41
Rupahia Zosepa sa Pinutagita Tanisa Baṉara pa Popoa Izipi
1 Meke sipu hola karua vuaheni seunae gua ta pusi se Zosepa, si putagita ia sa baṉara sapu turu nana pa taqele Ovuku Naelo si asa, gua. 2 Meke vura mae gedi koasa Ovuku Naelo sari ka zuapa bulumakao nobonobokodi saripu via meke bulebule tinidi, meke gani gedi duduli koasa taqelena sa Ovuku Naelo si arini. 3 Beto asa, si ari ka zuapa pule bulumakao peqepeqedi meke tale susuridi si vura mae, meke mae turu tata si arini koa ri kaiqa bulumakao pule pa taqelena sa Ovuku Naelo. 4 Meke la rina bulumakao peqepeqedi onolo toa betoi sari na bulumakao nobonobokodi. Beto asa, si tiqe vaṉunu sa baṉara. 5 Meke puta pule si asa, meke keke pinutagita pule si putagitaia sa, meke ka zuapa sari na vua huiti si vura mae pa keke ṉatina, saripu leleadi, meke noma valeana. 6 Beto asa si vura mae pule sari ka zuapa vua huiti haraharadi saripu ṉovali sa givusu maṉinina sapu mae guana pa korapa soloso qega, 7 meke mae saripu haraharadi meke onolo toa betoi saripu toa valeanadi. Meke vaṉunu sa baṉara meke va nonoga ia sa sapu ele putagita si asa. 8 Meke koasa munumunu asa, si kuliusu sisigiti sa baṉara, meke garuni sa si kaiqa tie pude la va maei sari na tie vakuvakutae na tie tumatumaedi pa popoa Izipi, meke tozi sa koa rini sari nana pinutagita, ba namu loke tie si boka va bakali koasa sari nana pinutagita.*
9 Meke zama la koasa baṉara sa tie tavetavete kolo vaeni, “Maqu helahelae nia koa goi kamahire sa qua sinea sapu ele tavetia rau, 10 Visoroihe sipu bugoro sisigiti nia goi sa ṉati tie kinakina bereti meke arau, meke vata pusi gami goi pa vetu tanisa tie kopu tie ta pusidi, 11 meke keke boṉi, si hopeke putagita si gami karua, meke lopu kekeṉoṉo tugo ginuadi sari na mami pinutagita. 12 Meke koa somanae nana tugo koa gami kasa si keke tie Hiburu, na tie vaqurana si asa, meke na nabulu tanisa tie kopu tie varipusi tugo si asa. Meke tozi gami karua sari na mami pinutagita koasa. Meke rupaha ponini gami sa ginuadi si rini. 13 Meke gua tugo saripu zamani sa si ta evaṉa, va turu pule au goi si rau pa qua tinavete, ba vata huqia goi sa ṉati tie kinakina bereti,” gua si asa.
14 Meke garunu lani sa baṉara koe Zosepa si kaiqa tie, meke sipu ta turaṉa vura mae si asa pa vetu varipusi, meke pa mudina sipu ele neri meke hobei sa sari nana poko, si mae turu pa kenuna sa baṉara si asa. 15 Meke zama sa baṉara koasa, “Putagita ia rau si keke pinutagita, meke loke tie si boka tozi va bakala poni nau sa ginuana, meke tozi nau ri kaiqa tie sapu agoi si boka rupahi sari na pinutagita, gua.”
16 Meke olaṉa se Zosepa, “Qua baṉara, arau si lopu kaqu boka, ba e Tamasa tu si kaqu rupaha ponigo sapu gua hiva nia goi,” gua si asa.
