\NormalFont\ShortTitle{GALATI BOREY BATAGAA}

{\MT Batagaa kaŋ Pol nʼa sanba Galati borey se

\par }{\IS Citaaboo fahamandiroo

\par }{\IP {\IT{Galati gandaa sii kala gandaa kaŋ se i ga nee Tirki laboo jere foo ga. Pol naarumawey ra a koy Galati borey do. Woo ka kate i ma naanay Isa Almasihu. Egilizyaŋ gorandi no din. Pol banda ga, Alyahuuduyaŋ bangay kaŋ nee kaŋ ka naanay Isa hinne si boro hallasi, kala ma Alyahuudey alaadawey mo kayandi. Waatoo kaŋ Pol maa kaŋ Galati borey na fondo cimoo naŋ ka hanga taari cawandey wey, a hantum i se kʼi hoyray, i ma duumi borcintaraa ra ka hanga fondo cimoo.}}

\par }{\IP {\IT{A nʼi bayrandi kaŋ manʼti Alyahuudey ašariyaa no ma boro hallasi. Ka naanay Isa hinne no ma boro hallasi. A nee i se i ma naŋ Hundi Henanantaa mʼi gongu, zama nga no ma boro faaba ma hin ka teegoy henna tee.}}

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Borey kaŋ se batagaa sanbandi maaɲey
\par }
{\SH nda fooyanoo kaŋ teendi i se
\par }
{\PP \VerseOne{1}Agay Pol kaŋ ti
diyaw, boroyaŋ manʼay tee diyaw, boro manʼay ti a, amma Isa
Almasihu nda Baabaa Irkoy kaŋ nʼa tunandi bukawey ra kʼay ti a.

\VS{2}Agay nda ir armey kul kaŋ goo ay bande ka batagaa woo sanba Galati gandaa
Egilizey se.

\VS{3}Ir Baabaa Irkoy nda ir Koyoo Isa Almasihu
anneemaa nda alaafiyaa ma kaa war ga.

\VS{4}Almasihu na nga boŋ noo ir zunubey maaganda se kʼir cendi kʼir kaa zaman laalaa woo ra. Woo ti Irkoy ir Baabaa ibaayoo.

\VS{5}Nga, darža ma bara a ga abada hala abada. Amin.


\par }{\SH Alhabar Borya folloku bara
\par }
{\PP \VS{6}Ay boŋoo haw nda takaa kaŋ nda war cahã ka banda bere boraa se kaŋ na war cee nda [Almasihu]
anneemaa. War koy alhabar borya tana dii,

\VS{7}ka gar alhabar borya kul sii no koyne, boroyaŋ de bara no kaŋ ga war boŋey ɲaami, i ga baa ngi ma Almasihu
Alhabar Boryaa bere.

\VS{8}Amma ba nda ir wala beenaa almalayka foo na alhabar borya foo waazu war se kaŋ ga fay nda woo kaŋ ir nʼa waazu war se, koyoo ma laali.

\VS{9}Sanda takaa kaŋ nda ir nʼa har ka bisa, sohõ ay gʼa har koyne: nda boro foo na alhabar borya foo har war se kaŋ manʼti woo kaŋ war duu a, koyoo ma laali.


\par }{\PP \VS{10}Aywa, sohõ adamize alhormaa wala Irkoy alhormaa no ay gʼa ceeci? Wala mo adamizey se ay ga ceeci ya kan? Nda ya mma ceeci hala sohõ ka kan adamizey se, ay si tee Almasihu tamoo.


\par }{\SH Takaa kaŋ nda Pol tee diyaw
\par }
{\PP \VS{11}Agʼarmey, ay ga war bayrandi kaŋ
Alhabar Boryaa kaŋ ay nʼa waazu mana hun adamize do.

\VS{12}Zama agay, ya na duu a adamize ga, a mana cawandi ya ne, amma Isa
Almasihu kʼa bangandi ya ne.


\par }{\PP \VS{13}War maa ay jogolaa waatoo kaŋ ay goo Alyahuudey addinaa ra, takaa kaŋ nda ay hanse ka Irkoy
Egilizoo gurzugay ka ceeci kʼa halaci,

\VS{14}takaa kaŋ nda ay bisa agʼalwaddaa boobo ay jamaa ra Alyahuudey addinaa ra, zama ay ga hanse ka canse ay baabey alaadawey se.


