\NormalFont\ShortTitle{Waazukaa}

{\MT Waazukaa citaaboo

\par }{\IS Citaaboo fahamandiroo

\par }{\IP {\IT{Citaaboo woo šenney mana hun kala boro lakkalkoyni do, Izirayel kokoy izʼaru no. Boraa kaŋ nʼa hantum mma nga boŋ cee «Waazukaa». Zama de Sulaymaana ga bayrandi Izirayel lakkalkoyni, de mo Dawda ize no, nda mo citaaboo hantum takaa nda nga šenney ga, boro boobo ga hongu kaŋ kokoyoo Sulaymaana kʼa hantum. A ga hima nda boro beeri kaŋ goro ka miile nga waati bisantey ga. A duu a ra cawyan beeri, nda fahamay, nda lakkal. A na nga dira takaa kul guna aduɲɲa ra ka laasaabu kaŋ haya kul ga bisa sanda hew: a ma tee bayray, wala alman, wala hayey kaŋ borey ga bagʼey, i kul sii nda addalil sanda hew gaarandiyan. Waazukaa faham haya foo se kaŋ ti adamize si hin ka duu haya kul nda manʼti woo kaŋ Irkoy nʼa noo a se. Citaaboo woo gʼir bayrandi haya foo kaŋ adamize kul ga hima kʼa tee kaŋ ti: «Ma hunbur Irkoy, ma nga yaamarey dii» (zamnaa
12.13). A ga cebe kaŋ aduɲɲa haya kul, a ma tee alman, wala maa, wala jamaa, wala hayey kaŋ boro ga bagʼey, i kul manʼti baffoo nda mana duu Irkoy.}}

\par }{\IP {\IT{Citaaboo kanje beerey ti:
}}

\par }{\IB \par }
{\ILI {\IT{1. Aduɲɲa manʼti haya kul 1—2}}

\par }{\ILI {\IT{2. Haya kul nda nga waatoo 3.1–8}}

\par }{\ILI {\IT{3. Haya beeriyaŋ ga tee aduɲɲa ra 3.9—11.6}}

\par }{\ILI {\IT{4. Ka hunbur Irkoy bisa haya kul 11.7—12}}

\par }{\IE \par }


\ChapOne{1}{\SH Haya kul sii nda addalil
\par }
{\PP \VerseOne{1}Žerizalem kokoyoo Dawda izʼaroo kaŋ ti waazukaw šenney ti wey.


\par }{\Q \VS{2}Yaada nda yaadayaŋ, waazukaa nee: «Yaada nda yaadayaŋ,

\par }{\Q haya kul sii nda addalil!»


\par }{\Q \VS{3}Farayanoo kul kaŋ nda adamize ga nga boŋ farandi waynaa cire,

\par }{\Q macin ti nafaa kaŋ a ga duu a a ra?


\par }{\Q \VS{4}Zaman foo borey ga koy, zaman tana borey ga kaa,

\par }{\Q laboo ga bara hala abada.


\par }{\Q \VS{5}Waynaa ga fatta, waynaa ga kaŋ,

\par }{\Q a ga cahã ka koy nga dogoo ra

\par }{\Q hala nga ma fatta koyne.


\par }{\Q \VS{6}Hewoo ga hẽe ka koy gurma here,

\par }{\Q ka bere ka koy hawsa here,

\par }{\Q a ga kuubi-kuubi ka nga fondaa zaa.


\par }{\Q \VS{7}Isawey kul mma zuru ka koy teekoo ra, amma teekoo si too.

\par }{\Q Nongoo kaŋ ra isawey ga zuru ka koy, i si fay nda ka koy a ra.


\par }{\Q \VS{8}Šenney kul ga šendi, boro kul si hin kʼi kul har,

\par }{\Q moo si kungu nda gunayan,

\par }{\Q haŋa si fara nda maayan.


