28
Sari na Minana koari pu Va Tabe
(Livitikasi 26:3-13; Diutironomi 7:12-24)
1 Be va tabe ia gamu se Zihova sa mia Tamasa meke kopu valeana ni sari nana tinarae na vina tumatumae saripu ponini gamu rau pa rane ṉinoroi, si kaqu ovulu sageni gamu Sa holani sari doduru butubutu pa popoa pepeso.* 2 Be guana va tabea gamu se Zihova sa mia Tamasa, si kaqu koa tamanae si gamu koari doduru tinamanae hire:
3 Kaqu tamanae koe Zihova sari na mia vasileana na inuma.
4 Kaqu tamanae koe Zihova si gamu, meke kaqu va sokui Sa sari na mia koburu, na va masuri sari na mia linetelete pa inuma, meke sari na mia bulumakao na sipi si kaqu soku sisigiti tugo.
5 Kaqu tamanae koe Zihova sari doduru mia pinakepakete meke sari na ginani pu va namai gamu.
6 Kaqu tamanae koe Zihova si gamu koari doduru mia kinokoa.
7 Kaqu va kilasi e Zihova sari doduru mia kana, pana mae rapatani gamu rini. Kaqu raza mae gua koa gamu pa keke siraṉa, ba kote talahuarae meke govete si arini koari doduru vasina.
8 Kaqu tamanae koe Zihova sari na mia tinavete, meke sari na mia vetu ginani, meke kaqu siṉi ta luluapae sari na mia vetu vekovekoana huiti. Kaqu manani gamu Sa koa sa popoa sapu ponini gamu Sa.
9 Be va tabea gamu se Zihova sa mia Tamasa meke taveti sari doduru Nana tinarae na vina tumatumae, si kaqu Nana tinoni soti madimia si gamu, gua sapu ele va tatara nia Sa. 10 Meke kaqu gilania ri doduru tinoni pa popoa pepeso, sapu e Zihova vizata gamu pude Nana tinoni soti, meke kote matagutuni gamu rini. 11 Kaqu soku hola sari na tumia, na bulumakao, meke na linetelete vuvua, saripu kaqu ponini gamu Sa, meke kaqu masuru valeana sa pepeso sapu va tatara nia Sa koari na tiatamamia pude tamugamu. 12 Kaqu tukelia Sa sa maṉauru sapu ta siṉie minana, meke garunu gore mae nia Sa pa galegalearane sa ruku pa totoso garona koari doduru mia pepeso, meke kaqu manani Sa sari doduru mia tinavete. Sokudi ri na butubutu si kaqu ta adei paki poata koa gamu. Ba lopu kaqu keke koari na butubutu sara, si kaqu ade pakini gamu poata. 13 Kaqu va koimata gamu e Zihova sa mia Tamasa si gamu koari na butubutu, ba lopu pude koa pa mumudi meke lululi. Kaqu na tie ululumia ba lopu koa va pepekae si gamu, ba taveti na luli valeani sari Nana zinama na vina tumatumae pu ponini gamu rau pa rane ṉinoroi. 14 Namu lopu kaqu va karia gamu si keketoṉa koari na tinarae pu ponini gamu rau pa rane ṉinoroi, babe vahesia na nabulu nia si keke tamasa kokohana.
Tina Levei pa Vina Karikari
(Livitikasi 26:14-46)
15 Ba be lopu va tabea gamu se Zihova sa mia Tamasa, meke lopu kopuni na taveti gamu pa mia rinaṉeraṉe nabudi sari doduru nana zinama na tinarae, saripu ponini gamu rau pa rane ṉinoroi, si kaqu ta levei si gamu koari na tina levei saripu gua hire:
16 Kaqu leveni e Zihova sari na mia vasileana meke sari na mia inuma pa doduruna sa popoa.
17 Kaqu leveni e Zihova sari doduru mia pinakepakete meke sari gemi ginani pu va namai gamu.
18 Kaqu leveni gamu e Zihova meke kaqu visavisa sari na tumia pu podoi gamu, meke kaqu ta levei sari na mia linetelete pa inuma meke sari na mia tuna bulumakao na sipi ba gua tugo.
