\NormalFont\ShortTitle{FILIPI BOREY BATAGAA}

{\MT Batagaa kaŋ Pol nʼa sanba Filipi borey se

\par }{\IS Citaaboo fahamandiroo

\par }{\IP {\IT{Waatoo kaŋ Pol koy Filipi koyraa ra ka Irkoy meešennoo har, nga ra boroyaŋ naanay Isa no din. Filipi, koyra no kaŋ mana cindi kala Masedoni gandaa ra, sohõ a sii kala Gres gandaa ra. Alyahuudey ra, borey kaŋ naanay ga kacca.}}

\par }{\IP {\IT{Pol goo ma Alhabar Boryaa waazu no din kaŋ hinoo nʼa dii kʼa daŋ kasaa ra. Jiiriyaŋ banda ga, a yee ka huru kasa koyra tana ra. Kaŋ Filipi koyraa ganakey maarʼa, i na boro sanba a do kasaa ra nda hayayaŋ ka gomni tee a se. Woo se kaŋ a goo kasaa ra, a na batagaa woo hantum i se kʼi foo, kʼi noo nga alhabarey. Batagaa šenney ga cebe kaŋ Pol ga baa Filipi borey. Ba kaŋ se a goo kasaa ra, za nga batagaa šintinoo ga hala benantaa ga, a ga cebe kaŋ nga ga ɲaali Isa Almasihu maaganda se.}}

\par }{\IP {\IT{Pol gʼi hoyray i ma ngi boŋ yeeti ganda cere se sanda takaa kaŋ nda Isa na nga boŋ yeeti ganda Baabaa Irkoy se. I masi ngi boŋ kar cere ga.}}

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Borey kaŋ se batagaa sanbandi maaɲey
\par }
{\SH nda fooyanoo kaŋ teendi i se
\par }
{\PP \VerseOne{1}Agay Pol nda Timote kaŋ ti
Almasihu Isa tamey ka batagaa woo sanba Irkoy boro henanantey kul se kaŋ goo Almasihu Isa bande nda
Egilizoo jinehuney nda goykey se kaŋ goo Filipi koyraa ra.

\VS{2}Ir Baabaa Irkoy nda ir Koyoo Isa Almasihu
anneemaa nda alaafiyaa ma kaa war ga.


\par }{\SH Pol Irkoy ŋaarayroo Filipi borey se
\par }
{\PP \VS{3}Ay ga albarka tee ay Koyoo se waati kul kaŋ ay honga war.

\VS{4}Waati kul, ay ŋaaray foo kul ra, ay ga Irkoy ŋaaray war kul se nda ɲaali,

\VS{5}gaakasinaa kaŋ war nʼa tee
Alhabar Boryaa ra za zaari jinaa\FTNT{*}{{\FR 1:5 }{\FR{1.5
}}{\XT{Teegoyey 16.12.}}} hala hõ.

\VS{6}Ay ga naanay ka bay kaŋ boraa kaŋ na goy hennaa šintin war ra ga koy a ga hala a mʼa timmandi
Almasihu Isa zaaroo hane.

\VS{7}A ga henan ya ne ya miileyanoo woo ka war hongu, zama war goo ay binoo ra, war kaŋ ay kasa-izetaraa ra, nda faasaroo, nda seedetaraa kaŋ ay gʼa tee Alhabar Boryaa se, war kul duu Irkoy
anneemaa kaŋ ay duu a.

\VS{8}Zama Irkoy ga tee ya ne seede kaŋ ay ga faaji war kul se nda baji cimi kaŋ ti Almasihu Isa bajoo.


\par }{\PP \VS{9}Hayaa kaŋ ay gʼa ŋaaray Irkoy ga manʼti kala war bajoo ma tonton, a ma hanse ka tonton ka koy bayray nda fahamay here,

\VS{10}hala war ma wan ka haya kayantey bay. War ma henan ka tee boro kaŋ ga laybu sii Isa Almasihu zaaroo se

\VS{11}ka too met nda šerretaraa kaŋ Isa Almasihu gʼa noo. A ma tee Irkoy daržaa nda nga saabuyanoo se.


