\NormalFont\ShortTitle{YEHIYA}

{\MT Linžiloo kaŋ Yehiya nʼa hantum

\par }{\IS Citaaboo fahamandiroo

\par }{\IP {\IT{Yehiya ka Linžiloo woo hantum. Citaaboo woo nda Linžiley cindey si šelaŋ nda taka foo. A si šelaŋ kala Isa meešenney nda nga teegoyey ga kaŋ almaganawey si kaaray borey se. Wey din no a gʼi feeri.}}

\par }{\IP {\IT{Yehiya ga cebe kaŋ Isa ti Irkoy meešenni abadantaa kaŋ na nga boŋ tee adamize ka kaa ka huna ir game. Isa cawandoo ra, Isa ga cebe kaŋ nga ti:}}

\par }{\IB \par }
{\ILI {\IT{• Ŋaahayaa kaŋ hun beenaa ra.}}

\par }{\ILI {\IT{• Adamizey kurkaw hennaa.}}

\par }{\ILI {\IT{• Aduɲɲa gaayoo.}}

\par }{\ILI {\IT{• Kaloo miɲoo.}}

\par }{\ILI {\IT{• Fondaa kaŋ ga koy Irkoy do.}}

\par }{\ILI {\IT{• Cimoo.}}

\par }{\ILI {\IT{• Boraa kaŋ ga bukawey tunandi.}}

\par }{\ILI {\IT{• Hunayan abadantaa nookaa.}}

\par }{\IB \par }
{\IP {\IT{Linžiloo cawkaa ga hima ka faham kaŋ Isa ti Almasihu Irkoy Izʼaroo kaŋ amaanaa zandi. Isa ra hunayan ga duwandi sanda takaa kaŋ nda nga hunday nʼa har ka nee: «Agay ti fondaa, nda cimoo, nda hunaroo.» (zamnaa
14.6).}}

\par }{\IP {\IT{Kaŋ Isa bayrandi kaŋ nga goo nda hinoo woo, woo se Alyahuudey addinaa jineborey nʼa wii. Amma a tun, a na nga boŋ cebe nga taalibey se.}}

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Boraa kaŋ ti Irkoy Šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hayey kul šintinoo ga, Šennoo ga bara. Šennoo goo Irkoy bande, Šennoo ti Irkoy.

\VS{2}Šintinoo ga, a goo Irkoy bande.

\VS{3}Hayaa kul mana teendi kala nda nga. Haya kul sii no kaŋ teendi bila nga.

\VS{4}Nga ra hunaroo goo, hunaroo ti adamizey gaayoo.

\VS{5}Gaayoo goo ma dii kubaa ra, amma kubaa mana hin a.


\par }{\PP \VS{6}Boro foo kaa, Irkoy dontokaw no, maaɲoo ti Yehiya\FTNT{*}{{\FR 1:6 }{\FR{1.6
}}{\FT{Yehiya woo manʼti kala batizekaa.}}}.

\VS{7}Nga ka kaa sanda seede ka seedetaray too gaayoo se hala nga bande, borey kul ma naanay.

\VS{8}Manʼti nga ti gaayoo, amma a nka kaa ka seedetaray too gaayoo se.

\VS{9}Gaay alhakiikaa woo kaa aduɲɲa ra ka adamizey kul noo gaay.


\par }{\PP \VS{10}Šennoo goo aduɲɲa ra, aduɲɲa mana teendi kala nda nga, amma aduɲɲa manʼa bay.

\VS{11}A kaa nga gandaa ra, nga borey mana yadda a ga.

\VS{12}Amma borey kul kaŋ nʼa dii, kaŋ naanay maaɲoo, a nʼi noo hini i ma tee Irkoy izeyaŋ,

\VS{13}kaŋyaŋ mana hayandi nda borey hayandiroo takaa, wala nda assobon ibaayi, wala nda aru ibaayi, Irkoy kʼi hay.


\par }{\PP \VS{14}Šennoo tee boro, a goro ka waati tee ir game. Ir na nga daržaa guna sanda
Izʼaru bajja folloku daržaa kaŋ hun Baabaa Irkoy do. A ga too nda
anneema nda cimi.

\VS{15}Yehiya na seedetaray tee a ga ka kaati ka nee: «Woo ti boraa kaŋ ga ay nee: ‹Boraa kaŋ ga kaa ay dumaa ga nʼay jin ka kaa, zama a nʼay jin ka bara.›»

\VS{16}Hayaa kaŋ nʼa too, ir kul duu a ra, anneema ka kaa anneema.

\VS{17}Zama Musa bande
ašariyaa kaa, Isa
Almasihu bande anneemaa nda cimoo kaa.

\VS{18}Boro sii no kaŋ bay ka dii Irkoy. Izʼaru follokaa kaŋ goo Baabaa Irkoy binoo ra, nga ti boraa kaŋ nʼa bayrandi.


\par }{\SH Yehiya kaŋ ti batizekaa seedetaraa
\par }
{\R (Matiyu 3.1–12; Marku 1.1–8; Luka 3.1–18)

\par }{\PP \VS{19}Yehiya seedetaraa ne, waatoo kaŋ Alyahuudey na
sargari juwalkawyaŋ nda
Lewi borey sanba [a ga] ka hun Žerizalem kʼa hãa ka nee: «Ni, ni ti may?»

\VS{20}A na cimoo har, a manʼa yankar, a bayrandi ka nee: «Agay, ay manʼti
Almasihu.»

\VS{21}Woo banda ga, i nʼa hãa ka nee: «Adiši, ni ti may? Ni ti Ilyasu?» A nee: «Ay manʼti a.» «Ni ti annaboo\FTNT{†}{{\FR 1:21 }{\FR{1.21
}}{\XT{Alhukumoo 18.15–18.}}}?» A zaabi ka nee: «Kalaa!»

\VS{22}I nee a se: «Aywa, ni ti may? Ir ga hima ka borey fahamandi kaŋ nʼir sanba. Ni hunday, macin no ni nee ni boŋ ga?»

\VS{23}A nee:

\par }{\Q «Agay ti ‹jindoo kaŋ ga kaati saajoo ra ka nee:

\par }{\Q “Wa ir Koyoo fondaa šerrandi”›\FTNT{‡}{{\FR 1:23 }{\FR{1.23
}}{\XT{Ezayi 40.3.}}},

\par }{\MM sanda takaa kaŋ nda annabi Ezayi nʼa har.»

\VS{24}Borey kaŋ sanbandi Yehiya do,
Fariziyeŋey jerey no.

\VS{25}I nʼa hãa ka nee: «Adiši macin se nʼga borey
batize nda ni manʼti Almasihu, ni manʼti Ilyasu, ni manʼti annaboo?»

\VS{26}Yehiya nʼi zaabi ka nee: «Agay, ay ga borey batize nda hari, amma boro goo war gamey ra kaŋ war sʼa bay.

\VS{27}A ga kaa ay dumaa ga, ay si hima nda ka nga taamey karfey feeri.»

\VS{28}Woo mana teendi kala Betani, isaa kaŋ se i ga nee Žurdeŋ se banda, nongoo kaŋ ra Yehiya ga borey batize.


\par }{\SH Isa ti Irkoy Feeji-izoo
\par }
{\PP \VS{29}Subaa ra, Yehiya ga dii kaŋ Isa goo ma kaa nga here, a nee: «Irkoy
Feeji-izoo ne kaŋ ga aduɲɲa zunuboo kaa.

\VS{30}Boraa ti woo kaŋ ga ay nee: ‹Ay dumaa ga, aru foo ga kaa kaŋ nʼay jin ka kaa, zama a nʼay jin ka bara.›

\VS{31}Agay, ya nʼa bay, amma hala a ma bayrandi Izirayel se, woo se ay kaa ka borey
batize nda hari.»

\VS{32}Yehiya na seedetaray too ka nee: «Ay dii Irkoy
Hundoo kaŋ ga zunbu sanda tuuzun alhaali ka hun beenaa ra ka kaa ka kay a boŋ.

\VS{33}Agay, ya nʼa bay, amma boraa kaŋ nʼay sanba ya borey batize nda hari, nga no ka nee ya ne: ‹Boraa kaŋ ga ni dii Hundoo zunbu ka kay, boraa din no ma borey batize Hundi Henanantaa ra.›

\VS{34}Agay, ay dii a, ay na seedetaray too kaŋ nga ti Irkoy
Izʼaroo.»


\par }{\SH Isa taalibi jina-jinawey
\par }
{\R (Matiyu 4.18–22; Marku 1.16–20; Luka 5.1–11)

\par }{\PP \VS{35}Subaa ra, Yehiya goo no koyne, nga nda taalibi hinka.

\VS{36}A na Isa guna kaŋ goo ma bisa, de a nee: «Irkoy
Feeji-izoo ne.»

\VS{37}Taalibi hinkaa maa šennoo kaŋ Yehiya nʼa har, i hanga Isa.

\VS{38}Isa ɲeli, a dii kaŋ i hanga nga bande, a nee i se: «Macin no war ga ceeci?» I nee a se: «Rabbi, – kaŋ maanaa ti ‹Alfagaa› – man ra ni goo nda goray?»

\VS{39}A nee i se: «Wa kaa ka dii a.» Alaasar dimma no, i koy, de i dii nongoo kaŋ ra a goo. I na zaaroo cindoo tee a bande.

\VS{40}Andere kaŋ ti Simoŋ Piyer armaa ti boro hinkaa affaa kaŋ maa Yehiya šenney ka hanga Isa.

\VS{41}Andere jin ka dii nga armaa gundoo Simoŋ ka nee a se: «Ir dii
Isuubantaa» kaŋ maanaa ti «Almasihu».

\VS{42}A nʼa ka koy Isa do. Isa nʼa guna, a nee: «Ni ti Simoŋ Yehiya\FTNT{§}{{\FR 1:42 }{\FR{1.42
}}{\FQ{Yehiya
}}{\FT{da se i ga nee
}}{\FQA{Yunusa}}{\FT{,
}}{\XT{Matiyu 16.17}}{\FT{ra.}}} izoo. Ni maaɲoo ga kaa ka tee Kefas» kaŋ maanaa ti «Piyer» (Tondi).


\par }{\SH Filip nda Nataniyel hanga Isa bande
\par }
{\PP \VS{43}Subaa ra, Isa baa nga ma koy Galile gandaa here. A dii Filip, a nee a se: «Hanga agay.»

\VS{44}Filip manʼti kala Betsayda boro, koyraa kaŋ ra Andere nda Piyer ga hun.

\VS{45}Filip dii Nataniyel, a nee a se: «Ir duu boraa kaŋ ga Musa hantum
ašariyaa ra, annabey mo šelaŋ a ga kaŋ ti Isa, Isufi Nazaret boraa, izoo.»\FTNT{*}{{\FR 1:45 }{\FR{1.45
}}{\XT{Alhukumoo 18.18; Ezayi 9.5–6; Ezekiyel 34.23.}}}

\VS{46}Nataniyel nee a se: «Haya henna ga hin ka hun Nazaret wala?» Filip nee a se: «Kaa ka dii.»

\VS{47}Isa dii kaŋ Nataniyel goo ma kaa nga do, a šelaŋ a ga ka nee: «Izirayel boro cimoo ne kaŋ ra zanbayan sii.»

\VS{48}Nataniyel nee a se: «Taka foo nda nʼgʼay bay?» Isa nʼa zaabi ka nee: «Za Filip mana ni cee jeejayɲaŋoo cire, ay dii ni.»

\VS{49}Nataniyel nʼa zaabi ka nee: «Rabbi, Irkoy
Izʼaroo ti ni, Izirayel kokoyoo ti ni.»

\VS{50}Isa nʼa zaabi ka nee: «Zama ay nee ay dii ni jeejayɲaŋoo cire, nga se nʼga naanay wala? Nʼga kaa ka dii haya kaŋ bisa woo.»

\VS{51}A yee ka nee a se: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, war ga dii beenaa ga feeri, Irkoy almalaykey ga žigi i ga zunbu
Boro-izʼaroo boŋ.\FTNT{†}{{\FR 1:51 }{\FR{1.51
}}{\XT{Šintinoo 28.12.}}}»




\par }\Chap{2}{\SH Hiijaa kaŋ tee Kana koyraa ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Jirbi hinzantoo hane, hiijay foo tee Kana kaŋ goo Galile. Isa ɲaa goo no din.

\VS{2}Isa nda nga taalibey mo ciyandi hiijaa ra.

\VS{3}Alaneb hari mooraa kuma, Isa ɲaa nee a se: «Borey sii nda alaneb hari koyne.»

\VS{4}Isa nee a se: «Ɲaŋay, macin ka agay nda ni daŋ woo ra? Ay waatoo mana too jina.»

\VS{5}Ɲaŋoo nee tamey se: «Haya kul kaŋ a nʼa har war se, war mʼa tee.»


\par }{\PP \VS{6}Woo gar tondi kusu iddu goo no din Alyahuudey alwalaa haroo se. Affoo kul ga liitar woyyaaha (80) ka koy zangu nda waranka (120) cine zaa.

\VS{7}Isa nee i se: «Wa hari kusey wey too nda hari.» I nʼi too hala miɲey ga.
 
\VS{8}A nee i se: «Sohõ wa gur ka koy nda a ŋaayaney jineboraa se.» I koy nda a.

\VS{9}Waatoo kaŋ ŋaayaney jineboraa na haroo kaŋ bere ka tee alaneb hari moora taba, a si bay nongu kaŋ ra a hun, ka gar kaŋ tamey kaŋ na haroo gur ga bay, a na aruhiiji taagaa cee

\VS{10}ka nee a se: «Boro kul, alaneb hari moora hennaa no a ga jin kʼa zamna, nda hoyandikey too, waatoo din i mʼi noo woo kaŋ si hanse ka boori. Ni, ni gaabu alaneb hari hennaa ga kala sohõ.»


\par }{\PP \VS{11}Isa tammaasa kayfantey ijinaa ti woo kaŋ a nʼa tee Kana ra kaŋ goo Galile. A na nga daržaa bangandi, de nga taalibey naanay a.

\VS{12}Woo banda ga, a doo ka koy Kaparnahum, nga, nda nga ɲaa, nda nga armey, nda nga taalibey. I cindi no din, amma i mana jirbi boobo tee.


\par }{\SH Isa na maamalakey gaaray Irkoy hugu beeroo ra
\par }
{\R (Matiyu 21.12–13; Marku 11.15–17; Luka 19.45–46)

\par }{\PP \VS{13}Alyahuudey
Borcintaraa jingaroo man, Isa žigi ka koy Žerizalem.

\VS{14}A na haw nda feeji neerekawyaŋ, nda tuuzun neerekawyaŋ, nda nooru barmaykawyaŋ kaŋ goo ma goro gar Irkoy
hugu beeroo ra.

\VS{15}A na karfuyaŋ tee barzu. A na borey kul, nda feejey, nda hawey gaaray kʼi kaa Irkoy hugu beeroo ra. A na barmaykey noorey mun, a na taabaley gum.

\VS{16}A nee tuuzun neerekey se: «Wa wey kaa ne ra! War masʼay Baabaa Irkoy hugoo tee maamalahugu!»

\VS{17}Nga taalibey hongu kaŋ a hantumandi
Citaaboo ra ka nee: «Ni hugoo bajoo alhuzunoo gʼay ŋaa nda kunehere.»\FTNT{*}{{\FR 2:17 }{\FR{2.17
}}{\XT{Zaburey 69.10.}}}


\par }{\PP \VS{18}Woo banda ga, Alyahuudey šelaŋ ka nee: «Macin ti tammaasa kayfantaa kaŋ nʼga tee ir se ka cebe kaŋ ni goo nda hini ka hayey wey tee?»

\VS{19}Isa nʼi zaabi ka nee: «Wa Irkoy
hugoo woo kayri, jirbi hinza ra ay gʼa kayandi.»

\VS{20}Alyahuudey nee: «Jiiri woytaaci cindi iddu (46) no Irkoy hugoo woo nʼa tee cinayan ra, ni, nʼgʼa kayandi jirbi hinza ra?»

\VS{21}Amma Irkoy hugoo kaŋ ga Isa šelaŋ manʼti kala nga hunday gaahamoo.

\VS{22}Woo se waatoo kaŋ ra a tun bukawey ra, nga taalibey hongu kaŋ a nʼa har. I naanay Citaaboo nda šennoo kaŋ Isa nʼa har.


\par }{\SH Haya kul kaŋ goo adamize ra, Isa gʼa bay
\par }
{\PP \VS{23}Kaŋ Isa goo Žerizalem,
Borcintaraa jingaroo waati, boro boobo naanay maaɲoo kaŋ i dii tammaasa kayfantey kaŋ a gʼi tee.

\VS{24}Amma Isa si naanay ey, a gʼi kul bay,

\VS{25}zama a si too boro ma šelaŋ a se adamize ga. Nga, a ga haya bay kaŋ goo adamize ra.




\par }\Chap{3}{\SH Isa nda Nikodem faajikaaraa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Boro foo kaŋ goo
Fariziyeŋey ra kaŋ maaɲoo ti Nikodem, Alyahuudey boŋkoyni foo no,

\VS{2}a kaa Isa do cijin here ka nee a se: «Rabbi, ir ga bay kaŋ cawandikaw ti ni kaŋ hun Irkoy do, zama boro kul si hin ka tammaasa kayfantey wey tee kaŋ ni goo mʼi tee nda manʼti Irkoy bara a bande.»

\VS{3}Isa zaabi ka nee a se: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har ma ne, nda boro mana hayandi taaga\FTNT{*}{{\FR 3:3 }{\FR{3.3
}}{\FQ{hayandi taaga}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{hayandi ka hun beene.}}}, a si hin ka dii Irkoy
Laamaa.»


\par }{\PP \VS{4}Nikodem nee a se: «Taka foo nda boro kaŋ žen ga hin ka hayandi? A mma hin ka yee nga ɲaa gundoo ra ka yee ka hayandi?»

\VS{5}Isa zaabi ka nee: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har ma ne, nda boro mana hayandi hari nda Irkoy
Hundoo albarkaa ra, a si hin ka huru Irkoy Laamaa ra.

\VS{6}Haya kaŋ hayandi adamize albarkaa ra ti adamize, haya kaŋ hayandi Irkoy Hundoo albarkaa ra ti hundi.

\VS{7}A masi ni boŋoo haw kaŋ ay nee: ‹Kala war ma hayandi taaga.›\FTNT{†}{{\FR 3:7 }{\FR{3.7
}}{\FT{Sorro 3to.}}}

\VS{8}Hewoo ga hẽe nongu kaŋ ra a baa, nʼga maa jindoo, amma nʼsi bay nongu kaŋ ra a hun, nʼsi bay nongu kaŋ ra a ga koy. Takaa woo da ti boro kul kaŋ hayandi Irkoy Hundoo albarkaa ra.»


\par }{\PP \VS{9}Nikodem nʼa zaabi ka nee: «Taka foo nda woo ga hin ka tee?»

\VS{10}Isa zaabi ka nee a se: «Ni kaŋ ti Izirayel cawandikaa, amma nʼsi hayey wey bay?

\VS{11}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har ma ne, hayaa kaŋ ir gʼa bay no ir gʼa har, hayaa kaŋ ir dii a, nga ga ir ga seedetaray tee, amma war si yadda ir seedetaraa ga.

\VS{12}Nda ay šelaŋ war se laboo hayey ga, war si naanay, taka foo nda war ga naanay nda ay šelaŋ war se beenaa hayey ga?

\VS{13}Boro kul mana žigi beenaa ra, nda manʼti
Boro-izʼaroo kaŋ zunbu ka hun beenaa ra.


\par }{\PP \VS{14}Sanda takaa kaŋ nda Musa na gondoo jer bundu ga saajoo ra\FTNT{‡}{{\FR 3:14 }{\FR{3.14
}}{\XT{Kabuyaney 21.7–9.}}}, takaa din da kala Boro-izʼaroo ma jerandi
 
\VS{15}hala boro kul kaŋ naanay a ma duu hunayan abadantaa.

\VS{16}Zama Irkoy hanse ka baa aduɲɲa, a na nga
Izʼaru bajja follokaa nondi\FTNT{§}{{\FR 3:16 }{\FR{3.16
}}{\FQ{Zama Irkoy hanse ka baa aduɲɲa, a na nga
Izʼaru bajja follokaa nondi}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{Zama takaa ne kaŋ nda Irkoy baa aduɲɲa: a na nga
Izʼaru bajja follokaa nondi.}}} hala boro kul kaŋ naanay a masi halaci, a ma duu hunayan abadantaa.

\VS{17}Irkoy mana nga Izʼaroo sanba aduɲɲa ra hala a ma aduɲɲa ciiti, amma a nkʼa sanba a ma aduɲɲa hallasi.

\VS{18}Boro kaŋ naanay a si ciitandi, amma boro kaŋ si naanay, ciitandi ka ben, zama a mana naanay Irkoy Izʼaru follokaa maaɲoo.

\VS{19}Ciitoo ti, gaayoo kaa aduɲɲa ra, adamizey baa kubaa ka bisa gaayoo, zama ngi teegoyey ga laala.

\VS{20}Zama boro kul kaŋ ga goy laala tee, mma konna gaayoo, a si kaa gaayoo here, nga teegoyey masi bangay.

\VS{21}Amma boro kaŋ ga goy nda cimi ga kaa gaayoo here hala nga teegoyey ma bangandi kaŋ i teendi nda Irkoy ibaayoo.»


\par }{\SH Yehiya kaŋ ti batizekaa šelaŋ Isa Almasihu ga
\par }
{\PP \VS{22}Woo banda ga, Isa nda nga taalibey koy Žude gandaa ra, a na waati tee i bande no din, a ga borey
batize.