\par }{\PP \VS{15}Amma kaŋ a kan [Irkoy] se kaŋ nʼay daŋ jere ga za ay ɲaa gundoo ra, de mo kaŋ nʼay cee nga
anneemaa ra,

\VS{16}ka nga
Izʼaroo bangandi ya ne, hala yʼa har dumey se kaŋ manʼti Alyahuudu, ya na nbunadam hoyraa ceeci.

\VS{17}Ya na žigi mo ka koy Žerizalem, borey do kaŋ nʼay jin ka tee
diyaw, amma dogoo din da ya nka koy Arabi jina, ay yee koyne Damas.


\par }{\PP \VS{18}Jiiri hinza banda ga, ay žigi ka koy Žerizalem ka Piyer bay, ay cindi jeroo ga jirbi woy cindi guu (15).

\VS{19}De mo ya na dii diyawey jerey boro kul nda manʼti Žak, ir Koyoo armaa.

\VS{20}Hayey kaŋ ay gʼi hantum war se, nga ne, Irkoy ga bay kaŋ ay si taari.


\par }{\PP \VS{21}Woo banda ga, ay koy Siiri nda Silisi gandawey ra.

\VS{22}Egilizey kaŋ goo Almasihu maaɲoo ga Žude gandaa ra mana bay ka dii agay.

\VS{23}Amma i ga maa hinne i ga nee: «Boraa kaŋ cindi kʼir gurzugay goo ma naanaa waazu kaŋ a cindi ka ceeci kʼa halaci.»

\VS{24}De i ga Irkoy beerandi ay maaganda se.




\par }\Chap{2}{\SH Hayey kaŋ Pol nda diyawey cindey nʼi kayandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jiiri woy cindi taaci (14) banda ga, agay nda Barnabas žigi ka koy koyne Žerizalem, ay na Tit mo ka koy ay bande.

\VS{2}Irkoy ka bangandi ya ne ka kate ya žigi, ay na
Alhabar Boryaa kanandi
Egilizey jine kaŋ ay gʼa waazu dumey se kaŋ manʼti Alyahuudu. Boro kayantey, ay nʼa kanandi i jine jere ga hala goyoo kaŋ ay goo mʼa tee wala woo kaŋ ay nʼa tee masi tee yaada.

\VS{3}Ba Tit kaŋ cindi ay bande kaŋ ti Grek, a mana tilasandi a ga a ma hurubangu.\FTNT{*}{{\FR 2:3 }{\FR{2.3
}}{\FQ{a ma hurubangu
}}{\FT{maanaa ti a ma huru alyahuudutaray.}}}

\VS{4}Woo kul, haya mana kate a kala ir taari armey kaŋ zanba ka huru ir ra, ka borcintaraa derandi kaŋ ir duu a
Almasihu Isa bande kʼir tee baɲɲayaŋ.

\VS{5}Ir mana yadda i se ka cindi i cire ba alwaati kayna, hala Alhabar Boryaa cimoo ma cindi war kone.


\par }{\PP \VS{6}Wey kaŋ i gʼi dii sanda boro kayante, haya kul kaŋyaŋ no ay si kula, Irkoy si boro ndum guna. Borey kaŋ se i ga nee kayante mana haya daŋ ay ga ka tonton.

\VS{7}Amma kaŋ i bay Alhabar Boryaa talfandi ay ga yʼa waazu dumiyaŋ kaŋ manʼti Alyahuudu se, sanda takaa kaŋ nda a talfandi Piyer ga Alyahuudey se,

\VS{8}zama Irkoy kaŋ na Piyer soolu a ma tee Alyahuudey
diyaa, nga da ka agay mo soolu ya tee diyaw dumey kaŋ manʼti Alyahuudu se,

\VS{9}kaŋ i yadda goyoo kaŋ nondi ya ne Irkoy
anneemaa ra, Žak, nda Piyer, nda Yehiya kaŋyaŋ ti
Egilizoo hugoo ganjiyaŋ na kabe daŋ agay nda Barnabas kaboo ra ka cebe kaŋ ngi yadda ir ga, ir, ir ma koy goy dumey kaŋ manʼti Alyahuudu game, ngi, ngi ma koy goy Alyahuudey game.

\VS{10}I baa de ir ma hongu talkey, woo ti haya kaŋ ay soobay yʼa tee.


