\NormalFont\ShortTitle{EFEZ BOREY BATAGAA}

{\MT Batagaa kaŋ Pol nʼa sanba Efez borey se

\par }{\IS Citaaboo fahamandiroo

\par }{\IP {\IT{Efez manʼti kala koyra beeri. A sii kala gandaa ra kaŋ se i ga nee Tirki.}}

\par }{\IP {\IT{Pol diyawtaray naarumay hinzantoo ra, a na jiiri hinza tee Efez. Waatoo kaŋ Pol ga batagaa woo sanba Efez borey se, a sii kala kasaa ra. Hayaa kaŋ a gʼa har batagaa ra ga hin ka zamnandi ihinka:}}

\par }{\IB \par }
{\ILI {\IT{1. Nongu jinaa ra boro ga dii kaŋ Pol ga nee kaŋ hayey kaŋ goo beenaa ra nda wey kaŋ goo laboo ga kul ga kaa ka tee affoo Almasihu ra (zamnaa
1.10).}}

\par }{\ILI {\IT{2. Nongu hinkantoo ra Pol ga nga batagaa cawkey bayrandi kaŋ i ma tee affoo. Woo ti haya kaŋ ga ngi hunayan taagaa cebe kaŋ ga duwandi Almasihu bande. A ga šelaŋ Irkoy hinoo ga, a nee mo ganakey ma Irkoy hinoo tee wongu jinay.}}

\par }{\IB \par }
{\IP {\IT{Batagaa woo ra ir ga dii kaŋ ganakey si hin ka tee affoo nda i mana denji Hallasikaa ga kaŋ ti ir Koyoo Isa Almasihu.}}

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Borey kaŋ se batagaa sanbandi maaɲey
\par }
{\SH nda fooyanoo kaŋ teendi i se
\par }
{\PP \VerseOne{1}Agay Pol kaŋ ti
Almasihu Isa
diyaw Irkoy ibaayoo ra ka batagaa woo sanba Irkoy boro henanantey se kaŋ ti Almasihu Isa boro laadirantey\FTNT{*}{{\FR 1:1 }{\FR{1.1
}}{\FQ{Almasihu Isa boro laadirantey}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{Almasihu Isa ganakey.}}} [kaŋ goo Efez koyraa ra].

\VS{2}Ir Baabaa Irkoy nda ir Koyoo Isa Almasihu
anneemaa nda alaafiyaa ma kaa war ga.


\par }{\SH Albarkaa kaŋ Irkoy nʼa noo ir se Almasihu bande
\par }
{\PP \VS{3}Albarka ma bara Irkoy se kaŋ ti ir Koyoo Isa
Almasihu Koyoo nda nga Baabaa. A na nga
Hundoo albarka dumey kul daŋ ir ra beenaa nongey ra Almasihu alhormaa ra.

\VS{4}Irkoy nʼir suuba Almasihu albarkaa ra za aduɲɲa mana daara, hala ir ma tee Irkoy boro henananteyaŋ nda boroyaŋ kaŋ ga laybu sii nga jine nga bajoo ra.

\VS{5}A nʼa kayandi za gayyan kʼir tee ize kanbariyaŋ Isa Almasihu albarkaa ra ka sawa nda nga ibaayoo kaŋ ga kan a se,

\VS{6}hala ir ma Irkoy daržaa saabu nda nga
anneemaa kaŋ a nʼa doori ir boŋ nga Baakaa albarkaa ra.


\par }{\PP \VS{7}Nga kʼir feeri kʼir kaa zunubu ra nga kuroo albarkaa ra, a nʼir laybey yaafa ka sawa nda nga anneemaa beeriyanoo.

\VS{8}A hanse ka anneemaa woo boobandi ir se nda lakkal nda fahamay dumi kul.

\VS{9}A na nga ibaayoo sirroo bayrandi ir se ka sawa nda woo kaŋ ga kan a se kaŋ a nʼa kayandi za gayyan Almasihu ra.

\VS{10}Nga ibaayoo ra, nda waatey timme, a ga hayey kaŋ goo beenaa ra nda hayey kaŋ goo laboo ga kul tee affoo Almasihu ra.