19 Kaqu leveni e Zihova sari doduru mia tinavete na vina tana pu taveti gamu.
20 Be guana luara pania gamu se Zihova koari doduru mia tinavete kaleadi, si kaqu vata evaṉae ni e Zihova koa gamu sari doduru tinasuna koari doduru mia tinavete, meke kote nunala si gamu, osolae kamo mae koa gamu sa tinahuara na minate. 21 Kaqu vari tetei mae koa gamu sari na minoho na oza pu garunu maeni Sa koa gamu, osolae ivulu taloa si gamu koasa popoa sapu kaqu la koa ia gamu. 22 Kaqu va razani gamu minoho kaleadi e Zihova, minoho moqomoqo, na nunuare. Kaqu raza koa gamu sa dada na givusu maṉini meke sari na mia linetelete si kote ta ṉovala beto. Sari na tinasuna hire guana soṉe sapu kaqu raza koa gamu osolae mate si gamu. 23 Namu loke ruku si kaqu hoqa gore pa pepeso meke sari na mia pepeso si kaqu ṉiṉira guana aeana. 24 Sa kavuru si kaqu va hoqa gore mae ia Zihova kekeṉoṉo guana ruku osolae moata hola si asa, meke tava mate beto si gamu.
25 Kaqu va mataqari e Zihova sari na mia kana pude va kilasa gamu pana mae rapata gamu rini. Kaqu raza i gamu si arini pa keke siraṉa, ba kote talahuarae meke govete koari doduru vasina si gamu. Meke kaqu tarazuzu beto sari doduru tie pa popoa pepeso sipu dogoria rini gua sapu ta evaṉa koa gamu. 26 Sari na tinimia pu mate si kaqu na gedi ginani ri na kukukuru tapuru na kurukuru ṉame, meke loke tie si kaqu hadu va seui si arini. 27 Kaqu va vurai e Zihova pa tinimia sari na moqo, gua sapu evaṉia Sa koari na tinoni pa popoa Izipi. Kote va vurai Sa sari na tubu, na minoho pa kapu, meke kote ṉaloso beto sari doduru tinimia, meke lopu kaqu boka ta salaṉa si gamu. 28 Kaqu va razani gamu pinekipeki, binehu, meke ninunala e Zihova si gamu. 29 Meke pana korapa rane si kaqu ene vilovilorae guana tie behuna si gamu, meke lopu kaqu boka dogoria gamu sa mia siraṉa; mia tinavete ba lopu kaqu toṉoto tugo. Kaqu ta ṉoṉovala meke ta hiko si gamu meke loke tie kaqu boka tokani gamu.
30 Kaqu ta pinirovetu veko si keke vineki koa goi, ba keke votiki tie tu kaqu haba ia si asa. Kaqu kuria goi si keke vetu, ba namu lopu kaqu koa ia goi si asa. Kaqu letea goi si keke inuma vaeni, ba namu lopu kaqu napoa goi sa vuana. 31 Kaqu tava mate pa kenumu goi sa mua bulumakao, ba lopu kaqu hena ia goi vasi masana si asa. Kaqu ta vagi taloa sari na mua doṉ'ki pa kenumu pana doṉo toto la mua mo, meke lopu kaqu mae vatu puleni rini koa goi. Kaqu ta poni koari na mua kana sari na mua rovana sipi meke namu loke tie si kaqu boka toka nigo. 32 Totoso doṉo toto la mia mo, si kaqu ta vala sari na tumia koreo na vineki koari na tie karovodi, pude na dia pinausu, meke kote hakehakei na kopu lamo si gamu doduru rane, ba lopu kaqu boka tava pule mae sari na tumia. 33 Kaqu vagi rina votiki butubutu sari na gemi ginani saripu mabo sisigiti letei gamu koari na mia tinavete, ba sa ṉinovaṉovala si lopu kaqu makudo, meke loketoṉa hokara si kaqu vagi gamu ba na ṉinovaṉovala meke na tinasuna mo. 34 Sa tinasigiti sapu ta dogoro si kaqu va duviduvilia sa mia binalabala. 35 Kaqu soku hola moqo, na tubu, si kaqu va razani gamu e Zihova, podalae pa batumia kamoa nenemia, meke lopu kaqu boka ta salaṉa si arini.
