\NormalFont\ShortTitle{FATTAROO}

{\MT Fattaroo citaaboo

\par }{\IS Citaaboo fahamandiroo

\par }{\IP {\IT{Citaaboo woo ra Irkoy nee: «Agay ti Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra.» Fattaroo sorraa woo (zamnaa
20.2) ga citaaboo maaɲoo (Fattaroo) nda hayaa kaŋ goo a ra cebe kaŋ ti: Irkoy ti nga jamaa Sawalkaa. Koyne mo sorraa woo ti yaamar woyaa (10) asaasoo. Irkoy kaŋ ti baji, woo maaganda se a na Izirayel borey feeri, a gʼa wiri i ga i ma ngi bajoo cebe nga se nda nga yaamarey diiyanoo.}}

\par }{\IP {\IT{Waatoo kaŋ Izirayel izey duu gorodoo Misira laboo ra (Šintinoo 45.17–20; 47.11), i tee jamaa beeri, amma kokoyoo nʼi tee baɲɲayaŋ. Irkoy manʼi naŋ takaa din, a na boro suuba i ra, Musa, kʼa tee i se gongukaw. Irkoy na kayfi beeriyaŋ tee ka Misira borey gaabi i ma Izirayel borey sawal kʼi naŋ i ma koy.}}

\par }{\IP {\IT{Boro kul kaŋ goo baɲɲataray, dumi kul kaŋ no, zaman kul kaŋ no, citaaboo woo gʼi faaba kʼi cebe haya kaŋ ti sawalyan cimoo, sawalyanoo kaŋ Irkoy gʼa noo hala boro nda nga Koyoo gamoo ma duu ka hanse, boro nda nga cinaa gamoo ma hanse.}}

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Misira kokoyoo na Izirayel borey daŋ waazibi goyyaŋ ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Izirayel izey kaŋ huru Yakuba bande Misira, affoo kul nda nga alaayaney, maaɲey ne:

\VS{2}Rubeŋ, nda Simewoŋ, nda Lewi, nda Žuda,

\VS{3}nda Isakar, nda Zabuloŋ, nda Benžameŋ,

\VS{4}nda Dan, nda Neftali, nda Gad, nda Ašer.

\VS{5}Borey kul kaŋ hun Yakuba ga hinnaa manʼti kala boro woyye (70). Isufi goo Misira ka ben.

\VS{6}Woo banda ga, Isufi buu, armey kul buu, alwaddaa din borey kul buu.

\VS{7}Amma Izirayel borey duu hayyan boobo, ka gooru, ngi hinnaa tonton, i hanse ka duu gaabi. I na gandaa too.

\VS{8}Kokoy taaga kaa ka Misira laama kaŋ si Isufi bay.

\VS{9}Kokoyoo nee nga jamaa se: «Nga ne, Izirayel borey jamaa boobo nda ir, i gaabi nda ir.

\VS{10}Ir ma hawgay, ir ma lakkal daŋ ka taka tee kaŋ ra i masi tonton. A ga hin ka tee, nda wongu tun, i ga tee affoo ngi nda ir iberey kʼir wongu jina ka gandaa naŋ.»

\VS{11}Woo se Misira borey na boroyaŋ daŋ Izirayel jamaa jine kaŋ gʼi torro, i nʼi daŋ waazibi goyyaŋ ra. I na koyrayaŋ kaŋ ti jinay fanjidooyaŋ cin Firawuuna se, koyrawey maaɲey ti: Pitom nda Ramses.

\VS{12}Amma kaŋ i gʼi torro kul i mma tonton, i ga boobo. I konna Izirayel borey.

\VS{13}Misira borey na Izirayel borey daŋ tamtaray šenda ra.

\VS{14}I na tamtaray šendaa kʼi konnandi aduɲɲa. I ga labu goy, i ga feraw kar, i ga goy dumi kul tee faarey ra. Goyey kul kaŋ ra i nʼi daŋ manʼti kala tamtaray šenda.


\par }{\SH Firawuuna na Izirayel borey gurzugay
\par }
{\PP \VS{15}Misira kokoyoo šelaŋ Eberewey hayandikey se, affoo maaɲoo ti Šifra, affaa maaɲoo ti Puwa.

\VS{16}A nee i se: «Nda war ga Ebere woyey hayandi, de war ga dii kaŋ izʼaru no, war mʼa wii, nda ize woy no, war mʼa naŋ a ma huna.»

\VS{17}Amma hayandikey ga hunbur Irkoy, i mana hayaa tee kaŋ Misira kokoyoo nʼa har i se. I na zankaarey naŋ i ma huna.

\VS{18}Misira kokoyoo ciya hayandikey se, a nee i se: «Cin se war na woo tee, ka zankaarey naŋ i ma huna?»

\VS{19}Hayandikey nee Firawuuna se: «Ebere woyey nda Misira woyey manʼti affoo, Ebere woyey ga sahã, hala hayandikaa ga too kate i do gar i duu ngi boŋ ka ben.»


\par }{\PP \VS{20}Irkoy na haya henna tee hayandikey se. Jamaa mo tonton, i hanse ka duu gaabi.

\VS{21}Zama hayandikey hunbur Irkoy, a nʼi noo hayyan.

\VS{22}Firawuuna na nga jamaa kul yaamar ka nee: «Izʼaru kul kaŋ hayandi, war mʼa warra isaa ra, amma ize woy, war mʼa naŋ a ma huna.»




\par }\Chap{2}{\SH Musa hayyanoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lewi hugoo boro na Lewi ize woy foo hiiji.

\VS{2}Woyoo tee gunde, a na izʼaru hay. A dii kaŋ zankaa ga boori, a nʼa tugu handu hinza.

\VS{3}Amma kaŋ a too nongu kaŋ ra a si hin kʼa tugu koyne, a na seji tee nda subu, a nʼa yon nda guduroŋ nda yonhaya. A na zankaa kanandi a ra kʼa fur isaa miɲoo ga subey game.

\VS{4}Zankaa woymaa ga kay nongu mooro ra ka guna haya kaŋ ga kaa ka duu a.


\par }{\PP \VS{5}Firawuuna ize woyoo doo isaa ga ka koy ɲumay, woy soogey kaŋ goo a bande ga yaara-yaara jaboo ga. A dii sejoo subey game, a daŋ nga koŋŋaa ma koy a zaa kate.

\VS{6}A nʼa feeri, de a dii zankaa. Zankaaru no kaŋ goo ma hẽe. A hinna a se, a nee: «Eberewey zanka no.»

\VS{7}Woymaa nee Firawuuna ize woyoo se: «Nʼga baa ya koy naanandikaw ceeci ma ne Ebere woyey ra hala a ma zankaa naanandi ma ne?»

\VS{8}Firawuuna ize woyoo nee a se: «Ayyo». Woy soogaa koy zankaa ɲaa cee kate.

\VS{9}Firawuuna ize woyoo nee woyoo se: «Zankaa woo zaa, ma cindi kʼa naanandi ya ne, ay ga ni bana.» Woyoo na zankaa zaa ka cindi kʼa naanandi.


\par }{\PP \VS{10}Waatoo kaŋ zankaa beeri, woyoo kate a Firawuuna ize woyoo se. A tee nga izoo, a na maaɲoo daŋ Musa (maanaa «a nka zandi»), a nee: «Zama haroo ra ay nʼa zaa.»


\par }{\SH Musa zuru ka koy goro Majaŋ gandaa ra
\par }
{\PP \VS{11}Waatoo kaŋ Musa beeri, han foo a fatta ka koy nga armey do, a dii waazibi goyey kaŋ ra i goo. A dii Misira aru foo kaŋ ga Ebere aru kar, nga armey affoo no.

\VS{12}A na jine nda banda guna, a dii kaŋ boro sii no, a na Misira aroo kar kʼa wii kʼa tugu labutaasoo ra.

\VS{13}Subaa ra, a fatta koyne, nga ne, a dii Ebere boro hinka kaŋ ga yenje. A nee boraa kaŋ tooɲe se: «Macin se nʼga ni ceroo kar?»

\VS{14}A nee: «May ka ni tee ir boŋkoynoo nda ir alkaaloo? Ni mma baa mʼay wii sanda takaa kaŋ nda bi nʼna Misira aroo wii?» Musa hunbur, a nee nga boŋ se: «Hayaa bayrandi.»

\VS{15}Waatoo kaŋ Firawuuna maa šennoo, a ceeci ka Musa wii. Amma Musa zuru ka hun Firawuuna ra ka koy goro Majaŋ gandaa ra. A goro day foo jere.

\VS{16}Majaŋ gandaa
sargari juwalkaa goo nda ize woy iyye, i ga kaa ka gur ka ngi hari haŋ jinawey too ka ngi baabaa almaney haŋandi.

\VS{17}Amma kurkawyaŋ kaa kʼi gaaray, de Musa tun ka faasa i se ka ngi almaney noo hari i ma haŋ.

\VS{18}Waatoo kaŋ i yee ngi baabaa Rehuwel\FTNT{*}{{\FR 2:18 }{\FR{2.18
}}{\FT{Zamna 3to ra ka koy, i mma nee
}}{\FQ{Rehuwel
}}{\FT{se
}}{\FQA{Žetro.}}} do, a nee i se: «War ya yee kate tanba hõ?»

\VS{19}I nee: «Misira aru foo kʼir kaa kurkey kabey ra, ba hari nga kʼa gur ir se ka almaney haŋandi.»

\VS{20}A nee nga ize woyey se: «Man aroo goo? Macin se war nʼa naŋ? Wʼa cee, a ma kaa ka ŋaa!»


\par }{\PP \VS{21}Musa yadda ka goro aroo do, a na Musa noo nga ize woyoo kaŋ maaɲoo ti Sefora.

\VS{22}A na izʼaru foo daŋ aduɲɲa ra, Musa na maaɲoo daŋ Geršom (maanaa «ka koy goro no din»), a nee: «Ya nka koy goro labu waani ra.»


\par }{\SH Irkoy na Musa suuba a ma Izirayel borey kaa kabe ra
\par }
{\PP \VS{23}Waati kukoo woo ra Misira kokoyoo buu. Izirayel borey hottu, i kaati, de ngi goyoo hottaa kaatiroo ka faaba ceeci žigi ka too Irkoy do.

\VS{24}Irkoy maa ngi hẽenoo, a hongu nga
amaanaa kaŋ goo nga, nda Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba game.

\VS{25}Irkoy na Izirayel borey guna, a dii ngi takaa.




\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}Musa ga nga nzuraa Žetro kaŋ ti Majaŋ gandaa
sargari juwalkaa almaney kur. A na almaney ka koy saajoo dumaa ga, a too Irkoy tondi hondoo do kaŋ se i ga nee Horeb.

\VS{2}Abadantaa almalaykaa bangay a se nuune deene ra, saabayɲaa game. A ga saabayɲaŋoo guna, nga ne, a ga dii, amma nuunaa si saabayɲaŋoo diinandi.

\VS{3}Musa nee: «Ay ga kuubi ka koy bangayyan beeroo woo guna, macin se saabayɲaŋoo si ton.»

\VS{4}Abadantaa dii kaŋ a goo ma kuubi ka koy guna, Irkoy goo saabayɲaŋoo gamoo ra, a nʼa cee ka nee: «Musa! Musa!» A nee: «Agay ne.»

\VS{5}Irkoy nee: «Masi man kate ne, ni taamey kaa ni cewey ra, zama nongoo kaŋ ra ni goo ma kay manʼti kala labu henanante.»

\VS{6}A nee koyne: «Ay manʼti kala ni baabaa Koyoo, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Yakuba Koyoo.» Musa na nga ndumoo daabu, zama a ga hunbur nga ma Irkoy guna.


\par }{\PP \VS{7}Abadantaa yee ka nee: «Ay dii, ay dii ay jamaa torraa Misira gandaa ra, ngi kaatiroo kaŋ i gʼa tee ngi waazibi goyey juwalkey maaganda se, ay maarʼa, ay ga bay kaŋ i goo hottay ra.

\VS{8}Ay zunbu ka kaa kʼi kaa Misira borey hinoo cire kʼi žigandi ka koy ganda henna hayante ra kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari, Kanaŋ borey gorodogoo, nda Heti borey gorodogoo, nda Amor borey gorodogoo, nda Ferezi borey gorodogoo, nda Hewi borey gorodogoo, nda Žebus borey gorodogoo no.

\VS{9}Sohõ nga ne, Izirayel borey kaatiroo too kate hala ay do, ay dii torraa kaŋ Misira borey nʼa daŋ i ga.

\VS{10}Sohõ koy, ay ga ni sanba Firawuuna do, mʼay jamaa Izirayel borey kaataray Misira.»


\par }{\SH Irkoy na nga maaɲoo bangandi Musa se
\par }
{\PP \VS{11}Musa nee Irkoy se: «May ti agay kaŋ ga koy Firawuuna do ka Izirayel borey fattandi Misira?»

\VS{12}Irkoy nee: «Ay goo ni bande, silbaa ne kaŋ ga cebe kaŋ agay ka ni sanba: waati kaŋ nʼna jamaa fattandi Misira, war ga Irkoy gana tondi hondoo woo boŋ.»

\VS{13}Musa nee Irkoy se: «Aywa, nda ay koy Izirayel borey do ka nee i se: ‹War baabey Koyoo kʼay sanba war do.› Nda i nee ya ne: ‹Macin ti maaɲoo?›, macin no ay gʼa har i se?»


\par }{\PP \VS{14}Irkoy nee Musa se: «Agay ti a ga bara.» A nee a se: «Nee Izirayel borey se: ‹“A ga bara” kʼay sanba war do.›»

\VS{15}Irkoy yee ka nee Musa se: «Nee Izirayel borey se: ‹Abadantaa, war baabey Koyoo, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Yakuba Koyoo kʼay sanba war do. Woo ti ay maaɲoo hala abada. Woo ti ay maaɲoo kaŋ ga ciyandi zaman ka kaa zaman.›

\VS{16}Koy ma Izirayel boro beerey marga, ma nee i se: ‹Abadantaa, war baabey Koyoo, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Yakuba Koyoo bangay ya ne, a nee: “Ay dii war, ay ga haya bay kaŋ goo war ga Misira.”›

\VS{17}Ay nee: ‹Ay ga torraa zaa war ga kaŋ Misira borey nʼa daŋ war ga ka war ka koy Kanaŋ borey gandaa ra, nda Heti borey gandaa ra, nda Amor borey gandaa ra, nda Ferezi borey gandaa ra, nda Hewi borey gandaa ra, nda Žebus borey gandaa ra, ganda kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari.›

\VS{18}I ga haŋajer ni šennoo se, ma huru, ni nda Izirayel boro beerey Misira kokoyoo do, war ma nee a se: ‹Abadantaa, Eberewey Koyoo bangay ir se, sohõ ir gʼa wiri ni ga, mʼir naŋ ir ma jirbi hinza diray tee ka koy saajoo ra ka sargari kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga.›

\VS{19}Amma ay ga bay kaŋ Firawuuna, Misira kokoyoo si war naŋ war ma koy nda manʼti a nka waazibi a ga.

\VS{20}Ay gʼay kaboo šerre ka Misira kar nda kayfey kul kaŋ ay gʼi tee i game. Woo banda ga, a ga war naŋ war ma koy.

\VS{21}Ay ga jamaa woo noo alhormo Misira borey do. Waati kaŋ war ga koy, war si koy kabe koonu.

\VS{22}Woy foo kul ma nga taalammaa nda nga gorokasinaa wiri nzorfu jinay, nda wura jinay, nda bankaaray, war mʼi daŋ war izʼarey nda war ize woyey ga, war ma Misira borey kabey koonandi.»




\par }\Chap{4}{\SH Irkoy na nga hinoo bangandi Musa se
\par }
{\PP \VerseOne{1}Musa zaabi ka nee: «Nga ne, i si naanay agay, i si haŋajer ay šennoo se, i ga nee: ‹Abadantaa mana bangay ma ne.›»

\VS{2}Abadantaa nee a se: «Macin bara ni kaboo ra?» A nee: «Gobu.»

\VS{3}Abadantaa nee: «A warra ganda». A nʼa warra ganda, a tee gondi, Musa zuru a jine.

\VS{4}Abadantaa nee Musa se koyne: «Ni kaboo šerre kʼa dii nda nsunfaa.» A na nga kaboo šerre kʼa dii, a bere ka tee gobu kaboo ra.


\par }{\PP \VS{5}Abadantaa nee: «Woo ga kate i ma naanay kaŋ ngi baabey Koyoo, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Yakuba Koyoo bangay ma ne.»

\VS{6}Abadantaa nee a se koyne: «Ni kaboo fur ni gandey ga.» A nʼa fur a ga, waatoo kaŋ a nʼa kaataray, nga ne, a
jiray, a kaaray ma nee waa.

\VS{7}A nee koyne: «Ni kaboo yeeti ni gandey ga.» A nʼa yeeti gandey ga, a nʼa kaataray, nga ne, kaboo yee nga taka žeenaa ga.

\VS{8}Abadantaa nee: «Nda a tee i mana naanay ni ka yadda tammaasa jinaa ga, i ga naanay ihinkantoo maaganda se.

\VS{9}Nda a tee tammaasa hinkaa woo kul ga i mana naanay, i mana haŋajer ni šennoo se, ma isaa haroo zaa mʼa doori laboo ra, haroo kaŋ nʼnʼa zaa isaa ra ga bere ka tee kuri laboo ra.»


\par }{\SH Irkoy na Haruna tonton Musa ga
\par }
{\PP \VS{10}Musa nee Abadantaa se: «Ya ay Koyoo, ay manʼti boro kaŋ ga šenni ga faala, manʼti bi, manʼti biifoo, manʼti za ni šintin ka šelaŋ ni tamoo se, zama ay miɲoo ga tiŋ, ay deenoo ga tiŋ.»

\VS{11}Abadantaa nee a se: «May ka adamize noo mee? May ka benbaw wala lutu, boro kaŋ ga dii wala danaw tee? Manʼti agay no Abadantaa?

\VS{12}Sohõ koy, agay, ay goo ni miɲoo bande, ay ga hayaa cawandi ma ne kaŋ nʼga hima kʼa har.»

\VS{13}Musa nee: «Ya ay Koyoo, ay gʼa wiri ni ga, boro tana sanba kaŋ ni baa.»


\par }{\PP \VS{14}Abadantaa futu Musa ga, a nee: «Ni armaa Haruna,
Lewi boraa, a nka sii no? Ay ga bay kaŋ nga, a ga waana šenni, nga ne, a goo ma fatta ka ni kubay. Nda a dii ni, binoo ga ɲaali.

\VS{15}Nʼga šelaŋ a se, ma šenney daŋ miɲoo ra. Agay, ay goo ni miɲoo nda nga miɲoo bande. Ay ga hayaa cawandi war se kaŋ war ga hima kʼa tee.

\VS{16}A ga šelaŋ jamaa se ni dogoo ra, nga, a ga tee ni miɲoo, ni, nʼga tee a se irkoy.

\VS{17}Ma goboo woo dii ni kaboo ra, nga nda nʼga tammaasa kayfantey tee.»


\par }{\SH Musa yee nga jamaa do
\par }
{\PP \VS{18}Musa yee nga nzuraa Žetro do ka nee a se: «Suuri naŋ ya koy, ya yee agʼarmey do Misira gandaa ra hala ya dii wala i ga huna.» Žetro nee Musa se: «Ma koy nda baani.»

\VS{19}Abadantaa nee Musa se Majaŋ gandaa ra: «Koy, ma yee Misira, zama arey kul buu kaŋ ceeci ngi ma ni hundoo kaa.»

\VS{20}Musa na nga wandoo nda nga izʼarey zaa, a nʼi žigandi farkayaŋ boŋ, a yee Misira gandaa ra. Musa na Irkoy goboo dii nga kaboo ra.


\par }{\PP \VS{21}Abadantaa nee Musa se koyne: «Waatoo kaŋ nʼna fondaa zaa ka willi Misira, gaabandi kayfey kul kaŋ ay nʼi daŋ ni kaboo ra, mʼi tee Firawuuna jine. Agay, ay ga binoo šendandi, a si jamaa naŋ i ma koy.

\VS{22}Nee Firawuuna se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, a nee: “Izirayel manʼti kala ay izʼaroo, ay ize jinaa.

\VS{23}Ay nee ma ne: ‘Ay izʼaroo naŋ hala a ma koy sargari kaa ya ne. Nda ni wanji kʼa naŋ a ma koy, nga ne, ay ga ni izʼaroo wii, ni ize jinaa.’ ”›»


\par }{\PP \VS{24}Fondaa ra, nongoo kaŋ ra i na cijinoo tee, Abadantaa kaa Musa ga, a ceeci nga mʼa wii.

\VS{25}No din no Sefora na tondi mee kaana foo zaa ka nga izʼaroo daŋbangu, ka kuuru futaa ka tuku Musa cewey ga. A nee: «Nda cimi, ni manʼti kala ya ne kuri kurɲe.»

\VS{26}Abadantaa nʼa naŋ. A mana nee a se «kuri kurɲe» kala daŋbanguyanoo maaganda se.


\par }{\PP \VS{27}Abadantaa nee Haruna se: «Koy Musa kubay saajoo ra.» A koy, a na Musa kubay Irkoy tondi hondoo do, a nʼa naagu nga gandey ra.

\VS{28}Musa na Abadantaa šenney kul har Haruna se kaŋ a na nga sanba nga mʼi har nda tammaasawey kul kaŋ a nʼi noo nga se nga mʼi tee.


\par }{\PP \VS{29}Musa nda Haruna koy, i na Izirayel boro beerey kul marga.

\VS{30}Haruna na šenney kul har kaŋ Abadantaa nʼi har Musa se, a na tammaasawey tee jamaa jine.

\VS{31}Jamaa naanay. Waatoo kaŋ i maa kaŋ Abadantaa ɲeli Izirayel borey ga, a dii ngi torraa, i gunguma ka sujudu.




\par }\Chap{5}{\SH Musa nda Haruna koy Firawuuna do
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hayey wey banda ga, Musa nda Haruna huru Firawuuna do, i nee a se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Izirayel Koyoo nʼa har, a nee: ‹Ay jamaa naŋ i ma koy, hala i ma jingar tee ay maaɲoo ga saajoo ra.›»

\VS{2}Firawuuna nee: «Abadantaa ti may kaŋ se ay ga haŋajer ka yadda ka Izirayel naŋ a ma koy? Ay si Abadantaa bay, ay si Izirayel naŋ a ma koy mo.»

\VS{3}Musa nda Haruna nee: «Eberewey Koyoo bangay ir se, ir gʼa wiri ni ga, mʼir naŋ ir ma jirbi hinza diray tee ka koy saajoo ra ka sargari kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga, hala a masi koy sorfa kʼir kar wala a ma takuba kʼir kar.»

\VS{4}Misira kokoyoo nee i se: «Musa nda Haruna, cin se war ga baa war ma jamaa kaa nga goyoo ra? Wa koy war waazibi goyey ra.»

\VS{5}Firawuuna nee koyne: «Sohõ kaŋ gandaa jamaa boobo, nga no war ga nee i ma ngi waazibi goyey naŋ.»


\par }{\SH Firawuuna tonton Izirayel goyoo ga
\par }
{\PP \VS{6}Hanoo din hunday, Firawuuna šendandi waazibi goyey juwalkey nda jamaa goy juwalkey ga ka nee:

\VS{7}«War masi yee ka jamaa noo subu i ma feraw kar sanda takaa kaŋ war cindi kʼa tee, ngi hunday ma koy subu kuuna ngi boŋ se!

\VS{8}Wa daŋ kaŋ i ma feraw kar sanda hinnaa kaŋ i cindi kʼa tee. War masi haya kul kaa hinnaa ra! Zama fuyyanteyaŋ no, woo se i ga kaati ka nee: ‹Ir ma koy, ir ma sargari kaa ir Koyoo se!›

\VS{9}Goyoo woo ma tee arey se jeraw, i masi duu ngi boŋ, i masi haŋajer taari šenney se.»


\par }{\PP \VS{10}Jamaa waazibi goyey juwalkey nda nga goy juwalkey fatta ka šelaŋ jamaa se ka nee: «Firawuuna nee: ‹Ay si war noo subu koyne,

\VS{11}wa koy war hunday, war ma subu ceeci nongu kaŋ ra war ga duu. Haya kul si hun war goyoo ra.›»


\par }{\PP \VS{12}Jamaa say Misira gandaa kul ra ka subu hamni kuuna.

\VS{13}Waazibi goyey juwalkey gʼi šiita ka nee: «Wa war goyoo tee ka timme, woo kaŋ kayandi zaari kul war mʼa tee, wa tee sanda waatoo kaŋ subu goo no takaa.»

\VS{14}I na Izirayel borey goy juwalkey kar kaŋ Firawuuna waazibi goyey juwalkey nʼi daŋ jamaa jine. I nee goy juwalkey se: «Cin se war mana war goyoo timmandi ka feraw kar bi nda hõ sanda cee jinaa takaa?»


\par }{\PP \VS{15}Izirayel borey goy juwalkey huru Firawuuna do ka hẽe a ga ka nee a se: «Macin se nʼga woo daŋ ni tamey ga?

\VS{16}I si ni tamey noo subu koyne, de i ga nee i se: ‹Wa feraw kar!› Nga ne, i ga ni tamey kar. Ni jamaa tooɲe.»

\VS{17}A nee: «War manʼti kala fuyyanteyaŋ, fuyyanteyaŋ! Woo se war ga nee: ‹Ir ma koy sargari kaa Abadantaa maaɲoo ga.›

\VS{18}Sohõ wa koy goy, i si war noo subu, amma war ga feraw hinna follokaa kar.»


\par }{\PP \VS{19}Izirayel borey goy juwalkey dii kaŋ ngi takaa laala, zama i nee: «War masi kumandi ferawey hinnaa ra kaŋ war ga hima kʼa kar zaari foo kul.»

\VS{20}Waatoo kaŋ i fatta Firawuuna do, i koy Musa nda Haruna kubay kaŋ gʼi batu.

\VS{21}I nee i se: «Abadantaa ma war guna, a ma war ciiti. Zama war nʼir gaakurey hottandi Firawuuna nda nga borey do. War nkʼi noo takuba i mʼir wii.»


\par }{\PP \VS{22}Musa yee Abadantaa do, a nee: «Ay Koyoo, macin se nʼna jamaa woo torro? Macin se nʼnʼay sanba?

\VS{23}Za ay huru Firawuuna do ka šelaŋ a se ni maaɲoo ga, a na jamaa torro, de mana ni jamaa hallasi.»




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}Abadantaa nee Musa se: «Sohõ nʼga kaa ka dii hayaa kaŋ ay gʼa tee Firawuuna se, kabe gaabante gʼa gaabi a ma Izirayel borey naŋ i ma koy, kabe gaabante gʼa gaabi a mʼi gaaray kʼi fattandi nga gandaa ra.»


\par }{\SH Irkoy na Musa noo allaahidu kaŋ nga ga Izirayel kaa kabe ra
\par }
{\PP \VS{2}Irkoy šelaŋ Musa se, a nee a se: «Agay ti Abadantaa.

\VS{3}Ay bangay sanda Irkoy, Hini-kul-koyoo Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se, amma ya nʼay boŋ bayrandi i se sanda Abadantaa.

\VS{4}Ay na agay
amaanaa mo kaŋ goo ir game gorandi kaŋ i ga duu Kanaŋ gandaa, gandaa kaŋ ra i koy goro ka tee yaw.

\VS{5}Ay maa mo Izirayel borey kaŋ Misira borey nʼi tee tam hẽenoo. Ay hongu agay amaanaa.

\VS{6}Woo maaganda se nee Izirayel borey se: ‹Agay ti Abadantaa, ay ga Misira waazibi goyey zaa war boŋ. Ay ga war kaa ngi tamtaraa ra. Ay ga war feeri nda ay hinoo nda ciiti beeriyaŋ.

\VS{7}Ay ga war dii ay jamaa, ay ga tee war Koyoo. War ga kaa ka bay kaŋ agay ti Abadantaa, war Koyoo kaŋ ga war feeri ka Misira waazibi goyey zaa war boŋ.

\VS{8}Ay ga war daŋ gandaa ra kaŋ ay nʼay kaboo jer ka žee kʼa noo Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se, ay gʼa tee war mayray. Agay ti Abadantaa.›»

\VS{9}Musa na taka follokaa ka šelaŋ Izirayel borey se, amma i mana haŋajer a se takaa kaŋ nda biney hun nda goy šendaa maaganda se.


\par }{\PP \VS{10}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{11}«Huru, ma šelaŋ Firawuuna, Misira kokoyoo se hala a ma Izirayel borey naŋ i ma fatta nga gandaa ra.»

\VS{12}Musa šelaŋ Abadantaa jine ka nee: «Nga ne, Izirayel borey mana haŋajer ya ne, taka foo nda Firawuuna ga haŋajer ya ne? Šenni si faala ay ga.»

\VS{13}Abadantaa šelaŋ Musa nda Haruna se, a nʼi noo yaamaryaŋ Izirayel borey nda Firawuuna, Misira kokoyoo se, hala a ma Izirayel borey naŋ i ma fatta Misira gandaa ra.


\par }{\SH Musa nda Haruna kaagey
\par }
{\PP \VS{14}Izirayel borey hugu boŋey maayaŋ ne:

\par }{\PP Rubeŋ ti Izirayel ize jinaa, nga izʼarey maaɲey ti: Hanok, nda Palu, nda Hesroŋ, nda Karmi. Wey ti Rubeŋ alaayan beerey kaagey.


\par }{\PP \VS{15}Simewoŋ izʼarey ti: Yemuwel, nda Yamin, nda Ohad, nda Yakin, nda Sohar, nda Sawul kaŋ ti Kanaŋ gandaa woyoo izʼaroo. Wey ti Simewoŋ alaayan beerey kaagey.


\par }{\PP \VS{16}Lewi izʼarey maaɲey, alwadda ka kaa alwadda ti: Geršoŋ, nda Kehat, nda Merari. Lewi duu jiiri zangu nda waranza cindi iyye (137) aloomur.

\VS{17}Geršoŋ izʼarey ti: Libni nda Šimeyi, ka sawa nda ngi alaayan beerey kaagey.

\VS{18}Kehat izʼarey ti: Amram, nda Yisehar, nda Hebroŋ, nda Uziyel. Kehat duu jiiri zangu nda waranza cindi hinza (133) aloomur.

\VS{19}Merari izʼarey ti: Mahili nda Muši. Wey ti Lewi alaayan beerey kaagey, alwadda ka kaa alwadda.


\par }{\PP \VS{20}Amram hiija nga hawaa Žokebed, a duu a se Haruna nda Musa. Amram duu jiiri zangu nda waranza cindi iyye (137) aloomur.


\par }{\PP \VS{21}Izahar izʼarey ti: Kora, nda Nefeg, nda Zikri.

\VS{22}Uziyel izʼarey ti: Mišel, nda Elisafaŋ, nda Sitri.


