2
Sa Minae Tanisa Maqomaqo Hope
1 Totoso kamo sa rane Pen'tikosid, si koa varigara dia pa keke vasina sari doduru tie raṉeraṉe hire.* 2 Meke kamo va hodaka mae gua pa galegalearane si keke ovaṉa lavata, sapu gua tugo na givusu hiru, meke la siṉia sa sa korapa vetu, vasina pu korapa habotu rini. 3 Meke dogoria rini si keketoṉa guana huruṉu nika sapu varipaqaha la, meke hake koa ri hopeke tie pu koa vasina. 4 Doduru arini si ta siṉie nia rini sa Maqomaqo Hope, meke hopeke zama si arini koari hopeke vinekala koasa binokaboka, gua sapu poni ni sa Maqomaqo Hope.
5 Meke koa dia pa Zerusalema sari na tie Ziu saripu vahesi zoṉazoṉa ia sa Tamasa, saripu mae guadi koari soku popoa nomadi pa kasia popoa. 6 Totoso avosia rini sa vevehe si varigara va soku la si arini. Nunala dia si arini, sina hopeke la avosi rini sari na dia vinekala soti pu zama ni ri na apositolo. 7 Magasa sisigiti si arini meke zama, “Sari kasa tie pu korapa zamazama sara, si na tie Qaleli beto sarini. 8 Ba vegua meke boka zama ni tu rini sari hopeke nada vinekala, meke boka avosi tu gita? 9 Ura gita si hopeke mae guada tu pa Patia, Media, Elami, Mesopotemia, Ziudia, meke pa Kapadosia, Ponitasi, meke pa Esia. 10 Kaiqa pule si mae gua pa Pamipilia, Pirizia, Izipi, meke koari na pinaqaha popoa pa Libia, sapu tata pa Saerini. Kaiqa gita si mae guada tu pa Roma. 11 Na tie Ziu si gita, meke na Zenitailod tugo pu kekeredi la pa linotu Ziu. Kaiqa gita si mae guada tu pa Kiriti, meke pa Arebiad, ba avoso betoi tu gita doduru sari na tiṉitoṉa arilaedi pu evaṉi sa Tamasa, gua saripu korapa zama ni rini sara!” gua si arini. 12 Meke pa dia minagasa, na ninunala, si lopu boka beto vari nanasi sarini, “Na sa si korapa ta evaṉa hie?” gua si arini.
13 Ba kaiqa arini si va sisire, meke zama, “Ai, na naponapo ba sara!” gua.
Sa Tinarae te Pita
14 Meke gasa turu se Pita somanae koa ri ka manege eke apositolo, meke zama va ululae guahe si asa koari na kobi tinoni, “Gamu kasa na tie Ziu turaṉaqu, meke gamu doduru pa Zerusalema, mi avoso mae; hiva tozi va bakalani gamu rau sapu gua ta evaṉa hie! 15 Sari tie hire si lopu naponapo, sapu gua balabala ia gamu. Na tiqe sia koloko munumunu mo sa totoso hie. 16 Lokari, ura hie si zama nia sa poropita Zoili sapu guahe:
17 ‘Zama sa Tamasa: Gua hie si kaqu tavetia Rau koari na rane mumudi:
Kaqu zoropo gore la nia Rau koari doduru tie sa Maqomaqoqu.
Meke sari na tumia koreo na vineki vaqura si kaqu korokorotae,
meke sari na tie vaqura si kaqu dogori sari na dinogodogorae variva magasadi,
meke sari na barogoso si kaqu putaputagita.*
18 Koari na rane sara, si kaqu zoropo gore la nia tugo Rau sa Maqomaqoqu,
kamo la gua tu koari na nabulu, sari palabatu na barikaleqe,
meke kaqu korokorotae si arini.
19-20 Kaqu evaṉi Rau sari na vina gilagila variva magasadi pa maṉauru panaulu meke pa pepeso panapeka;
kaqu ta evaṉa sa minate, meke sa nika meke tuṉaha nika moatana.
Pa maṉauru si kaqu tava huporo sa rimata,
meke kaqu ziṉara guana ehara sa sidara,
sipu lopu ele kamo sa rane arilaena meke variva holoqoruna tanisa Baṉara.
21 Ba sari doduru pu tepa la koasa pozana sa Baṉara, si kaqu ta harupu!’ gua.
22 Gamu kasa na tie Izireli, mi avoso mae i sari na qua zinama: Va sosodea Tamasa sapu garunu mae nia Sa se Zisu, koari na tinavete variva magasa meke na vina gilagila pu taveti Tamasa koa Sa pa vari korapa mia. Gamu ba tumae nia telemia si hie. 23 Ura ele vizatia Tamasa pa Nana hiniva soti si pude kaqu ta luara vatu koa gamu se Zisu, meke pa tinokae tadi tie kaleadi si va matea gamu si Asa pa korosi.* 24 Ba ele va toa pulea Tamasa si Asa, meke vata rupahia Sa koasa tinasigitina sa minate, sina lopu boka sa ṉiniraṉira tanisa minate pude pusi hola ia si Asa.* 25 Ura guahe si zama nia e Devita koasa guguana Sa:
‘Dogoria rau sapu koa pa kenuqu rau doduru rane sa Baṉara.
