\NormalFont\ShortTitle{BANGANDIROO}

{\MT Bangandiroo citaaboo

\par }{\IS Citaaboo fahamandiroo

\par }{\IP {\IT{Yehiya ka citaaboo woo hantum. A ga hayayaŋ cebe cere bande kaŋ Isa Almasihu nʼi bangandi a se. A ga hayey deede kaŋ a dii ey waatoo kaŋ Hundi Henanantaa nʼa dii. Waatoo kaŋ a ga citaaboo woo hantum, a sii kala gungu-ize foo ra kaŋ se i ga nee Patmos, Azi gandaa here. A sii kala Gres gandaa ra, Tirki gandaa jeroo ga. I nkʼa gaabi ka koy no din, zama hayaa kaŋ se a na Alhabar Boryaa waazu. Waati no kaŋ ra kokoy beeroo ga hanse ka Isa ganakey zarabi. A ga ganakey gurzugay, zama i ga nee kaŋ ngi si koy kul gana nda manʼti Isa Almasihu.}}

\par }{\IP {\IT{Gurzugaa din waati no Yehiya ga hantum Egilizey se ka biney daŋ. Nga hantumoo ra ir dii hinna booboyaŋ kaŋ goo nda almagana, sanda «iyye» kaŋ maanaa ti «timmeyan». Nga citaaboo ga hin ka zamnandi kanje hinza (zamnaa
1.19):}}

\par }{\IB \par }
{\ILI {\IT{1. Hayey kaŋ Yehiya dii ey, maanaa Isa kaŋ goo nga daržaa ra (zamna 1na).}}

\par }{\ILI {\IT{2. Hayey kaŋ teendi, maanaa bataga iyyaa kaŋ hantumandi Egiliz iyyaa se (zamna 2to—3to).}}

\par }{\ILI {\IT{3. Hayey kaŋ ga kaa ka tee (zamna 4to—22to).}}

\par }{\IB \par }
{\IP {\IT{Citaaboo benantaa ga, Isa ga allaahidu noo nga ganakey se ka nee i se: «Cimi no, ay ga kaa nda cahãyan.» Ganakey gʼa zaabi ka nee: «Kaa, ir Koyoo Isa» (zamnaa
22.20).}}

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Citaaboo addaliloo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Isa
Almasihu bangandiroo ne kaŋ Irkoy nʼa noo a se hala a ma hayey kaŋ ga hima ka kaa ka tee ne nda kayna har nga tamey se. Almasihu na nga almalaykaa sanba nga tamoo Yehiya do a mʼa filla a se.

\VS{2}Yehiya na seedetaray tee kaŋ hayey kul kaŋ nga dii ey manʼti kala Irkoy meešennoo nda Isa Almasihu seedetaraa.

\VS{3}Boraa duu gomni kaŋ ga annabitaray šenney caw nda borey kaŋ ga haŋajer i se ka hayey dii kaŋ hantumandi a ra, zama waatoo man.


\par }{\SH Yehiya hantum Azi gandaa Egiliz iyyaa se
\par }
{\PP \VS{4}Agay Yehiya ka hantum
Egiliz iyyaa se kaŋ goo
Azi gandaa ra. Irkoy
anneemaa nda alaafiyaa ma bara war ga. Irkoy kaŋ ga bara, kaŋ gay a ga bara, kaŋ goo kaa mʼi noo war se, nga nda Irkoy
Hundi iyyaa kaŋ goo nga kokoy gorodogoo tenje,

\VS{5}nda Isa
Almasihu kaŋ ti seede laadirantaa, nga ti boro jinaa kaŋ tun ka hun bukawey ra, nga ti kokoyey boŋkoynoo laboo ga. Nga ti boraa kaŋ ga baa ir, de a nʼir feeri kʼir kaa ir zunubey ra nda nga kuroo.

\VS{6}A nʼir tee kokoytaray nda
sargari juwalkaw nga Baabaa maaɲoo ga kaŋ ti nga Irkoy. Nga, darža nda hini ma bara a se abada hala abada. Amin.


\par }{\Q \VS{7}Nga ne, a goo ma kaa duulawey gamey ra,

\par }{\Q moo kul ga kaa ka dii a,

\par }{\Q ba wey kaŋ na gaahamoo fun.

\par }{\Q Alkabiilawey kul kaŋ goo laboo ga, ga hẽe nga maaganda se.

\par }{\MM Nhuu! Amin.


\par }{\PP \VS{8}Agay, agay ti Alfa nda Omega\FTNT{*}{{\FR 1:8 }{\FR{1.8
}}{\FT{Alfa nda Omega manʼti kala Grek šenni abacaa harfu jinaa nda ikokorantaa.}}}, ir Koyoo Irkoy kʼa har, nga ti boraa kaŋ ga bara, kaŋ gay a ga bara, kaŋ goo kaa, Hini-kul-koyoo.


\par }{\SH Isa na nga boŋ bangandi Yehiya se
\par }
{\PP \VS{9}Agay Yehiya, war armaa nda war hangasinoo Isa zaraboo, nda nga
Laamaa, nda nga muɲeyanoo ra, ay bay ka koy gungoo ra kaŋ se i ga nee Patmos Irkoy meešennoo nda Isa seedetaraa maaganda se.

\VS{10}Irkoy
Hundoo nʼay dii ir Koyoo zaaroo hane, ay maa ay dumaa ga kaati beeri kaŋ ma nee laati beeri.

\VS{11}A nee: «Hayaa kaŋ ni dii a, a hantum citaabu ra, mʼa sanba
Egiliz iyyaa se kaŋ goo Efez, nda Isimir, nda Pergam, nda Tiyatir, nda Sard, nda Filadelfi, nda Lawodise koyrawey ra.»


\par }{\PP \VS{12}Ay ɲeli ka dii jindoo kaŋ ga šelaŋ ya ne. Kaŋ ay ɲeli, ay dii wura fitilla gorodoo iyye.
 
\VS{13}Fitilla gorodoo iyyaa game boro goo kaŋ ga hima nda adamize, darbay kaŋ ga zunbu hala cewey ga goo jindoo ra, wura gamahaw ga gandey haw.

\VS{14}Boŋoo nda hinbirey ga kaaray ma nee feeji hinbiri kaaray, sanda haabu, moɲey ga hima nda nuune deene.

\VS{15}Cewey ga hima nda alhan nerante kaŋ ma nee a nka hansandi alforon ra. Jindoo ga hima nda hari beeri jinde.

\VS{16}Kabe gumaa ra handaray iyye goo, miɲoo ra takuba ga fatta kaŋ mee hinkaa kul ga kan. Ndumoo ga hima nda waati kaŋ waynaa ga dii garaw.


\par }{\PP \VS{17}Waatoo kaŋ ay dii a, ay kaŋ cewey cire sanda bukaw. A na nga kabe gumaa fur ay ga ka nee: «Masi hunbur, agay ti ijinaa nda ikokorantaa.

\VS{18}Agay ti baahunantaa, ay bay ka buu, amma nga ne, ay ga huna abada hala abada, buuyan nda alaahara kufal-izey goo ay kone.

\VS{19}Adiši hayey hantum kaŋ ni dii ey, wey kaŋ goo ma teendi nda wey kaŋ ga kaa ka tee hayey wey banda ga.

\VS{20}Handaray iyyaa kaŋ ni dii ey ay kabe gumaa ra sirroo nda wura fitilla gorodoo iyyaa maanaa ne: handaray iyyaa manʼti kala Egiliz iyyaa almalaykey, fitilla gorodoo iyyaa manʼti kala Egiliz iyyaa.»




\par }\Chap{2}{\SH Batagaa kaŋ sanbandi Efez Egilizoo se
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Hantum almalaykaa se kaŋ goo Efez koyraa
Egilizoo ra, nee a se:

\par }{\PP ‹Hayaa ne kaŋ boraa kaŋ kabe gumaa ra handaray iyyaa goo kaŋ ga dira wura fitilla gorodoo iyyaa gamey ra gʼa har, a ga nee:

\VS{2}“Ay ga ni teegoyey, nda ni taabiyanoo, nda ni muɲeyanoo bay, ay ga bay mo kaŋ nʼsi hin ka boro laaley suuri. Nʼna borey sii kaŋ ga nee
diyawyaŋ ti ngi, ka gar i manʼti a. Ni gar taariharkawyaŋ no.

\VS{3}Ni goo nda muɲeyan, ni hottu ay maaɲoo sabbu se, ni binoo mana hun.

\VS{4}Amma haya foo goo ni ra kaŋ si kan ya ne kaŋ ti nʼna ni baji jinaa fur.

\VS{5}Hongu nongoo kaŋ ra ni kaŋ, ma
tuubi, ma ni cee jinaa teegoyey tee. Nda mana tuubi, ay ga kaa ni do ka ni fitilla gorodogoo kaa dogoo ra.

\VS{6}Amma haya henna foo goo ni ra kaŋ ti nʼga konna Nikolayitey teegoyey kaŋ agay mo ga konna ey.”›


\par }{\PP \VS{7}Boro kaŋ goo nda haŋa ma maa hayaa kaŋ Irkoy
Hundoo gʼa har Egilizey se!

\par }{\PP Boro kaŋ hin, ay gʼa noo tuuroo kaŋ ga hunayan noo izey ra a mʼi ŋaa. Tuuri no kaŋ sii kala Irkoy saddiɲaa ra.»


\par }{\SH Batagaa kaŋ sanbandi Isimir Egilizoo se
\par }
{\PP \VS{8}«Hantum almalaykaa se kaŋ goo Isimir koyraa
Egilizoo ra, nee a se:

\par }{\PP ‹Hayaa ne kaŋ boraa kaŋ ti ijinaa nda ikokorantaa gʼa har, boraa kaŋ buu, a yee ka huna:

\VS{9}“Ay ga ni zaraboo nda ni talkataraa bay, amma almankoyni ti ni, borey kaŋ ga nee Alyahuudu ti ngi, ka gar i manʼti a, ay ga ngi wowey bay, i manʼti kala Šaytan
margahugoo.

\VS{10}Masi hunbur hayaa kaŋ ga kaa ka ni zarabi. War borey ra, Ibilisi ga hayayaŋ warra kasaa ra ka war sii. War ga duu zarabiyan jirbi woy (10). Laadir hala buuyan ga, ay ga ni noo hunayan fuulaa.”›


\par }{\PP \VS{11}Boro kaŋ goo nda haŋa ma maa hayaa kaŋ Irkoy
Hundoo gʼa har Egilizey se!

\par }{\PP Boro kaŋ hin, buuyan hinkantoo si duu a ga fondo.»


\par }{\SH Batagaa kaŋ sanbandi Pergam Egilizoo se
\par }
{\PP \VS{12}«Hantum almalaykaa se kaŋ goo Pergam koyraa
Egilizoo ra, nee a se:

\par }{\PP ‹Hayaa ne kaŋ boraa kaŋ kone takuba goo kaŋ mee hinkaa kul ga kan gʼa har:

\VS{13}“Ay ga nongoo bay kaŋ ra ni goo nda goray, a manʼti kala Šaytan kokoy gorodogoo. Ni hawa ay maaɲoo ga ka boori, manʼay naanaa naŋ ba Antipas waati kaŋ ti ay seede laadirantaa kaŋ i nʼa wii war do, nongoo kaŋ ra Šaytan ga goro.

\VS{14}Amma haya kaccu goo ni ra kaŋ si kan ya ne: boroyaŋ goo ni do kaŋ hawa Balam cawandoo ga, Balam ka Balak cawandi a ma kumsay daŋ Izirayel borey se kaŋ gʼi tuti i ma hayey ŋaa kaŋ sargandi toorey maaɲey ga, i ma woy nda aru izefututaray tee.\FTNT{*}{{\FR 2:14 }{\FR{2.14
}}{\XT{Kabuyaney 22—24; 25.1–2; 31.16.}}}

\VS{15}Takaa din da boroyaŋ goo ni do kaŋ hawa Nikolayitey cawandoo ga.

\VS{16}Woo se ma
tuubi. Nda manʼti woo, ay ga kaa ni ga nda cahãyan, de ay gʼi wongu nda ay miɲoo takubaa.”›


\par }{\PP \VS{17}Boro kaŋ goo nda haŋa ma maa hayaa kaŋ Irkoy
Hundoo gʼa har Egilizey se!

\par }{\PP Boro kaŋ hin, ay gʼa noo ŋaahayaa kaŋ se i ga nee
man tugantaa. Ay gʼa noo tondi kaaray, tondoo woo maa taaga ka hantumandi a ga, boro kul sʼa bay nda manʼti boro kaŋ ga duu a.»


\par }{\SH Batagaa kaŋ sanbandi Tiyatir Egilizoo se
\par }
{\PP \VS{18}«Hantum almalaykaa se kaŋ goo Tiyatir koyraa
Egilizoo ra, nee a se:

\par }{\PP ‹Hayaa ne kaŋ Irkoy
Izʼaroo gʼa har, boraa kaŋ moɲey ga hima nda nuune deene, de cewey ga hima nda alhan nerante:

\VS{19}“Ay ga ni teegoyey, nda ni bajoo, nda ni naanaa, nda ni goyoo nda ni muɲeyanoo bay, ni teegoy kokorantey bisa ijinawey.

\VS{20}Amma haya foo goo ni ra kaŋ si kan ya ne kaŋ ti nʼna Žezabel, woyoo kaŋ ga nee annabi ti nga naŋ a mʼay tamey cawandi kʼi derandi kʼi tuti i ma woy nda aru izefututaray tee ka hayey ŋaa kaŋ sargandi toorey maaɲey ga.\FTNT{†}{{\FR 2:20 }{\FR{2.20
}}{\XT{Kokoyey 1na 16.31; 18.19; Kokoyey 2to 9.22.}}}

\VS{21}Ay nʼa noo waati hala a ma
tuubi, amma a si baa nga ma tuubi ka fay nda nga izefututaraa.