\par }{\PP \VS{11}Almasihu albarkaa ra ir duu ir bagaa tuboo\FTNT{†}{{\FR 1:11 }{\FR{1.11
}}{\FQ{Almasihu albarkaa ra ir duu ir bagaa tuboo}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{Almasihu albarkaa ra ir daŋandi jere ga.}}}, ir kaŋ a bay kʼir kayandi ka sawa nda Irkoy dunbandiroo. Nga da no ma haya kul tee ka sawa nda woo kaŋ a nʼa kayandi nga ibaayoo ra,

\VS{12}hala ir kaŋ jin kʼir naataa daŋ Almasihu ra, ir ma Irkoy daržaa saabu.


\par }{\PP \VS{13}Almasihu albarkaa ra war mo, war maa cimoo šennoo kaŋ ti
Alhabar Boryaa kaŋ na war hallasi. War naanay a, woo banda ga, tammaasaa kaŋ allaahidoo zandi kaŋ ti Hundi Henanantaa huru war ga.

\VS{14}Hundi Henanantaa woo ti tolmaa ir tuboo se kaŋ gʼir hakiikandi kaŋ ir ga duu gomnoo ir feeriyanoo ga ka Irkoy daržaa saabu.


\par }{\SH Pol ga Irkoy ŋaaray Efez borey se
\par }
{\PP \VS{15}Woo se agay mo, za ay maa naanaa kaŋ war nʼa daŋ ir Koyoo Isa ra, nda takaa kaŋ nda war ga baa Irkoy boro henanantey kul,

\VS{16}ay mana fay nda ka albarka daŋ Irkoy se war here, ay ŋaarayrey ra ay ga hongu war.

\VS{17}Ay gʼa ŋaaray ir Koyoo Isa
Almasihu Koyoo ga kaŋ ti Baabaa Irkoy daržantaa, a ma war noo nga
Hundoo kaŋ ga lakkal noo ka Irkoy bayraa bangandi war se.

\VS{18}A ma war biney moɲey feeri hala war ma naataa bay kaŋ se a na war cee, ka nga daržaa beeriyanoo bay kaŋ Irkoy boro henanantey gʼa tubu,

\VS{19}ka hini beeroo bay kaŋ a nʼa daŋ ir kaŋ ga naanay ga. Hinoo woo, a nʼa sanba nda nga gaaboo kul.

\VS{20}A nʼa cebe Almasihu bande waatoo kaŋ a nʼa tunandi bukawey ra kʼa gorandi nga kabe guma ga beenaa nongey ra.

\VS{21}A nʼa gorandi kokoytaray kul boŋ, nda hini kul boŋ, nda gaabi kul boŋ, nda koytaray kul boŋ, nda maa kaŋ ga harandi kul boŋ, a ma tee zamanoo woo ra wala zamanoo kaŋ ga kaa ra.

\VS{22}Irkoy na haya kul daŋ Almasihu cewey cire, a nʼa daŋ haya kul jine kʼa tee
Egilizoo boŋoo.

\VS{23}Egilizoo manʼti kala nga gaahamoo, nga no ma haya kul too nongu kul here.




\par }\Chap{2}{\SH Ka hun buuyan ra ka huru hunayan ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}War mo kaŋ bay ka buu war laybey nda war zunubey maaganda se,

\VS{2}war cindi ka dira i ra sanda takaa kaŋ nda aduɲɲa ga dira ka sawa nda Ibilisi kaŋ ti hewoo hini laalaa boŋkoynoo, hundoo kaŋ ga goy sohõ da borey ra kaŋ si haŋajer.

\VS{3}Ir mo cindi i ra, ir nda ey kul marga ka hanga hayey kaŋ hundi gʼi boonay, nda nga ibaayey, nda ir miilewey bande. Ir azzaatoo kate ir ma tee sanda borey cindey kaŋ ti boroyaŋ kaŋ goo Irkoy futayyanoo cire.


\par }{\PP \VS{4}Amma Irkoy kaŋ ga hanse ka tamalla, baji beeroo kaŋ a nʼa tee ir se maaganda,

\VS{5}ka gar ir buu ir laybey ra, a nʼir hunandi
Almasihu bande. Irkoy
anneemaa albarkaa ra war hallasi.