\par }{\SH Pol citi Piyer ga Antiyoš
\par }
{\PP \VS{11}Amma kaŋ Piyer kaa Antiyoš, ay citi a ga borey kul jine, zama a tooɲe.

\VS{12}Waatoo kaŋ boro fooyaŋ kaŋ hun Žak do mana too kate, a ga ŋaa boro bande kaŋ manʼti Alyahuudu, amma za i too kate, a hun borey ra ka yee jere ga, a mana yee ka yadda ka ŋaa i bande, Alyahuudey kaŋ ga hurubanguyanoo kayandi hunburay se.

\VS{13}Alyahuudey cindey mo na almunafikitaray tee ka hanga a hala nongu kaŋ ra i na Barnabas mo hangandi ngi bande ngi almunafikitaraa ra.

\VS{14}Amma waatoo kaŋ ay dii i si dira borey kul jine nda
Alhabar Boryaa cimoo, ay nee Piyer se borey kul jine: «Nda ni kaŋ ti Alyahuudu, nʼga huna sanda boro kaŋ manʼti Alyahuudu, taka foo nʼga dumey kaŋ manʼti Alyahuudu gaabi i ma tee sanda Alyahuudu?»


\par }{\SH Alyahuudey nda dumey jerey kul
\par }
{\SH si hallasi kala naanaa albarkaa ra
\par }
{\PP \VS{15}Ir, ir nka hayandi alyahuudutaray, ir manʼti zunubu teekey kaŋ hun dumey ra kaŋ manʼti Alyahuudu.

\VS{16}Amma ir ga bay kaŋ
ašariyaa diiyanoo si boro tee boro šerrante, boro ma naanay hinne Isa
Almasihu no ma boro tee boro šerrante. Ir mo, ir naanay Almasihu Isa hala naanaa kaŋ ir na daŋ a ra mʼir tee boro šerranteyaŋ, amma manʼti nda ašariyaa diiyanoo, zama ašariyaa diiyanoo si boro kul tee boro šerrante.

\VS{17}Nda ir ga ceeci kʼir boŋ tee boro šerrante Almasihu albarkaa ra, ka gar mo zunubanteyaŋ ti ir hunday, Almasihu ti zunubu cere wala? Abada!

\VS{18}Zama nda ay yee ka hayey cin kaŋ ay nʼi kayri, ya mma cebe kaŋ ašariyaa hookaw ti agay.

\VS{19}Agay hunday ašariyaa kʼay tee bukaw, ay buu a here hala ya duu ka huna Irkoy here. Ay
kanjandi Almasihu bande,

\VS{20}manʼti agay no ma huna koyne, amma Almasihu no ma huna ay ra. Hunaroo kaŋ ay goo mʼa tee sohõ da ay gaahamoo ra, ay sʼa huna kala naanaa kaŋ ay nʼa daŋ Irkoy
Izʼaroo ra, nga kaŋ bajoo kaŋ a nʼa tee ya ne maaganda se, a na nga boŋ noo i ma nga wii ay sabboo se.

\VS{21}Ay si Irkoy
anneemaa kaa, zama nda a gar šerretaray mma duwandi ašariyaa ra, adiši Almasihu nka buu yaada.




\par }\Chap{3}{\SH Ašariyaa diiyanoo wala ka naanay Isa no ma boro tee boro šerrante?
\par }
{\PP \VerseOne{1}He Galati borey, war sii nda lakkal, may ka dabari daŋ war se? War kaŋ takaa kaŋ nda Isa
Almasihukanjandi harandi war se kaaray, ma nee haya kaŋ war dii a.

\VS{2}Hayaa hinne kaŋ ay ga baa yʼa bay war ga ti:
ašariyaa diiyanoo albarkaa ra war duu Irkoy
Hundoo wala naanaa šennoo kaŋ war maarʼa albarkaa ra war duu a?

\VS{3}War sii nda lakkal takaa woo kul? War šintin ka dira nda Irkoy Hundoo, sohõ war ga benandi nda hundi-ibaayoo wala?

\VS{4}War farawoo kul tee yaada wala? A si hin ka tee yaada.

\VS{5}Irkoy kaŋ ga war noo nga Hundoo, nga kaŋ ga kayfiyaŋ tee war game, ašariyaa diiyanoo albarkaa ra wala naanaa šennoo kaŋ war maarʼa albarkaa ra a gʼi tee?