\VS{22}Nga ne, ay ga nga nda borey kaŋ ga zina tee a bande warra daari boŋ zarabi beeri ra, nda manʼti i nka tuubi ka fay nda ngi teegoyey.

\VS{23}Šikka sii, ay ga izey wii, woo ra Egilizey kul ga bay kaŋ agay no ma boro kuneheroo nda binoo fesufesu. War boro foo kul ay gʼa bana ka sawa nda nga teegoyey.


\par }{\PP \VS{24}Amma war borey jerey kaŋ goo Tiyatir, ay ga nee war kul kaŋ mana hanga cawandoo woo bande, kaŋ mana hayaa bay kaŋ se i ga nee Šaytan sirrey. Ay nee: ay si jeraw daŋ war ga koyne.

\VS{25}Amma hayaa kaŋ goo war kone, wʼa dii ka boori hala ay ga kaa.


\par }{\PP \VS{26}Boro kaŋ hin, de a nʼay teegoyey dii hala benantaa ga,

\par }{\Q ay gʼa noo hini gandawey ga.


\par }{\Q \VS{27}A gʼi kur nda guuru gobu,

\par }{\Q a gʼi kar sanda takaa kaŋ nda boro ga labu kusu kayri,


\par }{\MM \VS{28}takaa kaŋ nda ay duu hini ay Baabaa Irkoy do. Ay gʼa noo subbaahi handaraa.”›


\par }{\PP \VS{29}Boro kaŋ goo nda haŋa ma maa hayaa kaŋ Irkoy
Hundoo gʼa har Egilizey se!»




\par }\Chap{3}{\SH Batagaa kaŋ sanbandi Sard Egilizoo se
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Hantum almalaykaa se kaŋ goo Sard koyraa
Egilizoo ra, nee a se:

\par }{\PP ‹Hayaa ne kaŋ boraa kaŋ kone Irkoy
Hundi iyyaa nda handaray iyyaa goo gʼa har, a ga nee: “Ay ga ni teegoyey bay, i ga nee ma ne hunantaa, ka gar bukaw ti ni.

\VS{2}Lakkal daŋ, ma gaabi daŋ cindey ra kaŋ ga baa ka buu. Zama ay mana ni teegoyey gar i ga henan ay Irkoy do.

\VS{3}Hawgay nda woo kaŋ ni duu a ni maarʼa, gaabu a ga, ma
tuubi. Nda nʼsi lakkal daŋ, ay ga kaa sanda zay, de mo nʼsi waatoo bay kaŋ ay ga kaa ni ga.

\VS{4}Woo kul, Sard ra ni goo nda boro kaynayaŋ kaŋ mana ngi darbawey žiibandi. I ga dira ay bande, darbay kaaray goo jindey ra, zama i ga hima nda a.


\par }{\PP \VS{5}Boro kaŋ hin, takaa din da a ga bankaaray nda darbay kaaray, ay si maaɲoo tuusu kʼa kaa hunaroo citaaboo ra. Ay ga maaɲoo har ay Baabaa Irkoy nda nga almalaykey jine.”›


\par }{\PP \VS{6}Boro kaŋ goo nda haŋa ma maa hayaa kaŋ Irkoy Hundoo gʼa har Egilizey se!»


\par }{\SH Batagaa kaŋ sanbandi Filadelfi Egilizoo se
\par }
{\PP \VS{7}«Hantum almalaykaa se kaŋ goo Filadelfi koyraa
Egilizoo ra, nee a se:

\par }{\Q ‹Hayaa ne kaŋ boraa kaŋ ti Irkoy Boro Henanantaa, nga kaŋ ti Cimikoynoo,

\par }{\Q boraa kaŋ kone Dawda kufal-izoo goo gʼa har,

\par }{\Q boraa kaŋ ga haya feeri, boro kul si hin kʼa daabu,

\par }{\Q boraa kaŋ ga haya daabu, boro kul si hin kʼa feeri:


\par }{\MM \VS{8}“Ay ga ni teegoyey bay. Nga ne, ay na hugu mee feerante daŋ ni jine kaŋ boro kul si hin kʼa daabu. Ni sii nda gaabi beeri, amma nʼnʼay šennoo dii, manʼay maaɲoo yankar.

\VS{9}Nga ne, ay ga ni noo boroyaŋ Šaytan
margahugoo borey ra, wey kaŋ ga nee Alyahuudu ti ngi, ka gar i manʼti a, i ga taari. Nga ne, ay ga kate ey i ma gunguma ni cewey cire, i ma bay kaŋ ay ga baa ni.

\VS{10}Zama yaamaroo kaŋ ay nʼa noo ma ne muɲeyan here, nʼnʼa dii. Agay mo ga ni dii siiyanoo waatoo ga kaŋ ga kaa aduɲɲa kul ga, ka laboo gorokey sii.

\VS{11}Ay ga kaa nda cahãyan. Gaabandi hayaa kaŋ goo ni kone ga, hala boro kul masi ni kokoy fuulaa taa ni kone.


\par }{\PP \VS{12}Boro kaŋ hin, ay gʼa tee ganji ay Irkoy
hugoo ra, a si yee ka hun a ra. Ay gʼay Irkoy maaɲoo hantum a ga, nda ay Irkoy koyra maaɲoo kaŋ ti Žerizalem taagaa kaŋ ga zunbu ka hun beenaa ra ay Irkoy jeroo ga, nda ay maa taagaa.”›


\par }{\PP \VS{13}Boro kaŋ goo nda haŋa ma maa hayaa kaŋ Irkoy
Hundoo gʼa har Egilizey se!»


\par }{\SH Batagaa kaŋ sanbandi Lawodise Egilizoo se
\par }
{\PP \VS{14}«Hantum almalaykaa se kaŋ goo Lawodise koyraa
Egilizoo ra, nee a se:

\par }{\PP ‹Hayaa ne kaŋ Amin kaŋ ti seede laadirantaa nda cimikoynoo kaŋ ti Irkoy takaroo šintinoo gʼa har, a ga nee:

\VS{15}“Ay ga ni teegoyey bay, nʼsi yay nʼsi koron. Nda a gar ba ni mma yay wala ni mma koron!

\VS{16}Hayaa kaŋ se nʼga dungu, nʼsi yay nʼsi koron, ay ga ni yeeri ka ni kaa ay miɲoo ra.

\VS{17}Zama de nʼga nee: ‘Almankoyni ti agay, ay nʼay boŋ noo alman, ay si too haya kul ga.’ Amma nʼsi bay kaŋ ni bone, ni jaase. Talka nda danaw ti ni, ni goo gaa koonu.

\VS{18}Ay ga ni hoyray, ma wura kaŋ henanandi nuune ra day ay do hala ma tee almankoyni, nda darbay kaarayyaŋ kaŋ ga ni daabu, ni gaa koonoo haawoo masi fatta, nda safari kaŋ ga daŋandi ni moɲey ga hala ma duu ka dii.

\VS{19}Agay, borey kaŋ ay ga bagʼey, ay ga gʼi aladabu, ay gʼi daŋ fondaa ra. Tee boro kaŋ ga koron, ma
tuubi.

\VS{20}Nga ne, ay ga kay hugoo miɲoo ga ay ga kara-kara. Boro kaŋ maa ay jindoo se, de a na hugoo miɲoo feeri, ay ga huru a do, ay ga ŋaa a bande, nga mo ga ŋaa ay bande.


\par }{\PP \VS{21}Boro kaŋ hin, ay gʼa noo a ma goro ay bande ay kokoy gorodogoo ra, sanda takaa kaŋ nda agay mo, ay hin, ay goro ay Baabaa Irkoy bande nga kokoy gorodogoo ra.”›


\par }{\PP \VS{22}Boro kaŋ goo nda haŋa ma maa hayaa kaŋ Irkoy
Hundoo gʼa har Egilizey se!»




\par }\Chap{4}{\SH Irkoy saaburoo beenaa ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, ay dii, nga ne, hugu mee kaŋ feeri beenaa ra. Jinde jinaa din kaŋ ay bay ka maarʼa kaŋ ga šelaŋ ay bande ma nee laati beeri, a nee: «Žigi ne, ay ga ni cebe hayey kaŋ ga kaa ka tee wey banda ga.»

\VS{2}Dogoo din da Irkoy
Hundoo nʼay dii. Nga ne, kokoy gorodoo foo gorandi beenaa ra, de boro foo goo ma goro a boŋ.

\VS{3}Boraa kaŋ ga goro a boŋ, nda nʼga dii a, a si hima nda kala žasp tondi nda sarduwan tondi. Gorodogoo, beenegondi gʼa kuubi kʼa bere, nda nʼga dii a ma nee emerod tondi.

\VS{4}Kokoy gorodoo waranka cindi taaci (24) ga gorodogoo kuubi kʼa bere. Kokoy gorodogey ga, boro beeri waranka cindi taaci (24) ga goro, darbay kaaray goo jindey ra, wura kokoy fuula goo boŋey ra.

\VS{5}Kokoy gorodogoo din, meliyaŋ, nda jindeyaŋ, nda jiŋjiŋyaŋ ga hun a ra. Fitilla iyye ga dii kokoy gorodogoo jine, Irkoy Hundi iyyaa no.

\VS{6}De kokoy gorodogoo din jine teeko foo goo kaŋ ma nee diji, ni mma nee tondi murmurante hay šenda. Kokoy gorodogoo gamoo nda nga kuubi-ka-beraa ra hundikoyni taaci goo kaŋ ngi jine nda banda kul ti moo.


\par }{\PP \VS{7}Hundikoyni jinaa ga hima nda ganjihayla, ihinkantoo ni mma nee yagaw, ihinzantoo ndumoo ma nee adamize, itaacantoo ga hima nda dutal kaŋ goo ma deeši.
 
\VS{8}Hundikoyni taacaa, affoo kul goo nda fata iddu, nga kuubi-ka-beraa nda nga gundoo kul ti moo. Cijin nda zaari i si fay nda ka nee:

\par }{\Q «Henan, henan, henan

\par }{\Q ti ir Koyoo Irkoy, Hini-kul-koyoo

\par }{\Q kaŋ gay a ga bara, kaŋ ga bara, kaŋ goo kaa.»


\par }{\MM \VS{9}Waati kaŋ hundikoyni taacaa ga darža, nda beeray, nda albarka daŋ boraa se kaŋ goo ma goro kokoy gorodogoo ra, boraa kaŋ ga huna abada hala abada,

\VS{10}boro beeri waranka cindi taacaa (24) ga ngi cewey sonbu boraa se kaŋ goo kokoy gorodogoo ra, i ga sujudu Boraa se kaŋ ga huna abada hala abada. I ga ngi kokoy fuulawey warra kokoy gorodogoo jine ka nee:


\par }{\Q \VS{11}«Ir Koyoo Irkoy, nʼga hima nda darža, nda beeray, nda hini.

\par }{\Q Zama ni ka haya kul taka,

\par }{\Q ni ibaayoo ka kate i ma bara, woo se i takandi.»




\par }\Chap{5}{\SH Feeji-izoo kaŋ goo nda hini ka citaaboo feeri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ay dii boraa kaŋ ga goro kokoy gorodogoo ra kabe gumaa ra citaabu kaŋ gundoo nda dumaa kul ti hantum, tammaasa iyye gʼa haw. 
\VS{2}Ay dii almalayka gaabante kaŋ ga jinde jer ka kaati ka nee: «May no ma hima nda ka citaaboo feeri ka nga tammaasawey hawarey feeri?»

\VS{3}Amma boro kul beenaa ra, wala laboo ga, wala laboo cire mana hin ka citaaboo feeri wala kʼa guna.

\VS{4}Ay hanse ka hẽe, zama boro kul mana duwandi kaŋ ga hima nda ka citaaboo feeri wala kʼa guna.

\VS{5}Amma boro beerey affoo nee ya ne: «Masi hẽe, nga ne, ganjihaylaa kaŋ hun Žuda alkabiilaa ra, Dawda banda-ka-zunboo kaŋ ga hima nda tuuri kabe taaga kaŋ zay ka fatta tuuroo kaŋ dunbandi linjoo ga duu hini ka citaaboo feeri ka nga tammaasa iyyaa hawaroo feeri.»


\par }{\PP \VS{6}De ay dii kokoy gorodogoo nda hundikoyni taacaa game nda boro beerey game,
Feeji-ize ga kay no din. A ga hima nda a nka koosandi, a goo nda hilli iyye nda moo iyye kaŋyaŋ ti Irkoy
Hundi iyyaa kaŋ sanbandi laboo kul ga.

\VS{7}A kaa ka citaaboo dii boraa kaŋ ga goro kokoy gorodogoo ra kabe gumaa ra.

\VS{8}Waatoo kaŋ a na citaaboo dii, hundikoyni taacaa nda boro beeri waranka cindi taacaa (24) sujudu Feeji-izoo jine. Affoo kul, kurbu beeri goo a kone nda wura poti kaŋ ga too nda dugu kaŋ ti Irkoy boro henanantey ŋaarayrey.

\VS{9}I ga dooni taaga don ka nee:

\par }{\Q «Nʼga hima nda ka citaaboo dii

\par }{\Q ka nga tammaasawey hawarey feeri,

\par }{\Q zama ni koosandi,

\par }{\Q nʼna ni kuroo ka boro

\par }{\Q alkabiila kul, nda šenni kul, nda jama kul, nda ganda kul day Irkoy se.


\par }{\Q \VS{10}Nʼnʼi tee kokoytaray nda
sargari juwalkaw ir Irkoy maaɲoo ga.

\par }{\Q I ga laama laboo ga.»