\VS{23}Yehiya mo ga borey batize Enoŋ kaŋ ga man Salim, zama hari boobo goo no din. Boroyaŋ ga kaa hala i ma batizandi.

\VS{24}Woo ti za Yehiya mana huru kasaa ra.


\par }{\PP \VS{25}Kakaw huru Yehiya taalibey nda Alyahuudu foo game henanandiyanoo ga.

\VS{26}I koy Yehiya do ka nee a se: «Rabbi, boraa kaŋ cindi ni bande Žurdeŋ isaa se banda, kaŋ ga nʼna seedetaray too, nga ne, a goo ma borey batize, de borey kul goo ma koy a do.»

\VS{27}Yehiya zaabi ka nee: «Boro kul si hin ka duu baffoo kala woo kaŋ hun a se Irkoy do beenaa ra.

\VS{28}War zaati ga tee ya ne seede kaŋ ay nee: ‹Ay manʼti
Almasihu, amma ya nka sanbandi a jine.›

\VS{29}Boraa kaŋ wane nda woyhiijoo manʼti kala aruhiijoo, amma aruhiijoo ceroo kaŋ goo jeroo ga, ga haŋajer a se, a ga hanse ka ɲaali nda aruhiijoo jindoo kaŋ se a ga maa. Woo ti ay ɲaaloo, haya kul sʼa gaza.

\VS{30}Boraa din, kala a ma tonton, agay ya yee ganda.»


\par }{\SH Boraa kaŋ hun beenaa ra
\par }
{\PP \VS{31}«Boraa kaŋ hun beene goo borey kul boŋ. Boro kaŋ goo laboo ga, laboo wane nda a, laboo hayey ga a ga šelaŋ. Boraa kaŋ hun beenaa ra [goo borey kul boŋ],

\VS{32}hayey kaŋ a dii ey, a maarʼey, a ga seedetaray tee i ga. Amma boro kul si yadda nga seedetaraa ga.

\VS{33}Boro kaŋ na nga seedetaraa dii tabatandi kaŋ Irkoy ti cimi.

\VS{34}Zama boraa kaŋ Irkoy nʼa sanba, Irkoy šenney no a gʼi har, zama Irkoy si nga
Hundoo neeši kʼa noo.

\VS{35}Baabaa Irkoy ga baa
Izʼaroo, de mo a na hayaa kul daŋ kaboo ra.

\VS{36}Boro kaŋ naanay Izʼaroo duu hunayan abadantaa, boro kaŋ na Izʼaroo kuta si kaa ka dii hunaroo, amma Irkoy futayyanoo ga cindi a ga.»




\par }\Chap{4}{\SH Isa nda Samari koyraa woyoo šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kaŋ Isa bay kaŋ
Fariziyeŋey maa kaŋ nga ga taalibi tee kʼi
batize ka bisa Yehiya,

\VS{2}– woo gar manʼti Isa hunday no ma borey batize, nga taalibey no –

\VS{3}a hun Žude ka yee ka koy Galile.

\VS{4}A tilasu a ma bisa nda
Samari gandaa.

\VS{5}A too Samari koyra foo ra kaŋ se i ga nee Sišar kaŋ ga man faaroo kaŋ Yakuba bay kʼa noo nga izʼaroo Isufi se.\FTNT{*}{{\FR 4:5 }{\FR{4.5
}}{\XT{Šintinoo 33.19; Žozuwe 24.32.}}}

\VS{6}No din ra Yakuba dayoo goo. Isa fara diraa ra, a goro de dayoo jeroo ga, woo ti guuru woy cindi hinka (12) dimma ga.


\par }{\PP \VS{7}Samari woy foo kaa ka hari gur. Isa nee a se: «Ay noo ya haŋ.»

\VS{8}Woo gar nga taalibey koy koyraa ra ka ŋaayan day.

\VS{9}Samari woyoo nee a se: «Taka foo ni, Alyahuudu, ga agay kaŋ ti Samari woy wiri hari?» Alyahuudey nda Samari borey si marga haya kul ra, nga se a na woo har.

\VS{10}Isa nʼa zaabi ka nee: «Nda a gar ni mma Irkoy nooyanoo bay nda boraa kaŋ goo ma nee ma ne: ‹Ay noo ya haŋ›, ni hunday no mʼa wiri ma haŋ, de a ga ni noo hari hunante.»

\VS{11}[Woyoo] nee a se: «Ay koyoo, aja sii ma ne, dayoo ga guusu, adiši man ra nʼga duu hari hunantaa?

\VS{12}Ni nka bisa ir baabaa Yakuba kaŋ nʼir noo dayoo, nga hunday haŋ a ra, izey nda nga almaney haŋ a ra?»

\VS{13}Isa nʼa zaabi ka nee: «Boro kul kaŋ na haroo woo haŋ ga jaw koyne,

\VS{14}amma boro kaŋ na haroo haŋ kaŋ ay gʼa noo a se, šikka sii kaŋ a si jaw hala abada. Haroo kaŋ ay gʼa noo a se ga tee a ra isaɲaa kaŋ ga boosu hala hunayan abadantaa ra.»

\VS{15}Woyoo nee Isa se: «Ay koyoo, ay noo haroo woo hala ya si yee ka jaw, ya si yee ka kaa ne ra ka hari gur.»


\par }{\PP \VS{16}Isa nee a se: «Koy ni kurɲoo cee, ma kaa ne ra.»

\VS{17}Woyoo nʼa zaabi ka nee: «Ay sii nda kurɲe.» Isa nee a se: «Nʼna har ka boori ka nee: ‹Ay sii nda kurɲe›,

\VS{18}zama kurɲe guu no nʼnʼa tee ka bisa, woo kaŋ goo ni kone sohõ da manʼti ni kurɲoo. Nʼna cimi har woo ra.»

\VS{19}Woyoo nee a se: «Ay Koyoo, ay ga dii kaŋ annabi ti ni.

\VS{20}Ir kaagey sujudu Irkoy se tondi hondoo woo boŋ, amma war, war ga nee kaŋ Žerizalem ti nongoo kaŋ ra boro ga hima ka sujudu.»

\VS{21}Isa nee a se: «Woyoo, naanay agay, waatoo ga kaa kaŋ ra manʼti tondi hondoo woo boŋ wala Žerizalem no war ga sujudu Baabaa Irkoy se.

\VS{22}War ga sujudu haya se kaŋ war sʼa bay, ir ga sujudu haya se kaŋ ir gʼa bay, zama hallasiroo si hun kala Alyahuudey do.

\VS{23}Amma waatoo ga kaa, de mo waatoo kaa ka ben kaŋ ra sujudukaw cimey ga sujudu Baabaa Irkoy se nda
Hundi nda cimi, zama wey ti sujudukey kaŋ Baabaa Irkoy gʼi ceeci.

\VS{24}Irkoy ti Hundi, adiši borey kaŋ ga sujudu a se mma hima ka sujudu a se nda Hundi nda cimi.»

\VS{25}Woyoo nee a se: «Ay ga bay kaŋ
Isuubantaa kaŋ se i ga nee
Almasihu ga hima ka kaa. Nda nga woo kaa, a ga haya kul bayrandi ir se.»

\VS{26}Isa nee a se: «Agay no, agay kaŋ ga šelaŋ ma ne.»


\par }{\PP \VS{27}I goo woo da ra kaŋ nga taalibey kaa, boŋey haw kaŋ Isa ga šelaŋ woy bande. Amma boro kul mana nee: «Macin no nʼga wiri?» wala «Macin no ni goo mʼa har a bande?»

\VS{28}Woo banda ga, woyoo na nga hooboo naŋ ka koy koyraa ra ka nee borey se:

\VS{29}«Wa kaa ka dii boro foo kaŋ na hayaa kul har ya ne kaŋ ay nʼa tee. A ga hin ka tee nga ti Almasihu?»

\VS{30}Borey fatta koyraa ra ka koy a do.


\par }{\PP \VS{31}Waatoo woo, Isa taalibey nʼa suurandi ka nee: «Rabbi, ŋaa!»

\VS{32}Amma a nee i se: «Agay, ay goo nda ŋaayan kaŋ war, war sʼa bay.»

\VS{33}Taalibey nee cere se: «Boro ka kate a se ŋaayan?»

\VS{34}Isa nee i se: «Ay ŋaahayaa manʼti kala ya boraa kaŋ nʼay sanba ibaayoo tee, ka nga goyoo benandi.

\VS{35}War hunday si nee kaŋ ne nda handu taaci hegaa ga tee? Nga ne, ay ga nee war se, war ma war boŋey jer ka faarey guna, zama i nin hegaa se. Za sohõ da

\VS{36}hegaykaa ga duu banaw, a ga faari-izey marga hunayan abadantaa se. Woo ra boro hinkaa kaŋ ti dumakaa nda hegaykaa ga ɲaali cere bande.

\VS{37}Zama woo ra yaasaa na cimi har kaŋ nee: ‹Affoo ga duma, affoo ga hegay.›

\VS{38}Agay, ay na war sanba war ma hayaa hegay kaŋ war manʼa goy. Affooyaŋ goy, de war huru ngi goyoo ra.»


\par }{\PP \VS{39}Koyraa din Samari boro boobo naanay Isa, woyoo deedaa maaganda se kaŋ na seedetaray tee ka nee: «A na hayaa kul kaŋ ay nʼa tee har ya ne.»

\VS{40}Koyne mo kaŋ Samari borey kaa a do, i nʼa suurandi a ma cindi ngi bande. A cindi no din jirbi hinka.

\VS{41}Boro boobo kaŋ bisa borey wey naanay nga šennoo maaganda se.

\VS{42}I nee woyoo se: «Manʼti ni fillaa se ir ga naanay, zama ir hunday maa a se, ir ga bay mo kaŋ nda cimi, nga ti aduɲɲa Hallasikaa.»


\par }{\SH Isa na kokoyoo goykaw beeri foo izʼaroo noo baani
\par }
{\PP \VS{43}Jirbi hinkaa woo banda ga, Isa hun no din ka koy Galile,

\VS{44}zama nga zaati ka bayrandi kaŋ annabi si beerandi nga boŋ gandaa ra.

\VS{45}Waatoo kaŋ a too Galile, Galile borey nʼa kubay henna, za i dii hayey kul kaŋ a nʼi tee Žerizalem jingaroo hane, zama ngi hunday koy jingaroo ra.


\par }{\PP \VS{46}A yee Kana kaŋ goo Galile kaŋ ra a bay ka haroo bere kʼa tee
alaneb hari moora. Kaparnahum ra, kokoyoo goykaw beeri foo goo kaŋ izʼaroo ga wirci.

\VS{47}Kaŋ a maa kaŋ Isa hun Galile ka koy Žude, a koy a do kʼa ŋaaray a ma doo nga izʼaroo do kʼa noo baani, zama a ga baa ka buu.

\VS{48}Isa nee a se: «Nda war mana dii tammaasayaŋ nda kayfiyaŋ, šikka sii war si naanay.»

\VS{49}Kokoyoo goykaa nee a se: «Ay Koyoo, doo za ay izoo mana buu.»

\VS{50}Isa nee a se: «Koy, ni izʼaroo ga huna.» Aroo naanay šennoo kaŋ Isa nʼa har, a koy.

\VS{51}A goo ma doo da kaŋ nga tamey nʼa kubay ka nee a se kaŋ nga izoo ga huna.

\VS{52}A nʼi hãa wala waati foo no a baa a se. I nee a se: «Bi, zaarikay guuru foo dimma ga no gaaham konnoo ben a ga.»

\VS{53}Baaboo lakkaloo zunbu kaŋ waatoo din hunday no Isa nee nga se: «Ni izʼaroo ga huna.» A naanay, nga nda nga hugoo borey kul.

\VS{54}Woo ti Isa tammaasa kayfante hinkantoo kaŋ a yee kʼa tee kaŋ a hun Žude ka koy Galile.




\par }\Chap{5}{\SH Isa na wircikoyni noo baani Betezata bangoo jeroo ga
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, Alyahuudey jingar foo tee, Isa žigi ka koy Žerizalem.

\VS{2}Woo gar kaŋ Žerizalem ra, koyraa mee foo kaŋ se i ga nee Feejey huru miɲoo, nga jeroo ga, bangu foo nda galliya guu goo no, bangoo maaɲoo ti Betezata Ebere šenni ra.

\VS{3}Galliyawey din ra, wircikoyni boobo kaŋ ti danawyaŋ, nda borojereyaŋ, nda bonguyaŋ goo ma kani [ka haroo guzuguzuyanoo batu.

\VS{4}Zama ir Koyoo almalayka foo no ma zunbu bangoo ra, waati ka kaa waati ka haroo guzuguzu, de boro jinaa kaŋ ga doo haroo ra guzuguzuyanoo banda ga, ga duu baani, a ma tee wirci dumi kul kaŋ goo a ga.]

\VS{5}Aru foo goo no din kaŋ ga wirci jiiri waranza cindi yaaha (38).

\VS{6}Isa dii a, a ga kani, a bay kaŋ a gay a ga wirci, a nee a se: «Nʼga baa ma duu baani?»

\VS{7}Wircikoynoo nʼa zaabi ka nee: «Ay Koyoo, ay sii nda boro kaŋ gʼay warra bangoo ra waati kaŋ haroo guzuguzandi. Waati kaŋ agay, ay ga koy, boro foo ga zunbu ay jine.»

\VS{8}Isa nee a se: «Tun, ma ni daarijoo zaa, ma dira.»

\VS{9}Dogoo din da aroo duu baani, a na nga daarijoo zaa, a dira. Hanoo din
hunanzamzaari no.

\VS{10}Alyahuudey nee boraa kaŋ duu baani se: «Hunanzamzaari ti hõ, a si hima ma ni daarijoo zaa.»

\VS{11}A nʼi zaabi ka nee: «Boraa kaŋ nʼay noo baani ka nee ya ne: ‹Ni daarijoo zaa, ma dira.›»

\VS{12}I nʼa hãa ka nee: «May ti boraa kaŋ nee ma ne: ‹Zaa ka dira?›»

\VS{13}Amma aroo kaŋ duu baani si boraa bay, zama Isa dere jamaa ra\FTNT{*}{{\FR 5:13 }{\FR{5.13
}}{\FQ{zama Isa dere jamaa ra}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{zama Isa dere jamaa maaganda se.}}} kaŋ goo no din ra.


\par }{\PP \VS{14}Woo banda ga, Isa nʼa gar Irkoy
hugu beeroo ra, a nee a se: «Nga ne, ni duu baani, masi zunubu tee koyne, haya masi koy duu ni kaŋ jaase ijinaa.»

\VS{15}Aroo koy, a bayrandi Alyahuudey se kaŋ Isa ka nga noo baani.

\VS{16}Woo se Alyahuudey ga Isa gurzugay, zama a na hayey wey tee hunanzamzaaroo hane.

\VS{17}Amma [Isa] nʼi zaabi ka nee: «Ay Baabaa Irkoy goo goyoo ga hala hõ, agay da goo a ga.»

\VS{18}Woo maaganda se Alyahuudey ga hanse ka ceeci koyne ngi mʼa wii, zama a ga hunanzamzaaroo hoo. Koyne mo a ga nee Irkoy se nga Baabaa gundoo, a ga nga boŋ sawandi nda Irkoy.


\par }{\SH Irkoy Izʼaroo hinoo
\par }
{\PP \VS{19}Isa na šennoo zaa ka nee i se: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se,
Izʼaroo si hin ka haya kul tee nda nga boŋ nda manʼti haya kaŋ a dii Baabaa Irkoy gʼa tee. Zama hayey kaŋ Baabaa Irkoy gʼi tee, ngi no Izʼaroo mo gʼi tee.

\VS{20}Zama Baabaa Irkoy ga baa Izʼaroo, de a ga haya kul cebe a se kaŋ a gʼa tee. A gʼa cebe hayayaŋ kaŋ a mʼi tee kaŋ bisa wey, de a ga tee war se boŋhaway.

\VS{21}Zama takaa kaŋ nda Baabaa Irkoy ga bukawey tunandi kʼi hunandi, takaa din da Izʼaroo mo ga boro hunandi kaŋ a baa.

\VS{22}Koyne mo Baabaa Irkoy si boro kul ciiti, amma a na ciitoo kul noo Izʼaroo se,

\VS{23}hala borey kul ma Izʼaroo beerandi sanda takaa kaŋ nda i ga Baabaa Irkoy beerandi. Boro kaŋ si Izʼaroo beerandi si Baabaa Irkoy beerandi kaŋ nʼa sanba.


\par }{\PP \VS{24}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, boro kaŋ ga haŋajer ay šennoo se, de a naanay boraa kaŋ nʼay sanba, boraa ga duu hunayan abadantaa, a si ciitandi, amma a nka hun buuyan ra ka koy hunayan ra.

\VS{25}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, waatoo ga kaa, de mo waatoo kaa ka ben kaŋ ra bukawey ga maa Irkoy Izʼaroo jindoo, de wey kaŋ ga maarʼa ga huna.

\VS{26}Zama takaa kaŋ nda hunayan goo Baabaa Irkoy kone, takaa din da nda hunayan goo Izʼaroo mo kone.

\VS{27}A nʼa noo hini a ma ciiti, zama nga ti
Boro-izʼaroo.

\VS{28}Woo masi war boŋey haw, zama waatoo ga kaa kaŋ ra borey kul kaŋ goo
saarawey ra ga maa jindoo,

\VS{29}de i ga fatta. Goy henna teekey ga tun ka huna, amma goy laala teekey ga tun ciitoo se.»


\par }{\SH Hayey kaŋ ga seedetaray tee Isa ga
\par }
{\PP \VS{30}«Ay si hin ka haya kul tee nda ay boŋ. Woo kaŋ ay maa Irkoy nʼa har nda ay ga ciiti. Ay ciitoo ga šerre, zama manʼti agay ibaayoo no ay gʼa ceeci, amma boraa kaŋ nʼay sanba ibaayoo no ay gʼa ceeci.

\VS{31}Nda agay hunday no ma seedetaray tee ay boŋ ga, ay seedetaraa manʼti cimi.

\VS{32}Boro foo no ma seedetaray tee ay ga, ay ga bay mo kaŋ nga seedetaraa ti cimi kaŋ a gʼa tee ay ga.

\VS{33}War, war na boroyaŋ sanba Yehiya\FTNT{†}{{\FR 5:33 }{\FR{5.33
}}{\FT{Yehiya woo manʼti kala batizekaa.}}} do, a na seedetaray tee cimoo ga.

\VS{34}Agay, ay si too boro seedetaray ga, amma ya mma woo har hala war, war ma duu ka hallasi.

\VS{35}Yehiya ti fitillaa kaŋ ga dii, a ga gaay noo, amma war, war baa war ma ɲaali nga gaayoo ra guuru foo.

\VS{36}Agay, ay goo nda seedetaray kaŋ bisa Yehiya wanoo, zama teegoyey kaŋ Baabaa Irkoy nʼi noo ya ne yʼi benandi, teegoyey din hunday kaŋ ay gʼi tee no ma seedetaray tee kaŋ Baabaa Irkoy kʼay sanba.

\VS{37}Baabaa Irkoy hunday kaŋ nʼay sanba na seedetaray tee ay ga. War mana bay ka maa jindoo, war mana bay ka dii nga alhaaloo,

\VS{38}nga šennoo si cindi war ra, zama boraa kaŋ nga, a nʼa sanba, woo din, war si naanay a.

\VS{39}War ga
Citaaboo caw kʼa fesufesu, zama war ga hongu nga ra war ga duu hunayan abadantaa, nga no ma seedetaray tee ay ga.

\VS{40}War si baa war ma kaa ay do ka duu hunaroo.


\par }{\PP \VS{41}Manʼti adamizey do ay ga duu darža.

\VS{42}Amma ay ga war bay kaŋ Irkoy bajoo sii war ra.

\VS{43}Agay, ay kaa ay Baabaa Irkoy maaɲoo ga, war mana yadda ay ga. Nda boro foo kaa nga boŋ maaɲoo ga, war ga yadda a ga.

\VS{44}Taka foo nda war, war ga hin ka naanay, war kaŋ ga baa daržaa kaŋ hun borey do, de war si daržaa ceeci kaŋ ga hun Irkoy follokaa do?

\VS{45}War masi hongu kaŋ agay, ay ga war wurru Baabaa Irkoy do. Musa kaŋ ga war ga naata ti war wurrukaa.

\VS{46}Nda a gar war nka naanay Musa war ga naanay agay mo, zama agay ti boraa kaŋ ga a hantum.

\VS{47}Amma nda war si naanay hayey kaŋ a nʼi hantum, taka foo nda war ga naanay ay šenney?»




\par }\Chap{6}{\SH Isa na boro zenber guu (5.000) ŋandi
\par }
{\R (Matiyu 14.13–21; Marku 6.30–44; Luka 9.10–17)

\par }{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, Isa koy Galile kaŋ se i ga nee Tiberiyad, isabangoo boŋ faa ga.

\VS{2}Alžama beeri hanga a, zama i ga dii tammaasa kayfantey kaŋ a gʼi tee wircikoyney se.

\VS{3}Isa žigi tondi hondoo boŋ ka goro, nga nda nga taalibey.

\VS{4}Borcintaraa jingaroo kaŋ ti Alyahuudey jingaroo man.

\VS{5}Isa na nga boŋoo jer, de a dii alžama beeri kaŋ ga kaa nga do, a nee Filip se: «Man ra ir ga ŋaayan day hala borey wey ma ŋaa?»

\VS{6}A nka šennoo woo har kʼa sii, zama a ga hayaa bay kaŋ nga gʼa tee.

\VS{7}Filip nʼa zaabi ka nee: «Ba nzorfu kaaray tamma boŋ zangu hinka (200) takula si wasa hala boro kul ma duu a ra ikaccu-kaccu.»