\par }{\SH Pol kasa-izetaraa nda Alhabar Boryaa koyjineyanoo
\par }
{\PP \VS{12}Agʼarmey, ay ga baa war ma bay kaŋ hayey kaŋ duu agay, i nka teendi hala
Alhabar Boryaa ma koy nda jine

\VS{13}hala nongu kaŋ ra gaalawey kaŋ huru ay ga kaaray goforneroo tuujidogoo kul nda borey cindey kul se kaŋ
Almasihu se i huru ay ga.

\VS{14}Ay kasa-izetaraa nʼay arma booboyaŋ biney daŋ ir Koyoo bande. I duu bine ka tonton ka Šennoo har bila hunburay.


\par }{\PP \VS{15}Boro fooyaŋ, cimi no, i ga Almasihu šennoo waazu nda canseyan nda yenje, amma affooyaŋ gʼa waazu nda anniya hennay.

\VS{16}Borey din, i ga goy nda baji, zama i ga bay kaŋ Alhabar Boryaa se ay ga faasa.

\VS{17}Affooyaŋ ga Almasihu šennoo waazu nda alhaasiditaray, ngi anniyawey si boori. I ga tammahã ngi ma tonton ay kasaa zaraboo ga.


\par }{\PP \VS{18}Man albasoo, haya kul kaŋ no wala taka kul kaŋ no, a ma teendi cimi jaŋay wala cimi ra, Almasihu šennoo ya ga waazandi, ay ga ɲaali, ay ga ɲaali koyne.

\VS{19}Ay ga bay kaŋ woo kul ga kate ay hallasiroo ma doonandi war ŋaarayroo nda Isa Almasihu
Hundoo faabaa albarkaa ra.

\VS{20}Ay ga batu nda cahãyan, ay ga naata kaŋ ay si haw. Ay goo nda naanay timmante, sohõ da sanda waati kul takaa kaŋ ay kunturoo ga Almasihu beeraa cebe hunayan wala buuyan ra.


\par }{\PP \VS{21}Zama agay se hunaroo ti Almasihu, buuyan manʼti kala duuray,

\VS{22}amma nda ay hunaroo laboo ga, ga goyoo hanse, woo kaŋ ay gʼa suuba, ay sʼa bay.

\VS{23}Ay ga šiita nongu hinkaa kul here, ay ga boonay ya hun ne ka koy Almasihu jeroo ga, [zama] woo ti haya kaŋ ga hanse ka baa hunday.

\VS{24}Amma war maaganda se ya cindi kunturoo woo ra nafaa bisa ya koy.

\VS{25}Ay ga naanay ka bay kaŋ ay ga cindi ne ka bara war bande war koyjineyanoo nda war naanaa ɲaaloo se

\VS{26}hala war ma hanse ka Almasihu Isa ka fooma ay bande, ay yee kateyanoo war game waatoo ga.


\par }{\SH Ganakey ma tangam
\par }
{\PP \VS{27}Haya kul kaŋ no, war dira takaa ma hima nda
AlmasihuAlhabar Boryaa takaa, a ma tee ya nka kaa war do ka dii war wala ay sii no, ay ma maa kaŋ war ga gaabandi henna lakkal folloku ra ka tangam nda bine foo naanaa se kaŋ ti Alhabar Boryaa.

\VS{28}War masi naŋ war nkuwawey ma war tarbasandi haya kul ra. Woo ga tee ngi dereroo tammaasaa, amma war, a ga tee war hallasiroo tammaasaa Irkoy albarkaa ra.

\VS{29}Zama Irkoy na war noo
anneema kaŋ manʼti war ma naanay hinne Almasihu albarkaa ra, amma mo war ma zarabi a se.

\VS{30}War goo gurgaa ra kaŋ ra war dii ay goo, war ga maa mo kaŋ ay goo a ra hala hõ.