\par }{\PP \VS{11}Ay goo ma guna kaŋ ay maa almalayka boobo jinde se kaŋ ga kokoy gorodogoo, nda hundikoyney, nda boro beerey kuubi kʼi bere. Almalaykey hinnaa manʼti kala zenber woyyaŋ hala cee zenber woyyaŋ nda zenberyaŋ hala cee zenberyaŋ.

\VS{12}I ga jinde jer ka nee:

\par }{\Q «Feeji-izoo kaŋ koosandi,

\par }{\Q ga hima nda ka duu hini, nda alman, nda lakkal,

\par }{\Q nda gaabi, nda beeray, nda darža, nda saabu.»


\par }{\MM \VS{13}Ay maa takahayaa kul kaŋ goo beenaa ra, nda laboo ga, nda laboo cire, nda teekoo boŋ, nda haya kul kaŋ goo a ra ga nee:

\par }{\Q «Saabu, nda beeray, nda darža, nda hini

\par }{\Q ma bara boraa kaŋ goo kokoy gorodogoo ra nda Feeji-izoo se

\par }{\Q abada hala abada.»


\par }{\MM \VS{14}Hundikoyni taacaa nee: «Amin.» Boro beerey kaŋ jinoo ra ka sujudu.




\par }\Chap{6}{\SH Tammaasa hawarantey šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Koyne mo ay dii
Feeji-izoo waatoo kaŋ a ga tammaasa iyyaa affoo hawaroo feeri, ay maa hundikoyni taacaa affoo ga kaati ma nee jiŋjiŋyanoo ka nee: «Kaa!»

\VS{2}Ay goo ma guna, nga ne, bari kaaray foo ne, boraa kaŋ goo a boŋ, biraw goo a kone. Kokoy fuula nondi a se. A hin, a fatta ka hin koyne.


\par }{\PP \VS{3}Waatoo kaŋ Feeji-izoo na tammaasa hinkantoo hawaroo feeri, ay maa hundikoyni hinkantoo ga nee: «Kaa!»

\VS{4}Bari foo fatta kate, a ga ciray, i na boraa kaŋ goo a boŋ noo a ma alaafiyaa kaa laboo boŋ. Borey ma cere koosu, takuba beeri nondi a se.


\par }{\PP \VS{5}Waatoo kaŋ a na tammaasa hinzantoo hawaroo feeri, ay maa hundikoyni hinzantoo ga nee: «Kaa!» Ay goo ma guna, nga ne, bari bibi foo ne, boraa kaŋ goo a boŋ, almizan goo kaboo ra.

\VS{6}Ay maa ma nee jinde kaŋ hun hundikoyni taacaa game kaŋ ga nee: «Alkama kilo foo ga tee nzorfu kaaray tamma foo\FTNT{*}{{\FR 6:6 }{\FR{6.6
}}{\FT{Nzorfu kaaray tamma foo ga sawa nda zaari foo goy hay.}}}. Kilo hinza
orž ga tee nzorfu kaaray tamma foo. Masi jiyoo nda
alaneb hari mooraa hasara.»


\par }{\PP \VS{7}Waatoo kaŋ Feeji-izoo na tammaasa taacantoo hawaroo feeri, ay maa hundikoyni taacantoo jindoo kaŋ ga šelaŋ ka nee: «Kaa!»

\VS{8}Ay goo ma guna, nga ne, bari firzi foo ne, boraa kaŋ goo a boŋ maaɲoo manʼti kala Buuyan, alaahara hanga a bande. Hini nondi i se laboo zamna taacaa affoo ga ka wiiya nda takuba, nda heray, nda sorfa, nda laboo ganjihoogawey.


\par }{\PP \VS{9}Waatoo kaŋ a na tammaasa guwantoo hawaroo feeri, ay dii sargari tonadogoo cire borey hundey kaŋ koosandi Irkoy meešennoo nda ngi seedetaraa kaŋ i nʼa too maaganda se.

\VS{10}I ga jinde jer ka kaati ka nee: «Ir Koyoo henanantaa, cimikoynoo, hala waati foo no nʼga ciiti, hala waati foo no nʼgʼir hundey alhakey bana laboo gorokey ra?»

\VS{11}Ngi affoo kul, darbay beeri kaaray nondi a se, i nee i se i ma hunanzam kayna koyne hala ngi tam hangasiney nda ngi armey kaŋ ga hima ka buu sanda ngi ma timme.


\par }{\PP \VS{12}Woo banda ga, ay dii Feeji-izoo ga tammaasa idduwantoo hawaroo feeri. Labu jijiri beeri tee. Waynaa bibi ni mma nee darbay bibi. Handoo kul bere ka tee sanda kuri.

\VS{13}Beenaa handarawey kaŋ laboo ga, sanda jeejayɲaa kaŋ hew beeri nʼa zinji-zinji hala nongu kaŋ ra a ga jeejawey kaŋ mana nin kaŋandi.

\VS{14}Beenaa hun dogoo ra ka kunkuni sanda taari. Tondi hondu kul nda gungu kul hun dogoo ra.

\VS{15}Laboo kokoyey, nda boro beerey, nda sooje boŋkoyni beerey, nda almankoyney, nda gaabikoyney, nda baɲɲa kul, nda borciney kul tugu tondi guusey ra nda tondi hondey tondey ra.

\VS{16}I ga nee tondi hondey nda tondey se: «Wa kaŋ ir boŋ kʼir tugu boraa kaŋ ga goro kokoy gorodogoo boŋ se nda Feeji-izoo futuyanoo se.

\VS{17}Zama ngi futuyanoo zaari beeroo kaa, may no ma hin ka kay a jine?»




\par }\Chap{7}{\SH Tammaasa huru Irkoy ganakey teɲawey ga
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, ay dii almalayka taaci kaŋ ga kay aduɲɲa kanje taacaa ga. I na aduɲɲa hew taacaa dii, hala affoo kul masi hẽe laboo ga, a masi hẽe teekoo boŋ, a masi hẽe tuuri kul boŋ.

\VS{2}Ay dii almalayka tana kaŋ ga žigi ka hun waynahunay here, Irkoy hunantaa tammaasaa goo a kone. A na jinde jer ka kaati almalayka taacaa ga kaŋ duu hini ka ifutu tee laboo nda teekoo se

\VS{3}ka nee: «War masi ifutu tee laboo, nda teekoo, nda tuurey se hala waati kaŋ ir na tammaasa daŋ ir Irkoy tamey teɲawey ga.»

\VS{4}Ay maa borey kaŋ tammaasa huru i ga hinnaa: i manʼti kala zenber zangu nda zenber woytaaci cindi taaci (144.000) Izirayel borey alkabiilawey kul ra.


\par }{\Q \VS{5}Žuda alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000) ga tammaasa huru.

\par }{\Q Rubeŋ alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).

\par }{\Q Gad alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).


\par }{\Q \VS{6}Ašer alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).

\par }{\Q Neftali alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).

\par }{\Q Manase alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).


\par }{\Q \VS{7}Simewoŋ alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).

\par }{\Q Lewi alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).

\par }{\Q Isakar alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).


\par }{\Q \VS{8}Zabuloŋ alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).

\par }{\Q Isufi alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).

\par }{\Q Benžameŋ alkabiilaa boro zenber woy cindi hinka (12.000).


\par }{\SH Alžama beeri kaŋ hun nongoo kul ra
\par }
{\PP \VS{9}Woo banda ga, ay dii, nga ne, alžama beeri foo ne kaŋ boro kul si hin kʼa kabu, ganda kul goo a ra, nda alkabiila kul, nda jama dumi kul, nda šenni kul. I ga kay kokoy gorodogoo nda
Feeji-izoo jine, darbay beeri kaaray goo jindey ra, teenayɲaa sarbayyaŋ goo kabey ra.

\VS{10}I ga jinde jer ka kaati ka nee:

\par }{\Q «Hallasiroo manʼti kala ir Koyoo

\par }{\Q kaŋ ga goro kokoy gorodogoo boŋ nda Feeji-izoo wane.»


\par }{\MM \VS{11}Almalaykey kul kaŋ ga kay ka kokoy gorodogoo, nda boro beerey, nda hundikoyni taacaa kuubi kʼi bere na ngi ndumey sinji laboo ra kokoy gorodogoo jine ka sujudu Irkoy se

\VS{12}ka nee:

\par }{\Q «Amin! Saabu, nda darža, nda lakkal,

\par }{\Q nda albarka, nda beeray, nda gaabi, nda sahã

\par }{\Q manʼti kala ir Koyoo wane abada hala abada. Amin.»


\par }{\PP \VS{13}Boro beerey affoo na šennoo zaa ka nee ya ne: «Borey wey kaŋ ga darbay beeri kaarawey goo, mayyaŋ no, man ra i hun?»

\VS{14}Ay nee a se: «Ay koyoo, ni no ma bay.» Waatoo din a duu ka nee ya ne:

\par }{\Q «Borey no kaŋ hun zarabiyan beeroo dogoo ra.

\par }{\Q I na ngi darbay beerey ɲumay kʼi kaarandi Feeji-izoo kuroo ra.


\par }{\Q \VS{15}Woo se i goo Irkoy kokoy gorodogoo jine kʼa gana cijin nda zaari nga
hugoo ra.

\par }{\Q Boraa kaŋ ga goro kokoy gorodogoo ra nʼi daŋ nga hukkumoo cire.


\par }{\Q \VS{16}I si yee ka heray, i si yee ka jaw.

\par }{\Q Waynaa si yee kʼi kar, konni kul si yee kʼi kar.


\par }{\Q \VS{17}Zama Feeji-izoo kaŋ goo kokoy gorodogoo gamoo ra gʼi kur kʼi gongu

\par }{\Q ka koy hunaroo haroo dandidogey ra. Irkoy ga ngi moɲey mundawey kul tuusu.»




\par }\Chap{8}{\SH Tammaasa iyyantoo šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Waatoo kaŋ
Feeji-izoo na tammaasa iyyantoo hawaroo feeri, beenaa tee sõy guuru jere cine.

\VS{2}Ay dii almalayka iyyaa kaŋ ga kay Irkoy jine, laati beeri iyye nondi i se.


\par }{\PP \VS{3}Almalayka tana kaa, a kay sargari tonadogoo ra, wura dugu canbu goo a kone. Dugu boobo nondi a se hala a ma dugoo nda Irkoy boro henanantey kul ŋaarayrey noo sargari tonadogoo ra kaŋ teendi nda wura kaŋ goo kokoy gorodogoo jine.

\VS{4}Dugey dulloo sunnaaraa ga hun almalaykaa kaboo ra nda Irkoy boro henanantey ŋaarayrey ka žigi ka koy Irkoy jine.

\VS{5}Woo banda ga, almalaykaa na dugu canboo zaa kʼa too sargari tonadogoo nuunaa ra, a nʼa warra laboo ra. Jiŋjiŋyan tee, nda hooloyaŋ, nda meliyaŋ, nda labu jijiriyaŋ.


\par }{\SH Almalayka taaci jinaa na laati beerey hẽenandi
\par }
{\PP \VS{6}Almalayka iyyaa kaŋ kone laati beeri iyyaa goo soolu kʼi kar.


\par }{\PP \VS{7}Ijinaa na laati beeroo kar. Gari nda nuune kaŋ ga birji kuri ra warrandi laboo ga, laboo zamna hinzaa affoo ton, tuurey hinnaa zamna hinzaa affoo ton, subu firzoo kul ton.


\par }{\PP \VS{8}Almalayka hinkantoo na laati beeroo kar, ni mma nee tondi hondu beeri kaŋ ga dii nda nuune ka warrandi teekoo ra. Teekoo zamna hinzaa affoo bere ka tee kuri.

\VS{9}Takahaya hundikoyney kaŋ goo teekoo ra hinnaa zamna hinzaa affoo buu. Harihiyey hinnaa zamna hinzaa affoo kayri.


\par }{\PP \VS{10}Almalayka hinzantoo na laati beeroo kar, handaray beeri kaŋ ga dii ma nee bundu boŋ diinante kaŋ ka hun beenaa ra. A kaŋ isawey hinnaa zamna hinzaa affoo boŋ nda hari dandidogey ga.

\VS{11}Handaraa maaɲoo manʼti kala Hottay. Harey hinnaa zamna hinzaa affoo bere ka hottu. Boro boobo kaŋ haŋ harey ra buu, zama harey mma hottu.


\par }{\PP \VS{12}Almalayka taacantoo na laati beeroo kar. Waynaa zamna hinzaa affoo, nda handoo zamna hinzaa affoo, nda handarawey hinnaa zamna hinzaa affoo karandi. I kul zamna hinzaa affoo tee kubay. Zaaroo zamna hinzaa affoo gaayoo mana fatta, cijinoo mo takaa din da.


\par }{\PP \VS{13}Ay goo ma guna, de ay maa dutal kaŋ ga deeši beenaa ra beene, a ga jinde jer ka nee: «Bone, bone, bone ga kaŋ laboo gorokey boŋ almalayka hinzaa laati beerey kaŋ ga hima ka kara koyne maaganda se.»




\par }\Chap{9}{\SH Almalayka guwantoo na laati beeroo kar
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, almalayka guwantoo na laati beeroo kar, ay dii handaray kaŋ hun beenaa ra ka kaŋ laboo ga. Guusu futaa miɲoo kufal-izoo nondi a se.

\VS{2}Handaraa na guusoo feeri, dullu ga tun guusoo ra ni mma nee alforon beeri dullu. Guusoo dulloo na waynaa nda hewoo bibandi.

\VS{3}Ndooyaŋ hun dulloo ra ka kaa laboo ga. Hini nondi i se kaŋ ga hima nda hinoo kaŋ laboo dontoney duu a.

\VS{4}A harandi i se kaŋ i masi ifutu tee laboo suboo, nda dumari firzi kul, nda tuuri kul se. Amma i ma ifutu tee adamizey hinne se kaŋ Irkoy tammaasaa sii teɲawey ga.