\VS{8}Nga taalibey affoo kaŋ ti Andere, Simoŋ Piyer armaa nee a se:

\VS{9}«Zankaaru foo goo ne kaŋ kone
orž takula guu nda hamiisa hinka goo, amma macin no woo gʼa hanse alžama beeroo se?»

\VS{10}Isa nee a se: «Wa borey gorandi.» Subu boobo goo no din. I goro, arey hinnaa ga too zenber guu (5.000) cine.

\VS{11}Isa na takulawey zaa, a na Irkoy foo nda goy, a nʼi zamna borey kaŋ ga goro se, takaa din da hamiisawey mo, a nʼi noo haya kaŋ ga wasa i se.

\VS{12}Waatoo kaŋ i kungu, a nee nga taalibey se: «Wa wey kaŋ cindi marga hala haya kul masi mursu.»

\VS{13}I nʼi marga, i na kokondo woy cindi hinka (12) too nda woo kaŋ cindi orž takula guu dunbu-dunbantey ŋaayanoo banda ga.

\VS{14}Kaŋ borey dii tammaasa kayfantaa kaŋ Isa nʼa tee, i nee: «Nda cimi, woo ti annaboo kaŋ ga hima ka kaa aduɲɲa ra.»

\VS{15}Isa bay kaŋ i ga kaa ka nga dii ka nga tee kokoy, a hun no din ka yee koyne tondi hondoo boŋ nga hinne.


\par }{\SH Isa dira nda nga cewey hari boŋ
\par }
{\R (Matiyu 14.22–33; Marku 6.45–52)

\par }{\PP \VS{16}Waynaa kaŋyanoo ga, Isa taalibey koy isabangoo miɲoo ga.

\VS{17}I huru harihii foo ra ka deŋ ka koy isabangoo boŋ faa ga, Kaparnahum here. Kubaa huru, amma Isa mana koy i do.

\VS{18}Hew beeri tun, isabangoo boosu.

\VS{19}Taalibey na hiyoo hun ka koy haya kaŋ ga too kilomeetar guu ka koy iddu taka kaŋ i ga dii Isa ga dira nda nga cewey isabangoo boŋ ka man hiyoo. I hunbur.

\VS{20}Amma Isa nee i se: «Agay no, war masi hunbur.»

\VS{21}I baa ngi mʼa zaa harihiyoo ra, amma dogoo din da hiyoo too nongoo kaŋ ra i ga koy guraa ga.


\par }{\SH Jamaa ga Isa ceeci
\par }
{\PP \VS{22}Subaa ra, alžamaa kaŋ cindi isabangoo boŋ faa ga, dii kaŋ harihii sii no din kala afolloku, Isa mana huru nga taalibey bande a ra, amma taalibey hinne ka koy.

\VS{23}Harihii fooyaŋ mo hun Tiberiyad ka kaa nongoo jeroo ga kaŋ ra i na takulawey ŋaa waatoo kaŋ ir Koyoo na albarka daŋ Irkoy se ka ben.

\VS{24}Waatoo kaŋ jamaa dii kaŋ Isa sii no, nga taalibey mo sii no, i huru hiyey ra ka koy Kaparnahum kʼa ceeci.


\par }{\SH Isa ti hunayan ŋaahayaa
\par }
{\PP \VS{25}Waatoo kaŋ i na Isa gar isabangoo boŋ faa ga, i nee a se: «Rabbi, waati foo no ni kaa ne ra?»

\VS{26}A nʼi zaabi ka nee: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, war gʼay ceeci, manʼti tammaasa kayfantey kaŋ war dii ey se, amma war goo ay bande, zama war ŋaa, war kungu.

\VS{27}War masi goy ŋaahayaa kaŋ ga mursu se, amma wa goy ŋaahayaa se kaŋ ga cindi hala hunayan abadantaa ra. Ŋaahayaa,
Boro-izʼaroo gʼa noo war se, zama nga no Baabaa Irkoy nʼa tabatandi.»


\par }{\PP \VS{28}I nee Isa se: «Macin no ir mʼa tee hala ir ma hin ka Irkoy teegoyey tee?»

\VS{29}Isa nʼi zaabi ka nee: «Irkoy teegoyoo ti, war ma naanay boraa kaŋ nga, a nʼa sanba.»

\VS{30}I nee a se: «Macin ti tammaasa kayfantaa kaŋ ni, nʼgʼa tee hala ir ma dii a ka naanay ni? Macin no nʼgʼa tee?

\VS{31}Ir kaagey na ŋaahayaa kaŋ se i ga nee
man ŋaa saajoo ra sanda takaa kaŋ nda a hantumandi
Citaaboo ra ka nee: ‹A nʼi noo ŋaayan kaŋ hun beenaa ra i mʼa ŋaa.›\FTNT{*}{{\FR 6:31 }{\FR{6.31
}}{\XT{Fattaroo 16.4, 15; Zaburey 78.24.}}}»

\VS{32}Isa nee i se: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, manʼti Musa ka war noo ŋaahayaa kaŋ hun beenaa ra, amma ay Baabaa Irkoy no ma war noo beenaa ŋaayan alhakiikaa,

\VS{33}zama Irkoy ŋaayanoo manʼti kala boraa kaŋ zunbu ka hun beenaa ra ka aduɲɲa noo hunayan.»

\VS{34}I nee a se: «Ir Koyoo, ir noo ŋaayanoo woo waati kul.»

\VS{35}Isa nee i se: «Agay, agay ti hunayan ŋaayanoo. Boro kaŋ kaa ay do, šikka sii, a si heray, boro kaŋ ga naanay agay, šikka sii, a si jaw abada.


\par }{\PP \VS{36}Amma ay ga nee war se, war dii [agay], amma war si naanay.

\VS{37}Haya kul kaŋ Baabaa Irkoy nʼa noo ya ne ga kaa ay do. Boro kaŋ kaa ay do, šikka sii ay sʼa warra taray.

\VS{38}Zama manʼti ya agay ibaayoo tee se ay zunbu ka hun beenaa ra, amma boraa kaŋ nʼay sanba ibaayoo no ay gʼa tee.

\VS{39}A gar boraa kaŋ nʼay sanba ibaayoo manʼti kala haya kul kaŋ a nʼa noo ya ne ba affoo masi dere i ra, de zaari koraa hane yʼi tunandi.

\VS{40}Ay Baabaa Irkoy ibaayoo manʼti kala boro kul kaŋ dii
Izʼaroo, a naanay a, ma duu hunayan abadantaa, de ya boraa tunandi zaari koraa hane.»


\par }{\PP \VS{41}Alyahuudey ŋuunuŋuunu Isa ga, zama a nee: «Agay ti ŋaahayaa kaŋ zunbu ka hun beenaa ra.»

\VS{42}I nee: «Manʼti Isa Isufi izʼaroo ti woo, ir ga ɲaŋoo nda baaboo bay? Taka foo sohõ a ga nee: ‹Beenaa ra ay zunbu ka hun?›»

\VS{43}Isa nʼi zaabi ka nee: «War masi ŋuunuŋuunu cere ra.

\VS{44}Boro kul si hin ka kaa ay do, nda manʼti ay Baabaa Irkoy kaŋ nʼay sanba kʼa cendi, de agay, ay gʼa tunandi zaari koraa hane.

\VS{45}A hantumandi annabey citaabey ra ka nee: ‹Irkoy gʼi kul cawandi.›\FTNT{†}{{\FR 6:45 }{\FR{6.45
}}{\XT{Ezayi 54.13.}}} Takaa din da, boro kul kaŋ maa Baabaa Irkoy se ka hayey kaŋ a gʼi cawandi dii, ga kaa ay do.

\VS{46}Manʼti boro nka bay ka dii Baabaa Irkoy, boraa hinne kaŋ hun Irkoy do, nga ti boraa kaŋ dii Baabaa Irkoy.


\par }{\PP \VS{47}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, boro kaŋ ga naanay duu hunayan abadantaa.

\VS{48}Agay, agay ti hunayan ŋaahayaa.

\VS{49}War kaagey na man ŋaa saajoo ra, i buu.

\VS{50}Woo ti ŋaahayaa kaŋ ga zunbu ka hun beenaa ra, hala boro ma ŋaa a masi buu.

\VS{51}Agay, agay ti ŋaahaya hunantaa kaŋ zunbu ka hun beenaa ra. Boro kaŋ ŋaa ŋaahayaa woo ra, a ga huna hala abada. Ŋaahayaa kaŋ agay, ay gʼa noo manʼti kala ay hamoo kaŋ ay gʼa noo aduɲɲa hunaroo se.»


\par }{\PP \VS{52}Woo ga, Alyahuudey na cere kakaw ka nee: «Taka foo nda woo ga hin kʼir noo nga hamoo ir mʼa ŋaa?»

\VS{53}Isa nee i se: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, nda war mana Boro-izʼaroo hamoo ŋaa ka nga kuroo haŋ, hunayan sii war ra.

\VS{54}Boro kaŋ nʼay hamoo ŋaa kʼay kuroo haŋ, boraa duu hunayan abadantaa, de agay, ay gʼa tunandi zaari koraa hane.

\VS{55}Zama ay hamoo ti ŋaayan cimoo, ay kuroo ti haŋhaya cimoo.

\VS{56}Boro kaŋ nʼay hamoo ŋaa kʼay kuroo haŋ ga duumi ay ra, agay mo ga duumi boraa ra.

\VS{57}Takaa kaŋ nda Baabaa Irkoy hunantaa nʼay sanba, agay, ay ga duu hunayan Baabaa Irkoy ra, takaa din da boro kaŋ nʼay ŋaa ga duu hunayan ay ra.

\VS{58}Woo ti ŋaahayaa kaŋ zunbu ka hun beenaa ra. Manʼti war kaagey kaŋ na man ŋaa, i buu, takaa no. Boro kaŋ na ŋaahayaa woo ŋaa ga huna hala abada.»


\par }{\PP \VS{59}Isa mana hayey wey cawandi kala Kaparnahum
margahugoo ra.


\par }{\SH Hunayan abadantaa šenney
\par }
{\PP \VS{60}Isa taalibi boobo maa a se, de i nee: «Woo manʼti šenni, may no ma hin ka haŋajer a se?»

\VS{61}Isa bay hayaa kaŋ nga taalibey gʼa ŋuunuŋuunu šennoo woo ga, a nee i se: «Woo mma war maray?

\VS{62}De nda war dii
Boro-izʼaroo ga žigi ka koy nongoo kaŋ ra a bay ka cindi…?

\VS{63}Irkoy
Hundoo no ma hunandi, gaaham si baffoo hanse. Šenney kaŋ ay nʼi har war se manʼti kala Hundi nda hunayan.

\VS{64}Amma boroyaŋ goo war ra kaŋ si naanay.» Zama, za šintinoo ga, Isa ga borey bay kaŋ si naanay nda boraa kaŋ ga nga nondi.

\VS{65}A tonton ka nee: «Woo se ay nee war se kaŋ boro kul si hin ka kaa ay do nda manʼti Baabaa Irkoy kʼa donandi a se.»


\par }{\PP \VS{66}Woo maaganda se nga taalibey boro boobo yee nda banda, i mana dira a bande koyne.

\VS{67}Woo banda ga, Isa nee taalibi woy cindi hinkaa (12) se: «De war mo, war ga baa war ma koy wala?»

\VS{68}Simoŋ Piyer nʼa zaabi ka nee: «Ir Koyoo, may do ir ga koy? Hunayan abadantaa šenney sii kala ni kone.

\VS{69}De mo ir naanay, ir bay mo kaŋ ni ti Irkoy Boro Henanantaa.»

\VS{70}Isa nʼi zaabi ka nee: «Manʼti agay ka war, taalibi woy cindi hinkaa (12) suuba? Amma war affoo manʼti kala šaytan.»

\VS{71}A si šelaŋ kala Žudas ga kaŋ ti Simoŋ Iskariyot izʼaroo. Nga no ma kaa ka Isa nondi, nga taalibi woy cindi hinkaa (12) affoo.




\par }\Chap{7}{\SH Isa koy Tendewey jingaroo ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, Isa na Galile dira, a si baa nga ma Žude dira, zama Alyahuudey ga ceeci ngi mʼa wii.

\VS{2}Woo gar, Alyahuudey
Tendewey jingaroo man.

\VS{3}Isa armey nee a se: «Hun ne ka koy Žude hala ni taalibey ma dii ni teegoyey kaŋ nʼgʼi tee.

\VS{4}Zama boro kul si goy tuguyan ra nda a ga baa borey ma nga bay. Nda nʼga teegoyey wey tee, ni boŋ bayrandi aduɲɲa se.»

\VS{5}Ba nga armey mana naanay a.

\VS{6}Isa nee i se: «Agay alwaati hennaa mana kaa jina, amma war, alwaatey kul ti war wane.

\VS{7}Aduɲɲa si hin ka konna war, amma agay, a ga konna agay, zama ay goo ma seedetaray tee a ga kaŋ nga teegoyey ga laala.

\VS{8}War, wa žigi ka koy jingaroo ra, agay, ay si žigi ka koy jingaroo ra [jina], zama agay alwaati hennaa mana too.»

\VS{9}Kaŋ a na hayey wey har ka ben, nga hunday cindi Galile.


\par }{\PP \VS{10}Waatoo kaŋ Isa armey žigi ka koy jingaroo ra, waatoo din nga mo žigi. Manʼti borey mma dii a kaaray, amma [a ga hima nda sanda] tuguyan ra a koy.

\VS{11}Alyahuudey gʼa ceeci jingaroo ra, i nee: «Man boraa din?»

\VS{12}Alžamaa na kakaw beeri tee a ga. Boroyaŋ ga nee: «Boro boryo no.» Affooyaŋ ga nee: «Kalaa, a mma borey derandi.»

\VS{13}Woo kul, boro kul si šelaŋ a ga kaaray alžamaa jine, Alyahuudey hunburay se.


\par }{\SH Isa cawandi Irkoy hugu beeroo ra
\par }
{\PP \VS{14}Waatoo kaŋ jingaroo too nga gamoo ga ka ben no Isa žigi ka koy Irkoy
hugu beeroo ra ka cawandi.

\VS{15}Alyahuudey boŋey haw, de i ga nee: «Taka foo nda woo ga
Citaaboo bay, ka gar a mana caw?»

\VS{16}Isa nʼi zaabi ka nee: «Manʼti agay wane nda hayaa kaŋ ay gʼa cawandi, boraa kaŋ nʼay sanba wane nda a.

\VS{17}Boro kaŋ ga baa nga ma nga ibaayoo tee, a ga bay wala hayaa kaŋ ay gʼa cawandi, Irkoy do a hun wala ay boŋ ga ay ga šelaŋ.

\VS{18}Boro kaŋ ga šelaŋ nga boŋ ga, nga boŋ daržaa no a gʼa ceeci. Amma boro kaŋ ga boraa kaŋ na nga sanba daržaa ceeci, boraa din ti cimi, taari sii a ra.

\VS{19}Manʼti Musa ka war noo
ašariyaa wala? Boro sii war ra kaŋ ga ašariyaa dii. Macin se war ga ceeci kʼay wii?»

\VS{20}Alžamaa zaabi ka nee: «Ganji bara ni ra, may no ma ceeci ka ni wii?»

\VS{21}Isa nʼi zaabi ka nee: «Ay na teegoy folloku tee, de war kul boŋey haw.

\VS{22}Musa na war noo yaamar kaŋ war ma hurubangu, amma manʼti nga do a hun, a mana hun kala kaagey do, woo se ba
hunanzamzaari hane war ga boro daŋbangu.

\VS{23}Nda boro ga hurubangu hunanzamzaari hane hala Musa ašariyaa masi hoondi, taka foo nda war ga futu ay ga, zama ay na boro kunturoo kul noo baani hunanzamzaari hane?

\VS{24}War masi boro guna ka ciiti, amma wa ciiti nda fondaa.»


\par }{\SH Borey ga cere hãa wala Isa ti Almasihu
\par }
{\PP \VS{25}Žerizalem boro fooyaŋ nee: «Manʼti woo da no i ga ceeci ngi mʼa wii?

\VS{26}Nga ne, jamaa ra a ga šelaŋ, amma i si haya kul har a se. Alwakiiley bay nda cimi kaŋ boraa woo ti
Almasihu?

\VS{27}Woo, ir ga nongoo bay kaŋ ra a hun, amma Almasihu, waati kaŋ a kaa, boro kul si bay nongu kaŋ ra a hun.»

\VS{28}Isa ga cawandi Irkoy
hugu beeroo ra, a kaati ka nee: «War gʼay bay, war ga nongoo bay kaŋ ra ay hun? Ya na kaa nda ay boŋ, boraa kaŋ nʼay sanba ti cimi, war, war sʼa bay.

\VS{29}Agay, ay gʼa bay, zama nga do ay hun, nga kʼay sanba.»

\VS{30}Woo se i ceeci kʼa dii, amma boro kul mana kabe fur a ga, zama nga waatoo mana kaa jina.

\VS{31}Alžamaa ra, boro boobo naanay a, i nee: «Almasihu, waati kaŋ a kaa, a mma tammaasa kayfante tee ka bisa wey kaŋ boraa woo nʼi tee wala?»


\par }{\SH Lakkalkawyaŋ sanbandi i ma Isa dii
\par }
{\PP \VS{32}Fariziyeŋey maa kaŋ jamaa goo ma ŋuunuŋuunu ka hayey wey har Isa ga,
sargari juwalkey jineborey nda Fariziyeŋey na lakkalkawyaŋ sanba i mʼa dii.

\VS{33}Isa nee: «Ay goo war bande waati kayna koyne, nga banda ga, ay ga koy boraa kaŋ nʼay sanba do.

\VS{34}War ga kaa kʼay ceeci, amma war si duu [agay], nongoo kaŋ ra agay, ay ga koy, war, war si hin ka koy a ra.»

\VS{35}Alyahuudey nee cere se: «Man ra a ga baa nga ma koy kaŋ ra ir si hin ka duu a? Alyahuudey kaŋ say-say Grekey ra do a ga baa nga ma koy ka Grekey cawandi?

\VS{36}Macin ti šennoo woo kaŋ a nʼa har ka nee: ‹War gʼay ceeci, amma war si duu [agay], nongoo kaŋ ra agay, ay ga koy, war si hin ka koy a ra.›»


\par }{\SH Hari hunanteyaŋ
\par }
{\PP \VS{37}Zaari kokorantaa hane, jingaroo zaari beeroo, Isa tun ka kay ka kaati ka nee: «Boro kaŋ ga jaw, a ma kaa ay do ka haŋ.

\VS{38}Boro kaŋ ga naanay agay, isa hari hunanteyaŋ ga fatta a ra sanda takaa kaŋ nda
Citaaboo nʼa har\FTNT{*}{{\FR 7:38 }{\FR{7.37–38
}}{\FQ{Boro kaŋ ga jaw, a ma kaa ay do ka haŋ.
}}{\FV{38}}{\FT{ Boro kaŋ ga naanay agay, isa hari hunanteyaŋ ga fatta a ra sanda takaa kaŋ nda
Citaaboo nʼa har}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{Boro kaŋ ga jaw, a ma kaa ay do ka haŋ, 38 woo ti boro kaŋ ga naanay agay. Sanda takaa kaŋ nda
Citaaboo nʼa har, isa hari hunanteyaŋ ga fatta a ra,
}}{\XT{Ezekiyel 47.1; Zakariya 14.8.}}}.»

\VS{39}A si šelaŋ kala Irkoy
Hundoo ga kaŋ boro kaŋ naanay a ga duu a. Hundoo mana nondi jina, zama Isa mana huru nga daržaa ra.


\par }{\SH Alžamaa fay-fay Isa maaganda se
\par }
{\PP \VS{40}Alžamaa ra boroyaŋ kaŋ maa šenney wey nee: «Nda cimi, woo ti annaboo.»

\VS{41}Affooyaŋ nee: «Woo ti
Almasihu.» Affooyaŋ mo nee: «Galile da no Almasihu ga hun wala?

\VS{42}Citaaboo mana nee kaŋ Dawda banda-ka-zunboo, Betelehem koyraa kaŋ ra Dawda bay ka bara, nga ra Almasihu ga hun?\FTNT{†}{{\FR 7:42 }{\FR{7.42
}}{\XT{Samiyel 2to 7.12; Miše 5.1.}}}»

\VS{43}Alžamaa fay-fay Isa maaganda se.

\VS{44}Boroyaŋ i ra baa ngi mʼa dii, amma boro kul mana kabe fur a ga.


\par }{\SH Alyahuudey jineborey naanay jaŋaa
\par }
{\PP \VS{45}Lakkalkey yee
sargari juwalkey jineborey nda
Fariziyeŋey do. I nee i se: «Macin se war mana kate a?»

\VS{46}Lakkalkey zaabi ka nee: «Abada adamize kul mana bay ka šelaŋ sanda boraa woo takaa!»

\VS{47}Fariziyeŋey nʼi zaabi ka nee: «War mo, war nka dere wala?

\VS{48}Ir jineborey wala Fariziyeŋey, boro goo i ra kaŋ naanay a wala?

\VS{49}Amma alžamaa woo kaŋ si
ašariyaa bay, laalihayayaŋ no.»


\par }{\PP \VS{50}Nikodem kaŋ bay ka koy Isa do, ngi affoo no, a nee i se:

\VS{51}«Ir ašariyaa ga alhukum zurandi boro ga za i mana haŋajer a se, ka bay hayaa kaŋ a nʼa tee wala?»

\VS{52}I nʼa zaabi ka nee: «Ni mo, Galile boro ti ni? Fisi ka guna, nʼga dii kaŋ annabi si hun Galile.»


\par }{\PP \VS{53}[Woo banda ga, boro foo kul koy nga hugoo do.




\par }\Chap{8}{\SH Woy zinateeroo šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Isa koy
Zaytuɲaŋey tondi hondoo boŋ.