\par }{\Q \VS{9}Hayey kaŋ bisa, ngi no ma kaa koyne,

\par }{\Q hayey kaŋ bay ka tee, ngi no ma tee koyne,

\par }{\Q haya kul sii no kaŋ ti itaaga waynaa cire.


\par }{\Q \VS{10}Ba nda boro nee: «Haya taagaa woo guna.»

\par }{\Q Haya no kaŋ gay a ga bara za ir mana kaa.


\par }{\Q \VS{11}Boro si hongu hayey kaŋ bisa,

\par }{\Q hayey kaŋ ga kaa ka tee mo, boro si hongu ey,

\par }{\Q borey kaŋ ga kaa mo si hongu borey kaŋ dumawey ga ngi kaa.


\par }{\SH Adamize lakkaloo sii nda addalil
\par }
{\PP \VS{12}Agay kaŋ ti waazukaa, ay tee Izirayel kokoyoo Žerizalem.

\VS{13}Ay kayandi ka ceeci nda lakkal ka haya kul bay nda ka faham haya kaŋ ga tee beenaa cire, goy yaamu no kaŋ Irkoy gʼa daŋ adamizey ga kʼi taabandi.

\VS{14}Ay dii teegoyey kul kaŋ ga teendi waynaa cire, i kul sii nda addalil sanda hew gaarandiyan.


\par }{\Q \VS{15}Haya kaŋ golbi si hin ka šerrandi,

\par }{\Q haya kaŋ sii no si hin ka kabandi.


\par }{\PP \VS{16}Ay nee ay boŋ se: «Nga ne, ay duu lakkal ka bisa kokoyey kul kaŋ goro Žerizalem kokoytaraa ra za ya na tee kokoy. Ay duu lakkal beeri nda bayray.»

\VS{17}Ay kayandi hala ya lakkal bay, hala ya saamataray nda hollokomtaray bay, ay dii kaŋ nga mo manʼti kala sanda hew gaarandiyan.


\par }{\Q \VS{18}Boro kaŋ goo nda lakkal beeri goo nda dooray beeri,

\par }{\Q boro kaŋ tonton nga bayraa ra, mma tonton nga zaraboo ga.




\par }\Chap{2}{\SH Daameyan sii nda addalil
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ay nee ay boŋ se:

\par }{\Q «Koy, ay ga ni sii ɲaali here,

\par }{\Q nʼga dii haya kaŋ ti gomni.

\par }{\Q He, woo mo sii nda addalil.»


\par }{\Q \VS{2}Haaray here ay nee: «Saamataray no!»

\par }{\Q Ɲaali here ay nee: «Macin no a gʼa hanse?»


\par }{\PP \VS{3}Ay kayandi ay binoo ra yʼay boŋ noo
alaneb hari moora se ka dira nda lakkal ka hawa aduɲɲa hayey ga, ka dii haya kaŋ ti ihenna, kaŋ boro ga duu a waynaa cire nga aloomuroo ra.


\par }{\PP \VS{4}Ay na haya beeriyaŋ tee.

\par }{\Q Ay na huguyaŋ cin ay maaɲoo ga,

\par }{\Q ay na alaneb faariyaŋ tee ay maaɲoo ga.


\par }{\Q \VS{5}Ay na saddiɲayaŋ nda tuuri faariyaŋ tee ay maaɲoo ga,

\par }{\Q ay na tuuri kaŋ izey ga ŋandi dumi boobo duma.


\par }{\Q \VS{6}Ay na hari guusuyaŋ kaa ay maaɲoo ga

\par }{\Q ka tuuri kaccey fangaley haŋandi.


\par }{\Q \VS{7}Ay na baɲɲayaŋ nda koŋŋayaŋ day,

\par }{\Q ngi izey hayandi ay hugoo ra,

\par }{\Q ay na adabba buuna nda ibeeri booboyaŋ mayray

\par }{\Q ka bisa borey kul kaŋ nʼay jin Žerizalem ra.


