\NormalFont\ShortTitle{KOLOS BOREY BATAGAA}

{\MT Batagaa kaŋ Pol nʼa sanba Kolos borey se

\par }{\IS Citaaboo fahamandiroo

\par }{\IP {\IT{Kolos koyraa si hanse ka mooru Efez koyraa. Pol mana bay ka koy no din. Epafras ka Alhabar Boryaa har no din, boroyaŋ naanay. Pol goo kasaa ra kaŋ Epafras nʼa bayrandi kaŋ boroyaŋ goo Kolos kaŋ ga ceeci ka ganakey derandi. Boroyaŋ no ka kaa ka nee i se kaŋ i ga hima ka alaadawey tee ka sawa nda Alyahuudey kaniroo sanda hurubanguyan, ka almalaykey gana, nda haya tanayaŋ.}}

\par }{\IP {\IT{Kaŋ Pol maa woo, a na alhuzun, a na batagaa woo hantum i se kʼi bayrandi kaŋ Isa bisa almalayka, a bisa Ibilisi nda alaadawey. Isa ga wasa, nga hinne ti Hallasikaa. Pol ga bayrandi kaŋ i ma ngi boŋ dii dereyaŋ ga. A šelaŋ mo hayaa kaŋ goo hunayan žeenaa kaŋ ra Isa sii game nda hunayan taagaa kaŋ ra Isa goo.}}

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Borey kaŋ se batagaa sanbandi maaɲey
\par }
{\SH nda fooyanoo kaŋ teendi i se
\par }
{\PP \VerseOne{1}Agay Pol kaŋ ti
Almasihu Isa
diyaw Irkoy ibaayoo ra, nda ir armaa Timote

\VS{2}ka batagaa woo sanba arma henanantey kaŋ goo Kolos koyraa ra se kaŋ ti laadirante Almasihu albarkaa ra\FTNT{*}{{\FR 1:2 }{\FR{1.2
}}{\FQ{laadirante Almasihu albarkaa ra}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{Almasihu ganakey.}}}. Ir Baabaa Irkoy
anneemaa nda alaafiyaa ma kaa war ga.


\par }{\SH Albarka daŋyan Irkoy se
\par }
{\PP \VS{3}Waati kul kaŋ ir ga Irkoy ŋaaray war se, ir ga albarka daŋ Irkoy se kaŋ ti ir Koyoo Isa
Almasihu Baabaa,

\VS{4}zama ir maa naanaa kaŋ war nʼa daŋ Almasihu Isa ra nda bajoo kaŋ war gʼa tee Irkoy boro henanantey kul se

\VS{5}naataa kaŋ jisandi war se beenaa ra maaganda se. Naataa no kaŋ war maarʼa cimoo šennoo ra kaŋ ti
Alhabar Boryaa.

\VS{6}A too hala war do, sanda takaa kaŋ nda a huru aduɲɲa kul ra. A ga ize tee, a ga tonton, sanda takaa kaŋ a nʼa tee war game. Za hanoo kaŋ war maarʼa, war yadda Irkoy
anneemaa ga nda cimi,

\VS{7}sanda takaa kaŋ nda Epafras, ir baakaa, ir tam hangasinoo kaŋ ti Almasihu goykaw laadirante na har war se.

\VS{8}A na bajoo bayrandi ir se kaŋ Irkoy
Hundoo nʼa noo war se.


\par }{\PP \VS{9}Woo maaganda se ir mo, za hanoo kaŋ ir maarʼa, ir mana fay nda ka Irkoy ŋaaray, ka ŋaaray war ma too met nda nga ibaayoo bayraa, war ma too nda lakkal kul nda fahamay kaŋ hun Irkoy Hundoo ra.

\VS{10}Woo ra war dira takaa ga sawa nda ir Koyoo, a ga kan a se nongoo kul here. Teegoy henna dumi kul ga garandi war ra, war ga koy jine Irkoy bayraa ra.

\VS{11}Nga gaabi daržantaa ga war noo gaabi hala war ma hanse ka muɲe, war ma hanse ka suuri. Wa ɲaali

\VS{12}ka albarka daŋ Baabaa Irkoy se kaŋ na war too war ma huru nga boro henanantey tuboo gaayoo ra.

\VS{13}A nʼir kaa kubaa hinoo cire kʼir ka koy nga
Izʼaroo, nga baakaa laamaa ra.

\VS{14}Nga kʼir feeri kʼir kaa zunubu ra, a nʼir zunubey yaafa.