\VS{2}Subbaahi tayaa ra, a yee koyne Irkoy
hugu beeroo ra, alžamaa kul koy a do. A goro kʼi cawandi.

\VS{3}Citaaboo baykey nda
Fariziyeŋey kate a do woy foo kaŋ diyandi zinaa ra. I nʼa daŋ ngi game

\VS{4}ka nee Isa se: «Alfagaa, woyoo woo nka diyandi a goo ma zinaa tee kaaray.

\VS{5}Ašariyaa ra, Musa nʼir yaamar kaŋ woyey wey ciney i mʼi warra nda tondi kʼi wii. De ni, macin no ni nee?»

\VS{6}I nka woo har kʼa sii, hala ngi ma duu a ga fondo kʼa wurru. Amma Isa gunguma ka nga kabe-izoo ka hantum laboo ra.

\VS{7}Kaŋ i mana fay nda i gʼa hãa, a tun ka nee i se: «Boraa kaŋ ga zunubu sii war ra ma jin kʼa warra nda tondi.»

\VS{8}A yee koyne ka gunguma ka hantum laboo ra.

\VS{9}Kaŋ i maa šennoo woo, i fatta affoo-foo ka šintin nda boro beerey. Isa cindi nga hinne nda woyoo kaŋ cindi gamey ra.

\VS{10}Isa tun, a nee woyoo se: «Woyoo, man borey? Boro na alhukum zurandi ni ga wala?»

\VS{11}Woyoo nee: «Baffoo, ay Koyoo.» Isa nee: «Agay mo, ay si alhukum zurandi ni ga. Koy, amma hõ banda ga, masi yee ka zunubu tee.»]


\par }{\SH Isa ti aduɲɲa gaayoo
\par }
{\PP \VS{12}Isa yee koyne ka šelaŋ i se ka nee: «Agay, agay ti aduɲɲa gaayoo. Boro kaŋ hanga ay bande, šikka sii a si dira kubaa ra, hunayan gaayoo no a ga duu a.»

\VS{13}Fariziyeŋey nee a se: «Ni, ni boŋ ga nʼga seedetaray tee. Ni seedetaraa manʼti cimi.»

\VS{14}Isa nʼi zaabi ka nee: «Ba nda agay hunday no ma seedetaray tee ay boŋ ga, ay seedetaraa ti cimi, zama ay ga nongoo bay kaŋ ra ay hun, ay ga nongoo bay kaŋ ra ay ga koy. War binde, war si nongoo bay kaŋ ra ay hun wala nongoo kaŋ ra ay ga koy.

\VS{15}War, adamizey takaa nda war ga ciiti, agay, ay si boro kul ciiti.

\VS{16}Nda a gar kaŋ ya mma ciiti, ay ciitoo ti cimi, zama manʼti agay hinne no, amma agay nda Baabaa Irkoy kaŋ nʼay sanba no.

\VS{17}War hunday
ašariyaa ra, a hantumandi kaŋ boro hinka seedetaraa, nga ti cimi.

\VS{18}Agay, ay ga seedetaray tee ay boŋ ga, Baabaa Irkoy mo kaŋ nʼay sanba ga seedetaray tee ay ga.»

\VS{19}I nee Isa se: «Man ni Baabaa?» Isa zaabi ka nee: «War sʼay bay, war sʼay Baabaa bay. Nda a gar war mmʼay bay, war gʼay Baabaa mo bay.»


\par }{\PP \VS{20}Isa mana šenney wey har kala nooroo jinaa hugoo ra, waatoo kaŋ a goo ma cawandi Irkoy
hugu beeroo ra. Boro kul manʼa dii, zama nga waatoo mana kaa jina.


\par }{\SH Baabaa Irkoy ka Isa sanba
\par }
{\PP \VS{21}Isa nee i se koyne: «Agay, ay ga koy, war ga kaa kʼay ceeci, amma war ga buu war zunuboo ra. Nongoo kaŋ ra agay, ay ga koy, war, war si hin ka koy a ra.»

\VS{22}Alyahuudey nee: «A mma nga boŋ wii, zama a nee: ‹Nongoo kaŋ ra agay, ay ga koy, war, war si hin ka koy a ra›?»

\VS{23}A nee i se: «War, ganda wane nda war, agay, beene wane nda agay. War, aduɲɲa woo wane nda war, agay, aduɲɲa woo sʼay may.

\VS{24}Woo se ay nee war se kaŋ war ga buu war zunubey ra, zama nda war si naanay kaŋ agay ti ‹a ga bara›, war ga buu war zunubey ra.»

\VS{25}I nee a se: «Ni, may ti ni?» Isa nee i se: «Woo kaŋ ay nʼa har war se za šintinoo ga.

\VS{26}Haya boobo goo ay kone kaŋ ay gʼa har war ga, nda ka war ciiti. Amma boraa kaŋ nʼay sanba ti cimi, de agay, woo kaŋ ay nʼa dii miɲoo ra, ay gʼa har aduɲɲa se.»


\par }{\PP \VS{27}I mana bay kaŋ Baabaa Irkoy ga a ga šelaŋ ngi se.

\VS{28}Isa nee [i se]: «Waati kaŋ war ga kaa ka
Boro-izʼaroo jer, war ga bay kaŋ agay ti ‹a ga bara›, kaŋ ay si haya kul tee nda ay boŋ, amma hayaa kaŋ Baabaa Irkoy nʼa cawandi ya ne, woo din no ay gʼa har.

\VS{29}Boraa kaŋ nʼay sanba goo ay bande, a manʼay naŋ agay hinne, zama agay, hayey kaŋ ga kan a se no ay gʼi tee waati kul.»

\VS{30}Waatoo kaŋ Isa goo ma wey har, boro boobo naanay a.


\par }{\SH Ibirahima banda boro cimi-cimey
\par }
{\PP \VS{31}Isa nee Alyahuudey se kaŋ ga naanay a: «Nda war duumi ay šennoo ra, nda cimi ay taalibey ti war.

\VS{32}Woo ra war ga cimoo bay, de cimoo ga war sawal.»

\VS{33}I nʼa zaabi ka nee: «Ibirahima hayroo ti ir, abada ir mana bay ka tee boro baɲɲaa. Taka foo nʼga nee ir ga sawalandi?»

\VS{34}Isa zaabi ka nee i se: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se kaŋ boro kul kaŋ ga zunubu tee, manʼti kala zunubu baɲɲa.

\VS{35}Ka gar baɲɲaa si cindi hugoo ra hala abada, hugoo koyoo izoo ga cindi hala abada.

\VS{36}Adiši nda
Izʼaroo na war sawal, nda cimi war ga sawalandi.

\VS{37}Ay ga bay kaŋ Ibirahima hayroo ti war, amma war ga ceeci kʼay wii, zama ay šennoo si tee war se.

\VS{38}Hayey kaŋ agay, ay dii ey Baabaa Irkoy do no ay gʼi har. War, hayey kaŋ war maarʼey war baabaa do no war gʼi tee.»


\par }{\PP \VS{39}I na Isa zaabi ka nee: «Ir baabaa ti Ibirahima.» Isa nee i se: «Nda a gar Ibirahima izeyaŋ ti war, war ga Ibirahima teegoyey tee.

\VS{40}Sohõ war ga ceeci kʼay wii, ka gar kaŋ agay ka cimoo har war se kaŋ ay maarʼa Irkoy do. Woo, Ibirahima manʼa tee.

\VS{41}War, war ga war baabaa teegoyey tee.» I nee a se: «Ir, ir mana hayandi woy nda aru izefututaray ra, Baaba folloku bara ir se, Irkoy.»

\VS{42}Isa nee i se: «Nda a gar Irkoy war Baabaa no, war ga baa agay, zama Irkoy do ay hun ka kaa. Ya na kaa nda ay boŋ, nga kʼay sanba.

\VS{43}Macin se war sʼay deene šennoo bay? Zama war si hin ka maa ay šennoo se.

\VS{44}War, war hun war baabaa ga kaŋ ti Ibilisi. War baabaa boonawey no war ga baa war mʼi tee. Woo din, za šintinoo ga borowiikaw no. A si kay cimoo ra, zama cimi sii a kone. Waati kaŋ a ga taari, nga boŋ hayey ga a goo, zama taariharkaw no, taarey baabaa no.

\VS{45}Agay, haya kaŋ se ay ga cimoo har, woo se war si naanay agay.

\VS{46}War ra, may ma kay ka cebe kaŋ ay na zunubu tee. Nda ay ga cimoo har, macin se war, war si naanay agay?

\VS{47}Irkoy boro ga haŋajer Irkoy šenney se, woo se war si haŋajer, zama war manʼti Irkoy boro.»


\par }{\SH Isa bisa Ibirahima
\par }
{\PP \VS{48}Alyahuudey na Isa zaabi ka nee: «Manʼti cimi no ir nʼa har kaŋ ir nee kaŋ
Samari boro ti ni, ganji goo ni ra?»

\VS{49}Isa zaabi ka nee: «Agay, ganji sii ay ra, ay Baabaa Irkoy no ay gʼa beerandi, war, war gʼay kaynandi.

\VS{50}Agay, manʼti ay boŋ daržaa no ay gʼa ceeci. Boro goo no kaŋ gʼa ceeci ya ne, a ga ciiti.

\VS{51}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, boro kaŋ nʼay šennoo dii, šikka sii, boraa si dii buuyan hala abada.»


\par }{\PP \VS{52}Alyahuudey nee a se: «Sohõ ir bay kaŋ ganji goo ni ra. Ibirahima nda annabey buu, nga no ni, nʼga nee: ‹Boro kaŋ nʼay šennoo dii, šikka sii, a si buuyan taba hala abada.›

\VS{53}Adiši ni, ni nka bisa ir baabaa Ibirahima kaŋ buu? Annabey mo buu. Ni ti may?»

\VS{54}Isa zaabi ka nee: «Nda a gar ya mmʼay boŋ daržandi, ay daržaa ti yaada. Ay Baabaa no mʼay daržandi, nga kaŋ war, war nee: ‹Nga ti ir Koyoo.›

\VS{55}War sʼa bay, agay binde gʼa bay. Nda ay nee ay sʼa bay, ay ga hima nda war, taariharkaw. Amma ay gʼa bay, de ay ga nga šennoo dii.

\VS{56}War baabaa Ibirahima binoo kan nda kaŋ nga ga dii ay zaaroo. A dii a mo, a ɲaali.»

\VS{57}Alyahuudey nee a se: «Ni sii nda jiiri woyguu (50) jina, amma ni dii Ibirahima?»

\VS{58}Isa nee i se: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, za Ibirahima mana hayandi, agay ti ‹a ga bara›.»


\par }{\PP \VS{59}Woo ga, i na tondiyaŋ zaa ka nee ngi mʼa cetaw nda ey, amma Isa tugu ka fatta Irkoy
hugu beeroo ra.




\par }\Chap{9}{\SH Isa na aru kaŋ hayandi nda danawtaray moɲey feeri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kaŋ Isa ga bisa, a dii boro foo kaŋ hayandi nda danawtaray.

\VS{2}Nga taalibey nʼa hãa ka nee: «Rabbi, may ka zunubu tee, boraa woo wala nga hayragey, kaŋ se a hayandi nda danawtaray?»

\VS{3}Isa zaabi ka nee: «Manʼti woo wala nga hayragey ka zunubu tee se, amma a nka teendi hala Irkoy hinoo ma bangay a ga.

\VS{4}Ir, a tilasu ir ma boraa kaŋ nʼay sanba teegoyey goy kullihinne zaaroo no. Cijinoo ga kaa kaŋ ra boro kul si hin ka goy.

\VS{5}Kullihinne ay goo aduɲɲa ra, agay ti aduɲɲa gaayoo.»


\par }{\PP \VS{6}Kaŋ a na hayey wey har ka ben, a tufa laboo ra, a na labu diibi nda nga meeharoo, a na danaa moɲey yon nda laboo.

\VS{7}A nee a se: «Koy, ma ɲumay bangoo ra kaŋ se i ga nee Silowe» – kaŋ maanaa ti «Dontokaa». A koy, a ɲumay, a yee kate a ga dii.


\par }{\PP \VS{8}Nga taalammey nda borey kaŋ bay ka dii a waatoo kaŋ a ga tee gariibu, nee: «Manʼti woo da ka cindi ka goro ka gariibu?»

\VS{9}Boro fooyaŋ ga nee: «Nga no.» Affooyaŋ ga nee: «Abada, a mma hima nda a.» A nee: «Agay hunday no.»

\VS{10}I nee a se: «[Adiši] taka foo nda ni moɲey feera?»

\VS{11}A nʼi zaabi ka nee: «Boraa kaŋ maaɲoo ti Isa ka labu diibi kʼay moɲey yon ka nee ya ne: ‹Koy Silowe, ma ɲumay.› Ay koy, ay ɲumay, ay dii.»

\VS{12}I nee a se: «Man ra a goo?» A nee: «Ay si bay.»


\par }{\SH Fariziyeŋey na danaa kaŋ moɲey feera hãa
\par }
{\PP \VS{13}I na aroo kaŋ cindi ka dana ka koy
Fariziyeŋey do.

\VS{14}Woo gar
hunanzamzaari hane no Isa na labu diibi ka aroo moɲey feeri.

\VS{15}Fariziyeŋey mo yee kʼa hãa wala taka foo nda a dii. A nee i se: «Labu no a nʼa diibi kʼa daŋ ay moɲey ga, ay ɲumay, ay dii.»

\VS{16}Fariziyeŋey ra boroyaŋ nee: «Boraa woo mana hun Irkoy do, zama a si hunanzamzaaroo kayandi.» De affooyaŋ ga nee: «Taka foo nda adamize zunubante ga hin ka tammaasa kayfantey wey dumi tee?» Fay-fayyan huru i game.

\VS{17}I yee koyne ka nee danaa se: «De ni, macin no ni nee a ga, ni kaŋ a na ni moɲey feeri?» A nee: «Annabi no.»


\par }{\PP \VS{18}Alyahuudey mana naanay kaŋ a cindi ka tee danaw jina, a dii, hala waatoo kaŋ i na danaa kaŋ dii, hayragey cee kate.

\VS{19}I nʼi hãa ka nee: «War izʼaroo ti woo kaŋ war ga nee a hayandi a ga dana? Taka foo a ga dii sohõ?»

\VS{20}Nga hayragey zaabi ka nee: «Ir ga bay kaŋ ir izʼaroo ti woo, a hayandi mo a ga dana.

\VS{21}Amma takaa kaŋ nda a dii sohõ wala boraa kaŋ na moɲey feeri, ir hunday sʼa bay. Wʼa hãa, aru beeri no, a ga hin ka šelaŋ nga boŋ maaɲoo ga.»

\VS{22}Wey ti hayey kaŋ hayragey nʼi har, zama i ga hunbur Alyahuudey, hayaa kaŋ se, Alyahuudey nka waafaku kaŋ, nda boro nee nga deene boŋoo ga
Almasihu no, i ga boraa kaa
margahugoo ra.

\VS{23}Woo se nga hayragey nee: «Aru beeri no, wʼa hãa.»


\par }{\PP \VS{24}Ngi cee hinkantoo, i ciya boraa se kaŋ cindi ka dana, i nee a se: «Irkoy beerandi ka cimoo har, ir ga bay kaŋ boraa din zunubante no.»

\VS{25}A zaabi ka nee: «Nda zunubante no, ay si bay. Haya foo ay gʼa bay kaŋ ti ay cindi ka dana, sohõ ay ga dii.»

\VS{26}I nee a se: «Macin no a nʼa tee ma ne? Taka foo nda a na ni moɲey feeri?»

\VS{27}A nʼi zaabi ka nee: «Ay nʼa har war se ka bisa, war mana haŋajer ya ne. Macin se war ga baa war ma maa koyne? War mo mma baa war ma tee nga taalibey?»

\VS{28}I nʼa wow ka nee: «Ni ti nga taalibi. Ir, ir manʼti kala Musa taalibey.

\VS{29}Ir, ir ga bay kaŋ Musa se Irkoy šelaŋ, amma woo, ir si bay nongu kaŋ ra a hun.»

\VS{30}Aroo zaabi ka nee i se: «Woo ti boŋhaway kaŋ war si nongoo bay kaŋ ra a hun, amma a nʼay moɲey feeri.

\VS{31}Ir ga bay kaŋ Irkoy si haŋajer zunubante se, amma boro kaŋ ga hunbur a, de a ga nga ibaayoo tee, boraa din se a ga haŋajer.

\VS{32}Abada, ir mana bay ka maa boro kaŋ hayandi a ga dana moɲey ma feera.

\VS{33}Nda a gar boraa woo nka mana hun Irkoy do, a si hin ka baffoo tee.»

\VS{34}I nʼa zaabi ka nee: «Ni kul mana hayandi kala zunubu ra, de nga no, ni no mʼir cawandi?» I nʼa warra taray.


\par }{\SH Mayyaŋ ti danaw cimi-cimey?
\par }
{\PP \VS{35}Isa maa kaŋ i na aroo warra taray. A nʼa kubay, a nee a se: «Ni, nʼga naanay
Boro-izʼaroo wala?»

\VS{36}A nʼa zaabi ka nee: «May no, ay Koyoo, hala ya naanay a?»

\VS{37}Isa nee a se: «Ni dii a, boraa kaŋ goo ma šelaŋ ni bande no.»

\VS{38}A nee: «Ay naanay, ay Koyoo.» A sujudu Isa jine.


\par }{\PP \VS{39}Isa nee: «Ciitiyan se agay, ay kaa aduɲɲa ra, hala borey kaŋ si dii ma dii, wey kaŋ ga dii ma tee danaw.»

\VS{40}Fariziyeŋyaŋ kaŋ goo jeroo ga maa hayey wey, i nee a se: «Ir mo, danawyaŋ ti ir wala?»

\VS{41}Isa nee i se: «Nda a gar danawyaŋ ti war, zunubu si duwandi war ra. Amma sohõ war ga nee: ‹Ir ga dii›, war zunuboo ga cindi.»




\par }\Chap{10}{\SH Kurkaa nda feejey filla yaasayantaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Isa nee: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, boro kaŋ mana huru nda feejey kaloo miɲoo, a sar ka huru nda nongu foo, boraa din zay no, komakaw no.

\VS{2}Amma boro kaŋ huru nda kaloo miɲoo, nga ti feejey kurkaa.

\VS{3}Boraa woo kaloo miɲoo hawgaykaa ga feeri a se, feejey ga maa jindoo. Nga boŋ feejey, a gʼi cee nda maaɲey, de a gʼi ka koy taray.

\VS{4}Waati kaŋ a na nga waney kul fattandi, a ga dira i jine, de feejey ga hanga a, zama i ga jindoo bay.

\VS{5}Yaw, šikka sii, i si hanga a, amma i mma zuru a ga, zama i si yawey jindey bay.»


\par }{\PP \VS{6}Isa na filla yaasayantaa woo har i se, amma i mana faham hayaa kaŋ ti woo kaŋ ga a šelaŋ i se.


\par }{\SH Isa ti kurkaw hennaa
\par }
{\PP \VS{7}Isa nee koyne: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se kaŋ agay, agay ti feejey kaloo miɲoo.

\VS{8}Borey kul kaŋ kaa [ay jine], zayyaŋ nda komakawyaŋ no, feejey mana haŋajer i se.

\VS{9}Agay, agay ti kaloo miɲoo, boro kaŋ huru nda agay, a ga hallasi, a ga huru, a ga fatta, de a ga duu kurdoo.

\VS{10}Zayoo si kaa haya kul se kala nga ma zay, ka jinde kaa, kʼi halaci. Agay, ay kaa hala i ma duu hunayan, i ma duu a nda baayan.


\par }{\PP \VS{11}Agay, agay ti kurkaw hennaa. Kurkaw hennaa ga nga hundoo noo buuyan se feejey sabbu se.

\VS{12}Boraa kaŋ ga goy banaw hinne se kaŋ manʼti kurkaw, a si feejey may, ga dii ganjihanšoo ga kaa, a ga feejey naŋ ka zuru. Ganjihanšoo gʼi haamay, a gʼi say.

\VS{13}Boraa ga zuru, zama banaw de se a ga goy, a si huzun nda feejey.

\VS{14}Agay, agay ti kurkaw hennaa, ay gʼay waney bay, ay waney mo gʼay bay,

\VS{15}sanda takaa kaŋ nda Baabaa Irkoy gʼay bay, agay da mo ga Baabaa Irkoy bay, ay gʼay hundoo noo buuyan se feejey sabbu se.

\VS{16}Ay goo nda feejiyaŋ kaŋ sii kaloo woo ra. Wey din mo, kala ya kate ey. I ga maa ay jindoo, i ga tee kur foo, kurkaw foo.


\par }{\PP \VS{17}Woo se Baabaa Irkoy ga baa agay, zama agay, ay gʼay hundoo noo buuyan se, hala ya yee ka duu a.

\VS{18}Boro kul sʼa kaa ay ra, agay hunday no mʼa noo nda ay boŋ. Ay goo nda hini kʼa nondi, ay goo nda hini ka yee kʼa zaa. Woo ti yaamaroo kaŋ ay duu a ay Baabaa Irkoy ga.»


\par }{\PP \VS{19}Fay-fayyan yee koyne ka huru Alyahuudey game šenney wey maaganda se.

\VS{20}Boro booboyaŋ i ra nee: «Ganji bara a ra, a mma hollo. Cin se war ga haŋajer a se?»

\VS{21}Affooyaŋ nee: «Šenney wey manʼti boro kaŋ ra ganji goo šenney. Ganji ga hin ka danawyaŋ moɲey feeri wala?»