\VS{5}I duu yaamar kaŋ i masʼi wii, amma i mʼi hottandi handu guu. Ngi hottaa ga hima nda donton hottay, waati kaŋ a na boro kar.

\VS{6}Alwaatey din ra, adamizey ga buuyan wiri, amma i si duu a. I ga boonay buuyan, amma a ga zuru i se.


\par }{\PP \VS{7}Ndoowey kunturey si hima nda kala bariyaŋ kaŋ soolandi wongu se. Boŋey, ni mma nee kokoy fuula bara i ga kaŋ ga hima nda wura, ngi ndumey ga hima nda adamize ndum.

\VS{8}Hinbiri goo i se kaŋ ga hima nda woy hinbiri. Hiɲey ga hima nda ganjihayla hiɲe.

\VS{9}Ngi gandey ga hima nda guuru darbay bara i ga. Ngi fatawey hẽeney jindoo ga hima nda torkayaŋ kaŋ bari booboyaŋ gʼi cendi ka zuru ka koy wongu.

\VS{10}I goo nda nsunfayyaŋ kaŋ ga hima nda donton nsunfaa nda nga naajoo. Ngi gaaboo sii kala nsunfawey ra ka ifutu tee adamizey se handu guu.

\VS{11}Guusu futaa almalaykaa ti ngi kokoyoo. Ebere šenni ra nga maaɲoo ti Abadoŋ (maanaa «halaciyan»), Grek šenni ra nga maaɲoo ti Apoliyoŋ (maanaa «halacikaw»).


\par }{\PP \VS{12}Bone jinaa bisa, nga ne, ihinka ga kaa koyne hayey wey banda ga.


\par }{\SH Almalayka idduwantoo na laati beeroo kar
\par }
{\PP \VS{13}Almalayka idduwantoo na laati beeroo kar, ay maa jinde foo se kaŋ hun hilli taacaa ra kaŋ goo sargari tonadogoo ra kaŋ teendi nda wura kaŋ goo Irkoy jine.

\VS{14}A nee almalayka idduwantoo kaŋ kone laati beeroo goo se: «Almalayka taacaa feeri kaŋ hawandi isa beeroo kaŋ se i ga nee Efrat jeroo ga.»

\VS{15}Almalayka taacaa taŋandi kaŋ soolandi waatoo, nda zaaroo, nda handoo, nda jiiroo se ka adamizey hinnaa zamna hinzaa affoo wii.

\VS{16}Wongu-izey kaŋ goo bari ga hinnaa manʼti kala boro miliyoŋ zangu hinka (200.000.000). Woo ti hinnaa kaŋ ay maarʼa.

\VS{17}Takaa woo nda bangayyanoo ra ay dii bariyaŋ nda borey kaŋ goo i boŋ, guuru darbayyaŋ goo jindey ra kaŋ ga ciray ma nee nuune, i ga bula ma nee safir tondi, i ga kara ma nee
ganjibaali. Baryey boŋey ga hima nda ganjihayla boŋ. Nuune, nda dullu, nda ganjibaali ga hun miɲey ra.

\VS{18}Balaawu hinzaa woo: nuunaa, nda dulloo, nda ganjibaaloo kaŋ ga hun miɲey ra na adamizey hinnaa zamna hinzaa affoo wii.

\VS{19}Zama baryey hinoo sii kala miɲey nda nsunfawey ra. Ngi nsunfawey ga hima nda gondi, i goo nda boŋyaŋ kaŋ nda i ga ifutu tee.


\par }{\PP \VS{20}Adamizey jerey, wey kaŋ albalaawey wey manʼi wii, i mana
tuubi ngi teegoyey ra kaŋ kabey nʼi tee. I mana fay nda ka sujudu ganjey, nda wura toorey, nda nzorfu toorey, nda alhan toorey, nda tondi toorey, nda bundu toorey se kaŋ si hin ka dii, i si hin ka maa, i si hin ka dira.

\VS{21}I mana tuubi ka ngi borowiiyaney, nda ngi kottewey, nda ngi woy nda aru izefututaraa, nda ngi zaytarawey naŋ.




\par }\Chap{10}{\SH Almalaykaa nda citaabu kaccaa šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ay dii almalayka tana kaŋ ga gaabi zunbu ka hun beenaa ra, a bankaaray nda duula, beenegondi goo boŋoo ga. Ndumoo ga hima nda waynaa, cewey ga hima nda hugu ganji kaŋ teendi nda nuune.

\VS{2}Citaabu kaccu kaŋ ga feera goo kaboo ra. A na nga cee gumaa fur teekoo boŋ, a na iwaawaa fur laboo ga.

\VS{3}A na jinde jer ka kaati sanda ganjihayla kaŋ ga booro. Waatoo kaŋ a kaati, jiŋjiŋ iyyaa mo šelaŋ.

\VS{4}Waatoo kaŋ jiŋjiŋ iyyaa šelaŋ, ay baa yʼa hantum, amma ay maa jinde foo kaŋ hun beenaa ra kaŋ ga nee: «Hayaa kaŋ jiŋjiŋ iyyaa nʼa har dii ka boori sanda sirri, masʼa hantum.»


\par }{\PP \VS{5}Almalaykaa kaŋ ay dii a kaŋ ga kay teekoo nda laboo ga na nga kabe gumaa jer beenaa here

\VS{6}ka žee nda boraa kaŋ ga huna abada hala abada kaŋ na beenaa nda haya kaŋ goo a ra taka, nda laboo nda haya kaŋ goo a ra taka, nda teekoo nda haya kaŋ goo a ra taka. A nee: «Waati sii no koyne.

\VS{7}Han kaŋ almalayka iyyantoo ga laati beeroo kar, waati kaŋ a ga soolu ka laati beeroo kar, Irkoy sirroo ga kay, sanda takaa kaŋ nda a na alhabar borya har nga tam annabey se.»


\par }{\PP \VS{8}Jindoo kaŋ ay maa a ga šelaŋ beenaa ra yee ka šelaŋ ya ne ka nee: «Koy ma citaaboo dii kaŋ ga feera kaŋ goo almalaykaa kaŋ ga kay teekoo nda laboo ga kaboo ra.»


\par }{\PP \VS{9}Ay koy almalaykaa do ka nee a se a mʼay noo citaabu kaccaa. A nee ya ne: «A dii mʼa gon. A ga hottu ni gundoo ra, amma a ga kan ni miɲoo ra ma nee yuu.»

\VS{10}Ay na citaabu kaccaa dii almalaykaa kaboo ra, ay nʼa gon. A ga kan ay miɲoo ra ma nee yuu, amma kaŋ ay nʼa ŋaa, a hottu ay gundoo ra.


\par }{\PP \VS{11}I nee ya ne: «Kala ma annabitaray tee koyne dumi boobo ga, nda ganda boobo ga, nda šenni boobo ga, nda kokoy boobo ga.»




\par }\Chap{11}{\SH Irkoy seede hinkaa šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kakaaru nondi ya ne kaŋ ga hima nda bundu, i nee ya ne: «Tun ma koy Irkoy
hugoo nda sargari tonadogoo neeši, ma borey kabu kaŋ ga sujudu Irkoy hugoo ra.

\VS{2}Amma Irkoy hugoo batumaa, a naŋ, masʼa neeši, zama a nka nondi kutakey se. I ga ngi cewey ka koyra henanantaa taama-taama handu woytaaci cindi hinka (42).

\VS{3}Ay gʼay seede hinkaa noo hini i ma annabitaray tee, i ga bankaaray nda saaku kasa daŋ ngi ga ka annabitaray tee jirbi zenber foo nda zangu hinka nda woydu (1.260).»


\par }{\PP \VS{4}Seede hinkaa woo manʼti kala
zaytuɲaa hinkaa nda fitilla gorodoo hinkaa kaŋ ga kay laboo Koyoo jine.

\VS{5}Boro kaŋ nee nga ga ifutu tee i se, nuune ga fatta miɲey ra kaŋ ga ngi iberey halaci. Boro kaŋ nee nga ga ifutu tee i se, a tilasu nuunaa din ma koyoo wii.

\VS{6}I duu hini ka beenaa daabu ncirɲi masi kaŋ jirbey kaŋ i ga annabitaray tee. I duu hini mo ka harey barmay i ma tee kuri. I duu hini ka laboo kar nda bone dumi kul waati kul kaŋ i baa.


\par }{\PP \VS{7}Waati kaŋ i na ngi seedetaraa tee ka ben, adabbaa kaŋ ga hun guusu futaa ra gʼi wongu, a ga hin ey, a gʼi wii.

\VS{8}Ngi gaaham bukawey ga daaru koyra beeroo farroo ra kaŋ se i ga nee annabitaray šenni ra Sodom nda Misira, nongoo kaŋ ra ngi Koyoo
kanjandi.

\VS{9}Jamawey boroyaŋ, nda alkabiilawey boroyaŋ, nda šenney boroyaŋ, nda gandawey boroyaŋ ga ngi gaaham bukawey guna jirbi hinza nda jere. I si yadda i ma ngi bukawey daŋ saaray ra.

\VS{10}Woo kaŋ duu ey kan laboo gorokey se, i ɲaali, i ga gomniyaŋ sanba cere se, zama annabi hinkaa woo nka laboo gorokey zarabi.

\VS{11}Amma zaari hinzaa nda jeraa banda ga, hundi hunante kaŋ hun Irkoy do huru i ra, i tun ka kay cewey ga. Hunburay beeri kaa borey ga kaŋ ga dii ey.

\VS{12}I maa jinde beeri foo kaŋ hun beenaa ra kaŋ ga nee i se: «Wa žigi ne.» I žigi ka koy beenaa ra duulaa ra, ngi iberey ga dii ey.

\VS{13}Alwaatoo din, labu jijiriyan beeri tee, koyraa zamna woyaa (10) affoo kaŋ. Boro zenber iyye (7.000) wiiyandi labu jijiroo ra. Wey kaŋ cindi hunbur, de i cindi i ga darža daŋ beenaa Koyoo ga.


\par }{\PP \VS{14}Balaawu hinkantoo bisa, nga ne, ne nda kayna balaawu hinzantoo ga kaa.


\par }{\SH Almalayka iyyantoo na laati beeroo kar
\par }
{\PP \VS{15}Almalayka iyyantoo na laati beeroo kar, jinde beeriyaŋ šelaŋ beenaa ra ka nee:

\par }{\Q «Aduɲɲa kokoytaraa tee ir Koyoo nda nga
Almasihu wane.

\par }{\Q A ga laama abada hala abada.»


\par }{\MM \VS{16}Boro beeri waranka cindi taacaa (24) kaŋ ga goro Irkoy jere ngi kokoy gorodogey ra na ngi ndumey sinji laboo ra ka sujudu Irkoy se

\VS{17}ka nee:

\par }{\Q «Ir ga albarka daŋ ma ne,

\par }{\Q ir Koyoo Irkoy, Hini-kul-koyoo,

\par }{\Q ni kaŋ ga bara,

\par }{\Q kaŋ gay a ga bara.

\par }{\Q Zama nʼna ni hini beeroo ka goy,

\par }{\Q ni šintin ka laama.»


\par }{\Q \VS{18}Gandawey futu, amma ni futuyanoo waatoo ka too.

\par }{\Q Bukawey waatoo too kaŋ ra i ga ciitandi.

\par }{\Q Waatoo too kaŋ ra nʼga ni tam annabey, nda ni boro henanantey, nda borey kaŋ ga hunbur ni maaɲoo,

\par }{\Q ikaccey nda ibeerey noo ngi alhakoo.

\par }{\Q Borey kaŋ ga laboo halaci halaciyanoo alwaatoo too.


\par }{\PP \VS{19}Irkoy
hugoo kaŋ goo beenaa ra miɲoo feerandi. Boro ga dii Irkoy
amaanaa sundukoo nga hugoo ra. Meliyaŋ, nda jindeyaŋ, nda jiŋjiŋyaŋ, nda labu jijiriyan, nda gari beeri tee.




\par }\Chap{12}{\SH Woyoo nda dragoŋoo šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tammaasa beeri foo bangay beenaa ra. Woy foo kaŋ waynaa ga tee a se darbay, handoo goo cewey cire, kokoy fuula kaŋ handaray woy cindi hinka (12) goo a ga goo boŋoo ra.

\VS{2}A ga tee alhaamidu, a ga kaati nda taamari, nda kuubi, a ga baa ka hay.


\par }{\PP \VS{3}Tammaasa tana bangay beenaa ra, nga ne, a manʼti kala ganjihooga ciray beeri kaŋ se i ga nee
dragoŋ. Boŋ iyye nda hilli woy (10) bara a se, boŋey, kokoy fuula kaccu iyye goo i ga.

\VS{4}Nsunfaa na beenaa handarawey zamna ihinzaa affoo haabu nga bande kʼi warra laboo ga. Dragoŋoo ga kay woyoo jine kaŋ ga hima ka hay hala nga ma zankaa gon za a hayandi.

\VS{5}Woyoo na ize daŋ aduɲɲa ra, aru no, nga no ma hima ka gandawey kul kur nda guuru gobu. Izoo zandi ka koy Irkoy jere nda nga kokoy gorodogoo jere.

\VS{6}Woyoo hunday zuru ka koy saajoo ra. No din no Irkoy na nongu hanse a se hala i ma duu kʼa noo ŋaayan jirbi zenber foo nda zangu hinka nda woydu (1.260).


\par }{\PP \VS{7}Wongu tee beenaa ra, almalaykaa kaŋ se i ga nee Minkaylu nda nga almalaykey na dragoŋoo wongu. Dragoŋoo mo ga wongu, nga nda nga almalaykey.

\VS{8}Amma dragoŋoo mana hin ey, nga nda nga almalaykey mana yee ka duu doo beenaa ra.