17 Meke zama sa baṉara, “Putagita ia rau sapu korapa turu si rau pa taqelena sa Ovuku Naelo,. 18 Meke vura mae gedi pa korapa ovuku sari ka zuapa bulumakao bulebule tinidi meke nobonobokodi, meke gani gedi duduli pa taqelena sa ovuku si arini. 19 Beto asa si ka zuapa bulumakao pule si vura sage mae saripu peqepeqedi meke tale susuridi. Namu lopu toa valeana sari na bulumakao arini koa ri doduru pu hoke dogori rau pa ninae vasina pa popoa Izipi. 20 Meke la ri ka zuapa bulumakao peqepeqedi meke gani betoi saripu nobonobokodi. 21 Ba loke tie gilania, sina doṉo hikare gua tugo visoroi hire si arini. Beto asa si tiqe vaṉunu si rau. 22 Meke putagita dogoria pule rau si ka zuapa vua huiti saripu vura mae pa keke ṉatina, meke katakata valeana namudi meke komihadi si arini. 23 Beto asa si toqolo vura mae sari ka zuapa huiti, saripu haraharadi, sapu ṉovali na givusu maṉini mae guana pa korapa qega si arini. 24 Meke mae sari ka zuapa huiti haraharadi meke onolo toa betoi saripu toa valeanadi. Meke ele tozi rau koa rina tie vakuvakutae sari na pinutagita ba lopu keke arini si boka va bakali koa rau sari na pinutagita arini,” gua si asa.
25 Meke zama la koasa baṉara se Zosepa, “Kekeke mo ginuadi sari karua pinutagita. Ele tozi nigo e Tamasa sapu gua kaqu tavetia Sa. 26 Sari ka zuapa bulumakao nobonobokodi si sari ka zuapa vuaheni leadi, meke sari ka zuapa huiti leadi si sari ka zuapa vuaheni leadi tugo, meke kekeṉoṉo mo ginuadi si arini. 27 Meke sari ka zuapa bulumakao peqepeqedi saripu sage mumudi mae, meke sari ka zuapa huiti haraharadi, saripu ṉovali na givusu mae guana pa korapa qega, si sari ka zuapa vuaheni soṉe. 28 Gua puta tugo asa sapu ele tozi nigo rau. Ele va dogoro nigo e Tamasa sapu gua kaqu tavetia Sa. 29 Koari ka zuapa vuaheni si kaqu toa valeana sari doduru linetelete pa doduruna sa popoa Izipi. 30 Meke pana hola sari ka zuapa vuaheni sara, si kaqu hobe mae sari ka zuapa vuaheni soṉe, meke lopu kaqu ta balabalae sari doduru vuaheni leadi, ura kote ta ṉovala beto koasa soṉe sa popoa. 31 Meke sa totoso sipu toa valeana sari na linetelete si lopu kaqu ta balabalae, sina sa soṉe sapu luli mudi mae si kaqu kaleana sisigiti. 32 Sa zinama pilipule te Tamasa koasa pinutagita ginuana, si ele tava toṉoto koe Tamasa si asa, meke kote evaṉia Sa si asa koari na rane mae hiroi.
33 Ego, kamahire kaqu vizati goi kaiqa tie gilae, tumatumae, meke lohi dia binalabala, mamu va ṉati hiniva i pa popoa Izipi. 34 Beto asa si kaqu vizati tugo goi si kaiqa palabatu, pude vagi sari na ginani padana, keke pa hopeke lima koari ka zuapa vuaheni, sipu toa valeana sari doduru linetelete. 35 Kaqu garuni goi si arini pude vagi sari na ginani koari na vuaheni leadi saripu korapa mae. Meke kaqu poni ṉiniraṉira goi si arini, pude varigarani rini koari na vasivasileana nomadi, meke kaqu kopuni rini si arini. 36 Sari na ginani arini saripu kaqu tava nama veko, si pude kaqu ta vala koa ri na tie koari ka zuapa vuaheni sipu kaqu ta evaṉa sa soṉe pa popoa Izipi meke pa siraṉa gua asa si lopu kaqu agoso mate beto sari na tie pa popoa Izipi,” gua si asa.
Tava Qavuna pa Popoa Izipi se Zosepa
37 Meke variva ego nia sa baṉara, meke sari nana palabatu koasa nana qinavuna sa palani asa. 38 Meke zama sa baṉara koa rini, “Namu lopu kaqu boka vagia gita si keke tie leana hola, sapu kekeṉoṉo gua e Zosepa, keke tie sapu koa ia sa maqomaqona e Tamasa pa korapa nana tinoa,” gua si asa.