\par }{\SH Alyahuudey wanji Isa ga
\par }
{\PP \VS{22}Waatoo woo
Irkoy hugu beeroo yeetiyanoo jere ga Irkoy se jingaroo no, Žerizalem ra. Jiyaw waati no.

\VS{23}Isa goo ma dira-dira Sulaymaana galliyaa ra kaŋ goo Irkoy
hugu beeroo ra.

\VS{24}Alyahuudey nʼa kuubi kʼa bere, de i nee a se: «Waati foo no nʼgʼir lakkaley kaa kulba? Nda ni, ni ti
Almasihu, a har ir se kaaray.»

\VS{25}Isa nʼi zaabi ka nee: «Ay nʼa har war se, war si naanay. Teegoyey kaŋ agay, ay nʼi tee ay Baabaa Irkoy maaɲoo ga, ngi no ma seedetaray tee ay ga.

\VS{26}Amma war, war mana naanay, zama war sii ay feejey ra [sanda takaa kaŋ nda ay nʼa har war se].

\VS{27}Ay feejey ga maa ay jindoo se, agay, ay gʼi bay, de i ga hanga agay.

\VS{28}Agay, ay gʼi noo hunayan abadantaa, šikka sii kaŋ i si halaci abada, de boro sʼi kom kʼi kaa ay kaboo ra.

\VS{29}Ay Baabaa Irkoy kaŋ nʼi noo ya ne bisa haya kul, de mo boro kul si hin kʼi kom kʼi kaa Baabaa Irkoy kaboo ra.

\VS{30}Agay nda Baabaa Irkoy, ir ti affoo.»


\par }{\PP \VS{31}Alyahuudey yee koyne ka tondi zaa ka nee ngi mmʼa warra nda a kʼa wii.

\VS{32}Isa na šennoo zaa ka nee i se: «Teegoy henna booboyaŋ ay nʼi cebe war se kaŋ hun ay Baabaa Irkoy do. Teegoy foo se war ga tondi kʼay warra kʼay wii?»

\VS{33}Alyahuudey nʼa zaabi ka nee: «Manʼti teegoy henney se ir ga tondi ka ni warra ka ni wii, amma Irkoy wowyanoo se, zama ni kaŋ ti adamize, nʼga ni boŋ tee Irkoy.»

\VS{34}Isa nʼi zaabi ka nee: «A mana hantumandi war
ašariyaa ra ka nee: ‹Agay hunday nee, koyyaŋ ti war›?\FTNT{*}{{\FR 10:34 }{\FR{10.34
}}{\XT{Zaburey 82.6.}}}

\VS{35}Nda a nee borey se ‹koyyaŋ› kaŋ Irkoy meešennoo kaa i se, de
Citaaboo si hin ka tuusandi,

\VS{36}boraa kaŋ Baabaa Irkoy nʼa jisandi jere ga nga boŋ se kʼa sanba aduɲɲa ra, war, war nee: ‹Ni mma Irkoy wow›, zama ay nee: ‹Irkoy
Izʼaroo ti agay.›

\VS{37}Nda ay sʼay Baabaa Irkoy teegoyey tee, war masi naanay agay.

\VS{38}Amma nda ay gʼi tee, ba nda war si naanay agay, wa naanay teegoyey, hala war ma bay, war ma faham kaŋ Baabaa Irkoy goo ay ra, ay goo Baabaa Irkoy ra.»

\VS{39}[Woo banda ga,] i ceeci kʼa dii koyne, amma a hun i ra.


\par }{\PP \VS{40}A koy koyne Žurdeŋ isaa se banda, nongoo kaŋ ra Yehiya bay ka borey
batize. A cindi no din.

\VS{41}Boro boobo koy a do, i nee: «Yehiya mana tammaasa kayfante kul tee, amma hayaa kul kaŋ a nʼa har aroo woo ga ti cimi.»

\VS{42}Boro boobo naanay a no din.




\par }\Chap{11}{\SH Lazar buuyanoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Aru foo kaŋ maaɲoo ti Lazar, a cindi ka wirci, Betani boro no kaŋ ti Maryama nda Mart nga woymaa koyraa.

\VS{2}Maryama kaŋ nʼir Koyoo yon nda turaari ka nga hinbirey ka cewey tuusu, nga no nga armaa Lazar wirci.

\VS{3}Woymey sanba Isa do ka nee: «Ir Koyoo, nga ne, ni baakaa ga wirci.»

\VS{4}Kaŋ Isa maa woo, a nee: «Woo manʼti buuyan wirci, amma Irkoy daržaa se a goo, hala Irkoy
Izʼaroo ma daržandi woo ra.»


\par }{\PP \VS{5}A gar Isa ga baa Mart, nda nga woymaa Maryama, nda Lazar.

\VS{6}Waatoo kaŋ a maa kaŋ a ga wirci, a cindi nongoo kaŋ ra a goo ka jirbi hinka tee koyne.

\VS{7}Woo banda ga, a duu ka nee taalibey se: «Ir ma koy koyne Žude.»

\VS{8}Taalibey nee a se: «Rabbi, sohõ da Alyahuudey ceeci ka tondi ka ni warra ka ni wii, de nʼga koy no din koyne?»

\VS{9}Isa zaabi ka nee: «Manʼti guuru woy cindi hinka (12) bara zaari ra? Boro kaŋ ga dira zaaroo ra, a si kati, zama a ga dii aduɲɲa woo gaayoo.

\VS{10}Amma, boro kaŋ ga dira cijinoo ra, a ga kati, zama gaayoo sii a ra.»


\par }{\PP \VS{11}Woo no Isa nʼa har. Woo banda ga, a nee i se: «Lazar, ir ceroo nka jirbi, amma ay ga koy hala yʼa tunandi jirboo ra.»

\VS{12}Woo se taalibey nee a se: «Ir Koyoo, nda a nka jirbi, a ga hallasi.»

\VS{13}Isa mana šelaŋ kala Lazar buuyanoo ga, amma i mma nee kala hunanzamay jirbi ga a goo.

\VS{14}Waatoo din Isa nee i se kaaray: «Lazar buu.

\VS{15}A kan ya ne war maaganda se kaŋ ay sii no din, hala war ma duu ka naanay, amma ir ma koy a do.»

\VS{16}Toma kaŋ se i ga nee Taway, nee taalibey cindey se: «Ir mo ma koy hala ir ma buu a bande.»


\par }{\SH Isa ti tunyanoo nda hunaroo
\par }
{\PP \VS{17}Waatoo kaŋ Isa koy, a gar Lazar goo
saaraa ra za jirbi taaci.

\VS{18}Betani ga man Žerizalem, kilomeetar hinza cine bara gamey ra.

\VS{19}Alyahuudey ra, boro boobo kaa Mart nda Maryama do ka fondi i se nda ngi armaa buuroo.

\VS{20}Waatoo kaŋ Mart maa kaŋ Isa goo ma kaa, a koy a kubay. Amma Maryama goro hugey do.

\VS{21}Mart nee Isa se: «Ay Koyoo, nda a gar ni mma bara ne, agʼarmaa si buu,

\VS{22}[amma] ba sohõ da hunday ay ga bay kaŋ haya kul kaŋ nʼnʼa wiri Irkoy ga, Irkoy gʼa noo ma ne.»

\VS{23}Isa nee a se: «Ni armaa ga tun.»

\VS{24}Mart nee a se: «Ay ga bay kaŋ a ga tun zaari koraa tunyanoo hane.»

\VS{25}Isa nee a se: «Agay, agay ti tunyanoo nda hunaroo, boro kaŋ ga naanay agay, ba nda a buu, a ga huna.

\VS{26}Baahunante kul kaŋ ga naanay agay, šikka sii a si buu abada. Nʼga naanay woo wala?»

\VS{27}A nee a se: «Ayyo, ay Koyoo, agay, ay ga naanay kaŋ ni ti
Almasihu, Irkoy
Izʼaroo kaŋ ga kaa aduɲɲa ra.»


\par }{\SH Isa mundawey doo
\par }
{\PP \VS{28}Kaŋ Mart na woo har ka ben, a koy nga woymaa Maryama do kʼa cee tuguyan ra ka nee: «Alfagaa goo ne, a ga ciya ma ne.»

\VS{29}Za a maarʼa, a tun nda cahãyan ka koy a do.

\VS{30}Isa mana too kate koyraa ra jina, a sii kala nongoo kaŋ ra Mart nʼa kubay.

\VS{31}Waatoo kaŋ Alyahuudey kaŋ kaa Maryama hugoo ra ka fondi, dii kaŋ a cahã ka tun ka fatta, i hanga a, zama i mma hongu kaŋ a mma koy
saaraa do ka hẽe.


\par }{\PP \VS{32}Kaŋ Maryama too nongoo kaŋ ra Isa goo, a dii a, a sujudu a jine cewey cire ka nee a se: «Ay Koyoo, nda a gar ni mma bara ne, agʼarmaa si buu.»

\VS{33}Kaŋ Isa dii a ga hẽe, Alyahuudey kaŋ kaa a bande mo ga hẽe, a futu nga binoo ra, a maray.

\VS{34}A nee: «Man ra war nʼa daŋ?» I nee a se: «Ir Koyoo, kaa ka dii.»

\VS{35}Isa mundawey doo.

\VS{36}Alyahuudey nee: «Guna takaa kaŋ nda a ga bagʼa.»

\VS{37}Affooyaŋ i ra nee: «Manʼti nga ka danaa moɲey feeri, a mana taka tee kaŋ ra woo mo masi buu wala?»


\par }{\SH Isa na Lazar tunandi
\par }
{\PP \VS{38}Isa yee koyne ka futu nda kunehere ka koy
saaraa do. Guusu no, de tondi no ma miɲoo daabu.

\VS{39}Isa nee: «Wa tondoo kaa!» Bukaa woymaa kaŋ ti Mart nee a se: «Ay Koyoo, a na hew zaa, zama jirbi taacantoo ra a goo.»

\VS{40}Isa nee a se: «Ay mana nee ma ne kaŋ nda ni naanay, nʼga dii Irkoy daržaa?»

\VS{41}I na tondoo kaa. Isa na nga boŋoo jer beene, a nee: «Baaba Irkoy, ay ga albarka tee ma ne, zama nʼna haŋajer ya ne.

\VS{42}Agay, ay ga bay kaŋ waati kul nʼga haŋajer ya ne, amma alžamaa kaŋ gʼay kuubi kʼay bere maaganda se ay šelaŋ hala i ma naanay kaŋ ni kʼay sanba.»

\VS{43}Kaŋ a na hayey wey har ka ben, a na jinde jer ka kaati ka nee: «Lazar, fatta kate!»

\VS{44}Bukaa tun ka fatta, cewey nda kabey ga hawa nda kasance, ndumoo ga guma nda šukka. Isa nee i se: «Wʼa feeri, war mʼa naŋ a ma koy.»


\par }{\SH Boŋkoyney hawandifutay Isa ga
\par }
{\R (Matiyu 26.1–5; Marku 14.1–2; Luka 22.1–2)

\par }{\PP \VS{45}Alyahuudey ra, boro booboyaŋ kaŋ kaa Maryama do kaŋyaŋ dii hayey kaŋ Isa nʼi tee, i naanay a.

\VS{46}Affooyaŋ i ra koy
Fariziyeŋey do ka hayey har i se kaŋ Isa nʼi tee.

\VS{47}Woo ga,
sargari juwalkey jineborey nda Fariziyeŋey na
hoyraykey margaroo gorandi ka nee: «Macin no ir gʼa tee, zama boraa woo ga tammaasa kayfante boobo tee?

\VS{48}Nda ir nʼa naŋ takaa woo, boraa kul ga kaa ka naanay a, Rom borey ga kaa kʼir dogoo nda ir gandaa taa.»


\par }{\PP \VS{49}Affoo i ra kaŋ se i ga nee Kayif, jiiroo din sargari juwalkey jineboraa no, a nee i se: «War, war si haya kul bay,

\VS{50}war si laasaabu kaŋ boro folloku ma buu jamaa dogoo ra baa war se gandaa kul ma halaci.»

\VS{51}A mana woo har nda nga boŋ, nga ti sargari juwalkey jineboraa jiiroo din, a nka annabitaray tee ka bayrandi kaŋ Isa ga hima ka buu gandaa se,

\VS{52}de manʼti gandaa hinne se, amma ka Irkoy izey mo kaŋ say-say marga kʼi tee affoo.


\par }{\PP \VS{53}Za hanoo din, i kayandi kaŋ ngi gʼa wii.

\VS{54}Woo se Isa si yee ka dira Alyahuudey gamey ra i ma dii nga. A mooru no din ka koy laamaa kaŋ ga man saajoo, koyraa ra kaŋ se i ga nee Efrayim. A cindi no din, nga nda nga taalibey.


\par }{\PP \VS{55}Alyahuudey
Borcintaraa jingaroo man, boro boobo hun gandaa ra ka žigi ka koy Žerizalem ka ngi boŋ henanandi za jingaroo mana too.

\VS{56}I ga Isa ceeci, de i ga nee cere se Irkoy
hugu beeroo ra: «Macin no war nee? Šikka sii kaŋ a si kaa jingaroo ra wala?»

\VS{57}Woo gar, sargari juwalkey jineborey nda Fariziyeŋey na yaamar noo kaŋ boro kaŋ na nongoo bay kaŋ ra a goo mʼa har hala ngi mʼa dii.




\par }\Chap{12}{\SH Maryama na turaari doori Isa cewey ga
\par }
{\R (Matiyu 26.6–13; Marku 14.3–9)

\par }{\PP \VerseOne{1}A cindi jirbi iddu
Borcintaraa jingaroo ma tee kaŋ Isa koy Betani, nongoo kaŋ ra Lazar kaŋ a nʼa tunandi bukawey ra goo.

\VS{2}I na hawray tee a se no din, Mart ga alhaadimay, Lazar goo borey ra kaŋ ga goro ŋaadogoo ra Isa bande.

\VS{3}Maryama na liitar jere turaari alhakiika hay šenda kaŋ se i ga nee nar ka Isa cewey yon, a na nga hinbirey ka cewey tuusu, hugoo too nda turaaroo hewoo.

\VS{4}Žudas Iskariyot, taalibey affoo kaŋ ga kaa kʼa nondi nee:

\VS{5}«Cin se turaaroo woo mana neerandi nzorfu kaaray tamma boŋ zangu hinza (300) ka nondi talkey se?»

\VS{6}Manʼti a mma huzun talkey se, nga se a na woo har, amma zay no, nga ti nooroo talfikaa, a ga haya zaa kaŋ huru a ra.

\VS{7}Woo se Isa nee: «A naŋ, a mʼa jisi ay suturayanoo zaaroo se.

\VS{8}War nda talkey no waati kul, amma agay si cindi war bande waati kul.»


\par }{\SH Sargari juwalkey jineborey hawandifutay Lazar ga
\par }
{\PP \VS{9}Alyahuudey ra, jama beeri bay kaŋ Isa goo no din, manʼti Isa hinne se i kaa, amma hala ngi ma dii Lazar mo kaŋ a nʼa tunandi bukawey ra.

\VS{10}Sargari juwalkey jineborey kayandi kaŋ ngi ga Lazar mo wii,

\VS{11}zama nga maaganda se boro boobo mooru Alyahuudey ka naanay Isa.


\par }{\SH Isa huru Žerizalem sanda kokoy
\par }
{\R (Matiyu 21.1–11; Marku 11.1–11; Luka 19.28–40)

\par }{\PP \VS{12}Subaa ra, waatoo kaŋ alžama beeroo kaŋ kaa jingaroo ra maa kaŋ Isa ga kaa Žerizalem,

\VS{13}i na teenayɲaa sarbayyaŋ zaa ka fatta kʼa kubay. I ga kaati ka nee:

\par }{\Q «Hozaana!

\par }{\Q Albarka ma bara boraa se

\par }{\Q kaŋ goo kaa ir Koyoo maaɲoo ga

\par }{\Q kaŋ ti Izirayel kokoyoo!»\FTNT{*}{{\FR 12:13 }{\FR{12.13
}}{\XT{Zaburey 118.25–26.}}}

\par }{\MM  
\VS{14}Isa duu farka-ize foo, a goro a ga sanda takaa kaŋ nda a hantumandi
Citaaboo ra ka nee:


\par }{\Q \VS{15}«Masi hunbur, woy-izoo kaŋ ti
Siyoŋ koyraa,

\par }{\Q nga ne, ni kokoyoo ga kaa,

\par }{\Q a goo ma goro farka woy, nga izoo ga.»\FTNT{†}{{\FR 12:15 }{\FR{12.15
}}{\XT{Sofoni 3.16; Zakariya 9.9.}}}


\par }{\MM \VS{16}Hayey wey, nga taalibey mana faham i se jina, amma waatoo kaŋ Isa jeerandi, i hongu kaŋ a hantumandi a ga, de mo ngi nʼi tee a se.


\par }{\PP \VS{17}Alžamaa kaŋ goo Isa bande waatoo kaŋ a na Lazar cee kʼa fattandi
saaraa ra kʼa tunandi bukawey ra, na seedetaray tee.

\VS{18}Woo se alžamaa nʼa kubay, zama i maa kaŋ a na tammaasa kayfantaa woo tee.

\VS{19}Fariziyeŋey nee cere se: «War ga dii kaŋ war si duu baffoo. Nga ne, aduɲɲa kul koy a bande.»


\par }{\SH Grekyaŋ goo ma Isa ceeci
\par }
{\PP \VS{20}Grekyaŋ goo borey ra kaŋ žigi ka koy sujudu jingaroo ra.

\VS{21}I koy Filip do kaŋ ti Betsayda kaŋ goo Galile boro kʼa wiri a ga ka nee: «Ir koyoo, ir ga baa ir ma dii Isa.»

\VS{22}Filip koy a har Andere se jina, Andere nda Filip koy a har Isa se.

\VS{23}Isa nʼi zaabi ka nee: «Waatoo kaa kaŋ ra
Boro-izʼaroo ga jeerandi.

\VS{24}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, nda alkama gurunboo mana kaŋ laboo ra ka buu, a ga cindi nga foo, amma nda a buu, a ga ize boobo hay.

\VS{25}Boro kaŋ ga baa nga hundoo gʼa mursu, boraa kaŋ konna nga hundoo aduɲɲa woo ra, a nkʼa gaabu hunayan abadantaa se.

\VS{26}Boro kaŋ ga alhaadimay ya ne, kala a ma hanga agay, de mo nongu kaŋ ra agay, ay goo, nga ra ay tamoo mo goo. Boro kaŋ ga alhaadimay ya ne, Baabaa Irkoy gʼa beerandi.»


\par }{\SH Isa šelaŋ nga buuyanoo ga
\par }
{\PP \VS{27}«Sohõ ay binoo gʼay maray, cin no ay ga nee? – ‹Baaba Irkoy, ay hallasi waatoo woo ra›? Amma woo da se ay kaa alwaatoo woo ra.

\VS{28}Baaba Irkoy, ni maaɲoo daržandi!» Jinde foo hun beenaa ra ka nee: «Ay nʼa daržandi, ay gʼa daržandi koyne.»

\VS{29}Jamaa kaŋ ga kay no din kaŋ maa, nee kaŋ beenaa jiŋjiŋyanoo no, affooyaŋ nee: «Almalayka ka šelaŋ a se.»

\VS{30}Isa zaabi ka nee: «Manʼti agay se jindoo woo fatta, amma war maaganda se.

\VS{31}Sohõ no aduɲɲa woo ciitoo ga tee. Sohõ aduɲɲa woo boŋkoynoo ga warrandi taray.

\VS{32}Agay, waati kaŋ ay jerandi laboo ga, ay ga borey kul cendi kate ay ga.»

\VS{33}A nka woo har ka cebe buuyanoo kaŋ nda nga ga hima ka buu.

\VS{34}Alžamaa nʼa zaabi ka nee: «Ir nka maa
ašariyaa ra kaŋ
Almasihu ga duumi hala abada, de taka foo ra nʼga nee kala
Boro-izʼaroo ma jerandi? May ti Boro-izʼaroo woo?»

\VS{35}Isa nee i se: «Gaayoo goo war game waati kayna koyne. Hala de war goo nda gaay, wa dira a ra, kubaa masi koy hin war. Boro kaŋ ga dira kubaa ra si bay nongu kaŋ ra nga ga koy.

\VS{36}Hala de gaayoo goo war do, wa naanay gaayoo, hala war ma tee gaay izeyaŋ.» Kaŋ Isa na wey har, a mooru ka koy tugu i se.


\par }{\SH Alžamaa mana naanay Isa
\par }
{\PP \VS{37}Tammaasa kayfantey kul kaŋ a nʼi tee i jine, i mana naanay a,

\VS{38}hala hayaa kaŋ annabi Ezayi nʼa har ma tabati, a nee:

\par }{\Q «Ir Koyoo, may ka naanay ir šennoo?

\par }{\Q May se ir Koyoo hinoo bayrandi?»\FTNT{‡}{{\FR 12:38 }{\FR{12.38
}}{\XT{Ezayi 53.1.}}}


\par }{\MM \VS{39}Woo se i si hin ka naanay, zama Ezayi yee koyne ka nee:


\par }{\Q \VS{40}«Irkoy na moɲey danandi,

\par }{\Q a na biney šendandi,

\par }{\Q hala moɲey masi duu ka dii,

\par }{\Q biney masi faham, Irkoy nee:

\par }{\Q ‹I masi koy
tuubi

\par }{\Q yʼi noo baani.›»\FTNT{§}{{\FR 12:40 }{\FR{12.40
}}{\XT{Ezayi 6.9–10.}}}


\par }{\MM \VS{41}Ezayi na woo har, zama a nka dii Isa daržaa, a šelaŋ a ga.


\par }{\PP \VS{42}Woo kul, ba jineborey ra, boro boobo naanay a. Amma
Fariziyeŋey maaganda se i si ngi boŋ bangandi, i masi koy ngi gaaray margahugoo ra.