\par }{\PP \VS{23}Haruna hiija Elišeba, Aminadab ize woyoo, Nahišoŋ woymaa no. A duu a se Nadab, nda Abihu, nda Eleyazar, nda Itamar.


\par }{\PP \VS{24}Kora izʼarey ti: Asir, nda Elkana, nda Abiyasaf. Wey ti Kora alaayan beerey kaagey.


\par }{\PP \VS{25}Eleyazar, Haruna izʼaroo hiija Putiyel ize woy foo. A duu a se Pinehas. Wey ti Lewi hugey borey hugu boŋey ka sawa nda ngi alaayan beerey kaagey.


\par }{\PP \VS{26}Haruna follokaa nda Musa follokaa se Abadantaa šelaŋ ka nee: «Wa Izirayel borey fattandi Misira gandaa ra hugu nda hugu.»

\VS{27}Musa nda Haruna ti borey kaŋ šelaŋ Firawuuna, Misira kokoyoo se, hala i ma Izirayel borey fattandi Misira.


\par }{\SH Irkoy yee ka nga allaahidoo zaa Musa se
\par }
{\PP \VS{28}Hanoo kaŋ Abadantaa šelaŋ Musa se Misira gandaa ra,

\VS{29}Abadantaa nee Musa se: «Agay ti Abadantaa, hayey kul kaŋ ay nʼi har ma ne har Firawuuna, Misira kokoyoo se.»

\VS{30}Musa nee Abadantaa se: «Nga ne, šenni si faala ay ga, taka foo nda Firawuuna ga haŋajer ya ne?»




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}Abadantaa nee Musa se: «Guna, ay na ni tee irkoy Firawuuna se, Haruna ni armaa ga tee ni annaboo.

\VS{2}Ni no ma hayey kul har kaŋ nda ay ga ni yaamar, ni armaa Haruna ga šelaŋ Firawuuna se hala a ma Izirayel borey naŋ i ma koy ka fatta nga gandaa ra.

\VS{3}Agay, ay ga Firawuuna binoo šendandi, ay gʼay tammaasawey nda ay kayfey boobandi Misira gandaa ra.

\VS{4}Firawuuna si haŋajer war se, ay gʼay kaboo šerre Misira ga, ay gʼay wongu-izey, ay jamaa, Izirayel borey fattandi Misira gandaa ra nda ciiti beeriyaŋ.

\VS{5}Misira borey ga kaa ka bay kaŋ agay ti Abadantaa waati kaŋ ay nʼay hinoo cebe Misira ga, de ay na Izirayel borey fattandi i game.»

\VS{6}Musa nda Haruna na takaa tee kaŋ nda Abadantaa nʼi yaamar, i na takaa din da tee.

\VS{7}Musa sii nda kala jiiri woyyaaha (80), Haruna goo nda jiiri woyyaaha cindi hinza (83) waatoo kaŋ i ga šelaŋ Firawuuna se.


\par }{\SH Firawuuna wanji ka haŋajer Musa nda Haruna se
\par }
{\PP \VS{8}Abadantaa nee Musa nda Haruna se:

\VS{9}«Nda Firawuuna šelaŋ war se ka nee: ‹Wa kayfi tee ir ma dii›, ma nee Haruna se: ‹Ni goboo zaa mʼa warra Firawuuna jine.› Goboo ga bere ka tee gandakarfu.»

\VS{10}Musa nda Haruna huru Firawuuna do, i na takaa din da tee, takaa kaŋ nda Abadantaa nʼi yaamar. Haruna na nga goboo warra Firawuuna nda nga borey jine, goboo bere ka tee gandakarfu.

\VS{11}Firawuuna mo na nga bayraykoyney nda cerkawey cee, de ngi mo, Misira gandaa gunandikey na ngi kottewey ka takaa din da tee.

\VS{12}Affoo kul na nga goboo warra, i bere ka tee gandakarfu. Haruna goboo na ngi gobey gon.

\VS{13}Amma Firawuuna binoo šendi, a mana haŋajer i se sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.


\par }{\SH Balaawu jinaa: haroo bere ka tee kuri
\par }
{\PP \VS{14}Abadantaa nee Musa se: «Firawuuna binoo šendi, a wanji ka jamaa naŋ i ma koy.

\VS{15}Koy suba subbaahi Firawuuna do, nga ne, a ga fatta ka koy haroo ga, mʼa kubay isaa miɲoo ga, ma goboo dii ni kaboo ra kaŋ bere ka tee gondi.

\VS{16}Ma nee a se: ‹Abadantaa, Eberewey Koyoo kʼay sanba ni do, a nee: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i ma sargari kaa ya ne saajoo ra.” Nga ne, hala sohõ mana haŋajer.

\VS{17}Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, a nee: “Woo ra nʼga kaa ka bay kaŋ agay ti Abadantaa: nga ne, ay ga isaa haroo kar nda goboo kaŋ goo ay kaboo ra, de haroo ga bere ka tee kuri.

\VS{18}Hamiisawey kaŋ goo isaa ra ga buu, de isaa ga funbu. Misira borey si yee ka hin ka isaa haroo haŋ.”›»

\VS{19}Abadantaa nee Musa se: «Nee Haruna se: ‹Ni goboo zaa kʼa šerre Misira harey ga, isawey ga, nda isa kabey ga, nda hari kaydogey ga, nda hari margadogey ga. I ga bere ka tee kuri, Misira gandaa kul ga tee kuri, ba haroo kaŋ goo bundu tuwey nda tondi tuwey ra ga bere ka tee kuri.›»


\par }{\PP \VS{20}Musa nda Haruna na takaa din da tee, takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar. A na nga goboo jer ka isaa harey kar, Firawuuna jine nda nga borey jine. Isa harey kul bere ka tee kuri.

\VS{21}Hamiisa kaŋ goo isaa ra buu. Isaa funbu, Misira borey si hin ka isaa haroo haŋ. Misira gandaa kul tee kuri.


\par }{\PP \VS{22}Amma Misira kottekoyney na ngi kottewey ka taka follokaa tee. Firawuuna binoo šendi, a mana haŋajer i se, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.

\VS{23}Firawuuna na banda bere ka huru nga hugoo ra, a mana tee a se baffoo.

\VS{24}Misira borey kul koy fanša isaa miɲey bande hala ngi ma duu hari ka haŋ, zama i si hin ka isaa haroo haŋ.


\par }{\PP \VS{25}Abadantaa isaa karyanoo banda ga, jirbi iyyaa timme.


\par }{\SH Balaawu hinkantoo: nbalawey
\par }
{\PP \VS{26}Abadantaa nee Musa se: «Huru Firawuuna do, nee a se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, Abadantaa nee: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i ma sargari kaa ya ne.

\VS{27}Nda ni wanji kʼi naŋ i ma koy, nga ne, agay, ay ga ni gandaa kul kar nda nbala.

\VS{28}Isaa ga too nda nbala, i ga žigi ka huru ni windoo ra, nda ni hugoo kaŋ ra nʼga kani, ni daaroo boŋ, nda ni borey hugey ra, nda ni jamaa kul game. I ga huru ni alforoney nda ni laajin diibidogey ra.

\VS{29}Nbalawey ga žigi ka koy ni, nda ni jamaa, nda ni borey ga.”›»




\par }\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}Abadantaa nee Musa se: «Nee Haruna se: ‹Ni kaboo nda ni goboo kaŋ goo a ra šerre isawey, nda isaa kabey, nda hari kaydogey ga, de ma nbalawey žigandi Misira gandaa ga.›»

\VS{2}Haruna na nga kaboo šerre Misira harey ga, nbalawey žigi ka koy ka Misira gandaa daabu.

\VS{3}Kottekoyney na ngi kottewey ka taka follokaa tee, i na nbalawey žigandi Misira gandaa ga.

\VS{4}Firawuuna na Musa nda Haruna cee, a nee: «Wa Abadantaa ŋaaray a ma nbalawey moorandi agay nda ay jamaa ga, de ay ga jamaa naŋ i ma koy, i ma sargari kaa Abadantaa maaɲoo ga.»

\VS{5}Musa nee Firawuuna se: «Ay ga beeray daŋ ni ga ka ni noo ma waatoo har kaŋ ra nʼga baa ya Irkoy ŋaaray ni, nda ni borey, nda ni jamaa se, hala nbalawey ma mooru ni, nda ni hugey, taka kaŋ ra i ma cindi isaa hinne ra.»

\VS{6}A nee: «Suba.» Musa nee: «Woo kaŋ nʼnʼa har ga tee hala ma bay kaŋ Abadantaa, ir Koyoo cine sii.

\VS{7}Nbalawey ga mooru ni, nda ni hugey, nda ni borey, nda ni jamaa ga, i si cindi kala isaa hinne ra.»


\par }{\PP \VS{8}Musa nda Haruna fatta Firawuuna do. Musa kaati ka Abadantaa ŋaaray nbalawey kaŋ a kate ey Firawuuna ga maaganda se.

\VS{9}Abadantaa na hayaa tee kaŋ Musa nʼa wiri a ga. Nbalawey buu hugey, nda batumawey, nda faarey ra.

\VS{10}I nʼi marga zuku nda zuku, gandaa funbu.

\VS{11}Firawuuna dii kaŋ takaa hanse, a na nga binoo šendandi, a mana haŋajer i se sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.


\par }{\SH Balaawu hinzantoo: ndeŋey
\par }
{\PP \VS{12}Abadantaa nee Musa se: «Šelaŋ Haruna se ka nee: ‹Ni goboo šerre, ma laboo kar, a ga bere ka tee ndeŋ Misira gandaa kul ra.›»

\VS{13}I na takaa din da tee. Haruna na nga kaboo kaŋ ra nga goboo goo šerre, a na laboo kar, a tee ndeŋ adamizey nda adabbawey ga. Laboo kusaa kul bere ka tee ndeŋ Misira gandaa kul ra.

\VS{14}Kottekoyney ceeci ka taka follokaa tee nda ngi kottewey, ka ndeŋyaŋ tee, amma i mongu. Ndeŋey goo adamizey nda adabbawey ga.

\VS{15}Kottekoyney nee Firawuuna se: «Irkoy kaboo no.» Amma Firawuuna binoo šendi, a mana haŋajer i se sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.


\par }{\SH Balaawu taacantoo: hamney kaŋ ga ɲama
\par }
{\PP \VS{16}Abadantaa nee Musa se: «Tun subbaahi biya, ma koy kay Firawuuna jine, nga ne, waati kaŋ a fatta ka koy haroo ga, ma nee a se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, Abadantaa nee: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i mʼay gana.

\VS{17}Nda manʼay jamaa naŋ i ma koy, nga ne, ay ga hamniyaŋ kaŋ ga ɲama sanba ni, nda ni borey, nda ni jamaa, nda ni hugey ga. Misira borey hugey ga too nda hamney, i ga ba laboo too kaŋ ga i goo.

\VS{18}Amma hanoo din, ay ga fayyan daŋ ngi nda Gošeŋ gandaa game kaŋ ra ay jamaa goo, taka kaŋ ra no din hamni kul sii a ra, hala ma bay kaŋ agay, Abadantaa, ay goo gandaa ra.

\VS{19}Ay ga fayyan daŋ ay jamaa nda ni jamaa game kʼay jamaa kaa kabe ra. Suba tammaasaa woo ga teendi.”›»


\par }{\PP \VS{20}Abadantaa nʼa tee nda takaa din da: hamney kaŋ ga ɲama kur kaa Firawuuna hugoo, nda nga borey hugey, nda Misira gandaa kul ra. Hamney kaŋ ga ɲama na gandaa hasara.

\VS{21}Firawuuna ciya Musa nda Haruna se, a nee: «Wa koy sargari kaa war Koyoo se gandaa ra.»

\VS{22}Musa nee: «A si hima ir ma woo tee, zama sargaroo kaŋ ir gʼa kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga manʼti kala almuhal Misira borey se. Nga ne, nda ir ga haya kaa sargari kaŋ ti almuhal Misira borey se, i sʼir warra nda tondi kʼir wii wala?

\VS{23}Jirbi hinza diray no ir gʼa tee ka koy saajoo ra ka sargari kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga sanda takaa kaŋ nda a gʼa har ir se.»

\VS{24}Firawuuna nee: «Ay ga war naŋ war ma koy sargari kaa Abadantaa, war Koyoo maaɲoo ga saajoo ra. Amma war masi hanse ka mooru, war ma Irkoy ŋaaray ya ne.»

\VS{25}Musa nee: «Za ay fatta ni do, ay ga Abadantaa ŋaaray ma ne, za suba hamney kaŋ ga ɲama ga mooru Firawuuna, nda nga borey, nda nga jamaa. Amma Firawuuna ma fay nda ka ɲooɲo ka wanji ka jamaa naŋ i ma koy sargari kaa Abadantaa maaɲoo ga.»


\par }{\PP \VS{26}Musa fatta Firawuuna do, a na Abadantaa ŋaaray.

\VS{27}Abadantaa na hayaa tee kaŋ Musa nʼa wiri a ga. A na hamney kaŋ ga ɲama moorandi Firawuuna nda nga borey, nda nga jamaa. Ba affoo mana cindi.

\VS{28}Amma Firawuuna na nga binoo šendandi hiino mo, a mana jamaa naŋ i ma koy.




\par }\Chap{9}{\SH Balaawu guwantoo: almaney buuyanoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa nee Musa se: «Huru Firawuuna do, nee a se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Eberewey Koyoo nʼa har, a nee: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i mʼay gana.

\VS{2}Nda ni wanji kʼi naŋ i ma koy, nda nʼgʼi dii hala sohõ,

\VS{3}nga ne, Abadantaa kaboo ga too ni almaney do kaŋ goo saajoo ra, sorfa beeri ga ni baryey, nda ni farkey, nda ni yoowey, nda ni hawey, nda ni feejey, nda ni hanciney kar.

\VS{4}Abadantaa ga fayyan daŋ Izirayel almaney nda Misira waney game, taka kaŋ ra haya kul kaŋ ti Izirayel borey wane, ba affoo si buu.”›»

\VS{5}Abadantaa na waati kayandi ka nee: «Suba Abadantaa gʼa tee gandaa ra.»


\par }{\PP \VS{6}Abadantaa nʼa tee suba ra sanda takaa kaŋ nda a nʼa har, Misira almaney kul buu, amma Izirayel borey jawdoo adabba ba affoo mana buu i ra.

\VS{7}Firawuuna daŋ ka alhabar ceeci, a gar kaŋ ba alman foo mana buu Izirayel jawdoo ra. Woo kul, a na bine šenday, a mana jamaa naŋ i ma koy.


\par }{\SH Balaawu idduwantoo: futtawey
\par }
{\PP \VS{8}Abadantaa nee Musa nda Haruna se: «Wa war kabey too nda boosu hinadogoo ra, Musa mʼa warra beenaa here Firawuuna jine.

\VS{9}A ga tee kusaw Misira gandaa kul ra. Misira gandaa kul ra a ga futtayaŋ kaŋ ga dori fattandi adamizey nda almaney ga.»


\par }{\PP \VS{10}I na hinadogoo boosoo zaa ka kay Firawuuna jine. Musa nʼa warra beenaa here. A tee futtayaŋ kaŋ ga dori fattandi adamizey nda almaney ga.

\VS{11}Kottekoyney mana hin ka kay Musa jine futtawey maaganda, zama futtawey goo kottekoyney nda Misira borey kul ga.

\VS{12}Abadantaa na Firawuuna binoo šendandi, a mana haŋajer i se. A teendi nda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har Musa se.


\par }{\SH Balaawu iyyantoo: garey
\par }
{\PP \VS{13}Abadantaa nee Musa se: «Tun subbaahi biya, ma koy Firawuuna jine, ma nee a se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Eberewey Koyoo nʼa har, a nee: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i mʼay gana.

\VS{14}Hiino ay gʼay albalaawey kul sanba ni, nda ni borey, nda ni jamaa ga hala ma bay kaŋ ay cine sii laboo kul ga.

\VS{15}Nda a gar ya nkʼay kaboo šerre ka ni kar nda sorfa, ni nda ni jamaa, nʼga dere laboo ga.

\VS{16}Nda ay na ni naŋ ma bara hala sohõ, addaliloo manʼti kala hala ya ni cebe ay gaaboo, ay maaɲoo ma harandi laboo kul ga.

\VS{17}Nʼnʼay jamaa ganji, ni wanji i ma koy.

\VS{18}Nga ne, suba dimmaa woo da cine ga, ay ga gari laalayaŋ doori kaŋ cine mana bay ka tee Misira gandaa ra za a gorandi hala hõ.”

\VS{19}Sohõ, sanba ka daŋ i ma ni almaney nda haya kul kaŋ ti ni wane kaŋ goo saajoo ra lanbandi. Adamize kul nda adabba kul kaŋ goo saajoo ra kaŋ mana kaa hugey, garoo ga kaŋ i boŋ, i ga buu.›»


\par }{\PP \VS{20}Firawuuna borey ra, wey kaŋ hunbur Abadantaa šennoo na ngi tamey nda ngi adabbawey lanbandi ka huru hugey ra.

\VS{21}Borey kaŋ mana Abadantaa šennoo daŋ assal na ngi tamey nda ngi adabbawey naŋ saajoo ra.


\par }{\PP \VS{22}Abadantaa nee Musa se: «Ni kaboo jer beenaa here hala Misira gandaa kul ra gari ma kaŋ adamizey, nda adabbawey, nda suboo kul ga kaŋ goo Misira.»

\VS{23}Musa na nga goboo šerre beenaa here, Abadantaa na jiŋjiŋyaŋ nda gari sanba, nuune zunbu laboo ga. Abadantaa na gari sanba Misira gandaa ra.

\VS{24}Gari doo kaŋ nuune goo a bande kaŋ laalayanoo cine mana bay ka tee Misira gandaa kul ra za a tee ganda.

\VS{25}Misira gandaa kul ra, haya kul kaŋ goo saajoo ra, garoo nʼi kar, za adamize hala adabba. Garoo na faarey subey kul kar, a na faarey tuurey kul kayri.

\VS{26}Gošeŋ gandaa hinne kaŋ ra Izirayel borey goo ra, garoo mana kaŋ a boŋ.

\VS{27}Firawuuna daŋ i ma ciya Musa nda Haruna se, a nee i se: «Hiino ay na zunubu tee, Abadantaa ga cum, agay nda ay jamaa ka tooɲe.

\VS{28}Wa Abadantaa ŋaaray ya ne hala jiŋjiŋyan beerey nda garey ma kay, ay ga war naŋ war ma koy, war si cindi ne koyne.»

\VS{29}Musa nee a se: «Waati kaŋ ay fatta koyraa ra, ay gʼay kabey jer Abadantaa here, jiŋjiŋyaney ga ben, garey si yee ka kaŋ hala ma bay kaŋ laboo manʼti kala Abadantaa wane.

\VS{30}Amma ay ga bay kaŋ ni nda ni borey, war si hunbur Abadantaa, ir Koyoo hala sohõ.»

\VS{31}Leŋoo nda
oržoo hasara, zama oržoo goo jeenoo ga, leŋoo boosu.

\VS{32}Amma alkamaa nda taasu dumi foo kaŋ ga hima nda alkama mana hasara, zama i mana zay jina.


\par }{\PP \VS{33}Musa fatta Firawuuna do, a fatta koyraa ra, a na nga kabey jer Abadantaa here, jiŋjiŋyaney nda garey kay. Ncirɲoo mana yee ka doo laboo ga.

\VS{34}Waatoo kaŋ Firawuuna dii kaŋ ncirɲoo, nda jiŋjiŋyaney, nda garey kay, a na zunubu tee koyne, a na nga binoo šendandi, nga nda nga borey.

\VS{35}Firawuuna binoo šendi. A mana Izirayel borey naŋ i ma koy. A teendi nda takaa kaŋ nda Abadantaa nee Musa mʼa har.




\par }\Chap{10}{\SH Balaawu yaahantoo: ndoowey
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa nee Musa se: «Huru Firawuuna do, zama agay ka nga nda nga borey biney šendandi hala ya duu kʼay tammaasawey wey daŋ i jine,

\VS{2}hala ma duu ka deede ni izey nda ni izey izey se takaa kaŋ nda ay na Misira borey bere-bere nda takaa kaŋ nda ay nʼay tammaasawey daŋ i jine. Nga ra war ga bay kaŋ agay ti Abadantaa.»


\par }{\PP \VS{3}Musa nda Haruna huru Firawuuna do, i nee a se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Eberewey Koyoo nʼa har, a nee: ‹Hala waati foo no nʼga ni boŋ yeeti ya ne ganda? Ay jamaa naŋ i ma koy hala i mʼay gana.

\VS{4}Nda ni wanji kʼay jamaa naŋ i ma koy, nga ne, suba ay ga ndooyaŋ sanba ni laamaa ga.

\VS{5}I ga gandaa laboo kul daabu hala nongu kaŋ ra boro si yee ka dii a. Haya kaŋ garoo nʼa naŋ, woo kaŋ cindi war se kaŋ a mana duu a, i gʼa ŋaa. Tuuri kul kaŋ goo ma zay war se saajoo ra, i gʼi ŋaa.

\VS{6}I ga ni hugey too, i ga ni borey hugey too, i ga Misira borey kul hugey too. Ni baabey nda ni baabey kaagey mana bay ka dii woo cine za hanoo kaŋ i kaa laboo ga hala hõ.›» Musa na nga boŋ kuubi ka fatta Firawuuna do.


\par }{\PP \VS{7}Firawuuna borey nee a se: «Hala waati foo no boraa woo gʼir torro ka ben? Arey wey naŋ i ma koy hala i ma Abadantaa, ngi Koyoo gana. Hala sohõ mana bay kaŋ Misira goo ma halaci wala?»


\par }{\PP \VS{8}I kate Musa nda Haruna Firawuuna do, a nee i se: «Wa koy Abadantaa, war Koyoo gana. May nda may no ma koy?»

\VS{9}Musa nee: «Ir ga koy, ir nda soogey nda boro žeeney, ir ga koy nda ir izʼarey nda ir ize woyey, ir ga koy nda ir alman buuney nda ibeerey, zama jingar ti woo ir se Abadantaa maaɲoo ga.»

\VS{10}Firawuuna nee i se: «Nda ay na war naŋ war ma koy, war nda war zankey, Abadantaa ma bara war bande! War ma bay kaŋ ifutu no war gʼa miile.

\VS{11}A si tee nda takaa woo. Adiši war kaŋ ti arey, wa koy Abadantaa gana, zama woo din no war gʼa ceeci.» Woo ga, i nʼi gaaray ka hun Firawuuna do.


\par }{\PP \VS{12}Abadantaa nee Musa se: «Ni kaboo šerre Misira gandaa ga ka ciya ndoowey se. I ma zunbu ka koy Misira gandaa ga, i ma gandaa suboo kul ŋaa, woo kul kaŋ garoo nʼa naŋ.»

\VS{13}Musa na nga goboo šerre Misira gandaa ga, Abadantaa na dandi hew tunandi kaŋ na gandaa kul dii zaaroo kul nda cijinoo kul. Subbaahoo ra, dandi hewoo kate ndoowey.

\VS{14}Ndoowey kaa Misira gandaa kul ga, i zunbu laboo kul boŋ nda booboyan. Ngi booboyanoo cine mana bay ka tee hala sohõ, a si tee koyne ngi banda ga.

\VS{15}I na gandaa kul daabu, gandaa tee kubay. I na gandaa suboo nda tuuri-izey kul ŋaa kaŋ garoo nʼi naŋ. Haya firzi kul mana cindi tuurey ga wala faarey subey ga Misira gandaa kul ra.


\par }{\PP \VS{16}Nda cahãyan Firawuuna na Musa nda Haruna cee ka nee: «Ay na zunubu tee Abadantaa, war Koyoo se, ay duu war ga zunubu.

\VS{17}Ay zunuboo yaafa ya ne hiino koyne. Wa Abadantaa, war Koyoo ŋaaray hala a ma suuri ka buuyanoo woo moorandi ay ga.»

\VS{18}Musa fatta Firawuuna do, a na Abadantaa ŋaaray.

\VS{19}Abadantaa na hewoo bere kʼa tee dangay hew beeri kaŋ na ndoowey zaa kʼi warra Kakaarey teekoo ra. Ba affoo mana cindi Misira laamaa kul ga.

\VS{20}Amma Abadantaa na Firawuuna binoo šendandi, a mana naŋ Izirayel borey ma koy.


\par }{\SH Balaawu yaggantoo: kubaa
\par }
{\PP \VS{21}Abadantaa nee Musa se: «Ni kaboo šerre beenaa here, kubay ma kaa Misira gandaa ga, kubay bibi tik.»

\VS{22}Musa na nga kaboo šerre beenaa here, kubay beeri tee Misira gandaa kul ra jirbi hinza.

\VS{23}Borey si hin ka dii cere. Jirbi hinza boro kul si hun nga dogoo ra. Amma Izirayel borey kul, nongoo kaŋ ra i goro, gaay goo no.


\par }{\PP \VS{24}Firawuuna na Musa cee ka nee a se: «Wa koy Abadantaa gana. War alman buuna nda ibeerey hinne no ma cindi. War zankey mo ma koy war bande.»

\VS{25}Musa nee: «Nʼgʼir noo
sargari kukuranteyaŋ nda sargari tanayaŋ kaŋ ir gʼi kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga wala?

\VS{26}Ir jawdey ga koy ir bande, ba boŋ foo si cindi. Zama ngi ra ir ga zaa ka Abadantaa, ir Koyoo gana. Ir hunday si bay woo kaŋ ir ga hima kʼa kaa Abadantaa maaɲoo ga nda manʼti ir nka too no din.»


\par }{\PP \VS{27}Amma Abadantaa na Firawuuna binoo šendandi, a manʼi naŋ i ma koy.

\VS{28}Firawuuna nee a se: «Hun ay jine, hawgay, ay masi yee ka dii ni ay jine, han kul kaŋ ay dii ni ay jine, nʼga buu!»

\VS{29}Musa nee: «Ni kʼa har, nʼsi yee ka dii agay ni jine.»




\par }\Chap{11}{\SH Abadantaa na balaawu kokorantaa bayrandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa nee Musa se: «Ay ga balaawu foo sanba koyne Firawuuna nda Misira ga. Woo banda ga, a ga war naŋ war ma hun ne. Waati kaŋ a na war naŋ war ma koy ka ben, a ga ba war gaaray kaaray ka hun ne.

\VS{2}Aywa, nee jamaa se kaŋ aru kul ma nga taalammaa wiri nzorfu jinayyaŋ nda wura jinayyaŋ, woy kul ma nga taalammaa wiri nzorfu jinayyaŋ nda wura jinayyaŋ.»

\VS{3}Abadantaa na jamaa noo alhormo Misira borey do. Musa hunday duu beeray beeri Misira gandaa ra Firawuuna borey nda jamaa do.


\par }{\PP \VS{4}Musa nee: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har, a nee: ‹Cijinoo gamoo ra ay ga fatta ka koy Misira game.

\VS{5}Gunde jinaa kul ga buu Misira gandaa ra, ka šintin nda Firawuuna kaŋ ga goro kokoytaraa ra gunde jinaa ka koy hala koŋŋa kaŋ goo fufutondoo jine gunde jinaa, nda adabbawey gunde jinawey kul.

\VS{6}Kaati beeri ga tee Misira gandaa kul ra kaŋ mana bay ka tee, nga cine si tee koyne.

\VS{7}Amma Izirayel borey kul do, ba hanši si kaati boro wala adabba ga hala war ma bay kaŋ Abadantaa ga fayyan daŋ Misira nda Izirayel game.›

\VS{8}Waatoo din ni borey kul ga doo kate ay do ka gunguma ya ne ka nee: ‹Fatta, ni nda jamaa kul kaŋ goo ni bande›, woo banda ga, ay ga fatta.» Musa too nda futay, a fatta Firawuuna do.


\par }{\PP \VS{9}Abadantaa nee Musa se: «Firawuuna si haŋajer war se, hala ay kayfey ma boobo Misira gandaa ra.»

\VS{10}Musa nda Haruna na kayfey wey kul tee Firawuuna jine, amma Abadantaa na Firawuuna binoo šendandi, a mana naŋ Izirayel borey ma fatta nga gandaa ra.




\par }\Chap{12}{\SH Borcintaraa jingaroo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa šelaŋ Musa nda Haruna se Misira gandaa ra ka nee:

\VS{2}«Handoo woo ga tee war se handey ijinaa. A ma tee war se jiiroo handu jinaa.

\VS{3}Wa šelaŋ Izirayel jamaa kul se ka nee: ‹Handoo woo jirbi woyantoo (10to) ra, war hugu foo kul ma alman foo zaa, hugu foo kul alman foo.

\VS{4}Nda hugoo ga hanse ka kacca alman foo se, i mʼa zaa, ngi nda ngi taalammaa kaŋ ga hanse ka man ngi hugoo, ka sawa nda boro hinnaa. Almanoo ma zamnandi ka sawa nda woo kaŋ boro kul gʼa ŋaa.

\VS{5}A ma tee alman kaŋ ga malal sii, aru kaŋ goo nda jiiri foo. War mʼa zaa feeji-izey wala hancin-izey ra.

\VS{6}War mʼa dii hala handoo woo jirbi woy cindi taacantoo (14to) ga. Hanoo din, almaaroo ra Izirayel jamaa margaroo kul mʼa koosu.

\VS{7}Hugey kaŋ ra i gʼa ŋaa, i ma zaa kuroo ra kʼa daŋ hugoo miɲoo caraw hinkaa nda beeneheroo ga.

\VS{8}Cijinoo din i ma hamoo ŋaa. I mʼa kukuray nuune ra kʼa ŋaa nda takulayaŋ kaŋ ra dolobiri sii, i mʼa ŋaa nda subu hottayaŋ.

\VS{9}War masi haya kul ŋaa a ra kaŋ mana nin wala kaŋ hinandi hari ra. War mmʼa kukuray nuune ra, nga nda nga boŋoo, nda kobsey, nda teeley.

\VS{10}Haya kul masi kani a ra hala suba. Nda haya kani a ra hala suba, war mʼa ton nuune ra kʼa tee boosu.

\VS{11}Takaa ne kaŋ nda war gʼa ŋaa: gamahaw ma war centey haw, war taamey ma bara war cewey ra, war gobey ma bara war kabey ra. War mʼa ŋaa nda cahãyan. Woo ti
Borcintaraa jingaroo Abadantaa maaɲoo ga.›


\par }{\PP \VS{12}Cijinoo din ra, ay ga Misira gandaa kul dira. Ay ga gunde jinaa kul wii Misira gandaa ra za adamize hala adabba. Ba Misira koyey kul, ay gʼi ciiti. Agay ti Abadantaa.

\VS{13}Amma kuroo ga tee tammaasa war se hugey ga kaŋ ra war goo. Nda ay dii kuroo, ay ga bisa war ga, de albalaawoo kaŋ ga borey halaci si too war do waati kaŋ ay ga Misira gandaa kar.

\VS{14}Zaaroo din ma tee war se hongandihaya. War mʼa tee jingar Abadantaa maaɲoo ga. A ma tee hantum kaŋ si tun war alwaddawey se.»


