďa len andral o Jeruzalem andro Babilon.

\VS{16}Iľa odarik 7 000 slugaďen the 1 000 ťesaren the kovačen: savore zorale muršen.

\VS{17}A vaš o Jojachin ačhaďa kraľiske leskre bačis le Matanijah a diňa les nevo nav Cidkijah.


\par }{\SH O Cidkijah kraľinel upral e Judsko
\par }
{\PP \VS{18}Le Cidkijoske sas bišujekh (21) berš, sar ačhiľa kraľiske andre Judsko, a kraľinelas andro Jeruzalem dešujekh (11) berš. Leskri daj sas e Chamutal, e čhaj le Jirmejoskri, savo sas andral e Libna.

\VS{19}Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka avke sar the o Jojakim.

\VS{20}Vašoda pestar o RAJ odčhiďa le manušen andral o Jeruzalem the andral e Judsko, bo sas pre lende choľamen. Paľis pes o Cidkijah vzburinďa pro babiloňiko kraľis.




\par }\Chap{25}{\SH O Cidkijah zailo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sar o Cidkijah kraľinelas eňato berš, o babiloňiko kraľis Nebukadnecar avľa pro mariben pro dešto džives andro dešto čhon savore peskre slugaďenca pro Jeruzalem. Pašal oda foros kerďa taboris a hordinenas pašal o muri pro kopi e čik the e poši, hoj pes te dochuden andro foros.

\VS{2}E armada sas rozačhaďi pašal o Jeruzalem dži andro dešujekhto (11.) berš, sar kraľinelas o kraľis Cidkijah.


\par }{\PP \VS{3}A andro štarto čhon the eňato džives, sar andro Jeruzalem sas bari bokh a le manušen na sas so te chal,

\VS{4}o babiloňika slugaďa kerde chev andro muros. Mek odi rat o Cidkijah savore peskre slugaďenca denašľa prekal e brana maškar o duj muri, so sas paš le kraľiskri zahrada, kajte džanenas, hoj o Babilončana sas rozačhade pašal calo foros. Denašenas le dromeha ke Jordaňiko dolina,

\VS{5}ale o babiloňika slugaďa pes mukle pal lende a dochudle len andre dolina paš o Jericho. Savore leskre slugaďa les omukle.

\VS{6}Le Cidkijah zaile a ľigende andre Ribla ko Nebukadnecar, kaj sas odsudzimen.

\VS{7}Leskre čhaven murdarde angle leskre jakha. Paľis leske diňa te lel avri o jakha, diňa les te phandel andro lanci a iľa les andro Babilon.


\par }{\SH O Chramos zňičimen
\par }
{\PP \VS{8}Pro eftato džives andro pandžto čhon, sar kraľinelas o Nebukadnecar dešueňato (19.) berš, avľa andro Jeruzalem o veľiťeľis upral o kraľiskre stražňika o Nebuzaradan, savo sas služobňikos le babiloňike kraľiskro.

\VS{9}Ov zlabarďa andro Jeruzalem o Chramos, o palacis the savore bare khera.

\VS{10}Paľis savore leskre slugaďa čhide tele o foroskre muri.

\VS{11}Akor o Nebuzaradan zaiľa odarik le manušen, save ačhile andro foros, olen, save pregele ko babiloňiko kraľis, the savore avre manušen.

\VS{12}Ale okle nekčoreder manušen mukľa o Nebuzaradan andre odi phuv, hoj te keren buči pre maľa the pre viňica.


\par }{\PP \VS{13}Paľis o Babilončana phagerde o brondzune slupi, o vožikici the odi bari brondzuňi nadrža, so sas anglo Chramos, a o brondzos ľigende andro Babilon.

\VS{14}Ile odarik the o pira, o lopati, o čhura, o panvici pro kaďidlos the savore brondzune veci, savenca služinenas andro Chramos.

\VS{15}O Nebuzaradan iľa the o somnakune the o rupune čare the o lopatki pro angara.

\VS{16}O brondzos le duje slupendar, la bara nadržatar the le vožikicendar, so diňa te kerel o Šalamun prekal o Chramos, sas ajci but, hoj pes aňi na delas te važinel.

\VS{17}Soduj slupi sas kerde le brondzostar, sas uče ochto metri a o kritos pre lengro agor sas učo buter sar jekh metros. Pašal o kriti sas kerde duj šori le brondzune granatoskre phabendar the o brondzuno pleťivos.


\par }{\SH Le judske manušen odľigenen
\par }
{\PP \VS{18}O nekbareder veľiťeľis o Nebuzaradan zaiľa the le nekbaredere rašas Serajah, le dujtone rašas Cefanjah the le trine dženen, so stražinenas o vudar.

\VS{19}Iľa andral o foros oles, ko sas veľiťeľis upral o slugaďa, the le pandže kraľiskre radcen. Iľa the le hlavne pisaris, savo zapisinelas le muršen andre armada, the le šovardeš (60) anglune muršen, saven arakhľa andro foros.

\VS{20}O Nebuzaradan len iľa a ľigenďa ko babiloňiko kraľis andre Ribla.

\VS{21}Ode andre Ribla, andre phuv Chamat, len o babiloňiko kraľis diňa te murdarel. Avke o judska manuša mušinde te džal andro zajaťje het andral peskri phuv.


\par }{\SH O Gedaljah guverneris andre Judsko
\par }
{\PP \VS{22}O babiloňiko kraľis Nebukadnecar ačhaďa le Gedaljah guverneriske andre Judsko upral savore manuša, save na sas odľigende andro Babilon. Ov sas le Achikamoskro čhavo, saveske sas papus o Šafan.

\VS{23}Sar pes pal oda došunde o judska veľiťeľa the o slugaďa, hoj o babiloňiko kraľis ačhaďa guverneriske le Gedaljah, gele pal leste jekhetane peskre muršenca andre Micpa. Sas oda kala murša: o Jišmael, le Netanijoskro čhavo, o Jochanan, le Kareachoskro čhavo, o Serajah, le Tanchumetoskro čhavo andral e Netofa, the o Jaazaniah, le Maachoskro čhavo.

\VS{24}O Gedaljah lenge phenďa: „Dav tumen lav. Ma daran tumen le babiloňike uradňikendar. Ačhen andre kadi phuv a služinen le babiloňike kraľiske, bo akor tumenge ela mištes!“


\par }{\PP \VS{25}Andro eftato čhon o Jišmael, le Netanijoskro čhavo, o vnukos le Elišamaskro, andral le kraľiskri famelija, geľa andre Micpa le deše muršenca a murdarďa le Gedaljah the le judske the babiloňike muršen, save ode leha sas.

\VS{26}Akor savore manuša andral e Judsko, le čorestar dži o barvalo, the o armadakre veľiťeľa gele andro Egipt, bo daranas pes le Babilončanendar.


\par }{\SH O Jojachin hino premuklo andral e bertena
\par }
{\PP \VS{27}Paloda, sar sas o judsko kraľis Jojachin zailo andro Babilon tranda the efta (37) berš, ačhiľa andro Babilon kraľiske o Evil-Merodach, savo premukľa andral e bertena le Jojachin pro bišueftato (27.) džives andro dešudujto (12.) čhon andre oda berš.

\VS{28}Vakerelas leha šukares a delas les bareder pačiv sar avre kraľen, so leha sas andro Babilon.

\VS{29}Le Jojachinoske sas domuklo te čhivel pal peste tele o bertenošika gada, a medik dživelas, chalas paš le kraľiskro skamind.

\VS{30}Sako džives, medik dživelas, les o kraľis delas oda, so leske kampelas pre oda džives.

\par }