\VS{43}Zama i ga baa adamizey ma ngi noo darža ka bisa Irkoy wanoo.


\par }{\SH Isa šennoo ga borey ciiti
\par }
{\PP \VS{44}Isa kaati ka nee: «Boro kaŋ ga naanay agay, manʼti agay no a naanay a, amma boraa kaŋ nʼay sanba no a naanay a.

\VS{45}Boro kaŋ dii agay, boraa kaŋ nʼay sanba no a dii a.

\VS{46}Agay, ay kaa aduɲɲa ra sanda gaay, hala boro kul kaŋ ga naanay agay masi cindi kubaa ra.

\VS{47}Boro kaŋ maa ay šenney, a mana gaabu i ga, manʼti agay no mʼa ciiti, zama ay mana kaa hala ya aduɲɲa ciiti, amma ya nka kaa ka aduɲɲa hallasi.

\VS{48}Boro kaŋ wanji ay ga, a mana yadda ay šenney ga, a goo nda nga ciitikaa: šennoo kaŋ ay nʼa har no mʼa ciiti zaari koraa hane.

\VS{49}Zama ya na šelaŋ nda ay boŋ, amma Baabaa Irkoy kaŋ nʼay sanba hunday kʼay noo yaamaroo woo kaŋ ay gʼa har nda woo kaŋ ga ay ga šelaŋ.

\VS{50}Ay ga bay mo kaŋ nga yaamaroo ti hunayan abadantaa. Woo se hayey kaŋ ay gʼi har, ay gʼi har sanda takaa kaŋ nda Baabaa Irkoy nʼi har ya ne.»




\par }\Chap{13}{\SH Isa na nga taalibey cewey ɲumay
\par }
{\PP \VerseOne{1}Za
Borcintaraa jingaroo mana too, Isa ga bay kaŋ nga waatoo kaa ka hun aduɲɲa woo ra ka koy Baabaa Irkoy do. A baa nga borey kaŋ goo aduɲɲa ra, a bagʼey hala nongu kaŋ ga a si bisa\FTNT{*}{{\FR 13:1 }{\FR{13.1
}}{\FQ{hala nongu kaŋ ga a si bisa}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{hala benantaa ga.}}}.


\par }{\PP \VS{2}Hawraa ga, Ibilisi daŋ ka ben Žudas, Simoŋ Iskariyot izʼaroo binoo ra a mʼa nondi.

\VS{3}Isa kaŋ ga bay kaŋ Baabaa Irkoy na hayey kul daŋ nga kaboo ra, a bay mo kaŋ Irkoy do nga hun, Irkoy do nga ga koy.

\VS{4}A tun hawraa ga, a na nga darbawey kaa kʼi jisi ka zaara zaa ka gamahaw.

\VS{5}Woo banda ga, a na hari doori tuu ra ka duu ka taalibey cewey ɲumay kʼi tuusu nda zaaraa kaŋ ga gamoo haw.

\VS{6}Kaŋ a too Simoŋ Piyer ga, a nee a se: «Ay Koyoo, ni no mʼay cewey ɲumay?»

\VS{7}Isa nʼa zaabi ka nee: «Hayaa kaŋ agay, ay goo mʼa tee, nʼsi maanaa bay sohõ da, amma woo banda ga, nʼga kaa ka faham a se.»

\VS{8}Piyer nee a se: «Abada nʼsʼay cewey ɲumay!» Isa nʼa zaabi ka nee: «Nda ay mana ni ɲumay, ni sii nda ay do baa.»

\VS{9}Simoŋ Piyer nee a se: «Ay Koyoo, manʼti ay cewey hinne, amma ay kabey nda ay boŋoo mo!»

\VS{10}Isa nee a se: «Boro kaŋ ɲumay ka ben si too kala cee ɲumayyan hinne ga, za nga kul no ma henan. War, war henan, amma manʼti war kul.»

\VS{11}A ga boraa bay kaŋ gʼa nondi, woo se a nee: «Manʼti war kul no ma henan.»


\par }{\PP \VS{12}Kaŋ a na ngi cewey ɲumay ka ben, a na nga darbawey zaa, a goro ŋaadogoo ra koyne, a nee i se: «War faham woo kaŋ ay nʼa tee war se wala?

\VS{13}War, war ga nee ya ne ‹Alfagaa› nda ‹Koy›, war šelaŋ ka boori, zama nga ti agay.

\VS{14}Nda agay, ay na war cewey ɲumay, agay kaŋ ti Koy nda Alfagaa, war mo, war ga hima ka cere cee ɲumay.

\VS{15}Zama himakasine no kaŋ ay nʼa noo war se hala takaa kaŋ ay nʼa tee war se, war mo mʼa tee.

\VS{16}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, tam si bisa nga koyoo,
diyaw mo si bisa boraa kaŋ nʼa sanba.

\VS{17}Nda war ga hayey wey bay, war ga duu gomni nda war gʼi tee.

\VS{18}Manʼti war kul ga ay goo, agay, ay ga borey bay kaŋ ay nʼi suuba, amma hala
Citaaboo šennoo ma tabati kaŋ nee: ‹Boraa kaŋ ga ŋaa ay bande bere ay ga kʼay tafa.›\FTNT{†}{{\FR 13:18 }{\FR{13.18
}}{\XT{Zaburey 41.10.}}}

\VS{19}Za sohõ ay gʼa har war se za woo mana tee, hala waati kaŋ a tee, war ma naanay kaŋ agay ti ‹a ga bara›.

\VS{20}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, boro kaŋ na diyaa dii kaŋ ay gʼa sanba, boraa nʼay dii. Boro kaŋ nʼay dii, a na boraa kaŋ nʼay sanba dii.»


\par }{\SH Isa bayrandi kaŋ nga taalibi foo ga kaa ka nga nondi
\par }
{\R (Matiyu 26.20–25; Marku 14.17–21; Luka 22.21–23)

\par }{\PP \VS{21}Kaŋ Isa na hayey wey har ka ben, binoo maray, a nee kaaray: «Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, war affoo gʼay nondi.»

\VS{22}Taalibey na cere guna-guna, i si bay boro kaŋ ga a goo.

\VS{23}Nga taalibey affoo, woo kaŋ Isa ga bagʼa, goo ŋaadogoo ra Isa gandey here.

\VS{24}Simoŋ Piyer na kabe ka šelaŋ a se a ma hãa boro kaŋ ga Isa goo.

\VS{25}Taaliboo din bere Isa gandey here, a nee a se: «Ay Koyoo, may no?»

\VS{26}Isa zaabi ka nee: «Boraa ti woo kaŋ se ay ga takula dunba sufa kʼa noo.» Kaŋ a na dunboo sufa, a nʼa [zaa kʼa] noo Žudas, Simoŋ Iskariyot izʼaroo se.

\VS{27}Za takulaa dunboo nondi, nga no Ibilisi huru Žudas ra. Isa nee a se: «Hayaa kaŋ nʼgʼa tee, a tee nda cahãyan.»

\VS{28}Woo, borey kul kaŋ goo ŋaadogoo ra mana faham haya kaŋ se a na woo har a se.

\VS{29}Haya kaŋ se Žudas ti nooroo talfikaa, woo se boro fooyaŋ ga hongu kaŋ Isa nka nee a se kaŋ a ma koy hayey day kaŋ ga ngi ga too jingaroo se, wala a nka nee a se kaŋ a ma misikiiney noo haya.

\VS{30}A na takulaa dunboo taa, a fatta dogoo din da. Cijinoo too.


\par }{\SH Yaamar taaga
\par }
{\PP \VS{31}Waatoo kaŋ Žudas fatta, Isa nee: «Sohõ
Boro-izʼaroo jeerandi, Irkoy jeerandi a ra.

\VS{32}[Nda Irkoy jeerandi a ra,] Irkoy mo gʼa jeerandi nga boŋ ra, a gʼa jeerandi sohõ da.

\VS{33}Ay zankey, ay goo war bande alwaati kayna koyne. War gʼay ceeci, de sanda takaa kaŋ nda ay nʼa har Alyahuudey se ka nee: ‹Nongoo kaŋ ra ay ga koy, war si hin ka koy a ra›, war mo ay gʼa har war se sohõ.

\VS{34}Ay ga war noo yaamar taaga kaŋ ti war ma baa cere sanda takaa kaŋ nda ay baa war, war mo ma baa cere.

\VS{35}Woo ra borey kul ga bay kaŋ ay taalibey ti war, nda war goo nda baji cere se.»


\par }{\SH Isa bayrandi kaŋ Piyer ga nga yankar
\par }
{\R (Matiyu 26.31–35; Marku 14.27–31; Luka 22.31–34)

\par }{\PP \VS{36}Simoŋ Piyer nee a se: «Ay Koyoo, man ra nʼga koy?» Isa zaabi ka nee [a se]: «Nongoo kaŋ ra ay ga koy, sohõ nʼsi hin ka hanga agay. Amma nʼga kaa ka hanga agay waati tana.»

\VS{37}Piyer nee a se: «Ay Koyoo, macin se ay si hin ka hanga ni sohõ da? Ay gʼay hundoo noo buuyan se ni maaganda se.»

\VS{38}Isa zaabi ka nee: «Nʼga ni hundoo noo buuyan se ay maaganda se? Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har ma ne, šikka sii gorgaa si ciya kaŋ nʼgʼay yankar cee hinza.»




\par }\Chap{14}{\SH Isa ti fondaa kaŋ ga koy Baabaa Irkoy do
\par }
{\PP \VerseOne{1}Isa nee i se: «War biney masi hasara, wa naanay Irkoy\FTNT{*}{{\FR 14:1 }{\FR{14.1
}}{\FQ{wa naanay Irkoy}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{war ga naanay Irkoy.}}}, war ma naanay agay mo.

\VS{2}Gorodoo boobo goo ay Baabaa Irkoy hugoo ra. Nda a gar manʼti cimi no, ay ga nee war se: ‹Ay ga doo hanse war se› wala?

\VS{3}De waati kaŋ ay koy, ay ga doo hanse war se, ay ga yee kate, ay ga war zaa ay bande hala nongu kaŋ ra agay, ay goo, war mo ma bara a ra.

\VS{4}Nongoo kaŋ ra [agay,] ay ga koy, war ga nga fondaa bay.»


\par }{\PP \VS{5}Toma nee a se: «Ay Koyoo, ir si nongoo bay kaŋ ra nʼga koy, taka foo nda ir ga nga fondaa bay?»

\VS{6}Isa nee a se: «Agay, agay ti fondaa, nda cimoo, nda hunaroo. Boro kul si too Baabaa Irkoy do nda manʼti nda agay.

\VS{7}Nda war nʼay bay, war gʼay Baabaa Irkoy mo bay. Za sohõ war gʼa bay, war dii a.»


\par }{\PP \VS{8}Filip nee a se: «Ay Koyoo, Baabaa Irkoy cebe ir se, a ga wasa ir se.»

\VS{9}Isa nee a se: «Alwaatoo kul kaŋ ay nʼa tee war bande, manʼay bay, Filip? Boro kaŋ dii agay, a dii Baabaa Irkoy. Taka foo nʼga nee: ‹Baabaa Irkoy cebe ir se›?

\VS{10}Mana naanay kaŋ agay, ay goo Baabaa Irkoy ra, Baabaa Irkoy goo ay ra? Šenney wey kaŋ ay gʼi har war se, ay sʼi har nda ay boŋ. Baabaa Irkoy kaŋ ga duumi ay ra no ma nga teegoyey tee.

\VS{11}Wa naanay agay kaŋ ay goo Baabaa Irkoy ra, Baabaa Irkoy mo goo ay ra, wala war ma naanay teegoyey wey sabbu se.

\VS{12}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, boro kaŋ ga naanay agay, teegoyey mo kaŋ ay gʼi tee, a gʼi tee. Koyne mo a ga hayayaŋ tee kaŋ bisa wey, zama agay, ay ga koy Baabaa Irkoy do,

\VS{13}de mo haya kul kaŋ war nʼa ŋaaray ay maaɲoo ga, ay gʼa tee, hala Baabaa Irkoy ma jeerandi
Izʼaroo ra.

\VS{14}Nda war na haya wiri ay ga ay maaɲoo ga, agay, ay gʼa tee.»


\par }{\SH Isa na allaahidu noo kaŋ Hundi Henanantaa ga kaa
\par }
{\PP \VS{15}«Nda war ga baa agay, war gʼay yaamarey dii.

\VS{16}De agay, ay ga Baabaa Irkoy ŋaaray a ma war noo Faabakaw tana hala a ma cindi war bande abada.

\VS{17}Nga ti
Hundi cimikoynoo kaŋ aduɲɲa si hin ka duu a, zama a si dii a, a sʼa bay. War, war gʼa bay, zama a cindi war bande, a ga kaa ka bara war ra.

\VS{18}Ay si war naŋ sanda alyatimyaŋ, ay goo kaa war do.

\VS{19}Ne nda kayna aduɲɲa si dii agay koyne, amma war, war ga dii agay, zama agay, ay ga huna, war mo, war ga huna.

\VS{20}Hanoo din, war ga bay kaŋ ay goo ay Baabaa Irkoy ra, de war, war goo ay ra, agay, ay goo war ra.


\par }{\PP \VS{21}Boro kaŋ kone ay yaamarey goo, de a nʼi dii, nga no ma baa agay. Boro kaŋ ga baa agay, ay Baabaa Irkoy ga baa boraa, ay ga bagʼa, de agay hunday gʼay boŋ bayrandi a se.»


\par }{\PP \VS{22}Žud kaŋ manʼti Iskariyot nee a se: «Ay Koyoo, macin se ir se nʼga baa ma ni boŋ bayrandi, amma manʼti aduɲɲa se?»

\VS{23}Isa zaabi ka nee a se: «Boro kaŋ ga baa agay, a gʼay šennoo dii. Ay Baabaa Irkoy ga bagʼa. Ir ga koy a do, ir ga gorodoo tee a do.

\VS{24}Boro kaŋ si baa agay, a sʼay šenney dii. Šennoo kaŋ war ga maarʼa, manʼti agay wane nda a, amma Baabaa Irkoy kaŋ nʼay sanba wane nda a.


\par }{\PP \VS{25}Ay na hayey wey har war se kaŋ ay cindi war bande.

\VS{26}Faabakaa kaŋ ti
Hundi Henanantaa kaŋ Baabaa Irkoy gʼa sanba ay maaɲoo ga, nga, a ga haya kul cawandi war se. A ga war hongandi haya kul kaŋ [agay,] ay nʼa har war se.


\par }{\PP \VS{27}Ay ga alaafiyaa cindandi war bande, ay ga war noo agʼalaafiyaa. Manʼti takaa kaŋ nda aduɲɲa gʼa noo nda agay, ay gʼa noo war se. War biney masi hasara, i masi jiti.

\VS{28}War maa kaŋ agay, ay nee war se: ‹Ay ga koy, de ay goo kaa war do.› Nda a gar war ga baa agay, war ga ɲaali nda kaŋ ay ga koy Baabaa Irkoy do, zama Baabaa Irkoy bisa agay.

\VS{29}Sohõ ay na woo har war se za a mana tee, hala waati kaŋ a tee, war ma naanay.

\VS{30}Ay si šenni boobo har war bande koyne, zama aduɲɲa boŋkoynoo goo kaa. A sii nda ay ga hini kul.

\VS{31}Amma kala aduɲɲa ma bay kaŋ ay ga baa Baabaa Irkoy, ay ga goy nda sanda takaa kaŋ nda a nʼay yaamar. Wa tun, ir ma hun ne.»




\par }\Chap{15}{\SH Isa ti alanebɲaa cimoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Agay, agay ti
alanebɲaa cimoo, ay Baabaa Irkoy ti alaneb faaroo beerikaa.

\VS{2}Tuuri kabe kul kaŋ goo ay ga kaŋ si ize tee, a gʼa dunbu, amma wey kaŋ ga ize tee, a gʼi henanandi hala i ma ize tee ka tonton.

\VS{3}War, war henan ka ben šennoo kaŋ ay nʼa har war se maaganda se.

\VS{4}Wa duumi ay ra, agay, ay ga duumi war ra. Takaa kaŋ nda tuuri kabe si hin ka ize tee nda nga boŋ, nda manʼti a mma duumi alanebɲaŋoo ga, takaa din da war mo, sanda tuuri kabe war si hin ka ize kul tee\FTNT{*}{{\FR 15:4 }{\FR{15.4
}}{\FQ{ka ize tee
}}{\FT{manʼti kala haya kaŋ boro gʼa tee Irkoy maaganda se.}}} nda manʼti war nka duumi ay ra.

\VS{5}Agay, agay ti alanebɲaŋoo, war, war ti kabey. Boro kaŋ duumi ay ra, agay, ay ga duumi a ra, a ga ize boobo tee\FTNT{†}{{\FR 15:5 }{\FR{15.5
}}{\FT{Sorro 4to.}}} sanda tuuri kabe, zama bila agay war si hin ka haya kul tee.

\VS{6}Boro kaŋ si duumi ay ra ga warrandi taray, a ga kogu sanda tuuri kabe, woo banda ga, tuuri kabey ga margandi ka warrandi nuune ra, de i ga ton.

\VS{7}Nda war duumi ay ra, ay šenney duumi war ra, wa haya ŋaaray kaŋ war ga baa, a ga teendi war se.

\VS{8}Woo ra ay Baabaa Irkoy ga jeerandi: war ma ize boobo tee\FTNT{‡}{{\FR 15:8 }{\FR{15.8
}}{\FT{Sorro 4to.}}} sanda tuuri kabe, war ma tee ay taalibey.

\VS{9}Takaa kaŋ nda Baabaa Irkoy bagʼay, takaa din da nda agay mo baa war. Wa duumi ay bajoo ra.

\VS{10}Nda war gʼay yaamarey dii, war duumi ay bajoo ra sanda takaa kaŋ nda ay nʼay Baabaa Irkoy yaamarey dii, de ay duumi nga bajoo ra.


\par }{\PP \VS{11}Ay na hayey wey har war se hala ay ɲaaloo ma bara war ra, haya kul masʼa gaza.

\VS{12}Ay yaamaroo ne: war ma baa cere sanda takaa kaŋ nda ay baa war.

\VS{13}Baji beeri sii no kaŋ bisa boro ma nga hundoo noo buuyan se nga cerey maaganda.

\VS{14}Ay cerey ti war nda war ga hayey tee kaŋ ay gʼi ka war yaamar.

\VS{15}Ay si nee war se tam koyne, zama tam si hayaa bay kaŋ nga koyoo gʼa tee. Ay nee war se ay cerey, zama haya kul kaŋ ay maarʼa ay Baabaa Irkoy do, ay nʼa bayrandi war se.

\VS{16}Manʼti war kʼay suuba, amma agay ka war suuba ka war daŋ hala war ma koy, war ma hin ka izeyaŋ tee\FTNT{§}{{\FR 15:16 }{\FR{15.16
}}{\FT{Sorro 4to.}}} sanda tuuri kabe, war izey ma duumi hala haya kaŋ war nʼa wiri Baabaa Irkoy ga ay maaɲoo ga, a mʼa noo war se.

\VS{17}Hayey wey nda ay na war yaamar hala war ma baa cere.»


\par }{\SH Aduɲɲa konna Isa nda nga ganakey
\par }
{\PP \VS{18}«Nda aduɲɲa konna war, war ma bay kaŋ agay no a jin ka konna agay.

\VS{19}Nda a gar aduɲɲa wane nda war, aduɲɲa ga baa borey kaŋ ti nga wane, amma zama a si war may, de mo ay na war suuba ka war kaa a game, woo se a ga konna war.

\VS{20}Wa hongu šennoo kaŋ ay nʼa har war se kaŋ ti: ‹Tam si bisa nga koyoo.› Nda i nʼay gurzugay, i ga war mo gurzugay, nda i nʼay šennoo dii, i ga war mo šennoo dii.

\VS{21}Amma wey kul i gʼi tee war se ay maaɲoo sabbu se, zama i si boraa bay kaŋ nʼay sanba.

\VS{22}Nda a gar ya nka mana kaa ka šelaŋ i se, i si duu zunubu. Sohõ i si duu kobay ka nee ngi mana zunubu tee.

\VS{23}Boro kaŋ konna agay, konna ay Baabaa Irkoy mo.

\VS{24}Nda a gar ya nka mana teegoyey tee i jine kaŋ boro kul manʼi tee, i si duu zunubu. Sohõ i dii ey, de i konna agay nda ay Baabaa Irkoy.

\VS{25}Amma woo tee hala šennoo kaŋ hantumandi ngi
ašariyaa ra ma tabati kaŋ nee: ‹I konna agay bila addalil.›\FTNT{*}{{\FR 15:25 }{\FR{15.25
}}{\XT{Zaburey 35.19; 69.5.}}}


\par }{\PP \VS{26}Waati kaŋ Faabakaa kaa kaŋ ay gʼa sanba war se ka hun Baabaa Irkoy do, nga ti
Hundi cimikoynoo kaŋ ga hun Baabaa Irkoy do, a ga seedetaray tee ay ga.

\VS{27}War mo, war ga tee seede, zama za šintinoo ga, war goo ay bande.»




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}«Ay na hayey wey har war se hala war masi koy naanay naŋ.

\VS{2}I ga war kaa ngi
margahugey ra, de mo waati ga kaa kaŋ boro kul kaŋ na war wii ga hongu nga nka Irkoy gana.

\VS{3}I ga wey tee, zama i manʼay Baabaa Irkoy bay, i manʼay bay.

\VS{4}Amma ya nka wey har war se hala waati kaŋ ngi waatoo kaa, war ma hongu kaŋ agay, ay nʼi har war se. Hayey wey, ya nʼi har war se za šintinoo ga, zama ay goo war bande.»