\par }{\SH Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo
\par }
{\PP \VS{15}«War ma jirbi iyye tee war ga takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii. Za zaari jinaa war ma dolobiri kaa war hugey ra. Zama boro kul kaŋ na haya ŋaa kaŋ ra dolobiri goo zaari jinaa ka koy hala zaari iyyantoo, boraa ga hun Izirayel jamaa ra.

\VS{16}Zaari jinaa war ga margari henanante tee. Jirbi iyyantoo mo war ga margari henanante tee. Zaarey din goy kul si teendi nda manʼti ŋaayan hinayan hala borey kul ma ŋaa.


\par }{\PP \VS{17}War ma
Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo tee, zama zaaroo din hunday no ay na war kaŋ ti wongu-izey fattandi Misira gandaa ra. War ma zaaroo din kayandi, hantum kaŋ si tun no war alwaddawey se.

\VS{18}Handu jinaa, zaari woy cindi taacantoo (14to) cijinoo ra, war ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii hala handoo jirbi waranka cindi faantoo (21to) cijinoo ra.

\VS{19}Jirbi iyye dolobiri masi garandi war hugey ra. Zama boro kul kaŋ na haya ŋaa kaŋ ra dolobiri goo, a ma tee yaw wala ganda-ize, boraa ga hun Izirayel jamaa ra.

\VS{20}War masi haya kul ŋaa kaŋ ra dolobiri goo. War gorodogey kul ra war ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii.»


\par }{\SH Borcintaraa jingaroo sooluyanoo
\par }
{\PP \VS{21}Musa ciya Izirayel boro beerey kul se, a nee i se: «Wa koy feeji dii ka sawa nda war alaayan beerey hinnaa, war ma
Borcintaraa jingaroo feejoo koosu.

\VS{22}War ma
izopu tuuri kabe foo zaa kʼa sufa kuroo ra kaŋ goo jinaa ra kʼa daŋ hugoo miɲoo beeneheroo nda caraw hinkaa ga. War ra, boro kul masi bisa nda hugoo miɲoo hala subaa ra.

\VS{23}Abadantaa ga bisa gandaa ra ka Misira borey kar. Nda a ga dii kuroo hugoo miɲoo beeneheroo nda caraw hinkaa ga, Abadantaa ga bisa hugoo miɲoo ga, a si naŋ halacikaa ma huru war hugey ra ka kara.

\VS{24}War ma gaabu šennoo woo ga, hantum no ni nda ni hayroo se hala abada.

\VS{25}Waati kaŋ war huru gandaa ra kaŋ Abadantaa gʼa noo war se sanda takaa kaŋ nda a nʼa har, war ma alaadaa woo dii.

\VS{26}Nda war izey na war hãa ka nee: ‹Macin ti alaadaa woo almaganaa war se?›

\VS{27}Wa nee: ‹Borcintaraa jingaroo kaŋ teendi Abadantaa maaɲoo ga sargaroo no, nga kaŋ waatoo kaŋ a ga Misira borey kar, a bisa Izirayel borey hugey ga Misira, a nʼir hugey hallasi.›» Jamaa gunguma ka sujudu.

\VS{28}Izirayel borey koy, i nʼa tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa nda Haruna yaamar, i nʼa tee nda takaa din da.


\par }{\SH Balaawu woyantoo (10to): gunde jinawey buuyanoo
\par }
{\PP \VS{29}Cijinoo gamoo ra, Abadantaa na Misira gandaa gunde jinawey kul kar kʼi wii, kʼa zaa za Firawuuna kaŋ ga goro kokoytaraa ra gunde jinaa hala kasa-izoo kaŋ goo kasaa ra gunde jinaa, nda adabba kul gunde jinaa.

\VS{30}Firawuuna tun cijinoo ra, nga, nda nga borey, nda Misira borey kul. Kaati beeri tee Misira ra, zama hugu sii no kaŋ ra bukaw sii.

\VS{31}Cijinoo din ra, Firawuuna na Musa nda Haruna cee ka nee: «Wa tun, wa fatta ka hun ay jamaa game, war nda Izirayel borey. Wa koy Abadantaa gana sanda takaa kaŋ nda war nʼa har.

\VS{32}War almaney mo, ibuuney nda ibeerey, wʼi zaa ka koy sanda takaa kaŋ nda war nʼa har. Wa koy, war ma gaara ya ne mo.»

\VS{33}Misira borey na jamaa cahãndi kʼi naŋ i ma fatta gandaa ra, zama i nee: «Nda manʼti woo, ir kul ga buu.»

\VS{34}Jamaa na ngi laajinoo ka koy a mana tun jina, i na ngi jinawey kaŋ ra i ga diiba daŋ ngi zaarawey ra kʼi fur ngi jesey ga.


\par }{\PP \VS{35}Izirayel borey na hayaa tee kaŋ Musa nʼa har. I na Misira borey wiri nzorfu jinayyaŋ, nda wura jinayyaŋ, nda darbayyaŋ.

\VS{36}Abadantaa na jamaa noo alhormo Misira borey do kaŋ nʼi noo woo kaŋ i nʼa wiri. Takaa woo nda i na Misira borey kabey koonandi.


\par }{\PP \VS{37}Izirayel borey hun Ramses ka koy Sukot. I ga too aru zenber zangu iddu (600.000) cine kaŋ goo cee ga, zankey sii a ra.

\VS{38}Boro boobo dumi-dumiyaŋ žigi ka koy i bande, nda alman buuna nda ibeeri jawdi beeri.

\VS{39}I na laajinoo kaŋ i nʼa ka hun Misira ton kʼa tee takula kaŋ ra dolobiri sii. A mana tun, zama i nkʼi gaaray ka hun Misira, i mana hin ka batu, i mana hin ka šilfanda mo zaa ngi boŋ se.


\par }{\PP \VS{40}Waatoo hinnaa kaŋ Izirayel borey nʼa tee Misira manʼti kala jiiri zangu taaci nda waranza (430).

\VS{41}Jiiri zangu taaci nda waranzaa (430) benantaa ga, zaaroo din hunday no Abadantaa jamaa kul fatta Misira gandaa ra.

\VS{42}Cijinoo no kaŋ ra Abadantaa hanna hala nga mʼi fattandi Misira gandaa ra. Cijin no kaŋ kayandi Abadantaa maaɲoo ga. Izirayel borey alwaddawey kul ga hanna cijinoo din cine.


\par }{\SH Borcintaraa jingaroo ašariyawey
\par }
{\PP \VS{43}Abadantaa yee ka nee Musa nda Haruna se: «Borcintaraa jingaroo ašariyawey ne: yaw kul masi ŋaa a ra.

\VS{44}Tam kul, aru kaŋ dayandi nda nooru, nda nʼnʼa daŋbangu, woo banda ga, a ma ŋaa a ra.

\VS{45}Boro kaŋ ga waati tee ni do nda goykaw kaŋ ga banandi masi ŋaa a ra.

\VS{46}Hugey ra a ga ŋandi. Hamoo ra, haya kul masi fatta taray. War masi biri kul kayri a ra.

\VS{47}Izirayel jamaa kul ma jingaroo tee.

\VS{48}Nda taabuši goo war game kaŋ ga baa nga ma Borcintaraa jingaroo tee Abadantaa maaɲoo ga, kala aru kul kaŋ goo boraa do ma hurubangu. Woo ra a ma man ka jingaroo tee, a ga tee ma nee ganda-ize. Amma boro kul kaŋ ti jofolo masi ŋaa a ra.

\VS{49}Ašariya follokaa ga zuru ganda-ize nda taabuši ga.»

\VS{50}Izirayel borey kul nʼa tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa nda Haruna yaamar, i nʼa tee nda takaa din da.

\VS{51}Zaaroo din hunday Abadantaa na Izirayel borey jamaa fattandi Misira gandaa ra hugu nda hugu.




\par }\Chap{13}{\SH Borcintaraa jingaroo ašariya tanayaŋ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{2}«Gunde jinaa kul yeeti ya ne jere ga. Izirayel borey ra, haya kul kaŋ ti gunde jinaa adamizey nda adabbawey ra, agay wane nda ey.»

\VS{3}Musa nee jamaa se: «Wa hongu zaaroo din kaŋ ra war fatta Misira, tamtaray hugoo ra, Abadantaa na war fattandi no din nda nga kabe gaabantaa. Woo se boro kul masi takula ŋaa kaŋ ra dolobiri goo.

\VS{4}Hõ, Abib handoo\FTNT{*}{{\FR 13:4 }{\FR{13.4
}}{\FQ{Abib handoo}}{\FT{, Izirayel borey do manʼti kala hegaa handoo.
}}{\FQ{Abib
}}{\FT{maanaa ti
}}{\FQA{jeeni.}}} ra war ga fatta Misira.

\VS{5}Waati kaŋ Abadantaa na ni daŋ Kanaŋ borey, nda Heti borey, nda Amor borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey gandaa ra kaŋ a žee ni kaagey se kaŋ nga gʼa noo ma ne, ganda kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari ma alaadaa woo tee handoo woo ra.

\VS{6}Jirbi iyye ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii, jirbi iyyantoo hane jingar ga teendi Abadantaa maaɲoo ga.

\VS{7}Jirbi iyye takula kaŋ ra dolobiri sii ma ŋandi. Takula kaŋ ra dolobiri goo masi diyandi ni do, dolobiri masi diyandi ni do ni laboo kul ga.

\VS{8}Zaaroo din ma filla ni izoo se ka nee: ‹Ay si woo tee kala hayaa kaŋ Abadantaa nʼa tee ya ne maaganda se waatoo kaŋ ay fatta Misira.›

\VS{9}Jingaroo woo ga tee tammaasa ni kaboo ga, a ga tee hongandihaya ni teɲaa ga, hala Abadantaa
ašariyaa ma bara ni miɲoo ra, zama nga ka war fattandi Misira nda nga kabe gaabantaa.

\VS{10}Ma alaadaa woo tee jiiri ka kaa jiiri nga waatoo ra kaŋ kayandi jiiri ka kaa jiiri.


\par }{\PP \VS{11}Waati kaŋ Abadantaa na ni daŋ Kanaŋ borey gandaa ra sanda takaa kaŋ nda a nʼa žee ni nda ni kaagey se, de a nʼa noo ma ne,

\VS{12}ma haya kul kaŋ ti gunde jinaa noo Abadantaa maaɲoo ga, adabbaa gunde jinaa mo kaŋ ni duu a, nda aru no, Abadantaa wane nda a.

\VS{13}Amma farka-ize gunde jinaa kul, mʼa barmay nda alman buuna. Nda nʼsi baa mʼa barmay, ma jindebandaa kayri. Adamize izʼaru jinaa mo kul, ma nga hayoo taa.

\VS{14}Nda suba ni izoo na ni hãa ka nee: ‹Macin se woo ga teendi?›, nee a se: ‹Abadantaa nkʼir fattandi Misira nda nga gaabi albarkantaa, tamtaray hugoo ra.

\VS{15}Kaŋ Firawuuna muray ka wanji kʼir naŋ ir ma koy, Abadantaa na gunde jinaa kul wii Misira gandaa ra, za adamize gunde jinaa hala adabba gunde jinaa. Woo maaganda se gunde jinaa aru kul, ay gʼa sarga Abadantaa maaɲoo ga, amma ay izʼaru kul kaŋ ti gunde jinaa, ay ga nga hayoo taa.›

\VS{16}A ga tee ma ne tammaasa ni kaboo ga, a ma tee hongandihaya ni teɲaa ga, zama Abadantaa nʼir fattandi Misira nda nga kabe gaabantaa.»


\par }{\SH Irkoy na nga jamaa gongu
\par }
{\PP \VS{17}Waatoo kaŋ Firawuuna na jamaa naŋ i ma koy, Irkoy manʼi ka bisa nda Filisti borey gandaa, ba kaŋ se nga ti fondo dunbaa. Zama Irkoy nee: «Jamaa masi koy dii wongoo, i ma nimsi ka yee Misira.»

\VS{18}Irkoy na jamaa ka bere ka koy saajoo fondaa ra kʼi gongu Kakaarey teekoo here. Izirayel borey žigi ka hun Misira gandaa ra cere bande, wongu-ize ka koy wongu-ize.

\VS{19}Musa na Isufi birey zaa nga bande, zama a nkʼa šendandi Izirayel borey ga kʼi žeendi ka nee: «Irkoy ga hongu war, war mʼay birey ka žigi war bande ka hun ne.»\FTNT{†}{{\FR 13:19 }{\FR{13.19
}}{\XT{Šintinoo 50.24–25.}}}


\par }{\PP \VS{20}I hun Sukot ka koy ngi hukkumey cin Etam, saajoo miɲoo ga.

\VS{21}Abadantaa ga dira jiney ra zaari here duula kaŋ ga kay i jine ra kʼi gongu fondaa ra. Cijin here a ga nuune kaŋ ga kay kʼi noo gaay. Woo ra i ga dira cijin nda zaari.

\VS{22}Zaari here duulaa kaŋ ga kay si hun jamaa jine, cijin here nuunaa kaŋ ga kay si hun i jine.




\par }\Chap{14}{\SH Firawuuna na Izirayel borey gaarandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{2}«Nee Izirayel borey se i ma yee ka koy goro Pi-Hayrot tenje kaŋ goo Migdol nda teekoo game. War ma war hukkumey gorandi Bal-Sefoŋ tenje kaŋ goo teekoo miɲoo ga.

\VS{3}Firawuuna ga miile kaŋ Izirayel borey ga dere gandaa ra, saajoo daabu i ga.

\VS{4}Ay ga Firawuuna binoo šendandi, a gʼi gaarandi, amma Firawuuna nda wongu-izey kul ga tee haya kaŋ ra ay maaɲoo ga jer. Woo ra Misira borey ga bay kaŋ agay ti Abadantaa.» I na takaa din da tee.


\par }{\PP \VS{5}I na Misira kokoyoo bayrandi kaŋ jamaa zuru. Firawuuna nda nga borey na anniya barmay, i nee: «Cin ti woo kaŋ ir nʼa tee? Ir na Izirayel borey naŋ i ma hun ir goyoo ra!»

\VS{6}A na nga bari torkawey hanse, a na nga jamaa zaa nga bande.

\VS{7}A na torka zangu iddu (600) suubanteyaŋ ka koy nga bande nda Misira torkawey jerey kul, ngi affoo kul sooje jalakoyniyaŋ goo a boŋ.

\VS{8}Abadantaa na Firawuuna, Misira kokoyoo binoo šendandi, a na Izirayel borey gaarandi, ka gar i nka fatta, haya kul manʼi ganji.

\VS{9}Misira borey nʼi gaarandi, baryey kul, nda Firawuuna torkawey, nda nga bari kaarukey, nda nga wongu-izey toorʼey nongoo kaŋ ra i goro teekoo miɲoo ga, Pi-Hayrot here, Bal-Sefoŋ tenje.


\par }{\PP \VS{10}Kaŋ Firawuuna man ey, Izirayel borey na ngi moɲey jer, nga ne, Misira borey goo dumawey ga. Izirayel borey hanse ka hunbur, i kaati ka Abadantaa cee.

\VS{11}I nee Musa se: «Saaray nka sii Misira kaŋ se ni kate ir saajoo ra ir ma buu? Macin ti woo kaŋ nʼnʼa tee kʼir kaa Misira?

\VS{12}Waatoo kaŋ ir goo Misira, ir mana nee ma ne kaŋ mʼir naŋ, ir yadda ir ma tee tam Misira borey se? Zama ir baa ir ma tee i se tam ka bisa ir ma buu saajoo ra.»

\VS{13}Amma Musa nee jamaa se: «War masi hunbur, wa batu ka dii Abadantaa hallasiroo kaŋ a ga kate a hõ war se! Zama Misira borey kaŋ war ga dii ey hõ, war si yee ka dii ey koyne hala abada.

\VS{14}Abadantaa no ma wongu war dogey ra. War, wa dangay de ka guna.»


\par }{\SH Irkoy na fondo feeri teekoo ra
\par }
{\PP \VS{15}Abadantaa nee Musa se: «Macin se nʼga kaati kʼay cee? Nee Izirayel borey se i ma fondaa zaa.

\VS{16}Ni, ma ni goboo jer, ma ni kaboo šerre teekoo ga, mʼa fersi, hala Izirayel borey ma bisa teekoo gamoo ra labu kogaa ga.

\VS{17}Nga ne, agay, ay ga Misira borey biney šendandi hala i ma duu ka huru dumawey ga. Woo ra ay ga Firawuuna nda nga wongu-izey kul, nda nga bari torkawey, nda nga bari kaarukey kʼay daržaa cebe.

\VS{18}Waati kaŋ ay na Firawuuna, nda nga torkawey, nda nga bari kaarukey kʼay daržaa cebe, waatoo din Misira borey ga bay kaŋ agay ti Abadantaa.»


\par }{\PP \VS{19}Irkoy almalaykaa kaŋ cindi ka dira Izirayel jamaa jine hun jiney ra ka yee dumawey ga. Duulaa kaŋ ga kay kaŋ cindi i jine, yee ngi banda here.

\VS{20}A koy huru Misira borey gorodogoo nda Izirayel gorodogoo game. Misira here duulaa tee kubay, Izirayel here duulaa ga gaay noo cijinoo ra. Boro foo kul mana too ceroo do cijinoo kul.


\par }{\PP \VS{21}Musa na nga kaboo šerre teekoo ga, Abadantaa na dandi hew beeri foo tunandi cijinoo kul ka teekoo kogandi, haroo fersi.

\VS{22}Izirayel borey koy teekoo gamoo ra labu kogaa ga, haroo tee i se cete, kabe guma nda iwaawa here.

\VS{23}Misira borey nʼi gaarandi, i huru dumawey ga, Firawuuna baryey kul, nda nga torkawey, nda nga bari kaarukey huru dumawey ga teekoo gamoo ra.

\VS{24}Za moo mana boo, duulaa kaŋ ga kay nda nuunaa kaŋ ga kay ra Abadantaa na Misira borey wongu-izey guna, a nʼi ɲaami.

\VS{25}A na torkawey cewey kaa ka ngi zuraa šendandi. Misira borey nee: «Ir ma zuru ka mooru Izirayel, zama Abadantaa no ma Misira wongu i se.»


\par }{\PP \VS{26}Abadantaa nee Musa se: «Ni kaboo šerre teekoo ga, hala haroo ma yee kate Misira borey, nda ngi bari torkawey, nda ngi bari kaarukey ga.»

\VS{27}Musa na nga kaboo šerre teekoo ga. Waatoo kaŋ moo ga baa ka boo, teekoo yee nga doo žeenaa ra. Misira borey zuru teekoo jine, Abadantaa nʼi kaŋandi teekoo gamoo ra.

\VS{28}Haroo yee kate ka bari torkawey, nda bari kaarukey kaŋ goo Firawuuna wongu-izey kul ra kaŋ huru teekoo ra Izirayel borey banda ga, haroo daabu i ga, ba affoo i ra mana cindi.

\VS{29}Amma Izirayel borey bisa teekoo gamoo ra labu kogaa ga, haroo tee i se cete kabe guma nda iwaawa here.


\par }{\PP \VS{30}Hanoo din, Abadantaa na Izirayel hallasi Misira borey kaboo ra. Izirayel dii Misira borey bukawey teekoo miɲoo ga.

\VS{31}Kaŋ Izirayel dii gaaboo kaŋ nda Abadantaa na Misira borey halaci, jamaa hunbur Abadantaa, i naanay Abadantaa nda nga tamoo Musa.




\par }\Chap{15}{\SH Musa nda Izirayel borey doonoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Waati follokaa ra Musa nda Izirayel borey na doonoo woo don Abadantaa maaɲoo ga. I nee:

\par }{\Q «Ay ga don Abadantaa maaɲoo ga,

\par }{\Q zama a na nga hinoo cebe, baryoo nda kaarukaa,

\par }{\Q a nʼi warra teekoo ra.


\par }{\Q \VS{2}Abadantaa ti ay gaaboo nda ay doonoo addaliloo.

\par }{\Q A tee ya ne hallasiyan. Nga ti ay Koyoo, ay gʼa saabu.

\par }{\Q Nga ti ay baabaa Koyoo, ay ga maaɲoo jer.


\par }{\Q \VS{3}Abadantaa manʼti kala wongaari.

\par }{\Q Abadantaa ti maaɲoo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}A na Firawuuna bari torkawey nda nga wongu-izey warra haroo ra.

\par }{\Q Wongu-ize jalakoyni suubantey yoole Kakaarey teekoo ra.


\par }{\Q \VS{5}Haroo bondawey nʼi daabu,

\par }{\Q i dere hari guusey ra ma nee tondiyaŋ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Abadantaa, ni kabe gumaa na ni hinoo cebe.

\par }{\Q Abadantaa, ni kabe gumaa ka iberoo motti.


\par }{\Q \VS{7}Ni kokoytaraa beeriyanoo ra nʼga borey warra ganda kaŋ ture ni ga.

\par }{\Q Nʼga ni futuyanoo nuunaa sanba kaŋ gʼi ton ma nee subu.


\par }{\Q \VS{8}Ni hunsaroo gaaboo na haroo marga.

\par }{\Q Bondawey kay ma nee lalaba.

\par }{\Q Hari guusey kay teekoo gamoo ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Iberoo nee: ‹Ay gʼi gaarandi, ay ga duu ey,

\par }{\Q ay ga
alganiimaa zamna,

\par }{\Q ay gʼa tee woo kaŋ ay baa,

\par }{\Q ay gʼay takubaa hoobu,

\par }{\Q ay kaboo gʼi halaci.›\FTNT{*}{{\FR 15:9 }{\FR{15.9
}}{\FQ{ay kaboo gʼi halaci}}{\FT{, Ebere šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{ay ga kabey koonandi.}}}


\par }{\Q \VS{10}Nʼna ni hewoo funsu,

\par }{\Q teekoo daabu i ga.

\par }{\Q I sundu ma nee badila

\par }{\Q hari beerey ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Koyey ra, may ti ni cine koy, Abadantaa?

\par }{\Q May no ma too ni henanyan ra?

\par }{\Q May ka si hunbur ni?

\par }{\Q May no ma too ni beeray ra?

\par }{\Q May no ma too ni kayfi teeyan ra?


\par }{\Q \VS{12}Nʼna ni kabe gumaa šerre,

\par }{\Q laboo nʼi gon.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ni arrahamaa nda nʼna ni jamaa gongu,

\par }{\Q jamaa kaŋ nʼnʼa feeri.

\par }{\Q Ni hinoo ra, nʼga huru i jine ka koy nda ey ni gorodoo henanantaa ra.


\par }{\Q \VS{14}Jamawey maarʼa, i jijiri.

\par }{\Q Hunburay duu Filisti gandaa borey.


\par }{\Q \VS{15}Waatoo din Edom boŋkoyney zalba.

\par }{\Q Mowab alwakiiley, jijiriyan duu ey.

\par }{\Q Kanaŋ gandaa gorokey kul biney hasara.


\par }{\Q \VS{16}Jitiyan nda hunburay kaŋ i boŋ.

\par }{\Q Ni kabe gaabantaa jine i tee suk ma nee tondi,

\par }{\Q i si hin ka šelaŋ hala waati kaŋ ni jamaa ga dira ka bisa, Abadantaa,

\par }{\Q hala waati kaŋ ni jamaa kaŋ nʼnʼa sawal, dira ka bisa.


\par }{\Q \VS{17}Nʼga huru i jine kʼi gorandi tondi hondoo boŋ kaŋ ti ni wane,

\par }{\Q nongoo kaŋ ni, Abadantaa nʼa hanse a ma tee ni gorodogoo,

\par }{\Q a ma tee ni nongu henanantaa

\par }{\Q kaŋ ni, ir Koyoo, ni kaboo nʼa gorandi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Abadantaa, nʼga laama waati kul hala abada.»


\par }{\PP \VS{19}Waatoo kaŋ Firawuuna baryey, nda nga torkawey, nda nga bari kaarukey huru teekoo ra, Abadantaa na teekoo haroo yee katandi kʼa gum i boŋ. Amma Izirayel borey bisa teekoo gamoo ra labu kogaa ga.


\par }{\SH Maryama baytoo
\par }
{\PP \VS{20}Annabi Maryama kaŋ ti Haruna woymaa na dunduŋoo zaa, woyey kul fatta ka hanga a, i ga hooray nda dunduŋoo, i ga gan.

\VS{21}Maryama ga tuuru ka nee i se:

\par }{\Q «Wa don Abadantaa maaɲoo ga,

\par }{\Q a na nga hinoo cebe.

\par }{\Q Baryoo nda nga kaarukaa, a nʼi warra teekoo ra.»


\par }{\SH Mara hari hottaa
\par }
{\PP \VS{22}Musa na Izirayel ka hun Kakaarey teekoo do ka koy Šur saajoo ra. I dira jirbi hinza saajoo ra i mana duu hari.

\VS{23}I too Mara, amma i mana hin ka Mara haroo haŋ, zama a mma hottu. Woo se i na nongoo maaɲoo daŋ Mara (maanaa «hottay»).

\VS{24}Jamaa ŋuunuŋuunu Musa ga ka nee: «Macin no ir gʼa haŋ?»

\VS{25}A kaati ka Abadantaa cee, Abadantaa na bundu dumi cebe a se. Musa nʼa warra haroo ra, haroo bere ka tee haya kaŋ si hottu. No din ra a na ašariyayaŋ nda yaamaryaŋ gorandi jamaa se. No din da ra a nʼi sii.

\VS{26}A nee: «Nda nʼga haŋajer ka boori Abadantaa, ni Koyoo šennoo se, nda nʼga haya tee kaŋ ga henan a jine, nda nʼga haŋajer nga ašariyawey, nda nʼga nga yaamarey kul dii, wircey kaŋ ay nʼi daŋ Misira borey ra, ba affoo si duu ni, zama agay ti Abadantaa kaŋ ga ni noo gaaham baani.»


\par }{\PP \VS{27}Izirayel borey too Elim, no din ra hariɲaa woy cindi hinka (12) goo, nda teenayɲaa woyye (70). I goro no din haroo jeroo ga.




\par }\Chap{16}{\SH Irkoy na Izirayel borey noo man nda jerfenday ham
\par }
{\PP \VerseOne{1}Izirayel borey jamaa kul hun Elim. Kaŋ i fatta Misira gandaa ra handu hinkantoo jirbi woy cindi guwantoo (15to) ra, i too Sin saajoo ra kaŋ goo Elim nda Sinay tondi hondoo game.

\VS{2}Saajoo ra, Izirayel borey jamaa kul ŋuunuŋuunu Musa nda Haruna ga.

\VS{3}Izirayel borey nee i se: «Nda ba ir nka buu Abadantaa kaboo ra Misira gandaa ra, kaŋ ir ga goro ham hina kusey jere, ir ga takula ŋaa hala ir ma kungu! War nʼir ka kaa saajoo woo ra ka jamaa woo kul naŋ i ma buu nda heray.»


\par }{\PP \VS{4}Abadantaa nee Musa se: «Ay ga ŋaayan tee ncirɲi ka hun beenaa ra kʼa doori war boŋ. Zaari kul jamaa ga fatta ka ngi zaaroo ŋaahayaa kuuna hala yʼi sii ka dii wala i ga agʼašariyaa dii wala i sʼa dii.

\VS{5}Jirbi idduwantoo hane, woo kaŋ i na kuuna, i gʼa hina. Jirbi idduwantoo wanoo ga tee zaari hinka cine wane.»

\VS{6}Musa nda Haruna nee Izirayel borey kul se: «Hõ wiciroo war ga kaa ka bay kaŋ Abadantaa ka war fattandi Misira gandaa ra.

\VS{7}Subbaahoo ra, war ga kaa ka dii Abadantaa daržaa. Zama a maa ŋuunuŋuunuyanoo kaŋ war nʼa tee nga, Abadantaa ga. Ir ti may hala war ma ŋuunuŋuunu ir ga?»

\VS{8}Musa nee: «War ga kaa ka bay waati kaŋ wiciroo ra Abadantaa ga war noo ham, subbaahoo ra, a ga war noo takula war ma ŋaa ka kungu. Zama Abadantaa maa ŋuunuŋuunuyanoo kaŋ war nʼa tee nga ga. Ir ti macin? Manʼti ir ga war ga ŋuunuŋuunu, Abadantaa ga war ga ŋuunuŋuunu.»


\par }{\PP \VS{9}Musa nee Haruna se: «Nee Izirayel borey jamaa kul se: ‹Wa koy kay Abadantaa jine, zama a maa war ŋuunuŋuunuyanoo.›»

\VS{10}Kaŋ Haruna goo ma šelaŋ Izirayel borey jamaa se, i bere saajoo here, nga ne, Abadantaa daržaa bangay duulaa ra.

\VS{11}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{12}«Ay maa Izirayel borey ŋuunuŋuunuyanoo. Šelaŋ i se ka nee: ‹Almaari, war ga ham ŋaa, subbaahoo ra war ga kungu takula ra. Woo ra war ga kaa ka bay kaŋ agay ti Abadantaa, war Koyoo.›»


\par }{\PP \VS{13}Wiciroo ra, jerfendayyaŋ kaa ka jamaa kaloo kul daabu, subbaahoo ra, harandaŋ ga jamaa kaloo kuubi kʼa bere.

\VS{14}Waati kaŋ harandaŋoo boosu, nga ne, saajoo ga daabu nda haya baana kaŋ ga kakasu, a ga ban, a ga hima nda ma nee gari-ize buuna-buunayaŋ kaŋ goo laboo boŋ.

\VS{15}Izirayel borey dii a, i na cere hãa ka nee: «Macin ti woo?» Zama i mana bay haya kaŋ no. Musa nʼi zaabi ka nee: «Takulaa no kaŋ Abadantaa nʼa noo a ma tee war se ŋaayan.

\VS{16}Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa yaamar: ‹Boro kul ma hayaa zaa kaŋ a ga hin kʼa ŋaa. War ma liitar taaci cine zaa boro foo kul se. Boro foo kul ma zaa borey se ka sawa nda borey hinnaa kaŋ goo nga hukkumoo cire.›»


\par }{\PP \VS{17}Izirayel borey na takaa din da tee. I kuuna, affooyaŋ iboobo, affooyaŋ ikaccu.

\VS{18}Woo banda ga, i nʼa kabu nda liitar. Woo kaŋ na iboobo kuuna, a mana boobo a se, woo kaŋ na ikaccu kuuna, a mana kacca a se. Boro foo kul na woo kaŋ a ga hin kʼa ŋaa kuuna.


\par }{\SH Manoo ašariyaa
\par }
{\PP \VS{19}Musa nee i se: «Boro kul masi haya kanandi ŋaahayaa ra hala subbaahi.»

\VS{20}Amma i mana haŋajer Musa se, boroyaŋ na haya kanandi ŋaahayaa ra hala subbaahoo ra. Nooni tun a ra, a funbu. Musa futu i ga.

\VS{21}Subbaahi ka kaa subbaahi i ga hayaa kuuna kaŋ boro kul ga hin kʼa ŋaa. Nda waynaa koron, a ga menne.


