10
Sa Vina Tumatumae te Zisu koasa Vinariluari pa Vinarihaba
(Matiu 19:1-12; Luke 16:18)
1 Meke taluarae se Zisu pa vasina asa, meke la pa kali pinaqaha popoa pa Ziudia, meke karovia Sa sa Ovuku Zodani. Meke soku puku tinoni pule si varigara mae koa Sa, meke va tumatumae i Sa si arini, gua tugo sapu ele hoke taveti Sa. 2 Meke mae koa Sa si kaiqa rina Parese, meke podekia rini pude sekesekei nia si Asa, ke nanasia rini, “Mamu tozini gami, vea tava malumu koasa tinarae te Mosese, si pude luara pania keke tie sa nana barikaleqe?” gua si arini.
3 Meke olaṉa la koa rini se Zisu, “Na tinarae savana si ponini gamu Mosese?” gua si Asa.
4 Zama si arini, “Va malumia Mosese pude kuberia sa palabatu si keke pepa vinari luari, meke tiqe luara pania sa sa nana barikaleqe.”*
5 Ba zama se Zisu, “Kuberia Mosese sa tinarae asa sina tasuna hola si gamu. 6 Ba gua sapu zama nia sa Kinubekubere Hope, sipu totosona pu kuri Tamasa sari doduru likakalae, pa pinodalaena sa kasia popoa, si ‘Va podaka ni koreo na vineki Tamasa,’ gua.* 7 ‘Pa ginugua asa si kaqu luaria sa koreo sa tamana meke sa tinana, meke kaqu koa keke koa sa nana barikaleqe si asa,* 8 meke kaqu koa keke tinidia sari karua,’ gua. Ke lopu karua sari kara, ba kekeke mo. 9 Ke, saripu ele vari soto ni sa Tamasa pa vinarihaba, si mani lopu vari luara ni na tie,” gua si Asa.
10 Meke sipu pule la rini pa vetu, si nanasa nia rina disaepeli koe Zisu sa ginugua hie. 11 Meke zama si Asa, “Asa sapu luara pania sa nana barikaleqe meke haba hobea si keke barikaleqe babe na vineki, si barabarata si asa.* 12 Kekeṉoṉo gua tugo, si be luara pania sa barikaleqe sa nana palabatu, meke haba hobea sa si keke tie votikaena, si barabarata tugo si asa,” gua si Asa.
Mana ni Zisu Sari na Koburu Hite
(Matiu 19:13-15; Luke 18:15-17)
13 Meke turaṉa mae ni ri kaiqa tie koe Zisu sari na koburu, pude va opo ni limana Sa, gua, ba norei rina disaepeli si arini. 14 Ba sipu dogoria Zisu sapu gua asa, si bugoro si Asa, meke zama i Sa sari Nana disaepeli, “Va malumu mae i koa Rau sari na koburu, mu lopu hukati si arini, ura sa Binaṉara te Tamasa si tadirini pu gugua hire. 15 Maqu tozi va hinokarani gamu: Asa sapu lopu vagia sa Binaṉara te Tamasa guana koburu hite, si namu lopu kaqu nuquria sa si asa,” gua si Asa.* 16 Meke kuka vagi Sa sari na koburu, meke hopehopeke va opo ni limana Sa si arini, meke mana ni Sa.
Sa Tie Tagotago
(Matiu 19:16-30; Luke 18:18-30)
17 Meke sipu podalae topue pule se Zisu meke sari Nana disaepeli, si haqala mae kokotuṉu pa kenuna Zisu si keke tie, meke nanasia sa si Asa, “Titisa leamu, na sa si kaqu tavetia rau pude vagia sa tinoa hola?” gua si asa.
18 Meke nanasia Zisu si asa, “Na vegua ke poza Nau leaqu tu goi? Loke tie si leana, ba Tamasa mo Telena. 19 Gilani mua goi sari na Tinarae te Tamasa, ‘Meke mu variva mate, meke mu barabarata, meke mu hiko, meke mu zutu kokoha ia si keke tie, meke mu sekesekei, mamu pamaṉa ni sari tiatamamu,’ ” gua si Asa.*
20 Meke zama pule sa tie, “Titisa, doduru arini si kopu ni rau podalae tu kobukoburuqu,” gua si asa.
21 Ba doṉo totoa Zisu si asa, meke tataru nia Sa ke zama ia Sa, “Keketoṉa pule mo si ta hivae koa goi. La mamu holuholu ni sari doduru mua likakalae, mamu vagi poatadi mamu poni koari na habahuala, meke kote ari mua tinagotago pa Maṉauru; beto asa, mamu mae luli Au,” gua si Asa. 22 Totoso avosia sa tie sapu gua asa, si talotaṉa si asa meke taloa, sina soku hola sari nana tinagotago.