\par }{\Q \VS{8}Ay na nzorfu kaaray nda wura marga ay maaɲoo ga,

\par }{\Q i mana hun kala kokoyey nda gandawey alman jisidogey ra.

\par }{\Q Ay na donkaw aruyaŋ nda donkaw woyyaŋ zaa ay maaɲoo ga,

\par }{\Q ay na haya kaŋ ga aru daamandi tee ka woy booboyaŋ zaa.


\par }{\Q \VS{9}Ay duu maa beeri ka bisa borey kul kaŋ tee ay jine Žerizalem ra.

\par }{\Q Amma ay lakkaloo cindi ay ga.


\par }{\Q \VS{10}Haya kul kaŋ ay moɲoo bagʼa, ya nʼa wanji a se,

\par }{\Q ya na kaani kul wanji ay binoo se,

\par }{\Q zama ay binoo ɲaali ay goyoo kul ra,

\par }{\Q woo ti fara bagaa kaŋ ay duu a ay goyoo kul ra.


\par }{\Q \VS{11}Woo banda ga, ay kuubi ka bere hayey kul kaŋ ay kabey nʼi tee here,

\par }{\Q nda taabiyanoo kaŋ ay duu a ngi teeyanoo ra,

\par }{\Q ay gar kaŋ woo kul sii nda addalil sanda hew gaarandiyan,

\par }{\Q nafa kul sii i ra waynaa cire.


\par }{\SH Haya beeri sii lakkal nda lakkal jaŋay game
\par }
{\Q \VS{12}Woo banda ga, ay bere lakkal,

\par }{\Q nda saamataray, nda hollokomtaray here kʼi laasaabu.

\par }{\Q Macin no boro kaŋ huru kokoyoo dogoo ra

\par }{\Q gʼa tee kaŋ mana bay ka tee?


\par }{\Q \VS{13}Agay, ay dii haya foo: lakkal baa hollay,

\par }{\Q sanda takaa kaŋ nda gaay baa kubay.


\par }{\Q \VS{14}Lakkalkoyni goo nda moo ka dii,

\par }{\Q amma boro lakkal jaŋante mma dira kubay ra.

\par }{\Q Amma ay na haya foo laasaabu

\par }{\Q kaŋ ti koddor follokaa bara ihinkaa kul se.


\par }{\MM \par }
{\Q \VS{15}Ay nee ay boŋ se:

\par }{\Q koddor follokaa kaŋ ga hima ka duu lakkal jaŋante ga agay da batu,

\par }{\Q adiši macin no a gʼa hanse ya bisa a lakkal?

\par }{\PP Ay nee ay boŋ se: «Woo mo sii nda addalil.»


\par }{\Q \VS{16}Lakkalkoyni nda lakkal jaŋante kul cindi lakkaley ra hala abada,

\par }{\Q zaarey waatey kaŋ ga kaa ra borey ga dirɲa ihinkaa kul.

\par }{\Q Lakkalkoyni ga buu sanda lakkal jaŋante.


\par }{\PP \VS{17}Ay konna hunayan, zama agay se hayaa kaŋ ga tee waynaa cire si boori, zama haya kul sii nda addalil sanda hew gaarandiyan.


\par }{\PP \VS{18}Ay konna goyoo kul kaŋ nda ay taabi waynaa cire, zama ay ga hima kʼa naŋ boraa se kaŋ ga huru ay dogoo ra.

\VS{19}May no ma bay wala a ga dira nda lakkalkoynitaray wala hollokomtaray? Ka gar hayaa kul kaŋ ay duu a goyoo ra kaŋ ay nʼa tee nda lakkal waynaa cire, nga no ma kaa ka duu a. Woo mo sii nda addalil.

\VS{20}Woo ka kate ay binoo hun goyoo kul se kaŋ nda ay taabi waynaa cire.


\par }{\PP \VS{21}Boro goo no kaŋ goy nda lakkal, nda bayray, nda gaabandiyan, amma boro tana kaŋ mana goy no ma duu nga fara bagaa. Woo mo sii nda addalil, ifutu beeri no.