\par }{\SH Almasihu nda nga goyoo
\par }
{\Q \VS{15}Almasihu manʼti kala Irkoy kaŋ boro si dii a biyoo,

\par }{\Q nga ti ijinaa, a bisa takahayey kul,


\par }{\Q \VS{16}zama nga ra haya kul takandi,

\par }{\Q hayey kaŋ goo beenaa ra,

\par }{\Q nda hayey kaŋ goo laboo ga,

\par }{\Q wey kaŋ boro ga dii ey nda wey kaŋ si diyandi,

\par }{\Q a ma tee laama, wala koytaray, wala kokoytaray, wala hini.

\par }{\Q Nga ka hayey kul taka, nga se i takandi.


\par }{\Q \VS{17}A ga bara haya kul jine,

\par }{\Q nga ma kate hayey kul ma bara ngi dogey ra.


\par }{\Q \VS{18}Gaahamoo kaŋ ti
Egilizoo, nga ti boŋoo.

\par }{\Q Nga ti šintinoo, nga ti boro jinaa kaŋ tun ka hun bukawey ra,

\par }{\Q hala a ma jineborotaraa zaa haya kul ra.


\par }{\Q \VS{19}A kan Irkoy se nga kul ma tabati a ra.


\par }{\Q \VS{20}Irkoy na waafakay daŋ nga nda hayey kul game Almasihu albarkaa ra,

\par }{\Q a ma tee hayey kaŋ goo laboo ga,

\par }{\Q a ma tee hayey kaŋ goo beenaa ra.

\par }{\Q Irkoy na nga
kanjandibundoo kuroo ka alaafiya tee nda ey.


\par }{\PP \VS{21}War mo, waatoo din war manʼti kala yaw nda iberi Irkoy se war miileyaney nda war teegoy futawey maaganda.

\VS{22}Amma sohõ, Irkoy na war nda nga waafakandi nga
Izʼaroo kaŋ tee boro, buuyanoo ra hala war ma kay a jine ka tee Irkoy boro henananteyaŋ, boroyaŋ kaŋ ga laybu sii, boroyaŋ kaŋ ga haya si harandi.

\VS{23}Amma kala war ma tabati naanaa ra, war ma gaabandi, war masi
Alhabar Boryaa naataa naŋ kaŋ war maarʼa kaŋ waazandi takaroo kul kaŋ goo aduɲɲa ra se kaŋ se agay Pol, ay tee goykaw.


\par }{\SH Pol goyoo nda nga tangamey
\par }
{\PP \VS{24}Sohõ ay ga ɲaali zarabey\FTNT{†}{{\FR 1:24 }{\FR{1.24
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{4.3, 10.}}} ra war maaganda se. Hayey kaŋ cindi
Almasihu zarabey ra nga kunturoo se kaŋ ti
Egilizoo, ay gʼi timmandi ay gaahamoo ra.

\VS{25}Ay tee Egiliz goykaw nda takaa kaŋ nda Irkoy nʼa kayandi war maaganda se ka Irkoy meešennoo har kʼa timmandi.

\VS{26}Šennoo woo ti sirroo kaŋ tugandi za jiiriyaŋ nda zamanyaŋ, amma sohõ a nʼa bangandi nga boro henanantey se.

\VS{27}Ngi se Irkoy baa nga ma sirroo woo daržaa beeriyanoo bayrandi gandawey ra. Sirroo ti: Almasihu goo war game\FTNT{‡}{{\FR 1:27 }{\FR{1.27
}}{\FQ{war game}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{war biney ra.}}}, woo ti naataa kaŋ war ga duu daržaa.

\VS{28}Almasihu ti šennoo kaŋ ir gʼa har ka adamize kul hoyray kʼa cawandi i se nda lakkal, hala ir ma adamize kul tee boro kaŋ tee ka timme Almasihu albarkaa ra.

\VS{29}Woo maaganda se ay ga goy šenda nda gaaboo kaŋ nda Almasihu ga goy ay ra nda hini.




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}Ay ga baa war ma tangam beeroo bay kaŋ ra ay goo war, nda Lawodise borey, nda borey se kaŋ ngi moɲey mana bay ka dii agay ndumoo,

\VS{2}biney ma yay. I ma tee affoo baji ra ka duu fahamay boobo timmante kul kaŋ ga hakiika, hala i ma Irkoy sirroo bay kaŋ ti
Almasihu.

\VS{3}Nga ra lakkal nda bayray gomney kul tugandi.

\VS{4}Ay ga woo har war se hala boro kul masi koy war darga nda šenni kaana.