23 Meke doṉo la koari Nana disaepeli se Zisu, meke zama, “Tasuna hola koari na tie tagotago, si pude nuquru pa Binaṉara te Tamasa,” gua si Asa.
24 Hodahodaka ni ri Nana disaepeli sari Nana zinama, ba zama pule tugo koarini se Zisu, “Kasa tuqu, tasuna hola pude nuquru ia sa Binaṉara te Tamasa! 25 Tasuna hola koasa tie tagotago si pude nuquru pa Binaṉara te Tamasa, hola nia si pude nuquru gua si keke kameli pa lopa nila,” gua si Asa.
26 Ke magasa hola la tu sari Nana disaepeli sapu gua asa, meke vari nanasi teledia si arini, “Esei mo si kote boka ta harupu?” gua si arini.
27 Meke doṉo toto la i Zisu si arini meke zamai Sa, “Pa tie si tasuna si hie, ba lopu koe Tamasa ura loketoṉa si tasuna koe Tamasa,” gua si Asa.
28 Meke zama la koa Sa se Pita, “Gami si ele luara pani sari doduru mami likakalae, pude luli Igo!” gua si asa.
29 Meke olaṉa la se Zisu, “Maqu tozi va hinokarani gamu, asa sapu luara pania sa nana vetu, na tasina koreo na vineki, na tiatamana, na tuna, babe na pepeso na gua, pa linuliqu Rau pude tozia sa Inavoso Leana, 30 si kaqu poni va soku nia Tamasa koari na rane hire. Kaqu vagi sa si keke gogoto totoso soku hola ni sari na vetu, na tasina koreo na vineki, na tinana, na tuna, na pepeso, turaṉae na tinasigiti meke sari na ṉinovaṉovala tugo pa linuliqu Rau. Meke pa totoso korapa mae* si kaqu vagia sa sa tinoa hola. 31 Ba sokudi arini pu kekenu kamahire, si kote tava mumudi, meke sokudi arini pu mumudi kamahire, si kote tava kekenu,” gua si Asa.*
Vina Ṉeta Totoso Zama nia Zisu sa Nana Minate
(Matiu 20:17-19; Luke 18:31-34)
32 Meke sipu ene sage la gua pa Zerusalema si arini, si ene va kenue se Zisu. Sari kasa disaepeli, si magasa sisigiti nia si Asa, meke sari na tinoni pu luli mudi la si matagutu dia. Meke turaṉa vata kalei Zisu, sari ka manege rua disaepeli, meke tozi pule ni sari na tiṉitoṉa pu kote ta evaṉa koa Sa vasina. 33 Meke zama si Asa, “Avoso mae gamu, korapa sage la pa Zerusalema si gita, vasina si kote ta vala pa limadi rina ṉati hiama, meke na tie va tumatumae koasa Tinarae te Mosese sa Tuna na Tie, meke kote ta zutu meke tava mate, beto asa si kote vala ia rini si Asa koari na tie Zenitailo. 34 Meke kote va sisire nia, na loroa, na seke nia hilihiliburuana, meke va matea rini si Asa, ba hola ṉeta rane si kaqu turu pule pa minate si Asa,” gua se Zisu.
Sa Tinepa Tadi Zemisi e Zone
(Matiu 20:20-28)
35 Meke mae koe Zisu sari karua tuna e Zebeti, sari Zemisi e Zone, meke zama, “Baṉara, keketoṉa si hiva nia gami pude tavete ponini gami Goi,” gua sari karua.
36 “Na sa si hiva nia gamu?” guni Zisu sari karua.
37 Meke olaṉa si arini, “Pana habotu Goi pa mua habohabotuana Baṉara pa korapana sa Mua binaṉara lavata, si Mu va malumu gami pude somana habotu* koa Goi, keke pa kali mataomu, meke keke pa kali gedemu,” gua sari karua.