\VS{22}Macin no boro ga duu a goyoo nda almušakkawey ra kaŋ a gʼi tee waynaa cire?

\VS{23}Nga zaarey kul manʼti kala farayan, a si duu nafa kul nga goyoo ra nda manʼti dooray. Ba cijin here binoo si kani. Woo mo sii nda addalil.


\par }{\SH Gomni si hun kala Irkoy do
\par }
{\PP \VS{24}Haya kul si baa adamize se kala ŋaayan, nda haŋyan, nda a ma dii nga goyoo gomnoo. Ay dii kaŋ woo kul mo Irkoy no mʼa tee boro se.


\par }{\Q \VS{25}May no ma hin ka ŋaa ka ɲaali

\par }{\Q nda a mana hun a se Irkoy do?


\par }{\PP \VS{26}Zama boro kaŋ ga kan a se, a gʼa noo lakkal, nda bayray, nda ɲaali, amma zunubante, a gʼa hugandi a ma goy ka marga, kʼa jisi boraa se kaŋ ga kan Irkoy se. Woo mo sii nda addalil sanda hew gaarandiyan.




\par }\Chap{3}{\SH Haya foo kul nda nga waatoo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Haya foo kul nda nga waatoo, haya kul kaŋ goo beenaa cire goo nda nga waatoo:


\par }{\Q \VS{2}hayyan waati goo no, buuyan waati goo no,

\par }{\Q dumayan waati goo no, haya kaŋ dumandi doguyanoo waati goo no,


\par }{\Q \VS{3}wiiyan waati goo no, safaryan waati goo no,

\par }{\Q kayriyan waati goo no, cinayan waati goo no,


\par }{\Q \VS{4}hẽeniyan waati goo no, haaruyan waati goo no,

\par }{\Q binehẽeni waati goo no, ganyan waati goo no,


\par }{\Q \VS{5}tondi warrayan waati goo no, tondi kurmayan waati goo no,

\par }{\Q ka boro dii ni gandey ra waati goo no,

\par }{\Q masi boro dii ni gandey ra waati goo no,


\par }{\Q \VS{6}ka haya ceeci waati goo no, haya ma dere waati goo no,

\par }{\Q ka haya dii waati goo no, ka haya warra waati goo no,


\par }{\Q \VS{7}ka haya kottu waati goo no, ka haya taa waati goo no,

\par }{\Q ka dangay waati goo no, ka šelaŋ waati goo no,


\par }{\Q \VS{8}baji waati goo no, konnaray waati goo no,

\par }{\Q wongu waati goo no, alaafiya waati goo no.


\par }{\PP \VS{9}Macin ti nafaa kaŋ goykaw ga duu a nga taabiyanoo ra?

\VS{10}Ay dii taabiyanoo kaŋ Irkoy gʼa daŋ adamizey ga kʼi farandi.

\VS{11}Irkoy na haya kul tee ka boori nga waatoo ra. A na lakkal mo kaŋ gʼa hongandi kaŋ duumiyan ga bara daŋ adamize binoo ra\FTNT{*}{{\FR 3:11 }{\FR{3.11
}}{\FQ{A na lakkal mo kaŋ gʼa hongandi kaŋ duumiyan ga bara daŋ adamize binoo ra}}{\FT{, Ebere šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{A na haya bisantey nda wey kaŋ ga kaa ka kaa mo daŋ adamize binoo ra.}}} , ka gar adamize si hin ka faham takaa se kaŋ nda Irkoy ga goy kʼa dii za šintinoo ga hala benantaa ga.

\VS{12}Ay bay kaŋ haya kul mana baa adamize se kala a ma ɲaali ka huna gomni ra.

\VS{13}De mo adamize foo kul se ka ŋaa, ka haŋ, ka dii gomni nga taabiyanoo kul ra manʼti kala Irkoy nooyan.

\VS{14}Ay yadda kaŋ haya kul kaŋ Irkoy nʼa tee ga cindi abada. Boro si haya tonton a ga, boro si haya kaa a ra. Irkoy nka woo tee hala borey ma hunbur nga.

\VS{15}Haya kaŋ ga bara, a bara ka bisa, haya kaŋ ga kaa ka bara, a bara ka bisa. Haya kaŋ koy, Irkoy gʼa ceeci.


\par }{\SH Haya kul benantaa manʼti kala buuyan
\par }
{\PP \VS{16}Hayaa ne kaŋ ay dii a koyne waynaa cire: taari huru ciiti dogoo ra, ifutu goo šerretaray dogoo ra.

\VS{17}Ay nee ay boŋ se: «Irkoy ga boro šerrante nda ifutu ciiti, zama a na haya foo kul kayandi kʼa tee nga waatoo ra, teegoy foo kul nda nga ciitoo.»


\par }{\PP \VS{18}Adamizey here, ay nee ay boŋ se kaŋ Irkoy gʼi sii hala i ma dii kaŋ ngi nda adabbawey kul ga sawa.

\VS{19}Zama adamizey koddoroo nda adabbawey koddoroo kul ti affoo, adamize ga buu, adabba ga buu, hundi follokaa bara i ra, adamize ma bisa adabba sii nda nafaw: woo kul sii nda addalil.

\VS{20}I kul si koy kala nongu follokaa ra, i kul si hun kala laboo ra, i kul si yee kala laboo ra.

\VS{21}May no ma bay wala adamize hundoo ga koy beene wala adabba hundoo ga zunbu ganda, laboo ra?

\VS{22}Adiši ay dii kaŋ haya kul mana baa adamize se kala a ma ɲaali nda nga teegoyey, zama woo ti nga bagaa. May no mʼa willi katandi hala ma dii hayey kaŋ tee dumaa ga?




\par }\Chap{4}{\SH Buuyan baa hunayan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ay yee ka laasaabu ka dii tooɲerey kul kaŋ ga tee waynaa cire.

\par }{\Q Borey kaŋ biney ga hẽe mundawey ga doo,

\par }{\Q bineyaynandikaw sii no i se.

\par }{\Q Gaabi sii kala ngi tooɲekey se,

\par }{\Q bineyaynandikaw sii i se.


\par }{\MM \VS{2}Woo se ay ga nee kaŋ borey kaŋ buu ka bisa duu gomni ka bisa baahunantey kaŋ ga bara.

\VS{3}Amma boro kaŋ mana hayandi jina duu gomni ka bisa ihinkaa kul, zama a mana dii goy futaa kaŋ ga teendi waynaa cire.


\par }{\SH Hunanzamyan baa taabiyan
\par }
{\PP \VS{4}Ay dii mo kaŋ boro ga nga boŋ farandi ka goy, ka goy ka boori, ka gar nga cinaa ga a ga canse. Woo mo sii nda addalil sanda hew gaarandiyan.


\par }{\Q \VS{5}Lakkal jaŋante mma nga kabey koli nga gandoo ra,

\par }{\Q a ga nga boŋ hasara.


\par }{\Q \VS{6}Boro ma duu kabe mee foo hunanzamay

\par }{\Q bisa boro ma duu kabe mee hinka taabiyan ka hew gaarandi.


\par }{\SH Boro hinka baa boro foo
\par }
{\Q \VS{7}Ay yee koyne ka dii haya yaada waynaa cire


\par }{\Q \VS{8}kaŋ ti boro kaŋ nga foo no, a sii nda boro,

\par }{\Q a sii nda arma wala izʼaru, amma woo kul, a si fay nda ka goy.

\par }{\Q A si wasa alman ra, ba nda a ga nga boŋ hãa ka nee:

\par }{\Q «May sabbu se ay ga goy kʼay boŋ farandi takaa woo?»

\par }{\Q Woo mo sii nda addalil, goy yaamu no.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Boro hinka baa boro folloku, zama ngi fara bagaa ga boobo.


\par }{\Q \VS{10}Zama nda affoo kaŋ, affaa gʼa tunandi,

\par }{\Q de boro kaŋ nga foo no, nga bonaa ti, boro tana sii no kaŋ gʼa tunandi.


\par }{\Q \VS{11}Takaa din da, nda boro hinka ga kani cere bande,

\par }{\Q i ga hargu kaa cere ra,

\par }{\Q boro kaŋ nga hinne no, taka foo nda a ga hargu kaa nga ga?


\par }{\Q \VS{12}Boro ga hin ka kaŋ boro folloku ga, nda boro hinka no, i ga kay a se.

\par }{\Q Karfu hinza kaŋ didijandi cere ra, ngi dunbuyanoo ga šendi.


\par }{\SH Zanka lakkalkoyni baa aru žeena lakkal jaŋante
\par }
{\Q \VS{13}Zanka kaŋ ga talka, amma a goo nda lakkal

\par }{\Q baa kokoy aru žeena lakkal jaŋante kaŋ si maa hoyray koyne.


\par }{\Q \VS{14}Zama a ga hin ka hun kasaa ra ka laama,

\par }{\Q ba nda a hayandi talka aru žeenaa laamaa ra.


\par }{\Q \VS{15}Ay dii baahunantey kul kaŋ ga dira waynaa cire

\par }{\Q ga hanga zankaa kaŋ ga kaa ka huru affaa dogoo ra.


\par }{\Q \VS{16}Jamaa woo kaŋ jine a goo hinnaa si bayrandi,

\par }{\Q woo kul wey kaŋ ga kaa dumaa ga si duu a ra ɲaali.

\par }{\Q Zama woo kul sii nda addalil sanda hew gaarandiyan.


\par }{\SH Lakkal daŋ ni dira takaa se Irkoy jine
\par }
{\Q \VS{17}Lakkal daŋ ni dira takaa se nda nʼga koy Irkoy hugoo ra,

\par }{\Q man ka haŋajer baa ma lakkal jaŋante sargari kaa.

\par }{\Q Zama i si bay kaŋ ifutu no ngi goo mʼa tee.




\par }\PoetryChap{5}{\Q \VerseOne{1}Masi cahã ka šelaŋ,

\par }{\Q ni binoo masi cahã ka haya har Irkoy jine,

\par }{\Q zama Irkoy goo beenaa ra, ni woo goo laboo ga.

\par }{\Q Woo maaganda se ni šenney masi boobo.


\par }{\Q \VS{2}Almuraadu boobo ga kate boro ma handiri,

\par }{\Q takaa din da lakkal jaŋante, nga šenni boobey no mʼa cebe.


\par }{\Q \VS{3}Nda nʼna meefur zaa Irkoy se, masi gay manʼa kaa,

\par }{\Q zama lakkal jaŋantey si kan a se,

\par }{\Q meefuroo kaa kaŋ nʼnʼa zaa.


\par }{\Q \VS{4}Masi meefur zaa baa ma ne

\par }{\Q mʼa zaa ma goro manʼa kaa.


\par }{\Q \VS{5}Masi naŋ ni miɲoo ma ni kul tee zunubante,

\par }{\Q masi nee Irkoy dontokaa\FTNT{*}{{\FR 5:5 }{\FR{5.5
}}{\FT{Sargari juwalkaa no,
}}{\XT{Malaki 2.7.}}} se kaŋ ni nka dere ka meefur zaa.

\par }{\Q Macin se ni šenney ga Irkoy futandi

\par }{\Q ka ni kabe teegoyey hasara.


\par }{\Q \VS{6}Zama nda handiri boobo kokoroo ti yaada,

\par }{\Q takaa din da no nda šenney boobo.

\par }{\Q Adiši hunbur Irkoy.