\VS{9}Dragoŋ beeroo kaŋ ti zaman jinaa gondoo kaŋ se i ga nee Ibilisi nda Šaytan, nga kaŋ ga aduɲɲa kul derandi, warrandi ganda. I nʼa warra laboo ga, nga almalaykey mo warrandi ganda a bande.


\par }{\PP \VS{10}Woo banda ga, ay maa jinde beeri foo beenaa ra kaŋ ga nee:

\par }{\Q «Sohõ hallasiroo, nda gaaboo, nda ir Irkoy
Laamaa,

\par }{\Q nda nga
Almasihu hinoo waatoo too,

\par }{\Q zama ir armey wurrukaa,

\par }{\Q kaŋ gʼi wurru ir Irkoy jine cijin nda zaari, warrandi ganda.


\par }{\PP \VS{11}Ngi, i hin a
Feeji-izoo kuroo albarkaa ra,

\par }{\Q nda ngi seedetaraa šennoo maaganda.

\par }{\Q I na ngi hundoo fur kʼa noo buuyan se.


\par }{\Q \VS{12}Woo maaganda se beenawey, war ma ɲaali,

\par }{\Q war nda wey kaŋ ga goro war ra.

\par }{\Q Laboo nda teekoo, war bone,

\par }{\Q zama Ibilisi zunbu war ga, a ga futu,

\par }{\Q a ga bay kaŋ nga sii nda waati kuku.»


\par }{\PP \VS{13}Waatoo kaŋ dragoŋoo bay kaŋ nga nka warrandi laboo ga, a na woyoo gaarandi kaŋ na zankaaroo hay.

\VS{14}Dutal beeri fata hinkaa nondi woyoo se hala a ma deeši ka koy saajoo ra, nongoo kaŋ soolandi a se, i gʼa ŋandi no din jiiri hinza nda jere, nga nda gondoo ga mooru cere.

\VS{15}Gondoo ga hari firši kʼa kaa nga miɲoo ra, a ga tee ma nee isa hala nga ma bondaa ka woyoo zaa.

\VS{16}Amma laboo na woyoo faaba, a na nga boŋ feeri, de a na isaa gon kaŋ dragoŋoo nʼa firši kʼa kaa nga miɲoo ra.

\VS{17}Dragoŋoo futu woyoo ga, a koy woyoo hayrey cindoo wongu, wey kaŋ ga Irkoy yaamarey dii, de i ga Isa seedetaraa too.

\VS{18}Dragoŋoo kay teekoo guraa labutaasoo ga.




\par }\Chap{13}{\SH Adabbaa kaŋ fatta teekoo ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, ay dii adabba kaŋ goo nda hilli woy (10) nda boŋ iyye fatta teekoo ra. Nga hilley, kokoy fuula kaccu woy (10) goo i ga, de boŋey ga maayaŋ hantumandi kaŋ ga Irkoy wow.

\VS{2}Adabbaa kaŋ ay dii a ga hima mardenda, cewey ga hima nda ganjihooga kaŋ se i ga nee
urs ceeyaŋ, miɲoo ga hima nda ganjihayla mee. Ganjihoogaa kaŋ se i ga nee
dragoŋ nʼa noo nga gaaboo, nda nga kokoy gorodogoo, nda hini beeri.

\VS{3}Adabbaa boŋey affoo ga hima nda haya kaŋ nka koosandi hala a goo buuyan mee ga. Amma marayyanoo kaŋ nʼa daŋ buuyan mee ga duu baani. Laboo kul borey kayfi, de i hanga adabbaa.

\VS{4}I sujudu dragoŋoo se, zama a na adabbaa noo hini, i sujudu adabbaa se ka nee:

\par }{\Q «May no ma hima nda adabbaa,

\par }{\Q may no ma hin kʼa wongu?»


\par }{\PP \VS{5}Adabbaa duu mee ka deenebeeray šenniyaŋ har nda ka wowiyaŋ har Irkoy se. Hini nondi a se ka goy handu woytaaci cindi hinka (42).

\VS{6}A na miɲoo feeri ka Irkoy wow, a na Irkoy maaɲoo, nda Irkoy hukkumoo, nda beenaa gorokey wow.

\VS{7}Fondo nondi a se ka Irkoy boro henanantey wongu ka hin ey. Hini nondi a se alkabiila kul ga, nda jama kul ga, nda šenni kul ga, nda ganda kul ga.

\VS{8}Laboo gorokey kul kaŋ maaɲey mana hantumandi za aduɲɲa daaruroo ga
Feeji-izoo kaŋ koosandi hunaroo citaaboo ra ga sujudu a se.\FTNT{*}{{\FR 13:8 }{\FR{13.8
}}{\FQ{Laboo gorokey kul kaŋ maaɲey mana hantumandi za aduɲɲa daaruroo ga
Feeji-izoo kaŋ koosandi hunaroo citaaboo ra ga sujudu a se}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{Laboo gorokey kul kaŋ maaɲey mana hantumandi
Feeji-izoo kaŋ koosandi za aduɲɲa daaruroo ga hunaroo citaaboo ra ga sujudu a se.}}}


\par }{\PP \VS{9}Boro kaŋ goo nda haŋa ma maa.


\par }{\Q \VS{10}Boro kaŋ ga hima baɲɲataray ma koy baɲɲataray.

\par }{\Q Boro kaŋ ga hima ka wiiyandi nda takuba\FTNT{†}{{\FR 13:10 }{\FR{13.10
}}{\FQ{Boro kaŋ ga hima ka wiiyandi nda takuba}}{\FT{, hantum fooyaŋ ga nee
}}{\FQA{Boro kaŋ ga wiiya nda takuba.}}} ma wiiyandi nda takuba.

\par }{\MM Woo ti Irkoy boro henanantey muɲeyanoo nda ngi naanaa waatoo.


\par }{\SH Adabbaa kaŋ fatta laboo ra
\par }
{\PP \VS{11}Ay dii adabba tana kaŋ fatta laboo ra. A goo nda hilli hinka ma nee feeji-ize waneyaŋ. Amma a ga šelaŋ ma nee
dragoŋ.

\VS{12}A si goy nda kala adabba jinaa hinoo, adabba jinaa jinoo ra. A ga laboo nda borey kaŋ ga goro a ga gaabi i ma sujudu adabba jinaa se kaŋ duu baani nga marayyanoo ra kaŋ nʼa daŋ buuyan mee ga.

\VS{13}A ga tammaasa kayfante beeriyaŋ tee hala nongu kaŋ ra a ga ba nuune zumandi ka hun beenaa ra ka kaa laboo ga borey jine.

\VS{14}A ga laboo gorokey derandi nda tammaasa kayfantey kaŋ nondi a se a mʼi tee adabba jinaa jinoo ra. A nee laboo gorokey se i ma assuura tee adabbaa se kaŋ takuba nʼa maray, amma a yee ka huna.

\VS{15}Hini nondi a se ka hundi funsu assuuraa ra hala a ma hin ka ba šelaŋ a ma kate boro kul kaŋ si sujudu assuuraa se ma wiiyandi.

\VS{16}Adabbaa na taka tee kaŋ ra boro kaccey nda ibeerey, almankoyney nda talkey, borciney nda baɲɲey, i kul, tammaasa ma huru kabe gumaa wala teɲaa ga.

\VS{17}Boro kul si hin ka day wala ka neere nda manʼti tammaasaa bara a ga, maanaa adabbaa maaɲoo wala nga lanbaa.


\par }{\PP \VS{18}Ne ra lakkal goo. Boro kaŋ goo nda fahamay ma adabba lanbaa hinnaa kabu. Adamize lanba no, lanbaa manʼti kala zangu iddu nda woydu cindi iddu (666).




\par }\Chap{14}{\SH Feeji-izoo nda borey kaŋ a nʼi day kʼi kaa kabe ra šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ay goo ma guna, nga ne,
Feeji-izoo ga kay
Siyoŋ tondi hondoo boŋ, boro zenber zangu nda zenber woytaaci cindi taaci (144.000) kaŋ nga maaɲoo nda Baaboo maaɲoo hantumandi teɲawey ga goo a bande.

\VS{2}Ay maa jinde foo kaŋ hun beenaa ra kaŋ ma nee hari beeri nda jiŋjiŋyaŋ jinde beeri. Jindoo kaŋ ay maarʼa ga hima nda kurbu beeri karkawyaŋ kaŋ ga ngi kurbey kar.

\VS{3}I ga dooni taaga don kokoy gorodogoo jine, nda hundikoyni taacaa jine, nda boro beerey jine. Boro kul si hin ka doonoo din denden nda manʼti boro zenber zangu nda zenber woytaaci cindi taacaa (144.000) hinne kaŋ dayandi ka kaa kabe ra laboo ga.


\par }{\PP \VS{4}Borey no kaŋ mana ngi boŋ žiibandi nda woyey, i si woy bay. Borey no kaŋ ga hanga Feeji-izoo nongu kul kaŋ ra a ga koy. I nka dayandi ka kaa kabe ra ka hun borey ra ka nondi ka tee Irkoy nda Feeji-izoo se dumaray-ize jina-jinawey.\FTNT{*}{{\FR 14:4 }{\FR{14.4
}}{\XT{Sargarey 12.2.}}}

\VS{5}Taari mana bay ka diyandi miɲey ra, laybu sii i ga.


\par }{\SH Almalayka hinzaa na ciitoo bayrandi
\par }
{\PP \VS{6}Woo banda ga, ay dii almalayka tana kaŋ ga deeši beenaa ra beene,
Alhabar Borya abadante goo a kone kaŋ a gʼa har laboo gorokey, nda ganda kul, nda alkabiila kul, nda šenni kul, nda dumi kul se.

\VS{7}A na jinde jer ka nee: «Wa hunbur Irkoy, war ma darža daŋ a ga, zama nga ciitoo waatoo too. Wa sujudu Boraa se kaŋ na beenaa, nda laboo, nda teekoo, nda hari dandidogey tee.»


\par }{\PP \VS{8}Almalayka tana kaa, almalayka hinkantoo no kaŋ kaa ijinaa banda ga, a nee: «A kaŋ, Babiloŋ beeroo kaŋ, nga kaŋ na gandawey kul haŋandi nga
alaneb hari mooraa ra kaŋ ti nga woy nda aru izefututaraa laalaroo.»


\par }{\PP \VS{9}Almalayka tana kaa koyne, ihinzantoo no kaŋ kaa bandawey ga, a na jinde jer ka nee: «Boro kaŋ sujudu adabbaa nda nga assuuraa se, de a duu tammaasa teɲaa wala kaboo ga,

\VS{10}boraa mo ga Irkoy futuroo alaneb hari mooraa kaŋ mana ɲaami ka kaa gaaboo ra haŋ kaŋ doorandi nga futuroo potoo ra. Boraa ga torro nuunaa nda
ganjibaali ra almalayka henanantey nda
Feeji-izoo jine.

\VS{11}Ngi torraa dulloo ga žigi beene abada hala abada. Cijin nda zaari i sii nda hunanzamay. Borey no kaŋ sujudu adabbaa nda nga assuuraa se nda borey kaŋ duu nga maaɲoo tammaasaa.»


\par }{\PP \VS{12}Irkoy boro henanantey muɲeyanoo waatoo ne, ngi kaŋ na Irkoy yaamarey dii, de i na Isa naanaa dii.


\par }{\PP \VS{13}Woo banda ga, ay maa jinde foo kaŋ hun beenaa ra ka nee: «Hantum: ‹Borey duu gomni kaŋ buu za sohõ da i goo ir Koyoo bande.› Irkoy
Hundoo nee: ‹Cimi, i ma hunanzam ngi farayaney ra, zama ngi teegoyey ga hanga ey.›»


\par }{\SH Laboo hegaa
\par }
{\PP \VS{14}Ay goo ma guna, nga ne, duula kaaray, duulaa boŋ boro foo ga goro kaŋ ga hima nda adamize. Wura kokoy fuula goo boŋoo ra, kaboo ra cendi mee kaana goo.

\VS{15}Almalayka tana fatta kate Irkoy
hugoo ra, a na jinde jer ka kaati ka šelaŋ boraa se kaŋ goo duulaa boŋ ka nee: «Ni cendoo zaa ma hegay, zama hegaa waatoo too, laboo hegaa hanse ka nin.»

\VS{16}Boraa kaŋ ga goro duulaa boŋ na nga cendoo daŋ laboo ra, laboo hegaa tee.


\par }{\PP \VS{17}Almalayka tana fatta ka hun Irkoy hugoo ra kaŋ goo beenaa ra, nga mo, cendi mee kaana goo a kone.


\par }{\PP \VS{18}Almalayka tana koyne fatta ka hun sargari tonadogoo ra. A duu hini nuune ga, a na jinde jer ka kaati ka šelaŋ woo kaŋ kone cendi mee kaana goo ga ka nee a se: «Cendi mee kaanaa zaa,
alaneb fafawey dogu kaŋ goo alanebɲaŋoo kaŋ goo laboo ga, zama nga alaneb-izey nin.»

\VS{19}Almalaykaa na nga cendoo daŋ laboo ga, a na laboo alanebɲaŋoo izey dogu. A na nga hegaa warra Irkoy futuroo jinay beeroo ra.

\VS{20}I na alaneb-izey motti nda ngi cewey jinaa ra koyraa dumaa ga. Jinaa din kuri fatta a ra kaŋ ga doo hala kilomeetar zangu hinza (300) cine ka koy ka žigi ka too baryey aljamey do.




\par }\Chap{15}{\SH Almalaykey nda balaawu kokorantey
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ay yee ka dii beenaa ra tammaasa tana, ibeeri no, a ga kayfandi, almalayka iyye kaŋ kone balaawu iyye goo, balaawu kokorantey no, balaawey wey no ma Irkoy futuroo timmandi.