38 Ba olaṉa la i Zisu sari karua, “Lopu gilania gamu kara sapu gua tepa ia gamu. Vegua, boka napo turaṉau gamu sa kapa tinasigiti sapu kaqu napo ia Rau? Babe ta papitaiso koasa pinapitaiso* sapu kaqu ta papitaiso nia Rau?” gua si Asa.*
39 Meke olaṉa sari karua, “Uve, boka tugo si gami kara,” gua. Meke zama la koari karua se Zisu, “Ego, kote somana napo si gamu koasa kapa tinasigiti sapu kote napo ia Rau, meke kote ta papitaiso nia gamu gua sapu kaqu ta papitaiso nia Rau. 40 Ba sa ṉiniraṉira pude vizatia sapu esei si kote habotu pa kali mataoqu, meke pa kali gedequ, si lopu Taqarau. Sari na vasidi gugua arini si tadirini tu, pu ele vizata vekoi sa Tamasa,” gua se Zisu.
41 Totoso avosia ri ka manege puta disaepeli sapu gua asa, si bugoro ni rini sari Zemisi e Zone. 42 Ke tioko varigara mae ni Zisu koa Sa sari doduru Nana disaepeli, meke zama, “Gilani mia gamu sari na tie pu tagoa sa ṉiniraṉira pude na baṉara tadi na tie Zenitailo, si lalae ni rini sari na tinoa tadi na dia tie, meke ṉati hiniva ni rina dia koimata si arini.* 43 Ba koa gamu si lopu kote gua asa. Be keke koa gamu si hiva pude na koimata, si mani koa na nabulu si asa koa gamu. 44 Meke be keke koa gamu si hiva koa na tie ululuna, si mani koa na pinausu tadi doduru tie si asa. 45 Ura, sa Tuna na Tie si lopu mae pude va baṉabaṉarae, ba mae pude koa na nabulu tu, meke ponia sa Nana tinoa pude holu pule ni sari sokudi,” gua si Asa.
Va Dodogorae Pulea Zisu se Batimeasi
(Matiu 20:29-34; Luke 18:35-43)
46 Mae pa Zeriko se Zisu meke sari na disaepeli, meke totoso ene hola gua pa korapana sa vasileana lavata sana sarini si luli koa rini si keke puku tinoni lavata. Meke keke tie bebehuna si korapa habotu tepatepa* nana pa vale siraṉa, na pozana sa si e Batimeasi, sapu na tuna e Timeasi. 47 Totoso avoso nia sa sapu e Zisu pa Nazareti, si korapa ene hola pa siraṉa gua, si podalae velavela si asa, “Zisu, Tunad Devita! Tataru nau, mamu toka nau!” gua si asa.
48 Meke soku tie norea si asa, pude mani mokomoko. Ba velavela va ululae latu si asa, “Tuna Devita, tataru nau mamu toka nau!” gua si asa.
49 Turu noso se Zisu meke zama, “Tioko mae nia,” gua.
Ke tiokia rini sa tie bebehuna, “Mu lopu talotaṉa. Turu, korapa tiokigo Sa,” gua si arini.
50 Ke gona veko nia sa sa nana poko hade, meke gasa turu meke la si asa koe Zisu.
51 Meke nanasia Zisu si asa, “Na sa si hiva Nau goi pude tavete ponigo?”
Ke olaṉa si asa, “Titisa, hiva dodogorae si rau,” gua si asa.
52 Meke zama ia Zisu si asa, “Mu la, sa mua rinaṉeraṉe si ele salaṉigo si agoi,” gua si Asa. Meke pa totoso tugo asa si dodogorae si asa, meke ene lulia sa se Zisu pa siraṉa.
* 10:4 Diut 24:1-4; Mt 5:31 * 10:6 Zen 1:27, 5:2 * 10:7 Zen 2:24 * 10:11 Mt 5:32; 1 Kor 7:10-11 * 10:15 Mt 18:3 * 10:19 Ekd 20:12-16; Diut 5:16-20 * 10:30 Sa “totoso sapu korapa mae” ginuana si na totoso sapu podalae pa ginore pule mae te Zisu pa kasia popoa. Mamu doṉo la pa Matiu 24:3: * 10:31 Mt 20:16; Lk 13:30 * 10:37 Hiva habotu kapae koe Zisu si arini, sa ginuana si pude ṉati hiniva ni sari na tie. * 10:38 Sa pinapitaiso gunia Sa sina tinasisigiti meke na minate te Zisu. * 10:38 Lk 12:50 * 10:42 Lk 22:25-26 * 10:46 Hoke habotu tepatepa poata sari na tie behu.