\par }\Chap{2}{\SH Almasihu na nga boŋ yeeti ganda ka duu beeray
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sohõ, nda binekanay ga duwandi
Almasihu bande, nda bineyaynay goo kaŋ hun baji ra, nda war nda Irkoy
Hundoo tee affoo, nda hinneyan nda tamalla goo,

\VS{2}wʼay ɲaaloo tabatandi ka tee bine foo, ka tee baji foo, ka tee affoo, ka tee honguyan foo.

\VS{3}War masi haya kul tee nda alhaasiditaray, wala nda foomataray, amma boŋ-yeeti-gandayan ma kate war affoo kul ma nga ceroo guna sanda boro kaŋ bisa nga.

\VS{4}War masi war boŋ guna, amma boro foo kul ma borey jerey [mo] guna.

\VS{5}Wa honguyanoo woo dii war game kaŋ goo Almasihu Isa mo se,


\par }{\Q \VS{6}nga kaŋ nga nda Irkoy ga hima,

\par }{\Q a mana ceeci nga ma sawa nda Irkoy nda gaabi.


\par }{\Q \VS{7}Amma a nka nga boŋ tee yaada

\par }{\Q ka hima nda tam,

\par }{\Q ka nga boŋ himandi adamize,

\par }{\Q a garandi mo kaŋ adamize no.


\par }{\Q \VS{8}A na nga boŋ yeeti ganda

\par }{\Q ka haŋajer hala buuyanoo ga,

\par }{\Q kanjandibundoo buuyanoo.


\par }{\Q \VS{9}Woo maaganda se Irkoy hanse kʼa jer\FTNT{*}{{\FR 2:9 }{\FR{2.9
}}{\XT{Ezayi 52.13; 53.12.}}}

\par }{\Q kʼa noo maa kaŋ bisa maaɲey kul,


\par }{\Q \VS{10}hala beenaa hayey, nda laboo boŋ hayey, nda laboo cire hayey kul

\par }{\Q ma kanje sonbu Isa maaɲoo se.


\par }{\Q \VS{11}De mo deene kul ma nee kaaray

\par }{\Q kaŋ nga Koyoo ti Isa Almasihu

\par }{\Q ka Baabaa Irkoy beerandi.\FTNT{†}{{\FR 2:11 }{\FR{2.10–11
}}{\XT{Ezayi 45.23.}}}


\par }{\SH Hayaa kaŋ ganakey ga hima kʼa tee
\par }
{\PP \VS{12}Adiši, ay baakey, war kaŋ hanga fondaa waati kul, manʼti waati kaŋ ay goo war game hinne, amma sohõ kaŋ ay sii war game war ma hanse ka hanga a ka tonton. Wa war hallasiroo goyoo tee nda hunburay nda jijiriyan,

\VS{13}zama Irkoy no ma goy war ra ka war noo anniyaa nda takaa kaŋ nda war mʼa tee nda woo kaŋ ga kan a se.

\VS{14}Haya kul kaŋ war gʼa tee wʼa tee bila ŋuunuŋuunu bila kakaw.

\VS{15}War ma duu ka tee boroyaŋ kaŋ ga taali sii, boroyaŋ kaŋ ga henan, Irkoy izeyaŋ kaŋ ga laybu sii zamankasine golbante ra kaŋ ga Irkoy hoo kaŋ gamey ra war ga tee sanda gaayyaŋ kaŋ ga dii aduɲɲa ra

\VS{16}ka hunayan šennoo har i se\FTNT{‡}{{\FR 2:16 }{\FR{2.16
}}{\FQ{ka hunayan šennoo har i se}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{ka gaabu hunayan šennoo ga.}}}. Woo ra ay ga fooma nda war
Almasihu zaaroo hane. Ay mana gaarandi yaada, ay mana taabi yaada.


\par }{\PP \VS{17}Ba nda ay tee sanda haya hari-hari ka munandi ka tee
sargari hari-hari kaŋ ga doori sargaroo boŋ kaŋ ti war naanaa goyoo, a ga tee ya ne ɲaali, ay ga ɲaali war kul bande.