\VS{6}A nʼir tunandi a bande kʼir gorandi a bande beenaa nongey ra Almasihu Isa albarkaa ra.

\VS{7}A na woo tee hala zamaney kaŋ ga kaa ra, a ma borohennataray ka nga anneemaa beeriyanoo kaŋ ga bisa haya kul cebe ir se Almasihu Isa albarkaa ra.

\VS{8}Zama Irkoy anneemaa albarkaa ka war hallasi, naanay kʼa noo war se, manʼti war kʼa tee de, Irkoy nooyan no.

\VS{9}Manʼti teegoy henna kʼa tee, hala boro kul masi bolsay.

\VS{10}Zama ir manʼti kala Irkoy teegoy. A na Almasihu Isa kʼir taka hala ir ma teegoy henney kaŋ a nʼi soolu za gayyan ir ma hin kʼi ka dira.


\par }{\SH Ir kul ti affoo Isa Almasihu ra
\par }
{\PP \VS{11}Woo maaganda se wa hongu takaa kaŋ ga war cindi: waatoo din gaaham here war manʼti kala dumiyaŋ kaŋ manʼti Alyahuudu. Borey kaŋ se i ga nee borey kaŋ hurubangu ga war dii nda jofolo, alaada kaŋ kabe gʼa daŋ ngi gaahamey ga maaganda se.

\VS{12}Waatoo din war cindi ka mooru
Almasihu, war sii nda fondo ka huru Izirayel jamaa ra, Irkoy
amaanawey allaahidoo kaŋ a nʼa zaa, war sii nda i ra haya kul. Naata sii war se, aduɲɲa ra war cindi ka mooru Irkoy.

\VS{13}Amma sohõ, Almasihu Isa bande, war kaŋ waatoo din war ga mooru, Almasihu kuroo na war manandi.

\VS{14}Nga hunday ti ir alaafiyaa, hayey kaŋ fay ka tee ihinka, a nʼi tee affoo. Nga hamoo ra, cetaa kaŋ ga faya kaŋ ti iberitaray, a nʼa kayri.

\VS{15}A na Musa
ašariyaa nda nga yaamarey kaŋ goo alhukumey ra tuusu hala nga ma ihinkaa kaŋ ti Alyahuudey nda dumey kaŋ manʼti Alyahuudu kul tee boro taaga foo nga albarkaa ra ka alaafiyaa gorandi,

\VS{16}ka ihinkaa kul tee gaaham folloku ka ngi nda Irkoy waafakandi
kanjandibundoo albarkaa ra, ka iberitaray wii.

\VS{17}A kaa ka alaafiyaa
Alhabar Boryaa har war kaŋ ga mooru se, a nʼa har wey kaŋ ga man se.

\VS{18}Zama Almasihu albarkaa ra ir nda ngi kul,
Hundi folloku ra ir ga hin ka too Baabaa Irkoy do.


\par }{\PP \VS{19}Woo ra war manʼti yawyaŋ koyne, wala taabušiyaŋ, war goo Irkoy boro henanantey jamaa ra, war goo Irkoy hugoo borey ra.

\VS{20}War tee cinaroo nongu, cinaroo asaasoo boŋ war cinandi kaŋ manʼti kala
diyawey nda annabey. Almasihu Isa hunday ti hugoo kanjoo tondoo.

\VS{21}Almasihu ra hugoo kul ga cere dii ka kay ka tee ir Koyoo
hugu henanantaa.

\VS{22}Nga da ra war mo goo ma marga ka tee cinaroo nongu ka tee gorodoo Irkoy se nga Hundoo albarkaa ra.




\par }\Chap{3}{\SH Goyoo kaŋ Pol nʼa tee dumey here kaŋ manʼti Alyahuudu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo maaganda se agay Pol tee kasa-ize
Almasihu [Isa] sabboo se, war kaŋ manʼti Alyahuudu maaganda.

\VS{2}Šikka sii kaŋ war maa Irkoy
anneemaa goyoo kaŋ nondi ya ne war maaganda se.

\VS{3}[Zama] Irkoy nka nga sirroo cebe ya ne bangayyan ra, sanda takaa kaŋ nda agay ne kʼa hantum šenni kayna ra.