\VS{5}Ba nda ay kunturoo sii war bande, ay hundoo goo war bande. Ay ga ɲaali kaŋ ay dii war ga goy nda fondaa nda takaa kaŋ nda war gaabandi Almasihu naanaa ra.


\par }{\SH Hunayan timmantaa kaŋ ir ga duu a Almasihu ra
\par }
{\PP \VS{6}Takaa kaŋ nda war yadda
Almasihu Isa ga, ir Koyoo, takaa din da wa dira a bande.

\VS{7}Wa war linjey sinji Almasihu ra ka war hunaroo gorandi a ra, war ma nin naanaa ra takaa kaŋ nda a cawandi war se. War ma albarka daŋyan boobandi.


\par }{\PP \VS{8}Wa hawgay boro kul masi duu war nda lakkalcawyan šenni nda šenni yaada kaŋ ga boro derandi, adamizey alaadaa takaa nda hini laaley kaŋ goo kubaa ra takaa, i manʼti Almasihu wanoo dumoo.

\VS{9}Zama nga ra Irkoy na gaaham zaa ka goro nda nga azzaatoo kul.

\VS{10}Nga do war duu haya kul, nga ti kokoytaray kul nda hini kul jineboraa.


\par }{\PP \VS{11}Nga ra war hurubangu nda hurubanguyan kaŋ kabe manʼa tee. A mana teendi nda kala hundi-ibaayoo kaŋ foorandi ka hun gaaham ga. Woo ti hurubanguyanoo kaŋ Almasihu nʼa tee war se.

\VS{12}War fijandi Almasihu bande
batizeyanoo ra, koyne mo war tun a bande, zama war naanay Irkoy gaaboo kaŋ nda a na Almasihu tunandi bukawey ra.

\VS{13}War, waatoo kaŋ war buu war laybey nda war hurubanguyan jaŋaa kaŋ ti war hundi-ibaayoo se, Irkoy na war hunandi Almasihu bande.

\par }{\Q A nʼir laybey kul yaafa.


\par }{\Q \VS{14}Kaddaasoo kaŋ hantumandi kaŋ ra ir laybey goo kaŋ ir na yaamarey hoo,

\par }{\Q kaddaasoo din nʼir wongu, Irkoy nʼa tuusu kʼa kaa

\par }{\Q kʼa
kanjikanjandibundoo ga.


\par }{\Q \VS{15}Irkoy na hayaa kul taa kokoytarawey nda hiney kone

\par }{\Q kʼi tee haya kaŋ borey ga dii ey. Almasihu bande Irkoy hin ey\FTNT{*}{{\FR 2:15 }{\FR{2.15
}}{\FQ{Irkoy na hayaa kul taa kokoytarawey nda hiney kone kʼi tee haya kaŋ borey ga dii ey. Almasihu bande Irkoy hin ey}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{Almasihu na hayaa kul taa kokoytarawey nda hiney kone kʼi tee haya kaŋ borey ga dii ey ka hin ey kanjandibundoo ga.}}}.


\par }{\PP \VS{16}Adiši boro kul masi war ciiti ŋaayan wala haŋyan se, wala jingar zaari se, wala handu taaga se, wala
hunanzamzaari se\FTNT{†}{{\FR 2:16 }{\FR{2.16
}}{\FT{Alyahuudey do, jingar zaariyaŋ no.}}}

\VS{17}kaŋyaŋ manʼti kala hayey kaŋ hima ka kaa biyoo, amma cimoo ti Almasihu.

\VS{18}War masi naŋ boro kul ma war ganji war ma duu jalaa kaŋ ga duwandi konkošaa ra, kaŋ ti boro ma nga boŋ ibaayoo tee ka tee sanda nga mma nga boŋ yeeti ganda ka almalaykey gana, ka huru haya ra kaŋ a dii a bangayyan ra, a ga too nda hew yaada nda nga hundi-ibaayoo miileyanoo.

\VS{19}Borey wey dumey nda kunturoo boŋoo kaŋ ti Almasihu sii cere ga. Nga ra kunturoo kul duu nga hunaa. Nga no ma kunturoo dii cere ga ka dobey nda linjey denjandi cere ga. Kunturoo tontonyanoo si hun kala Irkoy do.


\par }{\SH Ka buu ka huna Almasihu bande
\par }
{\PP \VS{20}Nda war buu
Almasihu bande hini laaley kaŋ goo kubaa ra here, macin se war ga tee sanda boroyaŋ kaŋ ga huna aduɲɲa ra ka hanga yaamaryaŋ bande

\VS{21}kaŋ ga nee: «Masi woo dii, masi woo taba, masi tuku woo ga!»