\par }{\PP \VS{22}Jirbi idduwantoo hane i ga woo kaŋ i ga doona kʼa kuuna cine hinka kuuna, boro foo kul liitar yaaha. Jamaa boŋkoyney kul kaa kʼa filla Musa se.

\VS{23}Musa nee i se: «Woo ti hayaa kaŋ Abadantaa nʼa har. Suba ti
hunanzamzaaroo, hunanzamzaari henanante Abadantaa maaɲoo ga. Wa hayaa hina kaŋ ga hima ka hina, war ma hayaa zargandi kaŋ ga hima ka zargandi. Woo kaŋ cindi, war mʼa jisi war boŋ se hala suba.»

\VS{24}I nʼa jisi hala suba sanda takaa kaŋ nda Musa nʼa yaamar. A mana funbu, nooni mana tun a ra.

\VS{25}Musa nee: «Wʼa ŋaa hõ, hunanzamzaari no Abadantaa maaɲoo ga, hõ haya si duwandi taray.

\VS{26}War ga ŋaahaya kuuna jirbi iddu, amma jirbi iyyantoo manʼti kala hunanzamzaaroo. Haya sii no.»


\par }{\PP \VS{27}Woo kul, jirbi iyyantoo hane jamaa ra boroyaŋ fatta ka koy kuuna, amma i mana duu haya kul.

\VS{28}Abadantaa nee Musa se: «Hala waati foo no war ga yadda kʼay yaamarey nda ay ašariyawey dii?

\VS{29}War ma bay kaŋ hunanzamzaaroo kaŋ Abadantaa nʼa noo war se maaganda se, jirbi idduwantoo hane a ga war noo jirbi hinka ŋaahayaa. Jirbi iyyantoo hane boro kul ma cindi nga do, boro kul masi fatta.»

\VS{30}Jirbi iyyantoo jamaa hunanzam.


\par }{\PP \VS{31}Izirayel hugoo borey na ŋaahayaa din maaɲoo daŋ «man»\FTNT{*}{{\FR 16:31 }{\FR{16.31
}}{\FQ{man
}}{\FT{maanaa ti
}}{\FQA{macin ti woo?}}{\FT{, Sorro 15to.}}}. A ga hima nda hayni gurunbu. A ga kaaray, nga tenbaa ga hima nda furme kaŋ teendi nda yuu.


\par }{\PP \VS{32}Musa nee: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa yaamar: ‹War ma mudu foo too a ra war alwaddawey se, hala i ma dii takulaa kaŋ nda ay na war huna saajoo ra waatoo kaŋ ay na war fattandi Misira gandaa ra.›»

\VS{33}Woo banda ga, Musa nee Haruna se: «Jinay foo zaa, mʼa too nda man liitar taaci, mʼa jisi Abadantaa jere, hala ma man jisi war alwaddawey se.»

\VS{34}Sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar, Haruna nʼa jisi seedetaraa sundukoo jine, hala a ma duu ka jisandi.


\par }{\PP \VS{35}Izirayel borey na manoo ŋaa jiiri woytaaci (40) hala i ga too gandaa kaŋ ra boro goo. I na manoo ŋaa hala waatoo kaŋ i too Kanaŋ gandaa šintinoo ga.

\VS{36}Mudu foo ga sawa nda neešihaya foo kaŋ se i ga nee efa zamna woyaa (10) affoo.




\par }\Chap{17}{\SH Masa nda Meriba haroo šennoo
\par }
{\R (Kabuyaney 20.2–13)

\par }{\PP \VerseOne{1}Izirayel borey jamaa kul hun Sin saajoo ra ka kay nongu nda nonguyaŋ ra ka sawa nda Abadantaa yaamaroo. I goro Refidim, amma hari sii no din kaŋ jamaa gʼa haŋ.

\VS{2}Jamaa yenje nda Musa ka nee: «Ir noo hari ir ma haŋ». Musa nee i se: «Macin se war ga yenje nda agay? Macin se war ga Abadantaa sii?»

\VS{3}No din ra hari jaw duu jamaa, i ŋuunuŋuunu Musa ga ka nee: «Cin se nʼnʼir žigandi ka hun Misira kʼir, nda ir izey, nda ir jawdey naŋ ir ma buu nda jaw?»

\VS{4}Musa kaati ka Abadantaa cee ka nee: «Macin no yʼa tee jamaa woo se? Ne nda kayna i gʼay warra nda tondi kʼay wii.»

\VS{5}Abadantaa nee Musa se: «Bisa jamaa jine, ma boroyaŋ zaa Izirayel boro beerey ra, goboo kaŋ nda nʼna isaa kar zaa ni kaboo ra ma koy.

\VS{6}Nga ne, ay ga kay ni jine tondoo ga kaŋ goo Horeb jeroo ga. Ma tondoo kar, hari ga fatta a ra, jamaa ga haŋ.» Musa na yaamaroo din tee Izirayel boro beerey jine.


\par }{\PP \VS{7}Yenjaa kaŋ Izirayel borey nʼa tee nda siiyanoo maaganda kaŋ i nʼa tee Abadantaa se ka nee: «Abadantaa goo ir game wala a sii ir game?» Woo maaganda a na nongoo maaɲoo daŋ Masa (maanaa «siiyan») nda Meriba (maanaa «yenje»).


\par }{\SH Amalek borey koy Izirayel borey wongu
\par }
{\PP \VS{8}Amalek borey koy Izirayel borey wongu Refidim.

\VS{9}Musa nee Žozuwe se: «Aruyaŋ suuba ir se, ma fatta ka Amalek borey wongu. Suba agay, ay ga kay hondoo boŋoo boŋ, Irkoy goboo goo ay kaboo ra.»

\VS{10}Žozuwe nʼa tee nda takaa kaŋ nda Musa nʼa har a se, a koy Amalek borey wongu. Amma Musa, nda Haruna, nda Hur žigi hondoo boŋoo ga.

\VS{11}Kullihinne Musa kabey goo beene, Izirayel ga hin, nda a na nga kabey zumandi, Amalek borey ga hin.

\VS{12}Kaŋ Musa kabey fara, i na tondi zaa kʼa daŋ a cire a ma goro a ga. Haruna nda Hur goo carawey ga i ga kabey gaa, affoo goo caraw foo ga, affaa goo caraw faa ga. Kabey cindi takaa din da hala waynaa kaŋyanoo ga.

\VS{13}Žozuwe na nga takubaa ka hin Amalek nda nga jamaa.


\par }{\PP \VS{14}Abadantaa nee Musa se: «Woo hantum citaabu ra, a ma tee hongandihaya. Daŋ Žozuwe haŋaa ra kaŋ ay ga Amalek borey benandi hala nongu kaŋ ra aduɲɲa ra boro si yee ka hongu ey.»

\VS{15}Musa na sargari tonadoo foo cin, a na maaɲoo daŋ «Abadantaa ti ay liiliwaloo».

\VS{16}A nee: «Zama i na Abadantaa kokoy gorodogoo wongu, woo manʼti kala wongu Abadantaa nda Amalek borey game zaman ka kaa zaman.»




\par }\Chap{18}{\SH Musa nda Žetro fillaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Žetro, Majaŋ gandaa
sargari juwalkaw, Musa nzuraa, maa hayaa kul kaŋ Irkoy nʼa tee Musa nda Izirayel Irkoy jamaa se, maanaa takaa kaŋ nda Abadantaa na Izirayel fattandi Misira.

\VS{2}Žetro, Musa nzuraa na Sefora, Musa wandoo zaa nga bande, waatoo kaŋ Musa nʼa sanba baaboo do banda ga.

\VS{3}A kate Sefora izʼaru hinkaa. Affoo maaɲoo ti Geršom (maanaa «ka koy goro no din»), zama a nka nee: «Ya nka koy goro labu waani ra.»

\VS{4}Affaa maaɲoo ti Eliyezer (maanaa «ay Koyoo ti hallasikaw»). A nee: «Zama ay baabaa Koyoo ka kaa kʼay hallasi kʼay waa Firawuuna takuba.»


\par }{\PP \VS{5}Žetro, Musa nzuraa koy nda Musa izʼarey nda nga wandoo Musa do saajoo kaŋ ra a ga goro, Irkoy tondi hondoo jere.

\VS{6}A donto ka nee Musa se: «Agay no Žetro ni nzuraa, ay ga kaa ni do, nda ni wandoo, nda nga izʼaru hinkaa kaŋ goo a bande.»

\VS{7}Musa fatta ka koy nga nzuraa kubay, a gunguma a se, a nʼa summu. I na cere foo, i huru hukkumoo ra.

\VS{8}Musa na takaa filla nga nzuraa se kaŋ Abadantaa nʼa tee Firawuuna nda Misira se Izirayel maaganda, nda faraa kul kaŋ duu ngey fondaa ra, nda takaa kaŋ nda Abadantaa na ngi kaa kabe ra.

\VS{9}Žetro ɲaali nda gomnoo kul kaŋ Abadantaa nʼa tee Izirayel se kʼi kaa Misira borey kabey ra.

\VS{10}Žetro nee: «Albarka ma bara Abadantaa se kaŋ na war kaa Misira borey nda Firawuuna kaboo ra, kaŋ na jamaa kaa Misira borey kabey ra!

\VS{11}Ay bay sohõ kaŋ Abadantaa bisa koyey kul, zama a na nga jamaa hallasi waatoo kaŋ Misira borey gʼi kabekunafutay.»


\par }{\PP \VS{12}Žetro, Musa nzuraa na
sargari kukurante nda sargari tanayaŋ kaa Irkoy se. Haruna nda Izirayel boro beerey kul kaa ka ŋaa Musa nzuraa bande Irkoy jine.


\par }{\SH Musa na boŋkoyniyaŋ kayandi kaŋ ga jamaa ciiti
\par }
{\PP \VS{13}Subaa ra, Musa goro ka jamaa ciiti. Jamaa cindi Musa jine za subbaahi hala cijinoo ra.

\VS{14}Musa nzuraa dii hayaa kul kaŋ a gʼa tee jamaa se, a nee a se: «Macin ti woo kaŋ nʼgʼa tee jamaa se? Macin se nʼga goro ni hinne, amma jamaa ga kay ni jine za subbaahi hala cijinoo ra?»

\VS{15}Musa nee nga nzuraa se: «Jamaa mma kaa ay do ya Irkoy ibaayoo ceeci i se.

\VS{16}Nda haya huru i game, i mma kaa ay do ya ciiti i game, ay gʼi bayrandi Irkoy yaamarey nda nga ašariyawey.»


\par }{\PP \VS{17}Musa nzuraa nee a se: «Takaa kaŋ nʼgʼa tee si boori.

\VS{18}Nʼga ni boŋ farandi, ni nda jamaa kaŋ goo ni bande. Goyoo ga hanse ka tiŋ ma ne, ni hinne si hin kʼa tee.

\VS{19}Sohõ, haŋajer ay šennoo se, ay ga ni noo hoyray foo, Irkoy goo ni bande. Ni no ma tuuru jamaa maaɲoo ga Irkoy jine, ni no ma jamaa almušakkawey ka koy Irkoy jine.

\VS{20}Ma borey fahamandi yaamarey nda ašariyawey. Mʼi bayrandi fondaa kaŋ i ga hima ka hanga a, nda haya kaŋ i ga hima kʼa tee.

\VS{21}Ni, ma aru alkadaranteyaŋ suuba jamaa ra kaŋ ga hunbur Irkoy, laadiranteyaŋ kaŋ si zanba. I daŋ jamaa jine: boro zenber foo (1.000) kul ma affoo daŋ i jine, boro zangu (100) kul ma affoo daŋ i jine, boro woyguu (50) kul ma affoo daŋ i jine, boro woy (10) kul ma affoo daŋ i jine.

\VS{22}Waati kul ngi no ma jamaa ciiti. Haya kul kaŋ ga beeri, i mʼa ka kaa ni do, amma haya kaŋ ga kacca, i mʼa ciiti ngi hunday. Kaa jeraa ra kaŋ goo ni boŋ, i ga ni faaba kʼa zaa.

\VS{23}Nda nʼna woo tee, nda Irkoy na ni yaamar nda woo, nʼga hin ka kay jeraa cire, jamaa woo kul ga koy ngi dogoo ra nda baani.»


\par }{\PP \VS{24}Musa na nga nzuraa hoyrawey dii, a na hayaa kul tee kaŋ a nʼa har a se.

\VS{25}Musa na aru alkadaranteyaŋ suuba Izirayel kul ra kʼi tee boŋkoyniyaŋ jamaa se, boro zenber foo (1.000) boŋkoyni foo, boro zangu (100) boŋkoyni foo, boro woyguu (50) boŋkoyni foo, nda boro woy (10) boŋkoyni foo.

\VS{26}Ngi no ma jamaa ciiti waati kul. Haya kaŋ šendi, i gʼa ka too Musa do. Amma haya kaccu kul, i gʼa ciiti ngi hunday.


\par }{\PP \VS{27}Musa na nga nzuraa naŋ a ma koy, nzuraa koy nga gandaa ra.




\par }\Chap{19}{\SH Irkoy na Izirayel noo amaana
\par }
{\PP \VerseOne{1}Izirayel borey handu hinzantoo Misira gandaa fattaroo banda ga, zaari jinaa i too Sinay saajoo ra.

\VS{2}I nka hun Refidim ka koy Sinay saajoo ra, i goro saajoo din ra. Izirayel goro no din tondi hondoo tenje,

\VS{3}amma Musa žigi ka koy Irkoy do. Abadantaa nʼa cee tondi hondoo boŋ ka nee a se:

\par }{\Q «Ma nee Yakuba hugoo borey se,

\par }{\Q ma bayrandi Izirayel borey se ka nee:


\par }{\Q \VS{4}‹War dii hayaa kaŋ ay nʼa tee Misira borey se,

\par }{\Q sanda takaa kaŋ nda dutal ga nga izey zaa nga fatawey ra, ay na war zaa ka kate war ay do.


\par }{\Q \VS{5}Sohõ, nda war haŋajer ay šennoo se ka boori,

\par }{\Q war na agay
amaanaa dii,

\par }{\Q war ga tee agay hunday bagaa jamawey kul ra,

\par }{\Q zama agay wane nda laboo kul.


\par }{\Q \VS{6}War ga tee ya ne kokoy
sargari juwalkawyaŋ nda dumi henanante.›

\par }{\MM Wey ti šenney kaŋ nʼgʼi har Izirayel borey se.»


\par }{\PP \VS{7}Musa kaa, a na jamaa boro beerey cee, a na šenney wey kul daŋ i jine kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar.

\VS{8}Jamaa kul nʼa zaabi cere bande ka nee: «Haya kul kaŋ Abadantaa nʼa har ma ne, ir gʼa tee.» Musa na jamaa šenney ka yee Abadantaa do.


\par }{\PP \VS{9}Abadantaa nee Musa se: «Ay ga kaa ni do duula kubayante ra, hala waati kaŋ ay ga šelaŋ ni bande jamaa ma maa, hala i ma naanay ni hala abada.» Musa na jamaa šenney ka too Abadantaa do.


\par }{\SH Irkoy na Musa kubay Sinay tondi hondoo ga
\par }
{\PP \VS{10}Abadantaa nee Musa se: «Koy jamaa do, mʼi daŋ jere ga ya ne hõ nda suba. I ma ngi darbawey ɲumandi.

\VS{11}I ma soolu jirbi hinzantoo se, zama jirbi hinzantoo ra Abadantaa ga zunbu Sinay tondi hondoo ga jamaa kul jine.

\VS{12}Hirriyaŋ daŋ tondi hondoo kuubi-ka-beraa ga kaŋ ga jamaa si bisa, nee i se: ‹Wa hawgay war masi žigi tondi hondoo ga, war masi tuku carawey ga.› Boro kul kaŋ tuku tondi hondoo ga, a waazibi boraa ma wiiyandi.

\VS{13}Kabe kul masi tuku boraa ga, amma i mʼa warra nda tondi kʼa wii wala i mʼa hay nda yaaji. A ma tee adabba wala boro, a masi huna. Waati kaŋ hilloo na hẽeni kuku tee, i ma žigi tondi hondoo ga.»

\VS{14}Musa zunbu tondi hondoo ga ka kaa jamaa do. A na jamaa yeeti jere ga Irkoy se, i na ngi darbawey ɲumandi.

\VS{15}A nee jamaa se: «War ma soolu jirbi hinzantoo se. War masi too woy do.»


\par }{\PP \VS{16}Jirbi hinzantoo hane, kaŋ moo boo, jiŋjiŋyaŋ, nda meliyaŋ, nda duula kubayante goo tondi hondoo boŋ, hilli jinde beeri hẽe. Alžamaa kul kaŋ goo jamaa kaloo ra jijiri.

\VS{17}Musa na jamaa ka fatta ka koy Irkoy kubay jamaa kaloo dumaa ga. I kay tondi hondoo cire.

\VS{18}Sinay tondi hondoo kul ka tee dullu, zama Abadantaa mana zunbu kala nuune ra. Dulloo žigi ni mma nee alforon beeri dullu. Tondi hondoo kul hanse ka jijiri.

\VS{19}Hilloo jindoo mma koy de a ga beeri, Musa ga šelaŋ, Irkoy gʼa zaabi jiŋjiŋyan ra\FTNT{*}{{\FR 19:19 }{\FR{19.19
}}{\FQ{jiŋjiŋyan ra}}{\FT{, Ebere šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{nda jiŋjiŋyan.}}}.


\par }{\PP \VS{20}Abadantaa zunbu Sinay tondi hondoo ga, tondi hondoo boŋoo boŋ. Tondi hondoo boŋoo boŋ Abadantaa ciya Musa se, Musa žigi.

\VS{21}Abadantaa nee Musa se: «Zunbu ka kašeta jamaa ga, i masi bisa hirrey ga ka koy Abadantaa do ka dii, nda i nʼa tee, iboobo ga buu i ra.

\VS{22}Ba
sargari juwalkey kaŋ ga hin ka man Abadantaa, ga hima ka ngi boŋ yeeti jere ga Irkoy se, hala Abadantaa masʼi wii.»

\VS{23}Musa nee Abadantaa se: «Jamaa si hin ka žigi Sinay tondi hondoo ga, zama ni nka kašeta ir ga ka nee: ‹Ma hirriyaŋ daŋ tondi hondoo se, mʼa daŋ jere ga ya ne.›»

\VS{24}Abadantaa nee a se: «Koy ma zunbu, hiino ma žigi, Haruna ma žigi ni bande. Amma sargari juwalkey nda jamaa masi hirrey hoo ka žigi ka koy Abadantaa do, nda i nʼi hoo, a gʼi wii.»

\VS{25}Musa zunbu jamaa do kʼa har i se.




\par }\Chap{20}{\SH Yaamar woyaa (10)
\par }
{\R (Alhukumoo 5.6–21)

\par }{\PP \VerseOne{1}Šenney ne kaŋ Irkoy nʼi har, a nee:


\par }{\PP \VS{2}«Agay ti Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra.


\par }{\PP \VS{3}Masi koy tana gana ay banda ga.


\par }{\PP \VS{4}Masi tooru hanse, masi bii tee kaŋ ga hima nda haya kaŋ goo beene beenaa ra, wala ganda laboo ga, wala haroo ra laboo cire.

\VS{5}Masi sujudu koyey wey se, masʼi gana, zama agay, Abadantaa, ni Koyoo manʼti kala Koy kaŋ ga canse ma ne, ka baaba kaŋ konna agay layboo ka hanga hala nga izey alwadda hinzantoo ka koy itaacantoo ga.

\VS{6}Amma ay ga agay arrahamaa cebe alwadda zenberyaŋ se kaŋ ga baa agay, de i gʼay yaamarey dii.


\par }{\PP \VS{7}Masi Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo cee bila addalil, zama Abadantaa si boro naŋ kaŋ ga nga maaɲoo cee bila addalil.


\par }{\PP \VS{8}Ma hanse ka hongu
hunanzamzaaroo, a ma yeetandi jere ga ya ne.

\VS{9}Jirbi iddu ma goy, ma ni almušakkawey kul tee.

\VS{10}Amma jirbi iyyantoo, hunanzamzaari no Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga. Masi almušakka kul tee, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, takaa din da ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda ni adabbaa, nda taabuši kaŋ goo ni koyrawey ra.

\VS{11}Zama jirbi iddu ra Abadantaa na beenaa, nda laboo, nda teekoo nda haya kul kaŋ goo i ra tee. Amma jirbi iyyantoo hane a hunanzam. Woo se Abadantaa na albarka daŋ hunanzamzaaroo ra, a nʼa yeeti jere ga.


\par }{\PP \VS{12}Ma ni baabaa nda ni ɲaa beerandi hala ma duu aloomur gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.


\par }{\PP \VS{13}Masi boro wii.


\par }{\PP \VS{14}Masi zina.


\par }{\PP \VS{15}Masi zay.


\par }{\PP \VS{16}Masi taari seedetaray tee ni cinaa ga.


\par }{\PP \VS{17}Masi haya kaŋ goo ni cinaa hugoo ra boonay. Masi ni cinaa wandoo boonay, wala nga baɲɲaa, wala nga koŋŋaa, wala nga hawoo, wala nga farkaa, wala haya kul kaŋ ti cinaa wane.»


\par }{\PP \VS{18}Jamaa kul maa jiŋjiŋyanoo, i dii nuune deeney, i maa hilloo jindoo, i dii tondi hondoo kaŋ ga dullu. Kaŋ jamaa dii wey, i jijiri, i kay nongu mooro ra.

\VS{19}I nee Musa se: «Šelaŋ ir se ni hunday, ir ga maa ma ne, amma Irkoy masi šelaŋ ir se hala ir masi koy buu.»

\VS{20}Musa nee jamaa se: «War masi hunbur, zama Irkoy nka kaa ka war sii, hala nga hunburaa ma bara war ra, war masi zunubu tee.»

\VS{21}Jamaa kay nongu mooro ra. Musa man duula bibi tik kaŋ ra Irkoy cindi.


\par }{\SH Sargari tonadogoo ašariyaa
\par }
{\PP \VS{22}Abadantaa nee Musa se: «Nee Izirayel borey se: ‹War hunday dii kaŋ beenaa ra ay goo kaŋ ay šelaŋ war bande.

\VS{23}War masi koy tee ay banda ga, war masʼa tee nda nzorfu kaaray, war masi koy tee war boŋ se nda wura.›

\VS{24}Ma labu sargari tonadoo tee ka ni
sargari kukurantey, nda ni
alaafiya teendi sargarey, nda ni alman buuney sargari, nda ni alman beerey sargari kaa. Nongu kul kaŋ ra ay nʼay maaɲoo bayrandi, ay ga kaa ni do, ay ga albarka daŋ ni ra.

\VS{25}Amma nda nʼna sargari tonadoo cin ya ne nda tondi, masʼa cin nda tondi kaŋ i na hoy. Zama nda nʼnʼi hoy nda guuru, nʼga sargari tonadogoo kaynandi.

\VS{26}Masi dira tintim boŋ ka koy sargari tonadogoo ra, hala ni gaa koonoo masi koy fatta.»




\par }\Chap{21}{\SH Ašariyaa kaŋ gorandi Ebere tamey se
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Hantumey kaŋ kayandi ne kaŋ mʼi daŋ i jine:

\VS{2}‹Nda nʼna Ebere tam day, a ma goy jiiri iddu, jiiri iyyantoo ra a ma hun ni do ka duu borcintaray bila nda a ma haya kul bana.

\VS{3}Nda nga hinne ka huru ni do, a ga fatta nga hinne. Nda a gar a goo nda wande, nga nda wandoo ga fatta.

\VS{4}Nda nga koyoo kʼa noo wande, de wandoo duu a se izʼaruyaŋ nda ize woyyaŋ, woyoo nda nga izey ga tee nga koyoo wane. Nga, a ga fatta nga hinne.

\VS{5}Amma nda tamoo bayrandi ka nee: “Ay ga baa ay koyoo, nda ay wandoo, nda ay izey, ay si baa ya koy ka duu borcintaray.”

\VS{6}Woo ra nga koyoo ga kate a Irkoy jine, a gʼa kayandi ganboo wala ganboo caraa ga, koyoo ga haŋaa fun nda sulba. Woo banda ga, a ga tee a se tam hala abada.›


\par }{\PP \VS{7}Nda mo, aru na nga ize woyoo neere sanda koŋŋa, a si hun koŋŋataraa ra sanda takaa kaŋ nda tamey ga hun.

\VS{8}Nda woyoo si kan koyoo se, ka gar nga maaɲoo ga a goo, a mʼa naŋ a ma dayandi kʼa kaa kabe ra, a sii nda fondo kʼa neere dumi waani se, a nkʼa zanba.

\VS{9}Nda a nʼa noo nga izʼaroo se, a ga alaadaa tee a se kaŋ ga teendi ize woy se.

\VS{10}Nda a na ize woy foo zaa koyne nga boŋ se, a si kumandi ŋaahayaa, nda bankaaraa, nda gorokasinaa ra.

\VS{11}Nda a si haya hinza woo tee a se, a ma hun a kone bila nda a ma nooru bana.»


\par }{\SH Laybu kaŋ ga kate i ma boro wii
\par }
{\PP \VS{12}«Boro kaŋ na boro kar kʼa wii, a waazibi boraa ma wiiyandi.

\VS{13}Amma nda a mana muray kʼa wii, Irkoy alwaadoo no, ay ga nongu cebe ma ne kaŋ ra a ma zuru ka koy tugu.

\VS{14}Nda boro na nga cinaa kabekunafutay kʼa wii nda carmay, ba boraa goo ay sargari tonadogoo ra, mʼa kaa no din hala i mʼa wii.


\par }{\PP \VS{15}Boro kaŋ na nga ɲaa wala nga baabaa kar, a waazibi boraa ma wiiyandi.


\par }{\PP \VS{16}Boro kaŋ na boro haamay, nda a na boraa neere wala a duwandi kaboo ra, a waazibi boraa ma wiiyandi.


\par }{\PP \VS{17}Boro kaŋ na nga ɲaa wala nga baabaa kaynandi, a waazibi boraa ma wiiyandi.


\par }{\PP \VS{18}Nda aruyaŋ yenje, de affoo na nga ceroo kar nda tondi wala a na nga kaboo kunkuni kʼa kar, amma boraa mana buu, a nka kaŋ, a maray.

\VS{19}Woo banda ga, nda a ga hin ka dibi gobu ga ka fatta taray, i si haya kul tee boraa se kaŋ nʼa kar, amma waatoo kaŋ a gʼa tee a si goy, boraa kaŋ nʼa maray gʼa bana, de mo a gʼa safar hala a ma duu baani.


\par }{\PP \VS{20}Nda boro na nga baɲɲaa wala nga koŋŋaa kar nda gobu hala a buu kaboo ra, a waazibi bukaa ma faasandi.

\VS{21}Amma nda a huna zaari foo wala ihinka, bukaa si faasandi, zama nga almanoo no.


\par }{\PP \VS{22}Nda aruyaŋ gurgay, de i too alhaamidukoyni do, woo kate woyoo hay, albasi mana duu a, woo banda ga, woyoo kurɲoo ga hayaa har kaŋ arey mʼa bana. I gʼa bana ka sawa woo kaŋ ciitoo nʼa kayandi.

\VS{23}Amma nda albasi tee, a ga hima ka banandi, hundi no ma hundi bana,

\VS{24}moo no ma moo bana, hiɲe no ma hiɲe bana, kabe no ma kabe bana, cee no ma cee bana,

\VS{25}tonyan no ma tonyan bana, maraydoo no ma maraydoo bana, žabari ndella no ma žabari ndella bana.


\par }{\PP \VS{26}Nda boro na nga baɲɲaa wala nga koŋŋaa kar moɲoo ga hala moɲoo hasara, a mʼa taŋ a ma borcin, moɲoo kaŋ hasara maaganda.

\VS{27}Nda nga baɲɲaa wala nga koŋŋaa hiɲoo no a nʼa kaŋandi, a mʼa taŋ a ma borcin, hiɲoo kaŋ kaŋ maaganda.


\par }{\PP \VS{28}Nda haw na nga hilley ka aru wala woy kar hala a buu, hawoo ga warrandi nda tondi ka buu, hamoo si ŋandi, hawoo koyoo ga henan.

\VS{29}Amma nda hawoo doona ka kara, de i na alhabar daŋ koyoo ra, amma a mana lakkal tee a se, de a na aru wala woy wii, hawoo ga warrandi nda tondi ka buu, koyoo mo ga wiiyandi.

\VS{30}Nda i na zukandi daŋ hawoo koyoo ga, haya kul kaŋ i nʼa daŋ a ga, a gʼa bana nga hundoo dogoo ra.

\VS{31}Nda hawoo na nga hilley ka zankaaru wala zankawoy kar kʼa wii, ašariya follokaa no ma zurandi a ga.

\VS{32}Nda hawoo na baɲɲa wala koŋŋa kar kʼa wii, hawoo koyoo ga nzorfu kaaray tamma boŋ waranza (30) bana boraa se, hawoo ga warrandi nda tondi ka buu.


\par }{\PP \VS{33}Nda boro na nga guusoo naŋ a mana daabu, wala boro kaŋ na guusu fanši bila nda a mʼa daabu, nda haw wala farka kaŋ a ra,

\VS{34}guusoo koyoo gʼa bana, a ga nga hayoo alkadaroo bana adabbaa koyoo se, adabba bukaa ga tee guusoo koyoo wane.


\par }{\PP \VS{35}Nda boro hawoo na nga hilley ka boro tana hawoo kar hala a buu, hawoo kaŋ ga huna, i mʼa neere, i ma nooroo zamna. Haw bukaa mo i mʼa zamna.

\VS{36}Amma nda borey ga bay kaŋ haw no kaŋ doona ka kara, ka gar koyoo mana lakkal tee a se, a ga waazibi a ga a ma haw bana hawoo dogoo ra, haw bukaa ma tee nga wane.


\par }{\PP \VS{37}Nda boro na haw wala feeji zay, nda a nʼa koosu wala a nʼa neere, a ga haw guu bana hawoo dogoo ra, feeji taaci feejoo dogoo ra.»




\par }\Chap{22}{\PP \VerseOne{1}«Nda zay diyandi kaboo goo jinaa ra, a karandi hala a buu, nga kuroo alhakoo si banandi.

\VS{2}Amma nda a diyandi ka gar waynaa fatta, nga kuroo alhakoo ga banandi. A ga waazibi zayoo ga a ma bana, nda a sii nda haya kul, a ga neerandi nga zaytaraa maaganda.

\VS{3}Nda adabbaa kaŋ a nʼa zay duwandi kaboo ra a ga huna, a ma tee haw, wala farka, wala feeji, a ga nga cine hinka bana.»


\par }{\SH Ašariyaa kaŋ gorandi haya waani se
\par }
{\PP \VS{4}«Nda boro na nga adabbaa naŋ a ma ŋaa faari wala
alaneb faari ra, nda a naŋ nga adabbaa ma ŋaa faari waani ra, a gʼa bana nda nga faaroo haya henney, wala nga alaneb faaroo haya henney.