\VS{4}Nda war nʼa caw, war ga hin kʼay fahamaa bay Almasihu sirroo ra.

\VS{5}Sirroo woo, Irkoy manʼa bayrandi zamaney kaŋ bisa adamizey se sanda takaa kaŋ nda sohõ a nʼa cebe nda nga
Hundoo nga
diyaw henanantey nda nga annabey se.

\VS{6}Sirroo ne:
Alhabar Boryaa albarkaa ra dumey kaŋ manʼti Alyahuudu nda Alyahuudey ga duu tubu follokaa, i ga tee kunturu follokaa, i ga marga Irkoy allaahidu follokaa ra kaŋ a nʼa zaa Almasihu Isa alhormaa ra.


\par }{\PP \VS{7}Ay tee a se goykaw ka sawa nda Irkoy anneemaa nooyanoo kaŋ nondi ya ne nga hinoo albarkaa ra.

\VS{8}Agay kaŋ kacca nda Irkoy boro henanantey kul, anneemaa woo nondi ya ne ka Almasihu gomnoo beeriyanoo kaŋ si hin ka bayrandi ka ben har dumey kaŋ manʼti Alyahuudu se.

\VS{9}Sirroo goyoo din kaŋ nda Irkoy kaŋ na haya kul taka, kaŋ tugandi za zamanyaŋ, a nʼay noo yʼa kaarandi [borey kul se],

\VS{10}hala
Egilizoo bande sohõ Irkoy lakkaloo kaŋ ga dumi-dumi, a ga waaniwaani ma cebandi hini nda gaabey se kaŋ goo beenaa nongey ra.

\VS{11}A na woo tee ka sawa nda dunbari abadantaa kaŋ a nʼa ka goy Almasihu Isa ir Koyoo albarkaa ra.

\VS{12}Almasihu bande, lakkalkanaa kaŋ ir duu a a ra, no ma kate ir ma hin ka man Irkoy nda naanay timmante.

\VS{13}Woo se ay gʼa wiri war ga, zarabey kaŋ ga duu agay war maaganda se masi war biney kaa. War daržaa no.


\par }{\SH Bajoo kaŋ Almasihu nʼa cebe
\par }
{\PP \VS{14}Woo se ay ga kanje sonbu Baabaa Irkoy se

\VS{15}kaŋ ra hayragey kul maaɲoo hun kaŋ goo beenaa ra nda laboo ga.

\VS{16}A ma kate war kunehere boraa albarkaa ma tonton nda hini nga
Hundoo albarkaa ra ka sawa nda nga daržaa beeriyanoo,

\VS{17}hala a ma naanaa ka
Almasihu gorandi war biney ra, de mo war ma linji sinji ka tabati baji ra.

\VS{18}Woo ra war nda Irkoy boro henanantey kul ga hin ka duu gaabi ka Almasihu bajoo hayyanoo, nda nga kuuyanoo, nda nga kayyanoo, nda nga guusuyanoo bay.

\VS{19}Koyne mo ka Almasihu bajoo bay kaŋ bisa bayray kul ka too met nda Irkoy beeriyanoo kul.


\par }{\PP \VS{20}Boraa kaŋ ga hin ka haya tee kaŋ bisa haya kul kaŋ ir gʼa ŋaaray wala woo kaŋ ir gʼa hongu ka sawa nda hinoo kaŋ ga goy ir ra,

\VS{21}darža ma bara a ga
Egilizoo ra, a ma bara a ga Almasihu Isa albarkaa ra, zamaney kul izey ma darža daŋ a ga abada hala abada. Amin.




\par }\Chap{4}{\SH Egilizoo tee affoo Almasihu albarkaa ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo maaganda se ay gʼa ŋaaray war ga, agay kaŋ ti kasa-ize ir Koyoo maaɲoo se, ciyayanoo kaŋ nda war ciyandi, war ma dira nda taka kaŋ ga hima nda a,

\VS{2}nda boŋ-yeeti-gandayan, nda bineyaynay, nda suuri, war ma cere muɲe nda baji.

\VS{3}War ma gaabandi war cere diiyanoo ga Irkoy
Hundoo albarkaa ra, alaafiyaa ma tee linjoo kaŋ ga war dii cere ga.

