1 Timooti
1 Timootilo Mande Tabango
Timooti oningga ngu, ene Esiya mela etenggoku, ngu gumisina ngunonggo mayewolo. Enengo eweyi ngu ene Girik oni, ko, enengo nemi ngu Yuda bale. Polndo kootu endeyoyingongga, nguno ene Timooti nguya yootoni, ngundo Pol hooloowelo, telo ngu, enengo ko goboolo oni tunootelo endeyoweloyi, ngulo sunggi tewolo. (Aposel 16:1-3). Kootusina, Polndo ene Timootino ngu Epesasno nowoondoyemo hamoo teyingo oni simoo bale, ngu soboyelonilo sunggi yewolo.
Nga so uyingga, ngalo mande gumgum ngu ngandilo.
Polndo ngu ese mande ewoloku, ngu ene Timooti yolo hoolooweweloyi, ngulo ewolo. 1:1-2.
Etuyelowolo mande nenengo, ngulo mandeni. 1:3-20.
Yemboongeweloyi damoni ngulo mande, ko, simoo balelo damoniye gome nenengo ngulo mande. 2:1-15.
Kristen simoo balelo tabangoye, ngulo damoniye. 3:1-16.
Ingoweloyi mande, ngu Timooti ene komo enengo damoni ngu gome sobowooya, enengo mandeni etuyeloyingo ngu nguya, gome sobowoonilo ewolo. 4:1-16.
Timootilo koni ngulo mande ingoni elo, ko nowoondoyemo hamoo teyingo simoo bale, ngundo gome hoolooweyeloya ko tenilo, mande ewolo. 5:1–6:21.
1
1 No Pol, no Aposel, Kristus Yesuslo sulena oni. Anutndo noole ko yoyootoni, Kristus Yesus kenowelo sobowootetoku, ngundo no sunggi yenunolo, enengo Aposel oni yootunonelowolo.
2 Timooti, ge Kristusno nowoondogemo hamoo teyingo, ngulo ge nolo nangone oolengo. Nondo nga oo naka nga ngu, gengo nakangooteno. Awa Anut, ko noolengo Oo Bidodo Sembuli Sembunayi Yesus Kristus, enengo sumangeni, ayibiyini, imakeyingo ngu mete geya olili.
Noole Mande Ebe Ganagana Ngu Bidodo Wongooye Uwa
3 No kuli Masedoniya oolouwelo yade oololo, ooleko geno etoowe, ingowolo, ngundilo nangge, ataga nguya no geno eteno. Ge komo Epesas endemo nguno ootoo, ngunonggo oni gidalegado mande ebe ganagana simoo baleno elo etuyelootenggoku oni, ngu gedo mamanayeloya e! Ye komo ngundilo ebe ganagana mande ngu simoo baleno ma etuyelowelo! Ewolo. 4 Yo, hamoo, ngu oni ngundo kingo mata oowooyingga suwoo suwoo elo, ko enengo osi sambaye oowooye ngulo mande gumgum elo woosoolo etenggo. Ngundilo mande mande ngu etoyi, ngundo simoo bale wesowootoni, sungo sungo telo, nguno enengo nowoondoyemo hamoo teyingomu, ngu yombuliyootenggo. Yo, ngundilo mandega ngundo oni simoo bale ma hoolooweyelootoni, Anutlo koni tetenggo. 5 Ene nondo, ataga nga mamana mandega ge gunootenoku nga keyolo ngu, ariya, Anutlo mamana mande nowoondogemo oolooteku, ngundo ge oo biyomi gula tewolo, elo ma ete. Nguno, ene Yesusno nowoondoye hamoo teyingomu, ngu gome ingootenggo. Ngu mande damoningga ngu bidodobo nowoondoye yokutuwootoni, ene ngunonggo nowoondoyi teweloyi, damoni gome ngu tewanggo. 6 Nga etuyelowolo oni ebe ganagana ngando, ene damoni nenengo ngu yokolo, ene wenonolo kingo mande, nguno nowoondoye yetenggo. 7 Yo, ene Anutlo mamana mande ngu simoo bale etuyelowelo elo, ngandilo ingootenggo. Noolengo mande nga ngu, hamoo oolengo, elo ingootenggo. Ene mandega, ngulo damoni nguya, ma ingootenggo.
8 Noole ingooteto. Anutlo mamana mande ngu gome nenengo. Anutlo mamana mandega, ngulo damoni ngu ngandilo. Onindo endeyolo oluweloyiga, ngu yoonenengoote. 9-10 Noole nguya ngu ingooteto. Mamana mande ngu oni nenengomu yomosiyoweloyi, ngulo kini. Kini, mamana mande ngu, oni mamana mande kalongootenggoku; ko, ene tabango oni manggoye nguya, ma keyolo, utolo oolongoolo oolootenggoku; windawinda tetenggoku, ngulo mamana mande. Nga ngu oni Anut kootu inolo, ene mbumbuwa tetenggoku ngu; oni ene Anutlo mande kootusina elo, ene mela ngalo damoni biyomi ngu owetenggoku, ngulo mamana mande. Nga ngu oni awanamoye yuleyi kumootenggoku; ko, oni gidalega nguya yuleyi kumootenggoku; oni simoo bosebalese telo, ooleko ooleko endeyootenggoku; oni ngu ene Sodom ende onilo damoniye biyomi keyolo tetenggoku; oni ene yakakayi oni yolo yoyeni, enengo kingo ko oni tetenggoku; ebe ganagana mande ebe ganagana tetenggoku oni; oni ene ebe ganagana elo, no hamoo oolengo ulungga awundilo elo etenggoku oni; mande damoni biyomi gidalega, ngundo mande metemi nguya longge telo, yombuliyooteku, ngu nguya yomosiyoweloyi mamana mande, ngulo damoni.* 11 Ngu oo ngundilo ngu, Anutlo mande keda mesalango nguno oolooteku, ngu Anutndo no logonelowoku, ngu simoo baleno wesiyolo eweloyimbolo. Nga Mande Keda Mesalangongga nga ngu, Anutlo dulidalinidodo, ko, enengo oowooyi bingami okooweloyi damoningga, ngu simoo baleno etuyeloote.
