10
Garunu Vura ni Zisu sari ka Zuapa Ṉavulu Rua Tie
1 Beto saripu gua hire, si vizati Zisu sari ka zuapa ṉavulu rua* tie, meke garunu taloa ni Sa, hopehopeke karua, pude la va kenue koari doduru vasileana, na popoa pu lopu seunae kote kamo la i Sa. 2 Zamai Sa sarini, “Soku sari na vuvua komiha, ba lopu soku sari na tie pakepakete. Mi varavara la koa sa Baṉarana sa vuvua pude garunu la ni sari na tie pakepakete, pa Nana inuma, pude mani varigara ni sari na vuadi.* 3 Mi la! Garunu vurani gamu Rau, gua tugo rina lami pa varikorapadi rina siki pinomo variva mate.* 4 Mi lopu paleke vovoina poata, babe na huneke, na sadolo; mi toṉoto la mo koari na vasivasileana. Mi lopu vivinei va hola pana totoso tutuvia gamu si keke tie pa siraṉa.* 5 Pana nuquru si gamu pa keke vetu, si kekenu mamu zama guahe: ‘Mani koa koa gamu sa binule meke sa minana te Tamasa,’ mi gua. 6 Be koa nana si keke tie bule pa vetu asa si mani koa koa sa sa mia minana; ba be lopu gua si kote pule atu koa gamu sa mia minana sana. 7 Mi koa mo koasa vetu pu va kamo gamu, mamu henai na napoi mo gua saripu poni gamu rini. Ura sa tie tavetavete si garo tugo pude ta tabara. Mi koa mo koa sa vetu vasina va kamo gamu rini, osolae taluarae si gamu koasa vasileana sana.* 8 Pana la kamo gamu pa keke vasileana meke tava kamo valeana, si mi henai sari na ginani pu poni gamu rini. 9 Mi salaṉi saripu mohodi koasa vasileana asa, mamu tozi ni, ‘Sa Binaṉara te Tamasa si tata mae koa gamu kamahire,’ mi gua. 10 Ba pana la gamu pa keke vasileana, meke be lopu va kamo gamu rini, si mi vura la pa siraṉa, mamu zama guahe:* 11 ‘Kamo koari na kavuru pepesona sa mia vasileana sari pu napiti pa nene mami, ba tavusu pani tugo gami, pude na vina balau koa gamu sapu sa tinahuara si kaqu kamo koa gamu; ba mi tumae nia sapu sa Binaṉara te Tamasa si ele kamo tata koa gamu!’ mamu guni. 12 Tozi va hinokarani gamu Rau, sapu sari na tiena sa popoa asa, si kaqu tava kilasa koe Tamasa pa rane vinaripitui, hola nia sapu gua ta evaṉa pa Sodomu pa rane asa.*
Sari na Vasileana Vagugue
(Matiu 11:20-24)
13 Ke mi talotaṉa si gamu pa vasileana Korazini, meke gamu pa Betiseda! Be ta evaṉa koari na tie Zenitailo pa Taea meke pa Saedoni sari na tinavete variva magasadi gua pu ta evaṉa koa gamu, si be ele pukerane tu kekere pa sinea si arini meke ele habotu tu pa eba meke pokopoko baika!* 14 Ba gamu si kaqu tava kilasa koe Tamasa pa rane vinaripitui, hola nia gua sapu ta evaṉa koari pa Taea meke Saedoni pa rane asa. 15 Meke sapu gamu pa Kepaniami! Balabala ia gamu sapu kote ta ovulu sage pa Maṉauru si gamu gua? Lokari hokara! Kote ta gona gore la pa Heli si gamu!” gua si Asa.*
16 Meke zama pule la koari Nana disaepeli se Zisu, “Asa sapu avoso gamu, si avosau tugo sa si Arau, ba asa sapu etulu gamu si etulau tugo sa si Arau, meke asa sapu etulau si Arau, si etulia tugo sa si Asa sapu garunau si Arau,” gua si Asa.*
Pule Mae sari ka Zuapa Ṉavulu Rua
17 Meke totoso pule mae sari ka zuapa ṉavulu rua, si qetuqetu hola si arini, meke zama, “Baṉara, sari na tomate kaleadi, ba va tabe gami tugo totoso hipuru pani gami si arini pa korapa pozamu Goi!” gua si arini.
18 Meke olaṉa se Zisu, “Dogoria Rau se Setani, hoqa gore mae pa Maṉauru, gua tugo na kapi. 19 Mi avoso mae! Ele ponini gamu Rau sa ṉiniraṉira, pude boka neti sari na noki, na nenege variva matedi, meke pude va kilasia gamu sa doduru ṉiniraṉira tanisa kana sapu e Setani, meke loketoṉa si kote boka va kaleana gamu.* 20 Ba mi lopu qetu nia mo sapu va tabe gamu rina tomate kaleadi si gamu, ba mi qetu nia tu sapu sari na poza mia si ta kubere pa Maṉauru,” gua se Zisu.
Qetuqetu se Zisu
(Matiu 11:25-27, 13:16-17)
21 Meke pa totoso asa si ta siṉie qinetuqetu koa sa Maqomaqo Hope se Zisu meke zama, “Tamaqu, Agoi na Baṉara pa Maṉauru meke pepeso! Vahesi Igo Rau si Agoi, sina tomei Goi sari ginugua hire koa rini pu gilagilana meke tumatumaedi meke vata dogoro ni koa rini pu guana koburu. Uve Tamaqu, pa Mua hiniva Goi ke ta evaṉa sapu gua asa.