\VS{4}Gaaham folloku bara, Hundi folloku bara, takaa kaŋ nda war ciyandi naata folloku se kaŋ ti war ciyayanoo naataa.

\VS{5}Koy folloku bara, nda naanay folloku, nda
batizeyan folloku.

\VS{6}Irkoy folloku bara, nga ti boro kul Baabaa, a goo boro kul boŋ, a ga goy boro kul ra, a goo boro kul ra.


\par }{\PP \VS{7}Amma ir affoo kul duu
anneemaa, boro foo kul duu nga bagaa takaa kaŋ nda
Almasihu baa.

\VS{8}Woo se a harandi
Citaaboo ra ka nee:

\par }{\Q «Kaŋ a žigi ka koy beene,

\par }{\Q a kate baɲɲayaŋ nga bande,

\par }{\Q a na gomniyaŋ tee adamizey se.»\FTNT{*}{{\FR 4:8 }{\FR{4.8
}}{\XT{Zaburey 68.19.}}}


\par }{\PP \VS{9}«A žigi» ti macin nda manʼti kaŋ a zunbu jina [nongey kaŋ goo] laboo koroo ra?

\VS{10}Boraa kaŋ zunbu da no ka žigi beenaa kul se beene hala a ma haya kul too.

\VS{11}Nga no ka boroyaŋ noo i ma tee
diyaw, a na affooyaŋ noo i ma tee annabiyaŋ, affooyaŋ a nʼi noo i ma tee
Alhabar Boryaa harkawyaŋ, affooyaŋ a nʼi noo i ma tee alfayaŋ nda cawandikawyaŋ,

\VS{12}hala Irkoy boro henanantey ma soolu nga goyoo teeyanoo se ka Almasihu gaahamoo cin kʼa kayandi,

\VS{13}hala ir kul ma tee affoo naanaa fondaa ra nda Irkoy
Izʼaroo bayraa ra, ka tee adamize timmante, ka too ka tee boroyaŋ kaŋ nin sanda Almasihu.

\VS{14}Woo ra ir si cindi ka tee zanka kaccuyaŋ kaŋ ga doy-doy de cawandiyan kul kaŋ kaa hewoo gʼi zaa ka koy, nda adamizey dargaa, nda ngi carmaa ra kaŋ ga borey firkandi.

\VS{15}Amma ir ga cimoo har baji ra, woo ra ir ga tonton haya kul here boraa kaŋ ti boŋoo albarkaa ra, Almasihu.

\VS{16}Nga no ma kate kunturoo kul ma denji ka cere dii nda dobey kul kaŋ goo a ra, nongu foo kul nda nga goy takaa. Nga no ma kate kunturoo ma cinandi ka tonton nga boŋ ga baji ra.


\par }{\SH Hunayan taaga Almasihu bande
\par }
{\PP \VS{17}Hayaa kaŋ ay gʼa har kʼa bayrandi ay Koyoo maaɲoo ga manʼti kala war masi yee ka dira sanda dumey kaŋ si Irkoy bay dira takaa, ngi lakkal yaadaa bande.

\VS{18}Ngi lakkaley sii kala kubay ra. Yawyaŋ no hunaroo here kaŋ hun Irkoy do ngi lakkal jaŋaa nda ngi binešendaa maaganda se.

\VS{19}Biney mana yee ka kula, i na ngi boŋ noo haya futu boonayyan se ka haya žiibi dumi kul tee bila haawi.


\par }{\PP \VS{20}Amma war, manʼti takaa woo nda war na
Almasihu bay.

\VS{21}Nda a gar war maarʼa, i na war cawandi ka sawa nda cimoo kaŋ goo Isa ra,

\VS{22}maanaa war na war teegoy žeeney naŋ, ka attabiya žeenaa kaa war ga kaŋ ga funbu ka hanga boonay dargantey bande.

\VS{23}War goo ma duu fahamay taaga war lakkaley ra.

\VS{24}War na attabiya taagaa daŋ war ga sanda darbay, woo kaŋ takandi ka hima nda Irkoy. A si diyandi kala cimoo šerretaraa ra nda nga henanyanoo ra.