Koa tata koa rau si Asa, ke lopu kaqu matagutu si rau.*
26 Gua asa ke qetuqetu hola sa buloqu,
meke sari na qua zinama si ta siṉie qinetuqetu,
meke be mate si rau,
ba raṉe valeanigo rau si Goi,
27 sina lopu kaqu veko hola au Goi si rau pa lovu,
meke lopu kaqu va malumia Goi sa mua nabulu Hopena pude muzi tinina.
28 Ele va dogoro nau Goi sa siraṉana sa tinoa,
meke va siṉi nau Goi sa qinetuqetu pa kenumu,’ gua.
29 Ke, kasa tasiqu, maqu tozi va bakalani gamu rau sapu se Devita sa tamada si mate meke ta pomunae si asa, meke sa lovuna sa si korapa koa nana mo koa gita tani pa rane ṉinoroi. 30 Ba na poropita tugo se Devita, meke ele gilania nana sa sapu ele tokoro vekoa Tamasa sa vina tatara, sapu keke koari na tutina e Devita si kote baṉara hobena.* 31 Na dogoro va kenue ia e Devita gua sapu kote evaṉia sa Tamasa, ke zama nia sa sa tinuru pule pa minate tanisa Karisitod, sipu zama si asa, ‘Lopu ta veko hola pa lovu babe muzi sa tinina,’ gua. 32 Meke se Zisu hie si ele va turu pulea Tamasa, meke gami doduru hire si dogoro soti matamami! 33 Ta ovulu sage la pa kali mataona sa Tamasa sa Tamana si Asa, meke vagia Sa koa sa Tamasa sa Maqomaqo Hope gua sapu ele va tatara nia Sa. Ke zoropo vura mae nia Sa gua sapu dogoria na avosia gamu kamahire. 34 Ura se Devita si lopu sage la pa Maṉauru ba zama nia sa sapu guahe:
‘Zama sa Tamasa koasa qua Baṉara:
Mu habotu pa kali mataoqu,*
35 osolae vekoi Rau sari Mua kana pa kauru Nenemu!’ gua.
36 Gua ke mi tumae nia gamu doduru tie Izireli si hie: Se Zisu hie sapu va matea gamu pa korosi, si ele va evaṉae nia Baṉara, meke sa Karisitod sa Tamasa!” gua se Pita.
37 Sipu avosia ri na kobi tinoni sapu gua asa, si ta duaṉa hola sari bulodia. Ke nanasia rini se Pita, meke sari kaiqa apositolo, “Kasa turaṉa mami, na sa si kote tavetia gami?” gua si arini.
38 Meke olaṉa la koa rini se Pita, “Hopehopeke gamu doduru si mani kekere, mani ta papitaiso pa korapa pozana e Zisu Karisito, pude kaqu taleosae sari mia sinea, meke kaqu vagia gamu sa vinariponi sapu sa Maqomaqo Hope. 39 Ura sa vina tatara te Tamasa si tamugamu, meke tadi na tumia, meke tadi doduru pu koa pa seu, sari doduru pu kote tioko vagi sa Tamasa,” gua se Pita.
40 Soku ginugua pule si zama ni Pita koa rini. Meke va balau i na sovuti sa si arini, meke zama, “Mi harupu puleni gamu, pude mi lopu kaqu tava kilasa turaṉae koari kasa tie pa sinage kaleana hie,” gua si asa. 41 Arini pu va hinokaria sa tinarae te Pita si ta papitaiso. Padana ṉeta tina tie si somana la koa ri kasa tie te Zisu pa rane asa. 42 Soto va nabu si arini koari na vina tumatumae tadi na apositolo, pa kinoa binaere koari na tie pu va hinokara koe Zisu, pa hinenahena varigara, meke pa vinaravara.
Sa Tinoa Varigara Tadi na Tie Kekenu pu Vahinokara Koe Zisu
43 Soku sari tinavete variva magasadi si evaṉi Tamasa koari na apositolo, ke magasa hola sari doduru tie. 44 Lopu makudo varigara pa binaere sari doduru tie pu va hinokara, meke varitago ni rini sari doduru likakalae pu tagoi rini.* 45 Holuholu ni rini sari hopeke dia tinago, meke variva hihia ni rini sari na poatadi, koa gua mo koasa padana gua sapu ta hivae koari hopeke tie pu malaṉa. 46 Hopeke rane si hoke la varigara sari doduru koasa varivarigarana lavata pa Zelepade. Hoke varigara tugo si arini koari hopeke dia vetuvetu, meke henahena varigara na qetuqetu si arini pa bulodi pa vina pepekae. 47 Vahesia rini sa Tamasa, meke ta qetuqetue si arini koari doduru tie. Meke hopeke rane si va somani sa Baṉara koa rini saripu va hinokara meke ta harupudi.
* 2:1 Liv 23:15-21; Diut 16:9-11 * 2:17 Zol 2:28-32 * 2:23 Mt 27:35; Mk 15:24; Lk 23:33; Zn 19:18 * 2:24 Mt 28:5-6; Mk 16:6; Lk 24:5 * 2:25 Sam 16:8-11 * 2:30 Sam 132:11; 2 Samuela 7:12-13 * 2:34 Sam 110:1 * 2:44 TTA 4:32-35