\VS{18}Taka follokaa, war mo ma ɲaali, war ma ɲaali ay bande.


\par }{\SH Timote nda Epafrodit ga sanbandi Filipi koyraa ra
\par }
{\PP \VS{19}Ay naataa goo ir Koyoo Isa ra kaŋ ne nda kayna ay ga Timote sanba war do hala war alhabarey mʼay binoo daŋ.

\VS{20}Ay sii nda boro kul kaŋ agay nda a ga tee lakkal foo ka alhuzun nda cimi war misoo se nda manʼti nga hinne.

\VS{21}Borey jerey kul, ngi boŋ nda i ga alhuzun, manʼti Isa
Almasihu hayey.

\VS{22}War hunday ga bay kaŋ Timote na nga laadirtaraa cebe, a goy ay bande
Alhabar Boryaa se sanda ize kaŋ ga goy baaboo se.

\VS{23}Ay ga tammahã yʼa sanba war do za ay dii ay misoo takaa.

\VS{24}Amma ay ga naanay ir Koyoo ka bay kaŋ ne nda kayna agay hunday ga kaa.


\par }{\PP \VS{25}Ay dii kaŋ a ga hima ya agʼarmaa Epafrodit yeeti war ga, ay goykasinaa no, ay hangasinoo no tangamyanoo ra. War nʼa donto ay do a mʼay noo hayey kaŋ ga ay ga too.

\VS{26}A ga hanse ka faaji war se, binoo maray kaŋ a maa kaŋ war maa nga wircoo.

\VS{27}Cimi no, a wirci hala nongu kaŋ ra a baa ka buu, amma Irkoy hinna a ga, manʼti nga hinne se a hinna, a hinna agay mo ga, hala binemarayyan masi koy tonton ay binemaraa ga.

\VS{28}Ay goo mʼa sanba nda cahãyan hala nda war dii a, a ma tee war se ɲaali, haya ma hun ay binemaraa ra.

\VS{29}Wʼa kubay nda ɲaali timmante ir Koyoo albarkaa ra, wa borey wey dumey beerandi,

\VS{30}zama Almasihu goyoo maaganda se a baa ka buu, a na nga hundoo farratandi ka kate ya ne hayaa kaŋ war si hin kʼa ka too ay do.




\par }\Chap{3}{\SH Šerretaray cimoo Irkoy jine
\par }
{\PP \VerseOne{1}Aywa agʼarmey, wa ɲaali nda ir Koyoo. Ay si fara ka haya follokey hantum war se, zama haya no kaŋ ga kay war se.


\par }{\PP \VS{2}Wa hawgay hanšey\FTNT{*}{{\FR 3:2 }{\FR{3.2
}}{\FT{Hanšey ti borey kaŋ ga hurubanguyan futaa gaabandi.}}} ga, war ma war boŋ hawgay goykaw laaley ga, wa war boŋ hawgay hurubanguyan futaa ga,

\VS{3}zama ir ti hurubanguyan cimoo\FTNT{†}{{\FR 3:3 }{\FR{3.3
}}{\XT{Rom borey batagaa 2.28–29.}}}, ir kaŋ ga Irkoy gana nga
Hundoo albarkaa ra, ka bolsay nda
Almasihu Isa, ir si felle gaaham ga.


\par }{\PP \VS{4}Agay, ay goo nda fondo ka felle ay boŋ ga, nda boro ga hongu kaŋ nga ga hin ka naanay nga boŋ, agay ti boro jinaa:

\VS{5}ay hurubangu jirbi yaahantoo hane, Izirayel boro ti agay, ay goo Benžameŋ alkabiilaa ra, Ebere cimi-cimi ti agay,
ašariyaa here
Fariziyeŋ ti agay.

\VS{6}Ay hanse ka ašariyaa dii hala nongu kaŋ ra ay tee
Egilizoo gurzugandikaw. Šerretaraa kaŋ ašariyaa nʼa har, ay henan a here.