\par }{\PP \VS{5}Nda nuune tun, de a koy karjiyaŋ kaŋ ga faari kuubi ka too jeeney do, wala alkama kaŋ ga kay, wala faari ton, boraa kaŋ na nuunaa diinandi, šikka sii a ga hayey bana kaŋ a nʼi ton.


\par }{\PP \VS{6}Nda boro na nooru wala jinay talfi boro ga, de i zayandi a do, nda zayoo duwandi, a ga nga cine hinka bana.

\VS{7}Nda zayoo mana duwandi, hugoo koyoo ga kay Irkoy jine ka bayrandi kaŋ nga kaboo mana too nga cinaa almanoo do.

\VS{8}Cere hooyan šenni kul, a ma tee haw, wala farka, wala feeji, wala bankaaray, wala haya kul kaŋ dere, de boro foo kul nee: ‹Agay wane›, ngi boro hinkaa ga koy Irkoy jine. Boraa kaŋ Irkoy dunbandi kaŋ a tooɲe ga hayaa cine hinka bana nga cinaa se.


\par }{\PP \VS{9}Nda boro na farka, wala haw, wala feeji, wala adabba dumi kul kaŋ no talfi nga cinaa ga, de adabbaa buu, wala nga nongu kayri, wala a zayandi bila seede,

\VS{10}boraa kaŋ ga i na adabbaa talfi ga žee Abadantaa maaɲoo ga kaŋ nga mana too adabbaa do. Almanoo koyoo ga yadda, boraa si bana.

\VS{11}Amma nda cimi no kaŋ almanoo zayandi a ga, a gʼa bana koyoo se.

\VS{12}Nda ganjihooga ka almanoo wii, a ga seedetaraa too, a si almanoo bana.


\par }{\PP \VS{13}Nda boro na alman hii nga cinaa ga, de nga nongu kayri wala a buu koyoo dumaa ga, a ga hima kʼa bana.

\VS{14}Nda koyoo jinoo ra a tee, a sʼa bana. Nda a nka sufurayandi, sufuray hayoo de no a gʼa bana.»


\par }{\SH Adamizey nda cere game ašariyawey
\par }
{\PP \VS{15}«Nda aru na woy soogo kaŋ si aru bay kaŋ mana wirandi darga ka kani nda a, a waazibi a ga a ma nga hiijaa almanoo bana ka tee kurɲoo.

\VS{16}Nda baaboo wanji kʼa noo a se, a ga nooru bana sanda woy soogo kaŋ si aru bay hiijaa almanoo.


\par }{\PP \VS{17}Cerkaw woy masi naŋ a ma huna.


\par }{\PP \VS{18}Boro kaŋ marga nda adabba, a waazibi a ma wiiyandi.


\par }{\PP \VS{19}Boro kaŋ na sargari kaa koy maa ga kaŋ manʼti Abadantaa hinne se, a waazibi i ma boraa halaci sõy.


\par }{\PP \VS{20}Masi yaw žilla wala kʼa torro, zama Misira gandaa ra war nka tee yaw.

\VS{21}Masi woy kaŋ kurɲoo buu žilla, masi alyatim žilla.

\VS{22}Nda nʼnʼi žilla, nda i tilasu ka kaati kʼay cee, šikka sii ay ga maa ngi kaatiroo se.

\VS{23}Ay futuyanoo ga tun, ay ga war wii nda takuba. War wandey ga tee woyyaŋ kaŋ kurɲey buu, war izʼarey ga tee alyatim.

\VS{24}Nda nʼna nooru garaw ay jamaa boro se, jaŋantaa kaŋ goo ni bande, masi borey kaŋ ga garaw noo takaa tee a se, masi albaha ceeci a ga.

\VS{25}Nda a waazibi ma ni cinaa bankaaraa dii sanda tolme, mʼa yeeti a se za waynaa mana kaŋ.

\VS{26}Zama woo din hinne ti nga gumtaafaa, nga bankaaraa kaŋ nda a ga nga kunturoo daabu. Macin nda a ga gum ka kani? Nda a tee a kaati kʼay cee, ay ga maa a se, zama agay, ay ga tamalla.


\par }{\PP \VS{27}Masi Irkoy kaynandi. Boŋkoyni kaŋ goo ni jamaa ra, masʼa danga.


\par }{\PP \VS{28}Masi gay mana baa kaa ya ne ni hegaa nda ni
alaneb haroo ra. Mʼay noo ni izʼaru jinaa.

\VS{29}Ma takaa din da tee ni alman beeroo nda ibuunaa se. A ma cindi ɲaŋoo bande jirbi iyye, jirbi yaahantoo hane, mʼa noo ya ne.


\par }{\PP \VS{30}War ma tee boro henananteyaŋ ya ne: alman kaŋ ganjihooga nʼa wii saajoo ra, war masi hamoo ŋaa. War mʼa warra hanšey se.»




\par }\Chap{23}{\SH Boro yalaafantey beerandiyanoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Masi šenni kaŋ manʼti cimi ka dira. Masi seede bine konna tee ka boro kaŋ tooɲe faaba.

\VS{2}Masi hanga jamaa bande kaŋ ga baa ngi ma ifutu tee. Ciiti ra, masi hanga jamaa bande za i ga boobo se ka šerretaraa šiirandi.

\VS{3}Masi boro yalaafante ndumoo guna kʼa faaba ciiti ra.


\par }{\PP \VS{4}Nda ni kaŋ ni iberoo hawoo wala farkaa ga kaŋ dere, masi goro manʼa ka koy a do.

\VS{5}Nda ni dii boro kaŋ ga konna ni farkaa ga gurfa jeejaa maaganda, masʼa naŋ, masi goro manʼa faaba jeejaa ra.


\par }{\PP \VS{6}Masi talka kaŋ goo ni jamaa ra cimoo taa a kone ciiti ra.

\VS{7}Ma mooru haya kaŋ ti taari. Masi boro kaŋ mana haya kul tee wii, masi boro šerrante wii, zama tooɲante, ay sʼa dii boro šerrante.

\VS{8}Masi sufuray taa, zama sufuraa mma diikey tee danaw, a ga šikka daŋ šerrantey ga.


\par }{\PP \VS{9}Masi yaw torro, war hunday ga yaw hunaroo bay, zama war tee yaw Misira gandaa ra.»


\par }{\SH Hunanzam jiiroo nda hunanzamzaaroo
\par }
{\PP \VS{10}«Jiiri iddu ma ni laboo beeri, ma faari-izey hegay.

\VS{11}Amma jiiri iyyantoo ga ma laboo naŋ a ma hunanzam. Ni jamaa talkey ga haya ŋaa kaŋ i duu a ra, woo kaŋ i gʼa naŋ ganjihoogawey gʼa ŋaa. Takaa din da no mʼa tee ni
alaneb faaroo nda ni
zaytuɲaŋoo se.


\par }{\PP \VS{12}Jirbi iddu goy kaŋ goo ma ne, mʼa tee, amma jirbi iyyantoo ma hunanzam, hala ni hawoo nda ni farkaa ma hunanzam, hala ni koŋŋaa izʼaroo nda ni yawoo ma hunsar.


\par }{\PP \VS{13}War ma hayey dii henna kaŋ ay nʼi har war se, war masi koy tanayaŋ maaɲey cee, boro masi maa maaɲey ni miɲoo ra.»


\par }{\SH Izirayel jingar zaarey
\par }
{\PP \VS{14}«Cee hinza jiiroo ra ma jingar tee ay maaɲoo ga.

\VS{15}Ma
Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo kayandi. Jirbi iyye Abib handoo\FTNT{*}{{\FR 23:15 }{\FR{23.15
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{13.4.}}} ra ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii sanda takaa kaŋ nda ay na ni yaamar. Zama handoo din ra ni fatta Misira. Boro si kaa ay jine kabe koonu.


\par }{\PP \VS{16}Ma
Hegaa jingaroo kayandi, dumiyoo kaŋ nʼnʼa say faarey ra goyoo ize jina-jinawey no. Jiiroo benantaa ga, ma
Faari-izey kaayanoo jingaroo tee waati kaŋ nʼna ni faarey goyey hegaa tee.

\VS{17}Jiiroo ra cee hinza ni arey ma kay ni Koyoo, Abadantaa jine.


\par }{\PP \VS{18}Sargaroo kuroo kaŋ nʼgʼa kaa, takula kaŋ ra dolobiri goo masi hanga a. Jingaroo hamoo maanoo masi cindi za cijinoo ra hala subbaahi.

\VS{19}Ma kate ni faaroo ize jina-jinawey Abadantaa, ni Koyoo hugoo ra. Masi hancin-ize hina ɲaŋoo wawaa ra.»\FTNT{†}{{\FR 23:19 }{\FR{23.19
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{34.26; Alhukumoo 14.21.}}}


\par }{\SH Irkoy na allaahidu zaa kaŋ nga ga nga jamaa faaba
\par }
{\PP \VS{20}«Nga ne, ay ga almalayka sanba ni jine, a ma ni hawgay naarumaa ra ka ni ka koy nongoo kaŋ ay nʼa hanse ma ne ra.

\VS{21}A beerandi, ma maa šennoo se, masʼa kakaw. A si war hooyanoo muɲe. Zama ay maaɲoo goo a ga.

\VS{22}Nda nʼga maa šennoo se ka boori, de nʼga haya kul tee kaŋ ay gʼa har ma ne, ay ga tee ni iberey iberoo, ni yenjekey yenjekaa.


\par }{\PP \VS{23}Waati kaŋ ay almalaykaa huru ni jine ka ni ka koy Amor borey do, nda Heti borey do, nda Ferezi borey do, nda Kanaŋ borey do, nda Hewi borey do, nda Žebus borey do, ay gʼi derandi.

\VS{24}Masi sujudu ngi koyey se, masʼi gana, masi ngi takawey tee. Mʼi warra ganda ka tondey kaŋ i nʼi kayandi kʼi gana kayri.

\VS{25}War ma Abadantaa, war Koyoo gana, a ga albarka daŋ war ŋaahayaa nda war haroo ra, de ay ga wirci moorandi ni ga.

\VS{26}Ni gandaa ra, gunde hasaraw si tee, woy si gun, ay ga ni noo aloomur.

\VS{27}Ay gʼay hunburaa ka koy ni jine, jama kul kaŋ ra ni huru, ay ga lakkaloo ɲaami, de ay ga ni iberey kul zurandi ni jine.

\VS{28}Ay ga binbin laalayaŋ sanba ni jine, i ga Hewi borey, nda Kanaŋ borey, nda Heti borey gaaray ni jine.

\VS{29}Ay sʼi gaaray ni jine jiiri folloku ra, gandaa masi koy tee farru koonu, ganjihoogawey masi koy boobo ka yee ni ga.

\VS{30}Ay gʼi gaaray ni jine kayna-kayna, waati kaŋ ni duu hayyan, gandaa ma yee ni mayray ra.


\par }{\PP \VS{31}Ay ga ni laboo kanjey kayandi Kakaarey teekoo ga ka koy Filisti borey teekoo nda saajoo ka koy Efrat isaa ga. Zama ay ga gandaa borey daŋ ni kaboo ra, de nʼgʼi gaaray ni jine.

\VS{32}Amaana masi huru ni nda i game, a masi huru ni nda ngi koyey game.

\VS{33}I masi goro war gandaa ra hala i masi kaa ka koy war tusa war ma zunubu tee ay ga, zama woo ra ngi koyey no nʼgʼi gana, de a ga tee ma ne kumsay.»




\par }\Chap{24}{\SH Irkoy na amaana daŋ nga nda Izirayel borey game
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa nee Musa se: «Žigi ka kaa ay do tondi hondoo boŋ, ni nda Haruna, nda Nadab, nda Abihu, nda Izirayel boro beerey ra, boro woyye (70), war ma sujudu ya ne nongu mooro ra.

\VS{2}Musa hinne ma man kate ay do. I masi man kate, jamaa masi žigi kate a bande.»


\par }{\PP \VS{3}Musa koy Abadantaa šenney kul nda hantumey kaŋ kayandi kul har jamaa se. Jamaa tee jinde foo ka tuuru ka nee: «Šenney kul kaŋ Abadantaa nʼi har, ir gʼi tee.»


\par }{\PP \VS{4}Musa na Abadantaa šenney kul hantum. A tun subbaahi biya ka sargari tonadoo cin tondi hondoo cire, a na tondi woy cindi hinka (12) kayandi Izirayel alkabiila woy cindi hinkaa (12) maaɲey ga.

\VS{5}A na Izirayel aru soogoyaŋ sanba i ma koy
sargari kukuranteyaŋ nda yaaruyaŋ sarga Abadantaa maaɲoo ga i ma tee
alaafiya teendi sargaroo.

\VS{6}Musa na kuroo jeroo zaa, a nʼa daŋ potiyaŋ ra, jere faa a nʼa say-say sargari tonadogoo ga.

\VS{7}A na
amaanaa citaaboo zaa, a nʼa caw jamaa se. I nee: «Haya kul kaŋ Abadantaa nʼa har, ir ga haŋajer a se, ir ga dira nda a.»

\VS{8}Musa na kuroo zaa, a nʼa say-say jamaa ga ka nee: «Amaanaa kaŋ Abadantaa nʼa daŋ war nda nga game šenney kaŋ a nʼi har here, amaanaa din kuroo ne.»


\par }{\PP \VS{9}Woo banda ga, Musa, nda Haruna, nda Nadab, nda Abihu, nda Izirayel boro beerey ra, boro woyye (70) žigi tondi hondoo boŋ.

\VS{10}I dii Izirayel Koyoo. Cewey cire, ni mma nee safir tondi kanante, nga henanyanoo ga hima nda beenaa zaati.

\VS{11}Borey wey ti Izirayel boro kayantey, Irkoy mana nga kaboo šerre ka haya futu kul tee i se. I dii Irkoy, i ŋaa, i haŋ.


\par }{\SH Musa na Irkoy kubay tondi hondoo boŋ
\par }
{\PP \VS{12}Abadantaa nee Musa se: «Žigi ka kaa ay do tondi hondoo boŋ, ma cindi no din. Ay ga ni noo tondi walhawey, maanaa ašariyaa nda yaamaroo kaŋ ay nʼi hantum ka jamaa cawandi.»

\VS{13}Musa tun, nga nda nga banda hunoo Žozuwe, Musa žigi Irkoy tondi hondoo boŋ.

\VS{14}Za i mana koy, a nee boro beerey se: «Wa ir batu ne ra hala waati kaŋ ir willi kate war do. Nga ne, Haruna nda Hur goo war bande, boro kaŋ duu almušakka ma koy i do.»

\VS{15}Musa žigi tondi hondoo boŋ, duulaa na hondoo daabu.

\VS{16}Abadantaa daržaa cindi Sinay tondi hondoo boŋ, duulaa na Sinay tondi hondoo daabu jirbi iddu. Jirbi iyyantoo hane, a na Musa cee duulaa gundoo ra.

\VS{17}Abadantaa daržaa tee Izirayel borey moɲey cire ma nee nuune kaŋ ga gona kaŋ ga dii tondi hondoo boŋoo ga.

\VS{18}Musa huru duulaa gundoo ra ka žigi tondi hondoo boŋ. Musa cindi hondoo boŋ zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40).




\par }\Chap{25}{\SH Jinawey kaŋ ga huru Irkoy gorodogoo cinayanoo ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{2}«Nee Izirayel borey se i ma baa kaa ya ne. Borey kul kaŋ kabey ga don, war mʼay bagaa dii i ga.

\VS{3}Bagaa kaŋ war gʼa dii i ga manʼti kala: wura, nda nzorfu kaaray, nda alhan,

\VS{4}nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana, nda hancin hinbiri,

\VS{5}nda gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, nda ayu kuuruyaŋ, nda akasiya bundu,

\VS{6}nda jii fitilla gorodogoo se, nda haya hew kaanayaŋ yonyan jiyoo nda dugu hew kaanaa se.

\VS{7}Oniks tondi nda tondi dumiyaŋ kaŋ ga huru
beene kaayi-izoo nda
albaytoo ra.

\VS{8}I ma nongu henanante cin ya ne hala ya goro i game.

\VS{9}Ay ga Irkoy gorodogoo fasaloo cebe ma ne nda jinawey dumey kul kaŋ ga huru a ra. War mʼi kul tee ka sawa nda ngi fasaloo.»


\par }{\SH Seedetaraa sundukoo
\par }
{\PP \VS{10}«I ma sunduku cin nda akasiya bundu, nga kuuyanoo ma tee kabedaaru hinka nda jere, hayyanoo ma tee kabedaaru foo nda jere, nga kayyanoo kabedaaru foo nda jere.

\VS{11}Mʼa daabu nda wura alhakiika, gundoo nda tarayheroo ma daabandi. Ma wura kunga daŋ miɲoo bande.

\VS{12}Ma wura mennandi ka korbay taaci tee kaŋ nʼgʼi daŋ cee taacaa ga, korbay hinka caraw foo ga, korbay hinka caraw faa ga.

\VS{13}Ma akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura.

\VS{14}Ma gobey daŋ sundukoo caraw foo kul korbawey ra kʼa zaa.

\VS{15}Gobey ma cindi sundukoo korbawey ra, i masi hun sundukoo ga.

\VS{16}Ma seedetaraa hantumoo kaŋ ay gʼa noo ma ne jisi sundukoo ra.


\par }{\PP \VS{17}Woo banda ga, ma daabirji\FTNT{*}{{\FR 25:17 }{\FR{25.17
}}{\FT{Daabirjoo woo no ma zunubey daabu.}}} tee nda wura alhakiika. Nga kuuyanoo ma tee kabedaaru hinka nda jere, hayyanoo ma tee kabedaaru foo nda jere.

\VS{18}Ma almalayka hinka tee kaŋ se i ga nee šerib. Mʼi kar wura ra, mʼi daŋ daabirjoo boŋ hinkaa ga.

\VS{19}Ma šerib foo tee boŋ foo ga, ma šerib foo tee boŋ faa ga. War ma šeribey tee daabirjoo hunday ra, daabirjoo boŋ hinkaa ga.

\VS{20}Šeribey ma ngi fatawey hay beene, i ga ngi fatawey ka daabirjoo daabu. Ngi ndumey ma cere tenje, i ma daabirjoo guna.

\VS{21}Ma daabirjoo fur sundukoo ga jina ma seedetaraa hantumoo kaŋ ay gʼa noo ma ne jisi sundukoo ra.

\VS{22}No din ra ay gʼay boŋ bayrandi ma ne, sundukoo daabirjoo se beene šerib hinkaa game kaŋ goo seedetaraa sundukoo boŋ, ay ga hayaa kul har ma ne kaŋ ay gʼa noo ma ne Izirayel borey se.»


\par }{\SH Taabaloo nda nga jinawey
\par }
{\PP \VS{23}«Ma taabal tee nda akasiya bundu, kuuyanoo ma tee kabedaaru hinka, hayyanoo ma tee kabedaaru foo, kayyanoo ma tee kabedaaru foo nda jere.

\VS{24}Mʼa daabu nda wura alhakiika, ma wura kunga daŋ miɲoo bande.

\VS{25}Ma jejebu tee kaŋ hayyanoo ga too kabetaami foo, ma wura kunga ka jejeboo kul kuubi kʼa bere.

\VS{26}Ma wura korbay taaci tee a se, ma korbawey daŋ kanje taacaa ga kaŋ goo cee taacaa ga.

\VS{27}Korbawey ma man jejeboo, ngi ra gobey ga huru ka taabaloo zaa.

\VS{28}Ma akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura ka taabaloo zaa.

\VS{29}Ma nga taasawey, nda nga potey, nda nga jinawey, nda nga sargari-kaa-potey kaŋ nda
sargari hari-harey ga doorandi tee. Mʼi tee nda wura alhakiika.

\VS{30}Taabaloo ga, ma takulayaŋ daŋ kaŋ ga jisandi ay jine waati kul.»


\par }{\SH Fitilla gorodogoo
\par }
{\PP \VS{31}«Ma fitilla gorodoo tee nda wura alhakiika. Fitilla gorodogoo ma karandi, cewoo, nda kunturoo, nda potey, nda nga dobey, nda nga kutukuryey ma tee a bande affoo.

\VS{32}Kabe iddu ma fatta carawey ga, ihinza ma fatta fitilla gorodogoo caraw foo ga, ihinza ma fatta caraw faa ga.

\VS{33}Kabe foo ga, poti hinza goo kaŋ ga hima nda tuuri-izoo kaŋ se i ga nee amand kaŋ ra dobu nda kutukurya goo. Kabe faa ga, poti hinza goo kaŋ ga hima nda amand kaŋ ra dobu nda kutukurya goo kabe hinkantoo ga. Takaa din da ti kabe idduwaa kaŋ ga fatta fitilla gorodogoo ga.

\VS{34}Fitilla gorodogoo hunday ga poti taaci goo kaŋ ga hima nda amand kaŋ ra dobuyaŋ nda kutukuryayaŋ goo.

\VS{35}Dobu foo goo kabe hinkaa jinaa cire kaŋ ga fatta kunturoo ga, dobu foo goo kabe hinkaa hinkantoo cire kaŋ ga fatta a ga, dobu foo goo kabe hinkaa hinzantoo cire kaŋ ga fatta a ga. Takaa din da a ma teendi kabe idduwaa se kaŋ ga fatta fitilla gorodogoo ga.

\VS{36}Ngi dobey nda kabey ma tee kunturoo bande affoo, a kul ma tee goy kaŋ karandi nda wura alhakiika.

\VS{37}Fitilla iyye tee a se, fitillawey ma daŋandi a ga, i ma gaay noo jinoo ra.

\VS{38}Kanbey kaŋ ga fitillaa zaaraa boosoo dunbu nda dugu canbey ma tee nda wura alhakiika.

\VS{39}Wura alhakiika kilo waranza (30) nda i ma nga nda jinawey din kul tee.

\VS{40}Hawgay, mʼa tee sanda fasaloo kaŋ cebandi ma ne tondi hondoo boŋ.»




\par }\Chap{26}{\SH Irkoy gorodogoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Irkoy gorodogoo, mʼa tee nda kaymi taafe zuu woy (10) šukka baana yakuwante, nda ibula, nda iciray henna, nda iciray zaram. Ma almalaykayaŋ kaŋ se i ga nee šerib kay zuwey ga, a ma tee assana goykaw goy.

\VS{2}Zuu foo kul kuuyanoo ma tee kabedaaru waranka cindi yaaha (28), hayyanoo ma tee kabedaaru taaci. Zuwey kul ma tee deede foo.

\VS{3}Zuu guu ma huru cere ga, zuu guu faa mo ma huru cere ga.

\VS{4}Ma karfuyaŋ kaŋ teendi nda šukka bula daŋ zuu guu margari jinaa zuu koraa miɲoo ga. Ma taka follokaa tee zuu guu margari hinkantoo zuu koraa miɲoo ga.

\VS{5}Ma karfu woyguu (50) daŋ zuu guu jinaa ga, ma karfu woyguu (50) daŋ zuu guu hinkantoo zuu koraa miɲoo ga. Karfey ma cere tenje.

\VS{6}Ma kanjihaya woyguu (50) tee nda wura, ma zuwey daŋ cere ga nda kanjihayey, a ma tee hukkum folloku.


\par }{\PP \VS{7}Woo banda ga, ma zuuyaŋ tee nda hancin hinbiri kaŋ ga tee hukkum kaŋ goo Irkoy gorodogoo ga. Zuwey ma tee iwoy cindi foo (11).

\VS{8}Zuu foo kul kuuyanoo ma tee kabedaaru waranza (30), hayyanoo ma tee kabedaaru taaci. Zuu woy cindi faa (11) ma tee deede foo.

\VS{9}Ma zuu guu marga cere ga, ma zuu iddu marga cere ga, ma zuu idduwantoo taabu hukkumoo jineheroo ga.

\VS{10}Ma karfu woyguu (50) daŋ zuu guu margari jinaa zuu koraa miɲoo ga, ma karfu woyguu (50) daŋ zuu guu margari hinkantoo miɲoo ga.

\VS{11}Ma kanjihaya woyguu (50) tee nda alhan, ma kanjihayey daŋ karfey ra ka hukkumoo daŋ cere ga hala a ma tee afolloku.

\VS{12}Hayaa kaŋ ga cindi zuwey ra ga doo ganda, jeroo din kaŋ cindi ga doo Irkoy gorodogoo dumaa ga.

\VS{13}Zuu guwaa kuuyanoo bande, kabedaaru foo ga doo Irkoy gorodogoo caraw hinkaa bande kʼa daabu.

\VS{14}Gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi tee kunta kʼi gum hukkumoo ga. Kuntaa ga, ma kunta kaŋ teendi nda ayu kuuruyaŋ daŋ a ga.


\par }{\PP \VS{15}Woo banda ga, ma bundu tefayyaŋ kaŋ ga kay tee Irkoy gorodogoo se nda akasiya bundu.

\VS{16}Bundu foo kul kuuyanoo ma tee kabedaaru woy (10), affoo kul hayyanoo ma tee kabedaaru foo nda jere.

\VS{17}Bundu tefay hinka tee kaŋ ga cere tenje, affoo kul cee hinka ga dobu a ga, ma takaa din da tee Irkoy gorodogoo bundey kul se.

\VS{18}Ma bundey wey tee Irkoy gorodogoo se, ma bundu waranka (20) tee gurma kaboo here.

\VS{19}Ma nzorfu kaaray ka feraw woytaaci (40) kar kaŋyaŋ guusu goo i ra, i goo bundu tefay warankaa (20) cire, bundu foo kul cee hinkaa goo feraw hinka guusey ra.

\VS{20}Irkoy gorodogoo caraw faa mo ma bundu tefay waranka (20) tee hawsa kaboo here,

\VS{21}nda ngi nzorfu kaaray feraw woytaacaa (40), feraw hinka ma huru bundu foo kul cire.

\VS{22}Irkoy gorodogoo kuneheroo se, dangay kaboo here, ma bundu iddu tee a se.

\VS{23}Irkoy gorodogoo kuneheroo ra, ma bundu hinka tee kanjey se.

\VS{24}Gandaheroo goo cere ga, beeneheroo korbay gʼi dii cere ga henna, takaa din da no ihinkaa ga ti a kaŋ goo kanje hinkaa ga.

\VS{25}Woo ra bundu tefay yaahaa nda ngi nzorfu kaaray ferawey goo, feraw woy cindi iddu (16) no, feraw hinka goo bundu foo kul cire.


\par }{\PP \VS{26}Woo banda ga, ma akasiya bundu tee gaaru-gaaruyaŋ, igguu Irkoy gorodogoo caraw foo bundu tefawey se.

\VS{27}Igguu Irkoy gorodogoo caraw faa bundey se, igguu nga gorodogoo kuneheroo se kaŋ goo dangay caraa here.

\VS{28}Gaaru-gaaroo kaŋ goo gamoo ra ma huru bundu tefawey kuuyanoo gamoo ra, a ma hun boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga.

\VS{29}Ma wura ka bundu tefawey daabu, ma korbawey tee nda wura kaŋ ga gaaru-gaarey dii, ma wura ka gaaru-gaarey daabu.

\VS{30}Ma Irkoy gorodogoo cin kʼa kayandi nda hantumoo kaŋ kayandi, kaŋ harandi ma ne tondi hondoo boŋ.


\par }{\PP \VS{31}Ma rido tee nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante. Ma almalaykayaŋ kaŋ se i ga nee šerib kay a ga, a ma tee assana goykaw goy.

\VS{32}Mʼa daŋ akasiya bundu ganji taaci ga kaŋ wura gʼi daabu, korbawey ma teendi nda wura, i ma huru nzorfu kaaray feraw taaci ra.

\VS{33}Ma ridowoo daŋ kanjihayey cire, ridowoo dumaa ga ma seedetaraa sundukoo daŋ, ridowoo no ma huru nongu henanantaa nda nongu henanantey ihenanantaa game.

\VS{34}Ma daabirjoo daŋ seedetaraa sundukoo ga nongu henanantey ihenanantaa ra.

\VS{35}Ma taabaloo jisi ridowoo se tarayhere, ma fitilla gorodogoo daŋ taabaloo tenje, Irkoy gorodogoo se gurma kaboo here, ma taabaloo jisi hawsa here.


\par }{\PP \VS{36}Ma rido tee hukkumoo miɲoo se, a ma teendi nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, maale kʼa kay.

\VS{37}Ma akasiya ganji bundu guu tee ridowoo se, ma wura kʼi daabu, korbawey kaŋ gʼa dii ma teendi nda wura. Ma alhan mennandi ka feraw guu tee a se.»




\par }\Chap{27}{\SH Sargari tonadogoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Ma sargari tonadogoo tee nda akasiya bundu, nga kuuyanoo ma tee kabedaaru guu, hayyanoo ma tee kabedaaru guu. Sargari tonadogoo caraw taacaa kul ma sawa. Nga kayyanoo ma tee kabedaaru hinza.

\VS{2}Ma hilliyaŋ tee nga kanje taacaa ra. Nga nda nga hilley kul ma tee affoo, mʼa daabu nda alhan.

\VS{3}Ma barmayaŋ tee sargari tonadogoo boosey se, nda nga pelley, nda nga kusey, nda nga furšeti beerey, nda nga dugu canbey. Nga jinawey kul ma teendi nda alhan.

\VS{4}Ma ham tonaguuru kaŋ ti alhan kaŋ ma nee sankay tee sargari tonadogoo se, ma alhan korbay taaci daŋ tonaguuroo kanjey ga.

\VS{5}Mʼa daŋ sargari tonadogoo miɲoo cire, za gamoo ga hala ganda.

\VS{6}Ma gobuyaŋ tee sargari tonadogoo se, i ma tee akasiya bundu gobuyaŋ, mʼi daabu nda alhan.

\VS{7}Nga gobey ma huru korbawey ra, gobey ma huru sargari tonadogoo caraw hinkaa ga, i gʼa zaa.

\VS{8}Mʼa tee nda bundu, gundoo koonoo no. Mʼa tee nda takaa kaŋ nda a cebandi ma ne tondi hondoo boŋ.»


\par }{\SH Batumaa gundoo
\par }
{\PP \VS{9}«Ma Irkoy gorodogoo batumaa tee. Gurma kaboo here, kunta šukka baana yakuwanteyaŋ kaŋ ga too kabedaaru zangu (100) ma huru caraw foo ga.

\VS{10}Ma batumaa ganji warankaa (20) nda nga feraw warankaa (20) tee a se nda alhan. Korbawey nda hawahayey ma teendi nda nzorfu kaaray.

\VS{11}Hawsa kaboo here mo, kuntayaŋ ma huru a ga kaŋ kuuyanoo manʼti kala kabedaaru zangu (100). Ma ngi ganji warankaa (20) nda ngi alhan feraw warankaa (20) tee a se. Korbawey nda ngi hawahayey ma teendi nda nzorfu kaaray.