\par }{\PP \VS{25}Woo maaganda se wa taari naŋ, war affoo kul ma cimi har ceroo se, zama ir manʼti kala cere gaaham nonguyaŋ.

\VS{26}«Nda war futu, war masi zunubu tee.»\FTNT{†}{{\FR 4:26 }{\FR{4.26
}}{\XT{Zaburey 4.5.}}} Waynaa masi kaŋ war futuyanoo ga.

\VS{27}War masi Ibilisi noo fondo kul.

\VS{28}Boro kaŋ ga zay, a ma fay nda zaytaray, a ma gaabandi ka [nga] kabey ka goy henna tee hala a ma hin ka tilasante faaba.

\VS{29}Šenni futu kul masi hun war miɲey ra, wa šenni hinne har kaŋ ga boori, a ma borey nafa hala a ma tee borey kaŋ ga haŋajer se
anneema.

\VS{30}War masi Irkoy
Hundi Henanantaa binoo maray, Irkoy nʼa daŋ war ga sanda tammaasa, feeriyanoo zaaroo se.

\VS{31}War ma dooray kul, nda binetunay, nda futay, nda zahãyan, wala wowi, nda laalay kul moorandi war.

\VS{32}Wa boori cere se, war ma hinna, war ma yaafa cere se sanda takaa kaŋ nda Irkoy yaafa war se Almasihu albarkaa ra.




\par }\Chap{5}{\SH Wa dira gaayoo ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}War ma tee Irkoy dendenkey, war manʼti kala nga izey, nga baakey.

\VS{2}Wa dira baji ra, sanda takaa kaŋ nda
Almasihu baa ir, a na nga boŋ noo sanda sargari ir maaganda se, a tee sargari kaŋ sunnaaraa ga kan Irkoy se.


\par }{\PP \VS{3}Woy nda aru izefututaray, wala žiibi dumi kul kaŋ no, wala albahiiritaray, wey ngi maaɲey masi ba ciyandi war game, a si hima Irkoy boro henanantey ma wey tee.

\VS{4}Haya haawinte mo, wala šenni yaada, wala šenni futay, i kul si hima. Woo kaŋ ga hima ti albarka daŋyan Irkoy se.

\VS{5}Zama war ma bay kaŋ boro kaŋ ga woy nda aru izefututaray tee, nda boro žiibi, nda albahiiri – tooru ganakaw no – si duu tubuhaya Almasihu nda Irkoy
Laamaa ra.


\par }{\PP \VS{6}Boro kul masi war darga nda šenni koonuyaŋ, zama hayey wey maaganda se Irkoy futayyanoo ga kaa borey ga kaŋ si haŋajer a se.

\VS{7}War masi marga nda ey ka ngi hayey tee.

\VS{8}Waatoo din kubay ti war, amma sohõ gaay ti war ir Koyoo albarkaa ra. Wa dira sanda gaay izeyaŋ.

\VS{9}Zama hayaa kaŋ gaay gʼa hay manʼti kala: borohennataray dumi kul, nda šerretaray, nda cimi.

\VS{10}Wa hayey ceeci kʼi laasaabu kaŋ ga kan ir Koyoo se.

\VS{11}War masi marga nda kubaa teegoyey, i sii nda nafa, amma wʼi fatawandi.

\VS{12}Hayey kaŋ i gʼi tee tuguyan ra, haawi no a ma ba harandi.

\VS{13}Haya kul kaŋ ga fatawandi, gaayoo gʼa fattandi,

\VS{14}zama haya kul kaŋ fatawandi ga diyandi gaayoo ra, woo se i nee:

\par }{\Q «Tun, ni kaŋ ga jirbi,

\par }{\Q tun ka hun bukawey game,

\par }{\Q Almasihu ga nga annuuraa daŋ ni ga.»


\par }{\PP \VS{15}Wa hanse ka takaa laasaabu kaŋ nda war ga dira. War masi dira sanda hollokomyaŋ, wa dira sanda lakkalkoyniyaŋ

\VS{16}kaŋ ga goy nda waatoo kaŋ war duu a, zama zaarey wey ga laala.

