2
Sa Pinodo te Zisu
(Matiu 1:18-25)
1 Koari na rane arini, si va turua e Oqasitasi, sa Baṉara Roma si keke tinarae pude kaqu ta kubere meke ta nae sari doduru tiena sa nana binaṉara, gua. 2 Hie sa ninae kekenu hokara totoso e Quiriniasi si na qavuna koasa pinaqaha popoa pa Siria. 3 Ke sari doduru tie si la pa dia vasileana soti, pude ta kubere, gua.
4 Ke taluarae pa vasileana Nazareti, koa sa pinaqaha popoa pa Qaleli se Zosepa, meke la pa Ziudia, pa Betilihema, vasina podo se Devita sa baṉara. Sapu la nia Zosepa vasina, si na tutina e Devita si asa. 5 La si asa pude ta nae somanae koe Mere sapu ele ta pinirovetu vekona pude haba ia sa, gua. Se Mere si ele aritiana tu* pa totoso asa. 6 Meke sipu koa sari kara pa Betilihema, si kamo sa totoso pude podo sa koburu. 7 Ke podoa sa sa tuna koreo kenuna, meke hade nia poko tana haha sa, meke va ekoa sa si Asa pa vasina ganiganiana tadi na kurukuru* ṉame, sina loke lolomo si koa koari na vetu* tadi na tie maedi.
Sari na Tie Kopu Sipi meke sari na Mateana
8 Meke koadia pa popoa sana tata pa Betilihema, sari kaiqa sepati, saripu koa kopu ni dia rovana sipi pa soloso pana boṉi. 9 Meke vura va hodaka mae koa rini si keke mateana te Tamasa, meke ṉedala vura koa rini sa kalalasa tanisa Baṉara, ke matagutu sisigiti si arini. 10 Ba zama la koa rini sa mateana, “Mi lopu matagutu! Ura paleke ponini gamu rau si keke inavoso leleana sapu kote qetu hola nia ri doduru tie. 11 Ura ele podo ṉinoroi pa vasileana te Devita, sa mia Hinarupu, Asa se Karisitod sa Baṉara! 12 Meke guahe sa vina gilagilana Sa koa gamu: Kote la dogoria gamu si keke koburu, ta hadei poko tana haha meke eko nana pa ganiganiana tadi na kurukuru,” gua sa mateana.
13 Meke vura va hodaka mae somana koa sa mateana asa, si keke puku mateana lavata pa Maṉauru, meke vahesia rini sa Tamasa pa dia kinera sapu guahe:
14 “Mani tava lavata sa Tamasa panaulu pa Maṉauru,
meke sa binule si mani koa pa pepeso, koa rini pu qetu ni Sa,” gua.
15 Totoso ele taluarae pule la pa Maṉauru sari na mateana, si vari zamai sari na sepati, “Aria, mada la pa Betilihema, mada la dogoria sapu gua ta evaṉa, pu ele tozini gita sa Baṉara,” gua si arini.
16 Ke topue tuture la si arini, meke la dogori rini sari Mere, e Zosepa meke sa haha, korapa eko nana pa ganiganiana kokobana tadi na kurukuru. 17 Sipu dogoria rina sepati sa haha, si vivinei ni rini koari na tie sari doduru ginuguana sa koburu, gua sapu tozia sa Mateana koa rini. 18 Ke magasa beto sari doduru pu avosia sa vivinei tadi na sepati. 19 Ba se Mere, si va naqiti sari doduru ginugua hire, meke balabala va lohi ni pa bulona. 20 Meke taluarae pule taloa dia sari na sepati, va lavatia na vahesihesia rini sa Tamasa koari doduru gua pu dogori, na avosi rini, sina gua tugo sapu tozi ni sa mateana si ta evaṉa.
Ta Vala Pozapoza se Zisu
21 Pa vina vesu rane, sipu kamo sa totoso pude ta magu sa koburu, si poza nia Zisu rini si Asa, gua tugo sapu tozia sa mateana totoso lopu ele aritiana nia tu Mere si Asa.*
Tava Madi pa Zelepade se Zisu
22 Meke sipu kamo sa totoso tadi Zosepa e Mere, pude la tavetia sa vina vukivukihi vinulasa, gua sapu tozia sa Tinarae te Mosese, si paleke la nia tugo rini pa Zerusalema sa haha pude va madia koe Tamasa.* 23 Gua sapu ta kubere pa Tinarae te Tamasa, sapu guahe: “Doduru koburu koreo kenudi si kaqu tava madi vala koa sa Baṉara,” gua.* 24 Meke pude la vala i ri karua koasa hiama si karu baruku nomadi, babe karua tuna baruku, pude va vukivukihi poni, gua sapu ta hivae koasa Tinarae te Tamasa.
25 Ego koa nana pa Zerusalema pa totoso asa, si keke tie pozana si e Simione. Keke tie toṉoto si asa, meke va madi pule nia koe Tamasa. Korapa aqa nia sa sa hinarupu tadi na tie Ziu, meke sa Maqomaqo Hope si koa koa sa. 26 Ele va gilana nia sa Maqomaqo Hope koa sa, sapu lopu kote turei mate si asa, osolae kaqu dogoro pakia tu sa sa Karisitod sapu ele tava tatarana. 27 Ta turaṉa si asa koa sa Maqomaqo Hope pude nuquru la koasa varivarigarana pa Zelepade. Meke sipu paleke la nia ri karua tiatamana pa Zelepade sa koburu sapu se Zisu, pude ta tavete koa Sa sapu gua ta hivae pa Tinarae te Tamasa, 28 si kuka vagia Simione pa limana sa koburu, meke zama guahe si asa koe Tamasa:
29 “Baṉara, gua sapu va tatara nia Goi,
si Mamu va taloa ia pa binule sa Mua nabulu kamahire.