\par }{\PP \VS{6}Takaa kaŋ nda «Ibirahima naanay Irkoy, de a kabandi a se šerretaray»\FTNT{*}{{\FR 3:6 }{\FR{3.6
}}{\XT{Šintinoo 15.6.}}},

\VS{7}war ma bay kaŋ borey kaŋ ga ngi naanaa daŋ Irkoy ra, ngi ti Ibirahima haamawey.

\VS{8}Citaaboo bayrandi za a mana tee kaŋ Irkoy ga dumey kaŋ manʼti Alyahuudu tee boro šerrante nda i naanay. Woo se a jin ka alhabar boryaa woo har Ibirahima se ka nee: «Ni bande gandawey kul ga duu albarka.»\FTNT{†}{{\FR 3:8 }{\FR{3.8
}}{\XT{Šintinoo 12.3.}}}

\VS{9}Takaa woo ra borey kaŋ ga ngi naanaa daŋ Irkoy ra, ga duu albarka Ibirahima bande kaŋ naanay.


\par }{\PP \VS{10}Borey kul kaŋ ga ašariyaa dii sii kala laaliyan cire, zama a hantumandi Citaaboo ra ka nee: «Boro kul kaŋ si hayey kul kaŋ hantumandi ašariyaa tiiraa ra dii kʼi ka goy, boraa laali.»\FTNT{‡}{{\FR 3:10 }{\FR{3.10
}}{\XT{Alhukumoo 27.26.}}}

\VS{11}A ga henan kaŋ ašariyaa si boro kul tee boro šerrante Irkoy jine, zama «boro šerrantaa si huna kala nda naanaa albarkaa\FTNT{§}{{\FR 3:11 }{\FR{3.11
}}{\FQ{boro šerrantaa si huna kala nda naanaa albarkaa}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{boro kaŋ naanaa nʼa tee boro šerrante, ga huna,
}}{\XT{Habaku 2.4.}}}.»

\VS{12}Ašariyaa mana hun naanaa ra, amma «boro kaŋ ga hayey wey ka goy ga huna nda ey.»\FTNT{*}{{\FR 3:12 }{\FR{3.12
}}{\XT{Sargarey 18.5.}}}


\par }{\PP \VS{13}Almasihu nʼir day kʼir kaa ašariyaa laaliyanoo ra, a tee laalihaya ir maaganda se, zama a hantumandi Citaaboo ra ka nee: «Boro kul kaŋ deejandi bundu ga, laali.»\FTNT{†}{{\FR 3:13 }{\FR{3.13
}}{\XT{Alhukumoo 21.23.}}}

\VS{14}Woo teendi hala Ibirahima albarkaa, dumey kaŋ manʼti Alyahuudu ma duu a Almasihu Isa bande hala ir ma duu naanaa ra Irkoy Hundoo kaŋ allaahidoo zandi.


\par }{\SH Hayaa kaŋ ga ašariyaa nda allaahidoo fay
\par }
{\PP \VS{15}Agʼarmey, ay ga šelaŋ war se sanda adamizey alaadaa: takaa kaŋ nda boro kaŋ na nga wasiyyoo hantum, boro foo sʼa kaa, a si tonton a ga.

\VS{16}Irkoy na allaahiduyaŋ zaa Ibirahima nda nga hayroo se. A mana nee «nda nga hayrey se», sanda boro booboyaŋ, amma boro folloku ga a goo, a nka nee «nda ni hayroo se»\FTNT{‡}{{\FR 3:16 }{\FR{3.16
}}{\XT{Šintinoo 17.7.}}}, maanaa
Almasihu.

\VS{17}Hayaa ne kaŋ ay gʼa har:
amaanaa kaŋ Irkoy nʼa zaa kʼa jisi henna,
ašariyaa kaŋ goro jiiri zangu taaci nda waranza (430) amaanaa banda ga si allaahidoo kaa kʼa derandi ka nga alkadaroo kaa.

\VS{18}Zama nda ašariyaa bande boro ga duu tuboo, adiši manʼti allaahidoo ra a ga hun koyne. Ka gar allaahidoo ra Irkoy na Ibirahima noo
anneemaa.


\par }{\PP \VS{19}Adiši macin se ašariyaa gorandi? A nka tontonandi allaahidoo ga ka borey hooyaney cebe, hala waati kaŋ hayroo kaŋ se allaahidoo zandi kaa. Ašariyaa woo, almalaykey kʼa gorandi kʼa daŋ waafakandikaw kaboo ra.