\VS{17}War masi tee boroyaŋ kaŋ sii nda lakkal, war ma hayaa bay kaŋ ti ir Koyoo ibaayoo.


\par }{\PP \VS{18}War masi war boŋ suwandi nda harifutu, izefututaray no, amma war ma too met nda Irkoy
Hundoo.

\VS{19}Cere bande war ma zaburyaŋ har, ka saabu dooniyaŋ, nda dooniyaŋ don kaŋ Irkoy nʼi noo, war ma don kʼir Koyoo saabu nda war binoo kul.

\VS{20}Alwaati kul, haya kul kaŋ no, war ma albarka tee Irkoy ir Baabaa se ir Koyoo Isa Almasihu maaɲoo ga.


\par }{\PP \VS{21}Wa yee cere cire Almasihu beerandiyan maaganda se.


\par }{\SH Woyey nda ngi kurɲey
\par }
{\PP \VS{22}Woyey, wa ben war kurɲey cire sanda takaa kaŋ nda war ga ben ir Koyoo cire.

\VS{23}Zama kurɲe ti woy boŋkoynoo sanda takaa kaŋ nda
Almasihu ti
Egilizoo boŋkoynoo. Nga ti gaahamoo\FTNT{*}{{\FR 5:23 }{\FR{5.23
}}{\FT{Gaahamoo woo manʼti kala Egilizoo.}}} Hallasikaa.

\VS{24}Takaa kaŋ nda Egilizoo ga ben Almasihu cire, takaa din da haya kul ra woyey ma ben ngi kurɲey cire.


\par }{\PP \VS{25}Kurɲey, wa baa war wandey sanda takaa kaŋ nda Almasihu baa Egilizoo, de a na nga boŋ noo nga maaganda se

\VS{26}hala nga mʼa jisi jere ga Irkoy se kʼa henanandi nda hari. A na nga meešennoo kʼa ɲumay.

\VS{27}Ka Egilizoo kayandi nga jine nda darža, bila žiibi, bila ndella, wala haya kaŋ ngi nda ey ga hima hala nga ma Egilizoo tee henanante kaŋ ga laybu sii.

\VS{28}Takaa din da kurɲe mo ga hima ka baa nga wandoo sanda nga boŋ gaahamoo. Boro kaŋ ga baa nga wandoo, ga baa nga boŋ.

\VS{29}Boro kul mana bay ka konna nga boŋ gaahamoo, boro mmʼa huna kʼa saajaw, sanda takaa kaŋ Almasihu mo gʼa tee Egilizoo se,

\VS{30}zama ir manʼti kala nga gaahamoo nonguyaŋ.

\VS{31}Citaaboo nee: «Woo maaganda se aru ga hun nga ɲaa nda nga baabaa do ka denji nga wandoo ga, de ngi boro hinkaa ga tee gaaham folloku.»\FTNT{†}{{\FR 5:31 }{\FR{5.31
}}{\XT{Šintinoo 2.24.}}}

\VS{32}Sirroo woo ga beeri. Agay, ay si šelaŋ kala Almasihu nda Egilizoo ga.

\VS{33}Haya kul kaŋ no, war affoo kul ma baa nga wandoo sanda takaa kaŋ nda a ga baa nga boŋ, haya kaŋ ti woy, a ma nga kurɲoo beerandi.




\par }\Chap{6}{\SH Zankey nda ngi hayragey
\par }
{\PP \VerseOne{1}Zankey, wa haŋajer war hayragey se [ir Koyoo maaganda se], haya no kaŋ ga hima.

\VS{2}«Ni ɲaa nda ni baabaa beerandi», yaamar jinaa ti woo kaŋ bande allaahidu goo kaŋ ga nee:

\VS{3}«hala ma duu albarka, ma duu aloomur laboo ga.»\FTNT{*}{{\FR 6:3 }{\FR{6.2–3
}}{\XT{Fattaroo 20.12; Alhukumoo 5.16.}}}

\VS{4}War mo baabey, war masi war izey biney hasara, wʼi biiri aladabu henna ra ka sawa nda ir Koyoo hoyrawey.