\VS{7}[Amma] hayey kaŋ ay cindi kʼi guna sanda duuray, ay gʼi himandi mursay
Almasihu maaganda se.

\VS{8}Cimi no, ay ga hayey kul mo guna sanda mursay Almasihu Isa, ay Koyoo bayraa nafaw beeroo maaganda se. Nga kaŋ maaganda se ay ga hayey kul guna sanda mursay, ay gʼi guna sanda žiibi hala ya duu ka duu Almasihu.

\VS{9}Ay ma garandi a bande, ay šerretaraa masi hun ašariyaa do, amma woo kaŋ ga duwandi Almasihu naanaa albarkaa ra, šerretaraa kaŋ hun Irkoy do naanaa albarkaa ra.

\VS{10}Hala yʼa bay, nga, nda nga tunyanoo gaaboo, nda ka tee a bande affoo nga zarabey ra, ka hima nda a nga buuyanoo ra

\VS{11}hala ya hin ka tun bukawey ra taka kul kaŋ no ga.


\par }{\SH Ir ma guwoo ceeci
\par }
{\PP \VS{12}Manʼti ya nka too guwoo ga ka ben wala ya nka tee boro kaŋ timme hayey kul here. Amma ya mma zuru ka koy a ga, ka ceeci ka duu a, zama agay hunday,
Almasihu [Isa] duu agay.

\VS{13}Agʼarmey, ay si hongu kaŋ agay, ay duu a, amma ay ga haya foo tee kaŋ ti: ka dirɲa haya kaŋ goo banda ka jinehere ceeci.

\VS{14}Ay ga zuru ka koy guwoo ga hala ya duu Irkoy beenaa ciyayanoo gomnoo kaŋ ga duwandi Almasihu Isa sabboo ra.


\par }{\PP \VS{15}Ir kaŋ ti boro timmanteyaŋ Irkoy fondaa ra, ir ma takaa woo ka hongu. Nda war goo nda hongu tana haya ga, Irkoy gʼa bayrandi war se.

\VS{16}Haya kul kaŋ ga no, nongoo kaŋ ga ir too, takaa woo da, ir ma koy nda jine.


\par }{\PP \VS{17}Agʼarmey, war kul mʼay guna ka tee, war ma borey guna kaŋ ga dira nda takaa kaŋ war dii a ir ga.

\VS{18}Cee boobo ay nʼa har war se, sohõ ay gʼa har nda hẽeni, zama boro boobo diraa ga cebe kaŋ i manʼti kala Almasihu buuyanoo
kanjandibundoo ga iberiyaŋ.

\VS{19}Ngi kokoroo ti dereroo. Ngi gundey ti ngi koyoo. Hayaa kaŋ gʼi haawandi nda i ga bolsay. I si hongu kala aduɲɲa hayey hinne.

\VS{20}Amma ir, ir gorodogoo sii kala beenaa ra kaŋ ra ir ga Hallasikaa kaŋ ti ir Koyoo Isa Almasihu batu nda naanay.

\VS{21}A gʼir kunturu kaynantaa bere kʼa himandi nga kunturu daržantaa cine, nda nga hinoo kaŋ nʼa noo gaabi a ma haya kul juwal.




\par }\Chap{4}{\SH Pol yaamarey
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo se agʼarmey, ay baakey, ay ga hanse ka faaji war se. War ti ay ɲaaloo nda ay farabagaa fuulaa. Ay baakey, takaa woo da, wa gaabandi ir Koyoo bande.


\par }{\PP \VS{2}Ay gʼa ŋaaray Ewodi ga, ay gʼa ŋaaray Sintiš ga, i ma tee anniya foo ir Koyoo fondaa ra.

\VS{3}Ni mo, ay goykasine laadirantaa, ay gʼa wiri ni ga, mʼi faaba, woyey kaŋ nʼay faaba ka tangam
Alhabar Boryaa haryanoo ra, ngi, nda Klemaŋ, nda goykasinawey jerey mo, ngi kaŋ maaɲey hantumandi hunaroo citaaboo ra.


