18
Sa Parabolona sa Naboko meke sa Tie Varipitui
1 Beto asa si tozia Zisu koari Nana disaepeli si keke parabolo, pude va tumatumae ni si arini pude madi varavara nono lamo meke lopu malohoro: 2 “Pa keke vasileana si koa nana si keke tie varipitui sapu lopu pamaṉa nia sa sa Tamasa, meke lopu hoke balabala i tugo sa sari na tie. 3 Meke pa vasileana tugo asa si koa nana si keke barikaleqe nabonabokona, sapu mae tepa pilipule koasa tie varipitui hie, meke zama, ‘Ta ṉoṉovala si rau koasa qua kana, mu toka nau!’ gua si asa. 4 Ele seunaena hola tu sapu korona sa tie varipitui, ba mumudi si balabala sa tie varipitui, meke zama telena, ‘Hinokara sapu lopu pamaṉa nia rau sa Tamasa, meke lopu balabala i tugo rau sari na tie, 5 ba sina mae va duvilau sa naboko hie, ke leana, maqu varipitui ponia gua sapu hiva nia sa, Sina be lopu gua rau, si kote pilipule mae au sa, meke kote mabo nia rau!’ gua sa tie varipitui.”
6 Meke zama pule sa Baṉara, “Mi avosia sapu gua zama nia sa tie varipitui kaleana hie. 7 Ke vegua? Balabala ia gamu si lopu kaqu varipitui poni Tamasa sari Nana tie soti, pu tepa la koa Sa, rane na boṉi? Kote va aqaqa kumana i Tamasa si arini? 8 Lokari! Maqu tozini gamu sapu kote tuturei hola varipitui poni Sa si arini.
Ba vegua, pana pule mae sa Tuna na Tie? Kote dogoro tie raṉeraṉe tugo si Asa pa popoa pepeso?”
Sa Parese meke sa Tie Hata Takisi
9 Meke tozia pule Zisu sa parabolo hie koari kaiqa pu va toṉotoṉotae puleni, meke doṉo va gorei rini sari kaiqa tie. 10 Zama si Asa, “Keke totoso si la varavara pa Zelepade si karua tie, keke si na Parese, meke keke si na tie hata takisi.
11 Sa Parese si turu sage, meke varavara pule nia sa nana tinoa: ‘Tamasa, zama leana hola si rau koa Goi, sapu lopu hikohiko, lopu sekesekei, meke lopu barabarata gugua ri doduru tie si rau. Zama leana si rau sapu lopu gugua sa tie hata takisi tugo pa kaliqu sana si rau. 12 Arau si hoke madi pa ginani karua totoso pa keke vuiki, meke hoke ponigo rau sa keke pa manege, koari doduru qua vinagi,’ gua si asa.
13 Ba sa tie hata takisi si turu pa seseuna vasina hite, meke pamaṉa doṉo sage la pa maṉauru, ba poharia sa sa raqaraqana pa tinalotaṉa, meke varavara guahe: ‘Tamasa, mu taleoso nau, ura na tie sea si rau,’ gua si asa.
14 Tozini gamu Rau, sapu sa tie hata takisi hie si taleosae, na tava toṉoto pa kenuna Tamasa totoso pule si asa pa nana vetu, ba lopu sa Parese. Ura asa sapu va lavata pule nia, si kaqu tava pepekae, ba asa sapu va pepekae pule nia, si kaqu tava lavata,” gua se Zisu.*
Mana ni Zisu sari na Koburu Hite
(Matiu 19:13-15; Maka 10:13-16)
15 Meke turaṉa la ni ri kaiqa tie koe Zisu sari dia koburu hite, pude va opo ni limana meke mana ni Sa, gua. Ba totoso dogoria rina disaepeli sapu gua asa, si norei rini sarini. 16 Ba tioko vagi Zisu sari na koburu hite meke zama, “Va malumu mae i koa Rau sari na koburu hite, lopu hukati si arini, sina sa Binaṉara te Tamasa si tadirini pu gugua hire. 17 Maqu tozi va hinokarani gamu: Asa sapu lopu vagia sa Binaṉara te Tamasa guana koburu hite, si namu lopu kaqu nuquria sa si asa,” gua se Zisu.
Sa Tie Tagotago
(Matiu 19:16-30; Maka 10:17-31)
18 Meke mae koe Zisu si keke koimata tadi na Ziu, meke nanasa guahe: “Titisa leamu, na sa si kaqu tavetia rau pude vagia rau sa tinoa hola?” gua si asa.