\VS{20}Ka gar waafakandikaw manʼti boro folloku no a ga waafakandi, amma Irkoy nga folloku no.


\par }{\PP \VS{21}Ašariyaa ga Irkoy allaahidey kuta wala? Abada! Zama nda a gar ašariya nka nondi kaŋ ga hunayan noo, kul nda cimi šerretaray mana hun kala ašariyaa diiyanoo ra.

\VS{22}Amma
Citaaboo na hayey kul daŋ zunubu gaaboo cire hala allaahidoo kaŋ Irkoy nʼa zaa ma nondi ganakey se ngi naanaa kaŋ i nʼa daŋ Isa Almasihu ra maaganda se.


\par }{\PP \VS{23}Kaŋ naanaa waatoo mana kaa, ir manʼti kala ašariyaa kasa-izey, ir daabandi hala naanaa fondaa cebandiyanoo ga.

\VS{24}Takaa woo da, ašariyaa ti ir gongukaa kaŋ gʼir gongu hala Almasihu ga, hala ir ma tee boro šerranteyaŋ naanaa albarkaa ra.

\VS{25}Sohõ kaŋ naanaa kaa, ir sii gongukaw bande koyne.


\par }{\SH War manʼti baɲɲayaŋ koyne, Irkoy izeyaŋ ti war
\par }
{\PP \VS{26}War kul manʼti kala Irkoy izeyaŋ
Almasihu Isa kaŋ war naanay a maaganda se,

\VS{27}zama war kul kaŋ
batize Almasihu ra, war na Almasihu daŋ war ga sanda darbay.

\VS{28}Woo ra Alyahuudu wala Grek sii no, baɲɲa wala borcin sii no, aru wala woy sii no, zama war kul ti affoo Almasihu Isa bande.

\VS{29}Haya kaŋ se Almasihu wane nda war, adiši Ibirahima hayroo ti war, war ti tubukey sanda takaa kaŋ nda allaahidoo nʼa har.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Ay nee: hala de tubukaa ga tee zanka kaccu, haya kul si nga nda baɲɲa fay, ba kaŋ se nga ti hayaa kul koyoo.

\VS{2}A sii kala boroyaŋ cire kaŋ ga huga nda nga nda nga jinawey hala waatoo kaŋ baaboo na kayandi ga.

\VS{3}Ir mo takaa din da, waatoo kaŋ ir ga zanka, ir manʼti kala baɲɲayaŋ aduɲɲa hayey se.

\VS{4}Amma kaŋ alwaatoo too kaŋ kayandi, Irkoy na nga
Izʼaroo sanba kate. Woy-boro kʼa daŋ aduɲɲa ra, a hayandi
ašariyaa waati

\VS{5}hala a ma duu ka borey kaŋ goo ašariyaa hinoo cire day kʼi kaa kabe ra. Woo ra ir ga hin ka tee Irkoy ize kanbari.

\VS{6}Haya kaŋ se Irkoy izeyaŋ ti war, woo se Irkoy na nga Izʼaroo
Hundoo sanba ir biney ra. Hundoo din no ma kaati ka nee: «Abba, ir Baabaa Irkoy!»

\VS{7}Takaa woo ra ni manʼti baɲɲa koyne, izʼaru ti ni. Haya kaŋ se izʼaru ti ni, woo se Irkoy sabboo ra tubukaw mo ti ni.


\par }{\SH Alhuzunoo kaŋ Pol nʼa zaa Galati borey se
\par }
{\PP \VS{8}Waatey kaŋ bisa ra war mana Irkoy bay, war cindi ka tee koyyaŋ se tam kaŋ nda cimi manʼti koyyaŋ no.

\VS{9}Amma sohõ war ga Irkoy bay, wala hunday sohõ ir ma nee Irkoy ga war bay. Taka foo war ga war boŋ yeeti haya buunayaŋ kaŋ sii nda nafaw cire kaŋyaŋ se war ga baa war ma tee tam koyne?

\VS{10}War ga zaariyaŋ, nda handuyaŋ, nda waatiyaŋ, nda jiiriyaŋ beerandi.

\VS{11}Ay ga hunbur war here farayanoo kaŋ ay nʼa tee war se ma tee yaada.