\VS{12}Batumaa hayyanoo dangay kaboo here, kuntayaŋ kaŋ manʼti kala kabedaaru woyguu (50) ma huru a ga, ngi, nda ngi ganji woyaa (10), nda ngi cee woyaa (10).

\VS{13}Batumaa hayyanoo dandi kaboo here, waynahunay kaboo ga, a ma tee kabedaaru woyguu (50).

\VS{14}Kunta kabedaaru woy cindi guu (15) ma bara caraw foo ga, ngi, nda ngi ganji hinzaa, nda ngi feraw hinzaa.

\VS{15}Caraw faa mo se, kuntayaŋ kaŋ manʼti kala kabedaaru woy cindi guu (15) ma huru a ga, ngi, nda ngi ganji hinzaa, nda ngi feraw hinzaa.

\VS{16}Ma rido kaŋ goo nda kabedaaru waranka (20) daŋ batumaa miɲoo ga. A ma tee nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, maale kʼa kay. A ma duu ganji taaci nda feraw taaci.

\VS{17}Batumaa ganjey kul kaŋ gʼa kuubi, ngi hawahayey ma teendi nda nzorfu kaaray, ngi korbawey ma teendi nda nzorfu kaaray, ngi ferawey ma teendi nda alhan.

\VS{18}Batumaa ma duu kabedaaru zangu (100) kuuyan, nda kabedaaru woyguu (50) hayyan, kayyanoo ma tee kabedaaru guu, zaaraa kaŋ gʼa kuubi kʼa bere manʼti kala nda šukka baana yakuwante, bundey ferawey ma tee nda alhan.

\VS{19}Goy jinawey kul kaŋ ga alhaadimay Irkoy gorodogoo ra, nda Irkoy gorodogoo sukahayey, nda batumaa sukahayey kul ma teendi nda alhan.»


\par }{\SH Fitilla gorodogoo jiyoo
\par }
{\PP \VS{20}«Ni, ma Izirayel borey yaamar i ma kate ma ne fitilla gorodogoo se jii alhakiika kaŋ mana hun kala
zaytu musayante ra, hala fitilla ma dii waati kul.

\VS{21}Haruna nda nga izʼarey mʼa hanse cere kubayyan hukkumoo ra, ridowoo se tarayhere, seedetaraa sundukoo jine, hala a ma dii za cijinoo ra hala subbaahoo ra Abadantaa jine. Hantum kaŋ si tun no Izirayel borey alwaddawey se.»




\par }\Chap{28}{\SH Sargari juwalkey bankaarawey
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Ni, Haruna ni armaa manandi ni, nga nda nga izʼarey, Izirayel borey game, hala i ma
sargari juwalkaw goyoo tee ya ne: Haruna nda nga izʼarey Nadab, nda Abihu, nda Eleyazar, nda Itamar.

\VS{2}Ma bankaaray henananteyaŋ tee ni armaa Haruna se, i ma tee darža tammaasa nda taalam.

\VS{3}Ma šelaŋ boro lakkalkoyney kul se kaŋ ay nʼi too nda hundi lakkalkoyni, i ga bankaarayyaŋ tee Haruna se hala a ma yeetandi jere ga ya ne, hala a ma sargari juwalyan goyoo tee ya ne.

\VS{4}Bankaarawey ne kaŋ i gʼi tee:
albaytoo, nda
beene kaayi-izoo, nda forkiya, nda darbay kaŋ kayandi, nda fatala, nda gamahaw, i ma bankaaray henananteyaŋ tee ni armaa Haruna se, nda nga izʼarey hala a ma sargari juwalyan goyoo tee ya ne.

\VS{5}I ma wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante zaa ka bankaarawey tee.

\VS{6}I ma beene kaayi-izoo tee nda wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, a ma tee assana goykaw goy.»


\par }{\SH Sargari juwalkaa beene kaayi-izoo
\par }
{\PP \VS{7}«Beene kaayi-izoo beene mee hinkaa, karfu-ize hinka ma huru i ga kaŋ gʼi dii cere ga.

\VS{8}Beene kaayi-izoo gamahawoo kaŋ ga huru a ga, ma goyandi nda taka follokaa: wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante.

\VS{9}Ma oniks tondi hinka zaa, ma Izirayel borey maaɲey hantum i ga.

\VS{10}Ngi maa iddu ma huru tondi foo ga, maa iddu jerey ma huru tondi faa ga, ka sawa nda ngi hayandiroo jiirey.

\VS{11}Tondi hinkaa ga, ma Izirayel borey maaɲey hantum nda takaa kaŋ nda boro kaŋ ga tondi hoy gʼa tee, sanda tammaasa kaŋ teendi tondi ra. Tondi hinkaa ma gorandi wura ga.

\VS{12}Ma tondi hinkaa fur beene kaayi-izoo karfu-izey ga, i ma tee honganditondi Izirayel borey maaɲey ga. Maaɲey goo Haruna jese hinkaa ga, i ma tee hongandihaya Abadantaa jine.

\VS{13}Ma wura fasal ka tondi naagudooyaŋ tee

\VS{14}nda wura alhakiika šešeri hinka, i ma tee sanda karfuyaŋ kaŋ nka bibirandi. Ma wura šešeri bibirantey haw tondi naagudogey ga.»


\par }{\SH Sargari juwalkaa albaytoo
\par }
{\PP \VS{15}«Ma
albaytoo tee ciitoo se, a ma tee assana goykaw goy, a ma teendi nda
beene kaayi-izoo takaa, mʼa tee nda wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante.

\VS{16}Caraw taacaa kul ma sawa, a ma taabandi ka tee ihinka, nga kuuyanoo ma tee kabetaami foo, nga hayyanoo ma tee kabetaami foo.

\VS{17}Mʼa hanse nda tondi kaŋ gorandi haya ra, a ma tee tondi sorro taaci: sorro jinaa ma teendi nda sarduwan, nda topaz, nda emerod.

\VS{18}Sorro hinkantoo ma teendi nda tirkuwaz, nda safir, nda luulu.

\VS{19}Sorro hinzantoo ma teendi nda opal, nda agat, nda ametist.

\VS{20}Sorro taacantoo ma teendi nda krisolit, nda oniks, nda žasp. Tondey wey ma gorandi ngi wura naagudogey ra.

\VS{21}Tondey ma sawa nda Izirayel borey maaɲey, i ma tee iwoy cindi hinka (12) sanda ngi maaɲey. Maaɲey ma žeerandi i ga sanda tammaasa, affoo kul nda nga maaɲoo, zama alkabiila woy cindi hinka (12) no.


\par }{\PP \VS{22}Ma wura alhakiika šešeri kaŋ teendi sanda karfu bibiranteyaŋ daŋ albaytoo ga.

\VS{23}Ma wura korbay hinka daŋ albaytoo ga, ma korbay hinkaa woo daŋ albaytoo kanje hinkaa ga.

\VS{24}Ma wura karfu hinkaa daŋ korbay hinkaa ga kaŋ goo albaytoo kanjey ga.

\VS{25}Ma karfu boŋ hinkaa haw tondi naagudoo hinkaa ga kʼi haw beene kaayi-izoo karfu-izey ga jineheroo ga.

\VS{26}Ma wura korbay hinka tana tee kaŋ mʼi daŋ albaytoo kanje hinkaa ga, miɲoo ga beene kaayi-izoo gundoo ra.

\VS{27}Ma wura korbay hinka tana tee koyne mʼi haw beene kaayi-izoo karfu-izey ga ganda, jinehere nongoo kaŋ ga i ga hawa jeroo ga, beene kaayi-izoo gamahawoo se beene.

\VS{28}I ma karfu bula ka albaytoo korbawey dii beene kaayi-izoo waney ga hala albaytoo ma cindi beene kaayi-izoo gamahawoo ga, albaytoo masi hun dogoo ra beene kaayi-izoo ga.

\VS{29}Waati kaŋ Haruna ga huru nongu henanantaa ra, gandey ga ciitoo albaytoo goo kaŋ ga Izirayel borey maaɲey goo. Takaa woo ra a gʼi daŋ Abadantaa jine sanda hongandihaya hala abada.

\VS{30}Ma
alkurraa goy jinawey kaŋ ti Urim nda Tumim jisi ciitoo albaytoo ra, hala i ma bara Haruna gandey ga waati kaŋ a ga huru ka kay Abadantaa jine. Izirayel borey ciitoo ga cindi Haruna gandey ga Abadantaa jine hala abada.»


\par }{\SH Sargari juwalkaa bankaarawey jerey
\par }
{\PP \VS{31}«Woo banda ga, ma forkiyaa tee kaŋ ga huru
beene kaayi-izoo cire, a kul ma teendi nda šukka bula.

\VS{32}Fun kaŋ ga tee jinde ga hun gamoo ra, funoo miɲoo bande kunga ma huru, maale kʼa kay, woo ga tee a se sanda guuru darbay jinde hala a masi kottu.

\VS{33}Forkiyaa gandahere miɲoo ga, ma grenad-ize šukkayaŋ, ibula, nda iciray henna, nda iciray zaram daŋ, ma wura guuru-izeyaŋ kaŋ ga hẽe daŋ i game miɲoo kul bande.

\VS{34}Wura guuru-ize foo, grenad-ize foo, wura guuru-ize foo, grenad-ize foo, forkiyaa miɲoo kul bande.

\VS{35}Haruna gʼa daŋ waati kaŋ a ga nga goyoo tee. Boro ga maa guuru-izey hẽenoo waati kaŋ a ga huru nongu henanantaa ra Abadantaa jine, nda waati kaŋ a ga fatta hala a masi koy buu.


\par }{\PP \VS{36}Woo banda ga, ma wura alhakiika teɲa taalam tee, ma žeeri ka hantum a ra sanda tammaasa kaŋ ga nee: ‹A yeetandi jere ga Abadantaa se.›

\VS{37}Ma teɲa taalamoo daŋ nda karfu bula fatalaa ga, a ma huru fatalaa jineheroo ga.

\VS{38}A ma huru Haruna teɲaa ga. Zunubey kaŋ Izirayel borey gʼi tee haya henanantey kaayanoo ra, Haruna gʼi jeeje nga ga. Woo maaganda se ay ga yadda Izirayel borey sargari henanantey ga kaŋ i gʼi kaa ya ne. Teɲa taalamoo ma cindi teɲaa ga hala Abadantaa ma ngi sargarey taa.


\par }{\PP \VS{39}Ma šukka baana ka darbay beeroo tee. Ma fatala tee nda šukka baana. Ma gamahaw tee kaŋ maale kʼa kay.


\par }{\PP \VS{40}Ma darbay beeriyaŋ tee Haruna izʼarey se, ma gamahawyaŋ tee i se, ma fuulayaŋ tee i se, i ma tee darža nda beeray tammaasa.


\par }{\PP \VS{41}Ma darbawey daŋ ni armaa Haruna nda nga izʼarey ga, mʼi yon, mʼi gorandi goyoo ra, mʼi yeeti jere ga ya ne, hala i ma
sargari juwalkaw goyoo tee ya ne.

\VS{42}Ma
leŋ šukka npogoyaŋ tee i se hala i masi gaa koonu, a mʼi dii centey ga ka koy ceehamey ga.

\VS{43}Haruna nda nga izʼarey gʼi daŋ waati kaŋ i ga huru cere kubayyan hukkumoo ra wala ka too sargari tonadogoo ra waati kaŋ i ga ngi sargari juwalyan goyoo tee nongu henanantaa ra. Woo ra i si zunubu zaa, i si buu. Hantum kaŋ si tun no nga nda nga hayroo se nga dumaa ga.»




\par }\Chap{29}{\SH Sargari juwalkey gorandiyanoo goyoo ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Takaa ne kaŋ nʼgʼa tee ka Haruna nda nga izʼarey yeeti jere ga hala i ma
sargari juwalkaw goyoo tee ya ne: ma yaaru foo zaa, nda gaaru hinka kaŋ ga malal sii,

\VS{2}ma takula zaa kaŋ ra dolobiri sii, nda wijilayaŋ kaŋ ra dolobiri sii kaŋ loobandi nda jii, nda furmeyaŋ kaŋ ra dolobiri sii kaŋ yonandi nda jii. Mʼi tee nda alkama farin hamni.

\VS{3}Mʼi daŋ dika ra, ma dikaa, nda yaaroo, nda gaarey kaa sargari.


\par }{\PP \VS{4}Ma Haruna nda nga izʼarey ka koy cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, mʼi ɲumay nda hari.

\VS{5}Ma darbawey zaa, ma darbay beeroo daŋ Haruna ga, forkiyaa kaŋ goo
beene kaayi-izoo cire, nda beene kaayi-izoo, nda
albaytoo, ma gamoo haw nda beene kaayi-izoo gamahawoo.

\VS{6}Ma fatalaa didiji boŋoo ga, ma teɲa taalam henanantaa daŋ fatalaa ga.

\VS{7}Woo banda ga, ma yonyan jiyoo zaa kʼa mun boŋoo ga kʼa yon.

\VS{8}Ma Haruna izʼarey manandi, ma darbawey daŋ i ga.

\VS{9}Ma gamey haw nda gamahawoo, Haruna nda nga izʼarey ma fuula daŋ i ga.
Sargari juwalkawtaraa ga tee ngi wane, a ga tee hantum kaŋ si tun, ma Haruna nda nga izʼarey gorandi goyoo ra.


\par }{\PP \VS{10}Ma yaaroo ka koy cere kubayyan hukkumoo jine, Haruna nda nga izʼarey ga ngi kabey fur boŋoo ga.

\VS{11}Ma yaaroo koosu Abadantaa jine, cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga.

\VS{12}Ma zaa yaaroo kuroo ra, mʼa daŋ sargari tonadogoo hilley ga nda ni kabe-izoo, ma kuroo cindoo kul doori sargari tonadogoo gandahere.

\VS{13}Ma maanoo kul zaa kaŋ ga teeley daabu, nda tasa-izoo kaŋ goo tasaa ga, nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa, nda maanoo kaŋ goo i ga. Mʼi kul dullandi sargari tonadogoo ga.

\VS{14}Ma yaaroo hamoo, nda kuuroo, nda nga teeley žiibey, mʼi ton jamaa kaloo se taray.
Zunubu sargari no.


\par }{\PP \VS{15}Ma gaaru jinaa zaa, Haruna nda nga izʼarey ma ngi kabey fur boŋoo ga.

\VS{16}Ma gaaroo koosu, ma kuroo zaa kʼa say-say sargari tonadogoo carawey bande.

\VS{17}Ma gaaroo dunbu nongu-nongu. Ma teeley nda kobsey ɲumay kʼi fur nongey nda boŋoo boŋ.

\VS{18}Ma gaaroo kul dullandi sargari tonadogoo boŋ,
sargari kukurante no Abadantaa se, sunnaara kaana,
sargari tonante no Abadantaa se.


\par }{\PP \VS{19}Ma gaaru hinkantoo zaa, Haruna nda nga izʼarey ma kabey fur gaaroo boŋoo ga.

\VS{20}Ma gaaroo koosu, ma zaa kuroo ra kʼa daŋ Haruna haŋa gumaa deenoo ga nda nga izʼarey haŋa gumaa deeney ga, ma daŋ kabe gumaa kobaaroo ga, nda cee gumaa cew-ize beeroo ga. Ma kuroo say-say sargari tonadogoo carawey bande.

\VS{21}Ma zaa kuroo ra kaŋ goo sargari tonadogoo ga, ma zaa yonyan jiyoo ra kʼi say-say Haruna nda nga darbawey ga, nda nga izʼarey ga nda ngi darbawey ga. A ga daŋandi jere ga ya ne, nga nda nga darbawey, nda nga izʼarey nda ngi darbawey.

\VS{22}Ma gaaroo maanoo zaa, nda šuwalaa, nda maanoo kaŋ ga teeley daabu, nda tasa-izoo, nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa nda maanoo kaŋ goo i ga, nda cee gumaa, zama sargari no kaŋ ga teendi sargari juwalkey gorandiyanoo goyoo ra se.

\VS{23}Ma takula zaa, nda wijila, nda furme takulawey kaŋ ra dolobiri sii dikaa ra kaŋ goo Abadantaa jine.

\VS{24}Mʼi kul daŋ Haruna kabey ra nda nga izʼarey kabey ra, mʼi zinji sanda
sargari zinji-zinjante Abadantaa jine.

\VS{25}Mʼa taa kabey ra kʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ, sargari kukurantaa boŋ, a ma tee sunnaara kaana Abadantaa se. Sargari tonante no Abadantaa se.

\VS{26}Ma Haruna gorandiyanoo goyoo ra gaaroo gandoo zaa kʼa zinji kʼa tee sargari zinji-zinjante Abadantaa jine. A ga tee ni bagaa.


\par }{\PP \VS{27}Ma gaaroo gandoo kaŋ tee sargari zinji-zinjante nda cewoo kaŋ jerandi yeeti jere ga ya ne. Nongey wey kul mana hun kala sargaroo kaŋ i nʼa kaa Haruna nda nga izʼarey gorandiyanoo goyoo ra se.

\VS{28}A ma tee Haruna nda nga izʼarey wane, a ma tee hantum kaŋ si tun Izirayel borey do. Sargari no kaŋ ga jer Abadantaa maaɲoo ga kaŋ hun ngi
alaafiya teendi sargarey ra.


\par }{\PP \VS{29}Haruna dumaa ga bankaaray henanantey ga tee izʼarey waney, hala i mʼi daŋ ka yonandi nda ka yeetandi jere ga goyoo se.

\VS{30}Izʼarey ra, woo kaŋ ga huru dogoo ra ga bankaarawey daŋ jirbi iyye, boraa kaŋ ga huru cere kubayyan hukkumoo ra ka goyoo tee nongu henanantaa ra.


\par }{\PP \VS{31}Ma gorandiyanoo goyoo ra gaaroo zaa, ma hamoo hina nongu henanante ra.

\VS{32}Haruna nda nga izʼarey ma gaaroo hamoo nda takulaa kaŋ goo dikaa ra ŋaa cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga.

\VS{33}I ma hayey ŋaa kaŋ nda zunubu tuusuyanoo teendi, ngi gorandiyanoo goyoo ra se nda ngi yeetiyanoo jere ga ya ne. Boro tana kul masʼi ŋaa, zama haya henananteyaŋ no.

\VS{34}Nda haya cindi gorandiyanoo goyoo ra hamoo wala takulaa ra hala suba, mʼa ton nuune ra kʼa tee boosu. A masi ŋandi, zama haya henanante no.


\par }{\PP \VS{35}Takaa woo no nʼgʼa tee Haruna nda nga izʼarey se, sanda takaa kaŋ nda ay na ni yaamar. Jirbi iyye no nʼgʼa tee ngi gorandiyanoo goyoo ra.


\par }{\PP \VS{36}Zaari kul ma yaaru kaa zunubu sargari, zunubu tuusuyanoo se. Ma sargari tonadogoo henanandi ka zunubu tuusuyanoo tee a se, woo banda ga, mʼa yon kʼa yeeti jere ga ya ne.

\VS{37}Jirbi iyye ma zunubu tuusuyanoo tee sargari tonadogoo se kʼa yeeti jere ga ya ne, sargari tonadogoo ga tee nongu kaŋ ga hanse ka henan. Haya kul kaŋ too sargari tonadogoo ga, ga henan.»


\par }{\SH Sargari kukurantey kaŋ ga teendi zaari kul
\par }
{\PP \VS{38}«Hayaa kaŋ nʼgʼa sarga sargari tonadogoo boŋ manʼti kala: feeji-ize hinka kaŋ goo nda jiiri foo. Zaari kul, han kul mʼa tee.

\VS{39}Ma feeji-ize jinaa kaa subbaahi, ma ihinkantoo kaa almaari.

\VS{40}Koyne mo feeji-ize jinaa bande ma farin hamni kilo hinza loobu nda jii liitar foo nda jere kaŋ mana hun kala
zaytu musayante ra nda
alaneb hari moora liitar foo nda jere sanda
sargari hari-hari.

\VS{41}Ma feeji hinkantoo kaa almaari. Mʼa kaa sanda takaa kaŋ nda nʼga subbaahi
taasu sargaroo kaa, nda sargari hari-hari follokaa, sunnaara kaana
sargari tonante no Abadantaa maaɲoo ga.

\VS{42}War masi fay nda ka
sargari kukurantey wey kaa Abadantaa jine cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga war alwaddawey ra, nongoo kaŋ ra ay ga war kubay ka šelaŋ ma ne.


\par }{\PP \VS{43}No din ra ay ga Izirayel borey kubay, ay daržaa ga hukkumoo yeeti jere ga ya ne.

\VS{44}Ay ga cere kubayyan hukkumoo nda sargari tonadogoo yeeti jere ga ya ne. Ay ga Haruna nda nga izʼarey yeeti jere ga ya ne hala i ma
sargari juwalkaw goyoo tee ya ne.

\VS{45}Ay ga goro Izirayel borey game, ay ga tee ngi Koyoo.

\VS{46}Woo ra i ga bay kaŋ agay ti Abadantaa, ngi Koyoo kaŋ nʼi fattandi Misira gandaa ra hala ya duu ka goro i game, agay kaŋ ti Abadantaa, ngi Koyoo.»




\par }\Chap{30}{\SH Dugu dullandidogoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Ma sargari tonadoo tee kaŋ ga nʼga dugoo dullandi. Mʼa tee nda akasiya bundu.

\VS{2}Kuuyanoo ma tee kabedaaru foo, hayyanoo ma tee kabedaaru foo, caraw taacaa kul ma sawa. Nga kayyanoo ma tee kabedaaru hinka. Nga nda nga hilley kul ma tee affoo.

\VS{3}Ma sargari tonadogoo kul daabu nda wura alhakiika, beeneheroo, nda carawey kuubi-ka-beraa, nda hilley. Ma wura kunga daŋ miɲoo bande.

\VS{4}Ma wura korbay hinka daŋ kungaa cire. Mʼi daŋ caraw hinkaa ga kabe hinkaa ga kaŋ ra gobey kaŋ nda i gʼa zaa ga huru.

\VS{5}Ma akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura.

\VS{6}Ma sargari tonadogoo daŋ ridowoo tenje kaŋ goo seedetaraa sundukoo jine, a ma tenje nda sundukoo daabirjoo kaŋ goo seedetaraa boŋ, nongoo kaŋ ra ay ga ni kubay.

\VS{7}Haruna ma dugu hew kaana dullandi. Subbaahi ka kaa subbaahi, waati kaŋ a koy fitillawey soolu, nga no a mʼa dullandi a ga.

\VS{8}Almaari kul, nda Haruna koy fitillawey diinandi no a ga dugoo dullandi. Dugoo no kaŋ ga cindi Abadantaa jine war alwaddawey se.

\VS{9}War masi dugu tana dullandi a ga, war masi
sargari kukurante kaa a ga, war masi
taasu sargari kaa a ga, war masi
sargari hari-hari doori a ga.

\VS{10}Haruna ga zunubu tuusuyanoo tee nga hilley ga cee foo jiiroo ra nda zunubu sargaroo kuroo. Cee foo jiiroo ra no a ga zunubu tuusuyanoo tee a ga. A ma alaadaa woo tee war alwaddawey ra. Dugu dullandidogoo manʼti kala haya kaŋ ga hanse ka henan Abadantaa se.»


\par }{\SH Hayaa kaŋ ga banandi nongu henanantaa se
\par }
{\PP \VS{11}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{12}«Waati kaŋ nʼna Izirayel borey kabu ka ngi hinnaa bay, affoo kul ga haya bana Abadantaa se nga hundoo hayoo se, hala waati kaŋ nʼga kabuyanoo tee bone masi duu ey.

\VS{13}Hayaa ne kaŋ borey kul kaŋ ga kabandi gʼa bana: Nzorfu kaaray tamma jere ka sawa nda nongu henanantaa nzorfu kaaray tammaa alkadaroo. Nzorfu kaaray tamma foo manʼti kala garam woy cindi hinka (12). Nzorfu kaaray tamma jeraa ma tee haya kaŋ kaandi Abadantaa se.

\VS{14}Boro kul kaŋ kabandi kaŋ goo nda jiiri waranka (20) nda ka žigi, ga hinnaa woo kaa Abadantaa se sanda baa.

\VS{15}Almankoyni si haya noo kaŋ bisa nzorfu kaaray tamma jere, talka si haya noo kaŋ kacca nda nzorfu kaaray tamma jere waati kaŋ war ga hinnaa woo kaa Abadantaa se sanda baa hala war ma war hundey hallasi.

\VS{16}Ma nooroo dii Izirayel borey ga, mʼa noo cere kubayyan hukkumoo goyoo se. Abadantaa jine a ga tee hongandihaya Izirayel borey se, hala a ma war hundey hallasi.»


\par }{\SH Alhan taasa beeroo kaŋ nda i ga alwala
\par }
{\PP \VS{17}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{18}«Ma alhan taasa beeri tee, nda nga hayaa kaŋ ga a ga goro ma tee nda alhan, alwala jinay no. Mʼa daŋ cere kubayyan hukkumoo nda sargari tonadogoo game. Ma hari daŋ a ra.

\VS{19}Haruna nda nga izʼarey ga ngi kabey nda ngi cewey ɲumay a ra.

\VS{20}Waati kaŋ i ga huru cere kubayyan hukkumoo ra, i ga hari ka ɲumay hala i masi duu ka buu, wala waati kaŋ i man sargari tonadogoo do ka ngi goyoo tee kaŋ ti ka
sargari tonante dullandi Abadantaa maaɲoo ga.

\VS{21}I ga ngi kabey nda ngi cewey ɲumay hala i masi duu ka buu. Hantum kaŋ si tun no i se, Haruna nda nga hayroo se ngi alwaddawey ra.»


\par }{\SH Yonyanoo jiyoo
\par }
{\PP \VS{22}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{23}«Ni, haya hew kaana alhakiikayaŋ zaa kaŋ ti:
mir hari-hari kilo guu, alkalfa hew kaana kilo hinka nda jere, waakonde hew kaana kilo hinka nda jere.

\VS{24}Nda kas hew kaana kilo iddu ka sawa nda nongu henanantaa nzorfu kaaray tammaa alkadaroo, nda
zaytu jii liitar iddu.

\VS{25}Ma hayey wey ɲaami kʼi hanse i ma tee jii yonyan henanantaa se, a ma tee turaari teekaw goy. A ga tee jii yonyan henanantaa se.

\VS{26}Mʼa ka cere kubayyan hukkumoo yon, nga nda seedetaraa sundukoo,

\VS{27}nda taabaloo nda nga jinawey kul, nda fitilla gorodogoo nda nga jinawey kul, nda dugu dullandidogoo,

\VS{28}nda
sargari kukurantey tonadogoo nda nga jinawey kul, nda taasa beeroo nda hayaa kaŋ ga a ga goro.

\VS{29}Ma hayey wey yeeti jere ga ya ne, i ga tee hayayaŋ kaŋ ga hanse ka henan. Haya kul kaŋ tuku i ga, ga henan.

\VS{30}Ma Haruna nda nga izʼarey yon, mʼi yeeti jere ga ya ne, hala i ma
sargari juwalkaw goyoo tee ya ne.»


\par }{\PP \VS{31}«Nee Izirayel borey se: ‹Woo manʼti kala yonyan henanantaa jiyoo kaŋ jisandi ya ne war alwaddawey se.

\VS{32}A masi doorandi boro kul gaahamoo ga, boro kul masi nga dumoo tee, a ga henan, a ga tee war se haya henanante.

\VS{33}Boro kul kaŋ na nga dumoo tee kʼa daŋ boro tana ga, boraa ga hun nga jamaa ra.›»


\par }{\SH Takaa kaŋ nda dugoo ga hansandi
\par }
{\PP \VS{34}Abadantaa nee Musa se: «Dugu hew kaaney zaa kaŋ ti: storaks, nda jingam hew kaana, nda galbanum hew kaana, nda dugu alhakiika, i kul tiŋyaney ma sawa.

\VS{35}Mʼi tee dugu ɲaamante, turaari teekaw goy, ciiri-ciirante, a ga henan, a yeetandi jere ga ya ne.

\VS{36}Ma haya tee a ra hamni kaŋ ga huru cere kubayyan hukkumoo ra, seedetaraa sundukoo jine, nongoo kaŋ ra ay ga ni kubay, war se haya no kaŋ ga hanse ka henan.

\VS{37}Haya kaŋ ti dugoo woo, war masi nga dumoo hanse war boŋ se, a ma tee ma ne haya henanante Abadantaa se.

\VS{38}Boro kaŋ na nga dumoo tee ka maa hewoo, boraa ga hun nga jamaa ra.»




\par }\Chap{31}{\SH Nongu henanantaa cinakey
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{2}«Nga ne, ay na Besalel cee nda nga maaɲoo, Uri izʼaroo no, Hur haamaa, Žuda alkabiilaa boro no.

\VS{3}Ay nʼa too met nda Irkoy
Hundoo, nda lakkal, nda bayray, nda goy fahamay dumi kul.

\VS{4}A ga wan ka haya taagayaŋ fattandi, wura goyyan ra, nda nzorfu, nda alhan.

\VS{5}A ga wan ka tondi hoy kʼa caara kʼa gorandi haya ra, ka bundu goy, ka haya dumi kul tee.

\VS{6}Nga ne, agay, ay na Oholiyab, Ahisamak izʼaroo, Dan alkabiilaa boro tonton a ga. Bayraykoyni kul, ay na bayray daŋ binoo ra. Hayey kul kaŋ nda ay na ni yaamar i mʼi tee kaŋ ti:

\VS{7}cere kubayyan hukkumoo, nda seedetaraa sundukoo, nda sundukoo daabirjoo kaŋ goo a boŋ, nda hukkumoo jinawey kul,

\VS{8}nda taabaloo nda nga jinawey kul, nda fitilla gorodoo henanantaa\FTNT{*}{{\FR 31:8 }{\FR{31.8}}{\FQ{fitilla gorodoo henanantaa}}{\FT{, Ebere šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{wura alhakiika fitilla gorodogoo.}}} nda nga jinawey kul, nda dugu dullandidogoo,

\VS{9}nda
sargari kukurantey tonadogoo nda nga jinawey kul, nda taasa beeroo nda hayaa kaŋ ga a ga goro,

\VS{10}nda bankaaray cere-cerantey, nda
sargari juwalkaa Haruna bankaaray henanantey, nda nga izʼarey bankaarawey kaŋ nda i ga sargari juwalyan goyoo tee,

\VS{11}nda yonyan jiyoo, nda dugu hew kaana kaŋ ga teendi nongu henanantaa se. I gʼa tee nda takaa kul kaŋ nda ay na ni yaamar.»


\par }{\SH Hunanzamzaaroo beerandiyanoo
\par }
{\PP \VS{12}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{13}«Ni, šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹War ma hanse ka
hunanzamzaarey beerandi. Tammaasa no agay nda war game war alwaddawey se, hala borey ma bay kaŋ agay ti Abadantaa kaŋ ga war henanandi.