Anutndo Pollo Nowoondoyi Tewolo Ngulo Esetewolo
12 No Kristus Yesus, noolengo Oo Bidodo Sembuli Sembunayi, ngundo yanggango no nunootoni, enengo koni nangge telo oluwano. Ene nolo damonine gome ngu ingootoni, no mete enengo koni teweloyi ingolo, ngulo enengo sunggi ngu nono yelo, noyolo, enengo koni nga teweloyim logonelowolo. Ngundilo ngulo, no eneno eseteteno. 13 Hamoo, kulimi no enengo oowooyi yumooyinolo, ngulo no Anutlo oni simoo baledoya sanggili telo, yutolo yombuliyelowonggori. Ndatelo ngulo, no ooga tewonoku, ngulo damoni ma ingolo, ko, Yesus ngu ene ndawu oningga, ngu no kuli watayi ma tewonowo. Yo, hamoo no ngundilo teloodoowe, ene Yesusndo nowoondoyi newolo. 14 Noolengo Oo Bidodo Sembuli Sembunayi, Kristus Yesus, ngundo sumange ulungga oolengo, nono yelo, nowoondoyi teweloyi damoni ngu Kristusno nowoondone hamoo teyingo ngu, yeni tunootewolo. Ngunonggo ngu, Yesus Kristusno nowoondoyemo hamoo teyingo, oni bidodo nondo nowoondoyi teyunooteno.
15 Nga mandega nga ngu, hamoo oolengo, oni simoo baledo ingolo, nowoondoyemo hamoo teweloyi. Ngu ngandilo. Yesus Kristus, ene melako ngano oni simoo bale, noole mbumbuwanonggo andangeyelolo, yoyowelo, ombuwolo. Nondo ngu weti mbumbuwa teweloyi, oni koletewonowo. 16 Yo, hamoo oolengo, kuli nondo ngu mbumbuwa teweloyi oni koletewonowo. Ene Kristus Yesus enengo sumangeni, ngu bidodo yeni koletelo nono ombuwolo. Ngu sumangeningga, ngulo gaboyi, ngu simoo bale etuyelowolo. Nguno ngu, oni simoo bale no neyowanggoku, ngu Yesusndo nododo ma boguwoowolo. Ngulo kootusina, oni simoo bale nguya neyolo ingolo, nguno ene Kristus Yesuslo, nowoondoyemo hamoo telo, suwoo suwoo keda oluweloyi ngu yowanggo. 17 O Anut, nondo gengo nowoondoyige ulungga, no nunootoyi, ingolo, ngulo no komo geno yemboongetenoku nga! Ge suwoo suwoo oo bidodo sobowooweloyi, ngulo Sembuli! Ge ma kumoowa; ko onindo geyoweloyi nguya kini! Gedo nangge, ge Anut oolengo! Ge nangge oowoongge ulungga oolengo, ngulo gengo dulidalige sugi sugi oluwa! Ngu hamoo! Elo ewolo.
Polndo Timooti Ko Inowolo
18 Nangone, Timooti, no Anutlo mamana mande nga ge gunooteno. Nga mandega nga ngu, nolo ingoyingonemonggo, geno ma eteno. Kini, kuli Anutlo ingondudu eyingo onindo, geno oo tunooteweloyi mandega ngu, enendo nguya ngundilo ewolo. Ngu mande gomengga ewoloku, ngu yanggango dowooya, ngunonggo ge mete me onidodo yanggango ebe uleyi. 19 Ngu ebega nguno ngu, ge nowoondogemo hamoo teyingo ngu gome dowooya, damoni gome metemi, Anutlo mamana mande, ge nowoondogemo oolooteku, ngu nangge te. Oni gidalega ngu damoni metemingga, enengo nowoondoyemo oolooteku, ngu yokolo, kootu inootenggoku, nguno enengo nowoondoyemo hamoo teyingo, ngu sono tuwi telo mela yombuliyooteku, ngundilo tetenggo. 20 Hayimeniyas, ko Aleksanda elaga ngundilo tetoli, ngulo nondo ene yoyolo, Setan kandeyimo yoyewonowo. Ene ngunonggo ingondudu metemi yoya, Anut oowooyi ko ma yombuliyolo yumooyinowali.
* 1:9-10 Oni Sodom ende ulungga nguno oluwonggoku, ngundo ngu baledoya kini, simoondo enengo nangge ebe kolokolo damoni biyomi ngu tewonggori. Anutlo Mande Kulimimo, ngu Stat/Yenesis 18:16-33 gumi, ko, gumi 19:1-29 mandega, ngu kandangeya ingoyi.