\par }{\PP \VS{12}Agʼarmey, ay gʼa ŋaaray war ga, war ma tee sanda agay, zama agay mo, ya nka tee sanda war. War mana ifutu kul tee ya ne.

\VS{13}War ga bay kaŋ cee jinaa, ay wircoo ka kate ya koy war do ka
Alhabar Boryaa har war se.

\VS{14}Ay wircoo hanse ka war farandi, war manʼay konnay war manʼay hesu, amma war nkʼay dii sanda Irkoy almalayka, sanda
Almasihu Isa.

\VS{15}Macin no war gomnoo ti a? Ay ga tee war se seede kaŋ, nda a mma hin ka tee waatoo din, war ga war moɲey dogu kʼi noo ya ne.

\VS{16}Cimoo kaŋ ay gʼa har war se kate ya tee war se iberi wala?


\par }{\PP \VS{17}Borey din kaŋ ga war ceeci nda gaabi, alkuniyanteyaŋ no, i mma baa ngi ma agay nda war kaa cere ga hala war ma duu ka gaabandi ngi hayey ra.

\VS{18}A ga boori boro ma gaabandi teegoy henna ga waati kul, a masi tee haya kaŋ, nda ay goo war gamey ra de no, war gʼa tee.

\VS{19}Ay zankey, ay goo hayyan taamari ra\FTNT{*}{{\FR 4:19 }{\FR{4.19
}}{\FT{Pol mma nga boŋ himandi nda woy kaŋ ga taama.}}} koyne war se hala waati kaŋ Almasihu ma timme war hunaroo ra.

\VS{20}Ay si baa kala ya bara war do hala ya takaa kaŋ nda ay ga šelaŋ barmay, zama ay ga almunkar nda war.


\par }{\SH Koŋŋa woyoo nda borcin woyoo
\par }
{\PP \VS{21}Wʼay bayrandi, war kaŋ baa war ma goro
ašariyaa hinoo cire, war si haŋajer ašariyaa se wala?

\VS{22}A hantumandi
Citaaboo ra kaŋ Ibirahima duu izʼaru hinka, affoo koŋŋaa ga, affaa borcin woyoo ga.

\VS{23}Koŋŋaa wanoo mana hayandi kala hundi-ibaayi ra. Borcin woyoo wanoo mana hayandi kala Irkoy allaahidoo albarkaa ra.

\VS{24}Šennoo woo goo nda maana, zama ihinkaa manʼti kala sanda
amaana hinka. Amaana foo zandi Sinay tondi hondoo boŋ, woo ti Hažatta, a ga izeyaŋ hay kaŋ ga tee baɲɲayaŋ.

\VS{25}Hažatta ti Sinay tondi hondoo kaŋ goo Arabi, a ga hima nda Žerizalem kaŋ ga bara sohõ da, zama nga nda nga izey goo baɲɲataray.

\VS{26}Amma Žerizalem kaŋ goo beene ti borcin woyoo kaŋ ti ir ɲaa.

\VS{27}A hantumandi Citaaboo ra ka nee:

\par }{\Q «Ɲaali, woy gunoo kaŋ si hay,

\par }{\Q hanse ka ɲaali, ma kaati, ni kaŋ si taama,

\par }{\Q zama woyoo kaŋ cindi nga foo ga duu ize boobo

\par }{\Q ka bisa woyoo kaŋ goo kurɲoo kone.»\FTNT{†}{{\FR 4:27 }{\FR{4.27
}}{\XT{Ezayi 54.1.}}}


\par }{\PP \VS{28}War kaŋ ti agʼarmey, sanda Isiyaka war manʼti kala Irkoy allaahidoo izey.

\VS{29}Sanda cee jinaa takaa kaŋ woo kaŋ hayandi hundi-ibaayoo ra na woo kaŋ hayandi Irkoy
Hundoo albarkaa ra gurzugay, taka follokaa no hala sohõ.

\VS{30}Amma macin no Citaaboo nee? A nee: «Koŋŋaa nda nga izʼaroo gaaray, zama abada koŋŋaa izʼaroo si tubu borcin woyoo izʼaroo bande.»\FTNT{‡}{{\FR 4:30 }{\FR{4.30
}}{\XT{Šintinoo 21.10.}}}

\VS{31}Woo se agʼarmey, ir manʼti koŋŋaa izey, borcin woyoo izey ti ir.