\par }{\PP \VS{2}Ay dii haya kaŋ ga hima nda teekoo kaŋ teendi diji ra, a ga birji nuune ra. Borey kul kaŋ hin adabbaa, nda nga assuuraa, nda nga maaɲoo lanbaa ga kay teekoo kaŋ teendi nda diji miɲoo ga, Irkoy kurbu beerey goo i kone.

\VS{3}I ga Musa, Irkoy tamoo doonoo\FTNT{*}{{\FR 15:3 }{\FR{15.3
}}{\XT{Fattaroo 15.1–18; Alhukumoo 32.1–44.}}}, nda
Feeji-izoo doonoo don ka nee:

\par }{\Q «Ir Koyoo Irkoy, Hini-kul-koyoo,

\par }{\Q ni teegoyey ga beeri, i ga kayfandi.

\par }{\Q Gandawey Kokoyoo\FTNT{†}{{\FR 15:3 }{\FR{15.3
}}{\FQ{Gandawey Kokoyoo}}{\FT{, hantum fooyaŋ ga nee
}}{\FQA{Zamaney Kokoyoo.}}},

\par }{\Q ni fondawey ga šerre, cimiyaŋ no!


\par }{\Q \VS{4}Ir Koyoo, may ka si hunbur ni,

\par }{\Q may ka si ni maaɲoo beerandi?

\par }{\Q Zama ni hinne no ma henan,

\par }{\Q gandawey kul ga kaa ka sujudu ni jine,

\par }{\Q zama ni teegoy šerrantey bangay.»\FTNT{‡}{{\FR 15:4 }{\FR{15.3–4
}}{\XT{Žeremi 10.7; Zaburey 86.9.}}}


\par }{\PP \VS{5}Wey banda ga, ay dii Irkoy
hugoo kaŋ ti seedetaraa hukkumoo, miɲoo feerandi beenaa ra.

\VS{6}Almalayka iyyaa kaŋ kone balaawu iyyaa goo fatta Irkoy hugoo ra.
Leŋ šukka alhakiika nerante goo jindey ra. Wura gamahaw goo gandey ga.

\VS{7}Hundikoyni taacaa affoo na almalayka iyyaa noo wura poti iyye kaŋ ga too nda Irkoy kaŋ ga huna abada hala abada futuroo.

\VS{8}Irkoy hugoo too nda dullu kaŋ ti Irkoy daržaa nda nga hinoo tammaasa. Boro kul si hin ka huru Irkoy hugoo ra hala waati kaŋ almalayka iyyaa balaawu iyyaa ben.




\par }\Chap{16}{\SH Irkoy futuroo potey
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, ay maa jinde beeri foo kaŋ hun Irkoy
hugoo ra ka nee almalayka iyyaa se: «Wa koy Irkoy futuroo poti iyyaa doori laboo ga.»


\par }{\PP \VS{2}Ijinaa koy, a na nga potoo doori laboo ga. Futta laala futa fatta adamizey ga kaŋ ga adabbaa tammaasaa goo, wey kaŋ ga sujudu nga assuuraa se.


\par }{\PP \VS{3}Almalayka hinkantoo na nga potoo doori teekoo boŋ. Haroo tee ma nee bukaw kuri. Hayey kul kaŋ ra hundi goo kaŋ goo teekoo ra buu.


\par }{\PP \VS{4}Ihinzantoo na nga potoo doori isawey boŋ nda hari dandidogey ra, i bere ka tee kuri.

\VS{5}Ay maa harey almalaykaa ga nee:

\par }{\Q «Ni kaŋ ga bara,

\par }{\Q kaŋ gay a ga bara,

\par }{\Q Irkoy Boro Henanantaa,

\par }{\Q ni ciiti nda takaa woo, nʼga šerre.


\par }{\Q \VS{6}Zama i na Irkoy boro henananteyaŋ

\par }{\Q nda annabiyaŋ kurey doori.

\par }{\Q Nʼnʼi noo kuri i mʼa haŋ,

\par }{\Q i ga hima nda a.»


\par }{\MM \VS{7}Ay maa sargari tonadogoo ga šelaŋ ka nee:

\par }{\Q «Cimi no, ir Koyoo Irkoy, Hini-kul-koyoo,

\par }{\Q ni ciitey ti cimi, i ga šerre.»


\par }{\PP \VS{8}Almalayka taacantoo na nga potoo doori waynaa boŋ, hini nondi waynaa se ka adamizey ton nda nuune.

\VS{9}Konni beeri na borey kukuray. I na Irkoy maaɲoo wow kaŋ goo nda hini bonawey wey ga. I wanji ka
tuubi ka darža daŋ a ga.


\par }{\PP \VS{10}Igguwantoo na nga potoo doori adabbaa kokoy gorodogoo boŋ, nga laamaa dogoo tee kubay. Adamizey ga ngi deeney ɲama dooray se.

\VS{11}I ga beenaa Koyoo wow ngi dorawey nda futtawey maaganda se. I mana tuubi ngi teegoyey ra.


\par }{\PP \VS{12}Idduwantoo na nga potoo doori isa beeroo ra kaŋ se i ga nee Efrat, haroo kogu hala fondo ma teendi kokoyey se kaŋ ga kaa ka hun waynahunay.

\VS{13}Ay dii ganji hinza kaŋ ma nee nbala kaŋ ga hun ganjihoogaa kaŋ se i ga nee
dragoŋ, nda adabbaa, nda taari annaboo miɲoo ra.

\VS{14}Ganji hundiyaŋ no kaŋ ga tammaasa kayfanteyaŋ tee. I ga koy aduɲɲa kul kokoyey do kʼi marga Irkoy, Hini-kul-koyoo zaari beeroo wongoo se.


\par }{\PP \VS{15}– «Nga ne, ay ga kaa sanda zay. Boraa duu gomni kaŋ ga hanna cijin nda zaari, kaŋ ga nga bankaarawey dii hala nga masi dira nga gaa koonoo, borey masi dii nga haawoo.» –

\VS{16}Ganjey nʼi marga nongoo kaŋ se i ga nee Ebere šenni ra Harmagedoŋ\FTNT{*}{{\FR 16:16 }{\FR{16.16
}}{\FQ{Harmagedoŋ
}}{\FT{maanaa ti
}}{\FQA{Magedoŋ koyraa tondi hondoo.}}}.


\par }{\PP \VS{17}Almalayka iyyantoo na nga potoo doori hewoo bande. Irkoy hugoo ra jinde beeri foo hun kokoy gorodogoo ra ka nee: «A teendi ka ben.»

\VS{18}Meliyaŋ, nda jindeyaŋ, nda jiŋjiŋyaŋ teendi. Labu jijiri beeri tee. Labu jijiroo kaŋ teendi laalayanoo nda beeriyanoo cine mana bay ka tee za adamize kaa laboo ga.

\VS{19}Koyra beeroo zamna-zamna hinza, gandawey koyrawey kaŋ, Irkoy hongu Babiloŋ beeroo kʼa noo potoo kaŋ ra
alaneb hari mooraa goo kaŋ ti nga futay laalaa.

\VS{20}Gungey kul zuru, tondi hondey si diyandi koyne.

\VS{21}Gari beeriyaŋ kaŋ affoo kul ga too kilo woytaaci cindi guu (45) cine tiŋyan hun beenaa ra ka kaŋ adamizey boŋ, adamizey ga Irkoy wow garey bonaa se, zama bonaa ga hanse ka beeri.




\par }\Chap{17}{\SH Babiloŋ koyraa ciitoo šennoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Almalayka iyyaa kaŋ kone poti iyyaa goo affoo kaa, a šelaŋ ya ne ka nee: «Kaa, ay ga woykuuru beeroo kaŋ goo hari beerey miɲey ga ciitoo cebe ma ne.

\VS{2}Nga bande laboo kokoyey na woy nda aru izefututaray tee. Laboo gorokey na ngi boŋ suwandi nda
alaneb hari mooraa kaŋ ti nga izefututaraa.»


\par }{\PP \VS{3}Irkoy
Hundoo nʼay dii, almalaykaa nʼay zaa ka koy saaji ra. Ay dii woy foo kaŋ ga goro adabba ciray zaram boŋ. Adabbaa goo nda boŋ iyye nda hilli woy (10), nga kul ga maayaŋ goo kaŋ ga Irkoy wow.

\VS{4}Woyoo ga bankaaray nda darbay ciray, ciray henna, nda iciray zaram, a taalam nda wura, nda tondi hay šendayaŋ, nda alyakuutuyaŋ. Wura poti goo kaboo ra kaŋ ga too nda haya harramanteyaŋ nda nga woy nda aru izefututaraa žiiboo.

\VS{5}Teɲaa ga, maa foo hantumandi, sirri no kaŋ ti:

\par }{\Q «Babiloŋ beeroo, woykuurey nda laboo haya harramantey ɲaa».


\par }{\MM \VS{6}Ay dii woyoo suu nda Irkoy boro henanantey kuroo nda Isa seedewey kuroo. Kaŋ ay dii a, ay hanse ka boŋhaway.


\par }{\PP \VS{7}Almalaykaa nee ya ne: «Macin se nʼga boŋhaway? Ay ga woyoo nda adabbaa kaŋ boŋ a goo, kaŋ goo nda boŋ iyye nda hilli woy (10) sirroo feeri ma ne.

\VS{8}Adabbaa kaŋ ni dii a bay ka bara, amma sohõ a sii no, a ga kaa ka žigi ka hun guusu futaa ra ka koy halaciyan here. Laboo gorokey kaŋ maaɲey mana hantumandi za aduɲɲa daaruroo ga hunaroo citaaboo ra, boŋey ga haw nda i dii adabbaa, zama a bay ka bara, a sii no, amma a ga kaa ka bara.


\par }{\PP \VS{9}Ne ra lakkal goo kaŋ ga fahamay noo: boŋ iyyaa manʼti kala tondi hondu iyyaa kaŋ ga woyoo ga goro. Kokoy iyyaa mo no.

\VS{10}Igguu i ra kaŋ, affoo ga bara, ikokorantaa mana kaa jina, amma waati kaŋ a kaa, a tilasu a masi waati kuku tee.

\VS{11}Adabbaa kaŋ bay ka bara, kaŋ si bara sohõ, nga ti kokoy yaahantoo. A goo kokoy iyyaa mo ra, a ga koy halaciyan here.


\par }{\PP \VS{12}Hilli woyaa (10) kaŋ ni dii a manʼti kala kokoy woy (10) kaŋ mana duu laamaa jina, amma i duu hini sanda kokoy haya kaŋ ga sawa nda guuru foo cine, adabbaa bande.

\VS{13}I tee ibaayi foo kaŋ ti ka ngi gaaboo nda ngi hinoo noo adabbaa se.

\VS{14}I ga
Feeji-izoo wongu, Feeji-izoo ga hin ey, zama nga ti koyey Koyoo, nga ti kokoyey Kokoyoo. Borey kaŋ ga hin a bande, boroyaŋ no kaŋ ciyandi, suubanteyaŋ no, laadiranteyaŋ no.»


\par }{\PP \VS{15}Woo banda ga, a nee ya ne: «Harey kaŋ ni dii ey, nongoo kaŋ ra woykuuroo ga goro manʼti kala jamayaŋ, nda boro booboyaŋ, nda gandayaŋ, nda šenniyaŋ.

\VS{16}Hilli woyaa (10) kaŋ ni dii a nda adabbaa ga woykuuroo konnay, i gʼa kabe koonay kʼa naŋ gaa koonu. I ga nga hamoo ŋaa, i gʼa ton nuune ra kʼa tee boosu.

\VS{17}Zama Irkoy daŋ biney ra i ma nga ibaayoo tee, i tee ibaayi foo, i ma ngi laamaa noo adabbaa se hala waati kaŋ Irkoy šenney tabati.


\par }{\PP \VS{18}Woyoo kaŋ ni dii a manʼti kala koyra beeroo kaŋ goo ma laboo kokoyey juwal.»




\par }\Chap{18}{\SH Babiloŋ koyraa kayriroo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, ay dii almalayka tana kaŋ zunbu ka hun beenaa ra. A goo nda hini beeri, de nga daržaa na laboo kul kaarandi.

\VS{2}A na jinde jer ka kaati ka nee:

\par }{\Q «A kaŋ, Babiloŋ beeroo kaŋ.

\par }{\Q A tee ganjey hugoo, a tee hundi žiibi kul lanbadogoo.

\par }{\Q Ciraw harramante [nda adabbaa harramante kaŋ ti konnayhaya] kul lanbadogoo no.


\par }{\Q \VS{3}Gandawey kul na
alaneb hari moora laalaa haŋ kaŋ ti nga woy nda aru izefututaraa.

\par }{\Q Laboo kokoyey na izefututaray tee a bande,

\par }{\Q laboo maamalakey na alman tee nga addahar bajoo ra.»


\par }{\PP \VS{4}Ay maa jinde tana kaŋ hun beenaa ra, a nee:

\par }{\Q «Ay jamaa, wa fatta a ra hala war masi hanga a bande nga zunubey ra,

\par }{\Q hala nga bonawey ra, haya masi kaŋ war boŋ.


\par }{\Q \VS{5}Zama nga zunubey žigi-žigi cere boŋ hala beenaa ra,

\par }{\Q Irkoy hongu nga goy futawey.


\par }{\Q \VS{6}Wʼa bana nda nga hunday bana takaa,

\par }{\Q wa nga teegoyey cine hinka yeeti a se.

\par }{\Q Alaneb hari moora kaŋ a nʼa birji potoo ra,

\par }{\Q wa nga cine hinka birji a se.


\par }{\Q \VS{7}Takaa kaŋ nda a na nga boŋ noo darža ka addahar,

\par }{\Q wʼa noo woo din hinnaa hottay nda binehẽeni.