\VS{22}Wey kul ti hayayaŋ kaŋ goyyaŋ banda ga, i ga dere. I manʼti kala adamizey yaamarey nda ngi cawandey

\VS{23}kaŋ nda cimi tarayheroo ga hima nda lakkal Irkoy ganayan kaŋ ngi hunday kʼa tee nda boŋ-yeeti-gandayan, i ga šendandi ngi gaahamey ga, amma i sii nda addalil kul, hundi-ibaayoo sakoo de no i gʼa tee.




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}Aywa, nda war tun
Almasihu bande bukawey ra, wa hayey ceeci kaŋ goo beene kaŋ ra Almasihu ga goro Irkoy kabe gumaa ga.

\VS{2}Wa miile beene hayey ga, manʼti laboo hayey ga,

\VS{3}zama war buu, war hunaroo tugandi Almasihu bande Irkoy ra.

\VS{4}Waati kaŋ Almasihu kaŋ ti war hunaroo bangandi, alwaatoo din, war mo ga bangandi a bande nda darža.


\par }{\SH Dira taka žeenaa nda dira taka taagaa
\par }
{\PP \VS{5}Wa hayey wii kaŋ goo war ra kaŋ ti laboo wane: woy nda aru izefututaray, nda žiibi, nda ibaayi futu, nda boonay futu, nda haya ceeci albahiiritaray ra kaŋ ti tooru ganayan.

\VS{6}Hayey wey maaganda se Irkoy futayyanoo ga kaa [borey ga kaŋ si haŋajer a se].

\VS{7}Wey no war cindi kʼi tee waatoo kaŋ war ga huna hayey wey ra.


\par }{\PP \VS{8}Amma sohõ war mo ma hayey wey kul naŋ kaŋ ti: futay, nda binetunay, nda laalay, nda wowi, nda šenni haawinte kaŋ ga hun war miɲey ra.

\VS{9}War masi taari cere se, zama war na war attabiya žeenaa nda nga teegoyey kaa war ga sanda darbay,

\VS{10}ka attabiya taagaa kaŋ ti ihennaa daŋ war ga ka bere ka taaga ka duu bayray ka hima nda Irkoy kaŋ na attabiya taagaa tee.

\VS{11}Woo ra Grek sii no, Alyahuudu sii no, boro kaŋ hurubangu wala jofolo sii no, boŋbii wala ganjiboro sii no, baɲɲa wala borcin sii no,
Almasihu ti hayaa kul, a goo haya kul ra.


\par }{\PP \VS{12}War kaŋ ti Irkoy boro suubantey, nga boro henanantey, nga baakey, war ma tamallay, nda borohennataray, nda boŋ-yeeti-gandayan, nda bineyaynay, nda suuri daŋ war ga sanda darbay.

\VS{13}War ma cere suuri, nda war affoo na dori tee nga cinaa se, takaa kaŋ nda ir Koyoo yaafa war se, war mo ma yaafa cere se.

\VS{14}Ka bisa woo kul, wa baji tee war darbaa, nga ti linji timmantaa kaŋ ga borey marga cere ga.

\VS{15}Almasihu alaafiyaa kaŋ se war ciyandi ka tee gaaham folloku ma war biney juwal. War ma tee gomni baykawyaŋ.


\par }{\PP \VS{16}Almasihu šennoo ma harandi war game\FTNT{*}{{\FR 3:16 }{\FR{3.16
}}{\FQ{war game}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{war biney ra.}}} nda booboyan. War ma cere cawandi ka cere hoyray nda lakkal beeri. War ma don Irkoy se nda war biney kul nda albarka daŋyan lakkal, ka don kʼa jer, nda saabuyaŋ, nda dooniyaŋ kaŋ Irkoy
Hundoo gʼi noo.

\VS{17}Haya kul kaŋ war gʼa tee, a ma tee šenni wala teegoy, wʼa tee ir Koyoo Isa maaɲoo ga ka albarka tee Baabaa Irkoy se Isa alhormaa ra.


\par }{\SH Dira taka taagaa borey nda cere game
\par }
{\PP \VS{18}Woyey, wa yee war kurɲey se ganda, takaa kaŋ nda a ga hima ir Koyoo fondaa ra.

\VS{19}Kurɲey, wa baa war wandey, war masi šendandi i ga.

\VS{20}Zankey, wa maa war hayragey se haya kul ra, zama woo ti haya kaŋ ga kan ir Koyoo se.

\VS{21}Baabey, war masi futu war izey ga, hala biney masi koy hun.