\par }{\SH Hayey kaŋ Faabakaa gʼi tee
\par }
{\PP \VS{5}«Sohõ ay ga koy boraa do kaŋ nʼay sanba, boro kul sʼay hãa war ra ka nee: ‹Man ra nʼga koy?›

\VS{6}Amma kaŋ se ay na woo har, nga se war biney hanse ka maray.

\VS{7}Agay, ay ga cimoo har war se: A baa war se ya koy, zama nda ay mana koy, Faabakaa\FTNT{*}{{\FR 16:7 }{\FR{16.7
}}{\FQ{Faabakaa
}}{\FT{ti Hundi Henanantaa, zamnaa
}}{\XT{14.16, 26; 15.26.}}} si kaa war do, amma nda ay koy, ay gʼa sanba war do.

\VS{8}Waati kaŋ a kaa, a ga aduɲɲa layboo cebe a se haya kaŋ ti zunubu here, haya kaŋ ti šerretaray here, nda haya kaŋ ti ciitoo here.

\VS{9}Haya kaŋ ti zunubu here, zama i mana naanay agay.

\VS{10}Haya kaŋ ti šerretaray here, zama ay ga koy Baabaa Irkoy do, de mo war si dii agay koyne.

\VS{11}Haya kaŋ ti ciitoo here, zama aduɲɲa boŋkoynoo ciitandi.


\par }{\PP \VS{12}Haya booboyaŋ goo ay kone kaŋ ay ga baa yʼi bayrandi war se, amma war si hin kʼi dii sohõ da.

\VS{13}Waati kaŋ a kaa, nga,
Hundi cimikoynoo, a ga war gongu cimoo kul ra, zama a si šelaŋ nga boŋ ga, amma a ga hayaa har kaŋ a maarʼa, de a ga hayey har war se kaŋ ga kaa ka kaa.

\VS{14}A gʼay jeerandi, zama a ga hayaa zaa kaŋ ti agay wane kʼa bayrandi war se.

\VS{15}Haya kul kaŋ ti Baabaa Irkoy wane, agay wane, woo se ay ga nee kaŋ a ga hayaa zaa kaŋ ti agay wane kʼa bayrandi war se.»


\par }{\SH Binemarayyanoo ga bere ka tee ɲaali
\par }
{\PP \VS{16}«Ne nda kayna war si yee ka dii agay, ne nda kayna koyne, war ga dii agay.»

\VS{17}Nga taalibey ra, affooyaŋ nee cere se: «Macin no a ga baa kʼa har ir se: ‹Ne nda kayna war si yee ka dii agay, ne nda kayna koyne, war ga dii agay?› Macin no a ga baa kʼa har kaŋ a nee: ‹Zama ya mma koy Baabaa Irkoy do?›»

\VS{18}I nee mo: «Macin no a ga baa kʼa har [kaŋ a nee]: ‹Ne nda kayna›? Ir si bay haya kaŋ no a ga baa ka nee.»

\VS{19}Isa bay kaŋ i mma baa i ma nga hãa, a nee i se: «War ga cere hãa nda hayaa kaŋ ay nʼa har ka nee: ‹Ne nda kayna war si yee ka dii agay, ne nda kayna koyne, war ga dii agay.›

\VS{20}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, war ga kaa ka hẽe ka yooyo, de aduɲɲa ga ɲaali. War, war biney ga kaa ka maray, amma war binemarayyanoo ga bere ka tee ɲaali.

\VS{21}Waati kaŋ woy ga duu nga boŋ, binemarayyan ga tee a se, zama nga waatoo ka kaa. Waati kaŋ a na zankaa daŋ aduɲɲa ra, a si yee ka hongu nga zaraboo, ɲaaloo maaganda se, zama adamize foo kaa aduɲɲa ra.

\VS{22}Takaa din da, war mo, war biney ga maray sohõ da, amma ay ga kaa ka dii war koyne, de war biney ga ɲaali, de war ɲaaloo, boro kul sʼa kaa war ra.


\par }{\PP \VS{23}Hanoo din, war sʼay hãa nda haya kul. Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har war se, haya kaŋ war nʼa ŋaaray Baabaa Irkoy ga ay maaɲoo ga, a gʼa noo war se.

\VS{24}Hala sohõ war mana haya kul ŋaaray ay maaɲoo ga. Wa ŋaaray, war ga duu hala haya kul masi war ɲaaloo gaza.»


\par }{\SH Isa duu aduɲɲa ga hinay
\par }
{\PP \VS{25}«Ay na wey har war se nda filla yaasayanteyaŋ. Waatoo ga kaa kaŋ ay si yee ka šelaŋ war se nda filla yaasayanteyaŋ, amma ay ga šelaŋ war se kaaray Baabaa Irkoy ga.

\VS{26}Hanoo din, war ga ŋaaray ay maaɲoo ga, ay si nee war se kaŋ ay ga Baabaa Irkoy ŋaaray war se,

\VS{27}zama Baabaa Irkoy hunday ga baa war, zama war baa agay, de mo war, war naanay kaŋ agay, ay mana hun kala Irkoy do.

\VS{28}Ay hun Baabaa Irkoy do ka kaa aduɲɲa ra, ay ga yee ka hun aduɲɲa ra ka koy Baabaa Irkoy do.»

\VS{29}Nga taalibey nee a se: «Nga ne, sohõ nʼga šelaŋ kaaray, de nʼsi haya kul har nda filla yaasayante.

\VS{30}Sohõ ir bay kaŋ nʼga haya kul bay, a si too boro kul ma ni hãa, woo se ir ga naanay kaŋ Irkoy do ni hun.»

\VS{31}Isa zaabi ka nee i se: «War ga naanay sohõ?

\VS{32}Nga ne, waatoo goo kaa, de mo waatoo kaa ka ben kaŋ ra war ga say-say, boro foo kul ga koy nga do, de war gʼay naŋ agay hinne, amma manʼti agay hinne no, zama Baabaa Irkoy goo ay bande.

\VS{33}Ay na wey har war se hala ay bande war ma duu alaafiyaa. War ga zarabi aduɲɲa ra, amma wa bine tee, agay, ay duu aduɲɲa ga hinay.»




\par }\Chap{17}{\SH Isa na Irkoy ŋaaray nga boŋ se
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kaŋ Isa na hayey wey har, a na nga boŋoo jer ka beenaa guna, a nee: «Baaba Irkoy, waatoo kaa. Ni
Izʼaroo daržandi hala a ma ni daržaa cebe,

\VS{2}sanda takaa kaŋ nda nʼnʼa noo hini hundikoyni kul ga, hala borey kul kaŋ nʼnʼi noo a se, a mʼi noo hunayan abadantaa.

\VS{3}Hunayan abadantaa manʼti kala, i ma ni bay, ni, Irkoy follokaa cimikoynoo nda boraa kaŋ nʼnʼa sanba kaŋ ti Isa
Almasihu.

\VS{4}Ay na ni daržaa cebe laboo ga. Ay na goyoo benandi kaŋ nʼnʼa noo ya ne yʼa tee.

\VS{5}Sohõ ni, Baaba Irkoy, ay daržandi ni hunday jeroo ga nda daržaa kaŋ cindi ya ne ni jere za aduɲɲa mana tee.»


\par }{\PP \VS{6}«Ay na ni maaɲoo bayrandi borey se kaŋ nʼnʼi noo ya ne aduɲɲa ra. Ni wane nda ey, amma nʼnʼi noo ya ne, i na ni šennoo dii.

\VS{7}Sohõ i bay kaŋ hayaa kul kaŋ nʼnʼa noo ya ne mana hun kala ni do.

\VS{8}Zama ay na šenney har i se kaŋ nʼnʼi har ya ne, i nʼi dii, i bay nda cimi kaŋ ni do ay hun, de i naanay kaŋ ni kʼay sanba.


\par }{\SH Isa na Irkoy ŋaaray nga taalibey se
\par }
{\PP \VS{9}Ngi se agay, ay ga ŋaaray, manʼti aduɲɲa se ay ga ŋaaray, amma borey kaŋ nʼnʼi noo ya ne se, zama ni wane nda ey.

\VS{10}De mo haya kul kaŋ goo ay kone ti ni wane, haya kaŋ goo ma ne ti agay wane, de i nʼay jeerandi.

\VS{11}Ay si cindi aduɲɲa ra koyne, ngi, i goo aduɲɲa ra, agay, ay goo ma koy ni do. Baabaa Irkoy henanantaa, mʼi hawgay ni maaɲoo kaŋ nʼnʼa noo ya ne maaganda se hala i ma tee affoo, takaa kaŋ nda agay nda ni ti affoo.

\VS{12}Waatoo kaŋ ay goo i bande, ay nʼi gaabu ni maaɲoo kaŋ nʼnʼa noo ya ne maaganda se. Ay nʼi hawgay, ba affoo mana dere i ra, nda manʼti halacintaa hala
Citaaboo šennoo ma tabati.\FTNT{*}{{\FR 17:12 }{\FR{17.12
}}{\XT{Zaburey 41.10.}}}

\VS{13}Sohõ ay goo ma koy ni do, ay ga woo har aduɲɲa ra hala ay ɲaaloo ma bara i ra, haya kul masʼa gaza.

\VS{14}Agay, ay nʼi noo ni šennoo, aduɲɲa konna ey, zama a sʼi may sanda takaa kaŋ nda a sʼay may.

\VS{15}Manʼti ya mma ŋaaray hala mʼi daŋ aduɲɲa se jere ga, amma ya mma baa mʼi hallasi boro laalaa ra kaŋ ti Ibilisi.

\VS{16}Aduɲɲa sʼi may takaa kaŋ nda a sʼay may.

\VS{17}Cimoo kʼi henanandi, ni šennoo, nga ti cimoo.

\VS{18}Takaa kaŋ nda nʼnʼay sanba aduɲɲa ra, agay mo nʼi sanba aduɲɲa ra.

\VS{19}[Agay,] ay gʼay boŋ jisandi jere ga ma ne ngi maaganda se, hala ngi mo ma jisandi jere ga ma ne nda cimi.»


\par }{\SH Isa na Irkoy ŋaaray nga ganakey kul se
\par }
{\PP \VS{20}«Manʼti ngi hinne se ay ga ŋaaray, amma borey mo se kaŋ ga naanay agay ngi šennoo sabbu se,

\VS{21}hala i kul ma tee affoo, sanda takaa kaŋ nda ni, Baaba Irkoy ni goo ay ra, de agay, ay goo ni ra. Ngi mo ma tee affoo ir ra, hala aduɲɲa ma naanay kaŋ ni kʼay sanba.

\VS{22}Agay, ay nʼi noo daržaa kaŋ nʼnʼa noo ya ne, hala i ma tee affoo sanda takaa kaŋ nda ir ti affoo.

\VS{23}Ay goo i ra, ni goo ay ra, hala i ma tee affoo ka timme, de aduɲɲa ma bay kaŋ ni kʼay sanba, de mo ni bagʼey sanda takaa kaŋ nda ni baa agay.

\VS{24}Baabaa Irkoy, borey kaŋ nʼnʼi noo ya ne, ay si baa kala nongu kaŋ ra agay, ay goo, ngi mo ma bara ay bande hala i ma dii ay daržaa, woo kaŋ nʼnʼa noo ya ne, zama ni baa agay za aduɲɲa mana daara.

\VS{25}Baabaa Irkoy šerrantaa, aduɲɲa mana ni bay, amma agay, ay na ni bay, de borey wey bay kaŋ ni kʼay sanba.

\VS{26}Ay na ni maaɲoo bayrandi i se, ay ga kaa kʼa bayrandi i se hala bajoo kaŋ nda ni baa agay ma bara i ra, de agay, ya bara i ra.»




\par }\Chap{18}{\SH Takaa kaŋ nda Isa diyandi
\par }
{\R (Matiyu 26.47–56; Marku 14.43–50; Luka 22.47–53)

\par }{\PP \VerseOne{1}Waatoo kaŋ Isa na hayey wey har ka ben, a fatta nda nga taalibey ka koy Sederoŋ gooroo boŋ faa ga kaŋ ra saddiɲa foo goo, nga nda ey.

\VS{2}Žudas kaŋ gʼa nondi mo ga nongoo bay, zama Isa nda nga taalibey ga doona ka cere marga no din.

\VS{3}Žudas huru lakkalkawyaŋ kaŋ hun
sargari juwalkey jineborey nda
Fariziyeŋey do, nda soojey jine ka koy no din, fitillayaŋ, nda bundu boŋ diinanteyaŋ, nda wongu jinayyaŋ goo i kone.

\VS{4}Isa kaŋ ga hayey kul bay kaŋ ga kaa ka duu nga, a man ka nee i se: «May no war gʼa wiri?»

\VS{5}I nʼa zaabi ka nee: «Isa Nazaret boraa.» Isa nee i se: «Agay ne.» Žudas kaŋ gʼa nondi goo i bande.


\par }{\PP \VS{6}Waatoo kaŋ Isa nee i se: «Agay ne», i yee nda banda ka kaŋ ganda.

\VS{7}A yee koyne kʼi hãa ka nee: «May no war gʼa wiri?» I nee: «Isa Nazaret boraa.»

\VS{8}Isa zaabi ka nee: «Ay nee war se kaŋ agay no. Nda agay no war gʼay wiri, wa wey naŋ i ma koy.»

\VS{9}Woo ti hala šennoo ma tabati kaŋ ra a nee: «Borey kaŋ nʼnʼi noo ya ne, ba affoo mana dere ya ne.»\FTNT{*}{{\FR 18:9 }{\FR{18.9
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{6.39; 17.12.}}}


\par }{\PP \VS{10}Simoŋ Piyer kaŋ kone takuba foo goo nʼa hoobu ka sargari juwalkey jineboraa tamoo kar ka kabe gumaa here haŋaa dunbu. Tamoo maaɲoo ti Malšus.

\VS{11}Isa nee Piyer se: «Ni takubaa yeeti nga hugoo ra. Ay si gurzugaa potoo hayaa haŋ kaŋ Baabaa Irkoy nʼa noo ya ne wala?»


\par }{\SH I na Isa ka koy Hannu do
\par }
{\R (Matiyu 26.57–58; Marku 14.53–54; Luka 22.54)

\par }{\PP \VS{12}Sooje margaroo, nda ngi boŋkoyni beeroo, nda Alyahuudey lakkalkey na Isa dii kʼa haw.

\VS{13}I nʼa ka koy Hannu do jina, zama Kayif kaŋ ti
sargari juwalkey jineboraa jiiroo din, nga wandoo baabaa no.

\VS{14}Kayif ti boraa kaŋ bay ka Alyahuudey hoyray ka nee: «Boro folloku ma buu jamaa dogoo ra baa.»\FTNT{†}{{\FR 18:14 }{\FR{18.14
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{11.49–50.}}}


\par }{\SH Piyer na Isa yankar
\par }
{\R (Matiyu 26.69–70; Marku 14.66–68; Luka 22.55–57)

\par }{\PP \VS{15}A gar, Simoŋ Piyer nda taalibi foo hanga Isa. Taaliboo din,
sargari juwalkey jineboraa gʼa bay, a huru Isa bande sargari juwalkey jineboraa batumaa ra.

\VS{16}Amma Piyer goo ma kay taray, hugoo miɲoo jeroo ga. Taalibi faa kaŋ sargari juwalkey jineboraa gʼa bay fatta ka šelaŋ woyoo kaŋ ga hugoo miɲoo hawgay se ka Piyer hurandi.

\VS{17}Koŋŋaa kaŋ ga hugoo miɲoo hawgay nee Piyer se: «Ni mo, ni goo aroo woo taalibey ra wala?» A nee: «Ay sii i ra.»

\VS{18}Tamey nda lakkalkey goo ma kay no din, i na nuune diinandi ka cankan, zama hargu goo. Piyer goo i ra, a ga kay ka cankan.


\par }{\SH Isa daŋandi sargari juwalkey jineboraa jine
\par }
{\R (Matiyu 26.59–66; Marku 14.55–64; Luka 22.66–71)

\par }{\PP \VS{19}Sargari juwalkey jineboraa na Isa hãa nga taalibey nda nga cawandoo ga.

\VS{20}Isa nʼa zaabi ka nee: «Agay, ay šelaŋ kaaray aduɲɲa se. Waati kul ay ga cawandi
margahugoo nda Irkoy
hugu beeroo kaŋ ra Alyahuudey ga cere marga, de mo ya na haya kul har tuguyan ra.

\VS{21}Macin se nʼgʼay hãa? Borey hãa kaŋ maa hayaa kaŋ ay nʼa har. Nga ne, ngi, i ga hayey bay kaŋ ay nʼi har.»

\VS{22}Šenney wey ga, lakkalkaw foo kaŋ goo no na Isa saŋ ka nee: «Takaa woo nda nʼga tuuru sargari juwalkey jineboraa se?»

\VS{23}Isa nʼa zaabi ka nee: «Nda ay mana šelaŋ ka boori, haya laalaa cebe ya ne kaŋ ay nʼa har, nda ay šelaŋ ka boori, macin se nʼgʼay kar?»

\VS{24}Woo banda ga, Hannu nʼa sanba a ga hawa sargari juwalkey jineboraa Kayif do.


\par }{\SH Piyer yee ka Isa yankar
\par }
{\R (Matiyu 26.71–75; Marku 14.69–72; Luka 22.58–62)

\par }{\PP \VS{25}Simoŋ Piyer goo ma kay no din a ga cankan. I nee a se: «Ni mo, ni goo nga taalibey ra wala?» A nʼa yankar ka nee: «Ay sii i ra.»

\VS{26}Sargari juwalkey jineboraa tamey affoo kaŋ ti boraa kaŋ Piyer na haŋaa dunbu boro, nee a se: «Ya na dii ni a bande saddiɲaa ra wala?»

\VS{27}Piyer yee koyne kʼa yankar, dogoo din da gorgaa ciya.


\par }{\SH I na Isa ka koy goforner Pilat do
\par }
{\R (Matiyu 27.1–2, 11–14; Marku 15.1–5; Luka 23.1–5)

\par }{\PP \VS{28}I na Isa ka hun Kayif do ka koy goforneroo tuujidogoo ra. Subbaahi tayaa no. Ngi hunday mana huru goforneroo batumaa ra hala ngi masi žiibi, de ngi ma hin ka
Borcintaraa jingaroo ŋaayanoo ŋaa.

\VS{29}Pilat fatta taray ka koy i do ka nee: «Macin no war nee aroo woo nʼa tee?»

\VS{30}I nʼa zaabi ka nee: «Nda a gar woo manʼti goy futu teekaw, ir si kate a ni do.»

\VS{31}Woo ga, Pilat nee i se: «Wʼa dii war hunday, war mʼa ciiti nda war
ašariyaa.» Alyahuudey nee a se: «Ir sii nda fondo ka boro wii.»

\VS{32}Woo ti hala šennoo ma tabati kaŋ Isa nʼa har ka cebe buuyanoo kaŋ nda nga ga buu.\FTNT{‡}{{\FR 18:32 }{\FR{18.32
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{3.14; 12.32–33.}}}

\VS{33}Pilat yee goforner tuujidogoo ra, a na Isa cee ka nee a se: «Ni ti Alyahuudey kokoyoo wala?»

\VS{34}Isa zaabi ka nee: «Ni nka woo har nda ni boŋ, wala boroyaŋ ka šelaŋ ma ne ay ga?»

\VS{35}Pilat zaabi ka nee: «Alyahuudu ti agay wala? Ni gandaa nda
sargari juwalkey jineborey na ni daŋ ay kaboo ra, macin no nʼnʼa tee?»

\VS{36}Isa zaabi ka nee: «Ay
Laamaa, manʼti aduɲɲa woo wane nda a. Nda a gar ay Laamaa, aduɲɲa woo wane nda a, ay tamey ga wongu hala ya si huru Alyahuudey kabey ra, amma sohõ da ay Laamaa, manʼti laboo woo wane nda a.»

\VS{37}Pilat nee a se: «Adiši kokoy ti ni?» Isa zaabi ka nee: «Ni hunday kʼa har kokoy ti agay. Hayaa kaŋ se ay hayandi, hayaa kaŋ se ay kaa aduɲɲa ra, manʼti kala ka seedetaray tee cimoo ga. Boro kul kaŋ ti cimoo wane ga haŋajer ay šennoo se.»

\VS{38}Pilat nee a se: «Cimoo ti macin?»

\par }{\SH I na Isa zukandi ka nee i mʼa wii
\par }
{\R (Matiyu 27.15–31; Marku 15.6–20; Luka 23.13–25)

\par }{\PP Šennoo woo banda ga,
Pilat yee koyne ka fatta ka koy Alyahuudey do ka nee i se: «Agay, ya na dii a ga addalil kul.

\VS{39}Alaada no war se, ya boro foo taŋ war se
Borcintaraa jingaroo ga. Adiši war ga baa ya Alyahuudey kokoyoo taŋ war se wala?»

\VS{40}I yee koyne ka kaati ka nee: «Manʼti nga, amma Barabas.» Ka gar Barabas manʼti kala zay beeri.




\par }\Chap{19}{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, Pilat daŋ kaŋ i ma Isa dii kʼa barzu.

\VS{2}Soojey na tuuri fita karjikoyniyaŋ tur kʼi tee kokoy fuula kʼa daŋ boŋoo ra. I na darbay ciray zaram daŋ a ga.

\VS{3}I man a ka nee a se: «Ir ga sallam ni ga, Alyahuudey kokoyoo!» De i gʼa noo sanfariyaŋ.


\par }{\PP \VS{4}Pilat yee koyne ka fatta ka nee Alyahuudey se: «Nga ne, ay kate a war se taray hala war ma bay kaŋ ya na duu a ga addalil kul.»

\VS{5}Isa fatta taray, karji fuulaa nda darbay ciraa goo a ga. Pilat nee i se: «Boraa ne!»