\par }{\Q Zama a ga nee nga boŋ se:

\par }{\Q ‹Ay ga goro sanda kokoy woy,

\par }{\Q ay manʼti woy kaŋ kurɲoo buu,

\par }{\Q ay si buuyan batu marga abada.›


\par }{\Q \VS{8}Woo maaganda se zaari folloku nga bonawey ga kaŋ a ga kaŋyaŋ ti:

\par }{\Q buuyan, nda beray goraa, nda heray, de a ga tonandi nuune ra ka tee boosu,

\par }{\Q zama ir Koyoo Irkoy kaŋ nʼa ciiti ga gaabi.»


\par }{\PP \VS{9}Laboo kokoyey kaŋ na woy nda aru izefututaray tee a bande ka addahar ga hẽe ka yooyo waati kaŋ i dii nuunaa kaŋ gʼa ton dulloo.

\VS{10}I ga kay nongu mooro ra nga hottaa hunburaa maaganda se, i ga nee:

\par }{\Q «Ni bone, ni bone, koyra beeroo,

\par }{\Q Babiloŋ koyra gaabantaa,

\par }{\Q guuru folloku ra ciitoo zunbu ni ga!»


\par }{\PP \VS{11}Laboo maamalakey mo gʼa hẽe ka buuyan batu marga a se, zama boro kul si yee ka ngi jinaa day.


\par }{\PP \VS{12}Jinaa manʼti kala wura, nda nzorfu kaaray, nda tondi hay šenda, nda alyakuutu, nda šukka baana hay šenda, nda šukka ciray hay šenda, nda alharru šukka, nda šukka ciray zaram, nda bundu hew kaana dumi kul, nda tarkunday hiɲe taalam dumi kul, nda bundu hay šenda taalam dumi kul, nda alhan, nda guuru, nda tondi henna,

\VS{13}nda alkalfa, nda day-day, nda dugu hew kaana, nda turaari, nda dugu, nda alaneb hari moora, nda jii, nda farin henna, nda alkama, nda hawyaŋ, nda feejiyaŋ, nda bariyaŋ, nda bari torkayaŋ, nda tamyaŋ, nda boro hundikoyniyaŋ.


\par }{\Q \VS{14}«Hayey kaŋ ni hundoo ga bagʼey mooru ni ga.

\par }{\Q Hayey kul kaŋ ga boori i ga nere dere ma ne.

\par }{\Q I si duwandi koyne.»


\par }{\MM \VS{15}Hayey wey maamalakey kaŋ duu Babiloŋ bande alman ga kay nongu mooro ra nga hottaa hunburaa maaganda se, i ga hẽe i ga buuyan batu marga.

\VS{16}I ga nee:

\par }{\Q «Ni bone, ni bone, koyra beeroo

\par }{\Q kaŋ ga bankaaray nda šukka baana hay šenda,

\par }{\Q nda darbay ciray, ciray henna, nda iciray zaram,

\par }{\Q a ga taalam nda wura, nda tondi hay šenda, nda alyakuutu.


\par }{\Q \VS{17}Guuru folloku ra alman beeroo woo kul tee yaada.»

\par }{\PP Harihii beeri zurandikey, nda haya kul kaŋ ga dira gamoo din ra, harihii goykey, nda boro kul kaŋ ga goy teekoo boŋ kay nongu mooro ra.

\VS{18}Kaŋ i ga dii nuunaa kaŋ gʼa ton dulloo, i kaati ka nee: «May ti koyraa kaŋ ga hima koyra beeroo?»

\VS{19}I na labu warra ngi boŋey ga, i ga hẽe i ga buuyan batu marga ka kaati ka nee:

\par }{\Q «Ni bone, ni bone, koyra beeroo

\par }{\Q kaŋ na borey kul kaŋ goo nda hii beeriyaŋ teekoo boŋ tee alman nga almanoo ra!

\par }{\Q Zama guuru folloku a tee saaji.»


\par }{\Q \VS{20}Beenaa, ɲaali nda nga kayriroo!

\par }{\Q War mo, Irkoy boro henanantey, nda
diyawey, nda annabey,

\par }{\Q wa ɲaali nda nga kayriroo,

\par }{\Q zama Irkoy ciiti ka ciiti dunbu war se a ga.


\par }{\PP \VS{21}Almalayka foo kaŋ ga gaabi na tondi kaŋ ma nee fufutondi zaa kʼa warra teekoo ra ka nee:

\par }{\Q «Takaa woo nda Babiloŋ koyra beeroo ga warrandi ganda nda sahã,

\par }{\Q a si yee ka diyandi.


\par }{\Q \VS{22}Kurbu beeri karkey, nda hooraykey, nda laatikarkey, nda laati beeri karkey jindey si yee ka mandi ni do.

\par }{\Q Goy dumi kul kabe goyteeri si yee ka diyandi ni do.

\par }{\Q Fufutondoo jindoo si yee ka mandi ni do.


\par }{\Q \VS{23}Fitilla gaayoo si yee ka dii ni do,

\par }{\Q aruhiijoo nda woyhiijoo jindoo si yee ka mandi ni do.

\par }{\Q Zama ni maamalakey ti laboo boro beerey,

\par }{\Q ni kottaa na gandawey kul darga.»


\par }{\MM \VS{24}Nga do annabey, nda Irkoy boro henanantey, nda borey kul kaŋ koosandi laboo ga kurey garandi.




\par }\Chap{19}{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, ay maa ma nee alžama boobo jinde beeri beenaa ra kaŋ ga nee:

\par }{\Q «Aleluya!

\par }{\Q Hallasiyan, nda darža, nda hini ti ir Irkoy wane.


\par }{\Q \VS{2}Zama nga ciitey ti cimi, i ga šerre,

\par }{\Q a na woykuuru beeroo ciiti kaŋ na laboo halaci nda nga woy nda aru izefututaraa.

\par }{\Q A na woykuuroo banandi nga hunday Irkoy baɲɲey kuroo alhakoo.»


\par }{\MM \VS{3}Ngi cee hinkantoo i ga nee:

\par }{\Q «Aleluya!

\par }{\Q Nga dulloo ga žigi abada hala abada.»


\par }{\MM \VS{4}Boro beeri waranka cindi taacaa (24) nda hundikoyni taacaa sujudu ka Irkoy kaŋ goo kokoy gorodogoo ra saabu ka nee:

\par }{\Q «Amin, Aleluya!»


\par }{\SH Feeji-izoo hiijaa
\par }
{\PP \VS{5}Jinde foo hun kokoy gorodogoo ra ka nee:

\par }{\Q «Wa ir Irkoy saabu,

\par }{\Q war kul nga baɲɲey

\par }{\Q [nda] war kaŋ ga hunbur a,

\par }{\Q ikaccey nda ibeerey.»


\par }{\PP \VS{6}Woo banda ga, ay maa ma nee alžama beeri jinde. A ga hima nda hari beeri jinde nda jiŋjiŋyan gaabanteyaŋ jinde kaŋ ga nee:

\par }{\Q «Aleluya!

\par }{\Q Zama ir Koyoo Irkoy, Hini-kul-koyoo na nga laamaa gorandi.


\par }{\Q \VS{7}Ir ma ɲaali, ir ma yafarhã, ir ma darža daŋ a ga,

\par }{\Q zama
Feeji-izoo hiijaa too, wandoo soolu.


\par }{\Q \VS{8}A duu fondo ka darbay šukka baana hay šenda nerante alhakiika daŋ,

\par }{\Q darbay šukka baana hay šendaa manʼti kala Irkoy boro henanantey teegoy šerrantey.»


\par }{\PP \VS{9}Almalaykaa\FTNT{*}{{\FR 19:9 }{\FR{19.9
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{17.7.}}} nee ya ne: «Hantum: ‹Borey duu gomni kaŋ ciyandi Feeji-izoo hiijaa hawraa se.›» A yee ka nee ya ne: «Irkoy šenney hunday\FTNT{†}{{\FR 19:9 }{\FR{19.9
}}{\FQ{Irkoy šenney hunday}}{\FT{, Grek šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{Irkoy šenney kaŋ ti cimi.}}} ti wey.»

\VS{10}Ay kaŋ cewey cire ka sujudu a se. Amma a nee ya ne: «Hawgay masi woo tee, ay manʼti kala ni nda ni armey tam hangasinoo kaŋ ga Isa seedetaraa dii. Sujudu Irkoy se, zama Isa seedetaraa ka annabey tuti i ma šelaŋ.»


\par }{\SH Boraa kaŋ žigi bari kaaraa boŋ
\par }
{\PP \VS{11}Woo banda ga, ay dii beenaa feeri, nga ne, bari kaaray foo ne, boraa kaŋ goo a boŋ [maaɲoo] ti Laadirantaa nda Cimikoynoo. A ga ciiti, a ga wongu nda šerretaray.

\VS{12}Moɲey ga hima nda nuune deene, boŋoo boŋ kokoy fuula kaccu boobo goo, maa foo hantumandi a ga kaŋ boro kul sʼa bay nda manʼti nga hinne.

\VS{13}Darbay goo jindoo ra kaŋ sufandi kuri ra, maaɲoo manʼti kala «Irkoy meešennoo».

\VS{14}Wongu-izey kaŋ goo beenaa ra hanga a, i goo bari kaarayyaŋ ga, šukka baana hay šenda kaaray alhakiika goo jindey ra.

\VS{15}Miɲoo ra takuba mee kaana fatta hala a ma duu ka gandawey kar. Nga no mʼi kur nda guuru gobu. Nga no ma
alaneb haroo motti jinaa ra kaŋ ra alaneb hari mooraa goo kaŋ ti Irkoy, Hini-kul-koyoo futay laalaa.

\VS{16}Nga darbaa nda ceehamoo, maa foo hantumandi i ga kaŋ ti «kokoyey Kokoyoo, koyey Koyoo».


\par }{\PP \VS{17}Ay dii almalayka foo kaŋ ga kay waynaa boŋ, a na jinde jer ka kaati cirawey kul ga kaŋ ga deeši beenaa ra beene ka nee i se: «Wa kaa, wa marga Irkoy hoyandi beeroo ra

\VS{18}hala war ma kokoyyaŋ, nda sooje boŋkoyni beeriyaŋ, nda bariyaŋ nda ngi kaarukey hamey, nda borey kul hamey ŋaa, borciney nda baɲɲey, ikaccey nda ibeerey hamey.»


\par }{\PP \VS{19}Ay dii adabbaa, nda laboo kokoyey, nda ngi wongu-izey, i marga ka boraa kaŋ goo baryoo boŋ nda nga wongu-izey wongu.

\VS{20}Adabbaa diyandi, nga nda taari annaboo kaŋ goo a bande, kaŋ na tammaasa kayfantey tee a jine kaŋ nda a na borey darga kaŋ ga adabbaa tammaasaa goo, kaŋ ga sujudu nga assuuraa se. Ihinkaa kul ngi hunantaa warrandi guusu beeroo ra kaŋ ra nuune nda
ganjibaali ga dii.

\VS{21}Borey cindey, boraa kaŋ cindi ka goro baryoo boŋ takubaa kaŋ fatta miɲoo ra nʼi wii, cirawey kul kungu ngi hamoo ra.




\par }\Chap{20}{\SH Jiiri zenber faa (1.000) laamaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, ay dii almalayka foo kaŋ goo ma zunbu ka hun beenaa ra, guusu futaa kufal-izoo goo kaboo ra nda guuru karfu beeri foo.

\VS{2}A na ganjihoogaa kaŋ se i ga nee
dragoŋ dii kaŋ ti zaman jinaa gondoo kaŋ ti Ibilisi nda Šaytan, a nʼa haw jiiri zenber foo (1.000).

\VS{3}A nʼa warra guusu futaa ra, a nʼa kufal ka tammaasa daŋ a ga, a masi yee ka duu ka gandawey darga hala jiiri zenber faa (1.000) ma timme. Woo banda ga, a tilasu a ma feerandi alwaati kayna se.


\par }{\PP \VS{4}Ay dii kokoy gorodooyaŋ, borey kaŋ ga goro i boŋ duu hini ka ciiti. Ay dii borey hundey kaŋ i na boŋey kaa jindey ga Isa seedetaraa, nda Irkoy meešennoo maaganda se, nda borey kaŋ mana sujudu adabbaa nda nga assuuraa se, adabbaa tammaasaa mana huru teɲawey ga, a mana huru kabey ga. I huna koyne ka laama
Almasihu bande jiiri zenber foo (1.000).

\VS{5}Bukawey jerey si huna koyne kala waati kaŋ jiiri zenber faa (1.000) timme. Woo ti tunyan jinaa.

\VS{6}Boraa duu gomni kaŋ goo tunyan jinaa woo ra, a jisandi jere ga Irkoy se, buuyan hinkantoo si duu borey wey ga hini. I ga tee Irkoy nda Almasihu
sargari juwalkawyaŋ. I ga laama a bande jiiri zenber faa (1.000) ra.


\par }{\SH Šaytan warrandi nuunaa ra
\par }
{\PP \VS{7}Waati kaŋ jiiri zenber faa (1.000) timme, Šaytan ga feerandi ka hun kasaa ra.

\VS{8}A ga fatta ka gandawey darga kaŋ goo laboo kanje taacaa ga, maanaa Gog nda Magog\FTNT{*}{{\FR 20:8 }{\FR{20.8
}}{\XT{Ezekiyel 38.2; 39.6.}}}, a gʼi marga wongoo se, ngi kaŋ ngi hinnaa ga hima nda teekoo labutaasi gurunbey.

\VS{9}I žigi ka koy laboo tefayyanoo kul ga, i na Irkoy boro henanantey jamaa kaloo nda koyraa kaŋ Irkoy ga bagʼa kuubi kʼa bere. Amma nuune zunbu ka hun beenaa ra kʼi halaci.