\par }\Chap{5}{\SH Almasihu nʼir sawal
\par }
{\PP \VerseOne{1}Borcintaray se
Almasihu nʼir sawal. Adiši wa gaabandi, war masi war boŋ yeeti baɲɲataray cire.


\par }{\PP \VS{2}Nga ne, agay Pol ga nee war se kaŋ, nda war na war boŋ daŋbangu, Almasihu si haya kul hanse war se.

\VS{3}Ay ga yee ka adamize kul kaŋ hurubangu bayrandi kaŋ a ga hima ka hayey kul tee kaŋ
ašariyaa nʼi har.

\VS{4}War dunbu nda Almasihu, war kaŋ ga ceeci ašariyaa ma war tee boro šerrante. War fay nda Irkoy
anneemaa.

\VS{5}Ir hunday naataa goo kaŋ Irkoy
Hundoo albarkaa ra ir ga duu šerretaray. Ir gʼa batu nda naanay.

\VS{6}Almasihu Isa bande, hurubanguyan wala hurubanguyan jaŋay kul sii nda alfayda. Naanaa kaŋ ga goy baji ra bara nda alfayda.


\par }{\PP \VS{7}War zuru henna, may ka war ganji war ma cimoo dii?

\VS{8}Boŋbereyanoo woo mana hun Irkoy do kaŋ na war cee.

\VS{9}Dolobiri kaccu ga laajinoo kul tunandi.

\VS{10}Agay, ay ga naanay ka bay ir Koyoo maaganda se war mana miile tana zaa. Amma boraa kaŋ ga war boŋoo bere, boro kul kaŋ no, koyoo ga nga zukandoo zaa.


\par }{\PP \VS{11}Agʼarmey, nda a gar agay, ya mma hurubanguyan waazu, macin se ay ga gurzugandi? Adiši Isa
kanjandibundoo si tee boro kul se albasi.

\VS{12}Borey kaŋ ga war boŋey bere, i ma ngi boŋ daasu zaati.


\par }{\PP \VS{13}Agʼarmey, war, war mana ciyandi kala sawalyan se, amma war masi sawalyanoo tee haya kaŋ ga kate war ma dira hundi-ibaayi ra, war ma cere alhaadimay baji ra.

\VS{14}Zama ašariyaa kul si tabati kala šenni folloku ra, šennoo ti: «Ma baa ni cinaa sanda takaa kaŋ nda nʼga baa ni boŋ.»\FTNT{*}{{\FR 5:14 }{\FR{5.14
}}{\XT{Sargarey 19.18.}}}

\VS{15}Amma nda war ga cere ɲama ka cere ŋaa, war ma hawgay war masi koy cere halaci.


\par }{\SH Irkoy Hundoo mʼir juwal, hundi-ibaayi masʼir juwal
\par }
{\PP \VS{16}Hayaa kaŋ ay ga baa yʼa bayrandi war se manʼti kala war ma dira Irkoy
Hundoo bande, nga ra war si dira nda hundi-ibaayi boonawey.

\VS{17}Zama hayey kaŋ boro hundi-ibaayoo gʼi boonay si kan Irkoy Hundoo se, takaa din da hayey kaŋ ga kan Irkoy Hundoo se si kan hundi-ibaayi se. Haya hinkaa woo si cere zaa, taka kaŋ ra war masi duu ka hayey tee kaŋ war ga baa war mʼi tee.

\VS{18}Amma nda Irkoy Hundoo no ma war gongu, war sii
ašariyaa hinoo cire.


\par }{\PP \VS{19}Hundi-ibaayi teegoyey si tugu, ngi ti: woy nda aru izefututaray, žiibi, haya futu boonayyan,

\VS{20}tooru ganayan, kottekoynitaray, iberitaray, yenje, canseyan, binetunyaney, alhaasiditarawey, waafakay jaŋawey, fay-fayyaney,

\VS{21}boonayyaney, suuyaney, ŋaa-ka-hooyan, nda hayey kaŋ ga hima nda wey. Ay ga war bayrandi sanda takaa kaŋ nda ay bay kʼa tee kaŋ borey kaŋ ga hayey wey dumey tee si Irkoy
Laamaa tubu.


\par }{\PP \VS{22}Amma hayaa kaŋ Irkoy Hundoo gʼa hay ti: baji, ɲaali, alaafiya, suuri, borohennataray, binehennay, allaahidutaray,

\VS{23}bineyaynay, boŋdiiyan. Ašariya sii no kaŋ ga konna hayey wey dumey.