30 Ura ele dogoro nia mataqu rau sa Mua tinaharupu,
31 sapu ele va namanama vekoa Goi
pa kenudi ri doduru tie pude dogoria:
32 Na kalalasa pude va vura ia sa Mua hiniva
koari na tie Zenitailod,
meke na vina lavata koari na Mua tie Ziu,” gua si asa.*
33 Meke magasa hola ni ri karu tiatamana sa koburu, sari na zinama te Simione, koasa guguana sa koburu. 34 Beto asa si mana ni e Simione si arini, meke zama guahe si asa koe Mere, sa tinana sa koburu: “Sa koburu hie, si ele ta vizatana koe Tamasa, pude na tinahuara, meke na tinaharupu koari sokudi rina tie Ziu. Kote keke vina gilagila maena koe Tamasa si Asa, sapu kote ta etulu koari soku tie, 35 meke sari na binalabala tomedi tadi soku tie, si kote tava vura. Meke sa mua tinalotaṉa sapu guana magu ṉaruna, si kote hova ia sa bulomu,” gua si asa.
36 Koa nana tugo vasina si keke poropita barikaleqe pozana si e Ana, na tuna e Panuela, pa tutina e Asa. Na kaleqe si asa, sapu ka zuapa vuaheni mo si koa turaṉia sa sa loana mudina sa dia vinarihaba. 37 Ke koa naboko si asa meke kamahire si vesu ṉavulu made vuahenina. Lopu hoke luaria sa sa varivarigarana pa Zelepade ba vahesia sa sa Tamasa boṉi na rane, koa madi pa ginani meke varavara si asa. 38 Pa totoso tugo asa si kamo se Ana vasina, meke zama leana si asa koe Tamasa. Meke zama nia sa sa guguana sa koburu koari doduru pu korapa aqa nia sa Tamasa, pude vata rupahia sa popoa Zerusalema.
39 Meke sipu va hokoto betoi rini sari doduru ginugua, saripu ta hivae koa sa Tinarae tanisa Baṉara, si taluarae pule la pa Qaleli sari ka ṉeta tatamana, pa dia vasileana soti pa Nazareti.* 40 Meke noma sage sa koburu, na ṉiṉira si Asa meke siṉia na ginilagilana lohinad meke sa tataru lopu ta ṉana kamona te Tamasa si koa koa Sa.
Sa Koburu Zisu si pa Zelepade
41 Doduru vuaheni si hoke la pa Zerusalema sari tiatamana Zisu, la somana koasa Inevaṉa Pasovad.* 42 Meke sipu kamoa manege rua vuahenina se Zisu, si la somana pule si arini koasa vinarigara, sapu hoke gugua tugo doduru vuaheni. 43 Meke sipu hola sa vinarigara, si podalae topue pule sari Mere e Zosepa, ba sa koreo, se Zisu, si koa hola Nana tu pa Zerusalema. Ba lopu gilania ri karua tiatamana sapu gua asa. 44 Balabala ia ri karua si hokara ene luli si asa koasa puku vinarigara tinoni gua. Ke gua asa, si hola tu keke doduru rane, meke tiqe doṉo hata ia ri kara koari na turaṉa dia, na dia baere. 45 Totoso lopu boka dogoria rini si Asa, si kekere pule latu pa Zerusalema sari karua, meke la hata ia. 46 Pa rane vina ṉeta tu hoi, si tiqe la dogoria ri kara pa korapa varivarigarana pa Zelepade. Korapa habotu somana Nana si Asa, koari na tie va tumatumae pa Tinarae te Mosese, meke avavoso na nananasi Sa si arini. 47 Magasa hola sari doduru pu va avosi sari Nana inolaṉa koari na ninanasa. 48 Meke sipu la dogoria ri karu tiatamana, si magasa hola sari kara, meke zama la koa Sa sa tinana, “Tuqu, na vegua ke evaṉia Goi si guahe? Dotu, sa tamamu, meke arau si talotaṉa hola koasa hinatamu Agoi,” gua si asa.
49 Meke olaṉa si Asa, “Na vegua ke hatau tu gamu kara? Lopu gilania tu gamu, sapu kaqu koa si Rau pa vetu tanisa Tamaqu?” gua si Asa. 50 Ba lopu gilania ri kara ginuana sapu gua zama nia Sa koa rini.
51 Ke luli Sa meke pule la pa Nazareti, meke koa va tabei Sa si arini vasina. Ba lopu muliṉi ni sa tinana sari doduru ginugua pu ta evaṉa hire. 52 Meke noma sage pa tinina, meke pa Nana ginilagilana lohina se Zisu, meke ta qetue si Asa koe Tamasa, meke koari na tie.*
* 2:5 Mamu tiro la ia Lk 1:35: * 2:7 Sari na kurukuru ṉame hire si na bulumakao, na sipi, na qoti meke na doṉ'ki, na gua. * 2:7 Sa vetu tadi na tie maedi ginuana sina vetu vasina boka la koa na puta sari na tie enenedi. * 2:21 Liv 12:3; Lk 1:31 * 2:22 Liv 12:6-8 * 2:23 Ekd 13:2,12 * 2:32 Ais 42:6, 49:6, 52:10 * 2:39 Mt 2:23 * 2:41 Ekd 12:1-27; Diut 16:1-8 * 2:52 1 Samuela 2:26; ZT 3:4