36 Kaqu ta hena taloa la koari na votiki popoa si gamu meke sa mia baṉara, koe Zihova, vasina sapu loke tiatamamia meke gamu ba lopu ele koai pukerane. Vasina kaqu vahesi gamu sari na huda na patu pu taveteni beku gamu. 37 Koari na popoa vasina pu kaqu va hurakatae lani gamu e Zihova, si kaqu hodahodakani gamu ri na tinoni vasina, totoso dogoria rini gua sapu ta evaṉa koa gamu, meke kaqu va sisireni gamu rina mia kana si gamu.
38 Soku hola kiko linetelete sapu kaqu letei gamu koari na mia inuma, ba lopu kaqu soku ginani si kaqu vagi gamu, ura sari na kupokupo si kaqu gani betoi sari na mia linetelete. 39 Kaqu letei gamu sari na mia inuma vaeni pude kopu tokotokoni, ba namu lopu kaqu vagi gamu vuadi babe napoi kolodi, sina kaqu la ri na nokinoki gani sari na vuadi. 40 Doduruna sa mia popoa si kaqu toqoli na huda olive, ba namu loketoṉa oela olive si kaqu vagini gamu; ura kote lomu taloa beto koasa huda olive sari na vuana. 41 Kaqu podoi gamu sari na tumia koreo na vineki, ba kote sianani gamu si arini, sina kote ta vagi taloa pa tinapusi pa vinaripera si arini. 42 Sari doduru mia linetelete si kaqu ta ṉovala beto koari na nokinoki, kupokupo, pepele, meke soku pule.
43 Sari na tie karovodi pu koa pa mia popoa si kaqu bokaboka na ṉiṉira laladia, ba gamu si kote goregore hitehite meke malohoro lala mia. 44 Kaqu ta ade paki poata koa rini si gamu, ba gamu si namu loketoṉa kaqu ade paki lani koa rini, meke kaqu koimatani gamu rini.
45 Sari na tina levei gugua arini si kaqu kamo koa gamu, meke lopu kaqu taluarae si arini koa gamu, osolae kaqu mate beto si gamu, ura lopu va tabea gamu se Zihova sa mia Tamasa, meke lopu tavete luli gamu sari doduru tinarae saripu ponini gamu Sa. 46 Sari na tinasuna pu mae guadi koari na tinalevei arini si kaqu guana vina gilagila koa gamu, meke sari na mia sinage na sage ninae rane saripu ta pitu ni gamu koe Tamasa. 47 Ura kaqu tamanae koe Zihova si gamu koari doduru ginugua, ba lopu hiva nabulu va hinokara nia gamu si Asa pa qinetuqetu hinokara. 48 Gua asa ke, kaqu nabulu ni gamu sari na mia kana, pu kaqu garunu atuni e Zihova koa gamu. Kaqu koa malaṉa, ovia, memeha, dododohomia, meke kaqu ehaka ni gamu sari doduru tiṉitoṉa. Kaqu va palekeni gamu pinaleke mamata e Zihova, osolae mate beto si gamu. 49 Kaqu turaṉa atunia e Zihova si keke butubutu sapu kana gamu sapu kaqu mae gua pa vina betona sa popoa pepeso; meke lopu kaqu gilania gamu nana vinekala. Kaqu tedoro gore guana atata si asa. 50 Kaqu variva matagutu na variva mate si arini meke loke dia tataru koari na koburu hitekedi meke loke dia pinamaṉa koari na tie koadi. 51 Kaqu hena betoi rini sari na mia bulumakao na mia linetelete, meke kote agoso mate si gamu. Lopu kaqu veko hola i rini si kaiqa ginani: huiti, napo vaeni, oela olive, bulumakao, babe na sipi tamugamu osolae kaqu mate si gamu. 52 Kaqu rapata, meke huara betoi rini sari doduru vasileana koasa popoa sapu ponini gamu e Zihova sa mia Tamasa, meke sari na vetu ululudi na bara ṉiṉiradi saripu raṉei gamu, si kaqu hoqa ta huara inete beto pa pepeso.