\VS{24}Borey kaŋ ti
Almasihu [Isa] borey na hayey kaŋ hundi-ibaayi ga bagʼey nda wey kaŋ a gʼi boonay
kanji.

\VS{25}Nda ir ga huna Irkoy Hundoo bande, ir ma dira mo Irkoy Hundoo bande.

\VS{26}Ir masi tee foomanteyaŋ ka cere ceeci, ka canse cere ga.




\par }\Chap{6}{\SH War ma cere jeraw zaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Agʼarmey, nda boro diyandi laybu kul kaŋ teeyanoo ra no, war kaŋ Irkoy
Hundoo ga war gongu, wa boraa daŋ fondaa ra nda bineyaynay. Ma hawgay ni hunday masi koy siyandi.

\VS{2}Wa jeraw zaa cere se, woo ra war ga
Almasihu ašariyaa tabatandi.

\VS{3}Boro kaŋ ga hongu haya ti nga, ka gar a manʼti baffoo, a mma nga boŋ darga.

\VS{4}Boro foo kul ma nga boŋ teegoyoo fesufesu, woo ra a ga hin ka fooma nga boŋ de here, amma manʼti boro foo here a ga fooma.

\VS{5}Zama boro foo kul ga tuuru nga boŋ maaɲoo ga.


\par }{\PP \VS{6}Boraa kaŋ se Irkoy meešennoo ga cawandi ma cawandikaa noo hayey kul ra kaŋ goo a se.


\par }{\PP \VS{7}War masi war boŋ darga, Irkoy si naŋ boro ma nga ɲooɲo. Zama woo kaŋ boro nʼa duma, nga no a gʼa hegay.

\VS{8}Boro kaŋ duma nga boŋ hundi-ibaayoo se ga hayaa hegay kaŋ hundi-ibaayi gʼa hay kaŋ ti halaciyan. Amma boro kaŋ duma Irkoy Hundoo se ga hayaa hegay kaŋ Irkoy Hundoo gʼa hay kaŋ ti hunayan abadantaa.

\VS{9}Ir masi fara nda gomni teeyan, nda ir biney mana hun, ir ga nga gomnoo hegay waatoo kaŋ ga hima ra.

\VS{10}Woo se, nda ir duu fondo, ir ma gomni tee borey kul se, waaniwaani borey kaŋ ir nda ey goo naanaa fondaa ra.


\par }{\SH Kašeta koraa nda fooyanoo
\par }
{\PP \VS{11}Wa harfu beerey guna, agay hunday kaboo kʼi hantum war se.

\VS{12}Borey kaŋ ga baa ngi ma ngi boŋ boryandi borey se, ngi no ma war waazibi war ma hurubangu. I si woo tee kala hala borey masi ngi gurzugay
Almasihu kaŋ buu
kanjandibundoo ga maaganda se.

\VS{13}Zama wey kaŋ hurubangu hunday si
ašariyaa dii. I si baa kala war ma hurubangu hala ngi ma fooma ka nee ngi tammaasaa goo war hamey ga.

\VS{14}Agay, abada ay si fooma nda haya kul nda manʼti ir Koyoo Isa Almasihu buuyanoo kanjandibundoo ga kaŋ albarkaa ra aduɲɲa kanjandi ya ne sanda takaa kaŋ nda agay mo kanjandi aduɲɲa se.

\VS{15}Hurubanguyan wala hurubanguyan jaŋay sii nda nafaw kul. Ma tee takari taaga bara nda nafaw.

\VS{16}Borey kul kaŋ ga dira fondaa woo bande, alaafiyaa nda tamallaa ma bara i ga, ngi kaŋ ti Izirayel borey kaŋ ti Irkoy wane!


\par }{\PP \VS{17}Hõ banda ga, boro kul masi yee kʼay farandi, zama agay, Isa busawey goo ay gaahamoo ga.\FTNT{*}{{\FR 6:17 }{\FR{6.17
}}{\FT{Busawey manʼti kala gurzugaa kaŋ Pol duu a Isa naanaa maaganda se.}}}


\par }{\PP \VS{18}Ir Koyoo Isa Almasihu
anneemaa ma bara war lakkaley bande, agʼarmey! Amin.

\par }