39 Meke zama sa baṉara koe Zosepa, “Ele va dogoro nigo Tamasa sari doduru pu gua hire, ke ta dogoro va bakala, sapu agoi mo si koa igo na ginilae nomana hola, meke na tinumatumae lohina, sapu loke tie pule tagoa. 40 Ke kaqu va ṉati hiniva igo rau pa qua popoa, meke sari doduru tie si kaqu va tabe igo meke kaqu vina rua si agoi koa sa qua ṉiniraṉira.* 41 Ego, kamahire si vizatigo rau, pude qavuna koari doduru tinoni pa popoa Izipi,” gua si asa. 42 Meke va gorea sa sa riṉi pa kakarutuna sapu koa ia na kinubekubere tana binaṉara korapana, meke va sage nia sa pa kakarutuna e Zosepa. Meke va sage nia poko lineni arilaena sa si asa, meke va paku nia seni qolo sa ruana si asa.* 43 Meke vala nia sa koe Zosepa sa totopili vina rua tana binaṉara pude suraṉia, meke sari nana tie varipera si ene va kenue koasa. Meke velavela si arini, “Mi kokotuṉu nia si asa,” gua. Gua asa ke ta vizata se Zosepa pude na qavuna pa popoa Izipi. 44 Meke zama la koe Zosepa sa baṉara, “Arau sa baṉara sapu zama atu koa goi. Namu loke tie pa doduruna sa popoa Izipi si kaqu ovulia sa limana babe nenena be guana lopu va egoa goi si asa,” gua si asa. 45-46 Meke poza nia pozapoza Izipi sa baṉara se Zosepa sapu se Zapenati Panea, meke vala nia sa koasa si keke barikaleqe sapu se Asenati, sa tuna vineki e Potipera, sa hiama koasa vasileana lavata pa popoa Heliopolisi.
Meke ka toloṉavulu puta vuahenina se Zosepa, sipu podalae nabulu nia sa sa baṉara pa popoa Izipi. Meke hoke luara vekoa sa sa vetu tanisa baṉara meke ene la i sa sari doduru vasina pa popoa Izipi. 47 Meke koari ka zuapa vuaheni leadi sipu masuru sa pepeso, si vua va soku sari doduru linetelete pa popoa Izipi. 48 Meke veko varigarani meke kopuni koari na vasivasileana nomadi e Zosepa sari na ginani pu mae guadi koari na inuma pa vari likohaena sa popoa. 49 Meke hola sisigiti sa ginani, ke noso se Zosepa meke lopu padapada pule ginani si asa. Meke soku guana onone keoro pa masamasa kolo sari na ginani.
50 Meke sipu lopu ele kamo mae sari na vuaheni soṉe, si podoi e Asenati sari karua tudia koreo ri karua Zosepa. 51 Meke zama se Zosepa, “Ele lopu va balabala nau sa Tamasa sari doduru qua tinasigiti, meke sari doduru tatamana tanisa tamaqu,” gua asa ke poza nia Manase* sa sa tuna koreo kenuna. 52 Meke zama pule tugo se Zosepa, “Ele poni nau koburu e Tamasa koasa popoa tinasuna si rau,” gua ke poza nia Iparemi* sa sa tuna koreo vina rua.
53 Meke sipu beto sari ka zuapa vuaheni saripu qetuni rina tie pa popoa Izipi, 54 si podalae sari ka zuapa vuaheni soṉe, gua puta tugo sapu ele zama nia e Zosepa. Meke kamoi soṉe sari doduru popoa, ba sa ginani si koa pa doduruna sa popoa Izipi.* 55 Meke sipu podalae ovia sari doduru tinoni pa popoa Izipi, si la tepa ginani si arini koasa baṉara, ke garunu lani sa baṉara si arini koe Zosepa, pude tavetia sapu gua kaqu tozia e Zosepa koa rini.* 56 Meke ṉiṉira va kaleana meke la gua koasa doduruna sa popoa sa soṉe, ke tukeli e Zosepa sari doduru vetu ginani, meke holuholuni sa koa ri na tinoni pa popoa Izipi sari na ginani. 57 Meke sari doduru tie pa ninae popoa si mae koe Zosepa pa popoa Izipi, pude holu ginani, sina kaleana sisigiti sa soṉe pa ninae popoa.
* 41:8 Dan 2:2 * 41:40 TTA 7:10 * 41:42 Dan 5:29 * 41:51 Sa ginuana Manase si ele muliṉi nia Rau sa qua tinasuna. * 41:52 Sa ginuana Iparemi si tomo rua hola nia rau sapu kenuna. * 41:54 TTA 7:11 * 41:55 Zn 2:5