\VS{14}Adiši war ma hunanzamzaaroo beerandi, zama zaari henanante no war se. Boro kaŋ nʼa kaynandi, a waazibi boraa ma wiiyandi. Boro kul kaŋ na goy tee hanoo din, boraa din ga hun nga jamaa ra.›

\VS{15}Jirbi iddu goy ma teendi, iyyantoo manʼti kala hunanzamzaaroo. Hunanzamzaaroo manʼti kala zaari henanante Abadantaa maaɲoo ga kaŋ ra boro ga hunanzam. Boro kul kaŋ na goy tee hunanzamzaaroo hane, a waazibi boraa ma wiiyandi.

\VS{16}Izirayel borey ma hunanzamzaaroo beerandi. I ma hunanzamzaaroo tee ngi alwaddawey ra. A ma tee
amaana abadante.

\VS{17}Zaaroo din ga tee tammaasa kaŋ goo agay nda Izirayel borey game hala abada. Zama jirbi iddu ra Abadantaa na beenaa nda laboo tee, jirbi iyyantoo ra a hunanzam, a na nga faraa kaa.»


\par }{\PP \VS{18}Waatoo kaŋ a šelaŋ ka ben Musa bande Sinay tondi hondoo ga, a nʼa noo seedetaraa walha hinkaa, tondi walhawey kaŋ Irkoy nʼi hantum nda nga kabe-izoo.




\par }\Chap{32}{\SH Izirayel borey na wura yagaw tooru tee
\par }
{\PP \VerseOne{1}Waatoo kaŋ Izirayel borey dii kaŋ Musa gay a mana zunbu tondi hondoo boŋ, jamaa marga Haruna jere ka nee a se: «Tun ma koyyaŋ tee ir se kaŋ ga dira ir jine, zama Musa din, boraa din kaŋ nʼir žigandi ka hun Misira gandaa ra, ir si bay haya kaŋ ka duu a.»

\VS{2}Haruna nee i se: «Wa wura haŋakorbawey kaa kaŋ goo war wandey haŋawey ra, nda war izʼarey, nda war ize woyey, war ma kate ey ya ne.»


\par }{\PP \VS{3}Jamaa kul na wura haŋakorbawey kaa kaŋ goo ngi haŋawey ra ka kate ey Haruna do.

\VS{4}A na wuragoo dii kabey ra ka guurey baaba kʼa kayri kʼa mennandi kʼa tee yagaw. Woo banda ga, i nee: «Izirayel, ni Koyoo ne kaŋ na ni žigandi ka hun Misira gandaa ra.»

\VS{5}Kaŋ Haruna dii woo, a na sargari tonadoo foo cin a jine. Haruna kaati ka nee: «Suba ir ga jingar tee Abadantaa maaɲoo ga.»

\VS{6}Subaa ra, i biya ka tun ka
sargari kukuranteyaŋ nda
alaafiya teendi sargariyaŋ kaa. Jamaa goro ka ŋaa ka haŋ, nga banda ga, i tun ka hooray.

\VS{7}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: «Cahã ka zunbu, zama ni jamaa kaŋ nʼnʼa žigandi ka hun Misira gandaa ra hasara.

\VS{8}I cahã ka fondaa naŋ kaŋ ay nʼi yaamar i mʼa dii. I na guuru mennandi kʼa tee yagaw ngi boŋ se ka sujudu a se, ka sargari kaa a se, i nee mo: ‹Izirayel, ni Koyoo ne kaŋ na ni žigandi ka hun Misira gandaa ra.›»

\VS{9}Abadantaa nee Musa se: «Ay dii jamaa woo, nga ne, jamaa no kaŋ hiɲoo ga šendi.

\VS{10}Sohõ ay naŋ hala ay futuroo ma zunbu i ga, hala yʼi halaci, amma ay ga ni tee dumi beeri.»

\VS{11}Amma Musa na nga Koyoo, Abadantaa suurandi ka binoo yaynandi ka nee: «Abadantaa, macin se ni futuroo kaŋ ni jamaa ga kaŋ nʼnʼi fattandi Misira gandaa ra nda gaabi albarkante nda kabe gaabante?

\VS{12}Nda nʼna takaa woo tee, Misira borey ga nee: ‹A manʼi fattandi kala nda anniya laala, kʼi wii tondi hondey ra, kʼi derandi laboo ga.› Ay Koyoo, ni futay beeroo naŋ, ma nimsi ka ifutaa naŋ kaŋ nʼgʼa baa kʼa tee ni jamaa se.

\VS{13}Hongu ni tamey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Izirayel kaŋyaŋ se ni žee ni maaɲoo ga, ni nee i se: ‹Ay ga war hayroo boobandi sanda beenaa handarawey, gandaa kaŋ ay nʼa har se: “Ay gʼa noo war hayroo se”, i gʼa tubu hala abada.›»

\VS{14}Ifutaa kaŋ Abadantaa nee nga gʼa tee nga jamaa se, a nimsi, a tun a ga.


\par }{\PP \VS{15}Musa na banda bere ka zunbu tondi hondoo boŋ, seedetaraa walha hinkaa goo kaboo ra. Walhaa banda hinkaa kul ga hantum goo, a goo caraw foo ga, a goo caraw faa ga.

\VS{16}Walhawey, Irkoy goyoo no, hantumoo, Irkoy hantumoo no kaŋ žeerandi walhawey ga.

\VS{17}Kaŋ Žozuwe maa jamaa kaatiyanoo jindoo, a nee Musa se: «Wongu jinde goo jamaa kaloo ra.»

\VS{18}Amma Musa nee:

\par }{\Q «Manʼti hinyan jinde no,

\par }{\Q manʼti boro kaŋ i hin a jinde no,

\par }{\Q hayaa kaŋ ay ga maarʼa, dooni jinde no!»


\par }{\PP \VS{19}Za Musa man jamaa kaloo, a ga yagaa honnay, a ga dii jamaa kaŋ ga gan. Musa futuroo tun. A na walhawey warra kʼi kaa nga kaboo ra, a nʼi kayri tondi hondoo cire.

\VS{20}A na yagaa kaŋ i nʼa tee dii kʼa ton nuune ra. A nʼa dur hala a tee hamni, a nʼa say haroo boŋ kʼa haŋandi Izirayel borey se.

\VS{21}Musa nee Haruna se: «Macin no jamaa nʼa tee ma ne kaŋ se ni kate i ga zunubu beeroo woo?»

\VS{22}Haruna nee: «Ay koyoo futuroo masi tun! Ni hunday ga jamaa bay, nʼga bay kaŋ i ga cahã ifutu teeyan se.

\VS{23}I nka nee ya ne: ‹Koyyaŋ tee ir se kaŋ ga dira ir jine, zama Musa din, boraa din kaŋ nʼir žigandi ka hun Misira gandaa ra, ir si bay haya kaŋ ka duu a.›

\VS{24}Waatoo din ay nee i se: ‹May bara nda wura? I nʼi kaa ngi ga kʼi noo ya ne, ay nʼi warra nuunaa ra, de yagaa woo bangay.›»


\par }{\SH Izirayel zukandoo
\par }
{\PP \VS{25}Musa dii kaŋ jamaa dere, zama Haruna nkʼi naŋ derandiyan fondaa ra, hala ngi iberey ma haaru i ra.

\VS{26}Musa kay jamaa kaloo miɲoo ga, a nee: «Borey kaŋ goo Abadantaa bande ma kaa ay do.» Lewi izʼarey kul marga a do.

\VS{27}A nee i se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Izirayel Koyoo nʼa har, a nee: ‹Boro foo kul ma nga takubaa daŋ centoo ga, war ma koy jamaa kaloo kul yaara hugu nda hugu, war affoo kul ma nga armaa, nda nga ceroo, nda nga boro maanaa wii.›»


\par }{\PP \VS{28}Lewi izʼarey na hayaa tee kaŋ Musa nʼa har, hanoo din, jamaa ra, aru zenber hinza (3.000) cine kaŋ ka buu.

\VS{29}Musa nee: «Hõ war yeetandi jere ga Abadantaa se\FTNT{*}{{\FR 32:29 }{\FR{32.29
}}{\FQ{war yeetandi jere ga Abadantaa se}}{\FT{, Ebere šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{wa war boŋ yeeti jere ga Abadantaa se.}}}, zama war affoo kul na nga izʼaroo, nda nga armaa wii, hala albarka ma huru war ra hõ.»


\par }{\SH Musa na Irkoy suurandi a ma Izirayel zunuboo yaafa
\par }
{\PP \VS{30}Subaa ra, Musa nee jamaa se: «War na zunubu beeri tee, amma sohõ ay ga žigi ka koy Abadantaa do, a ga hin ka tee ya duu taka kaŋ nda war zunubey ga tuusandi.»


\par }{\PP \VS{31}Musa yee Abadantaa do ka nee: «Ya Abadantaa, jamaa woo na zunubu beeri tee, i na wura koyyaŋ tee ngi boŋ se.

\VS{32}Sohõ, nda ni yadda, ngi zunuboo yaafa i se. Nda manʼti woo, ay maaɲoo tuusu kʼa kaa ni citaaboo ra kaŋ nʼnʼa hantum.»

\VS{33}Amma Abadantaa nee Musa se: «Boraa kaŋ na zunubu tee ya ne no ay ga maaɲoo tuusu kʼa kaa ay citaaboo ra.

\VS{34}Sohõ koy, ma jamaa gongu ka koy nongoo kaŋ ay nʼa har ma ne ra. Nga ne, agay almalaykaa no ma dira ni jine. Han kul kaŋ ay tun i se ay gʼi zukandi ngi zunuboo se.»

\VS{35}Abadantaa na jamaa kar, zama a na yagaa tee, woo kaŋ Haruna nʼa tee.




\par }\Chap{33}{\SH Irkoy nee Izirayel borey ma fondaa zaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: «Hun ne, ni nda jamaa kaŋ nʼnʼi žigandi ka hun Misira gandaa ra, žigi ka koy gandaa ra kaŋ ay nʼa žee Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se ka nee: ‹Ay gʼa noo ni hayroo se.›

\VS{2}Ay ga almalayka sanba ni jine, ay ga Kanaŋ borey, nda Amor borey, nda Heti borey, nda Ferezi borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey gaaray.

\VS{3}Žigi ka koy gandaa kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari. Ay si koy war bande, hala ya si koy ni halaci fondaa ra, zama ni manʼti kala jama kaŋ hiɲoo ga šendi.»


\par }{\PP \VS{4}Kaŋ jamaa maa alhabar laalaa woo, biney maray, boro kul mana yee ka taalam daŋ.

\VS{5}Abadantaa nee Musa se: «Šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹War manʼti kala jamaa hiɲešenda, nda ay koy war bande alwaati kayna, ay ga ni halaci. Ni taalamey kaa, ay ga dii haya kaŋ no ay gʼa tee ma ne.›»

\VS{6}Za i hun Horeb tondi hondoo do, Izirayel borey na ngi taalamey kaa.


\par }{\SH Cere kubayyan hukkumoo
\par }
{\PP \VS{7}Musa ga hukkumoo zaa kʼa cin jamaa kaloo se taray, nongu mooro ra, a na maaɲoo daŋ «cere kubayyan hukkumoo»\FTNT{*}{{\FR 33:7 }{\FR{33.7
}}{\FQ{cere kubayyan hukkumoo
}}{\FT{woo nda Irkoy hukkumoo ga fay kaŋ se i ga nee
}}{\FQA{cere kubayyan hukkumoo
}}{\FT{zamnaa
}}{\XT{27.21}}{\FT{ra. Ne ra hukkum no kaŋ si waati kuku tee hala Irkoy hukkumoo ga cinandi (zamnaa
}}{\XT{36—40).}}}. Boro kul kaŋ ga Abadantaa ceeci si fatta ka koy kala cere kubayyan hukkumoo din do kaŋ goo jamaa kaloo se taray.

\VS{8}Waati kaŋ Musa koy hukkumoo here, jamaa kul ga tun, affoo kul ga kay nga hukkumoo miɲoo ga, a ga Musa guna hala a ma huru hukkumoo ra.

\VS{9}Nda Musa huru hukkumoo ra, duulaa kaŋ ga kay i jine ga zunbu ganda ka kay hukkumoo miɲoo ga, Irkoy šelaŋ Musa bande.

\VS{10}Jamaa kul ga dii duulaa kaŋ ga kay i jine cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, jamaa kul ga sujudu, affoo kul nga hukkumoo miɲoo ga.

\VS{11}Abadantaa šelaŋ Musa bande mee nda mee, sanda takaa kaŋ nda boro ga šelaŋ nga ceroo bande. Woo banda ga, Musa yee jamaa kaloo ra, amma nga banda hunoo Žozuwe, aru sooga no kaŋ ti Nun izʼaroo mana hun hukkumoo kuneheroo ra.


\par }{\SH Abadantaa šelaŋ Musa bande
\par }
{\PP \VS{12}Musa nee Abadantaa se: «Guna, ni nee ya ne: ‹Jamaa woo žigandi›, amma mana boraa har ya ne kaŋ nʼgʼa hangandi ay bande. Ni no ka nee ya ne mo: ‹Ay ga ni bay nda ni maaɲoo, koyne mo ay na alhormo tee ma ne.›

\VS{13}Sohõ, alhormo tee ya ne, ay gʼa wiri ni ga, ma ni fondawey bayrandi ya ne hala ya ni bay, woo ra ay ga bay kaŋ nʼna alhormo tee ya ne. Masi dirɲa gandaa woo borey, ni jamaa no.»

\VS{14}Abadantaa nee: «Agay hunday no ma koy ni bande, ay ga ni noo hunanzamay.»


\par }{\PP \VS{15}Musa nee a se: «Nda ni hunday si koy, masi naŋ ir ma žigi ka hun ne.

\VS{16}Nda nʼsi koy ir bande, taka foo nda ir ga bay kaŋ nʼna alhormo tee ya ne, agay nda ni jamaa? Manʼti kaŋ se nʼga koy ir bande, nga se ir, agay nda ni jamaa, ir ga fay nda jama kul kaŋ goo laboo ga?»

\VS{17}Abadantaa nee Musa se: «Šennoo kaŋ ni ne kʼa har, ay gʼa tee, zama nʼna alhormo tee ya ne, ay ga ni bay nda ni maaɲoo.»


\par }{\PP \VS{18}Musa nee: «Ay gʼa wiri ni ga, ma ni daržaa cebe ya ne!»

\VS{19}Abadantaa nee Musa se: «Ay gʼay borohennataraa kul bisandi ni jine, ay ga Abadantaa maaɲoo cee ni jine.

\par }{\Q Ay ga alhormo tee boro kaŋ se ay baa ya alhormo tee,

\par }{\Q ay ga tamalla boro kaŋ se ay baa ya tamalla.»


\par }{\MM \VS{20}A nee koyne: «Nʼsi hin ka dii ay ndumoo, zama adamize si hin ka dii ay ndumoo a ma yee ka huna.»

\VS{21}Abadantaa nee: «Nga ne, nongu foo ne ay jeroo ga, kaa ka kay tondoo boŋ.

\VS{22}Waati kaŋ ay daržaa ga bisa, ay ga ni daŋ tondoo guusoo ra, ay gʼay kaboo ka ni gum hala ya bisa.

\VS{23}Woo banda ga, ay gʼay kaboo kaa no, de nʼga dii ay dumaa here. Amma agay ndumoo, boro si hin ka dii a.»




\par }\Chap{34}{\SH Walha taagawey kaŋ ga yaamarey hantumandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa nee Musa se: «Tondi walha hinka hoy sanda ijinawey, ay ga šenney hantum i ga kaŋ cindi ijinawey ga kaŋ nʼnʼi kayri.

\VS{2}Soolu suba subbaahi se, za subbaahi ma žigi Sinay tondi hondoo boŋ ka kay ay jine, hondoo boŋoo ga.

\VS{3}Boro kul masi žigi ni bande, de mo boro masi bara tondi hondoo din kul ga, alman buuna nda ibeeri kul masi kur hondoo din here.»


\par }{\PP \VS{4}Musa na tondi walha hinkaa hoy sanda ijinawey. A biya ka tun, a žigi Sinay tondi hondoo boŋ sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar. A na tondi walha hinkaa zaa nga kaboo ra.

\VS{5}Abadantaa zunbu ka kaa duulaa ra. Abadantaa na nga boŋ maaɲoo cee.

\VS{6}Abadantaa bisa Musa jine, a nee: «Abadantaa, Abadantaa, Irkoy tamallakoyoo kaŋ ga alhormo tee, kaŋ si cahã ka futu, kaŋ ga too met nda borohennataray nda laadirtaray,

\VS{7}kaŋ ga nga arrahamaa cebe alwadda zenberyaŋ se, a ga laybu, nda hooyan, nda zunubu yaafa, amma a si ifutu dii ihenanante. A ga baabey laybey hangandi izey nda haamawey hala alwadda hinzantoo ka koy itaacantoo ga.»


\par }{\PP \VS{8}Musa cahã ka gunguma laboo ra ka sujudu

\VS{9}ka nee: «Alhormo tee ya ne, ay Koyoo, ay Koyoo ma dira ir game. Jama hiɲešenda no, ir zunubey nda ir laybey yaafa ir se, ir tee ni tubuhayaa.»


\par }{\SH Amaanaa taagandi
\par }
{\PP \VS{10}Abadantaa nee: «Nga ne, ay ga
amaana daŋ agay nda war game. Ni jamaa kul jine ay ga kayfiyaŋ tee kaŋ cine mana bay ka teendi laboo kul ga, a mana teendi ganda kul ra. Jamaa kaŋ ga ni kuubi ka ni bere ga dii Abadantaa teegoyoo, teegoy kaŋ ga boro hunburandi no ay gʼa tee ma ne.


\par }{\PP \VS{11}Lakkal daŋ hayaa se kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ. Nga ne, ay ga Amor borey, nda Kanaŋ borey, nda Heti borey, nda Ferezi borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey gaaray ni jine.

\VS{12}Hawgay masi amaana daŋ ni nda gandaa kaŋ ra nʼga huru borey game, i masi koy tee war game kumsay.

\VS{13}War ma ngi sargari tonadogey kayri, war ma ngi tondey kaŋ i nʼi kayandi kʼi gana hasara, war ma ngi
Ašera toorey zafa.

\VS{14}Masi sujudu koy tana se, zama Abadantaa kaŋ maaɲoo ti ‹Canse›, Koy no kaŋ ga canse ma ne.


\par }{\PP \VS{15}Amaana kul masi huru ni nda gandaa din borey game hala waati kaŋ i ga izefututaray tee\FTNT{*}{{\FR 34:15 }{\FR{34.15
}}{\FT{Manʼti gaaham here no, laadir jaŋay no Irkoy here.}}} ngi koyey bande, de i ga sargari kaa i se, nda i na ni cee, masi ŋaa.

\VS{16}Nda nʼna ngi ize woyey zaa ni izʼarey se, ngi ize woyey ga izefututaray tee nda ngi koyey, i ga war izʼarey tuti i ma izefututaray tee ngi koyey bande.


\par }{\PP \VS{17}Masi guuru mennandi kʼa tee koy.


\par }{\PP \VS{18}War ma
Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo kayandi. Jirbi iyye war ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii, sanda takaa kaŋ nda ay na ni yaamar, waatoo kaŋ kayandi Abib handoo\FTNT{†}{{\FR 34:18 }{\FR{34.18
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{13.4.}}} ra. Zama Abib handoo ra ni fatta Misira.


\par }{\PP \VS{19}Gunde jinaa kul ti agay wane, haya kul kaŋ ti aru ni adabbawey, alman beeri nda ibuuna ra.


\par }{\PP \VS{20}Amma farka gunde jinaa, mʼa barmay nda alman buuna, nda manʼa barmay, ma jindebandaa kayri. Ni izʼarey gunde jinawey, ma ngi hayoo noo. Boro si kaa ay jine kabe koonu.


\par }{\PP \VS{21}Jirbi iddu ma goy, amma jirbi iyyantoo ma hunanzam, ba beerumaa nda hegaa waati no ma hunanzam.


\par }{\PP \VS{22}War ma
Jirbiiyyewey jingaroo tee, alkamaa jeeni ize jina-jinawey se, war ma
Hegaa jingaroo tee jiiroo benantaa ga.


\par }{\PP \VS{23}Cee hinza jiiroo ra, ni borey ra, aru kul ga kaa ka kay ni Koyoo jine, Abadantaa, Izirayel Koyoo.


\par }{\PP \VS{24}Zama ay ga dumey gaaray ni jine, ay ga tonton ni gandaa hirrey ga kʼi beerandi. Waati kaŋ ni žigi ka koy kay Abadantaa, ni Koyoo jine cee hinza jiiroo ra, boro kul si kaa ni dumaa ga ka ni gandaa taa.


\par }{\PP \VS{25}Masʼay sargaroo kuroo nda takula kaŋ ra dolobiri goo kaa cere bande.
Borcintaraa jingaroo sargaroo masi cindi za cijinoo ra hala subbaahi.

\VS{26}Ma kate Abadantaa, ni Koyoo hugoo do ni faaroo ize jina-jinawey. Masi hancin-ize hina ɲaŋoo wawaa ra.»\FTNT{‡}{{\FR 34:26 }{\FR{34.26
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{23.19; Alhukumoo 14.21.}}}


\par }{\PP \VS{27}Abadantaa nee Musa se: «Šenney wey hantum. Šenney wey nda ay ga amaana daŋ agay, nda ni, nda Izirayel game.»

\VS{28}No din ra Musa na zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40) tee Abadantaa bande. A mana haya ŋaa, a mana haya haŋ. A na amaanaa šenni woyaa (10) hantum walhawey ga.


\par }{\SH Musa yee jamaa do
\par }
{\PP \VS{29}Waatoo kaŋ Musa zunbu ka hun Sinay tondi hondoo boŋ, seedetaraa walhawey hinkaa goo kaboo ra kaŋ a ga zunbu, a si bay kaŋ nga ndumoo mma dii garaw waatoo kaŋ nga nda Abadantaa ga šelaŋ.

\VS{30}Haruna nda Izirayel borey ga Musa guna, nga ne, nga ndumoo ga dii garaw, i hunbur ka man a.

\VS{31}Amma Musa ciya i se. Haruna nda jamaa boŋkoyney kul kaa a do, Musa šelaŋ i se.

\VS{32}Woo banda ga, Izirayel borey kul man kate, a na yaamarey kul har i se kaŋ Abadantaa nʼi har nga se Sinay tondi hondoo ga.


\par }{\PP \VS{33}Kaŋ Musa šelaŋ i bande ka ben, a na sanfiti gum nga ndumoo ga.

\VS{34}Amma waati kaŋ a ga huru ka koy Abadantaa do ka šelaŋ a bande, a ga sanfitoo kaa nga ga hala nga fattaroo ga. Nda a fatta, a ga hayaa deede Izirayel borey se kaŋ yaamarandi.

\VS{35}Izirayel borey ga Musa ndumoo guna, i dii kaŋ a ga dii garaw, Musa ga sanfitoo yeeti nga ndumoo ga hala waati kaŋ a yee ka huru ka koy Abadantaa do ka šelaŋ.




\par }\Chap{35}{\SH Hunanzamzaaroo manʼti kala farakaayan zaari
\par }
{\PP \VerseOne{1}Musa na Izirayel borey jamaa kul marga, a nee i se: «Hayey ne kaŋ Abadantaa nʼi yaamar i ma teendi.

\VS{2}Jirbi iddu goy ma teendi, amma jirbi iyyantoo ma tee war se zaari henanante, farakaayan,
hunanzamzaari kaŋ ga teendi Abadantaa se. Boro kul kaŋ goy hanoo din, boraa ga wiiyandi.

\VS{3}Hunanzamzaaroo hane, nongu kul kaŋ ra war nʼa tee gorodoo, war masi nuune diinandi.»


\par }{\SH Izirayel borey na jinayyaŋ noo Irkoy gorodogoo cinayanoo se
\par }
{\PP \VS{4}Musa šelaŋ Izirayel borey jamaa kul se ka nee i se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa yaamar:

\VS{5}‹Wa hayayaŋ kaa kʼi noo Abadantaa se, bine henna kul ma haya noo Abadantaa se: wura, nda nzorfu kaaray, nda alhan,

\VS{6}nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, nda hancin hinbiri,

\VS{7}nda gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, nda ayu kuuruyaŋ, nda akasiya bundu,

\VS{8}nda jii fitilla gorodogoo se, nda turaari hew kaanayaŋ yonyan jiyoo nda dugu hew kaanaa se,

\VS{9}nda oniks tondi, nda tondi dumiyaŋ kaŋ ga huru
beene kaayi-izoo nda
albaytoo ra.

\VS{10}War ra, bayraykoyni kul ma kaa ka hayey kul tee kaŋ Abadantaa nʼi yaamar:

\VS{11}Irkoy gorodogoo nda nga hukkumoo, nda kuntaa kaŋ ga gum a ga, nda nga kanjihayey, nda nga bundu tefawey, nda nga gaaru-gaarey, nda nga ganjey, nda nga ferawey,

\VS{12}sundukoo nda nga gobey, nda daabirjoo, nda zaaraa kaŋ ga tee rido,

\VS{13}nda taabaloo nda nga gobey, nda nga jinawey kul, nda takulawey kaŋ jisandi Irkoy jine,

\VS{14}nda fitilla gorodogoo nda nga jinawey, nda fitillawey nda jiyoo kaŋ gʼi diinandi,

\VS{15}nda dugu dullandidogoo nda nga gobey, nda yonyan jiyoo, nda dugu hew kaanaa, nda Irkoy gorodogoo miɲoo ridowoo,

\VS{16}nda
sargari kukurantey tonadogoo nda nga ham tonaguuroo kaŋ ti alhan, nda nga gobey, nda nga jinawey kul, nda taasa beeroo nda hayaa kaŋ ga a ga goro,

\VS{17}batumaa kuntawey, nda nga ganjey, nda nga ferawey, nda batumaa miɲoo ridowoo,

\VS{18}nda Irkoy gorodogoo sukahayey, nda batumaa sukahayey, nda ngi karfey,

\VS{19}nda bankaaray cere-cerantey kaŋ nda goyoo ga teendi nongu henanantaa ra, nda
sargari juwalkaa Haruna bankaaray henanantey, nda nga izʼarey bankaarawey kaŋ nda i ga sargari juwalyan goyoo tee.›»


\par }{\PP \VS{20}Izirayel borey jamaa kul hun Musa do.


\par }{\PP \VS{21}Borey kul kaŋ biney ga boori kabey ga don man ka haya noo Abadantaa se cere kubayyan hukkumoo cinayanoo, nda goyey kul kaŋ ga tee a ra, nda bankaaray henanantey teeyanoo se.

\VS{22}Arey nda woyey kul kaŋ biney ga boori kate hiiri, nda niinekorbay, nda haŋakorbay, nda kabekorbay, nda jindehiiri. I kul kate wura jinay dumi kul kʼi tee
sargari zinji-zinjante Abadantaa se.

\VS{23}Boro kul kaŋ do šukka bula, wala iciray, wala iciray zaram, wala šukka baana yakuwante, wala hancin hinbiri, wala gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, wala ayu kuuruyaŋ goo, kate ey.

\VS{24}Boro kul kaŋ na haya noo sanda nzorfu kaaray wala alhan ga kate a Abadantaa do. Boro kul kaŋ do akasiya bundu goo kate a goy dumi kul kaŋ ga teendi se.

\VS{25}Woy bayraykoyni kul na haabu bii kʼa tee šukka bulaa, nda iciraa, nda iciray zaramoo, nda šukka baana yakuwantaa ka kate ey.

\VS{26}Woy lakkalkoyni kul na hancin hinbiri bii.

\VS{27}Jamaa boŋkoyney kate sardoniks tondi, nda tondi dumiyaŋ kaŋ ga huru beene kaayi-izoo nda albaytoo ra.

\VS{28}I kate turaari hew kaanayaŋ, nda jii fitilla gorodogoo se, nda yonyan jiyoo se, nda dugu hew kaaney se.

\VS{29}Izirayel borey, woy nda aru kabedoonawey kul kate haya goyoo kul se kaŋ nda Abadantaa na Musa kʼi yaamar. Sargari no kaŋ i nʼa noo nda ngi boŋ Abadantaa maaɲoo ga.


\par }{\SH Irkoy hukkumoo goykey
\par }
{\PP \VS{30}Musa nee Izirayel borey se: «Wa guna, Abadantaa na Besalel cee nda nga maaɲoo, Uri izʼaroo no, Hur haamaa, Žuda alkabiilaa boro no.

\VS{31}A nʼa too met nda Irkoy
Hundoo, nda lakkal, nda bayray, nda fahamay, goy dumi kul ra,

\VS{32}ka haya taagayaŋ fattandi wura goyyan, nda nzorfu kaaray goyyan, nda alhan goyyan ra.

\VS{33}A ga wan ka tondi hoy kʼa caara kʼa gorandi haya ra, ka bundu goy, ka assana goyyan dumi kul tee.

\VS{34}A daŋ binoo ra mo a ma cawandi, nga nda Oholiyab, Ahisamak izʼaroo no, Dan alkabiilaa boro no.

\VS{35}A nʼi too met nda lakkal hala i ma hin ka tondi fasalyan dumi kul tee, ka assana goykaw goy dumi kul tee, ka maale goy dumi kul tee, ka šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante kay, ka goy dumi kul tee, ka haya taagayaŋ fattandi.»




\par }\Chap{36}{\PP \VerseOne{1}Besalel, nda Oholiyab, nda lakkalkoyni kul kaŋ Abadantaa nʼi noo lakkal nda fahamay hala i ma nongu henanantaa goyey kul tee, i nʼi tee ka sawa nda Abadantaa yaamaroo.

\VS{2}Musa ciya Besalel, nda Oholiyab, nda lakkalkoyni kul kaŋ Abadantaa na lakkal daŋ binoo ra se, kaŋyaŋ yadda ka goyey tee.


\par }{\PP \VS{3}Musa nʼi noo sargaroo kul kaŋ Izirayel borey nʼa kaa nongu henanantaa cinayanoo goyey se. Subbaahi ka kaa subbaahi borey ga kate a se ngi faabaroo.

\VS{4}Lakkalkoyney kul kaŋ goo ma goy nongu henanantaa ra na ngi goyoo naŋ affoo-foo,

\VS{5}i šelaŋ Musa se ka nee: «Jamaa ga hanse ka kate jinay ka bisa woo kaŋ Abadantaa nʼa yaamar goyoo teeyanoo se.»

\VS{6}Musa daŋ i ma fee ngi kaloo ra ka nee: «Woy wala aru masi yee ka goy ka kate haya nongu henanantaa cinaroo se.» I kay, i mana yee ka kate haya.

\VS{7}Zama jinawey kaŋ goo no goyoo se ga wasa hala haya ma cindi.


\par }{\SH Irkoy gorodogoo cinayanoo
\par }
{\PP \VS{8}Goykey ra, bayraykoyni beerey na Irkoy gorodogoo tee nda kaymi taafe zuu woy (10) šukka baana yakuwante, ibula, nda iciray henna, nda iciray zaram. I na almalaykayaŋ kaŋ se i ga nee šerib kay zuwey ga, assana goykaw goy no.