19 Meke nanasia Zisu si asa, “Na vegua ke poza Nau leaqu tu goi? Loke tie si leana, ba e Tamasa mo telena. 20 Gilani mua goi sari na Tinarae te Tamasa, ‘Meke mu barabarata, meke mu variva mate, meke mu hiko, meke mu zutu kokoha ia si keke tie, mamu pamaṉa ni sari tiatamamu,’ ” gua si Asa.*
21 Meke olaṉa sa tie, “Doduru arini si kopu ni rau podalae tu kobukoburuqu,” gua si asa.
22 Totoso avosia Zisu sapu gua asa, si zama la ia Sa sa tie, “Keketoṉa mo si lopu ele tavetia goi. La mamu holuholu ni sari doduru mua likakalae, mamu vagi sari poatadi mamu poni koari na tie habahuala, meke kote ari mua tinagotago pa Maṉauru; beto asa, mamu mae luli Au,” gua si Asa. 23 Totoso avosia sa tie sapu gua asa, si talotaṉa si asa, sina soku hola sari nana tinagotago.
24 Meke totoso dogoria Zisu sapu talotaṉa sa tie, si zama si Asa, “Tasuna hola tugo koasa tie tagotago si pude nuquru pa Binaṉara te Tamasa. 25 Uve, tasuna hola tugo koasa tie tagotago pude nuquru pa Binaṉara te Tamasa, hola nia si pude nuquru si keke kameli pa lopa nila,” gua si Asa.
26 Ke sari na tie pu avosia sapu gua asa, si nanasa la koa Sa, “Ke esei mo si kote boka ta harupu?” gua si arini.
27 Meke olaṉa se Zisu, “Sapu tasuna hola pa tie, si lopu tasuna koe Tamasa,” gua si Asa.
28 Meke zama se Pita, “Baṉara, gami si ele luara pani sari doduru mami likakalae, pude luligo,” gua si asa.
29 Meke olaṉa se Zisu, “Tozi va hinokarani gamu Rau, asa sapu luara pania sa nana vetu, na barikaleqe, sari na tasina koreo, na tiatamana, babe sari na tuna na gua, pude nabulu nia sa Binaṉara te Tamasa, 30 si kaqu ta poni va soku hola kamahire, meke pa totoso* korapa mae si kaqu vagia sa sa tinoa hola,” gua si Asa.
Vina Ṉeta Totoso Zama nia Zisu sa Nana Minate
(Matiu 20:17-19; Maka 10:32-34)
31 Meke turaṉa vata kalei Zisu sari ka manege rua Nana disaepeli meke zamai Sa, “Mi avoso mae gamu: korapa sage la pa Zerusalema si gita, meke vasina si kaqu tava gorevura sari doduru tiṉitoṉa, gua pu kuberi rina poropita pa Kinubekubere Hope, koasa guguana sa Tuna na Tie. 32 Kote ta vala si Asa pa limadi ri na tie Zenitailo, pu kote va sisire nia, na zama ṉoṉovalia, meke loroa. 33 Kaqu seke nia hilihiliburuana, na va matea rini si Asa; ba pa rane vina ṉeta, si kaqu turu pule pa minate si Asa,” gua se Zisu.
34 Ba lopu boka tumae ni rina disaepeli sari doduru ginugua hire. Sina tava paere koa rini ginuadi sari Nana zinama hire, ke lopu boka tumae nia rini gua sapu zama nia Zisu.
Salaṉia Zisu sa Tie Behuna
(Matiu 20:29-34; Maka 10:46-52)
35 Meke sipu tata kamo la pa Zeriko se Zisu, si korapa habotu tepatepa nana pa vale siraṉa si keke tie bebehuna. 36 Totoso avosi sa ene holadi sari na puku vinarigara, si nanasi sa, “Na sa sia?” gua si asa.
37 Meke tozi nia rini si asa, “E Zisu pa Nazareti si korapa ene hola pa siraṉa,” gua sarini.
38 Ke velavela si asa, “Zisu, Tunad Devita, tataru nau, mamu toka nau!” gua si asa.
39 Meke va mokomokoa ri kasa pu ene va kenue si asa. Ba velavela va ululae latu si asa, “Tuna Devita, tataru nau, mamu toka nau!” gua si asa.
40 Ke turu noso se Zisu, meke tozi ni Sa pude turaṉa la nia koa Sa sa tie bebehuna. Sipu tata mae sa si nanasia Zisu si asa, 41 “Nasa si hiva nia goi pude tavete ponigo Rau?” gua si Asa. Meke olaṉa sa tie bebehuna, “Baṉara, hiva dodogorae si rau,” gua si asa.
42 Meke tozi nia Zisu si asa, “Ego, mu dodogorae tu ba goi! Sa mua rinaṉeraṉe si ele salaṉigo!” gua si Asa.
43 Meke pa totoso tugo asa dodogorae nana mo sa tie, meke ene lulia sa se Zisu, meke vahesihesia sa sa Tamasa. Totoso dogoria ri na kobi tinoni sapu gua asa, si vahesia ri doduru sa Tamasa.
* 18:14 Mt 23:12; Lk 14:11 * 18:20 Ekd 20:12-16; Diut 5:16-20 * 18:30 Sa “totoso sapu korapa mae” ginuana si na totoso sapu podalae pa ginore pule mae te Zisu pa kasia popoa. Mamu doṉo la pa Matiu 24:3: