\NormalFont\ShortTitle{ALHUKUMOO}

{\MT Alhukumoo citaaboo

\par }{\IS Citaaboo fahamandiroo

\par }{\IP {\IT{Kabuyaney citaaboo benantaa ga cebe kaŋ Izirayel borey man gandaa kaŋ allaahidoo zandi i se. Alhukumoo citaaboo no ma kaa Kabuyaney citaaboo banda ga. Musa ga šenni beeri hinza har Izirayel borey se (zamnaa
1.1—4.43; 4.44—28.68; 28.69—30.20). Musa ga yee kate haya beerey ga kaŋ Irkoy nʼi tee nga jamaa se nga bajoo kaŋ sii nda kaydoo ra: a na amaana tee i bande, a nʼi gongu jiiri woytaacaa (40) saajoo naarumaa ra, a nʼi hallasi ngi iberey ra kʼi noo nga yaamarey nda allaahidey. Citaaboo woo manʼti hayey kaŋ harandi ka bisa nda ašariyawey kaŋ harandi de no a ga yee i ga kʼi filla. Musa mma šelaŋ a ra sanda waazukaw cimi kaŋ ga nga haŋajerkey cee i ma hongu Abadantaa laadirtaraa, i ma baa ka huna Irkoy cimoo bande. «Haŋajer, Izirayel! Abadantaa ti ir Koyoo, nga hinne ti Abadantaa. Ma baa Abadantaa, ni Koyoo nda ni binoo kul, nda ni hundoo kul, nda ni gaaboo kul.» (Zamnaa
6.4–5, a fillandi mo
Matiyu 22.37 ra). Sorrawey wey goo Izirayel naanaa linjoo ra, i goo mo nga Irkoy ganakey zaari kul ŋaarayrey ra.}}

\par }{\IP {\IT{Alhukumoo citaaboo zamna taaci kokorantey ra bayti hinka nda filla hinka goo: baytoo kaŋ se i ga nee «Musa baytoo» (zamnaa
32), nda fillaa kaŋ ga cebe takaa kaŋ nda Žozuwe suubandi ka huru Musa dogoo ra ka Izirayel gongu ka koy gandaa kaŋ allaahidoo zandi ra (zamnaa
31), nda Musa buuyanoo fillaa.}}

\par }{\IP {\IT{Alhukumoo citaaboo asaasoo manʼti kala «Ašariyaa tiiraa kaŋ duwandi Irkoy hugoo ra Žerizalem waatoo kaŋ Žosiyas laama» (Kokoyey 2to 22).}}

\par }{\IP {\IT{Alhukumoo citaaboo cawkey, a ma tee cee jinaa borey wala hõ borey, a gʼi bayrandi kaŋ gomnoo kaŋ adamize kul gʼa ceeci si duwandi kala boro ma haŋajer Irkoy se kaŋ ti Hallasikaa waati kul kaŋ no nda nongu kul kaŋ no ra.}}

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Musa filla jinaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Šenney ti wey kaŋ Musa nʼi har Izirayel kul se Žurdeŋ isaa se banda, saajoo ra, Ganganoo gandaa ra, Suf tenje, Paraŋ nda Tofel, nda Labaŋ, nda Haserot, nda Di-Zahab game.

\VS{2}Jirbi woy cindi foo (11) diray ti ka hun Horeb tondi hondoo do ka bisa Seyir gandaa tondi hondoo here ka koy Kadeš-Barneya.

\VS{3}Jiiri woytaacantoo (40to) handu woy cindi faantoo (11to) zaari jinaa ra, Musa šelaŋ Izirayel borey se nda takaa hunday kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar a mʼa har i se.

\VS{4}Woo teendi kaŋ a na Amor borey kokoyoo Sihoŋ kaŋ ga goro Hešboŋ, nda Bašaŋ gandaa kokoyoo Og kaŋ ga goro Aštarot koyraa ra nda Edreyi koyraa ra kar ka hin ey.


\par }{\PP \VS{5}Kaŋ i goo Žurdeŋ isaa se banda, Mowab gandaa ra, waatoo din no Musa šintin ka
ašariyaa woo fahamandi Izirayel borey se. A nee:


\par }{\SH Irkoy na Izirayel yaamar i ma tun ka koy
\par }
{\PP \VS{6}«Horeb tondi hondoo do, Abadantaa, ir Koyoo nee ir se: ‹War hanse ka gay tondi hondoo woo jere.

\VS{7}Wa kuubi ka koy, wa huru Amor borey tondi hondoo ra nda ngi taalammey kul do Ganganoo gandaa ra, tondi hondoo ra, hondey gandaa here ra, gurmaa ra, teekoo guraa ga, Kanaŋ borey gandaa nda Libaŋ, ka koy hala Efrat isa beeroo do.

\VS{8}Guna, ay na gandaa daŋ war jine, wa huru, gandaa ma tee war wane kaŋ Abadantaa nʼa žee war baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se kaŋ nga gʼa noo ngi nda ngi hayroo kaŋ ga kaa dumawey ga se.›»


\par }{\SH Musa na alwakiiliyaŋ gorandi
\par }
{\PP \VS{9}«Alwaatoo din, ay nee war se: ‹Agay hinne si hin ka war zaa.\FTNT{*}{{\FR 1:9 }{\FR{1.9
}}{\XT{Fattaroo 18.13–26.}}}

\VS{10}Abadantaa, war Koyoo na war boobandi, nga ne, hõ war ga boobo sanda beenaa handarawey.

\VS{11}Yala Abadantaa, ir baabey Koyoo ma war boobandi cee zenber (1.000) ka bisa hõ hinnaa, de a ma albarka daŋ war ra nda takaa kaŋ nda a nʼa har war se.

\VS{12}Taka foo nda agay hinne ga hin ka war šugullawey nda war yenjewey jeejaa zaa?

\VS{13}Wa aru lakkalkoyniyaŋ suuba war ra kaŋyaŋ goo nda bayray, kaŋyaŋ ga bayrandi war alkabiilawey ra, ay gʼi daŋ war jine sanda alwakiiliyaŋ.›

\VS{14}War nʼay zaabi ka nee: ‹Woo kaŋ ni nee ir mʼa tee ga boori.›

\VS{15}Woo ra ay na war alkabiilawey boŋkoyney zaa, aru lakkalkoyniyaŋ kaŋ ga bayrandi, ay nʼi daŋ war jine sanda boro zenber foo (1.000) se boŋkoyni, nda boro zangu foo (100) se boŋkoyni, nda boro woyguu (50) se boŋkoyni, nda boro woy (10) se boŋkoyni, nda war alkabiilawey goy juwalkey.

\VS{16}Waati follokaa din da ra, ay na war alkaaley yaamar ka nee i se: ‹War ma haŋajer war armey se, war ma ciiti nda šerretaray aru nda nga armaa wala yaw game kaŋ goo a do.

\VS{17}War masi boro guna ciitiyan ra. War ma haŋajer ikaccaa nda ibeeroo se. War masi hunbur adamize kul, zama ciitiyan manʼti kala Irkoy wane. Haya kaŋ šendi war se, war ma kate a ay do hala ya maarʼa.›

\VS{18}Alwaatoo woo, hayey kul kaŋ war ga hima kʼi tee, ay nʼi kul har war se.»


\par }{\SH Izirayel na Irkoy hoo gandaa miɲoo ga kaŋ allaahidoo zandi i se
\par }
{\PP \VS{19}«Woo banda ga, Abadantaa, ir Koyoo yaamaroo ga, ir hun Horeb tondi hondoo do ka saaji beeri hunburantaa woo kul kaŋ war dii a dunbu ka bisa, ka hanga fondaa kaŋ ga koy Amor borey tondi hondey do, ir too Kadeš-Barneya.

\VS{20}Ay nee war se: ‹War too Amor borey tondi hondoo do kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa noo ir se.

\VS{21}Guna, Abadantaa, ni Koyoo na gandaa daŋ ni jine, žigi ka koy mʼa zaa a ma tee ni wane sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni baabey Koyoo nʼa har ma ne. Masi hunbur, ni binoo masi dunbu.›


\par }{\PP \VS{22}War man agay ka nee: ‹Ir ma aruyaŋ sanba ir jine i ma gandaa lawre, i ma alhabar tee ir se kaŋ ra ir ga duu fondaa kaŋ nda ir ga žigi ka koy, nda koyrawey kaŋ ra ir ga huru.›

\VS{23}Šennoo woo kan ya ne, ay na aru woy cindi hinka (12) zaa war ra, alkabiila foo, aru foo.

\VS{24}I koy, i žigi tondi hondoo ga, de i too hala Eškol gooroo do kaŋ i nʼa monno.

\VS{25}I zaa gandaa tuuri-izey ra ka kate ey ir se, šennoo kaŋ i nʼa har ti: ‹Ganda henna no kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa noo ir se.›

\VS{26}Amma war mana baa war ma žigi ka koy, war ture Abadantaa, war Koyoo yaamaroo ga.

\VS{27}War ŋuunuŋuunu war hukkumey cire, war nee: ‹Abadantaa mma konna ir, woo se a nʼir fattandi Misira gandaa ra hala nga mʼir daŋ Amor borey kabey ra i mʼir halaci.›

\VS{28}Man ra ir ga žigi ka koy? Ir armey nʼir biney hasara ka nee: ‹Jama beeri no kaŋ borey bisa ir kayyan, koyra gaabanteyaŋ no kaŋ cetewey ga too beenaa, ir dii a ra ba Anak boroyaŋ.›\FTNT{†}{{\FR 1:28 }{\FR{1.28
}}{\XT{Kabuyaney 13.22.}}}


\par }{\PP \VS{29}Ay nee war se: ‹War biney masi dunbu, war masi hunbur ey.›

\VS{30}Abadantaa, war Koyoo kaŋ ga dira war jine, a ga wongu war se, sanda takaa kaŋ nda a nʼa tee war jine Misira

\VS{31}nda saajoo ra kaŋ ra ni dii kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni zaa sanda takaa kaŋ aru ga nga izʼaroo zaa, fondaa kul kaŋ ra war dira hala war ma too kate nongoo woo ra.

\VS{32}Amma woo kul, war mana war naanaa daŋ Abadantaa, war Koyoo ra

\VS{33}kaŋ ga dira war jine fondaa ra ka nongu ceeci war se kaŋ ra war ga goro. Cijin here, a ga huru war jine nuune ra ka fondaa kaarandi war se kaŋ ra war ga hima ka dira. Zaari here, a ga huru duula ra ka fondaa cebe war se.


\par }{\PP \VS{34}Abadantaa maa war ŋuunuŋuunuyaney, nga futuroo ra a žee ka nee:

\VS{35}‹Alwaddaa woo boro laaley, abada boro kul si dii ganda hennaa kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo war baabey se,

\VS{36}nda manʼti Kaleb, Yefune izʼaroo hinne, a ga dii a, ay gʼa noo nga nda nga izʼarey se gandaa kaŋ ra a dira, zama a na Abadantaa gana nda fondaa.›


\par }{\PP \VS{37}Agay mo, Abadantaa futu ay ga war maaganda se. A nee: ‹Ni mo, nʼsi huru a ra.

\VS{38}Žozuwe, Nun izʼaroo kaŋ ga goy ma ne ga huru a ra. A tee boro kaŋ nin, zama nga no ma Izirayel borey daŋ gandaa woo ra, a mʼa noo i se sanda tubu.

\VS{39}War izey kaŋ war nee: “Iberey gʼi dii”, war izʼarey kaŋ hõ i si ihenna nda ilaala kaa cere ra, ngi no ma huru a ra, ngi se ay gʼa noo, ngi no mʼa mayray.

\VS{40}Amma war, wa willi ka koy saajoo ra ka Kakaarey teekoo fondaa zaa.›


\par }{\PP \VS{41}War nʼay zaabi ka nee: ‹Ir na zunubu tee Abadantaa ga, ir ga žigi ka koy wongu nda takaa kaŋ nda Abadantaa, ir Koyoo nʼir yaamar.› War na war wongu jinawey zaa war centey ga, war naanay kaŋ a ga faala war se ka žigi tondi hondoo ra.

\VS{42}Amma Abadantaa nee ya ne: ‹Nee i se: “War masi žigi ka koy, war masi wongu, zama ay sii war game, woo ra war masi koy naŋ war iberey ma war kar.”›

\VS{43}Ay šelaŋ war se, amma war mana haŋajer, war wanji Abadantaa yaamarey ga, war fooma ka žigi tondi hondoo ra.

\VS{44}Woo ra Amor borey kaŋ goo tondi hondoo ra fatta ka war kubay, ka war gaaray sanda takaa kaŋ ayuuhamney gʼa tee, za Seyir hala Horma, i na war kar.

\VS{45}War yee kateroo ga, war hẽe Abadantaa jine, amma Abadantaa mana maa war hẽeney se, a mana haŋajer war se.

\VS{46}Woo ra war goro Kadeš ka waati kuku tee no din.»




\par }\Chap{2}{\PP \VerseOne{1}«Woo banda ga, ir kuubi ka koy saajoo here ka Kakaarey teekoo fondaa zaa, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har ya ne. Ir gay ir ga Seyir gandaa tondi hondoo kuubi kʼa bere jirbi boobo.»


\par }{\SH Izirayel borey na Edom, nda Mowab, nda Amoŋ borey gandawey dunbu ka bisa
\par }
{\PP \VS{2}«Abadantaa šelaŋ ya ne ka nee:

\VS{3}‹War gay war ga tondi hondoo woo kuubi kʼa bere, sohõ, wa kuubi ka koy hawsa here.

\VS{4}Jamaa noo yaamaroo woo ka nee: “War ga bisa nda war armey gandaa hirroo, Eso borey kaŋ ga goro Seyir. I ga hunbur war, amma war ma hanse ka hawgay.

\VS{5}War masi yenje wiri i ga, zama ay si war noo ngi gandaa ra ba ceetaami doo. Zama Eso se ay na Seyir tondi hondoo noo a ma tee nga halaalaa.

\VS{6}Ŋaayanoo kaŋ war gʼa ŋaa i do, war mʼa day nda nooru. Ba haroo kaŋ war gʼa haŋ, war mʼa day nda nooru.”

\VS{7}Zama Abadantaa, ni Koyoo nka albarka daŋ ni kabe goyoo kul ra, a na ni diraa hawgay saaji beeroo woo ra. Jiiri woytaaci (40) ti woo kaŋ Abadantaa goo ni bande, haya kul mana ni gaza.›


\par }{\PP \VS{8}Woo banda ga, ir nʼir armey, Eso borey kaŋ ga goro Seyir gandaa ra naŋ ka koy. Ir mooru Ganganoo gandaa fondaa, nda Elat, nda Esiyoŋ-Geber koyrawey, ka kuubi ka koy Mowab saajoo fondaa ra.


\par }{\PP \VS{9}Abadantaa nee ya ne: ‹War masi Mowab wiri, war masi wongu ceeci i ga, zama ay si ni noo haya kul mʼa mayray nga gandaa ra, zama Lotu izʼarey se ay na Ar noo i mʼa mayray.›

\VS{10}Cee jinaa, Emi borey no ma goro no din, jama beeri, i ga boobo, i goo nda kayyan sanda Anak borey.

\VS{11}Ngi mo nda Anak borey ga laasaabandi Refa boro. Amma Mowab borey si nee i se kala Emi borey.

\VS{12}Cee jinaa, Hori borey no ma goro Seyir gandaa ra. Eso borey na kabey kokobu kʼi halaci, ka goro ngi dogoo ra, sanda takaa kaŋ Izirayel nʼa tee gandaa kaŋ goo a kone se, woo kaŋ Abadantaa nʼa noo a se.

\VS{13}‹Sohõ, wa tun ka koy Zered haroo deŋ.› Ir na Zered haroo deŋ.

\VS{14}Jiiri waranza cindi yaaha (38) no ir nʼa tee diray ra, ka hun Kadeš-Barneya hala Zered haroo deŋyanoo, hala waatoo kaŋ ra wongu-izey alwaddaa kul ben jamaa kaloo ra, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa žee i se.

\VS{15}Abadantaa hunday kaboo ka tun i ga kʼi benandi jamaa kaloo ra, hala i kul dere pat.


\par }{\PP \VS{16}Waatoo kaŋ wongu-izey kul buu ka ben jamaa game,

\VS{17}Abadantaa šelaŋ ya ne ka nee:

\VS{18}‹Hõ nʼga bisa nda Mowab gandaa hirroo, Ar here.

\VS{19}Nʼga too Amoŋ borey hirroo tenje. Masʼi wongu, masi yenje wiri i ga, zama ay si ni noo haya kul mʼa mayray Amoŋ borey gandaa ra, zama Lotu izʼarey se ay nʼa noo i mʼa mayray.›

\VS{20}Gandaa din mo bay ka laasaabandi Refa borey wane, Refa borey ka cindi ka goro a ra. Amoŋ borey si nee i se kala Zamzum borey,

\VS{21}jama beeri, i ga boobo, i goo nda kayyan sanda Anak borey. Abadantaa nʼi halaci Amoŋ borey jine. Amoŋ borey nʼa kabey kokobu ka goro dogey ra.

\VS{22}Woo da no Abadantaa nʼa tee Eso borey se kaŋ ga goro Seyir gandaa ra kaŋ a na Hori borey halaci i jine. I na kabey kokobu ka goro dogey ra hala hõ.

\VS{23}Awi borey kaŋ cindi ka goro koyrawey ra hala Gaaza, Kaftor borey kaŋ hun Kaftor nʼi halaci ka goro dogey ra.»


\par }{\SH Sihoŋ laamaa diyandi
\par }
{\PP \VS{24}«Wa tun ka koy Arnoŋ isaa deŋ. Guna, ay na Sihoŋ, Amor boraa kaŋ ti Hešboŋ kokoyoo nda nga gandaa daŋ ni kaboo ra. Za sohõ da, mʼa zaa, ma wongu wiri a ga.

\VS{25}Hõ ay ga šintin ka ni hunburaa daŋ jamawey kul ra kaŋ goo aduɲɲa ra, nda i maa ni alhabaroo, i ga jijiri, biney ga dunbu ni jine.


\par }{\PP \VS{26}Ay na dontokawyaŋ sanba nda alaafiyaa šenniyaŋ ka hun Kedemot saajoo ra ka koy Sihoŋ, Hešboŋ kokoyoo do ka nee a se:

\VS{27}‹Ay ga baa ya bisa nda ni gandaa, fondaa de bande ay ga hanga, ay si šiiri kabe guma here wala iwaawa here.

\VS{28}Ŋaahayaa kaŋ ay gʼa ŋaa, mʼa neere ya ne, haroo kaŋ ay gʼa haŋ, mʼa neere ya ne. Ya mma baa de ya bisa.

\VS{29}Woo no Eso borey kaŋ ga goro Seyir gandaa ra, nda Mowab borey kaŋ ga goro Ar nʼa tee ya ne. Ni mo, takaa woo da tee ya ne hala waati kaŋ ay na Žurdeŋ isaa deŋ ka bisa ka huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa noo ir se.›

\VS{30}Amma Sihoŋ, Hešboŋ kokoyoo mana yadda ir ma bisa nda nga do, zama Abadantaa, ni Koyoo nka hiɲoo šendandi, ka binoo kogandi hala nga mʼa noo ma ne sanda takaa kaŋ nda a goo ni kaboo ra hõ.

\VS{31}Abadantaa nee ya ne: ‹Guna, za sohõ da ay šintin ka Sihoŋ nda nga gandaa daŋ ni kaboo ra. Za sohõ da, nga gandaa zaa a ma tee ni wane.›

\VS{32}Sihoŋ nda nga jamaa kul fatta kʼir kubay kʼir wongu Yahas.

\VS{33}Abadantaa, ir Koyoo nʼa noo ir se, ir na nga, nda izʼarey, nda nga jamaa kul kar.

\VS{34}Alwaatoo din, ir na nga koyrawey kul dii kʼi halaci sõy, arey, nda woyey, nda zankey, ir mana baahunante kul naŋ.

\VS{35}Adabbawey nda
alganiimaa kaŋ ir duu a koyrawey kaŋ ir nʼi dii ra de bara ir kone.

\VS{36}Ka hun Aroyer kaŋ ti koyra kaŋ goo Arnoŋ haroo miɲoo ga nda koyraa kaŋ goo gooroo ra ka koy hala Galad, koyra sii no kaŋ ga gaabi ir se. Abadantaa, ir Koyoo nʼi kul daŋ ir kabey ra.

\VS{37}Amma mana man Amoŋ borey gandaa here, nda nongey kul kaŋ goo Yabok haroo miɲoo ga, nda koyrawey kaŋ goo tondi hondey ra, nda haya kaŋ ir Koyoo nʼir yaamar ir masi too a do.»




\par }\Chap{3}{\SH Og laamaa diyandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Woo banda ga, ir kuubi ka žigi ka koy nda Bašaŋ fondaa. Og, Bašaŋ kokoyoo nʼir kubay, nga nda nga jamaa kul kʼir wongu Edreyi.

\VS{2}Abadantaa nee ya ne: ‹Masi hunbur a, ay nʼa daŋ ni kaboo ra, nga, nda nga jamaa kul, nda nga gandaa. Ma hayaa tee a se kaŋ nʼnʼa tee Sihoŋ, Amor borey kokoyoo se kaŋ goro Hešboŋ.›

\VS{3}Abadantaa, ir Koyoo na Og, Bašaŋ kokoyoo daŋ ir kabey ra koyne nda nga jamaa kul. Ir nʼa kar, ir mana baahunante kul naŋ.

\VS{4}Waatoo woo ra, ir na nga koyrawey kul dii, ba koyra foo sii no kaŋ ir manʼa dii: koyra woydu (60) no, maanaa Argob koyraa laamaa kul, Argob sii kala Bašaŋ laboo ra kaŋ goo kokoyoo Og laamaa ra.

\VS{5}Koyrawey wey kul, cete kukuyaŋ no mʼi kuubi kʼi bere, nda ganbuyaŋ kaŋ kufalandi. Koyra booboyaŋ mo goo no kaŋ ga cete sii.

\VS{6}Ir nʼi halaci sõy sanda takaa kaŋ ir nʼa tee Sihoŋ, Hešboŋ kokoyoo se. Ir na koyra foo kul halaci sõy, arey, nda woyey, nda zankey.

\VS{7}Amma ir na adabbawey kul nda
alganiimawey kaŋ ir duu ey koyrawey ra zaa ir boŋ se.»


\par }{\SH Galad gandaa zamnaroo
\par }
{\PP \VS{8}«Waatoo din ra, ir na Amor borey kokoy hinkaa gandawey taa i kone Žurdeŋ isaa se banda, kʼa dii za Arnoŋ isaa miɲoo hala Hermoŋ tondi hondoo do.

\VS{9}Sidoŋ borey mma Hermoŋ cee nda Siryoŋ, Amor borey ga nee a se Senir.

\VS{10}Ir na ganganoo koyrawey kul taa, nda Galad kul, nda Bašaŋ kul, ka koy hala Salka nda Edreyi, Bašaŋ koyrawey kaŋ goo Og laamaa ra.

\VS{11}Og, Bašaŋ kokoyoo hinne ka cindi Refa borey ra. Nga daaroo mana teendi nda kala guuru. Nga kuuyanoo manʼti kala kabedaaru yagga, nga hayyanoo kabedaaru taaci, aru kabedaaru. Daaroo sii kala Amoŋ borey galloo ra kaŋ se i ga nee Raba.


\par }{\PP \VS{12}Waatoo din, ir na gandaa woo mayray. Ka hun za Arnoŋ haroo miɲoo kaŋ ti Aroyer gandaa, nda Galad tondi hondoo jeroo, nda nga koyrawey, ay nʼi noo Rubeŋ borey nda Gad borey se.

\VS{13}Manase alkabiila jeraa se ay na Galad cindoo noo nda Bašaŋ kul kaŋ ti Og laamaa, maanaa Argob koyraa laamaa kul. Bašaŋ kul mma ciyandi Refa borey nongu.

\VS{14}Yahir, Manase boro na Argob laamaa kul dii hala Gešur borey nda Maaka borey gandaa hirroo ga. A na nga maaɲoo daŋ Bašaŋ ga kaŋ se i ga nee Yahir koyra buuna-buunawey hala hõ.

\VS{15}Ay na Galad noo Makir se.

\VS{16}Ay na Rubeŋ borey nda Gad borey noo nongoo kaŋ ga hun Galad ka koy hala Arnoŋ isaa do, isaa gamoo ti nga hirroo ka koy hala Yabok isaa kaŋ ti Amoŋ borey gandaa hirroo,

\VS{17}nda Ganganoo gandaa, maanaa Žurdeŋ isaa guraa. Ka hun Genezaret haroo do ka koy Ganganoo gandaa din teeko Ciiri-ciirantaa do, Pisiga tondi hondoo zunbudogey cire, dandi here.


\par }{\PP \VS{18}Waatoo din ra, ay na war yaamar ka nee: ‹Abadantaa, war Koyoo na gandaa woo daŋ war kabey ra hala a mʼa tee war wane. War kul, wongaarey, war ma wongu jinawey zaa ka bisa war armey jine kaŋ ti Izirayel borey.

\VS{19}War wandey, nda war zankey, nda war adabbawey hinne no ma goro war koyrawey ra kaŋ ay nʼi noo war se, ay ga bay kaŋ war goo nda adabba booboyaŋ.

\VS{20}War ma woo tee hala waati kaŋ Abadantaa na war armey noo hunanzamay sanda war, ngi hunday ma duu gandaa kʼa mayray kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa noo i se Žurdeŋ isaa jere faa ga. Woo banda ga, war ga willi, boro foo kul ga kaa ka goro nga dogoo ra kaŋ ay nʼa noo war se.›


\par }{\PP \VS{21}Alwaatoo din ra, ay na Žozuwe yaamar ka nee: ‹Ni moɲey dii haya kul kaŋ Abadantaa, war Koyoo nʼa tee kokoy hinkaa woo se. Takaa woo da no Abadantaa gʼa tee laamawey kul kaŋ ra nʼga bisa.

\VS{22}War masi hunbur ey, Abadantaa, war Koyoo hunday no ma wongu war se.›»


\par }{\SH Musa si huru Kanaŋ gandaa ra
\par }
{\PP \VS{23}«Waatoo din ay na Abadantaa suurandi ka nee:

\VS{24}‹Ay Koyoo, Abadantaa, ni šintin ka agay, ni tamoo cebe ni jeeraa nda ni kabe gaabantaa. May ti koyoo kaŋ goo beenaa ra nda laboo ga kaŋ ga hin ka goy tee kaŋ ga hima nda ni hinoo teegoyey?

\VS{25}Naŋ ya bisa, ay gʼa wiri ni ga, hala ya dii ganda hennaa kaŋ goo Žurdeŋ isaa se banda, tondi hondu henney wey nda Libaŋ gandaa.›

\VS{26}Amma Abadantaa futu ay ga war maaganda se, a mana haŋajer ya ne. Abadantaa nee ya ne: ‹A wasa, masi yee ka šelaŋ ya ne hayaa woo ga!

\VS{27}Žigi Pisiga tondi hondoo ga, ni moɲey jer dangay here, nda hawsa here, nda gurma here, nda dandi here, guna nda ni moɲey, zama nʼsi bisa Žurdeŋ isaa woo ga.\FTNT{*}{{\FR 3:27 }{\FR{3.27
}}{\XT{Kabuyaney 27.12.}}}

\VS{28}Žozuwe noo yaamaryaŋ, a noo gaabi, ma bine daŋ a ra, nga no ma huru jamaa woo jine, nga no ma gandaa kaŋ nʼga dii a noo jamaa se a ma tee nga tuboo.›

\VS{29}Ir cindi gooroo ra, Bet-Pewor koyraa tenje.»




\par }\Chap{4}{\SH Izirayel borey ma dira nda Irkoy ašariyaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Aywa sohõ Izirayel, haŋajer hantumey nda hantumey kaŋ kayandi se kaŋ ay gʼi cawandi war se war ma duu ka dira nda ey, hala war ma huna, war ma huru gandaa ra kʼa mayray kaŋ Abadantaa, war baabey Koyoo gʼa noo war se.

\VS{2}War masi haya kul tonton šennoo ga kaŋ ay gʼa noo war se, war masi haya kul kaa a ra. War ma Abadantaa, war Koyoo yaamarey dii kaŋ ay gʼi noo war se.


\par }{\PP \VS{3}War moɲey dii hayaa kaŋ Abadantaa nʼa tee Bal kaŋ ti Pewor\FTNT{*}{{\FR 4:3 }{\FR{4.3
}}{\FT{Tondi hondu maa no,
}}{\XT{Kabuyaney 23.28.}}} koyoo šennoo ra. Abadantaa, ni Koyoo na borey kul kaŋ hanga Bal-Pewor bande halaci war game.

\VS{4}Amma war kaŋ hawa Abadantaa, war Koyoo ga, war kul ga huna hõ.


\par }{\PP \VS{5}Nga ne, ay na hantumyaŋ nda hantumyaŋ kaŋ kayandi cawandi war se nda takaa kaŋ nda Abadantaa, ay Koyoo nʼay yaamar, hala war mʼi ka dira gandaa game kaŋ ra war ga huru kʼa mayray.

\VS{6}War mʼi dii, war mʼi ka dira, woo ra dumey kaŋ ga maa hantumey wey kul ga dii kaŋ war goo nda lakkal nda bayray. I ga nee: ‹Gandaa beeroo woo manʼti kala dumi kaŋ goo nda lakkal, a ga faham.›

\VS{7}Ganda beeri foo bara no kaŋ goo nda koy kaŋ ga man a sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ir Koyoo ga man ir waati kul kaŋ ir nʼa cee?

\VS{8}Ganda beeri foo bara no kaŋ goo nda yaamar nda hantum šerranteyaŋ kaŋ kayandi sanda
ašariyaa woo kul kaŋ ay gʼa daŋ war jine hõ?»


\par }{\SH Bangandiroo kaŋ teendi Horeb tondi hondoo boŋ
\par }
{\PP \VS{9}«Amma ni boŋ hawgay, ma ni boŋ lakkal ni hunaroo kul ra, masi koy dirɲa hayey kaŋ ni moɲey dii ey i ma hun ni binoo ra. Mʼi bayrandi ni izey se nda ni izey izey se.


\par }{\PP \VS{10}Hongu hanoo kaŋ ni kay Abadantaa, ni Koyoo jine Horeb, waatoo kaŋ Abadantaa nee ya ne: ‹Jamaa marga ay jere. Ay ga baa i ma maa ay šenney kʼi denden, hala i ma wan ka hunbur agay waatoo kul kaŋ i gʼa tee laboo ga, de i mʼi cawandi ngi izey se.›

\VS{11}Hanoo din, war kaa ka man, war kay tondi hondoo cire. Hondoo kul no ma dii nda nuune hala beenaa ra, kubay nda duula bibi tik goo no.

\VS{12}Abadantaa šelaŋ war se nuune game. War maa šenniyaŋ, war mana dii gaaham, jinde de no.

\VS{13}A na nga
amaanaa daŋ war jine, amaanaa kaŋ a nee war mʼa dii, yaamar woyaa (10). A nʼi hantum tondi walha hinka ga.

\VS{14}Alwaatoo din, Abadantaa nʼay yaamar ya war cawandi hantumyaŋ nda hantumyaŋ kaŋ kayandi hala war mʼi ka dira gandaa ra kaŋ war goo ma bisa ka koy a mayray.»


\par }{\SH Izirayel jamaa si hima ka tooru gana
\par }
{\PP \VS{15}«Hanoo kaŋ Abadantaa šelaŋ war se nuunaa game Horeb, war mana dii gaaham kul, woo se wa war boŋ hawgay,

\VS{16}war masi koy war boŋ hasara ka tooru hanse, koy kul kaŋ assuuraa no, a ma tee aru dumi, wala woy,

\VS{17}wala a ma tee adabba dumi kaŋ goo laboo ga, dumi kul kaŋ no, a ma tee ciraw fatakoyni dumi kaŋ ga deeši, dumi kul kaŋ no,

\VS{18}a ma tee haya dumi kaŋ ga ziilam-ziilam laboo ga, dumi kul kaŋ no, a ma tee hamiisa dumi kaŋ goo harey ra laboo cire, dumi kul kaŋ no.

\VS{19}Masi ni moɲey jer beene ka waynaa guna, wala handoo, wala handarawey, wala haya kul kaŋ goo beenaa ra. Masi naŋ ma sujudu i se kʼi gana, hayey wey, Abadantaa, ni Koyoo nkʼi noo dumey kul kaŋ goo nongu kul kaŋ no aduɲɲa ra.

\VS{20}Amma war, Abadantaa nka war zaa ka war kaa Misira ra kaŋ ga hima nda guuru mennandi alforon, hala war ma tee nga jamaa, nga tuboo, sanda takaa kaŋ war gʼa tee hõ.


\par }{\PP \VS{21}Abadantaa futu ay ga war maaganda se, a žee kaŋ ay si bisa Žurdeŋ isaa ga, de mo ay si huru ganda hennaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu.

\VS{22}Zama agay, ay ga buu gandaa woo ra, ay si Žurdeŋ isaa deŋ, amma war, war gʼa deŋ, de war ga ganda hennaa woo mayray.

\VS{23}Wa war boŋ hawgay, war masi koy dirɲa
amaanaa kaŋ Abadantaa, war Koyoo nʼa daŋ nga nda war game, ka koy tooru hanse, a ma tee kunturu kul kaŋ no kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar masʼa tee.

\VS{24}Zama Abadantaa, ni Koyoo manʼti kala nuune beeri, Koy no kaŋ ga canse.


\par }{\PP \VS{25}Waati kaŋ ni duu ize nda haamayaŋ, waati kaŋ war gay gandaa ra, nda war na war boŋ hasara, nda war na tooru hanse, kunturu dumi kul kaŋ no, nda war na goy futu tee Abadantaa, ni Koyoo jine kaŋ nʼa futandi,

\VS{26}aywa, hõ ay ga beenaa nda laboo cee i ma tee war se seede, war ga cahã ka dere gandaa ra kaŋ war gʼa mayray Žurdeŋ isaa deŋyanoo banda ga, war si duu aloomur: war ga halaci sõy.

\VS{27}Abadantaa ga war say-say dumey ra, boro hinna kaccu no ma cindi gandawey kaŋ ra Abadantaa ga war ka koy.

\VS{28}No din ra war ga koyyaŋ gana kaŋ adamize kabe kʼi tee, bundu nda tondi kaŋyaŋ si hin ka dii, i si hin ka maa, i si hin ka ŋaa, i si hin ka maa haya hew.

\VS{29}Woo ga, no din war ga Abadantaa, ni Koyoo ceeci, nʼga duu a nda nʼgʼa ceeci nda ni binoo kul nda ni hundoo kul.

\VS{30}Waati kaŋ ni goo binemarayyan ra, de hayey wey kul duu ni, waatey kaŋ ga kaa ra nʼga yee kate Abadantaa, ni Koyoo ga, nʼga haŋajer šennoo se.

\VS{31}Zama Abadantaa, ni Koyoo manʼti kala Koy tamallante. A si ni naŋ, a si ni halaci, a si dirɲa amaanaa kaŋ a nʼa žee ni baabey se.»


\par }{\SH Abadantaa hinne ti Koy
\par }
{\PP \VS{32}«Ay gʼa wiri ni ga, hãa, waatey kaŋ bisa ra, zaarey kaŋ na ni jin, za hanoo kaŋ Irkoy na adamize taka laboo ga, aduɲɲa boŋ foo ka koy boŋ faa ga, wala haya teendi kaŋ ga too woo beeriyan? Boro bay ka maa woo cine?

\VS{33}Dumi goo no kaŋ bay ka maa koy jinde a ga šelaŋ nuune game wala, sanda takaa kaŋ ni, ni maarʼa, de nʼga huna?

\VS{34}Koy bay ka siiyan, nda tammaasayaŋ, nda kayfiyaŋ, nda wongu, nda kabe gaabante, nda hini, nda teegoy beeri hunburante tee ka koy ganda taa ganda tana kone, sanda hayaa kul kaŋ Abadantaa, war Koyoo nʼa tee war se Misira ni moɲey cire?

\VS{35}Ni, i na hayey kaarandi ma ne, hala ma duu ka bay kaŋ Abadantaa hinne ti Koy, koy foo sii no kala nga.

\VS{36}A na ni mandi nga jindoo kaŋ hun beenaa ra ka ni cawandi. Laboo ga, a na ni cebe nga nuune beeroo, nuunaa gamoo ra, ni maa nga šenney.

\VS{37}Zama a baa ni baabey, a na ngi hayroo suuba dumawey ga, nga hunday ka ni kaa Misira nda nga hini beeroo.

\VS{38}A na dumey kaŋ boobo nda ni, i gaabi nda ni gaaray ni jine, hala nga ma kate ni ka ngi gandaa noo ma ne a ma tee ma ne tubu, sanda takaa kaŋ a gʼa tee hõ.

\VS{39}Hõ ma bay, ma miile a ga kaŋ Abadantaa ti Irkoy kaŋ goo beenaa ra, beene, nda laboo ga, ganda. Koy tana sii no.

\VS{40}Ma nga hantumey nda nga yaamarey dii kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ, hala ma duu ka duu gomni, ni nda ni izey ni dumaa ga, de mo ma duu aloomur laboo ga kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne hala abada.»


\par }{\SH Koyra hinza kaŋ goo Žurdeŋ isaa banda ga kaŋ ga boro ga nga boŋ talfi
\par }
{\PP \VS{41}Waatoo din, Musa na koyra hinza daŋ jere ga Žurdeŋ isaa se banda, waynahunay kaboo here,

\VS{42}hala i ma tee nongu kaŋ ra boro kaŋ na nga cinaa wii bila murayyan, manʼti konnaray se, boraa ma hin ka zuru ka koy nga boŋ talfi koyrawey wey affoo ga, a ma huna.

\VS{43}Koyrawey manʼti kala: Beser kaŋ goo saajoo ganganoo ra ma tee Rubeŋ borey wane, Ramot-Galad ma tee Gad borey wane, Golaŋ kaŋ goo Bašaŋ gandaa ra ma tee Manase borey wane.


\par }{\SH Musa filla hinkantoo
\par }
{\PP \VS{44}Woo ti
ašariyaa kaŋ Musa nʼa daŋ Izirayel borey jine.

\VS{45}Wey ti seedetarawey, nda hantumey, nda hantumey kaŋ kayandi kaŋ Musa nʼi har Izirayel borey se waatoo kaŋ i fatta Misira.

\VS{46}Woo mana teendi kala Žurdeŋ isaa se banda, Bet-Pewor koyraa tenje, Amor borey kokoyoo Sihoŋ gandaa ra kaŋ si goro kala Hešboŋ, Musa nda Izirayel borey hin a kaŋ i fatta Misira.

\VS{47}I na nga gandaa dii, i na Og, Bašaŋ kokoyoo gandaa mo dii. Amor borey kokoy hinkaa woo mana laama kala Žurdeŋ isaa se banda, waynahunay kaboo here,

\VS{48}kʼa dii za Aroyer kaŋ goo Arnoŋ haroo miɲoo ga hala Siwoŋ, maanaa Hermoŋ,

\VS{49}Žurdeŋ isaa se banda ganganoo kul, waynahunay kaboo here, hala Ganganoo gandaa teekoo\FTNT{†}{{\FR 4:49 }{\FR{4.49
}}{\FT{Ganganoo gandaa teekoo, teeko Ciiri-ciirantaa no,
}}{\XT{Žozuwe 3.16.}}} do Pisiga tondi hondoo zunbudogey cire.




\par }\Chap{5}{\SH Yaamar woyaa (10)
\par }
{\R (Fattaroo 20.1–17)

\par }{\PP \VerseOne{1}Musa na Izirayel borey kul cee, a nee i se: «Haŋajer, Izirayel, hantumey nda hantumey kaŋ kayandi se kaŋ ay gʼi daŋ war jine hõ. War mʼi caw, war ma gaabandi kʼi ka dira.

\VS{2}Abadantaa, ir Koyoo na
amaana daŋ ir nda nga game Horeb.

\VS{3}Manʼti ir baabey bande Abadantaa na amaanaa woo tee, ir bande a nʼa tee, ir kaŋ kul ga huna hõ ne ra.

\VS{4}Abadantaa šelaŋ war se mee nda mee tondi hondoo boŋ nuunaa game.

\VS{5}Waatoo din, ay kay Abadantaa nda war game ka Abadantaa šennoo har war se, zama war ga hunbur nuunaa, de war mana žigi hondoo boŋ. Abadantaa nee:


\par }{\PP \VS{6}‹Agay ti Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra.


\par }{\PP \VS{7}Masi koy tana gana ay banda ga.


\par }{\PP \VS{8}Masi tooru hanse, masi bii tee kaŋ ga hima nda haya kaŋ goo beene beenaa ra, wala ganda laboo ga, wala haroo ra laboo cire.


\par }{\PP \VS{9}Masi sujudu koyey wey se, masʼi gana, zama agay, Abadantaa, ni Koyoo manʼti kala Koy kaŋ ga canse ma ne ka baaba kaŋ konna agay layboo ka hanga hala nga izey alwadda hinzantoo ka koy itaacantoo ga.

\VS{10}Amma ay ga agay arrahamaa cebe alwadda zenberyaŋ se kaŋ ga baa agay, de i gʼay yaamarey dii.


\par }{\PP \VS{11}Masi Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo cee bila addalil, zama Abadantaa si boro naŋ kaŋ ga nga maaɲoo cee bila addalil.


\par }{\PP \VS{12}Ma
hunanzamzaaroo kayandi, a ma yeetandi jere ga ya ne sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo nʼa ni yaamar.

\VS{13}Jirbi iddu ma goy, ma ni almušakkawey kul tee.

\VS{14}Amma jirbi iyyantoo, hunanzamzaari no Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga. Masi almušakka kul tee, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, takaa din da ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda ni hawoo, nda ni farkaa, nda ni adabbaa kul, nda taabuši kaŋ goo ni koyrawey ra, hala ni baɲɲaa nda ni koŋŋaa ma hunanzam sanda ni takaa.

\VS{15}Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira, de Abadantaa, ni Koyoo na ni fattandi nda kabe gaabante nda hini. Woo se Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar ma hunanzamzaaroo kayandi.


\par }{\PP \VS{16}Ma ni baabaa nda ni ɲaa beerandi nda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar hala ma duu aloomur, ma duu gomni gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.


\par }{\PP \VS{17}Masi boro wii.


\par }{\PP \VS{18}Masi zina.


\par }{\PP \VS{19}Masi zay.


\par }{\PP \VS{20}Masi taari seedetaray tee ni cinaa ga.


\par }{\PP \VS{21}Masi ni cinaa wandoo boonay, masi moo daŋ ni cinaa hugoo ra, wala nga faaroo, wala nga baɲɲaa, wala nga koŋŋaa, wala nga hawoo, wala nga farkaa, wala haya kul kaŋ ti ni cinaa wane.›


\par }{\PP \VS{22}Šenney wey, Abadantaa manʼi har kala war jamaa kul se tondi hondoo boŋ, nuunaa game, duulayaŋ nda kubay bibi tik, nda jinde beeri bila nda šenni kul ma tonton i ga. A nʼi hantum tondi walha hinka ga kʼi noo ya ne.»


\par }{\SH Musa ga šelaŋ Irkoy nda Izirayel borey game
\par }
{\PP \VS{23}«Waatoo kaŋ war maa jindoo kubaa game, ka gar hondoo kul goo ma dii nda nuune, war kaa ka kay ay jine, maanaa war alkabiilawey boŋkoyney kul nda war boro beerey.

\VS{24}War nee: ‹Abadantaa, ir Koyoo nʼir cebe nga daržaa nda nga beeraa. Ir maa jindoo nuunaa game, hanoo din, ir dii kaŋ Irkoy ga hin ka šelaŋ boro se, boraa hundoo ma cindi a ra.

\VS{25}Sohõ, macin se ir ga buu? Zama nuune beeroo woo gʼir gon! Nda ir cindi ir ga maa Abadantaa, ir Koyoo jindoo, ir ga buu.

\VS{26}May ti boraa baahunantey kul ra kaŋ bay ka maa sanda takaa kaŋ nda ir maa Irkoy hunantaa jindoo ga šelaŋ nuune game, de koyoo ma huna?

\VS{27}Ni, koy, ma haŋajer hayaa kul kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa har. Ni, ma hayaa kul har ir se kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa har ma ne, ir ga haŋajer a se, ir gʼa tee da.›


\par }{\PP \VS{28}Abadantaa maa hayaa kaŋ war nʼa har ya ne. Abadantaa nee ya ne: ‹Ay maa hayaa kaŋ jamaa woo nʼa har ma ne. Hayaa kul kaŋ i nʼa har ga boori.

\VS{29}Jalla, nda a gar ba i mma bara nda binoo woo waati kul ka hunbur agay kʼay yaamarey kul dii, hala ngi nda ngi izey ma duu ka duu gomni hala abada!

\VS{30}Koy nee i se: “Wa yee war hukkumey ra.”

\VS{31}Amma ni, cindi ay bande ne, ay ga yaamarey kul, nda hantumey, nda hantumey kaŋ kayandi har ma ne kaŋ mʼi cawandi i se hala i mʼi ka dira gandaa ra kaŋ ay gʼa noo i se i mʼa mayray.›

\VS{32}Wa hawgay war ma hayey ka dira kaŋ nda Abadantaa, war Koyoo na war yaamar. War masi šiiri kabe guma here wala iwaawa here.

\VS{33}War ma hanga fondaa kul kaŋ Abadantaa, war Koyoo nʼa yaamar war se, hala war ma duu ka huna, war ma duu gomni, war ma duu aloomur gandaa ra kaŋ war ga kaa kʼa mayray.»




\par }\Chap{6}{\SH Ma baa Abadantaa, ni Koyoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Yaamaroo, nda hantumey, nda hantumey kaŋ kayandi ne kaŋ Abadantaa, war Koyoo yaamar i mʼi cawandi war se hala war mʼi ka dira gandaa kaŋ ra war goo ma bisa ka koy a mayray,

\VS{2}hala ma hunbur Abadantaa, ni Koyoo ni hunaroo kul ra, ni, nda ni izoo, nda izoo izoo ka nga hantumey, nda nga yaamarey kul dii, wey kaŋ agay, ay gʼi har ma ne hala ma duu aloomur.

\VS{3}Adiši ma haŋajer, Izirayel, ma hawgay kʼi ka dira, hala ma duu gomni, de war ma gooru ganda ra kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni baabey Koyoo nʼa har ma ne.

\VS{4}Haŋajer, Izirayel! Abadantaa ti ir Koyoo, nga hinne ti Abadantaa.

\VS{5}Ma baa Abadantaa, ni Koyoo nda ni binoo kul, nda ni hundoo kul, nda ni gaaboo kul.

\VS{6}Šenney wey kaŋ ay gʼi har ma ne hõ ma cindi ni binoo ra.

\VS{7}Mʼi cawandi henna ni izey se, mʼi har waati kaŋ ni goo ni do, nda waati kaŋ nʼga dira, nda waati kaŋ nʼga kani, nda waati kaŋ nʼga tun.

\VS{8}Mʼi haw ni kaboo ga sanda tammaasa, mʼi haw ni teɲaa mo ga i ma tee silbay.

\VS{9}Mʼi hantum ni hugoo miɲoo ganboo carawey ga nda ni koyrawey miɲey ga.»


\par }{\SH Izirayel si hima ka dirɲa nga Koyoo
\par }
{\PP \VS{10}«Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni daŋ gandaa ra kaŋ a žee ni baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se kaŋ nga gʼa noo ma ne nda koyra beeri hennayaŋ kaŋ manʼi cin,

\VS{11}nda huguyaŋ kaŋ ga too nda haya henna dumi kul kaŋ manʼi daŋ i ra, nda dayyaŋ kaŋ fanšandi kaŋ manʼi fanši, nda
alaneb faariyaŋ nda
zaytuɲaayaŋ kaŋ manʼi duma, waati kaŋ ni ŋaa, ni kungu,

\VS{12}hawgay masi dirɲa Abadantaa kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra.

\VS{13}Ma hunbur Abadantaa, ni Koyoo, nga se ma goy, nga maaɲoo nda nʼga žee.

\VS{14}Masi hanga koy tanayaŋ, dumey kaŋ ga war kuubi ka war bere, war masi ngi koyey gana.

\VS{15}Zama Abadantaa, ni Koyoo kaŋ goo war game manʼti kala Koy kaŋ ga canse ma ne. Hawgay hala Abadantaa, ni Koyoo futuroo masi tun ni ga, a ga ni derandi laboo ga.

\VS{16}War masi Abadantaa, war Koyoo sii, sanda takaa kaŋ nda war nʼa sii Masa\FTNT{*}{{\FR 6:16 }{\FR{6.16
}}{\XT{Fattaroo 17.7.}}}.


\par }{\PP \VS{17}War ma hanse ka Abadantaa, war Koyoo yaamarey, nda nga seedetarawey, nda nga hantumey dii kaŋ nda a na ni yaamar.

\VS{18}Ma haya tee kaŋ ga henan Abadantaa jine, haya kaŋ ga kan a se, hala ma duu ka duu gomni, de ganda hennaa kaŋ Abadantaa žee kaŋ nga gʼa noo ni baabey se ma huru ni mayraa ra,

\VS{19}ka ni iberey kul gaaray ni jine, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.


\par }{\PP \VS{20}Nda suba ni izoo na ni hãa ka nee: ‹Macin ti seedetarawey, nda hantumey, nda hantumey kaŋ kayandi wey kaŋ nda Abadantaa, ir Koyoo na war yaamar addaliloo?›

\VS{21}Ma nee ni izoo se: ‹Ir nka cindi ka tee tam Firawuuna se Misira, Abadantaa nʼir fattandi Misira nda kabe gaabante.

\VS{22}Abadantaa na tammaasayaŋ nda kayfi beeri laalayaŋ tee Misira ga, nda Firawuuna ga, nda nga hugoo kul ga ir jine.

\VS{23}Amma ir, a nʼir fattandi no din kʼir daŋ gandaa ra kaŋ a nʼa žee ir baabey se kaŋ nga gʼa noo ir se.

\VS{24}Abadantaa nʼir yaamar ir ma hantumey wey kul ka dira, ir ma hunbur Abadantaa, ir Koyoo, hala waati kul ir ma duu gomni, ir hundey ma cindi ir ra sanda woo kaŋ goo ma teendi hõ.

\VS{25}Ir se šerretaray no ir ma dira nda Abadantaa, ir Koyoo yaamaroo woo kul, sanda takaa kaŋ nda a nʼir yaamar.›»




\par }\Chap{7}{\SH Izirayel jamaa yeetandi jere ga Abadantaa se
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni daŋ gandaa kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray, de a na dumi boobo gaaray ni jine, Heti borey, nda Girgaši borey, nda Amor borey, nda Kanaŋ borey, nda Ferezi borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey, dumi iyye kaŋ boobo nda ni, i gaabi nda ni,

\VS{2}waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi daŋ ni kaboo ra, nʼgʼi kar, nʼga hima kʼi halaci sõy, amaana masi huru ni nda ey game, masi alhormo tee i se.

\VS{3}Hiijay masi huru ni nda dumey game, masi ni ize woyey noo ngi izʼarey se, masi ngi ize woyey zaa ni izʼarey se,

\VS{4}zama i ga ni izʼarey moorandi agay, i ga koy tanayaŋ gana, Abadantaa ga futu war ga, a ga ni halaci nda cahãyan.

\VS{5}Takaa ne kaŋ war gʼa tee i se: war ga ngi sargari tonadogey kayri, war ga ngi tondey kaŋ i nʼi kayandi kʼi gana kayri, war ga ngi
Ašera toorey say, war ga ngi tooru assuurawey ton nuune ra kʼi tee boosu.

\VS{6}Zama ni manʼti kala jama henanante Abadantaa, ni Koyoo se. Ni Koyoo na ni suuba hala ma tee nga halaalaa dumey kul kaŋ goo laboo ga game.»


\par }{\SH Abadantaa Irkoy ga baa Izirayel borey
\par }
{\PP \VS{7}«Manʼti war nka boobo nda dumey kul nga se Abadantaa baa war, de a na war suuba, zama war ti dumey kul ikaccaa.

\VS{8}Amma hayaa kaŋ no manʼti kala Abadantaa mma baa war, a nka baa nga ma allaahidoo too kaŋ a nʼa zaa war baabey se. Abadantaa na war fattandi nda kabe gaabante, a na war feeri ka war kaa tamtaray hugoo ra nda Firawuuna, Misira kokoyoo kaboo ra.


\par }{\PP \VS{9}Ma bay kaŋ Abadantaa, ni Koyoo kaŋ ti Irkoy manʼti kala Koy laadirante kaŋ borey kaŋ ga bagʼa, i ga nga yaamarey dii, a ga nga
amaanaa nda nga borohennataraa too i se hala alwadda zenber (1.000) here.

\VS{10}Amma borey kaŋ ga konna a, a gʼi bana dogoo din da. A gʼi tuusu, a si gay a mana huga nda boraa kaŋ ga konna a. A gʼa bana dogoo din da.

\VS{11}Woo se, ma yaamaroo, nda hantumey, nda hantumey kaŋ kayandi kaŋ ay gʼi noo ma ne hõ dii, hala mʼi ka dira.


\par }{\PP \VS{12}Nda war na haŋajer hantumey kaŋ kayandi wey se, war nʼi dii, war nʼi ka dira, Abadantaa, ni Koyoo ga amaanaa nda borohennataraa too kaŋ a nʼa žee ni baabey se.

\VS{13}A ga baa ni, a ga albarka daŋ ni ra ka ni boobandi. A ga albarka daŋ haya kaŋ hun ni gundoo ra nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay ra, ni alkamaa, nda ni
alaneb haroo nda ni jiyoo, nda ni hawey hayroo ra, nda ni alman buuney hayroo ra laboo ga kaŋ a žee ni baabey se kaŋ nga gʼa noo ma ne.

\VS{14}Albarka ga huru ni ra ka bisa dumey kul. Ni jamaa ra, aru kaŋ si duu ize wala woy gun si bara, adabba gun mo sii ni adabbawey ra.

\VS{15}Abadantaa ga wirci kul moorandi ni, a si Misira wirci laala berantey wey kaŋ nʼgʼi bay affoo kul daŋ ni ga, amma a gʼi daŋ borey kul ga kaŋ ga konna a.


\par }{\PP \VS{16}Nʼga dumey kul gon kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼi noo ma ne. Masi hinna i se, masi ngi koyey gana, kumsay no ma ne.»


\par }{\SH Abadantaa ti nga jamaa hawgaykaa
\par }
{\PP \VS{17}«Waati kaŋ ni nee ni binoo ra: ‹Dumey wey ga boobo nda agay, taka foo nda ay ga hin kʼi gaaray?›

\VS{18}Masi hunbur ey. Hongu hayaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa tee Firawuuna nda Misira borey kul se,

\VS{19}siiyan beerey kaŋ ni moɲey dii ey, nda tammaasawey, nda kayfey, nda kabe gaabantaa, nda hini, waatoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni fattandi. Takaa woo da no Abadantaa, ni Koyoo gʼa tee dumey kul kaŋ nʼga hunbur ey se.

\VS{20}Abadantaa, ni Koyoo ga binbin laalayaŋ sanba i ga hala nongu kaŋ ra ba borey kaŋ cindi, kaŋ tugu ma ne mo si cindi.

\VS{21}Masi jiti ngi maaganda se, zama Abadantaa, ni Koyoo goo war game, Koy beeri no, hunburhaya no.

\VS{22}Abadantaa, ni Koyoo ga dumey wey gaaray ni jine kayna-kayna, nʼsi hin ka cahã kʼi tuusu, nda manʼti woo, ganjihoogawey masi koy boobo ni ga.

\VS{23}Abadantaa, ni Koyoo gʼi daŋ ni kaboo ra, a gʼi zalbandi hala i kul ma halaci.

\VS{24}A ga ngi kokoyey daŋ ni kaboo ra, nʼga maaɲey derandi aduɲɲa ra. Boro si hin ka kay ni jine, hala waati kaŋ nʼnʼi halaci.

\VS{25}War ga tooru assuurawey ton nuune ra kʼi tee boosu. Masi nzorfu kaaraa, wala wuragoo kaŋ goo i do boonay, masʼa zaa ni boŋ se, a masi koy tee ma ne kumsay, zama almuhal no Abadantaa, ni Koyoo do.

\VS{26}Masi haya almuhalante daŋ ni do hala masi koy tee nga cinaa kaŋ dangandi. Mʼa dii haya futu harramante, mʼa dii almuhal, zama a nka danga.»




\par }\Chap{8}{\SH Abadantaa na Izirayel borey aladabu saajoo ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Yaamaroo kul kaŋ ay gʼa noo ma ne hõ, war ma gaabandi kʼa ka dira hala war ma duu ka huna, war ma gooru, de war ma gandaa mayray kaŋ Abadantaa žee kaŋ nga gʼa noo war baabey se.

\VS{2}Ma hongu fondaa kul kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na ni ka bisa jiiri woytaacaa (40) woo ra saajoo ra, ka ni yeeti ganda, ka ni sii, hala nga ma hayaa bay kaŋ goo ni binoo ra, ka guna wala nʼga nga yaamarey dii wala nʼsʼi dii.

\VS{3}A na ni yeeti ganda, a na ni herayandi, a na ni huna nda ŋaahayaa kaŋ se i ga nee
man kaŋ manʼa bay, ni baabey manʼa bay, hala nga ma ni bayrandi kaŋ manʼti ŋaayan hinne nda adamize ga huna, amma adamize si huna nda kala haya kul kaŋ hun Abadantaa miɲoo ra.

\VS{4}Jiiri woytaacaa (40) woo ra, ni bankaaraa mana žen ni jindoo ra, ni cewey mo mana funsu.

\VS{5}Adiši ma bay kaŋ Abadantaa, ni Koyoo ga ni aladabu sanda takaa kaŋ nda aru ga nga izoo aladabu.

\VS{6}Ma Abadantaa, ni Koyoo yaamarey dii, ka hanga nga fondawey, ma hunbur a.


\par }{\PP \VS{7}Abadantaa, ni Koyoo ga ni daŋ ganda henna ra, ganda kaŋ ra hari ga dandi, hariɲaayaŋ goo no, nda hariyaŋ kaŋ ga fatta goorey ra nda tondi hondey ra.

\VS{8}Alkama, nda
orž, nda
alanebɲaa, nda jeejayɲaa, nda grenadɲaa, nda
zaytuɲaa jiyoo, nda yuu ganda no.

\VS{9}Ganda no kaŋ ra nʼga ŋaa bila alhuzun, haya kul si ni kuma. Ganda no kaŋ tondey manʼti kala guuru, de nʼga guuru ciray kaa tondi hondey ra.

\VS{10}Waati kaŋ ni ŋaa, ni kungu, ma albarka daŋ Abadantaa, ni Koyoo se nda ganda hennaa kaŋ a nʼa noo ma ne.


\par }{\PP \VS{11}Hawgay, masi dirɲa Abadantaa, ni Koyoo ka goro mana nga yaamarey, nda nga hantumey kaŋ kayandi, nda nga hantumey dii kaŋ ay gʼi noo ma ne hõ.

\VS{12}Waati kaŋ ni ŋaa, de ni kungu, waati kaŋ nʼna hugu hennayaŋ cin ka goro i ra,

\VS{13}waati kaŋ ni alman buuney nda ibeerey gooru, nzorfu kaaraa nda wuragoo boobo ni kone, de haya kul kaŋ goo ni maaɲoo ga gooru,

\VS{14}hawgay, ni binoo masi koy beeri, de ma dirɲa Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra.

\VS{15}A na ni ka dira saaji beeri hunburantaa woo ra, gondi naajikoyni, nda donton, nda jaw, nongu kaŋ ra hari sii gandaa ra. A na hari dandandi kʼa kaa ma ne tondi ra.

\VS{16}A na ni ŋandi saajoo ra man kaŋ ni baabey sʼa bay, hala nga ma ni yeeti ganda, ka ni sii, ka ihenna tee ma ne woo banda ga.

\VS{17}Nda ni nee ni boŋ se: ‹Ay gaaboo nda agay boŋ albarkaa kʼay noo almanoo woo›,

\VS{18}ma hongu Abadantaa, ni Koyoo, zama nga no ma ni noo gaabi ma hin ka duu almanoo woo kul, ka nga
amaanaa tabatandi kaŋ a nʼa žee ni baabey se, sanda takaa kaŋ nda a goo mʼa tee hõ.


\par }{\PP \VS{19}Waati kul kaŋ ni dirɲa Abadantaa, ni Koyoo, ni hanga koy tanayaŋ, nʼnʼi gana, de ni sujudu i se, ay ga ni haŋa žiiboo kaa hõ: šikka sii a ra, war ga halaci.

\VS{20}Sanda gandawey kaŋ Abadantaa nʼi halaci war jine, war mo ga halaci takaa din da, zama war mana haŋajer Abadantaa, war Koyoo šennoo se.»




\par }\Chap{9}{\SH Manʼti Izirayel borey nka tee šerrantey nda dumey jerey
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Haŋajer Izirayel! Hõ nʼga Žurdeŋ isaa deŋ ka huru gandaa ra ka koy dumiyaŋ mayray kaŋ beeri nda ni, i gaabi nda ni, koyra beeriyaŋ kaŋ ceteyaŋ gʼi kuubi kaŋ too hala beenaa ra,

\VS{2}boro beeriyaŋ, i goo nda kayyan, Anak borey kaŋ nʼgʼi bay kaŋ nʼga maa i ga nee: ‹May no ma hin ka kay Anak izey jine?›

\VS{3}Ma bay hõ kaŋ Abadantaa, ni Koyoo hunday no ma dira ni jine sanda nuune beeri, nga no mʼi halaci, nga no mʼi kaynandi ni jine, nʼgʼi gaaray, nʼga cahã kʼi halaci sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har ma ne.


\par }{\PP \VS{4}Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi gaaray ni jine, masi nee ni boŋ se: ‹Ay šerretaraa se Abadantaa nʼay daŋ gandaa woo ra yʼa mayray.› Manʼti woo no, dumey wey laalaroo se Abadantaa gʼi gaaray ni jine.

\VS{5}Manʼti ni šerretaraa wala ni bine hennaa se nʼga huru ka ngi gandawey mayray, amma dumey wey laalaroo se Abadantaa, ni Koyoo gʼi gaaray ni jine, hala Abadantaa ma šennoo too kaŋ a nʼa žee ni baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se.

\VS{6}Adiši ma bay kaŋ manʼti ni šerretaraa se Abadantaa, ni Koyoo ga ni noo ganda hennaa woo mʼa mayray, zama ni manʼti kala jama hiɲešenda.»


\par }{\SH Wura yagaw tooroo, jamaa layboo
\par }
{\PP \VS{7}«Ma hongu, masi dirɲa kaŋ nʼna Abadantaa, ni Koyoo futandi saajoo ra. Za hanoo kaŋ ni fatta Misira gandaa ra hala war too kate ne ra war mana fay nda ka ture Abadantaa ga.

\VS{8}Horeb tondi hondoo do war na Abadantaa futuroo tunandi. Abadantaa futu war ga hala nongu kaŋ ra a baa ka war halaci.

\VS{9}Waatoo kaŋ ay žigi tondi hondoo boŋ ka tondi walhawey zaa,
amaanaa kaŋ Abadantaa nʼa daŋ nga nda war game walhawey, ay cindi tondi hondoo boŋ zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40), ay mana ŋaayan ŋaa, ay mana hari haŋ.

\VS{10}Abadantaa nʼay noo tondi walha hinkaa kaŋ Irkoy kabe-izoo kʼi hantum kaŋyaŋ ga šenney kul goo kaŋ Abadantaa nʼi har war se tondi hondoo boŋ, nuunaa game, jamaa margaroo hane.


\par }{\PP \VS{11}Zaari woytaacaa (40) nda cijin woytaacaa (40) benantaa ga no Abadantaa nʼay noo tondi walha hinkaa, amaanaa walhawey.

\VS{12}Abadantaa nee ya ne: ‹Tun, ma cahã ka zunbu ka hun ne, zama ni jamaa kaŋ nʼnʼa fattandi Misira na ifutu tee! I cahã ka fondaa naŋ kaŋ nda ay nʼi yaamar. I na guuru mennandi kʼa tee tooru ngi boŋ se.›

\VS{13}Abadantaa šelaŋ ya ne ka nee: ‹Ay dii jamaa woo, dumi no kaŋ hiɲoo ga šendi.

\VS{14}Naŋ yʼi halaci, ya maaɲey tuusu kʼi kaa aduɲɲa ra! Ay ga ni tee ganda kaŋ ga gaabi a ga boobo nda ey.›

\VS{15}Ay kuubi ka hun tondi hondoo boŋ, amaanaa walha hinkaa goo ay kabe hinkaa ra, nuune goo ma dii hondoo boŋ.

\VS{16}Nga ne, ay dii kaŋ war na zunubu tee Abadantaa, war Koyoo ga, ka guuru mennandi kʼa tee yagaw. War cahã ka fondaa naŋ kaŋ nda Abadantaa na war yaamar.

\VS{17}Woo ga, ay na walha hinkaa dii kʼi warra nda ay kabe hinkaa, ay nʼi kayri war jine.»


\par }{\SH Musa na Irkoy ŋaaray Izirayel borey se
\par }
{\PP \VS{18}«Ay kaŋ Abadantaa jine sanda cee jinaa, zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40), ay mana ŋaayan ŋaa, ay mana hari haŋ zunubey kul kaŋ war nʼi tee maaganda se, war na goy futu tee Abadantaa jine kaŋ nʼa futandi.

\VS{19}Ay hunbur futuroo nda dukuroo kaŋ Abadantaa nʼa tee war se hala nongu kaŋ ra a baa nga ma war halaci. Amma hiino mo Abadantaa na haŋajer ya ne.

\VS{20}Abadantaa hanse ka futu Haruna mo ga hala nongu kaŋ ra a baa nga mʼa halaci, alwaatoo din, ay ŋaaray Haruna mo se.

\VS{21}Yagaa kaŋ war nʼa tee kaŋ ti goy zunubantaa, ay nʼa dii kʼa ton nuune ra, ay nʼa kayri, kʼa dur hala a tee hamni, ay na hamnoo warra haroo ra kaŋ ga doo ka hun tondi hondoo ra.


\par }{\PP \VS{22}Tabera, nda Masa, nda Kiworot-Hataawa koyrawey ra war na Abadantaa futandi.

\VS{23}De mo waatoo kaŋ Abadantaa na war donto ka hun Kadeš-Barneya ka nee: ‹Wa žigi ka koy gandaa mayray kaŋ ay nʼa noo war se›, war ture Abadantaa, war Koyoo yaamaroo ga, war mana naanay a, war mana haŋajer a se.

\VS{24}Turanteyaŋ ti war Abadantaa ga za hanoo kaŋ ay na war bay.


\par }{\PP \VS{25}Ay kaŋ Abadantaa jine zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40), ay kaŋ a jine, zama a nee nga ga war halaci.

\VS{26}Ay na Abadantaa ŋaaray, ay nee: ‹Ay Koyoo, Abadantaa, masi ni jamaa halaci, ni tuboo kaŋ nʼnʼa feeri kʼa fattandi nda ni jeeraa nda ni kabe gaabantaa Misira.

\VS{27}Hongu ni tamey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba. Masi hanga jamaa woo hiɲešendaa, nda nga laalaroo, nda nga zunuboo bande.

\VS{28}Gandaa kaŋ ra nʼnʼir fattandi borey masi koy nee: “Abadantaa nka si hin kʼi daŋ gandaa ra kaŋ a nee nga gʼa noo i se, wala a mma konna ey, nga se a nʼi ka fatta ka koy i wii saajoo ra.”

\VS{29}Ngi manʼti kala ni jamaa, ni tuboo kaŋ nʼnʼa fattandi nda ni hini beeroo nda ni kabe gaabantaa.›»




\par }\Chap{10}{\SH Abadantaa yaafaroo
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Alwaatoo woo ra, Abadantaa nee ya ne: ‹Tondi walha hinka hoy sanda ijinawey, ma žigi ka koy ay do tondi hondoo ga, ma bundu sunduku mo tee.

\VS{2}Ay ga šenney hantum walhawey wey ga kaŋ cindi walha jina-jinawey kaŋ nʼnʼi kayri ga, mʼi daŋ sundukoo ra.›

\VS{3}Ay na akasiya bundu sunduku tee, ay na tondi walha hinkaa hoy sanda ijinawey, ay žigi hondoo boŋ, walha hinkaa goo ay kaboo ra.

\VS{4}Abadantaa na hayaa hantum walhawey ga kaŋ cindi ijinawey ga kaŋ ti šenni woyaa (10) kaŋ a nʼi har war se tondi hondoo boŋ, nuunaa game, jamaa margaroo hane. Abadantaa nʼay noo walhawey.

\VS{5}Ay willi ka zunbu hondoo boŋ, ay na walhawey daŋ sundukoo kaŋ ay nʼa tee ra. I cindi no din sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼay yaamar.


\par }{\PP \VS{6}Izirayel borey hun Bene-Yakaŋ dayey ka koy Mosera. No din ra Haruna buu, a suturandi. Nga izʼaroo Eleyazar na
sargari juwalyan goyoo zaa dogoo ra.

\VS{7}I hun no din ka koy Gudgoda, i hun Gudgoda ka koy Yotbata kaŋ ti hari ganda.


\par }{\PP \VS{8}Alwaatoo woo ra, Abadantaa na Lewi alkabiilaa daŋ jere ga hala i ma Abadantaa
amaanaa sundukoo zaa, hala i ma kay Abadantaa jine ka goy a se, ka gaara jamaa se Abadantaa maaɲoo ga hala hõ.

\VS{9}Woo se Lewi sii nda baa, a sii nda tubu nga armey bande, Abadantaa zaati ti nga tuboo, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo nʼa har a se.


\par }{\PP \VS{10}Ay cindi tondi hondoo boŋ sanda cee jinaa takaa, zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40). Hiino mo, Abadantaa na haŋajer ya ne, Abadantaa mana baa nga ma ni halaci.

\VS{11}Abadantaa nee ya ne: ‹Tun, ma huru jamaa jine, i ma huru gandaa ra kʼa mayray kaŋ ay nʼa žee ngi baabey se kaŋ ay gʼa noo i se.›»


\par }{\SH Baa Abadantaa, ma haŋajer a se
\par }
{\PP \VS{12}«Sohõ Izirayel, macin no Abadantaa, ni Koyoo gʼa wiri ni ga? Nda manʼti ma hunbur Abadantaa, ni Koyoo, ka nga fondawey kul gana, ma bagʼa, ma goy Abadantaa, ni Koyoo se nda ni binoo kul nda ni hundoo kul,

\VS{13}ka Abadantaa yaamarey nda nga hantumey kul dii kaŋ ay gʼi noo war se hõ, hala ma duu gomni.

\VS{14}Nga ne, Abadantaa, ni Koyoo wane nda beenawey nda ngi beeriyanoo kul, nda gandaa nda haya kul kaŋ goo a ra.

\VS{15}Ni baabey hinne ga Abadantaa hawa, ngi no a bagʼey, a na ngi hayroo suuba dumawey ga, war no a na war suuba dumey kul ra, sanda hõ takaa.

\VS{16}Wa war biney daŋbangu, war masi yee ka boŋšenday.

\VS{17}Zama Abadantaa, war Koyoo ti irkoyey Irkoy, nga ti koyey Koyoo, Irkoy beeroo, Hinikoyoo kaŋ boro ma hunbur a, a si borey bisandi cere, a si sufuray taa.

\VS{18}A ga faasa alyatim nda woy kaŋ kurɲoo buu se, a ga baa yaw, a gʼa noo ŋaayan nda bankaaray.

\VS{19}War ma baa yaw, zama war nka tee yaw Misira gandaa ra.


\par }{\PP \VS{20}Abadantaa, ni Koyoo no ma hunbur a, nga se ma goy, nga ga ma hawa, nga maaɲoo ga nʼga žee.

\VS{21}Nga no mʼa ka bolsay, nga ti ni Koyoo, nga no ka teegoy beeri hunburantey wey kaŋ ni moɲey dii ey tee ni do.

\VS{22}Ni baabey kaŋ doo Misira manʼti kala boro woyye (70). Sohõ Abadantaa, ni Koyoo na ni boobandi sanda beenaa handarawey.»




\par }\Chap{11}{\SH Baa Abadantaa, ma nga yaamarey dii
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Ma baa Abadantaa, ni Koyoo, waati kul ma nga talfey, nda nga hantumey, nda nga hantumey kaŋ kayandi, nda nga yaamarey dii.

\VS{2}Hõ war ma bay kaŋ manʼti war izey no ka Abadantaa, war Koyoo aladaboo bay, i mana dii nga beeraa, nda nga kabe gaabantaa, nda nga hinoo,

\VS{3}nda nga tammaasawey, nda nga teegoyey kaŋ a nʼi tee Misira game, nda Firawuuna, Misira kokoyoo, nda nga gandaa kul se,

\VS{4}nda woo kaŋ a nʼa tee Misira wongu-izey se, nda nga baryey, nda nga bari torkawey, nda takaa kaŋ nda Kakaarey teekoo haroo daabu i ga waatoo kaŋ i ga war gaaray. Abadantaa nʼi derandi hala hõ,

\VS{5}nda woo kaŋ a nʼa tee saajoo ra hala war kaayanoo nongoo woo ra,

\VS{6}nda hayaa kaŋ a nʼa tee Rubeŋ alkabiilaa boro kaŋ ti Eliyab izʼarey Dataŋ nda Abiram se, takaa kaŋ nda laboo na nga miɲoo feeri kʼi gon Izirayel kul game, ngi nda ngi hugey borey, nda ngi hukkumey, nda haya kul kaŋ hanga i bande.

\VS{7}Zama war moɲey dii Abadantaa teegoy beeroo kul kaŋ a nʼa tee.

\VS{8}Yaamaroo kul kaŋ ay gʼa noo ma ne hõ, war mʼa dii, hala war ma duu gaabi ka gandaa dii kaŋ war goo ma bisa ka koy a mayray,

\VS{9}hala war ma duu aloomur gandaa ra kaŋ Abadantaa žee war baabey se kaŋ nga gʼa noo ngi nda ngi hayroo se, gandaa woo kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari.»


\par }{\SH Gandaa kaŋ Abadantaa ga huga nda a
\par }
{\PP \VS{10}«Gandaa kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray manʼti Misira gandaa cine kaŋ ra war fatta, kaŋ ra nʼga ni dumiyoo say, nʼga haŋandi nda ni cewey sanda takaa kaŋ boro gʼa tee saddiɲa se.

\VS{11}Gandaa kaŋ ra war goo ma bisa ka koy a mayray manʼti kala tondi honduyaŋ nda gooruyaŋ ganda kaŋ ga beenaa ncirɲoo haroo haŋ.

\VS{12}Ganda no kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo ga huga, waati kul Abadantaa, ni Koyoo moɲey goo a ga, jiiroo šintinoo ka koy benantaa ga.


\par }{\PP \VS{13}Nda war na haŋajer ka boori ay yaamarey se kaŋ nda ay ga war yaamar hõ, ka baa Abadantaa, war Koyoo, ka goy a se nda war binoo kul nda war hundoo kul,

\VS{14}ay ga war gandaa noo ncirɲi nga waatoo ra, ncirɲi jinawey nda ikokorantey, nʼga ni alkamaa hegay, nda ni
alaneb haroo, nda ni jiyoo.

\VS{15}Ay ga subu zayandi hawsaa ra ni adabbawey se, nʼga ŋaa hala ma kungu.


\par }{\PP \VS{16}Wa hawgay war biney masi koy dargandi, ka mooru ka koy koy tanayaŋ gana ka sujudu i jine.

\VS{17}Abadantaa ga futu war ga, a ga beenaa daabu, de ncirɲi si kaŋ, laboo si yee ka ize tee, war ga cahã ka dere ganda hennaa ra kaŋ Abadantaa gʼa noo war se.

\VS{18}Wʼay šenney wey kaŋ ay gʼi har war se daŋ war biney nda war hundey ra. War mʼi haw war kabey ga sanda tammaasa, mʼi haw war teɲawey mo ga.

\VS{19}War mʼi cawandi war izey se, war mʼi har waati kaŋ ni goo hugey do, nda waati kaŋ nʼga dira, nda waati kaŋ nʼga kani nda waati kaŋ nʼga tun.

\VS{20}Mʼi hantum ni hugoo ganboo carawey ga nda ni koyrawey miɲey ga.

\VS{21}Woo ra kullihinne beenaa goo laboo se beene, war zaarey nda war izey zaarey ga gay gandaa ra kaŋ Abadantaa žee war baabey se kaŋ nga gʼa noo i se.


\par }{\PP \VS{22}Zama nda war na yaamaroo woo kul kaŋ ay nʼa noo war se hõ dii ka dira nda a, ka baa Abadantaa, war Koyoo, ka hanga nga fondawey kul, ka hawa a ga,

\VS{23}Abadantaa ga dumey wey kul gaaray war jine, war ga dumiyaŋ gaaray kaŋ boobo nda war, i gaabi nda war.

\VS{24}Nongu kul kaŋ ra war ceetaamey bisa, ga tee war wane. War gandaa ti kʼa dii za saajoo ra hala Libaŋ gandaa ra, kʼa dii za Efrat isaa do hala Dangay teekoo\FTNT{*}{{\FR 11:24 }{\FR{11.24
}}{\FQ{Dangay teekoo
}}{\FT{da ti Mediterane teekoo.}}} do.

\VS{25}Boro kul si hin ka kay war jine. Abadantaa, war Koyoo ga binedunbay nda hunburay daŋ ganda kul kaŋ ra war huru, sanda takaa kaŋ nda a nʼa har war se.


\par }{\PP \VS{26}Guna, agay, hõ ay ga albarka nda laaliyan daŋ war jine.

\VS{27}War ga duu albarka nda war ga haŋajer Abadantaa, war Koyoo yaamarey se kaŋ ay gʼi noo war se hõ.

\VS{28}War ga duu laaliyan nda war si haŋajer Abadantaa, war Koyoo yaamarey se, ka hun fondaa ga kaŋ ay gʼa noo war se hõ ka hanga koy tanayaŋ kaŋ war sʼi bay.

\VS{29}Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo, na ni daŋ gandaa ra kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray, ma albarka gaara Garizim tondi hondoo boŋ, ma laaliyan gaara Ebal tondi hondoo boŋ.

\VS{30}Tondi hondey wey sii kala Žurdeŋ kabe faa ga, waynakaŋay here, Kanaŋ borey kaŋ ga goro Ganganoo gandaa ra, Gilgal tenje, More tuuriɲaa beerey jere.

\VS{31}War ga koy Žurdeŋ isaa deŋ ka huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa noo war se kʼa mayray. War gʼa mayray, war ga goro a ra.

\VS{32}War ma hawgay, war ma hantumey nda hantumey kaŋ kayandi kul ka dira kaŋ ay gʼi daŋ war jine hõ.»




\par }\Chap{12}{\SH Abadantaa ašariyawey
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Hantumey nda hantumey kaŋ kayandi ne kaŋ war mʼi dii kʼi ka dira gandaa ra kaŋ Abadantaa, war baabey Koyoo nʼa noo ma ne hala mʼa mayray, ni aloomuroo kul kaŋ nʼgʼa tee laboo ga.»


\par }{\SH Nongu henanante follokaa
\par }
{\PP \VS{2}«Dumey kaŋ war gʼi gaaray, nongey kul kaŋ ra i na ngi koyey gana, war mʼi halaci tondi hondu beerey ga, nda hondey ga, nda tuuri firzi kul cire.

\VS{3}War ma ngi sargari tonadogey kayri, war ma ngi tondey kaŋ i nʼi kayandi kʼi gana kayri, war ma ngi
Ašera toorey ton nuune ra kʼi tee boosu, war ma ngi tooru assuurawey kayri, war ma maaɲey derandi kʼi kaa no din.

\VS{4}War masi ngi takaa tee Abadantaa, war Koyoo se.

\VS{5}War mʼa gana nongoo hinne ra kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa suuba war alkabiilawey kul ra ka nga maaɲoo daŋ a ga kʼa gorandi no din. No din ra ma koy.

\VS{6}No din ra war ma koy nda war
sargari kukurantey, nda war sargarey, nda war
azakkawey, nda hayey kaŋ war nʼi kaa Abadantaa se sanda baa, nda meefurey, nda hayey kaŋ war nʼi kaa nda war boŋ, nda war adabba beerey nda ibuuney gunde jinawey.

\VS{7}No din ra war ma ŋaa Abadantaa, war Koyoo jine, de war nda war hugey borey, war ma ɲaali nda war goyey albarkawey kul kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na albarka daŋ ni ra.


\par }{\PP \VS{8}War masi takaa tee kaŋ ir goo mʼa tee hõ kaŋ ti boro kul ga haya tee kaŋ kan a se.

\VS{9}Zama hala sohõ war mana too hunanzamdogoo ra, tuboo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.

\VS{10}Waati kaŋ war na Žurdeŋ isaa deŋ, war goro gandaa ra kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa noo war se a ma tee war tuboo, ka war noo hunanzamay ka war kaa war iberey kaŋ ga war kuubi ka war bere kabey ra, war ga goro nda baani.

\VS{11}Woo ra nongoo kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra, no din ra war ma kate hayaa kul kaŋ nda ay ga war yaamar, war sargari kukurantey, nda war sargarey, nda war azakkawey, nda hayey kaŋ war gʼi kaa Abadantaa se sanda baa, nda sargari suubantey kaŋ war nʼi tee meefur Abadantaa maaɲoo ga.

\VS{12}War ma ɲaali Abadantaa, war Koyoo jine, war, nda war izʼarey, nda war ize woyey, nda war baɲɲey, nda war koŋŋey, nda
Lewi boraa kaŋ goo war koyrawey ra, zama a sii nda baa, a sii nda tubu war bande.


\par }{\PP \VS{13}Hawgay masi ni sargari kukurantey kaa nongu kul kaŋ ni dii a ra.

\VS{14}Nongoo hinne kaŋ Abadantaa gʼa suuba ni alkabiilawey affoo ra, nga ra nʼga ni sargari kukurantey kaa, no din ra ma hayaa kul tee kaŋ ay gʼa har ma ne.

\VS{15}Amma nʼga hin ka adabba koosu, ka ŋaa hamoo ra haya kaŋ ni baa ni koyrawey kul ra, ka sawa nda albarkaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne. Boro kaŋ si henan nda boro kaŋ ga henan ga hin kʼa ŋaa ni mma nee ŋaayan de sanda takaa kaŋ nda boro ga jeeri wala hira ŋaa.

\VS{16}Hayaa hinne kaŋ no, war masi kuri ŋaa, mʼa mun laboo ra sanda hari.


\par }{\PP \VS{17}Nʼsi hima ka ni alkamaa, nda ni
alaneb haroo, nda ni jiyoo azakkawey ŋaa ni koyrawey ra, takaa din da ti ni adabba beerey nda ibuuney gunde jinawey, nda ni sargarey kul kaŋ nʼnʼi kaa meefur se, nda ni sargarey kaŋ nʼnʼi kaa nda ni boŋ, nda hayey kaŋ nʼnʼi kaa Abadantaa se sanda baa.

\VS{18}Amma Abadantaa, ni Koyoo hinne jine, nongoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba, no din ra nʼgʼi ŋaa, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, nda ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda Lewi boro kaŋ goo ni koyrawey ra. Ma ɲaali Abadantaa, ni Koyoo jine nda ni goyey albarkawey kul.

\VS{19}Hawgay masi Lewi boro yala aloomuroo kul ra kaŋ nʼgʼa tee ni gandaa ra.


\par }{\PP \VS{20}Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni gandaa beerandi sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne, de nʼga nee: ‹Ay ga booni ya ham ŋaa›, zama ham booni na ni dii, nʼga hin ka ham ŋaa nda woo kaŋ ga kan ma ne.

\VS{21}Nda nongoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba ka nga maaɲoo daŋ a ga, ga hanse ka mooru ni dogoo, nʼga hin ka koosa adabba beerey nda ibuuney ra kaŋ Abadantaa nʼi noo ma ne, nda takaa kaŋ nda ay na ni yaamar, nʼga hin kʼi ŋaa ni koyrawey ra nda woo kaŋ ga kan ma ne.

\VS{22}Mʼa ŋaa ni mma nee ŋaayan de sanda takaa kaŋ nda boro ga jeeri wala hira ŋaa, boro kaŋ si henan gʼa ŋaa, boro kaŋ ga henan mo ga hin kʼa ŋaa.

\VS{23}Amma ma hanse ka ni boŋ dii masi kuri ŋaa, zama kuri manʼti kala hundi, masi hundi ŋaa hamoo bande.

\VS{24}Masʼa ŋaa, mʼa mun laboo ga sanda hari.

\VS{25}Masʼa ŋaa, hala ma duu gomni, ni nda ni izey ni banda ga, zama nʼna haya tee kaŋ ga henan Abadantaa jine.


\par }{\PP \VS{26}Amma hayey kaŋ nʼnʼi daŋ jere ga Irkoy se nda ni meefur sargarey, ngi no nʼga kate ey nongoo ra kaŋ Abadantaa gʼa suuba.

\VS{27}Nʼga ni sargari kukurantey, hamoo nda kuroo kaa Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo ga. Ni sargarey kuroo ga doorandi Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo ga, ma hamoo ŋaa.

\VS{28}Šenney wey kul kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ dii, ma haŋajer i se, hala waati kul ma duu gomni, ni nda ni izey ni banda ga, zama nʼna haya tee kaŋ ga boori, a ga henan Abadantaa, ni Koyoo jine.»


\par }{\SH Izirayel borey si hima ka ganda tanawey borey denden
\par }
{\PP \VS{29}«Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na dumey tuusu kaŋ nʼga kaa kʼi gaaray ni jine, waati kaŋ nʼnʼi gaaray, de ni goro ngi gandaa ra,

\VS{30}hawgay masi kaŋ kumsay ra kaŋ ti kʼi denden, kaŋ i halaci ni jine banda ga. Hawgay masi ngi koyey alhabar hãa ka nee: ‹Taka foo nda gandawey wey na ngi koyey gana, hala agay mo ma ngi takaa tee?›

\VS{31}Masi woo tee Abadantaa, ni Koyoo se, zama haya futu dumi kul no i gʼa tee ngi koyey se kaŋ Abadantaa gʼi konnay. I ga koy hala nongu kaŋ ra i ga ngi izʼarey nda ngi ize woyey ton nuune ra ngi koyey se kʼi tee boosu.»




\par }\Chap{13}{\PP \VerseOne{1}«Šennoo kul kaŋ nda ay ga war yaamar, war ma gaabandi kʼa ka dira, masi haya kul tonton a ga, masi haya kul kaa a ra.»


\par }{\SH Tooru ganakey
\par }
{\PP \VS{2}«Nda annabi wala handirikaw fatta war ra kaŋ na tammaasa wala kayfi har ma ne,

\VS{3}de tammaasaa wala kayfoo kaŋ a nʼa har ma ne tee, a nee: ‹Ir ma hanga koy tanayaŋ bande› kaŋyaŋ nʼsʼi bay, ‹ir ma goy i se›,

\VS{4}masi haŋajer annaboo woo nda handirikaa woo šenney se, zama Abadantaa, war Koyoo no ma war sii ka dii wala war ga baa Abadantaa, war Koyoo, nda war binoo kul nda war hundoo kul.

\VS{5}Wa hanga Abadantaa, war Koyoo bande, war ma hunbur a, war ma nga yaamarey dii, war ma haŋajer a se, nga se war ma goy, war ma hawa a ga.

\VS{6}Annaboo woo wala handirikaa woo ga wiiyandi, zama a nka tureyan tunandi Abadantaa, war Koyoo ga kaŋ na war fattandi Misira gandaa ra, de a na ni kaa tamtaray hugoo ra. A baa nga ma ni kaa fondaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar ma hanga a. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.


\par }{\PP \VS{7}Nda ni armaa, ni ɲaa-izoo, wala ni izʼaroo, wala ni ize woyoo, wala woyoo kaŋ ga kani ni gandoo ra, wala ni ceroo kaŋ nʼga bagʼa sanda ni, ga ni derandi tuguyan ra ka nee: ‹Ir ma koy goy koy tanayaŋ se›, koyyaŋ kaŋ nʼsʼi bay, ni baabey manʼi bay,

\VS{8}jamawey kaŋ ga war kuubi ka war bere koyey ra, a ma tee wey kaŋ ga man ni wala wey kaŋ ga mooru ni, ka koy laboo boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga,

\VS{9}masi yadda a ga, masi haŋajer a se, masi hinna a se, masʼa kaa, masʼa sutura.

\VS{10}Šikka sii mʼa wii, ma tee boro jinaa kaŋ ga kabe daŋ a ga kʼa wii, woo banda ga, jamaa kul.

\VS{11}Mʼa warra nda tondi kʼa wii, a ga buu, zama a nka ceeci ka ni moorandi Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra.

\VS{12}Izirayel kul ga maarʼa, de i ga hunbur, i si goy futaa woo cine tee ni do koyne.


\par }{\PP \VS{13}Nda ni maa haya ga harandi koyrawey affoo ga kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi noo ma ne ma goro i ra,

\VS{14}kaŋ boro yaamuyaŋ fatta ni borey ra ka ngi koyrawey borey tusa ka nee: ‹Ir ma koy goy koy tanayaŋ se›, koyyaŋ kaŋ war sʼi bay,

\VS{15}ma ceeci, ma guna ka bay, ma hãayan cere-ceranteyaŋ tee. Nga ne, nda hayaa cimi no, hayaa teendi, almuhaloo woo teendi war game,

\VS{16}šikka sii, ma koyraa din borey wii nda takuba, nga nda haya kul kaŋ goo a ra, ba adabbawey kaŋ goo a ra, mʼi kul halaci sõy nda takuba.

\VS{17}Ma nga
alganiimaa kul marga farroo gamoo ra, ma nuune daŋ koyraa ra nda alganiimaa kul kaŋ goo a ra, mʼi kul sarga Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga sanda sargari kaŋ tonandi hala a ma ben, a ga tee hala abada koyra kaŋ kayri, a si yee ka cinandi koyne.

\VS{18}Ni kaboo masi tuku haya kul do kaŋ harram, hala Abadantaa ma yee nga futuyan beeroo se banda, a ma tamalla ma ne, a ma hinne ma ne, a ma ni boobandi sanda takaa kaŋ nda a nʼa žee ni baabey se.

\VS{19}Hayaa kaŋ no ti, ma haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se ka nga yaamarey kul dii kaŋ ay gʼi noo ma ne hõ, ka haya tee kaŋ ga henan Abadantaa, ni Koyoo jine.»




\par }\Chap{14}{\SH Alaadawey kaŋ si teendi buuyan ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}«War manʼti kala izeyaŋ Abadantaa, war Koyoo se. War masi žeeri kaa war gaahamey ga, war masi war teɲaa hinbirey kaa bukaw se.

\VS{2}Zama ni manʼti kala jama henanante Abadantaa, ni Koyoo se. Ni no Abadantaa, ni Koyoo nʼa suuba hala ma tee nga halaalaa dumey kul kaŋ goo laboo ga game.»


\par }{\SH Hamey kaŋ ga halal nda iharramantey
\par }
{\PP \VS{3}«Masi haya harramante kul ŋaa.

\VS{4}Adabbawey kaŋ war ga hin kʼi ŋaa ne: haw, nda feeji, nda hancin,

\VS{5}nda hira, nda jeeri, nda cofoowa, nda ganjihancin, nda kooba, nda honday, nda ganjifeeji.

\VS{6}Adabba kul kaŋ nga ceetaamey ga faya, amma ceetaamey si fersi ihinka, a ga goyaw, war ga hin kʼi ŋaa.

\VS{7}Amma wey kaŋ si ŋandi kaŋ ga goyaw, ceetaamey ga faya, i ga fersi ihinka ne: yoo, nda ntabay, nda tondoo-ntabay, i ga goyaw, amma ceetaamey si faya. I ga harram war se.

\VS{8}Nda nbirŋa, zama ceetaamey ga faya, amma a si goyaw, a ga harram war se. War masi ngi hamey ŋaa, war masi tuku ngi jifaa ga.


\par }{\PP \VS{9}Wey kaŋ war ga hin kʼi ŋaa hayey kul kaŋ goo haroo ra ne: woo kaŋ goo nda ziihaya nda kokoši, war mʼi ŋaa.

\VS{10}Amma wey kul kaŋ sii nda ziihaya nda kokoši, war masʼi ŋaa, i ga harram war se.


\par }{\PP \VS{11}Ciraw halalante kul war ga hin kʼa ŋaa.

\VS{12}Amma wey kaŋ war masʼi ŋaa ti: jigaara, nda jigaara kaabekoyni, nda taši,

\VS{13}nda algabu ciray, nda algabu bibi, nda milaŋ dumi nda dumi,

\VS{14}nda gaaru-gaaru dumi kul,

\VS{15}nda taatagay, nda cirawfutu, nda jufuleele, nda gabu dumi nda dumi,

\VS{16}nda duuricanba, nda cirawfutu beeri, nda cirawfutu kaaray,

\VS{17}nda saajoo cirawfutu, nda jigaara, nda miri-miri-ngondiya,

\VS{18}nda alwaaliya, nda cirawkaaray dumi nda dumi, nda ciraw zunbukoyni, nda atafirfir.

\VS{19}Fatakoyni kaccu kul kaŋ ga deeši ga harram war se, a si ŋandi.

\VS{20}Amma ciraw halalante kul war ga hin kʼa ŋaa.


\par }{\PP \VS{21}War masi jifa kul ŋaa, taabuši kaŋ goo ni koyrawey ra se mʼa noo a mʼa ŋaa, wala mʼa neere yaw se, zama ni manʼti kala jama henanante Abadantaa, ni Koyoo se. Masi hancin-ize hina ɲaŋoo wawaa ra.»\FTNT{*}{{\FR 14:21 }{\FR{14.21
}}{\XT{Fattaroo 23.19; 34.26.}}}


\par }{\SH Azakkaa ašariyaa
\par }
{\PP \VS{22}«Ni faaroo duuraa kul,
azakkaa kaa a ra, hayaa kaŋ ni faaroo ga kate a jiiri ka kaa jiiri.

\VS{23}Abadantaa, ni Koyoo jine, nongoo kaŋ a gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra, ma ni alkamaa, nda ni
alaneb haroo, nda ni jiyoo, nda ni adabba beerey nda ibuuney gunde jinawey azakkaa ŋaa, woo ra nʼga wan ka hunbur Abadantaa, ni Koyoo waati kul.

\VS{24}Waatoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na albarka daŋ ni ra, de nongoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa suuba ka nga maaɲoo daŋ a ga, ga mooru ma ne, nda fondaa ga kuu ma ne ka koy nda a se,

\VS{25}woo ra ma azakkaa barmay nooru, ma nooroo kunsum ni kaboo ra, ma koy nongoo ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba.

\VS{26}No din ra ma nooroo day nda haya kul kaŋ ni baa, adabba beeri nda ibuuna, alaneb hari moora nda harifutu, haya kul kaŋ kan ma ne. Ma ŋaa no din Abadantaa, ni Koyoo jine, ma ɲaali, ni nda ni alaayaney.

\VS{27}Lewi boraa kaŋ goo ni koyrawey ra, masʼa yala, zama a sii nda baa, a sii nda tubu ni bande.


\par }{\PP \VS{28}Jiiri hinza kul banda ga, jiiri hinzantoo faaroo duuraa azakkaa kul fattandi, mʼa jisi ni koyrawey ra.

\VS{29}Waatoo din, Lewi boraa ga kaa kaŋ sii nda baa, a sii nda tubu ni bande, nda taabušoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu kaŋyaŋ goo ni koyrawey ra, i ga ŋaa hala i ma kungu, hala Abadantaa, ni Koyoo ma albarka daŋ goyey kul kaŋ ni kabey gʼi tee ra.»




\par }\Chap{15}{\SH Jiiri iyye kul garawey ga naŋandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Jiiri iyye kul benantaa ga, ma garawey naŋ.

\VS{2}Takaa ne kaŋ nda naŋyanoo ga teendi: garawmaykaw kul kaŋ garaw nga cinaa se, gʼa naŋ a se. A masi nga cinaa wala nga armaa cahãndi, zama naŋyanoo kaŋ ga teendi Abadantaa maaɲoo ga, feendi.

\VS{3}Nʼga hin ka yaw cahãndi, amma woo kaŋ nʼgʼa may ni armaa ga, mʼa naŋ a se.

\VS{4}Haya kaŋ no, talka si hima ka bara ni do, zama Abadantaa ga hanse ka albarka daŋ ni ra gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu hala mʼa mayray,

\VS{5}hayaa hinne kaŋ no manʼti kala ma hanse ka haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se, ka gaabandi ka yaamaroo woo kul kaŋ ay gʼa noo ma ne hõ ka dira.

\VS{6}Zama Abadantaa, ni Koyoo ga albarka daŋ ni ra sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne, nʼga garaw ganda boobo se nda tolme, amma ni, nʼsi garaw zaa nda tolme, nʼga ganda boobo laama, amma i si ni laama.


\par }{\PP \VS{7}Nda ni do talka goo ni armey ra, ni koyrawey affoo ra, ni gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, masi ni binoo kogandi a ga, masi ni kaboo šendandi ni arma talkaa se.

\VS{8}Ma hanse ka ni kaboo feeri a se kʼa garaw nda kabedoonay haya kaŋ ga nga almuraadey hanse a se.

\VS{9}Ni boŋ hawgay masi anniya futu zaa ni binoo ra ka nee: ‹Jiiri iyyantoo man, naŋyanoo jiiroo› ka ni arma talkaa guna nda guna futay, de manʼa noo haya kul. A ga kaati ka Abadantaa cee ni ga, de nʼga duu zunubu.

\VS{10}A noo nda kabedoonay, ni binoo masi maray waati kaŋ nʼgʼa noo, nda nʼna woo tee, Abadantaa, ni Koyoo ga albarka daŋ ni teegoyey kul ra nda ni kabe goyey kul ra.

\VS{11}Talka si ben gandaa ra, woo se ay ga ni yaamar ka nee: ‹Ma hanse ka kabedoonay ni arma talkaa wala alfukaaroo se kaŋ goo ni gandaa ra.›»


\par }{\SH Baɲɲey sawalyanoo
\par }
{\PP \VS{12}«Nda ni armaa Ebere, aru wala woy na nga boŋ neere ma ne, a ga goy ma ne jiiri iddu, amma jiiri iyyantoo ra mʼa sawal, mʼa naŋ a ma hun ni do.

\VS{13}Waati kaŋ nʼnʼa sawal kʼa naŋ a ma hun ni do, masʼa naŋ a ma koy kabe koonu.

\VS{14}Mʼa noo nda kabedoonay gomni ni adabba buuney ra, nda ni attamoo ra, nda ni
alaneb haroo ra. Mʼa noo gomney ra kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na albarka daŋ ni ra.

\VS{15}Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira gandaa ra, Abadantaa, ni Koyoo na ni feeri, woo se ay ga ni noo yaamaroo woo hõ.

\VS{16}Nda ni baɲɲaa nee ma ne: ‹Ay si baa ya hun ni do›, zama a ga baa ni nda ni borey, de mo a ga saabu ni do,

\VS{17}ma taaji zaa ka haŋaa fun ganboo caraa ga, a ga tee ni baɲɲaa hala abada. Taka follokaa no nʼgʼa tee ni koŋŋaa se.

\VS{18}A masi tee ma ne šenday kʼa sawal a ma koy, zama a nka goy ma ne jiiri iddu, de mo albahaa kaŋ ni duu a ga too goykaw banaa cine hinka. Nda nʼna woo tee, Abadantaa, ni Koyoo ga albarka daŋ haya kul kaŋ nʼgʼa tee ra.»


\par }{\SH Adabba izʼaru jinaa ašariyaa
\par }
{\PP \VS{19}«Gunde jinaa aru kaŋ hayandi ni adabba beerey nda ibuuney ra, mʼa yeeti jere ga Abadantaa, ni Koyoo se. Masi goy nda ni adabba beerey gunde jinaa, masi ni adabba buuney gunde jinaa hinbiroo kosu.

\VS{20}Abadantaa, ni Koyoo jine ma adabba gunde jinaa ŋaa, ni nda ni alaayaney, jiiri ka kaa jiiri, nongoo kaŋ Abadantaa gʼa suuba.

\VS{21}Nda malal goo a ga, a ga solli, wala danaw no, wala malal beeri dumi kul kaŋ no goo a ga, masʼa kaa sargari Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga.

\VS{22}Mʼa ŋaa ni koyrawey ra, boro kaŋ si henan nda boro kaŋ ga henan ga hin kʼa ŋaa ni mma nee ŋaayan de sanda takaa kaŋ nda boro ga jeeri wala hira ŋaa.

\VS{23}Hayaa hinne kaŋ no, masi kuroo ŋaa, mʼa mun laboo ra sanda hari.»




\par }\Chap{16}{\SH Borcintaraa jingaroo
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Abib handoo\FTNT{*}{{\FR 16:1 }{\FR{16.1
}}{\XT{Fattaroo 13.4.}}} kayandi, ma
Borcintaraa jingaroo tee Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga, zama Abib handoo ra Abadantaa, ni Koyoo na ni fattandi Misira cijinoo ra.

\VS{2}Borcintaraa jingaroo se ma adabba buuna nda ibeeri kaa sargari Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga, nongoo ra kaŋ Abadantaa gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra.

\VS{3}Jingaroo woo ŋaayaney ra masi haya kul ŋaa kaŋ ra dolobiri goo, jirbi iyye ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii, binemarayyan takula, zama cahãyan nda ni fatta Misira gandaa ra. Ni hunaroo kul ra ma hongu hanoo kaŋ ni fatta Misira gandaa ra.

\VS{4}Dolobiri si hima ka diyandi ni do, ni laboo kul ra jirbi iyye. Hamoo kaŋ nʼgʼa kaa sargari han jinaa almaaroo ra, haya kul masi kani a ra hala subaa ra.

\VS{5}Nʼsi hin ka Borcintaraa jingaroo sargaroo kaa koyrawey affoo kul ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼi noo ma ne.

\VS{6}Nongoo hinne kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra, nga ra nʼga Borcintaraa jingaroo sargaroo kaa almaaroo ra, waynaa kaŋyanoo ga, dimmaa kaŋ ga ni fatta Misira.

\VS{7}Mʼa hina, mʼa ŋaa nongoo ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba. Subbaahoo ra, nʼga willi ka koy ni do.

\VS{8}Jirbi iddu ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii, jirbi iyyantoo hane margari kayante ga tee Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga. Masi goy kul tee.»


\par }{\SH Jirbiiyyewey jingaroo
\par }
{\PP \VS{9}«Ma jirbiiyye hala cee iyye kabu, ma šintin ka jirbiiyye iyyaa kabu hanoo kaŋ cendey ga huru alkama jeeney ra.

\VS{10}Woo banda ga, ma
Jirbiiyyewey jingaroo tee Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga. Sargaroo kaŋ nʼgʼa kaa nda ni boŋ ma sawa nda albarkaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa daŋ ni ra.

\VS{11}Ma ɲaali Abadantaa, ni Koyoo jine nongoo ra kaŋ a nʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, nda ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda
Lewi boraa kaŋ goo ni koyrawey ra, nda taabušoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu kaŋyaŋ goo ni bande.

\VS{12}Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira, ma gaabandi ka yaamarey kul ka dira.»


\par }{\SH Tendewey jingaroo
\par }
{\PP \VS{13}«Ma
Tendewey jingaroo tee jirbi iyye waati kaŋ ni attamoo nda ni
alaneb haroo hegaa tee.

\VS{14}Ma ɲaali jingaroo ra, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, nda ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda
Lewi boraa, nda taabušoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu kaŋ goo ni koyrawey ra.

\VS{15}Ma jingaroo tee jirbi iyye Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga nongoo ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba, zama Abadantaa, ni Koyoo ga albarka daŋ ni hegawey kul ra, nda goyey kul kaŋ ni kabey gʼi tee, nʼga duu ɲaali beeri.

\VS{16}Jiiroo ra cee hinza, jamaa arey kul ga hima ka kaa Abadantaa, ni Koyoo jine nongoo kaŋ a gʼa suuba ra:
Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo ra, nda
Jirbiiyyewey jingaroo ra, nda Tendewey jingaroo ra. Boro si kaa Abadantaa jine kabe koonu.

\VS{17}Boro foo kul ga hayaa noo kaŋ a ga hin a, ka sawa nda albarkaa kaŋ Abadantaa nʼa daŋ a ra.»


\par }{\SH Ašariyawey kaŋ gorandi alkaaley se
\par }
{\PP \VS{18}«Ma alkaaliyaŋ nda goy juwalkawyaŋ gorandi koyrawey kul ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼi noo ma ne, hugu ka koy hugu, i ma jamaa ciiti nda šerretaray.

\VS{19}Masi ciiti šiirandi, masi borey bisandi cere, masi sufuray taa, zama sufuray mma lakkalkoyney danandi, a ga boro šerrantey šennoo šiirandi.

\VS{20}Ma hanse ka gaabandi šerretaray ga, hala ma duu ka huna, de ma gandaa mayray kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.»


\par }{\SH Tooru ganayan harramandi
\par }
{\PP \VS{21}«Masi bundu tee
Ašera tooru kʼa sinji Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo kaŋ nʼgʼa tee ni boŋ se jeroo ga.

\VS{22}Masi tondi tee tooru kʼa kayandi kʼa gana, haya no kaŋ Abadantaa, ni Koyoo ga konna a.»




\par }\Chap{17}{\PP \VerseOne{1}«Masi haw, wala feeji, wala hancin kaŋ ra malal wala dori goo kaa sargari Abadantaa, ni Koyoo se: almuhal no Abadantaa, ni Koyoo do.

\VS{2}Koyrawey kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi noo ma ne, nda a gar kaŋ affoo i ra aru wala woy goo kaŋ ga goy futu tee Abadantaa, ni Koyoo jine, ka nga
amaanaa dunbu,

\VS{3}ka koy tanayaŋ gana ka sujudu i se, wala waynaa jine, wala handoo, wala haya kul kaŋ goo beenaa ra, haya kaŋ manʼti woo kaŋ ay nʼa har,

\VS{4}nda i kate ma ne alhabaroo, wala ni nka maarʼa, ma hanse ka ceeci ka guna wala cimi no, wala a teendi, wala almuhaloo woo teendi Izirayel ra.

\VS{5}Ma aroo din wala woyoo din kaŋ na goy futaa woo tee ka fatta ka koy koyraa miɲoo ga, aroo wala woyoo, war mʼa warra nda tondi kʼa wii, a ga buu.

\VS{6}Boro kaŋ ga hima nda buuyan ga wiiyandi seede hinka wala ihinza šennoo ga. A si wiiyandi seede folloku šennoo ga.

\VS{7}Seedewey ti boro jinawey kaŋ ga ka kabe jer kʼa kar kʼa wii, woo banda ga, jamaa kul. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.»


\par }{\SH Ciiti šendey šennoo
\par }
{\PP \VS{8}«Nda boro wiiyan šenni, wala cere hooyan haya ga, wala cere marayyan ka tee, cere hooyan kul kaŋ no ni koyrawey ra, de nga ciitoo ga šendi ma ne, ma tun ka žigi ka koy nongoo ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba.

\VS{9}Ma koy
sargari juwalkey do kaŋ ti
Lewi borey, nda alkaaloo kaŋ hanoo din goo nga goy zaarey ra, ma ceeci, de i ga takaa har ma ne kaŋ nda ciitoo dunbandi.

\VS{10}Ma dira nda takaa kaŋ nda i na ciitoo dunbu ma ne nongoo ra kaŋ Abadantaa nʼa suuba, ma gaabandi ka dira nda takaa kaŋ nda i nʼa har ma ne.

\VS{11}Ma dira nda ašariyaa kaŋ i gʼa har ma ne, nda hantumoo kaŋ kayandi kaŋ i gʼa har ma ne. Masi šiiri kabe guma here wala iwaawa here ciitoo zaaboo šennoo se kaŋ i gʼa har ma ne.

\VS{12}Boro kaŋ ga fooma, a si haŋajer sargari juwalkaa se kaŋ ga kay no din ka goyey tee Abadantaa, ni Koyoo se, a si haŋajer alkaaloo se, boraa din ga buu. Woo ra nʼna ifutu kaa Izirayel ra.

\VS{13}Jamaa kul ga maarʼa, i ga hunbur, i si yee ka fooma.»


\par }{\SH Hayey kaŋ kokoy ga hima kʼi tee
\par }
{\PP \VS{14}«Waati kaŋ ni huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, waati kaŋ nʼnʼa mayray, ni goro a ra, de ni nee: ‹Ay ga kokoy gorandi ay boŋ, sanda takaa kaŋ gandawey kul kaŋ gʼay kuubi kʼay bere gʼa tee›,

\VS{15}nʼga hima ka kokoy gorandi ni boŋ, boraa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba, ni armey ra ma boro foo gorandi. Masi yaw gorandi ni boŋ kaŋ manʼti ni armaa.

\VS{16}Amma war kokoyoo masi duu bari boobo, a masi jamaa yeeti Misira mo ka duu bari boobo, zama Abadantaa nka nee war se: ‹War masi yee ka yee nda fondaa din.›\FTNT{*}{{\FR 17:16 }{\FR{17.16
}}{\XT{Fattaroo 14.10–13.}}}

\VS{17}A masi duu woy boobo, hala binoo masi koy mooru, a masi duu nzorfu kaaray nda wura kaŋ ga hanse ka boobo.

\VS{18}Waati kaŋ a goro nga kokoy gorodogoo ra,
ašariyaa din kaŋ sargari juwalkey kaŋ ti
Lewi borey nʼa noo a se, a gʼa hantum tiira tana ra kʼa jisi nga boŋ se.

\VS{19}A ga hima ka bara a kone, de a mʼa caw nga hunaroo kul ra, hala a ma wan ka hunbur Abadantaa, nga Koyoo, de a ma ašariyaa woo šenney kul nda nga hantumey wey kul dii kʼi ka dira,

\VS{20}hala a masi koy binebeeray nga armey ga, de a masi šiiri yaamaroo se kabe guma here wala iwaawa here, hala a ma duu ka duu aloomur nga kokoytaraa ra Izirayel game, nga nda nga izey.»




\par }\Chap{18}{\SH Sargarey si nondi kala Lewi borey se
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Sargari juwalkey kaŋ ti
Lewi boro nda Lewi alkabiilaa kul sii nda baa, i sii nda tubu Izirayel bande. I si huna nda kala
sargari tonantey kaŋ nondi Abadantaa maaɲoo ga nda hayey kaŋ nondi a se.

\VS{2}I sii nda tubu ngi armey game, Abadantaa ti ngi tuboo sanda takaa kaŋ nda a nʼa har i se.\FTNT{*}{{\FR 18:2 }{\FR{18.2
}}{\XT{Kabuyaney 18.20.}}}


\par }{\PP \VS{3}Hayey ne kaŋ sargari juwalkey ga duu ey jamaa ga, borey kaŋ ga sargari kaa, a ma tee haw, wala feeji, wala hancin. Kaboo, nda warkandoo, nda borkotoo ga nondi sargari juwalkey se.

\VS{4}Mʼa noo ni alkamaa hegaa ize jina-jinawey, nda ni
alaneb hari jinaa, nda ni jiyoo hegaa ize jina-jinawey, nda ni adabba buuney hinbiri jina-jinawey.

\VS{5}Zama nga no Abadantaa, ni Koyoo nʼa suuba alkabiilawey kul game, hala a ma kay ka goy Abadantaa maaɲoo ga, nga nda nga izʼarey waati kul.


\par }{\PP \VS{6}Nda Lewi boro hun ni koyrawey affoo ra, nongu kul kaŋ ra a goo Izirayel ra, waati kul kaŋ ga kan a se, a ga hin ka koy nongoo ra kaŋ Abadantaa gʼa suuba.

\VS{7}A ga goy Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga, sanda nga armey kul kaŋ ti Lewi borey kaŋ ga kay no din Abadantaa jine.

\VS{8}Nga bagaa ŋaahayaa ga sawa nda cindey wanoo kaŋ sii woo kaŋ a ga duu a nga baabey tuboo jinawey neereroo ra.

\VS{9}Waati kaŋ ni huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne masi gandawey wey almuhaley denden.»


\par }{\SH Taari annabey nda annabi cimoo
\par }
{\PP \VS{10}«Boro kul masi garandi ni do kaŋ ga nga izʼaroo wala nga ize woyoo ton nuune ra kʼa tee sargari, boro kul kaŋ ga gunandi, wala a ga
alkurra kar, wala walikarkaw, wala cerkaw,

\VS{11}wala sawcikaw, wala bukaw ceekaw, wala gunandikaw, wala bukaw hãakaw.

\VS{12}Boro kul kaŋ ga hayey wey tee na almuhal tee Abadantaa se, almuhaley wey maaganda se Abadantaa, ni Koyoo ga dumey gaaray ni jine.

\VS{13}Ni dira takaa ma henan Abadantaa, ni Koyoo bande.


\par }{\PP \VS{14}Zama dumey din kaŋ nʼgʼi gaaray mma haŋajer alkurrakarkey nda gunandikey se. Amma ni, Abadantaa, ni Koyoo mana yadda ma hayey wey tee.

\VS{15}Abadantaa, ni Koyoo ga annabi foo tunandi ni game, ni armey ra, sanda ay cine, war ma haŋajer a se.

\VS{16}Woo hunday ti hayaa kaŋ nʼnʼa wiri Abadantaa, ni Koyoo ga Horeb, jamaa margaroo hane, kaŋ ni nee: ‹Ya si yee ka maa Abadantaa, ay Koyoo jindoo, ya si yee ka dii nuune beeroo woo, hala ya si duu ka buu.›\FTNT{†}{{\FR 18:16 }{\FR{18.16
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{5.25; Fattaroo 20.19.}}}

\VS{17}Abadantaa nee ya ne: ‹Woo kaŋ i nʼa har ga boori.

\VS{18}Ay ga annabi foo tunandi ngi armey game sanda ni cine, ay gʼay šenney daŋ miɲoo ra, a ga hayaa kul har i se kaŋ nda ay gʼa yaamar.

\VS{19}Boro kaŋ mana haŋajer ay šenney se, wey kaŋ a gʼi har ay maaɲoo ga, agay no ma boraa hãa nda ey.

\VS{20}Amma annabi kaŋ meebeeray ka šenni har ay maaɲoo ga kaŋ nda ya nʼa yaamar a mʼa har, wala nda a šelaŋ koy tanayaŋ maaɲey ga, annaboo din ga hima ka buu.›


\par }{\PP \VS{21}A ga hin ka tee ma ni boŋ hãa ka nee: ‹Taka foo nda ir ga šennoo bay kaŋ Abadantaa manʼa har?›

\VS{22}Waati kaŋ annaboo šelaŋ Abadantaa maaɲoo ga, de hayaa kaŋ a nʼa har mana tee, šennoo woo Abadantaa manʼa har. Meebeeray nda annaboo nʼa har. Masi hunbur annaboo din.»




\par }\Chap{19}{\SH Koyrawey kaŋ ga boro ga nga boŋ talfi
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na dumey tuusu kaŋ Abadantaa, ni Koyoo ga ni noo ngi gandaa, waati kaŋ nʼnʼi gaaray, de ni goro ngi koyrawey nda ngi hugey ra,

\VS{2}ni gandaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne mʼa mayray, ma koyra hinza daŋ jere ga a ra.

\VS{3}Gandaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu, mʼa zamna ihinza. Ma fondoyaŋ tee kaŋ ga koy nongu hinzaa ra, woo ra boro wiikaw ga hin ka zuru ka koy nga boŋ talfi i ga.


\par }{\PP \VS{4}Hayaa ne kaŋ ra boro wiikaa ga hin ka zuru hala nga hundoo ma hallasi: boraa kaŋ na nga cinaa wii bila nda ma muray, ka gar manʼti konnaray se,

\VS{5}nda a koy hawsaa ra, nga nda nga cinaa ka tuuri dunbu, de kaboo na daašoo kar waatoo kaŋ a ga baa nga tuuroo zafa, de daaši-izoo hun bundoo ga, a duu nga cinaa, a buu, boraa ma zuru ka koy koyrawey wey affoo ra hundoo ma hallasi,

\VS{6}Nda manʼti woo, bukaa faasakaa, nga futay beeroo ra, masi koy a gaarandi ka duu a, zama fondaa ga kuu, a masi koy duu a kʼa wii, ka gar a si hima ka wiiyandi, zama manʼti a mma konna nga cinaa.

\VS{7}Woo se, ay ga ni yaamar ka nee: ‹Koyra hinza daŋ jere ga ni boŋ se.›


\par }{\PP \VS{8}Nda Abadantaa, ni Koyoo na ni laboo beerandi sanda takaa kaŋ nda a nʼa žee ni baabey se, nda a na ni noo gandaa kul kaŋ a na nga allaahidoo zaa ni baabey se,

\VS{9}woo ra nʼga koyra hinza tonton ihinzaa woo ga. Amma hayaa kaŋ no manʼti kala yaamaroo woo kul kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ gaabandi kʼa dii, de mʼa ka goy, ma baa Abadantaa, ni Koyoo ka hanga nga fondawey waati kul.

\VS{10}Takaa woo ra boro kaŋ mana haya kul tee kuroo si munandi gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu, de mo kuri alhaku sii ni ga.


\par }{\PP \VS{11}Amma nda boro ga konna nga cinaa, nda a na kumsay hirri a se, de a gaaru a se kʼa kar buuyan karyan, affaa buu, nda a zuru ka koy koyrawey wey affoo ra,

\VS{12}koyraa boro beerey ma boro sanba kʼa dii, i gʼa noo bukaa faasakaa se hala a ma duu ka buu.

\VS{13}Masi hinna a se, boraa wii kʼa kaa Izirayel ra kaŋ na boraa wii kaŋ mana haya kul tee hala ma duu gomni.»


\par }{\SH Labey hirrey ašariyaa
\par }
{\PP \VS{14}«Ni tuboo laboo kaŋ nʼga duu a gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne mʼa mayray, masi ni cinaa laboo hirrey kaŋ boro jina-jinawey nʼi daŋ kaa dogey ra.»


\par }{\SH Seedewey goyoo
\par }
{\PP \VS{15}«Seede folloku masi kay ka laybu wala zunubu kul kaŋ no tabatandi, zunubu kul kaŋ no zunubey ra kaŋ ga hin ka teendi, haya si tabatandi kala seede hinka wala ihinza šennoo ga.


\par }{\PP \VS{16}Nda seede bine konna tun ka ifutu daŋ boro ga,

\VS{17}boro hinkaa kaŋ ga kakaw ga kay Abadantaa jine, nda
sargari juwalkey jine, nda alkaaley jine kaŋyaŋ hanoo din goo ngi goy zaarey ra.

\VS{18}Alkaaley ma hanse ka ceeci ka guna, nda i bay kaŋ seedaa manʼti kala seedezooru, taari no a daŋ nga armaa ga,

\VS{19}woo ga, war ga hayaa tee a se kaŋ a baa nga mʼa tee nga armaa se. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.

\VS{20}Borey jerey ga maarʼa, de i ga hunbur. I si goy futaa woo cine tee war game koyne.

\VS{21}Masi hinna boraa woo cine se: hundi no ma hundi bana, moo no ma moo bana, hiɲe no ma hiɲe bana, kabe no ma kabe bana, cee no ma cee bana.»




\par }\Chap{20}{\SH Wongu ašariyawey
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Waati kaŋ ni koy ni iberey wongu, de nʼga dii bariyaŋ, nda bari torkayaŋ, nda jama kaŋ bisa ni waney, masi hunbur ey, zama Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni žigandi ka hun Misira gandaa ra goo ni bande.

\VS{2}Nda war ga koy wongoo ra,
sargari juwalkaa ga man ka šelaŋ jamaa se.

\VS{3}A ga nee i se: ‹Haŋajer, Izirayel! War ga koy hõ ka war iberey wongu. War gaahamey masi buu, war masi hunbur, war masi zalba, war masi jiti jiney ra.

\VS{4}Zama Abadantaa, war Koyoo ga dira war bande, ka war iberey wongu war se, ka war hallasi.›


\par }{\PP \VS{5}Goy juwalkey ga nee jamaa se: ‹May no ma hugu taaga cin, de a mana huru a ra? Boraa ma willi nga do, a masi koy buu wongoo ra, boro tana ma kaa ka tee boro jinaa kaŋ ga huru a ra.

\VS{6}May no ma
alaneb faari tee, de a mana izey ŋaa jina? Boraa ma willi nga do, a masi koy buu wongoo ra, boro tana ma kaa ka izey ŋaa.

\VS{7}May no ma woy cewoo dii, de a manʼa zaa jina? Boraa ma willi nga do, a masi koy buu wongoo ra, boro tana mʼa zaa.›

\VS{8}Goy juwalkey ga koy a ga ka šelaŋ jamaa se, i ga nee: ‹May no ma hunbur? May no binoo hun? Boraa ma willi nga do, a masi koy nga armey biney hasara sanda nga takaa.›

\VS{9}Waati kaŋ goy juwalkey šelaŋ ka ben jamaa se, i ga wongu-izey jineboroyaŋ daŋ jamaa jine.


\par }{\PP \VS{10}Waati kaŋ ni man koyra kʼa wongu, ma koyraa borey noo fondo i ma alaafiya tee war bande bila wongu.

\VS{11}Nda a yadda alaafiyaa, de a na nga koyraa miɲey feeri ma ne, jamaa kul kaŋ goo a ra ga goy ma ne nda gaabi, i ga tee ni baɲɲey.

\VS{12}Nda a mana yadda ka alaafiya tee war bande bila wongu, nda na ni wongu, mʼa wanga kʼa daŋ game.

\VS{13}Abadantaa, ni Koyoo gʼa daŋ ni kaboo ra, arey kul kaŋ goo nga jamaa ra, nʼgʼi wii nda takuba.

\VS{14}Woyey, nda zankey, nda adabbawey, nda haya kul kaŋ goo koyraa ra, nga
alganiimaa kul, nʼga nga hayey kul taa. Nʼga alganiimaa ŋaa kaŋ ni duu a ni iberey ga, woo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa noo ma ne.

\VS{15}Takaa woo no nʼga tee koyrawey kul se kaŋ ga hanse ka mooru ni kaŋyaŋ sii gandawey wey koyrawey ra kaŋ ra nʼga kaa ka goro.

\VS{16}Amma dumey wey koyrawey kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼi noo ma ne sanda tubu, masi hundi naŋ ba haya foo ra kaŋ ga hunsar.

\VS{17}Ma Heti borey, nda Amor borey, nda Kanaŋ borey, nda Ferezi borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey halaci sõy sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar,

\VS{18}hala i masi war waanandi almuhaley kul kaŋ i gʼi tee ngi koyey se, ka zunubu tee Abadantaa, war Koyoo se.


\par }{\PP \VS{19}Koyra kaŋ ni gay nʼgʼa wanga kʼa daŋ game kʼa wongu kʼa dii, masi daaši ka tuurey zafa. Ma tuurey din izey tee meehunay, masʼi dunbu. Saajoo tuuroo adamize no kaŋ nʼgʼa wanga kʼa daŋ game wala?

\VS{20}Amma nʼga hin ka tuurey halaci, mʼi dunbu, wey kaŋ nʼga bay kaŋ i si ŋandi. Nʼga hin kʼi ka wongu jinay tee ka koyraa kaŋ ga ni wongu wanga kʼa daŋ game hala waati kaŋ ra a kaŋ.»




\par }\Chap{21}{\SH Boro bukaw kaŋ boro wiikaa mana bayrandi ašariyaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Nda gandaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne mʼa mayray ra boro kaŋ i nʼa wii garandi hawsaa ra bila nda boraa kaŋ nʼa wii ma bayrandi,

\VS{2}ni boro beerey nda alkaaley ga fatta ka nga mooruyanoo neeši kʼa dii bukaa do ka koy koyrawey ga kaŋ ga man a ga.

\VS{3}Waati kaŋ koyraa kaŋ ga man bukaa ga bayrandi, koyraa din boro beerey ga haw zan zaa kaŋ mana bay ka goy kul tee, a mana bay ka
tiŋay-zaa-bundu jeeje.

\VS{4}Koyraa din boro beerey ga hawoo ka doo hari do kaŋ si kogu, kaŋ ra beerimaw mana bay ka tee, dumi mana bay ka sayandi a ra. No din ra i ga hawoo jindebandaa kayri haroo miɲoo ga.


\par }{\PP \VS{5}Waatoo din
sargari juwalkey kaŋ ti
Lewi borey ga man kate, zama Abadantaa, ni Koyoo nʼi suuba i ma goy nga se, i ma gaara Abadantaa maaɲoo ga, ngi no ma ciiti dunbu yenje dumi kul nda marayyan dumi kul kaŋ no.

\VS{6}Koyraa din boro beerey kul, wey kaŋ ti bukaa boro maanawey, ga ngi kabey ɲumay haw zanoo ga kaŋ i na jindebandaa kayri haroo miɲoo ga.

\VS{7}I ga nee: ‹Ir kabey mana kuroo woo mun, ir moɲey mana dii nga dooriyanoo.

\VS{8}Abadantaa, zunubu tuusuyanoo tee, ni jamaa Izirayel se kaŋ nʼnʼa sawal. Masi kuri kaŋ mana haya kul tee daŋ ni jamaa Izirayel game.› Takaa woo nda kuroo alhakoo ga yaafandi i se.


\par }{\PP \VS{9}Ni, boro kaŋ mana haya kul tee kuroo kaŋ mun kaa war game, zama nʼga hima ka haya tee kaŋ ga henan Abadantaa jine.»


\par }{\SH Koŋŋa kaŋ duwandi wongu ra hiijaa ašariyaa
\par }
{\PP \VS{10}«Waati kaŋ ni koy ni iberey wongu, de Abadantaa, ni Koyoo nʼi daŋ ni kaboo ra, nʼnʼi tee baɲɲayaŋ,

\VS{11}nda ni dii koŋŋey ra woy kaŋ kunturoo ga hennay, ni bagʼa, nʼnʼa zaa wande,

\VS{12}ma koy nda a ni hugoo do. A ma nga boŋoo cebu, a ma nga kabeboyey kaa,

\VS{13}koŋŋataray darbaa ga hun a ga, a ga goro ni do, a ga nga baabaa nda nga ɲaa hẽe handu foo timmante. Woo banda ga, ma koy a do, ma hiiji a, a ga tee ni wandoo.

\VS{14}Nda a si kan ma ne koyne, mʼa naŋ a ma koy nongu kaŋ kan a se, nʼsi hin kʼa neere, nʼsi hin kʼa daŋ tamtaray, zama nʼnʼa tee ni wandoo.»


\par }{\SH Izʼaru jinaa ašariyaa
\par }
{\PP \VS{15}«Nda aru kaŋ goo nda wande hinka, ga baa affoo, a si baa affaa, a goo nda izʼaruyaŋ woo kaŋ a ga bagʼa ga nda woo kaŋ a si bagʼa ga, de izʼaru jinaa manʼti kala woyoo kaŋ a si bagʼa wane:

\VS{16}han kaŋ a ga nga tuboo tee nga izʼarey game, a sii nda fondo ka woyoo kaŋ a ga bagʼa izoo tee izʼaru jinaa woyoo kaŋ a si bagʼa wanoo jine, zama nga ti gunde jinaa.

\VS{17}A ma yadda kaŋ woyoo kaŋ a si bagʼa izʼaroo ti gunde jinaa, a mʼa noo baa hinka almanoo kul ra. Izʼaroo woo ti ize jinaa kaŋ hun nga gaaboo ra. A ga duu hayey kaŋ gunde jinaa ga hima ka duu ey.»


\par }{\SH Izʼaru turante ašariyaa
\par }
{\PP \VS{18}«Aru kaŋ goo nda izʼaru turante, hiɲešenda kaŋ si haŋajer nga baabaa se, a si haŋajer nga ɲaa se, nda i nʼa hoyray, amma a mana haŋajer i se,

\VS{19}baaboo nda ɲaŋoo mʼa dii kʼa fattandi ka koy nda a nga koyraa boro beerey do, nga koyraa miɲoo ga.

\VS{20}I ma nee koyraa boro beerey se: ‹Ir izʼaroo ne, turante no, hiɲešenda no, a si haŋajer ir se, izefutu no, harifutu haŋkaw no.›

\VS{21}Koyraa arey kul mʼa warra nda tondi kʼa wii, a ga buu. Woo ra nʼga ifutu kaa war game. Izirayel kul ga maarʼa, de i ga hunbur.»


\par }{\SH Borey kaŋ kanjandi bundu ga ka wiiyandi ašariyaa
\par }
{\PP \VS{22}«Nda aru na zunubu tee kaŋ ga hima nda buuyan, de a wiiyandi, nʼnʼa deeji bundu ga,

\VS{23}nga bukaa masi cijinoo tee bundoo ga, a tilasu zaari follokaa ra mʼa fiji, zama boro kaŋ deejandi manʼti kala haya kaŋ Irkoy nʼa laali. Masi gandaa žiibandi kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne a ma tee ni tuboo.»




\par }\Chap{22}{\SH Gaakasine ašariyaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Nda ni armaa hawoo, wala nga feejoo, wala nga hancinoo dere, de ni dii a, masi bisa a ga, masi goro manʼa ka koy ni armaa do.

\VS{2}Nda ni armaa si man ni, wala nʼsʼa bay, ma adabbaa dii ni hugoo do, a ma cindi ni do hala waati kaŋ ni armaa kaa kʼa ceeci, mʼa yeeti a se.

\VS{3}Takaa follokaa no nʼga tee nga farkaa se, takaa din da nga bankaaraa se, ma takaa follokaa tee haya kul kaŋ dere ni armaa se, de ni duu a, nʼsi hin ka bisa a ga.

\VS{4}Nda ni dii ni armaa farkaa wala nga hawoo kaŋ fondaa ra, masi bisa a ga, a tilasu mʼa gaa kʼa tunandi.»


\par }{\SH Ašariya tanayaŋ
\par }
{\PP \VS{5}«Woy masi aru bankaaray daŋ, aru masi woy darbay daŋ. Boro kul kaŋ na woo tee, almuhal no Abadantaa, ni Koyoo se.


\par }{\PP \VS{6}Nda ni fondaa ga ni dii ciraw teji, tuuri dumi kul kaŋ no ga wala laboo ga, izeyaŋ bara a ra wala guuri, ɲaŋoo ga kani izey ga wala guurey ga, masi ɲaŋoo zaa nda izey.

\VS{7}A tilasu ma naŋ ɲaŋoo ma koy jina ma izey hinne zaa. Woo ra nʼga duu gomni, nʼga duu aloomur.


\par }{\PP \VS{8}Nda nʼna hugu taaga cin, ma kunga cin beeneheroo ga, hala masi duu ka kuri alhaku daŋ hugoo ga nda boro hun a ga ka kaŋ.


\par }{\PP \VS{9}Masi dumi tana say ni
alaneb faaroo ra, nda nʼnʼa woo tee, hayaa kul kaŋ nʼnʼa say ga yeetandi jere ga Irkoy se, nga nda alaneb faaroo hegaa.

\VS{10}Masi haw nda farka daŋ cere ga ka beeri.

\VS{11}Masi bankaaray nda šukka kaŋ teendi nda alman haabu nda
leŋ šukka.


\par }{\PP \VS{12}Ma buzu-buzu daŋ ni darbaa kaŋ goo ni jindoo ra kanje taacaa ga.»


\par }{\SH Kakawyan woy here
\par }
{\PP \VS{13}«Nda aru hiiji woy, a marga nda a, woo banda ga, a manʼa bagʼa,

\VS{14}nda a na attabiya futu har a ga ka maaɲoo futandi ka nee: ‹Ay na woyoo woo zaa, ay marga nda a, ya na kabe gar a ga.›

\VS{15}Woo ga, woy soogaa baabaa nda ɲaŋoo ga kaboo silbawey zaa kʼi ka koy koyraa boro beerey do koyraa miɲoo ga.

\VS{16}Woy soogaa baabaa ga nee boro beerey se: ‹Ay nʼay ize woyoo noo aroo woo se wande, a si bagʼa.

\VS{17}Nga ne, a na šenniyaŋ har nga attabiyaa ga ka nee: “Ya na dii ni ize woyoo ga kabe silbawey.” Ka gar ay ize woyoo kaboo silbawey ne zaara ga.› I ga zaaraa daaru koyraa boro beerey jine.

\VS{18}Koyraa din boro beerey ga aroo dii kʼa gooji,

\VS{19}i gʼa zukandi nzorfu kaaray tamma boŋ zangu (100) kaŋ i gʼi noo woy soogaa baabaa se, zama a nka Izirayel woy soogo kaŋ mana aru bay maaɲoo futandi. A ga cindi ka tee nga wandoo, a si hin kʼa fay kullihinne a ga huna.

\VS{20}Amma nda hayaa tee cimi, kaboo silbawey mana diyandi woy soogaa ga,

\VS{21}i ga woy soogaa fattandi baaboo hugoo miɲoo ga, koyraa borey gʼa warra nda tondi kʼa wii, a ga buu, zama almunkar no a nʼa tee Izirayel ra, ka woykuurutaray tee nga baabaa hugoo ra. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.


\par }{\PP \VS{22}Nda aru garandi a ga kani nda woyhiiji, ihinkaa kul ga wiiyandi, aroo kaŋ kani nda woyoo nda woyoo hunday. Ifutu kaa Izirayel ra.


\par }{\PP \VS{23}Nda woy soogo kaŋ si aru bay, aru nʼa wiri, de aru tana dii a koyraa ra ka kani nda a,

\VS{24}war ma ngi boro hinkaa kul fattandi koyraa miɲoo ga, war mʼi warra nda tondi kʼi wii, i ga buu. Woy soogaa ga buu, zama a mana kaati koyraa ra ka borey cee. Aroo ga buu, zama a nka kaŋ nga cinaa wandoo ga. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.

\VS{25}Amma nda hawsaa ra aroo dii woy soogo kaŋ wirandi, nda aroo nʼa dii ka kani nda a, aroo hinne kaŋ kani nda a no ma wiiyandi.

\VS{26}Masi haya kul tee woy soogaa se, woy soogaa mana zunubu kul tee kaŋ ga hima nda buuyan. A ga hima nda boro kaŋ kaŋ nga cinaa ga kʼa wii.

\VS{27}Zama hawsaa ra a duu a, woy soogaa kaati, amma boro kul sii no kaŋ gʼa hallasi.


\par }{\PP \VS{28}Nda aru dii woy soogo kaŋ si aru bay kaŋ mana wirandi, a kaŋ a ga ka kani nda a, de i nʼi gar a ra,

\VS{29}aroo kaŋ kani nda woy soogaa ga nzorfu kaaray tamma boŋ woyguu (50) noo woy soogaa baabaa se, zama a nka kaŋ a ga, a gʼa tee nga wandoo, a si hin kʼa fay kullihinne a ga huna.»




\par }\Chap{23}{\PP \VerseOne{1}«Boro kul masi marga nda nga baabaa wandoo, baaboo kaynandiyan no.»


\par }{\SH Borey kaŋ si huru Abadantaa jamaa ra
\par }
{\PP \VS{2}«Aru kaŋ maamey tutubandi, wala arutaraa dunbu ka hun a ga si huru Abadantaa jamaa ra.


\par }{\PP \VS{3}Alharam si huru Abadantaa jamaa ra. Ba nga hayroo iwoyantoo (10to) si huru a ra.


\par }{\PP \VS{4}Amoŋ boro nda Mowab boro si huru Abadantaa jamaa margaroo ra. Ba ngi hayroo iwoyantoo (10to) si huru Abadantaa jamaa ra hala abada.

\VS{5}Zama i mana kaa ka war kubay nda ŋaayan nda hari fondaa ra, waatoo kaŋ war fatta Misira, de mo i na Balam, Bewor izʼaroo kaŋ hun Petor koyraa ra kaŋ goo
Mezopotami sufuray a ma war danga.

\VS{6}Amma Abadantaa, ni Koyoo mana yadda ka haŋajer Balam se. Abadantaa, ni Koyoo na dangaroo barmay ma ne kʼa tee gaarari, zama Abadantaa, ni Koyoo nka baa ni.

\VS{7}Abada masi ngi alaafiyaa nda ngi gomnoo ceeci kullihinne nʼga huna.


\par }{\PP \VS{8}Masi Edom boro dii harramante, zama ni armaa no, masi Misira boro dii harramante, zama ni nka goro ka waati tee nga gandaa ra.

\VS{9}Ngi hayroo, hala ihinzantoo ga hin ka huru Abadantaa jamaa ra.»


\par }{\SH Jamaa kaloo ga hima ka henan
\par }
{\PP \VS{10}«Waati kaŋ ni koy ni iberey wongu, ma mooru ifutu kul.

\VS{11}Nda aru goo ni do kaŋ si henan, zama cijinoo ra nga almaaniyoo mun a ga, a ga hima ka fatta jamaa kaloo se taray, a masi huru kaloo ra.

\VS{12}Alaasaroo ra, a ma ɲumay nda hari, waynaa kaŋyanoo ga, a ga hin ka huru jamaa kaloo ra.

\VS{13}Ma nongu tee jere ga, jamaa kaloo se taray, no din ra nʼga koy.

\VS{14}Kuumu ma bara ni jinawey ra, nda ni koy saaji, ma guusu kaa, de ma ni žiiboo fiji.

\VS{15}Zama Abadantaa, ni Koyoo ga dira jamaa kaloo game ka ni hallasi ka ni iberey daŋ ni kaboo ra. Ni jamaa kaloo ma henan hala a masi dii ni do albasi kul, de a masi hun ni bande.»


\par }{\SH Tam kaŋ zuru ašariyaa
\par }
{\PP \VS{16}«Masi tam kaŋ zuru nga koyoo ga ka kaa ka tugu ni do, yeeti nga koyoo se.

\VS{17}A ga goro ni do, ni jamaa game nongoo kaŋ a nʼa suuba ra, ni koyrawey affoo ra, nongoo kaŋ kan a se, masʼa žilla.»


\par }{\SH Zinaa kaŋ ga teendi tooru hugey ra
\par }
{\PP \VS{18}«Izirayel ize woyey game, zinaa kaŋ ga teendi tooru hugey ra masi teendi war do, Izirayel izʼarey game, zinaa kaŋ ga teendi tooru hugey ra masi teendi war do.

\VS{19}Woy zinateeri banaa wala aru zinateeri banaa, masi kate nda a Abadantaa, ni Koyoo
hugoo ra, ka meefur kul kaŋ no bana, zama ngi boro hinkaa kul manʼti kala almuhal Abadantaa, ni Koyoo se.»


\par }{\SH Garaw nda albaha
\par }
{\PP \VS{20}«Masi garaw ni armaa se ka albaha dii a ga: masʼa tee nooru ra, masʼa tee ŋaayan ra, masʼa tee haya kul ra kaŋ ga garawandi ka duu albaha.

\VS{21}Nʼga hin ka albaha dii yaw ga, amma ni armaa, masʼa dii a ga, hala Abadantaa, ni Koyoo ma albarka daŋ ni kabe goyey kul ra, gandaa ga kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray.»


\par }{\SH Meefur ašariyaa
\par }
{\PP \VS{22}«Nda nʼna meefur zaa Abadantaa, ni Koyoo se, masi gay manʼa kaa, zama šikka sii, Abadantaa, ni Koyoo ga ni hãa nda a, nda woo teendi, a ga tee ma ne zunubu.

\VS{23}Nda nʼna ni boŋ dii mana meefur zaa, mana duu zunubu.

\VS{24}Amma haya kaŋ ni miɲoo nʼa har, mʼa tee ka sawa nda meefuroo kaŋ nʼnʼa zaa nda ni boŋ Abadantaa, ni Koyoo se, woo kaŋ ni miɲoo nʼa har.»


\par }{\SH Ka ŋaa ni cinaa faaroo ra ašariyaa
\par }
{\PP \VS{25}«Nda ni huru ni cinaa
alaneb faaroo ra, nʼga hin ka alaneb-izey ŋaa nda woo kaŋ kan ma ne hala ma kungu, amma masi daŋ ni jinaa ra.

\VS{26}Nda ni huru ni cinaa taasu faaroo ra, nʼga hin ka jeeni kaa nda ni kabey, amma masi cendi daŋ ni cinaa taasoo ra.»




\par }\Chap{24}{\SH Woy kaŋ fay ašariyaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Nda aru na woy zaa hiijay, de woyoo mana kan a se koyne, zama a dii woyoo ga haya kaŋ si tee a se, a ma fay-kaddaasu hantum a se. Nda a nʼa noo a se, a mʼa fattandi nga do.

\VS{2}A ga fatta a do, a ga koy, a ga hin ka tee aru tana se wande.

\VS{3}Nda aroo woo mo si bagʼa, a ma fay-kaddaasu hantum a se. Nda a nʼa noo a se, a mʼa fattandi nga do. Wala nda aroo kaŋ nʼa zaa buu,

\VS{4}aru jinaa din kaŋ nʼa naŋ si hin kʼa zaa wande koyne, zama a si halal a se, almuhal no Abadantaa jine. Masi zunubu daŋ gandaa ga kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu.»


\par }{\SH Aru hiiji taaga ašariyaa
\par }
{\PP \VS{5}«Aruhiiji taaga si koy wongu, de mo jeraw kul masi huru a ga, haya kul sʼa dii hala jiiri foo nga hugoo sabbu se, a ma woyoo kaŋ a hiiji a ɲaalandi.»


\par }{\SH Tolme ašariyaa
\par }
{\PP \VS{6}«Masi fufutondi dii tolme, masi fufutondi-izoo mo dii. Nda nʼnʼa woo tee, a ga hima nda hundi no nʼnʼa dii tolme.»


\par }{\SH Boro zaayan ašariyaa
\par }
{\PP \VS{7}«Nda boro diyandi kaŋ na nga armaa zay Izirayel borey ra kʼa daŋ baɲɲataray wala a nʼa neere, goy futu teekaa ga wiiyandi. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.»


\par }{\SH Jiray ašariyaa
\par }
{\PP \VS{8}«Ni boŋ hawgay
jiray ga, ma hanse ka lakkal daŋ a se, de ma hayaa kul tee nda takaa kaŋ nda
sargari juwalkey kaŋ ti
Lewi boro gʼa cawandi ma ne. War ma gaabandi ka goy nda woo kaŋ nda ay na sargari juwalkey yaamar.

\VS{9}Hongu hayaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa tee Maryama se fondaa ra waatoo kaŋ war ga fatta Misira.\FTNT{*}{{\FR 24:9 }{\FR{24.9
}}{\XT{Kabuyaney 12.10.}}}»


\par }{\SH Tolme ašariyaa koyne
\par }
{\PP \VS{10}«Nda ni garaw ni cinaa se, masi huru nga hugoo ra ka tolme dii,

\VS{11}ni mma cindi taray, boraa kaŋ se nʼga garaw ga kate ma ne tolmaa taray.

\VS{12}Nda talka no, masi naŋ nga tolmaa ma kani ni do.

\VS{13}Ma gaabandi ka tolmaa yeeti a se waynaa kaŋyanoo ga hala a ma kani nga bankaaraa ra, a ma gaara ma ne. Šerretaray no ma ne Abadantaa, ni Koyoo do.»


\par }{\SH Goykaw-ize ašariyaa
\par }
{\PP \VS{14}«Masi goykaw-ize talka wala alfukaaru šiita, a ma tee ni armey wala ni yawey affoo kaŋ ga goro ni gandaa koyrawey ra.

\VS{15}Mʼa noo nga zaaroo goyhayoo za waynaa mana kaŋ, zama talka no, a ga too a ga. Nda manʼti woo, a ga kaati ka Abadantaa cee ni ga, de nʼga duu zunubu.»


\par }{\SH Boro foo kul ga tuuru nga boŋ maaɲoo ga
\par }
{\PP \VS{16}«Baaba si wiiyandi ize maaganda se, ize si wiiyandi baaba maaganda se. Boro foo kul ga wiiyandi nga boŋ zunuboo maaganda se.»


\par }{\SH Haya kaŋ ga naŋandi talkey se
\par }
{\PP \VS{17}«Masi yaw nda alyatim ciitoo šiirandi, masi woy kaŋ kurɲoo buu bankaaraa dii tolme.

\VS{18}Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira, Abadantaa, ni Koyoo na ni feeri. Woo se ay ga ni yaamar ma šennoo woo ka goy.


\par }{\PP \VS{19}Waati kaŋ nʼga ni faaroo hegay, de ni dirɲa jeeni ni faaroo ra, masi willi ka koy a zaa. A manʼti kala yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu wane. Nda nʼnʼa woo tee, Abadantaa, ni Koyoo ma albarka daŋ ni kabe goyey kul ra.

\VS{20}Waati kaŋ nʼga ni
zaytu-izey som, masi yee a ga ka wey kaŋ cindi a ga dogu. A manʼti kala yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu wane.

\VS{21}Waati kaŋ nʼga ni
alaneb-izey kosu, masi kurma-kurma. A manʼti kala yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu wane.

\VS{22}Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira gandaa ra. Woo se ay ga ni yaamar ma šennoo woo ka dira.»




\par }\Chap{25}{\SH Takaa kaŋ nda ciiti ga dunbandi
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Nda kakaw huru boroyaŋ game, i ga koy alkaaloo jine a mʼi ciiti, cimikoynoo ga henanandi, woo kaŋ sii nda cimi ga zukandi.

\VS{2}Nda boraa kaŋ sii nda cimi ga hima ka žabandi, alkaaloo gʼa daaru ganda, i mʼa barzu jinoo ra ka sawa nda barzu mee hinnaa kaŋ nda nga layboo ga hima.

\VS{3}Barzu mee woytaaci (40) no ma hun a ra, amma i masi bisa a ga, nda a bisa woo, ma hunbur ni armaa masi koy kayna ni jine.»


\par }{\SH Haw ašariyaa
\par }
{\PP \VS{4}«Masi heejoo miɲoo haw waati kaŋ a ga taasu musay.»


\par }{\SH Ɲaa-izetaray hiijay
\par }
{\PP \VS{5}«Nda armayaŋ ga goro cere bande, nda affoo buu bila nda a ma duu izʼaru, bukaa wandoo si koy hiiji ceewaani. Nga alboraa ga koy a do kʼa zaa wande, woo ra a na hayaa tee a se kaŋ albora ga hima kʼa tee.

\VS{6}Gunde jinaa kaŋ a gʼa daŋ aduɲɲa ra armaa kaŋ buu maaɲoo no ma huru a ga, hala maaɲoo masi tuusandi ka hun Izirayel ra.


\par }{\PP \VS{7}Nda aroo woo si baa nga ma nga albora woyoo zaa wande, albora woyoo ga žigi ka koy koyraa miɲoo ga boro beerey do ka nee i se: ‹Agay alboraa wanji ka nga armaa maaɲoo tunandi Izirayel ra, a wanji ka nga alborataraa goyoo tee ya ne.›

\VS{8}Alboraa koyraa boro beerey gʼa cee ka šelaŋ a se. Nda a cindi a ga ka nee: ‹Ay si baa yʼa zaa wande›,

\VS{9}woo ga, albora woyoo ga man nga albora boro beerey jine, a ga nga albora aroo taami cala foo kaa, de a ga tufa ndumoo ga. A ga nee: ‹Hayaa ne kaŋ boro gʼa tee aru se kaŋ wanji ka nga armaa hugoo kayandi.›

\VS{10}Maaɲoo kaŋ nda i ga boraa cee Izirayel ra ti: ‹Boraa kaŋ taami cala faa hun hugoo›.»


\par }{\SH Woy si hima ka huru aru hinka yenje ra
\par }
{\PP \VS{11}«Nda aru hinka yenje, nda affoo wandoo man ka nga kurɲoo kaa boraa kaŋ gʼa kar kaboo ra, nda a na nga kaboo taŋ ka aroo dii nda nga arutarawey,

\VS{12}ma woyoo kaboo dunbu, masi hinna a se.»


\par }{\SH Maamala ašariyaa
\par }
{\PP \VS{13}«Neeši tondi hinka, ikaccu nda ibeeri masi bara ni saakoo ra.

\VS{14}Neeši jinay hinka, ikaccu nda ibeeri masi bara ni do.

\VS{15}Neeši tondi henna cimi ma bara ma ne, neeši jinay henna cimi ma bara ma ne, hala ma duu ka duu aloomur gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.

\VS{16}Zama boro kul kaŋ ga woo tee, boro kul kaŋ ga goy nda šerretaray jaŋay, almuhal no Abadantaa, ni Koyoo do.»


\par }{\SH Amalek borey šennoo
\par }
{\PP \VS{17}«Hongu hayaa kaŋ Amalek nʼa tee ma ne fondaa ra waatoo kaŋ war ga fatta Misira,

\VS{18}takaa kaŋ nda a na ni kubay fondaa ra, ka ni banda borey kar, yalaafantey kul kaŋ goo banda here, a gar kaŋ ni fara, ni dusu, zama a si hunbur Irkoy.

\VS{19}Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo, na ni noo alaafiya ka ni kaa ni iberey kul kabey ra kaŋ ga ni kuubi ka ni bere gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu, hala mʼa mayray, ma Amalek maaɲoo kaa aduɲɲa ra. Masi dirɲa woo.»




\par }\Chap{26}{\SH Dumari-ize jina-jinawey ašariyaa
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Waati kaŋ ni huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu, waati kaŋ nʼnʼa mayray, de ni goro a ra,

\VS{2}nʼga ni gandaa kaŋ Abadantaa gʼa noo ma ne dumari-ize jina-jinawey kul zaa, mʼi daŋ kokondo ra, de nʼga koy nongoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra.

\VS{3}Ma koy
sargari juwalkaa do kaŋ hanoo din goo nga goy zaarey ra, ma nee a se: ‹Ay gʼa har hõ Abadantaa, ni Koyoo jine kaŋ ay huru gandaa ra kaŋ Abadantaa žee ir baabey se kaŋ nga gʼa noo ir se.›

\VS{4}Sargari juwalkaa ga kokondaa dii ni kaboo ra kʼa jisi Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo jine.

\VS{5}De ma šennoo zaa Abadantaa, ni Koyoo jine ka nee: ‹Ay baabaa manʼti kala Aram boro kaŋ ga gana-gana, a nka zunbu ka koy Misira, nga nda boro kaynayaŋ ka goro no din sanda taabuši. A tee dumi beeri kaŋ goo nda gaabi, i ga boobo.

\VS{6}Misira borey nʼir žilla kʼir kankam kʼir daŋ goy šenda ra.

\VS{7}Ir kaati ka Abadantaa, ir baabey Koyoo cee. Abadantaa na haŋajer ir se, a dii ir kankamroo, nda ir zaraboo, nda ir šiitaroo.

\VS{8}Abadantaa manʼir fattandi Misira kala nda kabe gaabante, nda hini, nda teegoy beeri hunburante, nda tammaasayaŋ, nda kayfiyaŋ.

\VS{9}Nga no ka kate ir ne ra, a nʼir noo gandaa woo, ganda kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari.

\VS{10}Sohõ nga ne, ay ga kate laboo kaŋ ni, Abadantaa nʼa noo ya ne dumari-ize jina-jinawey.› Šennoo kaŋ harandi banda ga, ma hayey jisi Abadantaa, ni Koyoo jine, ma sujudu Abadantaa, ni Koyoo jine.


\par }{\PP \VS{11}Woo banda ga, ma ɲaali haya henney kul maaganda kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi noo ni nda ni hugoo se, ni, nda
Lewi boraa, nda yawoo bande kaŋ goo ni do.»


\par }{\SH Jiiri hinzantoo azakkaa
\par }
{\PP \VS{12}«Jiiri hinza kul, jiiri hinzantoo ti
azakkaa jiiroo. Waati kaŋ nʼna ni hayey kul hegaa azakkaa kaa, mʼa noo
Lewi boraa se, nda yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu. I gʼa ŋaa, i ga kungu ni koyrawey ra.

\VS{13}Waatoo din ma nee Abadantaa, ni Koyoo jine: ‹Ay na hayaa kaŋ yeetandi jere ga Irkoy se kaa ay hugoo ra, ay nʼa noo Lewi boraa, nda yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu se ka sawa nda yaamar kul kaŋ nʼnʼa noo ya ne, bila nda yʼa hoo, ya na dirɲa ba affoo.

\VS{14}Ya na haya kul ŋaa a ra waatoo kaŋ ay goo buuyan goray ra, ya na haya kul kaa a ra waatoo kaŋ ay si henan, ya na haya kul kaa a ra bukaw se. Ay na haŋajer Abadantaa, ay Koyoo se, ay goy nda takaa hunday kaŋ nda nʼnʼay yaamar.

\VS{15}Abadantaa, ni kaŋ goo ni nongoo henanantaa ra kaŋ ti beenaa, fuuni ganda ka guna ka dii, ma albarka daŋ ni jamaa Izirayel ra, nda gandaa kaŋ nʼnʼa noo ir se ra sanda takaa nda nʼnʼa žee ir baabey se, gandaa kaŋ ra yuu nda waa ga tee hari.›»


\par }{\SH Izirayel manʼti kala Abadantaa jamaa
\par }
{\PP \VS{16}«Hõ Abadantaa, ni Koyoo ga ni yaamar ma hantumey, nda hantumey kaŋ kayandi wey ka goy, mʼi dii, mʼi ka goy nda ni binoo kul nda ni hundoo kul.

\VS{17}Hõ nʼna allaahidu zaa kaŋ Abadantaa ti ni Koyoo, de mo nʼga hanga nga hantumey, kaŋ nʼga nga yaamarey, nda nga hantumey kaŋ kayandi dii, de mo nʼga haŋajer a se.

\VS{18}Hõ Abadantaa na allaahidu zaa ma ne kaŋ ni ti nga halaalaa sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne, de mo kaŋ ma nga yaamarey kul dii,

\VS{19}hala nga ma hanse ka ni noo beeray, nda maa, nda jeeray ka bisa dumey kul kaŋ a nʼi taka, ma tee jama henanante Abadantaa, ni Koyoo se sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne.»




\par }\Chap{27}{\SH Tondey kaŋ i nʼi kayandi Ebal tondi hondoo ga
\par }
{\PP \VerseOne{1}Musa nda Izirayel boro beerey na jamaa yaamar ka nee: «Yaamaroo kul kaŋ ay gʼa har war se hõ, war mʼa dii.

\VS{2}Han kaŋ war na Žurdeŋ isaa deŋ ka bisa gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, ma tondi beeriyaŋ kayandi, mʼi yon nda dooru.

\VS{3}Ma
ašariyaa woo šenney kul hantum i ga waati kaŋ ni bisa ka huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, ganda kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari, nda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni baabey Koyoo nʼa har ma ne.

\VS{4}Waati kaŋ war na Žurdeŋ isaa deŋ, war ma tondey wey kayandi Ebal tondi hondoo boŋ kaŋ ay ga war yaamar hõ war mʼi kayandi, mʼi yon nda dooru.

\VS{5}No din ra ma sargari tonadoo cin Abadantaa, ni Koyoo se, sargari tonadoo kaŋ teendi nda tondi, tondiyaŋ kaŋ ga guuru mana bay ka tuku.

\VS{6}Ma Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo cin nda tondiyaŋ kaŋ mana goyandi. Nga boŋ nʼga
sargari kukuranteyaŋ kaa Abadantaa, ni Koyoo se.

\VS{7}Ma
alaafiya teendi sargarey kaa, no din ra ma ŋaa, ma ɲaali Abadantaa, ni Koyoo jine.

\VS{8}Tondey wey ga ma ašariyaa woo šenney kul hantum kʼi žeeri a ga kaaray.»


\par }{\PP \VS{9}Musa nda
sargari juwalkey kaŋ ti
Lewi boro šelaŋ Izirayel kul se ka nee: «Izirayel, dangay, ma haŋajer. Hõ ni tee Abadantaa, ni Koyoo jamaa.

\VS{10}Ma haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se, ma nga yaamarey nda nga hantumey ka dira kaŋ ay gʼi noo ma ne hõ.»


\par }{\PP \VS{11}Zaaroo din hunday ra, Musa na jamaa yaamar ka nee:

\VS{12}«Waati kaŋ war na Žurdeŋ isaa deŋ, alkabiilawey kaŋ ti Simewoŋ, nda Lewi, nda Žuda, nda Isakar, nda Isufi, nda Benžameŋ ga kay Garizim tondi hondoo boŋ ka albarka gaara jamaa se.

\VS{13}Amma alkabiilawey kaŋ ti Rubeŋ, nda Gad, nda Ašer, nda Zabuloŋ, nda Dan, nda Neftali ga kay Ebal tondi hondoo boŋ laali gaarayan se.»


\par }{\SH Laaliyan woy cindi hinkaa (12)
\par }
{\PP \VS{14}Lewi borey ga šennoo zaa ka jinde jer ka nee Izirayel arey kul se:


\par }{\PP \VS{15}«Boraa laali kaŋ ga bundu tooru hanse wala kaŋ ga guuru mennandi kʼa tee tooru, haya no kaŋ kabe goykaw kʼa tee kʼa daŋ nongu tugante ra. Almuhal no Abadantaa do. Jamaa kul ga zaabi ka nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{16}Boraa laali kaŋ ga nga baabaa nda nga ɲaa kaynandi. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{17}Boraa laali kaŋ ga nga cinaa laboo hirrey kaa dogey ra. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{18}Boraa laali kaŋ ga danaw fondaa derandi a se. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{19}Boraa laali kaŋ ga yaw, wala alyatim, wala woy kaŋ kurɲoo buu ciitoo šiirandi. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{20}Boraa laali kaŋ ga kani nda nga baabaa wandoo, zama a nka nga baabaa kaynandi. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{21}Boraa laali kaŋ ga marga nda adabba, dumi kul kaŋ no. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{22}Boraa laali kaŋ ga kani nda nga woymaa, a ma tee baaboo ize woyoo wala ɲaŋoo ize woyoo. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{23}Boraa laali kaŋ ga kani nda nga wandoo ɲaa. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{24}Boraa laali kaŋ ga nga cinaa kar kʼa wii tuguyan ra. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{25}Boraa laali kaŋ ga sufuray taa ka boro kaŋ mana haya kul tee kuroo mun. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›


\par }{\PP \VS{26}Boraa laali kaŋ si
ašariyaa woo šenney kayandi kʼi ka dira. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›»




\par }\Chap{28}{\SH Irkoy na allaahiduyaŋ zaa albarka here
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Nda nʼga haŋajer ka boori Abadantaa, ni Koyoo se ka gaabandi ka dira nga yaamarey kul bande nda takaa kaŋ nda ay gʼi har ma ne hõ, Abadantaa, ni Koyoo ga ni jer beene ka bisa laboo dumey kul.

\VS{2}Nda nʼna haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se, albarkawey kul ne kaŋ nʼga duu ey, de i ga tee ni wane:


\par }{\PP \VS{3}Albarka ga huru ni ra koyraa ra, albarka ga huru ni ra hawsaa ra.

\VS{4}Albarka ga huru ni hayroo, nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay, nda ni adabbaa hayroo, nda ni hawey hayroo, nda ni alman buuney hayroo ra.

\VS{5}Albarka ga huru ni kokondaa nda ni hanfoo ra.

\VS{6}Albarka ga huru ni ra ni hururoo ga, albarka ga huru ni ra ni fattaroo ga.


\par }{\PP \VS{7}Abadantaa ga ni noo hinay ni iberey ga kaŋ ga kay ma ne. I ga fondo folloku zaa ka kaa ka ni wongu, amma i ga zuru ni jine nda fondo iyye.

\VS{8}Abadantaa ga yaamar noo albarka ma huru ni attam fanjidogey nda ni kabe goyey kul ra. Gandaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, a ga albarka daŋ ni ra gandaa din ra.


\par }{\PP \VS{9}Nda nʼna Abadantaa, ni Koyoo yaamarey dii, de ni hanga nga fondawey, Abadantaa ga ni tee jama henanante nga boŋ se nda takaa kaŋ nda a nʼa žee ma ne.

\VS{10}Dumey kul kaŋ goo laboo ga, ga dii kaŋ Abadantaa maaɲoo ga ciya ni ga, de i ga hunbur ni.


\par }{\PP \VS{11}Abadantaa ga ni too nda gomni ka ni hayroo, nda ni adabbaa hayroo, nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay boobandi laboo ga kaŋ Abadantaa nʼa žee ni baabey se kaŋ nga gʼa noo ma ne.

\VS{12}Abadantaa ga nga alman jisidoo hennaa feeri ma ne kaŋ ti beenaa, ka ni noo ncirɲi nga waatoo ra, ka albarka daŋ ni kabe goyoo kul ra. Nʼga garaw dumi booboyaŋ se, amma ni, nʼsi garaw zaa.