\par }{\PP \VS{22}Baɲɲey, wa haŋajer haya kul here war aduɲɲa koyey se, war masi hayey tee ngi ndumey maaganda se, sanda ka ceeci ka kan adamize se, amma wa goy nda bine boryo ka hunbur ir Koyoo.

\VS{23}Haya kul kaŋ war gʼa tee, wʼa tee nda war binoo kul sanda haya kaŋ ir Koyoo se war gʼa tee, manʼti adamize se,

\VS{24}zama war ga bay kaŋ ir Koyoo no ma tuboo tee war se sufuray. Ir Koyoo
Almasihu se war ga goy.

\VS{25}Zama boro kaŋ ga goy nda taka šiira ga duu taka šiiraa banaa, Irkoy si borey bisandi cere.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Baɲɲey koyey, wa war baɲɲey dii nda šerretaray nda taka henna, war ma bay kaŋ war mo goo nda Koy beenaa ra.


\par }{\SH Hoyrayyaŋ
\par }
{\PP \VS{2}Wa gaabandi Irkoy ŋaarayyan ga, war ma cindi a ra nda albarka daŋyan.

\VS{3}Koyne mo war ma Irkoy ŋaaray ir mo se, hala Irkoy ma mee feeri ir se taka kaŋ nda ir hin ka sirroo kaŋ ti
Almasihu har, sirroo kaŋ maaganda se ay hawandi.

\VS{4}Wa Irkoy ŋaaray hala ya hin ka sirroo bayrandi nda takaa kaŋ nda ay ga hima kʼa har.


\par }{\PP \VS{5}Wa dira nda lakkal taray borey\FTNT{*}{{\FR 4:5 }{\FR{4.5
}}{\FT{Taray borey ti borey kaŋ manʼti
kretiyeŋ.}}} game, wa goy nda waatoo kaŋ war duu a.

\VS{6}War šenney ma teendi nda
anneema waati kul, ciiri ma bara i ra, hala war ma hin ka bay taka kaŋ nda war ga boro foo kul zaabi.


\par }{\SH Fooyan kokorantaa
\par }
{\PP \VS{7}Ir armaa, ir baakaa Tišik, ir Koyoo goykaw laadirantaa, ay tam hangasinoo ir Koyoo bande, a ga war noo agʼalhabarey kul.

\VS{8}Ya nka cere-cere kʼa sanba war do hala war mʼir misoo bay, de mo a ma war biney daŋ.

\VS{9}Ay gʼa sanba war do, nga nda Onezim, ir arma laadirantaa, ir baakaa kaŋ ti war affoo, i ga nongoo woo alhabaroo kul daŋ war ra.


\par }{\PP \VS{10}Aristark kaŋ goo ay bande kasaa ra ga war foo, nda Marku kaŋ ti Barnabas baasoo\FTNT{†}{{\FR 4:10 }{\FR{4.10
}}{\FQ{baasoo}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{aru hinka izoo.}}} kaŋ war maa yaamarey kaŋ ay nʼi noo war se a ga, nda a kaa war do, wʼa kubay henna.

\VS{11}Isa kaŋ se i ga nee Žustus mo ga war foo, Alyahuudey ra, ngi hinne ti ay goykasinawey Irkoy
Laamaa ra. I nʼay binoo yaynandi.

\VS{12}Epafras kaŋ ti war affoo,
Almasihu [Isa] tamoo no, a ga war foo. A ga tangam Irkoy ŋaarayyan ra war se hala war ma tabati ka tee boroyaŋ kaŋ timme nda hakiika Irkoy ibaayoo ra.

\VS{13}Ay ga seede a se kaŋ a ga hanse ka zarabi war se, nda borey se kaŋ goo Lawodise, nda wey kaŋ goo Iyerapolis.

\VS{14}Luka, ir baakaa kaŋ ti lotokor, nda Demas ga war foo.


\par }{\PP \VS{15}War mʼir armey foo kaŋ goo Lawodise, nda Ninfa, nda
Egilizoo kaŋ ga marga nga hugoo ra.

\VS{16}Waati kaŋ batagaa woo cawandi war do, war ma taka tee a ma cawandi Lawodise
Egilizoo ra, war mo ma batagaa caw kaŋ ga hun Lawodise.

\VS{17}War ma nee Aršip se: «Hawgay nda goyoo kaŋ ir Koyoo nʼa talfi ni ga, mʼa tee nda fondaa.»


\par }{\PP \VS{18}Agay hunday Pol kaboo ka fooyanoo hantum. War masi dirɲa kaŋ kasa ra ay goo. Irkoy
anneemaa ma bara war bande.

\par }