\par }{\SH Baɲɲey nda ngi koyey
\par }
{\PP \VS{5}Baɲɲey, wa haŋajer war aduɲɲa koyey se nda hunburay, nda jijiriyan, nda bine boryo sanda takaa kaŋ nda war ga haŋajer
Almasihu se.

\VS{6}War masi hayey tee ngi ndumey maaganda se sanda ka ceeci ka kan adamize se, amma wa tee sanda Almasihu baɲɲayaŋ kaŋ ga goy ka Irkoy ibaayoo tee nda ngi biney kul.

\VS{7}Wa goy nda bine hennay sanda haya kaŋ ir Koyoo se war gʼa tee, manʼti adamize se,

\VS{8}zama war ga bay kaŋ boro foo kul, a ma tee baɲɲa wala borcin, haya henna kul kaŋ a nʼa tee, a ga duu nga sufuraa ir Koyoo do.


\par }{\PP \VS{9}War mo baɲɲey koyey, war ma takaa din da tee war baɲɲey se, wa fay nda burbusuyan, zama war ga bay kaŋ ngi Koyoo nda war wanoo goo beenaa ra, de mo nga, a si borey bisandi cere.


\par }{\SH Irkoy wongu jinawey kaŋ a nʼi noo ganakey se
\par }
{\PP \VS{10}Woo kul banda ga, wa duu gaabi ir Koyoo ra nda nga hini gaabantaa.

\VS{11}Wa Irkoy wongu jinawey kul daŋ war ga, hala war ma hin ka kay Ibilisi carmawey se.

\VS{12}Zama wey kaŋ ir nda ey ga wongu sii nda kuri, i sii nda gaaham, i manʼti kala hiney, nda gaabey, nda kubaa woo koyey, nda ganjey kaŋ goo beenaa nongey ra.

\VS{13}Woo se war ma Irkoy wongu jinawey kul zaa, hala zaari laalaa hane war ma hin ka kay i jine, tangamyanoo banda ga, war ma hin ka kay.


\par }{\PP \VS{14}War ma kay war boŋ ga, cimi ma tee hayaa kaŋ nda war ga war gamey haw, šerretaray ma tee guuru darbay kaŋ ga huru war jindey ra.

\VS{15}Sooluyan ka alaafiyaa
Alhabar Boryaa har ma tee taamey kaŋ goo war cewey ra.

\VS{16}Haya kul kaŋ no, war ma naanaa zaa kaŋ ti koraa, a ga war faaba war ma boro laalaa kaŋ ti Ibilisi biraw-izey kaŋ ra nuune goo kul wii.

\VS{17}War ma hallasiroo guuru fuulaa mo daŋ. War ma Irkoy
Hundoo takubaa zaa, maanaa Irkoy meešennoo.
 
\VS{18}Wa Irkoy ŋaaray waati kul nga Hundoo albarkaa ra nda ŋaaray nda suurandiyan dumi kul, war ma hanna cijin nda zaari ka gaabandi a ga. War ma Irkoy suurandi nga boro henanantey kul se,

\VS{19}ka ŋaaray agay mo se, hala waati kaŋ ay ga šelaŋ, Irkoy mʼay noo taka kaŋ nda ay ga Alhabar Boryaa sirroo har kaaray.

\VS{20}Alhabar Boryaa woo se ay tee dontokaw, nga se ay goo gaalayaŋ ra. Wa Irkoy ŋaaray hala ya hin kʼa har kaaray, sanda takaa kaŋ ay ga hima kʼa tee.


\par }{\SH Fooyan kokorantaa
\par }
{\PP \VS{21}Sohõ war mo ma hayaa bay kaŋ ra ay goo, nda woo kaŋ ay gʼa tee, ir armaa, ir baakaa nda ir Koyoo goykaw laadirantaa Tišik gʼa har war se.

\VS{22}Ya nka cere-cere kʼa sanba war do hala war mʼir misoo bay, de mo a ma war biney daŋ.


\par }{\PP \VS{23}Ir Baabaa Irkoy nda ir Koyoo Isa
Almasihu ma alaafiyaa, nda bajoo, nda naanaa noo ir armey se.

\VS{24}Irkoy
anneemaa ma bara borey kul bande kaŋ ga baa ir Koyoo Isa Almasihu nda baji kaŋ si ben.

\par }