\par }{\PP \VS{4}Wa ɲaali waati kul nda ir Koyoo, ay ga yee koyne kʼa har: wa ɲaali.


\par }{\PP \VS{5}War boroboryotaraa, adamizey kul ma bay a ga, ir Koyoo man.

\VS{6}War masi alhuzun nda haya kul, amma haya kul kaŋ no, wʼa ceeci Irkoy ga ŋaarayyan ra, nda suurandiyan ra, nda albarka daŋyan.

\VS{7}Irkoy alaafiyaa kaŋ bisa lakkal kul ga war biney nda war miileyaney dii
Almasihu Isa bande.


\par }{\PP \VS{8}Aywa agʼarmey, haya kul kaŋ ti cimi, haya kul kaŋ ti beeray, haya kul kaŋ ga šerre, haya kul kaŋ ga henan, nda hayayaŋ goo kaŋ ga boori, haya kul kaŋ goo nda maa henna, nda hayayaŋ goo kaŋ ga hima, nda hayayaŋ goo kaŋ ga saabandi, i ma tee war miileyanoo.

\VS{9}Hayey kaŋ war nʼi denden, war duu ey, war maarʼey ka dii ey ay ga, wʼi tee, woo ra Irkoy kaŋ ti Alaafiyakoyoo ga hanga war.


\par }{\SH Pol ga albarka daŋ gomnoo kaŋ i nʼa tee maaganda se
\par }
{\PP \VS{10}Ay hanse ka ɲaali ir Koyoo bande kaŋ ay dii sohõ war hongu agay taaga. War hongu agay, amma fondo no war mana duu.

\VS{11}Manʼti ya mma tilasu nga se ay gʼa har war se, zama agay, taka kul kaŋ no ay misoo ti a gʼay wasa.

\VS{12}Nda jaŋay no, ay gʼa bay, nda duuray no, ay gʼa bay. Haya kul kaŋ no, nongu kul here, ay ga kunji bay, ay ga heray bay. Ay ga duuray bay, ay ga šiitayan bay.

\VS{13}Ay ga hin hayey wey kul boraa kaŋ gʼay noo gaabi albarkaa ra.

\VS{14}Amma, war na haya henna tee kʼay faaba ay zaraboo ra.


\par }{\PP \VS{15}War hunday, Filipi borey, war ga bay kaŋ
Alhabar Boryaa haryanoo šintinoo ga, waatoo kaŋ ay hun Masedoni gandaa ra,
Egiliz sii no kaŋ nʼay gaakasinay nooyan wala duuyan here nda manʼti war hinne.

\VS{16}Zama ba waatoo kaŋ ay goo Tesalonik, manʼti cee foo hinne, amma cee hinka war ga haya sanba ya ne kaŋ gʼay almuraadey hanse.

\VS{17}Manʼti haya no ay ga ceeci, woo kaŋ ay gʼa ceeci manʼti kala war naanaa gomnoo ma boobo, a ma bayandi war se.

\VS{18}Ay duu haya kul, ay duu ka bisa woo kaŋ ga ay ga too. Ay kungu, zama ay duu hayaa kaŋ war nʼa sanba ya ne Epafrodit bande. A tee ya ne sanda sunnaara, sargari kaŋ taandi, a kan Irkoy se.

\VS{19}Ay Koyoo ga war almušakkawey kul hanse nga alman daržantaa ra
Almasihu Isa bande.

\VS{20}Irkoy ir Baabaa, darža ma bara a ga abada hala abada. Amin.


\par }{\SH Fooyan kokorantaa
\par }
{\PP \VS{21}Wa Irkoy boro henanantey kul kaŋ goo
Almasihu Isa bande foo, affoo-foo. Ir armey kaŋ goo ay bande ga war foo.

\VS{22}Irkoy boro henanantey kul ga war foo, waaniwaani borey kaŋ goo kokoy beeroo hugoo do.


\par }{\PP \VS{23}Ir Koyoo Isa Almasihu
anneemaa ma bara war lakkaley bande. [Amin.]

\par }