\VS{6}Kaŋ
sargari juwalkey jineborey nda lakkalkey dii a, i kaati ka nee: «A
kanji! A kanji
kanjandibundu ga!» Pilat nee i se: «Wʼa dii war hunday, war mʼa kanji, zama agay, ya na duu a ga addalil.»

\VS{7}Alyahuudey nʼa zaabi ka nee: «Ir, ir goo nda
ašariyaa, ir ašariyaa ra, a mma hima ka buu, zama a na nga boŋ tee Irkoy
Izʼaroo.»


\par }{\PP \VS{8}Waatoo kaŋ Pilat maa šennoo woo, a hunbur ka tonton.

\VS{9}A huru goforner tuujidogoo ra, a nee Isa se: «Man ra ni, nʼga hun?» Amma Isa manʼa zaabi.

\VS{10}Pilat nee a se: «Nʼsi tuuru ya ne? Nʼsi bay kaŋ ay goo nda hini ka ni taŋ, ay goo nda hini ka ni kanji?»

\VS{11}Isa zaabi ka nee [a se]: «Nʼsi duu ay ga hini kul nda manʼti a nka hun ma ne beene. Woo se boraa kaŋ nʼay noo ma ne duu zunubu ka tonton.»

\VS{12}Za waatoo woo, Pilat ceeci kʼa taŋ. Amma Alyahuudey ga kaati ka nee: «Nda nʼna woo taŋ, ni manʼti kokoy beeroo cere. Boro kul kaŋ nee kokoy ti nga cebe kaŋ kokoy beeroo iberi ti nga.»

\VS{13}Kaŋ Pilat maa šenney wey, a na Isa ka koy taray, a goro ciitidogoo ra, nongoo ra kaŋ se i ga nee Tondi Daarantey, Ebere šenni ra Gabata.


\par }{\PP \VS{14}Borcintaraa jingaroo soolurey zaaroo no, guuru woy cindi hinka (12) dimma ga. A nee Alyahuudey se: «War kokoyoo ne!»

\VS{15}I kaati ka nee: «A ma buu! A ma buu! A kanji kanjandibundu ga!» Pilat nee i se: «Ya war kokoyoo kanji?» Sargari juwalkey jineborey zaabi ka nee: «Ir sii nda kokoy kaŋ manʼti kokoy beeroo.»

\VS{16}Woo banda ga, Pilat nʼa noo i se a ma kanjandi.

\par }{\SH Isa kanjandiyanoo
\par }
{\R (Matiyu 27.32–44; Marku 15.21–32; Luka 23.26–43)

\par }{\PP I na Isa dii ka koy.

\VS{17}Isa hunday ka nga
kanjandibundoo jeeje, ka fatta ka koy nongoo kaŋ se i ga nee «Boŋgaasoo dogoo», Ebere šenni ra «Golgota».

\VS{18}No din ra i nʼa
kanji, nga nda boro hinka, i na affoo kul daŋ Isa kabe foo here, a goo gamey ra.
 

\par }{\PP \VS{19}Pilat hantum haya ga kʼa daŋ kanjandibundoo ga. Hantumoo ti: «Isa Nazaret boraa, Alyahuudey kokoyoo».

\VS{20}Alyahuudey ra, boro boobo na hantumoo caw, zama nongoo kaŋ ra Isa kanjandi ga man koyraa. Hantumoo sii kala Ebere, nda Lateŋ, nda Grek šenni ra.

\VS{21}Alyahuudey ra,
sargari juwalkey jineborey nee Pilat se: «Masi hantum ‹Alyahuudey kokoyoo›, amma hantum kaŋ nga ka nee: ‹Agay ti Alyahuudey kokoyoo.›»

\VS{22}Pilat zaabi ka nee: «Haya kaŋ ay nʼa hantum, hantumandi ka ben.»


\par }{\PP \VS{23}Waatoo kaŋ soojey na Isa kanji ka ben, i na nga bankaarawey zaa kʼi zamna, zamna taaci, sooje foo kul zamna foo. I na nga kaayoo mo zaa kaŋ mana taandi, šukka folloku no kaŋ i nʼa kay za beene hala ganda.

\VS{24}I nee cere se: «Ir masʼa kottu, ir ma
alkurra kar ka dii boro kaŋ ga duu a.» Woo teendi hala
Citaaboo šennoo ma tabati kaŋ nee:

\par }{\Q «I nʼay bankaarawey zamna,

\par }{\Q i na alkurra kar ay darbaa ga.»\FTNT{*}{{\FR 19:24 }{\FR{19.24
}}{\XT{Zaburey 22.19.}}}

\par }{\MM Woo ti hayey kaŋ soojey nʼi tee.


\par }{\PP \VS{25}Isa kanjandibundoo jeroo ga, nga ɲaa, nda nga ɲaa woymaa, nda Maryama kaŋ ti Klopas wandoo, nda Maryama Magdala boraa goo ma kay.

\VS{26}Waatoo kaŋ Isa dii nga ɲaa, taaliboo kaŋ a ga bagʼa goo ma kay jeroo ga, a nee nga ɲaa se: «Ɲaŋay, ni izʼaroo ne.»

\VS{27}Woo banda ga, a nee taaliboo se: «Ni ɲaa ne.» Za waatoo woo, taaliboo nʼa dii nga do.


\par }{\SH Isa buuyanoo
\par }
{\R (Matiyu 27.45–56; Marku 15.33–41; Luka 23.44–49)

\par }{\PP \VS{28}Woo banda ga, Isa kaŋ ga bay kaŋ hayey kul teendi ka ben, hala
Citaaboo šennoo ma tabati, a nee: «Ay jaw.»\FTNT{†}{{\FR 19:28 }{\FR{19.28
}}{\XT{Zaburey 69.22.}}}

\VS{29}Jinay foo goo no kaŋ ga too nda binegar. I na zaara didiji
izopu bundu ga kʼa sufa kʼa too nda binegar kʼa manandi miɲoo ga.

\VS{30}Waatoo kaŋ Isa na binegaroo taba, a nee: «Hayaa kul teendi.» Woo banda ga, a na nga boŋoo sinji, hundoo hun.


\par }{\SH Sooje foo na Isa caraa fun
\par }
{\PP \VS{31}Hunanzamzaaroo soolurey zaaroo no kaŋ ti alzumaa, hala kunturey masi koy cindi
kanjandibundey ga hunanzamzaaroo hane, haya kaŋ se hunanzamzaaroo woo manʼti kala hunanzamzaari beeri, woo se Alyahuudey wiri
Pilat ga i ma cewey kayri kʼi zumandi.

\VS{32}Soojey kaa, i na ijinaa cewey kayri, nda woo kaŋ
kanjandi a bande.

\VS{33}Kaŋ i kaa Isa ga, kaŋ i dii a buu ka ben, i mana cewey kayri.

\VS{34}Amma soojey affoo nʼa hay nda yaaji caraa ra, dogoo din da kuri nda hari doo.

\VS{35}Boraa kaŋ dii a ka seedetaray tee, nga seedetaraa ti cimi, boraa din ga bay kaŋ cimi no nga gʼa har, hala war mo, war ma naanay.

\VS{36}Woo teendi hala
Citaaboo šennoo ma tabati kaŋ nee: «Nga birey, ba affoo mana kayri.»\FTNT{‡}{{\FR 19:36 }{\FR{19.36
}}{\XT{Fattaroo 12.46; Kabuyaney 9.12; Zaburey 34.21.}}}

\VS{37}Citaaboo šenni foo nee koyne: «I ga boraa guna kaŋ i nʼa fun.»\FTNT{§}{{\FR 19:37 }{\FR{19.37
}}{\XT{Zakariya 12.10.}}}


\par }{\SH Isa daŋandi saaraa ra
\par }
{\R (Matiyu 27.57–61; Marku 15.42–47; Luka 23.50–56)

\par }{\PP \VS{38}Woo banda ga, Isufi Arimate koyraa boro kaŋ ti Isa taalibi, amma tuguyan ra Alyahuudey hunburay se, wiri
Pilat ga nga ma Isa kunturoo zumandi. Pilat yadda. Isufi kaa, a na kunturoo zumandi.

\VS{39}Nikodem mo kaa kaŋ cee jinaa a koy Isa do cijin here. A kate nga bande
mir kaŋ i nʼa ɲaami nda
alowe, i ga too kilo waranza (30) cine.

\VS{40}I na Isa kunturoo zaa kʼa didiji nda kasance, ka jii hew kaanayaŋ daŋ a ga, sanda takaa kaŋ Alyahuudey alaadaa gʼa tee suturayan ra.

\VS{41}Woo gar, saddiɲa foo goo nongoo kaŋ ra a
kanjandi. Saddiɲaa din ra
saaray taaga foo goo no kaŋ ra boro mana bay ka jisandi.

\VS{42}No din ra i na Isa jisi, zama saaraa ga man, Alyahuudey
hunanzamzaaroo soolurey zaaroo maaganda se.




\par }\Chap{20}{\SH Saaray koonoo šennoo
\par }
{\R (Matiyu 28.1–8; Marku 16.1–8; Luka 24.1–12)

\par }{\PP \VerseOne{1}Jirbiiyyaa zaari jinaa kaŋ ti alhadoo, Maryama Magdala boraa koy
saaraa do za subbaahi tayaa kaŋ kubay goo, a dii kaŋ tondoo kaŋ ga saaraa miɲoo daabu hun a ga.

\VS{2}A zuru ka koy Simoŋ Piyer nda taaliboo kaŋ Isa ga bagʼa do ka nee i se: «I nʼir Koyoo zaa saaraa ra, de mo ir si bay nongu kaŋ ra i nʼa daŋ.»


\par }{\PP \VS{3}Piyer nda taalibi faa fatta ka koy saaraa do.

\VS{4}Ngi boro hinkaa zuru cere bande, taalibi faa zuru ka bisa Piyer, de a nʼa jin ka too saaraa do.

\VS{5}A gunguma ka fuuni, a dii kaŋ kasancaa jisandi, amma a mana huru.

\VS{6}Simoŋ Piyer kaŋ goo dumaa ga kaa. A huru saaraa ra, a dii kaŋ kasancaa jisandi

\VS{7}nda šukkaa kaŋ bay ka bara Isa boŋoo ga, a mana jisandi kasance faa ra, amma a kunkunandi jere ga.

\VS{8}Waatoo din taalibi faa kaŋ jin ka too saaraa do huru nga mo, a dii, a naanay.

\VS{9}Zama hala waatoo din i mana faham
Citaaboo šennoo se kaŋ nee kaŋ Isa ga hima ka tun bukawey ra.\FTNT{*}{{\FR 20:9 }{\FR{20.9
}}{\XT{Zaburey 16.10.}}}

\VS{10}Woo banda ga, taalibey yee ngi do.


\par }{\SH Isa bangay Maryama Magdala boraa se
\par }
{\R (Matiyu 28.9–10; Marku 16.9–11)

\par }{\PP \VS{11}Maryama ga kay taray,
saaraa jeroo ga, a ga hẽe. Kaŋ a goo ma hẽe, a gunguma ka fuuni saaraa ra,

\VS{12}de a dii almalayka hinka kaŋ ga bankaaray kaarayyaŋ goo, i goo ma goro nongoo kaŋ ra Isa kunturoo bay ka jisandi, affoo goo boŋoo heroo ra, affaa goo cewey heroo ra.

\VS{13}I nee a se: «Woyoo, macin se nʼga hẽe?» A nʼi zaabi ka nee: «I nkʼay Koyoo zaa, de mo ay si bay nongu kaŋ ra i nʼa daŋ.»

\VS{14}Kaŋ a na woo har kul a ɲeli, de a dii Isa goo ma kay, amma a mana bay wala Isa no.

\VS{15}Isa nee a se: «Woyoo, macin se nʼga hẽe? May no nʼgʼa wiri?» A mma nee saddiɲaa koyoo no, a nee a se: «Ay koyoo, nda ni, ni kʼa ka koy, nongoo har ya ne kaŋ ra nʼnʼa daŋ, ya koy a zaa.»

\VS{16}Isa nee a se: «Maryama!» A ɲeli, de a nee a se Ebere šenni ra: «Rabbuni!» – maanaa «Alfagaa».

\VS{17}Isa nee a se: «Masʼay dii, zama ya na žigi ka koy [ay] Baabaa Irkoy do jina. Amma koy agʼarmey do, de ma nee i se kaŋ ay ga žigi ka koy ay Baabaa do kaŋ ti war Baabaa, ay Koyoo do kaŋ ti war Koyoo.»


\par }{\PP \VS{18}Maryama Magdala boraa koy bayrandi taalibey se ka nee i se kaŋ nga dii ir Koyoo, de a na hayey wey har nga se.


\par }{\SH Isa bangay nga taalibey se
\par }
{\R (Matiyu 28.16–20; Marku 16.14–18; Luka 24.36–49)

\par }{\PP \VS{19}Hanoo din hunday, jirbiiyyaa zaari jinaa kaŋ ti alhadoo, alaasaroo ra, hugoo kaŋ ra taalibey goo miɲey ga daaba Alyahuudey hunburay se. Isa kaa ka kay gamey ra, a nee i se: «Alaafiyaa ma kaa war ga!»

\VS{20}Kaŋ a na woo har, a na nga kabey nda nga caraa cebe i se. Taalibey ɲaali nda ir Koyoo diiroo.

\VS{21}[Isa] nee i se koyne: «Alaafiyaa ma kaa war ga!» Takaa kaŋ nda ay Baabaa Irkoy nʼay sanba, agay mo ga war sanba.

\VS{22}Šennoo woo banda ga, a na miɲoo hewoo funsu i ga ka nee i se: «Wa dii
Hundi Henanantaa!

\VS{23}Borey kaŋ war ga ngi zunubey yaafa, i ga yaafandi, wey kaŋ war wanji ka ngi zunubey yaafa, i si yaafandi.»


\par }{\SH Isa bangay Toma se
\par }
{\PP \VS{24}Toma kaŋ se i ga nee Taway, taalibi woy cindi hinkaa (12) affoo sii i bande waatoo kaŋ Isa bangay.

\VS{25}Taalibey cindey cindi i ga nee a se: «Ir dii ir Koyoo.» Amma a nee i se: «Nda ay mana dii nga kabey pontey dogey, nda ay manʼay kabe-izoo daŋ pontey dogey ra, nda ay manʼay kaboo daŋ caraa ra, laabudda, ay si naanay.»


\par }{\PP \VS{26}Jirbi yaaha banda ga, Isa taalibey goo kunehere koyne, de Toma goo i bande. Isa kaa, hugoo miɲey ga daaba, a kay gamey ra. A nee i se: «Alaafiyaa ma kaa war ga!»

\VS{27}Woo banda ga, a nee Toma se: «Ni kabe-izoo daŋ ne, ay kabey guna, kate ni kaboo mo, a daŋ ay caraa ra. Masi tee boro kaŋ si naanay, amma ma naanay!»

\VS{28}Toma nʼa zaabi ka nee: «Ni ti ay Koyoo, ay Irkoy!»

\VS{29}Isa nee a se: «Zama ni dii agay, nga se ni naanay. Borey duu gomni kaŋ mana dii agay, amma i naanay.»


\par }{\SH Citaaboo woo hantumyanoo addaliloo
\par }
{\PP \VS{30}Isa yee ka tammaasa kayfante booboyaŋ tee koyne [nga] taalibey jine kaŋ mana hantumandi citaaboo woo ra.

\VS{31}Hayey wey hantumandi hala war ma naanay kaŋ Isa ti
Almasihu, Irkoy
Izʼaroo, de nda war naanay, war ma duu nga maaɲoo ra hunayan.




\par }\Chap{21}{\SH Isa bangay taalibi iyye se
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, Isa bangay koyne taalibey se Tiberiyad isabangoo jeroo ga. Takaa ne kaŋ nda a bangay:

\VS{2}Simoŋ Piyer, nda Toma kaŋ se i ga nee Taway, nda Nataniyel kaŋ Kana kaŋ goo Galile boro no, nda Zebede izʼarey, nda nga taalibey boro hinka koyne goo cere bande.

\VS{3}Simoŋ Piyer nee i se: «Ay ga koy hamiisa hoo.» I nee a se: «Ir mo, ir ga koy ni bande.» I fatta ka koy huru harihiyoo ra. Cijinoo woo, i mana baffoo dii.


\par }{\PP \VS{4}Subbaahi tayaa ra, Isa goo ma kay guraa ga, amma taalibey mana bay wala Isa no.

\VS{5}Isa nee i se: «Zankey, hamiisa sii war kone?» I nʼa zaabi ka nee: «Kalaa.»

\VS{6}A nee i se: «Wa filijoo warra hiyoo caraw gumaa here, war ga duu.» I nʼa warra, i mana hin kʼa cendi koyne, hamiisaa booboyanoo maaganda se.

\VS{7}Taaliboo kaŋ Isa ga bagʼa nee Piyer se: «Ir Koyoo no!» Za Simoŋ Piyer maa kaŋ ir Koyoo no, a na nga kaayoo daŋ, zama gaa koonu no a goo, de a na nga boŋ cetaw isabangoo ra.

\VS{8}Taalibey cindey kaa nda hiyoo, i na filijoo kaŋ ga too nda hamiisa kursu, zama i si mooru guraa, kabedaaru zangu hinka (200) cine bara ngi nda guraa game.


\par }{\PP \VS{9}Kaŋ i zunbu guraa ga, i dii denji-ciray kaŋ hamiisa goo a boŋ nda takula.

\VS{10}Isa nee i se: «Wa kate hamiisawey ra kaŋ war ne kʼi dii.»

\VS{11}Simoŋ Piyer huru hiyoo ra ka filijoo cendi kate guraa ga, a ga too nda hamiisa beeri zangu nda woyguu cindi hinza (153). Woo kul kaŋ duwandi, filijoo mana kottu.

\VS{12}Isa nee i se: «Wa kaa ka ŋaa.» Taalibey ba affoo mana yadda kʼa hãa ka nee: «May ti ni?» Zama i ga bay kaŋ ir Koyoo no.

\VS{13}Isa man, a na takulaa zaa kʼi noo, hamiisaa mo takaa din da.

\VS{14}Cee hinzantoo ti woo kaŋ Isa ga nga boŋ bangandi nga taalibey se, za a tun bukawey ra banda ga.


\par }{\SH Isa nda Piyer faajikaaraa
\par }
{\PP \VS{15}Waatoo kaŋ i ŋaa ka ben, Isa nee Simoŋ Piyer se: «Simoŋ, Yehiya\FTNT{*}{{\FR 21:15 }{\FR{21.15–17
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{1.42; Matiyu 16.17.}}} izʼaroo, nʼga baa agay ka bisa borey wey wala?» A nee a se: «Ayyo, ay Koyoo, ni, nʼga bay kaŋ ay ga baa ni.» Isa nee a se: «Ay feeji-izey kur!»

\VS{16}Cee hinkantoo, a nee koyne: «Simoŋ, Yehiya izʼaroo, nʼga baa agay wala?» A nee a se: «Ayyo, ay Koyoo, ni, nʼga bay kaŋ ay ga baa ni.» Isa nee a se: «Tee ay feejey kurkaa.»

\VS{17}A nee a se cee hinzantoo ra: «Simoŋ, Yehiya izʼaroo, nʼga baa agay wala?» Piyer binoo maray kaŋ hala cee hinza a ga nee nga se: «Nʼga baa agay wala?» A nee a se: «Ay Koyoo, ni, nʼga haya kul bay, nʼga bay kaŋ ay ga baa ni.» [Isa] nee a se: «Ay feejey kur.

\VS{18}Nda cimi, cimoo ne kaŋ ay gʼa har ma ne, waatoo kaŋ nʼga zanka, nʼga ni gamoo haw nda ni boŋ, nʼga koy nongu kaŋ ra ni baa. Amma waati kaŋ ni žen, nʼga ni kabey šerre, de boroyaŋ ga ni gamoo haw, i ga ni ka koy nongu kaŋ nʼsi baa ra.»

\VS{19}A nka woo har ka cebe buuyanoo kaŋ nda Piyer ga kaa ka Irkoy jeerandi. Kaŋ a šelaŋ ka ben, a nee a se: «Hanga agay.»


\par }{\SH Isa nda taaliboo kaŋ a ga bagʼa faajikaaraa
\par }
{\PP \VS{20}Piyer ɲeli, de a ga dii taaliboo kaŋ Isa ga bagʼa goo ma kaa ngi bande, boraa kaŋ hawraa waati a bere Isa gandey here ka nee a se: «Ay Koyoo, may ma ni nondi?»\FTNT{†}{{\FR 21:20 }{\FR{21.20
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{13.25.}}}

\VS{21}Kaŋ Piyer ga dii a, a nee Isa se: «De woo, ay Koyoo, macin no ma kaa ka tee a ga?»

\VS{22}Isa nee a se: «Nda ay baa a ma cindi hala ya kaa, ni baa foo? Ni, hanga agay.»

\VS{23}Woo ga, šennoo dira armey game kaŋ taaliboo din si buu. Ka gar Isa mana nee a se kaŋ a si buu, amma a nka nee: «Nda ay baa, a ma cindi hala ya kaa, [ni baa foo?]»


\par }{\SH Isa na haya booboyaŋ tee kaŋ mana hantumandi
\par }
{\PP \VS{24}Taaliboo din no ma hayey wey seedetaraa too, nga kʼi hantum. Ir ga bay mo kaŋ nga seedetaraa ti cimi.


\par }{\PP \VS{25}Haya booboyaŋ goo no kaŋ Isa nʼi tee koyne. Nda i nʼi fesufesu kʼi hantum affoo-foo, ay si tammahã wala ba aduɲɲa ga hin ka citaabey zaa kaŋ ra i ga hantumandi.

\par }