\VS{13}Abadantaa ga ni daŋ jine ma tee boŋoo, nʼsi tee nsunfaa, waati kul beene no ni goo, abada nʼsi yee ganda, nda nʼga haŋajer Abadantaa, ni Koyoo yaamarey se kaŋ ay gʼi har ma ne hõ kʼi dii kʼi ka dira,

\VS{14}nda nʼsi šiiri kabe guma here wala iwaawa here šenney kul ra kaŋ ay gʼi har ma ne hõ, nda nʼsi hanga koy tanayaŋ bande kʼi gana.»


\par }{\SH Laalirey kaŋ ga duwandi Irkoy haŋajer jaŋaa ra
\par }
{\PP \VS{15}«Amma nda nʼsi haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se, nʼsi gaabandi ka dira nga yaamarey kul nda nga hantumey kul bande kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ, laalirey kul ne kaŋ ga kaa ni ga, de i ga duu ni:

\VS{16}nʼga laali koyraa ra, nʼga laali hawsaa ra.

\VS{17}Ni kokondaa nda ni hanfoo ga laali.

\VS{18}Ni hayroo, nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay, nda ni adabbaa hayroo, nda ni alman buuney hayroo ga laali.

\VS{19}Nʼga laali ni hururoo ga, nʼga laali ni fattaroo ga.


\par }{\PP \VS{20}Abadantaa ga laaliyan sanba ni ga, a ga lakkaltunay sanba ni ga, ka ni kabe goyey kul birji, hala ma halaci, ma cahã ka dere, ni teegoy futawey maaganda se, zama nʼnʼay naŋ.


\par }{\PP \VS{21}Abadantaa ga sorfa ka ni kar, hala a ma ni tuusu ka ni kaa laboo ga kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray.

\VS{22}Abadantaa ga ɲomyan ka ni kar, nda gaaham konni, nda tonyan, nda funsuyan. A ga kate ni faarey ga kogay ka dumari-izey funbandi. I ga duu ni hala ma dere.


\par }{\PP \VS{23}Beenaa kaŋ goo ni boŋ ga tee sanda alhan, laboo kaŋ goo ni cire ga tee sanda guuru.

\VS{24}Abadantaa ga kusaw nda labu hamni sanba ni gandaa se sanda ncirɲi, a ga hun beenaa ra ka zunbu ni boŋ hala ma halaci.


\par }{\PP \VS{25}Abadantaa ga ni kar ni iberey jiney ra kʼi noo hinay ni ga, nʼga kaa i ga nda fondo folloku, nʼga zuru i jine nda fondo iyye, laboo laamawey kul, boro kaŋ dii ni ga hunbur woo kaŋ duu ni maaganda se.

\VS{26}Ni bukaa ga tee ŋaayan beenaa cirawey kul nda laboo adabbawey kul se, boro kul si i dirgasandi.


\par }{\PP \VS{27}Abadantaa ga ni kar nda Misira futtawey, nda waynaw, nda kursa, nda kaajiri kaŋyaŋ si hin ka duu baani.

\VS{28}Abadantaa ga ni kar nda hollay, nda danawtaray, nda boŋ hasaraw.

\VS{29}Zaarikay cululu nʼga dadaba sanda takaa kaŋ nda danaw ga dadaba kubaa ra. Haya kul kaŋ nʼnʼa tee si boori. Waati kul i ga ni šiita, i ga ni kom, nʼsi duu faabakaw.


\par }{\PP \VS{30}Nʼga woy cee dii, boro tana ga kani nda a, nʼga hugu cin, nʼsi goro a ra, nʼga
alaneb faari tee, nʼsi izey ŋaa.

\VS{31}Ni hawoo ga koosandi ni jine, nʼsi hamoo ŋaa, ni farkaa ga diyandi ni jine, a si yeetandi ma ne, ni alman buunaa ga nondi ni iberey se, boro sii no kaŋ ga ni faaba.

\VS{32}Ni izʼarey nda ni ize woyey ga huru jama tana kabey ra, ni moɲey ga dii ey, nʼga fara kʼi batu zaaroo kul, amma nʼsi hin ka baffoo tee.

\VS{33}Jama kaŋ nʼsʼa bay ga hayey kaŋ ni laboo gʼi hay nda ni kabe goyoo albarkaa ŋaa, waati kul nʼga šiita nʼga kankam.

\VS{34}Hayaa kaŋ ni moɲey dii a ga ni kaŋandi hollay ra.


\par }{\PP \VS{35}Abadantaa ga ni kanjey nda ni ceehamey kar nda futta laalayaŋ kaŋ si hin ka duu baani, a ga ni kar nda ey za ni cewoo ga hala ni boŋoo ga.


\par }{\PP \VS{36}Abadantaa ga ni nda ni kokoyoo kaŋ nʼnʼa daŋ ni boŋ ka koy ganda ra kaŋ nʼsʼa bay, ni baabey sʼa bay, no din ra nʼga koy tanayaŋ gana kaŋyaŋ ti bundu nda tondi.

\VS{37}Nʼga tee boŋhawayhaya, nda yaasayhaya, nda haarayhaya dumey kul game kaŋ do Abadantaa ga ni ka koy.


\par }{\PP \VS{38}Nʼga dumi boobo say faarey ra, amma haya kaccu no nʼgʼa hegay, zama ndoowey gʼa ŋaa.

\VS{39}Nʼga alaneb faariyaŋ tee, nʼgʼi hanse, amma nʼsi ngi alaneb haroo haŋ, nʼsi ngi hegaa tee, zama nooney gʼi ŋaa.

\VS{40}Ni gandaa kul ga tee
zaytuɲaa, amma jiyoo si yonandi ni ga, zama ni zaytu-izey ga kaŋ.

\VS{41}Nʼga izʼaruyaŋ nda ize woyyaŋ hay, amma i si tee ni wane, zama i ga diyandi ka koy.

\VS{42}Ndoo beerey ga ni tuurey kul nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay daabu.


\par }{\PP \VS{43}Yawoo kaŋ goo ni do goo ma ne beene waati kul, de ni, waati kul ni mma yee ganda,

\VS{44}a ga garaw ma ne, amma ni, haya sii ma ne kaŋ nʼgʼa garaw a se. Nga, a ga huru ni jine ka tee boŋoo, de ni, nʼga tee nsunfaa.


\par }{\PP \VS{45}Laalirey wey kul ga kaŋ ni boŋ, i ga hanga ni, ka duu ni hala waati kaŋ ni halaci, zama mana haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se ka nga yaamarey nda nga hantumey dii kaŋ nda a na ni yaamar.

\VS{46}Laalirey wey duu ni hala i ma tee tammaasa nda kayfi ni nda ni hayroo se hala abada.


\par }{\PP \VS{47}Zama mana Abadantaa, ni Koyoo gana nda ɲaali nda binekaanay waatoo kaŋ a na ni feeri haya kul here,

\VS{48}woo se iberey kaŋ Abadantaa gʼi sanba ni ga, nʼga tee i se tam heray nda jaw ra, nda gaa koonu, nda talkataray haya kul ra. Abadantaa ga guuru
tiŋay-zaa-bundu daŋ ni jindoo ga hala waati kaŋ a na ni halaci.

\VS{49}Abadantaa ga gandaa kaŋ ga mooru, a goo hala aduɲɲa boŋ faa ga sanba ni ga, ganda kaŋ ga gum ni ga sanda takaa kaŋ nda dutaloo ga zunbu nga hamoo ga, ganda no kaŋ nʼsi maa nga šennoo,

\VS{50}dumi kaŋ ndumoo ga futu, a si boro žeena beerandi, a si alhormo tee soogo se.

\VS{51}A ga ni almanoo hayroo nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay ŋaa hala ma halaci, i si alkama, wala alaneb hari, wala jii, wala ni adabba beerey hayroo, wala ni alman buuney hayroo naŋ war se, kokoroo ti a ga ni derandi.

\VS{52}A ga ni wanga ka ni daŋ game koyrawey kul ra hala waati kaŋ ra cete kuku gaabantey wey kaŋ ra nʼna ni naanaa daŋ kaŋ ni gandaa kul ra. A ga ni wanga ka ni daŋ game ni koyrawey kul ra, a ga ni gandaa kul dii kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.


\par }{\PP \VS{53}Ni iberoo ga ni wanga ka ni daŋ game ka ni šiita hala nongu kaŋ ra nʼga ni gundoo izoo ŋaa, nʼga ni izʼarey nda ni ize woyey kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi noo ma ne hamey ŋaa.

\VS{54}Ni do, arey kul boro hennaa kaŋ ti alaafiyakoyni, si hinna nga armey, nda nga wandoo kaŋ binoo ga bagʼa nda nga izey cindey kaŋ goo maaɲoo ga.

\VS{55}Nga izey hamey kaŋ a gʼi ŋaa, a sʼi zamna nga nda nga borey game, zama haya kul mana cindi a se kaŋ a gʼa ŋaa nda manʼti wey, wangaroo nda šiitaroo kaŋ ni iberoo gʼa tee ni koyrawey ra maaganda se.

\VS{56}Ni do, woyey kul boro henna kaŋ ti alaafiyakoyni, nga borohennataraa nda nga alaafiya se, a si baa nga ma ba nga ceetaamoo fur laboo ga. A si hinna nga kurɲoo kaŋ binoo ga bagʼa se nda nga izʼaroo nda nga ize woyoo se.

\VS{57}A ga baa nga foo ma nga haykuboo nda izey kaŋ a nʼi daŋ aduɲɲa ra ŋaa, zama haya kul mana cindi a se kaŋ a ga ŋaa nda manʼti wey, wangaroo nda šiitaroo kaŋ ni iberoo gʼa tee ni koyrawey ra maaganda se.


\par }{\PP \VS{58}Nda nʼsi gaabandi ka
ašariyaa woo šenney kul kaŋ hantumandi tiiraa woo ra ka dira, nda nʼsi hunbur maa daržantaa kaŋ ga hunburandi, Abadantaa, ni Koyoo,

\VS{59}Abadantaa ga ni nda ni hayroo kar nda balaawu beeriyaŋ kaŋ ga gay nda wirci laalayaŋ kaŋ ga gay, hayayaŋ no kaŋ ga boŋ haw.

\VS{60}A ga kate ni ga Misira wirci laaley kaŋ nʼga hunbur ey, i ga denji ni ga.

\VS{61}Abadantaa ga kate ni ga ba wirci dumi kul, nda balaawu kaŋyaŋ mana hantumandi ašariyaa tiiraa woo ra hala waati kaŋ ni halaci.

\VS{62}War kaŋ cindi ka boobo sanda beenaa handarawey, war ga kaa ka tee boro kaynayaŋ, zama mana haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se.

\VS{63}Takaa kaŋ nda a kan Abadantaa se nga ma gomni tee war se ka war boobandi, takaa din da a ga kan Abadantaa se nga ma war derandi ka war halaci. War ga dogandi ka hun laboo ga kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray.

\VS{64}Abadantaa ga ni say dumey kul ra, laboo boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga. No din ra nʼga koy tanayaŋ kaŋ ti bundu nda tondi gana kaŋ ni, nʼsʼi bay, ni baabey sʼi bay.

\VS{65}Dumey din game nʼsi duu alaafiya, nʼsi duu baa, ba nongu kaŋ ra ni cewey ga duu hunanzamay. No din ra Abadantaa si ni binoo yaynandi. Ni moogunaa ga kacca, ni tammahãa ga hun.

\VS{66}Ni do, a ga hima nda ni hunaroo mma deeji, nʼga hunbur cijin nda zaari, nʼga alhuzun nda ni hunaroo nda ni buuroo.

\VS{67}Subbaahi nʼga nee: ‹Jalla, nda a gar ba cijinoo no!›, cijinoo ra, nʼga nee: ‹Jalla, nda a gar ba subbaahoo no!› hunburaa kaŋ nʼgʼa maate ni binoo ra nda hayaa kaŋ ga teendi ni moɲey cire maaganda.

\VS{68}Abadantaa ga ni yeeti harihiiyaŋ ra Misira ra, nʼga koy nongoo kaŋ ay bay kʼa har ma ne ka nee: ‹Nʼsi dii a koyne!›\FTNT{*}{{\FR 28:68 }{\FR{28.68
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{17.16.}}} No din ra war ga war boŋ neere war iberey se sanda baɲɲayaŋ nda koŋŋayaŋ, amma boro kul si war day.»


\par }{\SH Musa šenni kokorantaa
\par }
{\PP \VS{69}Wey ti
amaanaa šenney kaŋ Abadantaa na Musa yaamar a mʼi daŋ nga nda Izirayel borey game Mowab gandaa ra ka tonton amaanaa ga kaŋ a nʼa daŋ nga nda ey game Horeb tondi hondoo do.




\par }\Chap{29}{\SH Hayaa kaŋ Irkoy nʼa tee Izirayel se
\par }
{\PP \VerseOne{1}Musa na Izirayel kul cee, a nee i se: «War dii hayaa kul kaŋ Abadantaa nʼa goy war jine Misira gandaa ra Firawuuna ga, nda nga borey kul ga, nda nga gandaa kul ga,

\VS{2}siiyan beerey kaŋ ni moɲey dii ey, tammaasawey wey nda kayfi beerey wey.

\VS{3}Amma hala hõ Abadantaa mana war noo bine kaŋ ga faham, wala moo kaŋ ga dii, wala haŋa kaŋ ga maa.

\VS{4}Ay na war gongu saajoo ra jiiri woytaaci (40), war bankaarawey mana žen war jindey ra, war taamey mana žen war cewey ra.

\VS{5}War mana takula ŋaa, war mana
alaneb hari moora haŋ, war mana harifutu haŋ, hala war ma bay kaŋ agay ti Abadantaa, war Koyoo.

\VS{6}Waatoo kaŋ war too nongoo woo ra, Sihoŋ, Hešboŋ kokoyoo nda Og, Bašaŋ kokoyoo fatta kʼir kubay wongu se, ir hin ey.

\VS{7}Ir na ngi gandaa dii, de ir nʼa noo Rubeŋ borey, nda Gad borey, nda Manase alkabiila jeraa se sanda tubuhaya.

\VS{8}War ma
amaanaa woo šenney wey dii, war mʼi ka dira hala war teegoyey kul ma boori.»


\par }{\SH Izirayel borey ga hima ka Irkoy amaanaa beerandi
\par }
{\PP \VS{9}«Hõ war kul goo ma kay Abadantaa, war Koyoo jine, war boŋkoyney, nda war alkabiilawey, nda war boro beerey, nda war goy juwalkey, nda Izirayel arey kul,

\VS{10}nda war zankey, nda war woyey, nda yawey kaŋ goo ni jamaa kaloo ra, za ni tuuri kuunakaa hala ni hari gurkaa.

\VS{11}War goo ne ka huru
amaanaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa žee, žeeyanoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa daŋ ni nda nga game,

\VS{12}hala hõ nga ma ni tee nga jamaa, nga hunday ma tee ni Koyoo sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne, sanda takaa kaŋ nda a nʼa žee ni baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se.

\VS{13}Manʼti war hinne bande ay ga amaanaa nda žeeyanoo woo tee,

\VS{14}amma ay gʼa tee ba borey bande kaŋ goo ir bande hõ ne ra kaŋ goo Abadantaa, ir Koyoo jine nda borey kaŋ sii ir bande ne ra, kaŋ mana hayandi jina.


\par }{\PP \VS{15}War hunday ga takaa bay kaŋ nda ir goro Misira gandaa ra, nda takaa kaŋ nda ir bisa dumey game kaŋ game war bisa.

\VS{16}War dii ngi haya harramantey, nda ngi toorey: bunduyaŋ no, nda tondiyaŋ, nda nzorfu kaaray, nda wura kaŋ goo i bande.

\VS{17}Aru, wala woy, wala alaayan beeri, wala alkabiila masi bara war ra kaŋ binoo bere Abadantaa, ir Koyoo se ka koy dumey wey koyey gana. Boro kul masi bara war ra kaŋ ga tee sanda linji kaŋ ga zay ka pozina wala kanihotta hay.

\VS{18}Boro kul kaŋ maa žeeyanoo woo šenney masi fooma ka nee nga boŋ se: ‹Ba kaŋ se ay ga hayaa tee kaŋ kan ay binoo se, ay hayey kul ga boori›, woo ga kate halaciyan boraa kul ga, maanaa boraa kaŋ ti sanda labu koga nda boraa kaŋ ti sanda labu kaŋ haŋandi.

\VS{19}Abadantaa si baa nga ma yaafa a se. Zama Abadantaa futuroo nda nga cansaa ga zunbu boraa din ga, laaliroo kul kaŋ hantumandi tiiraa woo ra ga kaŋ a boŋ, Abadantaa ga maaɲoo kaa aduɲɲa ra.

\VS{20}Abadantaa gʼa fay kʼa kaa Izirayel alkabiilawey kul ra bone se, ka sawa nda amaanaa laalirey kul kaŋ hantumandi
ašariyaa tiiraa woo ra.»


\par }{\SH Abadantaa ga bonawey zumandi kaŋ a nʼi har
\par }
{\PP \VS{21}«Alwaddaa kaŋ goo kaa borey, war izey kaŋ ga kaa war dumawey ga, nda yawoo kaŋ ga hun ganda mooro ra ka kaa, waati kaŋ i dii gandaa woo balaawey nda wircey kaŋ nda Abadantaa nʼa kar, i ga nee:

\VS{22}‹Gandaa laboo kul manʼti kala
ganjibaali, nda ciiri, nda nuune. Haya kul si hin ka dumandi, dumi kul si boosu, dumari kul si zay, sanda Sodom nda Gomor, nda Aduma nda Seboyim halaciroo kaŋ Abadantaa nʼi halaci nga futuroo nda nga dukuroo ra.›

\VS{23}Gandawey kul ga nee: ‹Macin se Abadantaa na takaa woo tee gandaa woo se? Macin se a hanse ka futu futay beeroo woo kul?›

\VS{24}Borey ga tuuru ka nee: ‹I nka Abadantaa, ngi baabey Koyoo
amaanaa naŋ, woo kaŋ a nʼa daŋ nga nda ey game waatoo kaŋ a nʼi fattandi Misira gandaa ra.

\VS{25}I koy koy tanayaŋ gana ka sujudu i se, koyyaŋ kaŋ i sʼi bay, kaŋyaŋ Abadantaa manʼi waadu i se.

\VS{26}Woo se Abadantaa futu gandaa woo ga, a na laaliroo kul kaŋ hantumandi tiiraa woo ra zumandi a ga.

\VS{27}Abadantaa nʼi dogu nda futay kʼi kaa laboo ga, nda dukuray, nda dooray beeri, de a nʼi warra ganda tana ra, sanda takaa kaŋ ra i goo hõ.›


\par }{\PP \VS{28}Haya tugantey manʼti kala Abadantaa, ir Koyoo wane, haya fatawantey manʼti kala ir wane, ir nda ir izey se hala abada hala ir ma
ašariyaa woo šenney kul ka dira.»




\par }\Chap{30}{\SH Izirayel borey ga hima ka yee kate Abadantaa ga
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Waati kaŋ šenney wey kul tee ni ga, gaararoo nda laaliroo kaŋ ay nʼi daŋ ni jine, nda gandawey kul game kaŋ ra Abadantaa na ni gaaray, nda ni miile ni binoo ra,

\VS{2}nda ni yee kate Abadantaa, ni Koyoo ga, nda nʼga haŋajer a se nda ni binoo kul, nda ni hundoo kul, ni nda ni izey nda takaa kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ,

\VS{3}woo ra Abadantaa, ni Koyoo ga ni takaa hanse. A ga tamalla ma ne, a ga ni marga ka hun dumey kul kaŋ ra Abadantaa, ni Koyoo na ni say-say.

\VS{4}Ba nda ni zandi ka koy hala aduɲɲa boŋ faa ga, Abadantaa, ni Koyoo ga ni marga ka ni zaa no din.

\VS{5}Abadantaa, ni Koyoo ga kate ni gandaa ra kaŋ ni baabey nʼa mayray, de nʼgʼa mayray. A ga gomni tee ma ne, de a ga ni boobandi ka bisa ni baabey.

\VS{6}Abadantaa, ni Koyoo ga ni binoo nda ni hayroo binoo daŋbangu hala ma duu ka baa Abadantaa, ni Koyoo nda ni binoo kul, nda ni hundoo kul, hala ma duu ka huna.


\par }{\PP \VS{7}Abadantaa, ni Koyoo ga laalirey wey kul zumandi ni iberey ga, wey kaŋ ga konna ni, i ga ni gurzugay.

\VS{8}Ni, nʼga yee kate, nʼga haŋajer Abadantaa se, de nʼga nga yaamarey kul ka dira kaŋ ay gʼi har ma ne hõ.

\VS{9}Abadantaa, ni Koyoo ga gomni doori ni kabe goyoo kul ra, nda ni hayroo kul ra, nda ni adabba hayroo kul ra, nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay kul ra, zama ni gomnoo ga yee ka kan Abadantaa se sanda takaa kaŋ nda ni baabey wanoo kan a se,

\VS{10}nda nʼna haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se ka nga yaamarey nda nga hantumey dii kaŋ hantumandi
ašariyaa tiiraa woo ra, de ni yee kate Abadantaa, ni Koyoo ga nda ni binoo kul nda ni hundoo kul.»


\par }{\SH Irkoy Meešennoo si mooru borey
\par }
{\PP \VS{11}«Yaamaroo woo kaŋ ay gʼa har ma ne hõ teeyanoo si hanse ka šendi ma ne, a sii ma ne nongu mooro ra kaŋ ra nʼsi hin ka duu a.

\VS{12}A sii beenaa ra soko ma nee: ‹May no ma žigi ir se beenaa ra ka kate a ir se ir ma maa hayaa kaŋ a gʼa har hala ir ma duu kʼa ka dira?›

\VS{13}A sii teekoo dumaa ga soko ma nee: ‹May no ma koy ir se teekoo boŋ faa ga ka kate a ir se ir ma maa hayaa kaŋ a gʼa har hala ir ma duu kʼa ka dira?›

\VS{14}Amma šennoo woo goo ni jeroo ga, ni miɲoo ra, ni binoo ra, hala ma duu kʼa ka dira.»


\par }{\SH Suuba hunayan nda buuyan game
\par }
{\PP \VS{15}«Guna, hõ ay na hunayan nda gomni daŋ ni jine, ay na buuyan nda bone daŋ ni jine.

\VS{16}Hayaa kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ manʼti kala ma baa Abadantaa, ni Koyoo, ma hanga nga fondawey, ma nga yaamarey, nda nga hantumey, nda nga hantumey kaŋ kayandi dii, hala ma duu ka huna ma boobo, de mo Abadantaa, ni Koyoo ma albarka daŋ ni ra gandaa ra kaŋ nʼga kaa kʼa mayray.

\VS{17}Amma nda ni binoo bere, nda mana haŋajer, nʼna ni boŋ naŋ a ma dira ka koy sujudu koy tanayaŋ se ka goy i se,

\VS{18}ay ga war bayrandi hõ kaŋ war ga tuusandi, war si duu aloomur laboo ga kaŋ ra nʼga bisa nda Žurdeŋ isaa ka huru kʼa mayray.


\par }{\PP \VS{19}Hõ ay ga beenaa nda laboo tee seede war ga: ay na hunayan nda buuyan daŋ ni jine, ay na albarka nda laaliyan daŋ ni jine. Hunaroo suuba hala ma duu ka huna, ni nda ni hayroo,

\VS{20}maanaa ma baa Abadantaa, ni Koyoo, ma haŋajer a se, ma hawa a ga. Nga ti ni hunaroo, ni aloomuroo hala ma duu ka goro laboo ga kaŋ Abadantaa žee kaŋ nga gʼa noo ni baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se.»




\par }\Chap{31}{\SH Žozuwe ciyandi ka huru Musa dogoo ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Musa koy šenney wey har Izirayel kul se,

\VS{2}a nee i se: «Hõ ay goo nda jiiri zangu nda waranka (120). Ay si hin ka huru war jine koyne, Abadantaa nee ya ne: ‹Nʼsi bisa Žurdeŋ isaa woo ga.›\FTNT{*}{{\FR 31:2 }{\FR{31.2
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{3.27; Kabuyaney 20.12.}}}

\VS{3}Abadantaa, ni Koyoo hunday ga dira ni jine, nga no ma dumey wey halaci ni jine, nʼgʼi gaaray. Žozuwe ga huru ni jine sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.

\VS{4}Abadantaa ga takaa tee dumey wey se kaŋ a nʼa tee Amor borey kokoyey kaŋ ti Sihoŋ nda Og nda ngi gandaa se kaŋ a nʼi halaci.

\VS{5}Abadantaa gʼi daŋ war kabey ra, war ma hayaa tee i se ka sawa nda yaamaroo kul kaŋ ay nʼa har war se.

\VS{6}Wa albarka daŋ war boŋ ra, war ma bine tee. War masi hunbur, war masi jijiri i jine: Abadantaa, ni Koyoo hunday no ma dira ni bande. A si ni naŋ, a si ni fur.»


\par }{\PP \VS{7}Musa na Žozuwe cee, a šelaŋ a se Izirayel kul jine ka nee: «Ma albarka daŋ ni boŋ ra, ma bine tee, zama ni no ma huru nda jamaa woo gandaa ra kaŋ Abadantaa žee ngi baabey se kaŋ nga gʼa noo i se. Ni no mʼa noo i se sanda tubuhaya.

\VS{8}Abadantaa hunday no ma dira ni jine, nga hunday bara ni bande. A si ni naŋ, a si ni fur, masi hunbur, ni binoo masi jiti.»


\par }{\SH Musa na ašariyaa talfi sargari juwalkey ga
\par }
{\PP \VS{9}Musa na
ašariyaa woo hantum kʼa noo
sargari juwalkey kaŋ ti Lewi izʼarey kaŋ ga Abadantaa
amaanaa sundukoo zaa nda Izirayel boro beerey kul se.

\VS{10}Musa nʼi yaamar ka nee: «Jiiri iyye benantaa ga, garawey naŋyanoo jiiroo waatoo ra,
Tendewey jingaroo ra,

\VS{11}waati kaŋ Izirayel kul ga kaa ka kay Abadantaa, ni Koyoo jine, nongoo kaŋ a gʼa suuba ra, nʼga ašariyaa woo caw Izirayel kul jine.

\VS{12}Nʼga jamaa marga, arey, nda woyey, nda zankey, nda yawey kaŋ goo ni koyrawey ra hala i ma maa, i ma denden, i ma hunbur Abadantaa, war Koyoo, de i ma gaabandi ka ašariyaa woo šenney kul ka dira.

\VS{13}Woo ra ngi izey kaŋ si ašariyaa bay, ga maarʼa, de i ga Abadantaa, war Koyoo hunburaa denden alwaatoo kul kaŋ war ga huna laboo ga kaŋ war ga kaa kʼa mayray Žurdeŋ isaa deŋyanoo banda ga.»


\par }{\SH Izirayel borey laadir jaŋaa
\par }
{\PP \VS{14}Abadantaa nee Musa se: «Ni buuroo waatoo man. Žozuwe cee, war ma kay cere kubayyan hukkumoo ra. Ay gʼa noo ay yaamarey.» Musa nda Žozuwe koy kay cere kubayyan hukkumoo ra.