\VS{9}Zuu foo kul kuuyanoo ga too kabedaaru waranka cindi yaaha (28), hayyanoo ga too kabedaaru taaci. Zuwey kul ti deede foo.

\VS{10}I na zuu guu daŋ cere ga jina, i yee ka igguu faa mo daŋ cere ga.

\VS{11}I na karfuyaŋ kaŋ teendi nda šukka bula daŋ zuu guu margari jinaa zuu koraa miɲoo ga, taka follokaa no i nʼa tee zuu guu margari faa miɲoo ga.

\VS{12}I na karfu woyguu (50) daŋ zuu guu jinaa ga, i na karfu woyguu (50) daŋ zuu guu hinkantoo zuu koraa miɲoo ga. Karfey ga cere tenje.

\VS{13}I na wura kanjihaya woyguu (50) tee, i na zuwey daŋ cere ga nda kanjihayey, woo ra a tee hukkum folloku.


\par }{\PP \VS{14}Woo banda ga, i na zuuyaŋ nda hancin hinbiri tee kʼi tee hukkum kaŋ goo Irkoy gorodogoo boŋ. Zuwey manʼti kala iwoy cindi foo (11).

\VS{15}Zuu foo kul kuuyanoo manʼti kala kabedaaru waranza (30), hayyanoo kabedaaru taaci. Zuu woy cindi faa (11) ti deede foo.

\VS{16}I na zuu guu marga cere ga, i na zuu iddu marga cere ga.

\VS{17}I na karfu woyguu (50) daŋ zuwey margari jinaa zuu koraa miɲoo ga, i na karfu woyguu (50) daŋ zuu beerey margari hinkantoo miɲoo ga.

\VS{18}I na alhan kanjihaya woyguu (50) tee ka hukkumoo daŋ cere ga hala a ma tee afolloku.

\VS{19}I na kunta kaŋ ga hukkumoo gum tee nda gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, i na kunta kaŋ teendi nda ayu kuuruyaŋ daŋ a ga.


\par }{\PP \VS{20}Woo banda ga, i na bundu tefayyaŋ kaŋ ga kay tee Irkoy gorodogoo se nda akasiya bundu.

\VS{21}Bundu foo kul goo nda kabedaaru woy (10) kuuyan, affoo kul goo nda kabedaaru foo nda jere hayyan.

\VS{22}I na bundu tefay hinka tee kaŋ ga cere tenje, affoo kul cee hinka ga dobu a ga. Takaa woo nda Irkoy gorodogoo bundu tefawey kul teendi.

\VS{23}I na bundey wey tee Irkoy gorodogoo se, i na bundu waranka (20) tee gurma kaboo here.

\VS{24}I na nzorfu kaaray feraw woytaaci (40) kar kaŋyaŋ guusu goo i ra, i goo bundu tefay warankaa (20) cire, bundu foo kul cee hinkaa goo feraw hinka guusey ra.

\VS{25}Irkoy gorodogoo caraw faa mo i na bundu tefay waranka (20) tee hawsa kaboo here,

\VS{26}nda ngi nzorfu kaaray feraw woytaacaa (40), feraw hinka goo bundu foo kul cire.

\VS{27}Irkoy gorodogoo kuneheroo se, dangay kaboo here, i na bundu iddu tee.

\VS{28}Irkoy gorodogoo kuneheroo ra, i na bundu hinka tee kanjey se.

\VS{29}Gandaheroo goo cere ga, beeneheroo korbay gʼi dii cere ga henna. I na taka follokaa tee ihinkaa se kaŋ goo kanje hinkaa ga.

\VS{30}Bundu tefay yaahaa nda ngi nzorfu kaaray ferawey bara no, feraw woy cindi iddu (16) no, feraw hinka goo bundu foo kul cire.


\par }{\PP \VS{31}Woo banda ga, i na akasiya bundu tee gaaru-gaaruyaŋ, igguu Irkoy gorodogoo caraw foo bundu tefawey se.

\VS{32}Igguu Irkoy gorodogoo caraw faa bundey se, igguu nga gorodogoo kuneheroo se kaŋ goo dangay caraa here.

\VS{33}Gaaru-gaaroo kaŋ goo gamoo ra, i nʼa daŋ bundu tefawey kuuyanoo gamoo ra, a ma hun boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga.

\VS{34}I na bundu tefawey daabu nda wura, i na wura ka ngi korbawey tee kaŋ ga gaaru-gaarey dii, gaaru-gaarey mo daabandi nda wura.


\par }{\PP \VS{35}Woo banda ga, i na ridowoo tee nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante. I na almalaykayaŋ kaŋ se i ga nee šerib kay a ga, assana goykaw goy no.

\VS{36}I na ganji taaci tee a se nda akasiya bundu, i nʼi daabu nda wura, korbayyaŋ teendi nda wura. I na nzorfu kaaray mennandi ka feraw taaci tee ganjey se.

\VS{37}I na rido tee hukkumoo miɲoo se, a teendi nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, maale kʼa kay.

\VS{38}I na nga ganji guwaa nda ngi korbawey tee ka ngi boŋey nda ngi hawahayey daabu nda wura. Ngi feraw guwaa teendi nda alhan.




\par }\Chap{37}{\SH Seedetaraa sundukoo teeyanoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Besalel na sundukoo tee nda akasiya bundu, nga kuuyanoo manʼti kala kabedaaru hinka nda jere, hayyanoo kabedaaru foo nda jere, nga kayyanoo kabedaaru foo nda jere.

\VS{2}A na gundoo nda dumaa daabu nda wura alhakiika, a na wura kunga daŋ miɲoo bande.

\VS{3}A na wura mennandi ka korbay taaci tee cee taacaa se. Korbay hinka caraw foo ga, ihinka caraw faa ga.

\VS{4}A na akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura.

\VS{5}A na gobey daŋ korbawey ra sundukoo carawey ga ka sundukoo zaa nda ey.


\par }{\PP \VS{6}A na daabirji tee nda wura alhakiika. Nga kuuyanoo ti kabedaaru hinka nda jere, hayyanoo ti kabedaaru foo nda jere.

\VS{7}A na almalayka hinka tee kaŋ se i ga nee šerib. A nʼi kar wura ra, a nʼi daŋ daabirjoo boŋ hinkaa ga.

\VS{8}A na šerib foo tee boŋ foo ga, a na affoo tee boŋ faa ga. A na šeribey tee daabirjoo hunday ra, daabirjoo boŋ hinkaa ga.

\VS{9}Šeribey ga ngi fatawey hay beene, i ga ngi fatawey ka daabirjoo daabu. Ngi ndumey ga cere tenje, i ga daabirjoo guna.


\par }{\SH Taabaloo nda nga jinawey teeyanoo
\par }
{\PP \VS{10}Woo banda ga, a na taabaloo tee nda akasiya bundu, kuuyanoo ti kabedaaru hinka, hayyanoo kabedaaru foo, kayyanoo kabedaaru foo nda jere.

\VS{11}A nʼa daabu nda wura alhakiika ka wura kunga daŋ miɲoo bande.

\VS{12}A na jejebu tee kaŋ hayyanoo ga too kabetaami foo, a na wura kunga ka jejeboo kul kuubi kʼa bere.

\VS{13}A na wura mennandi ka korbay taaci tee a se, a na korbawey daŋ kanje taacaa ga kaŋ goo cee taacaa ga.

\VS{14}Korbawey ga man jejeboo, ngi ra gobey ga huru ka taabaloo zaa.

\VS{15}A na gobey tee nda akasiya bunduyaŋ kʼi daabu nda wura ka taabaloo zaa.

\VS{16}A na jinawey tee kaŋ goo taabaloo ga: taasawey, nda potey, nda sargari-kaa-potey, nda gullawey kaŋ nda
sargari hari-harey ga doorandi. A nʼi tee nda wura alhakiika.


\par }{\SH Fitilla gorodogoo teeyanoo
\par }
{\PP \VS{17}A na fitillaa canboo tee nda wura alhakiika. Fitilla gorodogoo karandi, cewoo, nda kunturoo, nda potey, nda nga dobey, nda nga kutukuryey tee a bande affoo.

\VS{18}Kabe iddu goo carawey ga, ihinza goo fitilla gorodogoo caraw foo ga, ihinza goo caraw faa ga.

\VS{19}Kabe foo ga, poti hinza goo kaŋ ga hima nda tuuri-izoo kaŋ se i ga nee amand kaŋ ra dobu nda kutukurya goo. Kabe faa ga, poti hinza goo kaŋ ga hima nda amand kaŋ ra dobu nda kutukurya goo kabe hinkantoo ga. Takaa din da ti kabe idduwaa kaŋ ga fatta fitilla gorodogoo ga.

\VS{20}Fitilla gorodogoo hunday ga poti taaci goo kaŋ ga hima nda amand kaŋ ra dobuyaŋ nda kutukuryayaŋ goo.

\VS{21}Dobu foo goo kabe hinkaa jinaa cire kaŋ ga fatta kunturoo ga, dobu foo goo kabe hinkaa hinkantoo cire kaŋ ga fatta a ga, dobu foo goo kabe hinkaa hinzantoo cire kaŋ ga fatta a ga. Takaa din da ma teendi kabe idduwaa se kaŋ ga fatta a ga.

\VS{22}Ngi dobey nda kabey tee kunturoo bande affoo, a kul tee goy kaŋ karandi nda wura alhakiika.

\VS{23}A na fitilla iyyaa, nda kanbey kaŋ ga ngi zaarawey boosey dunbu, nda dugu canbey tee nda wura alhakiika.

\VS{24}Wura alhakiika kilo waranza (30) nda a na nga fitilla gorodogoo nda nga jinawey kul tee.


\par }{\SH Dugu dullandidogoo teeyanoo
\par }
{\PP \VS{25}Woo banda ga, a na dugu dullandidogoo tee nda akasiya bundu. Kuuyanoo manʼti kala kabedaaru foo, hayyanoo kabedaaru foo, caraw taacaa kul ga sawa. Nga kayyanoo manʼti kala kabedaaru hinka. Nga nda nga hilley kul ti affoo.

\VS{26}A na nga, nda nga beeneheroo, nda carawey kuubi-ka-beraa, nda hilley daabu nda wura alhakiika. A na wura kunga daŋ miɲoo bande.

\VS{27}A na wura korbay hinka daŋ kungaa cire. A nʼi daŋ caraw hinkaa ga kabe hinkaa ga kaŋ ra gobey kaŋ nda i gʼa zaa ga huru.

\VS{28}A na akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura.

\VS{29}A na yonyan jii henanantaa, nda dugu hew kaana alhakiikaa tee, turaari teekaw goy no.




\par }\Chap{38}{\SH Sargari tonadogoo nda nga jinawey teeyanoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Besalel na
sargari kukurantey tonadogoo tee nda akasiya bundu. Caraw taacaa kul ga sawa, nga kuuyanoo manʼti kala kabedaaru guu, hayyanoo kabedaaru guu, nga kayyanoo kabedaaru hinza.

\VS{2}A na hilliyaŋ tee nga kanje taacaa ra. Nga nda nga hilley kul tee affoo, a nʼa daabu nda alhan.

\VS{3}A na sargari tonadogoo jinawey kul tee: nga barmawey, nda nga pelley, nda nga kusey, nda nga furšeti beerey, nda nga dugu canbey. Nga jinawey kul mana teendi nda kala alhan.

\VS{4}I na ham tonaguuru kaŋ ti alhan kaŋ ma nee sankay tee sargari tonadogoo miɲoo cire, za gamoo ga hala ganda.

\VS{5}A na alhan mennandi ka korbay taaci tee kʼi daŋ alhan tonaguuroo kanje taacaa ga i ma tee nongoo kaŋ ra gobey ga huru.

\VS{6}A na akasiya bundey tee kʼi daabu nda alhan.

\VS{7}A na gobey daŋ korbawey ra sargari tonadogoo carawey ga kʼa zaa, a teendi nda bundu, gundoo koonoo no.


\par }{\PP \VS{8}A na alhan taasa beeroo tee, a na hayaa kaŋ ga a ga goro tee nda alhan, nda woyey kaŋ ga goy cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga dijey.


\par }{\SH Batumaa gundoo cinayanoo
\par }
{\PP \VS{9}Woo banda ga, a na batumaa tee. Gurma kaboo here, batumaa kunta šukka baana yakuwanteyaŋ goo kaŋ kuuyanoo manʼti kala kabedaaru zangu (100).

\VS{10}Ngi ganji warankaa (20) nda ngi feraw warankaa (20) manʼti kala alhan. Ganjey korbawey nda hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray.

\VS{11}Hawsa kaboo here, kabedaaru zangu (100), nda ngi ganji warankaa (20), nda ngi alhan cee warankaa (20). Ganjey korbawey nda ngi hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray.

\VS{12}Dangay kaboo here, kuntayaŋ kaŋ kuuyanoo manʼti kala kabedaaru woyguu (50), ngi ganji woyaa (10), nda ngi feraw woyaa (10), nda ganjey korbawey nda hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray.

\VS{13}Dandi kaboo here, waynahunay kaboo ga, kabedaaru woyguu (50).

\VS{14}Kunta kabedaaru woy cindi guu (15) bara caraw foo ga, ngi nda ngi ganji hinzaa, nda ngi feraw hinzaa.

\VS{15}Caraw faa mo se, ka koy batumaa miɲoo boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga, kunta kabedaaru woy cindi guu (15), nda ngi ganji hinzaa, nda ngi feraw hinzaa goo.

\VS{16}Batumaa kuntawey kul kaŋ gʼa kuubi manʼti kala šukka baana yakuwante.

\VS{17}Ganjey ferawey manʼti kala alhan, ganjey korbawey nda hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray. Ganjey boŋey mana daabandi nda kala nzorfu kaaray. Batumaa ganjey kul, nzorfu kaaray hawahayayaŋ no mʼi dii cere ga.

\VS{18}Batumaa miɲoo ridowoo, maale kʼa kay, šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante nda a teendi. Ridowoo kuuyanoo manʼti kala kabedaaru waranka (20), nga kayyanoo manʼti kala kabedaaru guu. Ridowoo kayyanoo nda batumaa kuntawey hayyanoo kul ti deede foo.

\VS{19}Nga ganji taacaa, nda nga cee taacaa manʼti kala alhan, korbawey nda ngi hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray, ngi boŋey mana daabandi nda kala nzorfu kaaray.

\VS{20}Irkoy gorodogoo sukahayey nda batumaa sukahayey kul manʼti kala alhan.


\par }{\SH Irkoy gorodogoo hayey kabuyanoo
\par }
{\PP \VS{21}Woo ti jinawey hinnaa kaŋ huru Irkoy gorodogoo cinayanoo ra kaŋ ti seedetaraa gorodogoo, kaŋ teendi ka sawa nda Musa yaamaroo.
Lewi borey goyoo,
sargari juwalkaa Haruna izʼaroo Itamar ti goyoo jinehunoo.

\VS{22}Besalel, Uri izʼaroo, Hur haamaa kaŋ ti Žuda alkabiilaa boro na hayey kul tee kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{23}Oholiyab, Ahisamak izʼaroo kaŋ ti Dan alkabiilaa boro goo a bande, assana goykaw no, maale goy no a ga tee, a ga šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana kay.

\VS{24}Wuragoo kul kaŋ tee
sargari zinji-zinjante ka huru nongu henanantaa cinayanoo goyey kul ra manʼti kala ton foo cine ka sawa nda nongu henanantaa wura tammaa alkadaroo.

\VS{25}Nzorfu kaaraa kaŋ borey kaŋ kabandi jamaa ra kate a manʼti kala ton hinza nda jere cine ka sawa nda nongu henanantaa nzorfu kaaray tammaa alkadaroo.

\VS{26}Woo ga sawa nda boro foo kul beka tamma foo kaŋ alkadaroo ti nzorfu kaaray tamma jere ka sawa nda nongu henanantaa nzorfu kaaray tammaa alkadaroo. Arey kul kaŋ kabandi kaŋ goo nda jiiri waranka (20) nda ka žigi, maanaa boro zenber zangu iddu nda zenber hinza nda zangu guu nda woyguu (603.550).

\VS{27}Ton hinza no ka mennandi ka tee nongu henanantaa ferawey nda ridowoo ganjey ferawey, feraw zangu (100) mana teendi nda kala ton hinza, feraw foo kul kilo waranza (30).

\VS{28}A na nzorfu kaaray tamma boŋ zenber foo nda zangu iyye nda woyye cindi guwaa (1.775) ka ganjey korbawey tee, i na boŋey daabu, i na hawahayey daŋ cere ga.

\VS{29}Alhanoo hinnaa kaŋ Izirayel borey nʼa noo sargari zinji-zinjante manʼti kala ton hinka nda jere cine.

\VS{30}A na wey tee feraw cere kubayyan hukkumoo miɲoo se, a na alhan sargari tonadogoo, nda alhan ham tonaguuroo tee, nda sargari tonadogoo jinawey kul,

\VS{31}nda batumaa ferawey, nda batumaa miɲoo ferawey, nda hukkumoo sukahayey kul kaŋ gʼa kuubi.




\par }\Chap{39}{\SH Sargari juwalkey bankaarawey teeyanoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Šukka bulaa, nda iciray hennaa, nda iciray zaramoo nda i na bankaaray cere-cerantey tee kaŋ nda goyoo ga teendi nongu henanantaa ra nda Haruna bankaaray henanantey, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.


\par }{\PP \VS{2}I na
beene kaayi-izoo tee nda wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante.

\VS{3}I na wuragey kar kʼi tefayandi, i nʼi dunbu-dunbu sanda šilli kʼi daŋ šukka bulaa, nda iciraa, nda iciray zaramoo ra, nda šukka baana yakuwantaa ra, assana goykaw goy no.

\VS{4}I na karfu-izeyaŋ tee a se kaŋ gʼi dii cere ga, ka mee hinkaa dii cere ga.

\VS{5}Beene kaayi-izoo nda nga gamahawoo kaŋ goo a se beene kul mana tee kala affoo, nga nda beene kaayi-izoo kul mana teendi kala nda haya follokey no: wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram nda šukka baana yakuwante, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{6}I na oniks tondiyaŋ kaŋ gorandi wura ra soolu, i na Izirayel borey maaɲey žeeri a ga sanda tammaasa.

\VS{7}I nʼi daŋ beene kaayi-izoo karfu-izey ga kʼi tee honganditondi Izirayel borey se sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.


\par }{\SH Sargari juwalkaa albaytoo teeyanoo
\par }
{\PP \VS{8}Woo banda ga, i na
albaytoo tee sanda takaa kaŋ nda i na
beene kaayi-izoo tee, i nʼa tee nda wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, assana goykaw goy no.

\VS{9}Caraw taacaa kul ga sawa, i nʼa taabu ihinka, nga kuuyanoo ga too kabetaami foo, nga hayyanoo ga too kabetaami foo. Albaytoo taabandi ihinka.

\VS{10}I nʼa taalam nda tondi sorro taaci: sorro jinaa mana teendi nda kala sarduwan, nda topaz, nda emerod.

\VS{11}Sorro hinkantoo mana teendi nda kala tirkuwaz, nda safir, nda luulu.

\VS{12}Sorro hinzantoo mana teendi nda kala opal, nda agat, nda ametist.

\VS{13}Sorro taacantoo mana teendi nda kala krisolit, nda oniks, nda žasp. Tondey si gorandi kala ngi wura gorandihayey ra.

\VS{14}Tondey ga sawa nda Izirayel borey maaɲey, i manʼti kala iwoy cindi hinka (12) sanda maaɲey. I nʼi žeeri sanda tammaasa, affoo kul nda nga maaɲoo, zama alkabiila woy cindi hinka (12) no.


\par }{\PP \VS{15}I na wura alhakiika šešeri kaŋ teendi sanda karfu bibiranteyaŋ daŋ albaytoo ga.

\VS{16}I na wura gorandihaya hinka nda wura korbay hinka tee. I na korbay hinkaa daŋ albaytoo kanje hinkaa ga.

\VS{17}I na wura karfu hinkaa haw korbay hinkaa ga kaŋ goo albaytoo kanjey ga.

\VS{18}Woo banda ga, i na karfey boŋ hinkaa haw gorandihaya hinkaa ga kʼi haw
beene kaayi-izoo karfu-izey ga jineheroo ra.

\VS{19}I na wura korbay hinka tana tee kʼi daŋ albaytoo kanje hinkaa ga, miɲoo ga beene kaayi-izoo gundoo ra.

\VS{20}I na wura korbay hinka tana tee koyne kʼi haw beene kaayi-izoo karfu-izey ga ganda, jinehere nongoo kaŋ ga i ga hawa jeroo ga, beene kaayi-izoo gamahawoo se beene.

\VS{21}I na karfu bula ka albaytoo korbawey dii beene kaayi-izoo waney ga hala albaytoo ma cindi beene kaayi-izoo gamahawoo ga, albaytoo masi hun dogoo ra beene kaayi-izoo ga, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.


\par }{\SH Sargari juwalkaa bankaarawey jerey teeyanoo
\par }
{\PP \VS{22}Forkiyaa kaŋ ga huru
beene kaayi-izoo cire teendi, maale kʼa kay, a kul mana teendi nda kala šukka bula.

\VS{23}Funoo kaŋ i nʼa kaa forkiyaa gamoo ra ga kate a ma tee sanda guuru darbay, funoo miɲoo bande kunga goo hala a masi kottu.

\VS{24}Forkiyaa gandahere miɲoo ga i na grenad-ize šukkayaŋ, ibula, nda iciray henna, nda iciray zaram yakuwante daŋ.

\VS{25}I na guuru-izeyaŋ kaŋ ga hẽe tee nda wura alhakiika kʼi daŋ forkiyaa miɲoo kul bande grenad-izey game.

\VS{26}Guuru-ize foo, grenad-ize foo, guuru-ize foo, grenad-ize foo, forkiyaa miɲoo kul bande, ka goyoo tee sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.


\par }{\PP \VS{27}Woo banda ga, i na šukka baana darbay beerey tee Haruna nda nga izʼarey se, maale kʼi kay.

\VS{28}I na fatalaa tee nda šukka baana, i na fuulawey tee nda šukka baana, i na npogawey tee nda šukka baana. I mana teendi nda kala šukka baana yakuwante.

\VS{29}Gamahawoo i nʼa tee nda šukka baana yakuwante, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, maale kʼa kay, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.


\par }{\PP \VS{30}I na teɲa taalam henanantaa tee, i nʼa tee nda wura alhakiika, i na hantum kar a ga kaŋ ga tee sanda tammaasa kaŋ ga nee: «A yeetandi jere ga Abadantaa se».

\VS{31}Woo banda ga, i na karfu bula haw a ga kʼa dii fatalaa ga, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.


\par }{\SH Irkoy hukkumoo goyoo ben
\par }
{\PP \VS{32}Takaa woo nda Irkoy gorodogoo kaŋ ti cere kubayyan hukkumoo goyoo kul ben. Izirayel borey na hayaa kul tee ka sawa nda woo kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar, i nʼa tee nda takaa din da.


\par }{\PP \VS{33}I koy nda Irkoy gorodogoo Musa do: hukkumoo nda nga jinawey kul, nda kanjihayey, nda bundu tefawey, nda hayey kaŋ ga gaaru-gaaru, nda ganjey, nda ferawey.

\VS{34}Nda kuntaa kaŋ teendi nda gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, nda kuntaa kaŋ teendi nda ayu kuuruyaŋ, nda zaaraa kaŋ ga tee rido.

\VS{35}Nda seedetaraa sundukoo nda gobey, nda daabirjoo.

\VS{36}Nda taabaloo nda nga jinawey kul, nda takulawey kaŋ jisandi Irkoy jine.

\VS{37}Nda fitilla gorodoo henanantaa\FTNT{*}{{\FR 39:37 }{\FR{39.37
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{31.8.}}}, nda fitillawey cere bande, nda nga jinawey kul, nda jiyoo kaŋ gʼi diinandi.

\VS{38}Nda wura sargari tonadogoo, nda yonyan jiyoo, nda dugu hew kaanaa, nda ridowoo kaŋ goo hukkumoo miɲoo ga.

\VS{39}Nda alhan sargari tonadogoo, nda nga alhan ham tonaguuroo, nda nga gobey, nda nga jinawey kul, nda taasa beeroo nda hayaa kaŋ ga a ga goro.

\VS{40}Nda batumaa kuntawey, nda nga ganjey, nda nga ferawey, nda batumaa miɲoo ridowoo, nda nga karfey, nda nga sukahayey, nda jinawey kul kaŋ ga hima ka huru Irkoy gorodogoo kaŋ ti cere kubayyan hukkumoo goyoo ra.

\VS{41}Nda bankaaray cere-cerantey kaŋ nda i ga goyoo tee nongu henanantaa ra, nda
sargari juwalkaa Haruna bankaaray henanantey, nda nga izʼarey bankaarawey kaŋ nda i ga sargari juwalyan goyoo tee.


\par }{\PP \VS{42}Izirayel borey na goyoo kul tee sanda takaa kul kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{43}Musa dii goyoo kul, nga ne, i nʼa tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar, i nʼa tee nda takaa din da. Musa gaara i se.




\par }\Chap{40}{\SH Abadantaa na Musa yaamar Irkoy gorodogoo ma cinandi, a ma yeetandi jere ga
\par }
{\PP \VerseOne{1}Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{2}«Handu jinaa zaari jinaa ma Irkoy gorodogoo kaŋ ti cere kubayyan hukkumoo cin.

\VS{3}Ma seedetaraa sundukoo daŋ a ra, ma ridowoo kʼa jejebu.

\VS{4}Ma kate taabaloo, ma hayey hanse a ga kaŋ ga hima ka hansandi. Ma kate fitilla gorodogoo, ma fitillawey daŋ a ga.

\VS{5}Ma wura dugu dullandidogoo daŋ sundukoo jine, ma ridowoo daŋ Irkoy gorodogoo miɲoo ga.

\VS{6}Ma
sargari kukurantey tonadogoo daŋ Irkoy gorodogoo kaŋ ti cere kubayyan hukkumoo, miɲoo ga.

\VS{7}Ma taasa beeroo daŋ cere kubayyan hukkumoo nda sargari tonadogoo game, ma hari daŋ a ra.


\par }{\PP \VS{8}Ma batumaa kuubi-ka-beraa kayandi, ma ridowoo daŋ batumaa miɲoo ga.

\VS{9}Ma yonyan jiyoo zaa ka hugoo nda haya kul kaŋ goo a ra yon, ma nga nda nga jinawey kul yeeti jere ga ya ne, a ga tee haya henanante.

\VS{10}Ma sargari kukurantey tonadogoo nda nga jinawey kul yon, mʼa yeeti jere ga ya ne hala a ma tee haya kaŋ ga hanse ka henan.

\VS{11}Ma taasa beeroo yon, nga nda hayaa kaŋ ga a ga goro, mʼa yeeti jere ga ya ne.

\VS{12}Ma Haruna nda nga izʼarey manandi cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, mʼi ɲumay nda hari.

\VS{13}Ma bankaaray henanantey daŋ Haruna ga, mʼa yon, de mʼa yeeti jere ga ya ne hala a ma
sargari juwalkaw goyoo tee ya ne.

\VS{14}Ma nga izʼarey mo manandi ka darbay beerey daŋ i ga.

\VS{15}Mʼi yon sanda ngi baabaa takaa hala i ma ngi sargari juwalyan goyoo tee ya ne, ngi yonyanoo ga tee hayaa kaŋ ga kate i ma ngi sargari juwalyan goyoo tee ya ne hala abada ngi alwaddawey ra.»

\VS{16}Musa na hayey kul tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar. A nʼa tee nda takaa din da.


\par }{\SH Musa na Irkoy gorodogoo cin
\par }
{\PP \VS{17}Jiiri hinkantoo handu jinaa zaari jinaa Irkoy gorodogoo cinandi.

\VS{18}Musa na Irkoy gorodogoo cin, a na ferawey daŋ, a na bundu tefawey kayandi, a na gaaru-gaarey daŋ, a na ganjey kayandi.

\VS{19}A na hukkumoo daŋ Irkoy gorodogoo ga, a na hukkumoo daabandoo daŋ a ga sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{20}A na seedetaraa hantumoo zaa kʼa daŋ sundukoo ra, a na sundukoo gobey daŋ, a na daabirjoo gum a ga.

\VS{21}A na sundukoo ka koy Irkoy gorodogoo ra, a na zaaraa daŋ kaŋ ga tee rido, ka seedetaraa sundukoo jejebu sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{22}A na taabaloo daŋ cere kubayyan hukkumoo ra, Irkoy gorodogoo hawsa kaboo here, ridowoo se tarayhere.

\VS{23}A na takulawey hanse kʼi daŋ cere bande Abadantaa jine, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{24}A na fitilla gorodogoo daŋ cere kubayyan hukkumoo ra, a ga taabaloo tenje, Irkoy gorodogoo gurma kaboo here.

\VS{25}A na fitillawey daŋ Abadantaa jine sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{26}A na wura sargari tonadogoo daŋ cere kubayyan hukkumoo ra, ridowoo jinoo ra.

\VS{27}A na dugu hew kaanaa dullandi a ga, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{28}A na ridowoo daŋ hugoo miɲoo ga.

\VS{29}A na
sargari kukurantey tonadogoo daŋ cere kubayyan hukkumoo hugoo miɲoo ga, a na sargari kukurantaa kaa a ga, a na
taasu sargaroo kaa, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{30}A na taasa beeroo daŋ cere kubayyan hukkumoo nda sargari tonadogoo game, a na hari daŋ a ra ka alwala.

\VS{31}Musa, nda Haruna nda nga izʼarey na ngi kabey nda ngi cewey ɲumay a ra.

\VS{32}Waati kaŋ i ga huru cere kubayyan hukkumoo ra, nda waati kaŋ i ga too sargari tonadogoo do, i ga ɲumay, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

\VS{33}A na batumaa cin ka Irkoy gorodogoo nda sargari tonadogoo kuubi kʼa bere, a na ridowoo daŋ batumaa miɲoo ga. Takaa woo nda Musa na goyoo tee kʼa benandi.


\par }{\SH Abadantaa daržaa na Irkoy gorodogoo too
\par }
{\PP \VS{34}Duulaa na cere kubayyan hukkumoo gum, de Abadantaa daržaa na Irkoy gorodogoo too.

\VS{35}Musa mana hin ka huru cere kubayyan hukkumoo ra, zama duulaa cindi a ga, de Abadantaa daržaa na Irkoy gorodogoo too.


\par }{\PP \VS{36}Waati kaŋ duulaa tun Irkoy gorodogoo boŋ, nga no Izirayel borey ga koy jine ngi naarumaa ra. I ga koy nongu nda nongu.

\VS{37}Nda duulaa mana tun, i si koy hala han kaŋ a tun.

\VS{38}Zama zaari here Abadantaa duulaa goo Irkoy gorodogoo boŋ, cijin here nuune ga dii duulaa ra, Izirayel hugoo borey kul jine, woo teendi ngi naarumaa kul ra, nongu ka koy nongu.

\par }