53 Pana koa vari likohae ni ri na mia kana sari na mia vasileana nomadi si kaqu kamo koa gamu sa inovia, meke kaqu henai mo gamu sari na tumia saripu ponini gamu e Zihova sa mia Tamasa. 54-55 Be na tie ṉoṉona na gilaena hola sa tie koa gamu, ba kaqu loke nana tataru koari na tasina soti, na nana barikaleqe, meke sari na tuna saripu koa hola. Koasa totoso sipu kaqu koa vari likohaeni gamu ri na kana, si namu loke vasi masadi ri pu henai sa, si kaqu hite va hia lani sa koa rini. 56-57 Sa barikaleqe ṉoṉona na gilaena, tagotagona sapu lopu hite ene pa seu, ba kote kekeṉoṉo gua tugo asa. Pana koa vari likohae nia ri na kana sa nana vasileana, pude ososo vagia gua, si kote ovia sisigiti si asa, meke kote hena golomia mo sa sa tuna soti sapu tiqe podoa sa, meke sapu luli mudi mae koasa pu podoa sa. Namu lopu kaqu udakia sa sa loana, sapu tataru hola nia sa, meke gua tugo sari na tuna soti pu koa hola.*
58 Be lopu va tabei na kopu valeana ni gamu sari doduru tinarae na vina tumatumae te Tamasa, saripu ta kubere koasa buka hie, meke loke mia vina lavata koasa pozana e Zihova sa mia Tamasa sapu variva matagutu hola, 59 si kote va razani gamu minoho kalekaleadi Sa, saripu lopu boka ta salaṉa; minoho enena, sapu kaleana hola, meke lopu kaqu boka tava noso. 60 Sari doduru minoho kaleadi hola saripu variva matagutudi gua sapu ele ta kamoe ni gamu pa popoa Izipi, si kaqu va raza puleni gamu Sa, meke lopu kaqu boka ta salaṉa pule si gamu. 61 Meke gua tugo sari doduru minoho, meke sari na minoho enedi, saripu lopu ta tozi koasa buka tinarae na vina tumatumae hie, si kaqu garunu atuni tugo Tamasa koa gamu, meke kaqu mate beto si gamu. 62 Be soku hola si gamu guari na pinopino pa galegalearane, ba kaqu ari ka visavisa mo si kaqu koa hola; ura lopu va tabea gamu se Zihova sa mia Tamasa. 63 Gua puta tugo sapu hiva ponini gamu e Zihova sari doduru ginugua arilaedi meke va nomaia sa mia butubutu, si kaqu hiva sisigiti nia Sa pude kaqu tava mate beto si gamu, meke kaqu ta huara va inete sa mia popoa. Kaqu ta raovo taloa si gamu koasa popoa sapu kaqu la koa ia gamu.
64 Kaqu ta hurakatae si gamu pa doduruna sa kasia popoa, podalae pa pinodalaena meke kamoa vina betona, meke kaqu la koa si gamu koari doduru butubutu tie na popoa. Vasina si kaqu vahesi gamu sari na beku pu ta tavete pa huda na patu. Arini sari na tamasa saripu lopu hite hoke vahesi gamu meke sari na tiatamamia pukerane. 65 Loke binule na minagogoso si kaqu koa koa gamu, meke loke mia vasina soti tugo. Kote va kuliusi Sa sari na mia binalabala, meke balabala mamata, meke loke mia rinaṉeraṉe, meke sari na maqomaqo mia ba kote moho beto. 66 Kaqu koa pa tinasuna si gamu doduru totoso, kaqu matagutu si gamu boṉi na rane, meke lopu kaqu makudo matagutu nia gamu sa minate. 67 Kote ta mamata holani gamu pa korapa bulomia sari na minatagutudi ri doduru ginugua saripu dogori gamu pa mata mia. Kote zama si gamu doduru veluvelu, ‘Kara, leana be guana munumunu sa popoa’ gua. Doduru munumunu si kote zama si gamu, ‘Kara, leana be guana veluvelu sa popoa,’ gua. 68 Ele tozini gamu Zihova sapu lopu hite garunu pule lani gamu Sa pa popoa Izipi, ba kaqu garunu puleni gamu e Zihova vasina koari na vaka. Vasina si kaqu podekia gamu pude vata holu puleni gamu koari na mia kana, ba loke tie kaqu hiva holu gamu,” gua se Mosese.
* 28:1 Diut 11:13-17 * 28:56-57 2 Baṉ 6:28-29; KTZ 4:10