\VS{10}Ibilisi kaŋ nʼi darga warrandi guusu beeroo ra kaŋ ra nuune nda
ganjibaali ga dii kaŋ ra adabbaa nda taari annabey goo. I ga torro cijin nda zaari abada hala abada.


\par }{\SH Ciiti kokorantaa
\par }
{\PP \VS{11}Ay dii kokoy gorodoo beeri kaaray nda boraa kaŋ ga goro a boŋ, laboo nda beenaa zuru a jine hala nongu kaŋ ra i mana yee ka duu doo.

\VS{12}Ay dii bukawey, ibeerey nda ikaccey, i ga kay kokoy gorodogoo jine, citaabuyaŋ feerandi, citaabu tana mo feerandi kaŋ ti hunaroo citaaboo. Bukawey ciitandi ka sawa nda hayey kaŋ hantumandi citaabey ra ngi teegoyey ga.

\VS{13}Teekoo na bukawey noo kaŋ goo nga ra. Buuyanoo nda alaahara na ngi bukawey noo. Affoo kul ciitandi ka sawa nda nga teegoyey.

\VS{14}Buuyanoo nda alaahara warrandi guusu beeroo ra kaŋ ra nuune ga dii: guusu beeroo kaŋ ra nuune ga dii ti buuyan hinkantoo.

\VS{15}Boro kaŋ mana hantumandi hunaroo citaaboo ra ga warrandi guusu beeroo ra kaŋ ra nuune ga dii.




\par }\Chap{21}{\SH Beene taagaa nda labu taagaa fillaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ay dii beene taaga nda labu taaga, zama beene jinaa nda labu jinaa dere, teekoo mo si bara koyne.

\VS{2}Ay dii koyra henanantaa kaŋ ti Žerizalem taagaa kaŋ zunbu ka hun beenaa ra Irkoy do. A soolu sanda woyhiiji kaŋ taalam nga kurɲoo se.

\VS{3}Ay maa jinde beeri foo kaŋ hun kokoy gorodogoo ra ka nee: «Irkoy hukkumoo ne adamizey game. Irkoy ga goro i bande, i ga tee nga jamaa, Irkoy hunday goo i bande [sanda ngi Irkoy].

\VS{4}A ga munday kul tuusu kʼa kaa moɲey ra. Buuyan si yee ka bara, buuyan batu si yee ka bara, kaati si bara koyne, marayyan si bara koyne, [zama] haya jinawey dere.»


\par }{\PP \VS{5}Boraa kaŋ ga goro kokoy gorodogoo ra nee: «Nga ne, ay ga hayaa kul tee itaaga.» A nee koyne: «Hantum, zama šenney wey ga henan, cimiyaŋ no.»

\VS{6}A yee ka nee ya ne: «A tee ka ben, agay, agay ti Alfa nda Omega\FTNT{*}{{\FR 21:6 }{\FR{21.6
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{1.8.}}}, maanaa šintinoo nda benantaa. Boro kaŋ ga jaw, ay gʼa noo a ma haŋ yaada hunaroo haroo dandidogoo ra.

\VS{7}Boro kaŋ hin ga hayey wey tubu, ay ga tee a se Irkoy, a ga tee ya ne ize.

\VS{8}Amma alkubey, nda borey kaŋ si naanay, nda harramantey, nda borowiikey, nda woy nda aru izefututaray teekey, nda kottekoyney, nda tooru ganakey, nda taariharkey kul bagaa manʼti kala guusu beeroo kaŋ ra nuune nda
ganjibaali ga dii: woo ti buuyan hinkantoo.»


\par }{\SH Žerizalem taagaa fillaa
\par }
{\PP \VS{9}Almalayka iyyaa kaŋ kone poti iyyaa goo kaŋ ga too nda balaawu iyye kokorantey affoo kaa ka šelaŋ ya ne ka nee: «Kaa, ay ga ni cebe woyhiijoo,
Feeji-izoo wandoo.»

\VS{10}Irkoy
Hundoo nʼay dii, almalaykaa nʼay zaa ka koy tondi hondu kuku beeri foo boŋ, a nʼay cebe koyra henanantaa kaŋ ti Žerizalem kaŋ goo ma zunbu ka hun beenaa ra Irkoy do.

\VS{11}Irkoy daržaa goo a ga, nga nereyanoo ga hima nda tondi hay šenda, a ga hima nda jasp tondi murmurante hay šenda.

\VS{12}A kuubandi nda cete kuku beeri, a goo nda mee woy cindi hinka (12), koyraa miɲey ga almalayka woy cindi hinka (12) goo. Maayaŋ hantumandi koyraa miɲey ga, i manʼti kala Izirayel borey alkabiila woy cindi hinkaa (12) maaɲey.

\VS{13}Mee hinza goo dandi here, mee hinza goo hawsa here, mee hinza goo gurma here, mee hinza goo dangay here.

\VS{14}Koyraa cetaa sii nda kala asaasu woy cindi hinka (12). Maa woy cindi hinka (12) goo i ga kaŋ ti Feeji-izoo
diyaw woy cindi hinkaa (12).


\par }{\PP \VS{15}Almalaykaa kaŋ ga šelaŋ ya ne, wura kakaaru neešihaya foo goo a kone ka koyraa, nda nga miɲey, nda nga cetaa neeši.

\VS{16}Koyraa caraw taacaa kul ga sawa, nga kuuyanoo nda nga hayyanoo kul ga sawa. Almalaykaa na koyraa neeši nda kakaaroo. A ga too stad zenber woy cindi hinka (12.000)\FTNT{†}{{\FR 21:16 }{\FR{21.16
}}{\FT{Stad manʼti kala neešihaya. Stad foo kul ga too meetar zangu nda woyyaaha cindi guu (185). Adiši a kul manʼti kala kilomeetar zenber hinka nda zangu hinka (2.200) cine.}}}. Nga kuuyanoo, nda nga hayyanoo, nda nga kayyanoo kul ga sawa.

\VS{17}A na cetaa neeši, a ga too kabedaaru zangu nda woytaaci cindi taaci (144) ka sawa nda adamizey neeširoo kaŋ ga sawa nda almalaykaa neeširoo.

\VS{18}Cetaa mana cinandi nda kala žasp tondi, koyraa manʼti kala wura alhakiika, ma nee diji alhakiikaa.

\VS{19}Koyraa cetaa asaasoo taalamandi nda tondi hay šenda dumi kul.

\par }{\Q Asaasu jinaa mana teendi nda kala žasp,

\par }{\Q ihinkantoo mana teendi nda kala safir,

\par }{\Q ihinzantoo mana teendi nda kala kalseduwan,

\par }{\Q itaacantoo mana teendi nda kala emerod.


\par }{\Q \VS{20}Igguwantoo mana teendi nda kala sardoniks,

\par }{\Q idduwantoo mana teendi nda kala sarduwan,

\par }{\Q iyyantoo mana teendi nda kala krisolit,

\par }{\Q yaahantoo mana teendi nda kala beril,

\par }{\Q yaggantoo mana teendi nda kala topaz,

\par }{\Q iwoyantoo (10to) mana teendi nda kala krizopras,

\par }{\Q iwoy cindi faantoo (11to) mana teendi nda kala iyasent,

\par }{\Q iwoy cindi hinkantoo (12to) mana teendi nda kala ametist.


\par }{\MM \VS{21}Koyraa mee woy cindi hinkaa (12) manʼti kala alyakuutu woy cindi hinka (12). Koyraa mee foo kul mana teendi nda kala alyakuutu foo. Koyraa farroo manʼti kala wura alhakiika, a ga hima nda diji kaŋ ga haarahaara.


\par }{\PP \VS{22}Amma ya na dii koyraa din ra Irkoy
hugu, zama ir Koyoo Irkoy, Hini-kul-koyoo nda Feeji-izoo ti koyraa Irkoy hugoo.

\VS{23}Koyraa si too waynaa ga, a si too handoo ga a ma nga noo gaay, zama Irkoy daržaa ga dii a ga, nga fitillaa manʼti kala Feeji-izoo.

\VS{24}Gandawey ga dira koyraa gaayoo ra, laboo kokoyey ga kate ngi daržaa no din.

\VS{25}Zaaroo dimma kul nga ganbey si daaba abada, ka gar cijin here sii no din.

\VS{26}Gandawey daržaa nda ngi beeraa ga katandi no din.

\VS{27}Žiibi kul si huru no din wala boro kaŋ ga haya harramante wala taari tee. Borey hinne kaŋ maaɲey hantumandi Feeji-izoo hunaroo citaaboo ra no ma huru no din.




\par }\Chap{22}{\PP \VerseOne{1}Woo banda ga, almalaykaa na isa foo kaŋ nga haroo ga hunayan noo cebe ya ne. A ga nere ma nee tondi murmurante hay šenda, a si hun kala Irkoy nda
Feeji-izoo kokoy gorodogoo ra.

\VS{2}Koyraa farroo gamoo ra, isaa mee hinkaa ga, tuuroo kaŋ ga hunayan noo goo kaŋ ga hegayandi cee woy cindi hinka (12), handu kul a ga hay. Tuuroo fitawey no ma gandawey duubaanandi.


\par }{\PP \VS{3}Dangayan si yee ka tee. Irkoy nda Feeji-izoo kokoy gorodogoo ga gorandi koyraa ra, de nga tamey gʼa gana.

\VS{4}I ga dii nga ndumoo, maaɲoo ga hantumandi teɲawey ga.

\VS{5}Cijin si yee ka bara, i si too fitilla gaay ga, i si too waynaa gaayoo ga, zama ir Koyoo Irkoy ga nga gaayoo diinandi i ga, de i ga laama abada hala abada.


\par }{\SH Isa yee kateyanoo
\par }
{\PP \VS{6}Almalaykaa nee ya ne: «Šenney wey ga henan, cimiyaŋ no. Ir Koyoo Irkoy kaŋ ga annabey hundey gongu na nga almalaykaa sanba ka cebe nga tamey se hayaa kaŋ ga hima ka tee ne nda kayna.»


\par }{\PP \VS{7}Isa nee: «Nga ne, ay ga kaa nda cahãyan. Boraa duu gomni kaŋ ga annabitaray šenney dii kaŋ goo citaaboo woo ra.»


\par }{\PP \VS{8}Agay Yehiya ka maa hayey wey ka dii ey. Waatoo kaŋ ay maarʼey ay dii ey, ay kaŋ almalaykaa cewey cire ka sujudu a se, nga kaŋ na hayey wey cebe ya ne.

\VS{9}Amma a nee ya ne: «Hawgay masi woo tee, ay manʼti kala ni nda ni arma annabey tam hangasinoo, nda borey kaŋ ga citaaboo woo šenney dii, sujudu Irkoy se.»

\VS{10}Woo banda ga, a nee ya ne: «Masi citaaboo woo annabitaray šenney tugu, zama waatoo man.

\VS{11}Boro kaŋ si šerre ma koy a ga šerretaray jaŋaa ra, boro kaŋ ga žiibi ma koy a ga žiiboo ra, boro šerrantaa ma koy a ga šerretaraa ra, Irkoy boro henanantaa ma koy a ga ka nga boŋ daŋ jere ga Irkoy se.»


\par }{\PP \VS{12}Isa nee: «Nga ne, ay ga kaa nda cahãyan, agay alhakoo goo ay kone, hala ya boro kul bana ka sawa nda nga teegoyoo.

\VS{13}Agay, agay ti Alfa nda Omega\FTNT{*}{{\FR 22:13 }{\FR{22.13
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{1.8.}}} kaŋ ti ijinaa nda ikokorantaa, maanaa šintinoo nda benantaa.


\par }{\PP \VS{14}Borey duu gomni kaŋ ga ngi darbay beerey ɲumay, woo ra i ga duu fondo ka ŋaa tuuroo kaŋ ga hunayan noo izey ra, i ga huru koyraa ra nda koyraa miɲey.

\VS{15}Hanšey, nda kottekoyney, nda woy nda aru izefututaray teekey, nda borowiikey, nda tooru ganakey, nda boro kul kaŋ ga baa taari wala a ga taari ma koy taray.


\par }{\PP \VS{16}Agay Isa, ay nʼay almalaykaa sanba a ma hayey wey seedetaraa tee war se war mʼa ka too
Egilizey do. Agay ti Dawda hayroo kaŋ ga hima nda tuuri kabe taaga kaŋ zay ka fatta tuuroo kaŋ dunbandi linjoo ga, subbaahi handaray nerantaa.»


\par }{\Q \VS{17}Irkoy
Hundoo nda woyhiijoo goo ma nee: «Kaa!»

\par }{\Q Boro kaŋ ga maa ma nee: «Kaa!»

\par }{\Q Boro kaŋ ga jaw ma kaa.

\par }{\Q Boro kaŋ ga baa ma zaa hunaroo haroo ra yaada.


\par }{\SH Šenni kokorantey
\par }
{\PP \VS{18}Agay, hayaa kaŋ ay gʼa šendandi boro kul ga kaŋ maa citaaboo woo annabitaray šenney manʼti kala: boro kaŋ tonton i ga, Irkoy ga bonawey kaŋ hantumandi citaaboo woo ra tonton a se.

\VS{19}Boro kaŋ na haya kumandi annabitaraa šenney wey ra kaŋ goo citaaboo ra, Irkoy ga kumandi nga bagaa ra tuuroo kaŋ ga hunayan noo ra nda koyra henanantaa ra kaŋyaŋ hantumandi citaaboo woo ra.


\par }{\PP \VS{20}Boraa kaŋ na hayey wey hakiikandi nee: «Cimi no, ay ga kaa nda cahãyan!» Amin. Kaa ir Koyoo Isa!


\par }{\PP \VS{21}Ir Koyoo Isa
anneemaa ma bara borey kul bande.

\par }