\VS{15}Abadantaa bangay hukkumoo ra, duulaa kaŋ ga kay ra, duulaa kay hukkumoo miɲoo ga.


\par }{\PP \VS{16}Abadantaa nee Musa se: «Nʼga koy ni baabey gar alaahara. Jamaa woo ga koy izefututaray tee\FTNT{†}{{\FR 31:16 }{\FR{31.16
}}{\FT{Manʼti gaaham here no, laadir jaŋay no Irkoy here.}}} koy waaniyaŋ bande, wey kaŋ goo gandaa kaŋ ra i ga huru. I gʼay naŋ, i ga agay
amaanaa dunbu kaŋ ay nʼa daŋ agay nda ey game.

\VS{17}Hanoo din, ay ga futu a ga. Ay gʼi naŋ, ay si agay ndumoo cebe i se. A ga gonandi, bone boobo nda binemarayyan ga duu a. I ga nee: ‹Kaŋ se Irkoy sii ir game, nga se bonawey wey duu ir wala?›

\VS{18}Agay, hanoo din, ay si agay ndumoo cebe i se, haya futaa kul kaŋ i nʼa tee ka bere koy tanayaŋ here maaganda se.

\VS{19}Sohõ, war se war ma baytoo woo hantum. A waanandi Izirayel borey se, a daŋ miɲey ra, a ga tee ya ne seede Izirayel borey ga.

\VS{20}Zama ay ga jamaa woo daŋ laboo ra kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo nga baabey se, labu no kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari. A ga ŋaa, a ga kungu, a ga warga, woo banda ga, a ga bere koy tanayaŋ here kʼi gana, i gʼay kaynandi ka agay amaanaa dunbu.

\VS{21}Waati kaŋ bone boobo nda binemarayyaŋ kaŋ i ga, baytoo woo ga tuuru sanda seede, zama nga hayroo si dirɲa a. Ay ga ngi addibaarawey bay kaŋyaŋ goo ma bangay hõ, za ay manʼi daŋ gandaa ra kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo i se.»


\par }{\PP \VS{22}Hanoo din, Musa na baytoo woo hantum kʼa waanandi Izirayel borey se.


\par }{\PP \VS{23}Woo banda ga, Abadantaa na Žozuwe, Nun izʼaroo yaamar ka nee: «Ma albarka daŋ ni boŋ ra, ma bine tee, zama ni no ma Izirayel borey daŋ gandaa ra kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo i se, agay, ay goo ni bande mo.»


\par }{\PP \VS{24}Waatoo kaŋ Musa benandi ka
ašariyaa woo šenney hantum tiira ra hala a timme,

\VS{25}a na
Lewi borey kaŋ ga Abadantaa amaanaa sundukoo zaa yaamar ka nee:

\VS{26}«Wa ašariyaa tiiraa woo zaa, war mʼa daŋ Abadantaa, war Koyoo, amaanaa sundukoo jere. A ga tee war ga seede no din.

\VS{27}Zama agay, ay ga ni turantetaraa nda ni hiɲešendaa bay. Zama war ture Abadantaa ga ay hunaroo ga, soko ay buuroo banda ga.

\VS{28}Wa war alkabiilaa boro beerey nda war goy juwalkey kul marga kate ay do, ay ga šenney wey har i jine, ay ga beenaa nda laboo tee i ga seede.

\VS{29}Zama ay ga bay kaŋ ay buuroo banda ga, war ga war boŋ hasara. War ga fondaa naŋ kaŋ ay nʼa yaamar war se, de waatey kaŋ ga kaa ra bone ga war kubay waati kaŋ war na goy futu tee Abadantaa jine kaŋ nʼa futandi.»


\par }{\SH Musa baytoo
\par }
{\PP \VS{30}Musa na baytoo woo kalimawey kul har hala i ben Izirayel jamaa kul jine ka nee:




\par }\PoetryChap{32}{\Q \VerseOne{1}«Beenaa, haŋajer, ay ga šelaŋ!

\par }{\Q Laboo, haŋajer ay miɲoo šenney se!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Yala ay bayraa ma doo sanda ncirɲi,

\par }{\Q yala ay šennoo ma zunbu sanda harandaŋ,

\par }{\Q sanda ncirɲi kaŋ goo subu firzi boŋ,

\par }{\Q sanda hari kaŋ goo suboo boŋ!


\par }{\Q \VS{3}Zama ay ga Abadantaa maaɲoo fee.

\par }{\Q Wa ir Koyoo beerandi!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Nga ti Tondoo, nga teegoyey ga timme,

\par }{\Q zama nga fondawey kul ga šerre.

\par }{\Q Koy no kaŋ ga laadir, šerre jaŋay sii a do,

\par }{\Q a ga šerre, cimikoyni no.


\par }{\Q \VS{5}I na ngi boŋ hasara, manʼti nga no,

\par }{\Q haawoo manʼti kala nga izey wane,

\par }{\Q zamankasine golbante kaŋ ga Irkoy hoo.


\par }{\Q \VS{6}Takaa woo nda war ga hima ka Abadantaa dii wala, jama hollokom kaŋ sii nda lakkal?

\par }{\Q Manʼti ni baabaa no kaŋ na ni taka wala?

\par }{\Q Manʼti nga ka ni tee ka ni gorandi wala?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Hongu waati bisantey,

\par }{\Q wa hongu jiiri bisantey zaman ka kaa zaman.

\par }{\Q Ni baabaa hãa, a gʼa deede ma ne.

\par }{\Q Boro beerey hãa, i gʼa har ma ne.


\par }{\Q \VS{8}Waati kaŋ Koy Jerantaa na gandawey noo tubu,

\par }{\Q waati kaŋ a na adamizey fay, a na jamawey hirrey kayandi ka sawa nda Izirayel borey hinnaa.


\par }{\Q \VS{9}Zama Abadantaa bagaa manʼti kala nga jamaa,

\par }{\Q Yakuba ti nga tuboo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}A mana duu a kala saaji ganda ra,

\par }{\Q saaji bibi kaŋ ga wurru a ga kogu.

\par }{\Q A gʼa kuubi kʼa bere, a ga huga nda a,

\par }{\Q a gʼa dii sanda nga mootondoo.


\par }{\Q \VS{11}A ga hima nda dutal kaŋ ga nga izey tunandi nga tejoo ra,

\par }{\Q a ga ɲuuti-ɲuuti nga izey boŋ ka nga fatawey kʼi gum kʼi zaa,

\par }{\Q kʼi daŋ nga fitawey ra.


\par }{\Q \VS{12}Abadantaa hinne no mʼa gongu, koy waani kul sii a bande.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}A nʼa dirandi gandaa hodaddawey ra kʼa ŋandi faarey izey,

\par }{\Q tondi yuu no a gʼa sunsumandi,

\par }{\Q a gʼa noo jii kaŋ nin tondi ra.


\par }{\Q \VS{14}A gʼa noo haw waahoonu, nda feeji waa, nda feeji-ize maani,

\par }{\Q nda Bašaŋ gaarey, nda jindaarey maanoo,

\par }{\Q nda alkama farin hamni.

\par }{\Q Nʼga
alaneb-izey haroo haŋ nda alaneb hari moora.


\par }{\Q \VS{15}Yešurun\FTNT{*}{{\FR 32:15 }{\FR{32.15
}}{\FQ{Yešurun}}{\FT{manʼti kala Izirayel maa foo.}}} warga, a na tafa. Ni warga, ni naasu, ni yuttu.

\par }{\Q A na Koyoo naŋ kaŋ nʼa tee,

\par }{\Q a na nga hallasiroo Tondoo kaynandi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}I ga nga canseroo tunandi nda koy waaniyaŋ ganayan,

\par }{\Q i ga almuhalyaŋ tee kaŋ nʼa futandi.


\par }{\Q \VS{17}I ga sargari kaa ganjey se kaŋyaŋ manʼti Irkoy,

\par }{\Q koyyaŋ kaŋ i sʼi bay, itaagayaŋ kaŋ kaa a mana gay,

\par }{\Q kaŋyaŋ war baabey manʼi gana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Nʼna Tondoo yala kaŋ na ni daŋ aduɲɲa ra,

\par }{\Q ni dirɲa Koyoo kaŋ na ni hay.


\par }{\Q \VS{19}Waatoo kaŋ Abadantaa dii woo, a mana tee a se,

\par }{\Q zama nga izʼarey nda nga ize woyey nʼa dor.


\par }{\Q \VS{20}A nee: ‹Ay ga agay ndumoo tugu i se,

\par }{\Q ay ga dii haya kaŋ noo ngi kokoroo ga ti a.

\par }{\Q Alwadda laala izeyaŋ no,

\par }{\Q izeyaŋ no kaŋ si laadir.


\par }{\Q \VS{21}I nʼay canseroo tunandi nda hayayaŋ kaŋ manʼti Irkoy,

\par }{\Q i nʼay futandi nda haya yaadayaŋ.

\par }{\Q Agay, ay ga ngi canseroo tunandi nda haya kaŋ manʼti jama,

\par }{\Q ay gʼi futandi nda dumi hollokom.


\par }{\Q \VS{22}Ay futuroo nuunaa dii,

\par }{\Q a ga dii hala alaahara kunehere,

\par }{\Q a ga laboo nda nga hayey kaŋ ga zay a ra ŋaa,

\par }{\Q a ga dii hala tondi hondey asaasey ga.


\par }{\Q \VS{23}Ay ga bone marga kʼa zumandi i boŋ,

\par }{\Q ay ga ay birawey benandi i ra.


\par }{\Q \VS{24}Heray gʼi ɲoomandi, gaaham konni nda sorfa gʼi ŋaa,

\par }{\Q ay ga ganjihoogawey hiɲey nda gandakoyey naajey sanba i ga.


\par }{\Q \VS{25}Taraa ra, takuba ga ngi izey wii,

\par }{\Q hugey gundey ra, hunburay gʼi wii,

\par }{\Q takaa follokaa no ma tee aru sooga, nda woy soogo,

\par }{\Q nda ize taana, nda hinbiri kaaray se.›


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}Ay nee ay boŋ se: ‹Ay gʼi say-say kʼi benandi,

\par }{\Q ay ga kate borey masi yee ka hongu ey,


\par }{\Q \VS{27}nda ay mana hunbur iberoo ma fooma ay ga, ngi yenjekaarey ma dere

\par }{\Q ka nee: “Ir gaaboo kʼir ka hin, manʼti Abadantaa ka woo tee.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Zama ganda no kaŋ mana duu hoyray henna,

\par }{\Q lakkal sii i se.


\par }{\Q \VS{29}Nda a gar i mma bara nda lakkal i ga faham woo se,

\par }{\Q i ga ngi kokoroo guna.


\par }{\Q \VS{30}Taka foo nda boro foo ga boro zenber foo (1.000) gaaray?

\par }{\Q Taka foo nda boro hinka ga boro zenber woy (10.000) gaaray,

\par }{\Q nda ngi Tondoo manʼi nondi,

\par }{\Q nda Abadantaa manʼi daŋ kabe ra?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Zama ngi tondoo manʼti ir wanoo dumoo,

\par }{\Q ba ir iberey ga tee woo se seede.


\par }{\Q \VS{32}Ngi alanebɲaŋoo mana hun kala Sodom nda Gomor\FTNT{†}{{\FR 32:32 }{\FR{32.32
}}{\XT{Šintinoo 18.20–21; 19.4–11.}}} alanebɲaa faaroo ra,

\par }{\Q ngi alaneb-izey manʼti kala alaneb-izeyaŋ kaŋ ra pozina goo,

\par }{\Q ngi fafey ga hottu.


\par }{\Q \VS{33}Ngi alaneb hari mooraa manʼti kala gandakarfu naaji,

\par }{\Q firsaw naaji laala no.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}Woo mana tugandi ay jeroo ga wala?

\par }{\Q Manʼti agay alman jisidogoo ra a goo wala?


\par }{\Q \VS{35}Agay no ma bana, agay no ma alhaku kaa

\par }{\Q waati kaŋ ngi cewey ga tanši.

\par }{\Q Zama almasiibaa zaaroo ga baa ka kaa i ga.

\par }{\Q Hayaa kaŋ kayandi i se ga kaŋ i boŋ nda cahãyan.›


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{36}Abadantaa ga nga jamaa ciiti,

\par }{\Q amma a ga hinna nga tamey se,

\par }{\Q waati kaŋ a ga dii kaŋ ngi sahã ben,

\par }{\Q de mo baɲɲa mana cindi, borcin mana cindi.


\par }{\Q \VS{37}A ga nee: ‹Man ra ngi koyey goo,

\par }{\Q tondoo kaŋ ga i ga talfi?


\par }{\Q \VS{38}Man ra borey goo kaŋ na ngi sargarey maaney ŋaa,

\par }{\Q i na ngi
sargari hari-harey alaneb hari mooraa haŋ?

\par }{\Q I ma tun, i ma war faaba,

\par }{\Q i ma tee war hallasidogoo.›


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{39}Sohõ wa guna, agay no, cimi no, agay no,

\par }{\Q koy sii no kala agay.

\par }{\Q Agay no ma wiiya, agay no ma hunandi,

\par }{\Q agay no ma boro maray, agay no mʼa noo baani.

\par }{\Q Boro si boro kaa ay kaboo ra.


\par }{\Q \VS{40}Zama ay nʼay kaboo jer beenaa here,

\par }{\Q ay ga nee: ‹Ay ga žee ay hundi duumantaa ga.


\par }{\Q \VS{41}Nda ay nʼay takubaa kaŋ ga hima nda meli miɲoo kaanandi,

\par }{\Q nda ay kaboo na ciitoo dii,

\par }{\Q ay ga bana agay iberey ra,

\par }{\Q agay alhakoo ga hun borey ra kaŋ ga konna agay.


\par }{\Q \VS{42}Ay birawey ga suu nda kuri,

\par }{\Q ay takubaa ga bukawey nda baɲɲey hamey nda ngi kuroo ŋaa,

\par }{\Q ba iberey boŋkoyney kurey.›


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{43}Gandawey cindey, wa war ɲaaloo cebe Irkoy jamaa se.

\par }{\Q Zama a ga faasa nga tamey kurey se,

\par }{\Q a ga alhakoo kaa nga yenjekaarey ra,

\par }{\Q a ga nga laboo zunubey yaafa nga jamaa se.»


\par }{\PP \VS{44}Musa kaa, nga nda Hoše\FTNT{‡}{{\FR 32:44 }{\FR{32.44
}}{\FQ{Hoše
}}{\FT{da se i ga nee
}}{\FQA{Žozuwe
}}{\XT{Kabuyaney 13.8, 16}}{\FT{ra.}}}, Nun izʼaroo ka baytoo woo kalimawey kul har jamaa jine.


\par }{\PP \VS{45}Waatoo kaŋ Musa na šenney kul har Izirayel kul jine ka ben,

\VS{46}a nee i se: «Wa miile šenney kul ga kaŋ ay nʼi har war se hõ ka war izey yaamar i ma gaabandi ka
ašariyaa šenney wey kul ka dira.

\VS{47}Zama manʼti šenni yaadayaŋ no war se, war hunaroo no. Šennoo woo no ma war noo aloomur laboo ga kaŋ war ga kaa kʼa mayray Žurdeŋ isaa deŋyanoo banda ga.»


\par }{\SH Musa buuyanoo bayrandi
\par }
{\PP \VS{48}Zaari follokaa din da ra, Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee:

\VS{49}«Žigi Abarim tondi hondey ga, Nebo tondi hondoo boŋ kaŋ goo Mowab gandaa ra, Žeriko tenje, ma Kanaŋ gandaa guna kaŋ ay gʼa noo Izirayel borey se a ma tee ngi halaalaa.

\VS{50}Nʼga buu tondi hondoo boŋ kaŋ ga nʼga žigi, nʼga ni hayragey gar alaahara, sanda Haruna, ni armaa kaŋ buu Hor tondi hondoo ga, de a na nga hayragey gar alaahara.

\VS{51}Zama war na laybu beeri tee ay ga Izirayel borey game, Meriba kaŋ goo Kadeš haroo do, Tisin saajoo ra, war manʼay henanyanoo cebe Izirayel borey game.\FTNT{§}{{\FR 32:51 }{\FR{32.51
}}{\XT{Kabuyaney 20.1–13.}}}

\VS{52}Nʼga gandaa honnay ni jine, amma nʼsi huru gandaa ra kaŋ ay gʼa noo Izirayel borey se.»




\par }\Chap{33}{\SH Musa gaara Izirayel alkabiila woy cindi hinkaa (12) se
\par }
{\PP \VerseOne{1}Gaararoo ne kaŋ nda Musa, Irkoy boraa, gaara Izirayel se za a mana buu.

\VS{2}A nee:

\par }{\Q «Abadantaa hun Sinay tondi hondoo do ka kaa,

\par }{\Q a tun Seyir ka koy i do.

\par }{\Q Paraŋ tondi hondoo boŋ a bangay nga daržaa ra,

\par }{\Q a fatta boro henanante zenber woy woyyaŋ ra.

\par }{\Q Nga kabe gumaa ga a na
ašariyaa kaŋ ga dii ma nee nuune sanba i se.


\par }{\Q \VS{3}Abadantaa ga baa jamawey,

\par }{\Q nga boro henanantey kul goo ni kaboo ra.

\par }{\Q I kay ni cewey cire,

\par }{\Q i ga ni šenney taa.


\par }{\Q \VS{4}Musa na
ašariyaa noo ir se,

\par }{\Q Yakuba jamaa mayraa no.


\par }{\Q \VS{5}A mana cindi ka tee kokoy kala Yešurun\FTNT{*}{{\FR 33:5 }{\FR{33.5
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{32.15.}}}

\par }{\Q waatoo kaŋ jamaa boŋkoyney nda Izirayel alkabiilawey ga marga.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Yala Rubeŋ ma huna, yala a masi buu,

\par }{\Q ba nda nga borey hinnaa ga kacca.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{7}Hayaa ne kaŋ a nʼa har Žuda ga, a nee:

\par }{\Q «Abadantaa, haŋajer Žuda šennoo se,

\par }{\Q ma kate a nga dumoo do.

\par }{\Q Yala nga kabey ma kay a se,

\par }{\Q yala ma kaa kʼa faaba kʼa kaa nga iberey kone.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{8}Lewi ga, a nee:

\par }{\Q «Abadantaa, ni
alkurraa goy jinawey kaŋ ti Tumim nda Urim mana talfandi kala boraa ga kaŋ laadir ni here,

\par }{\Q boraa no kaŋ nʼnʼa sii Masa (maanaa ‹siiyan›),

\par }{\Q boraa kaŋ ga nʼna yenje wiri Meriba (maanaa ‹yenje›) haroo do.\FTNT{†}{{\FR 33:8 }{\FR{33.8
}}{\XT{Fattaroo 17.1–7; Kabuyaney 20.1–13.}}}


\par }{\Q \VS{9}Boraa no kaŋ ga šelaŋ nga ɲaa nda nga baabaa ga ka nee: ‹Ay sʼi guna!›

\par }{\Q Boraa no kaŋ si nga armey bay, a si nga izey bay.

\par }{\Q Zama i na ni šenney dii, i na ni
amaanaa dii.


\par }{\Q \VS{10}I ma ni hantumey kaŋ kayandi cawandi Yakuba se

\par }{\Q ka Izirayel cawandi ni ašariyaa.

\par }{\Q Yala i ma dugu daŋ ni niinoo cire,

\par }{\Q i ma sargari kaŋ tonandi hala a ma ben daŋ ni sargari tonadogoo ga.


\par }{\Q \VS{11}Albarka ma huru nga gaaboo ra, Abadantaa,

\par }{\Q yadda nga kabe goyoo ga.

\par }{\Q Ma borey kaŋ ga kay a se nda wey kaŋ ga konna a centey kayri,

\par }{\Q yala i masi yee ka tun.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{12}Benžameŋ ga, a nee:

\par }{\Q «Abadantaa baakaa no,

\par }{\Q a ga goro jeroo ga nda baani,

\par }{\Q zaaroo kul Abadantaa gʼa hawgay,

\par }{\Q Abadantaa jesey ra a ga goro.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{13}Isufi ga, a nee:

\par }{\Q «Abadantaa na albarka daŋ nga gandaa ra nda beenaa gomnoo,

\par }{\Q nda harandaŋoo nda gandaa guusoo haroo,


\par }{\Q \VS{14}nda waynaa gomney,

\par }{\Q nda hayaa kaŋ ga zay ka nin handu kul ra gomney,


\par }{\Q \VS{15}nda cee jinaa tondi hondey haya henney,

\par }{\Q nda hondey kaŋ ga bara waati kul gomney,


\par }{\Q \VS{16}nda laboo nda haya kul kaŋ goo a ra gomney.

\par }{\Q Yala Irkoy kaŋ ga goro saabayɲaŋoo ra alhormaa ma bara Isufi boŋoo ga,

\par }{\Q nga armey boŋkoynoo teɲaa ga!


\par }{\Q \VS{17}Nga yaaroo ize jinaa no, darža ma bara a ga.

\par }{\Q Nga hilley si hima nda kala ganjihaw hilliyaŋ.

\par }{\Q Ngi nda a ga dumey kar, laboo kanjey kul.

\par }{\Q Woo ti Efrayim boro zenber woy woyyaŋ,

\par }{\Q woo ti Manase boro zenberyaŋ.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{18}Zabuloŋ ga, a nee:

\par }{\Q «Ɲaali Zabuloŋ, ni naarumawey ra,

\par }{\Q ni mo Isakar, ma ɲaali ni hukkumey ra.


\par }{\Q \VS{19}I ga ciya jamayaŋ se tondi hondoo boŋ.

\par }{\Q No din ra i ga šerretaray sargariyaŋ kaa,

\par }{\Q zama i ga teekoo gomni beeroo nda almaney kaŋ ga tugu labutaasoo ra ka huna.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{20}Gad ga, a nee:

\par }{\Q «Albarka ma bara boraa se kaŋ ga Gad feeri!

\par }{\Q A ga kani sanda ganjihayla woy,

\par }{\Q a ga nga hamoo kaboo nda boŋkurunboo kottu.


\par }{\Q \VS{21}A ga haya jina-jinawey suuba nga boŋ se,

\par }{\Q zama no din ra boŋkoynoo hayey ga tugu,

\par }{\Q a ga dira jamaa jine,

\par }{\Q a goy nda Abadantaa šerretaraa,

\par }{\Q a goy nda nga hantumey kaŋ kayandi Izirayel here.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{22}Dan ga, a nee:

\par }{\Q «Dan manʼti kala ganjihayla-ize

\par }{\Q kaŋ ga sar ka fatta Bašaŋ.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{23}Neftali ga, a nee:

\par }{\Q «Neftali kungu nda alhormo nda Abadantaa albarkaa,

\par }{\Q ma waynakaŋay nda gurma mayray.»


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{24}Ašer ga, a nee:

\par }{\Q «Albarka ma huru Ašer ra Yakuba izey game.

\par }{\Q A ma duu gaakuri nga armey ra, cewoo ma miti jiyoo ra.


\par }{\Q \VS{25}Ni hugu mee kufaley ma tee guuru nda alhan.

\par }{\Q Ni gaaboo ma duu aloomur.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}«Ya Yešurun\FTNT{‡}{{\FR 33:26 }{\FR{33.26
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{32.15.}}}, boro kul si hima nda Irkoy.

\par }{\Q A ga zunbu ka hun beenaa ra duula ga

\par }{\Q ka kaa ka ni faaba nga daržaa ra.


\par }{\Q \VS{27}Irkoy kaŋ gay a ga bara manʼti kala tugudoo,

\par }{\Q waati kul a goo goyoo ga,

\par }{\Q a na iberoo gaaray ni jine

\par }{\Q ka nee ma ne: ‹Mʼa halaci!›


\par }{\Q \VS{28}Izirayel ga goro nda lakkalkanay.

\par }{\Q Yakuba hariɲaŋoo sii kala jere ga alkama nda
alaneb hari ganda ra,

\par }{\Q nga beenaa ga harandaŋ zumandi.


\par }{\Q \VS{29}Ni duu gomni, Izirayel!

\par }{\Q May no ma hima nda ni,

\par }{\Q jama kaŋ Abadantaa nʼa hallasi nda nga koraa nda nga takuba daržantaa?

\par }{\Q Ni iberey ga kaa ka ngi boŋ yeeti ganda ma ne,

\par }{\Q nʼga ngi hodaddawey taama-taama.»




\par }\Chap{34}{\SH Musa buuyanoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Musa žigi ka hun Mowab ganganey ra Nebo tondi hondoo boŋ, Pisiga boŋoo ga, Žeriko tenje. Abadantaa nʼa cebe gandaa kul, za Galad hala Dan,

\VS{2}nda Neftali gandaa kul, nda Efrayim nda Manase gandaa, nda Žuda gandaa kul hala Dangay teekoo\FTNT{*}{{\FR 34:2 }{\FR{34.2
}}{\FT{Zamnaa
}}{\XT{11.24.}}} ga,

\VS{3}nda Negew gandaa, nda Žeriko koyraa gooroo kaŋ ti Teenayɲaŋey koyraa hala Sohar koyraa.

\VS{4}Abadantaa nee a se: «Gandaa ti woo kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se ka nee: ‹Ni hayroo se ay gʼa noo.›\FTNT{†}{{\FR 34:4 }{\FR{34.4
}}{\XT{Šintinoo 12.7; 26.3; 28.13.}}} Ay nʼa cebe ma ne nda ni moɲey, amma nʼsi huru a ra.»


\par }{\PP \VS{5}Musa, Abadantaa tamoo buu no din ra, Mowab gandaa ra, Abadantaa šennoo ga.

\VS{6}Abadantaa nʼa sutura gooroo ra, Mowab gandaa ra, Bet-Pewor koyraa tenje. Hala hõ boro kul si nga
saaraa bay.

\VS{7}Musa sii nda kala jiiri zangu nda waranka (120) waatoo kaŋ a ga buu. Nga moo guna mana žabu, nga gaaboo mana gaza.

\VS{8}Izirayel borey na Musa hẽe jirbi waranza (30) Mowab ganganey ra. Woo banda ga, Musa buuyanoo jirbey hẽeney nda beray goraa ben.

\VS{9}Žozuwe, Nun izʼaroo too met nda hundi lakkalkoyni, zama Musa nka kabe fur a boŋ. Izirayel borey ga haŋajer a se, i na hayaa tee kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.


\par }{\PP \VS{10}Annabi mana yee ka tun Izirayel ra sanda Musa cine kaŋ Abadantaa gʼa bay moo nda moo.

\VS{11}Abadantaa nʼa sanba Misira gandaa ra a ma koy tammaasayaŋ nda kayfiyaŋ tee Firawuuna, nda nga borey kul, nda nga gandaa kul ga,

\VS{12}de mo haya beeri hunburantey kul kaŋ Musa kabe gaabantaa nʼi tee Izirayel kul moɲey cire ga cebe kaŋ Musa cine mana tee.

\par }