22 Sa Tamaqu si ele poni Nau sari doduru tiṉitoṉa. Loke tie si gilania sa Tuna, ba sa Tamana mo, meke loke tie si gilania sa Tamana ba sa Tuna mo, meke arini mo pu vizati sa Tuna pude va dogoro ni sa Tamana.”*
23 Meke taliri la koari Nana disaepeli se Zisu, meke zama golomi Sa, “Ta manae dia sari mata pu dogori sari na tiṉitoṉa gua pu dogori gamu! 24 Maqu tozini gamu, sokudi sari na poropita, na baṉara pukerane pu edi hiva dogori na avosi gua saripu dogori na avosi gamu hire, ba lopu boka.”
Sa Parabolo Tanisa Tie Sameria Leanana
25 Meke keke tie va tumatumae koasa Tinarae te Mosese si turu mae meke hiva podekia sa se Zisu. Zama si asa, “Titisa, na sa si kote tavetia rau pude vagia sa tinoa hola?” gua si asa.*
26 Meke olaṉa la ia Zisu si asa, “Na sa si ta kubere koasa Tinarae te Mosese? Na sa si tiro gilania goi vasina?” gua si Asa.
27 Meke olaṉa sa tie, “ ‘Mu tataru nia sa Baṉara sa mua Tamasa pa doduru bulomu, pa doduru maqomaqomu, pa doduru mua ṉiniraṉira, meke pa doduru mua binalabala’; meke hie pule, ‘mu tataru nia sa turaṉamu, gua sapu tataru pule nigo si agoi,’ ” gua si asa.*
28 “Olaṉa va gotogoto si goi, ke mu evaṉia mo sapu gua asa meke kaqu toa si goi,” gua se Zisu.*
29 Ba hiva vata dodogoro nia sapu ele tie gugua tu asa si asa, ke nanasia sa se Zisu, “Esei tugo sa turaṉaqu?” gua si asa.
30 Meke olaṉa ia Zisu, “Keke tie si taluarae pa Zerusalema meke ene gore la pa Zeriko. Pa korapa nana inene la si rapata ia rina tie hikohiko si asa pa siraṉa, meke va gore vagi rini sari nana poko, sekea rini, meke veko pania rini tata matena, meke taloa dia. 31 Meke ta evaṉa sapu keke hiama si ene gore gua pa siraṉa asa, meke sipu dogoria sa sa tie bakorana, si ene va talevara nana pa kali siraṉa. 32 Beto asa, si ene mae gua tugo vasina si keke tie Livaeti. La hopiki nia sa sa tie bakorana, meke ene hola taloa nana tugo. 33 Ba keke tie Sameria sapu ene gua tugo vasina, si la kamoa sa sa tie. Totoso dogoria sa, si tataru nia sa si asa.* 34 Ke la si asa meke zoropo ni oela, na vaeni sa sari na bakorana, meke pusi sa. Beto si ovulu va hakea sa pa nana doṉ'ki, meke turaṉa la vekoa sa pa vetu putaputana tadi na tie enenedi, meke kopu nia sa si asa vasina. 35 Pa koivugona si vagi sa si karua poata siliva* meke vala nia koasa tie kopu vetu, meke tozi nia sa, ‘Mu kopu nia sa tie hie. Pana pule mae gua rau, si kote mae hobei rau gua sari pu oki pani goi pa kinopuna sa,’ gua si asa.
36 Ego, esei ari ka ṉeta tie hire si na turaṉana sa tie pu ta ṉoṉovala koari na tie hikohiko?” gua se Zisu.
37 “Asa tugo sapu tataru nia sa tie,” gua sa tie.
Meke zama la koasa se Zisu, “Ego, mu la, mamu tavete kekeṉoṉo gua puta tugo asa,” gua si Asa.
La se Zisu pa Vetu Tadi Mata e Mere
38 Meke sipu ene hola la se Zisu meke sari Nana disaepeli si kamoa rini si keke vasileana. Meke keke barikaleqe pozana e Mata si va kamoa si Asa pa nana vetu.* 39 Sa tasina vineki e Mata sapu e Mere pozana, si habotu tata pa nenena Zisu, meke avavoso koari Nana vina tumatumae. 40 Ba se Mata si tupiti hola koari na vinatana, ke mae zama koe Zisu si asa, “Baṉara, leana mo koa Goi si pude va tupiti eke au sa tasiqu si rau? Tozi nia pude mae toka nau,” gua si asa.
41 Ba olaṉa la koasa se Zisu, “Mata, Mata, talotaṉa meke balabala mamatani goi sari soku ginugua; 42 Ba kekeke mo si ta hivae, meke se Mere si vizatia gua sapu leana hola latu. Meke lopu kaqu ta vagi palae koa sa sapu asa,” gua se Zisu.
* 10:1 Pa kaiqa Kinubekubere Hope pukerane si ta kubere 70: * 10:2 Mt 9:37-38 * 10:3 Mt 10:16 * 10:4 Mt 10:7-14; Mk 6:8-11; Lk 9:3-5 * 10:7 1 Kor 9:14; 1 Tim 5:18 * 10:10 TTA 13:51 * 10:12 Zen 19:24-28; Mt 11:24; Mt 10:15 * 10:13 Ais 23:1-18; Izk 26:1 kamo hinia 28:26; Zol 3:4-8; Em 1:9-10; Zak 9:2-4 * 10:15 Ais 14:13-15 * 10:16 Mt 10:40; Mk 9:37; Lk 9:48; Zn 13:20 * 10:19 Sam 91:13 * 10:22 Zn 3:35; Zn 10:15 * 10:25 Mt 22:35-40; Mk 12:28-34 * 10:27 Diut 6:5; Liv 19:18 * 10:28 Liv 18:5 * 10:33 2 Koron 28:15 * 10:35 Karua poata siliva si padana karua rane tinabara. * 10:38 Zn 11:1