\par }{\SH Hini futawey
\par }
{\PP \VS{7}Nda ni dii ganda kaŋ ra i ga talka šiita, i si yadda cimi nda šerretaray ga, hayaa masi ni boŋoo haw,

\par }{\Q zama jineboro foo kul, jineboro foo goo a boŋ,

\par }{\Q amma boro goo no kaŋ goo i kul boŋ.


\par }{\Q \VS{8}Nafaw no ganda se a ma duu kokoy

\par }{\Q kaŋ ga faari goy daŋ jine.


\par }{\SH Alman manʼti kala haya kaŋ ga bisa
\par }
{\Q \VS{9}Boro kaŋ ga baa nooru si kungu a ra,

\par }{\Q boro kaŋ ga baa alman, woo kaŋ a ga duu a si wasa a se.

\par }{\Q Woo mo sii nda addalil.


\par }{\Q \VS{10}Nda alman boobo, nga ŋaakey ga boobo,

\par }{\Q macin ti albahaa kaŋ koyoo ga duu a a ra

\par }{\Q nda manʼti ka dii a nda nga moɲey?


\par }{\Q \VS{11}Goykaw jirboo ga kom,

\par }{\Q a ma ŋaa kayna wala iboobo.

\par }{\Q Almankoyni alman boobaa gʼa ganji a ma jirbi.


\par }{\Q \VS{12}Ay dii haya futu beeri foo waynaa cire

\par }{\Q kaŋ ti boro ga alman marga kaŋ ga kate ni ga bone.


\par }{\Q \VS{13}Goy yaamu no kaŋ ga almanoo din derandi.

\par }{\Q Haya kul si cindi izʼaroo kaŋ a nʼa daŋ aduɲɲa ra kaboo ra.


\par }{\Q \VS{14}Takaa kaŋ nda a fatta ɲaŋoo gundoo ra gaa koonu,

\par }{\Q takaa din da nga nda a ga hun aduɲɲa ra.

\par }{\Q Nafaa kaŋ a duu a nga goyoo ra,

\par }{\Q kaboo si koy nda a ra haya kul nga bande.


\par }{\Q \VS{15}Woo mo manʼti kala haya futu beeri.

\par }{\Q A ga koy nda takaa kaŋ nda a kaa,

\par }{\Q adiši man nafaa kaŋ se boro ga taabi hew se?


\par }{\Q \VS{16}A ga nga zaarey kul wii kubawey ra,

\par }{\Q ka torro, nda binehẽenay, nda dukuri marga.


\par }{\PP \VS{17}Hayaa kaŋ ay dii a kaŋ ga boori, a ga hennay adamize se manʼti kala a ma ŋaa, a ma haŋ ka dii gomni nga taabiyanoo kul ra kaŋ a gʼa tee waynaa cire, aloomuroo ra kaŋ Irkoy nʼa noo a se, zama woo ti nga bagaa.

\VS{18}Boro kul kaŋ Irkoy nʼa noo alman nda arzaka, kʼa noo a ma huna i ra, ka nga bagaa zaa, ka ɲaali nda nga goyoo, woo manʼti kala Irkoy nooyan.

\VS{19}Kullihinne Irkoy ga adamize binoo too nda ɲaali, a si hongu boobo kaŋ nga aloomuroo si kuu.




\par }\Chap{6}{\PP \VerseOne{1}Haya futu foo goo no kaŋ ay dii a waynaa cire kaŋ ga hanse ka adamize zarabi:

\VS{2}Irkoy na alman noo boro se, nda arzaka, nda darža, haya sii no kaŋ a ga bagʼa kaŋ ga hundoo kuma. Amma Irkoy manʼa noo a ma maakaani i ra, yaw no ma maakaani i ra. Woo sii nda addalil, ifutu beeri no.


\par }{\Q \VS{3}Nda boro na izʼaru zangu (100) hay,

\par }{\Q de mo a duu aloomur boobo, haya kul kaŋ ti nga aloomuroo,

\par }{\Q a mana kungu gomni ra,

\par }{\Q de mo nda a buu, a si duu ba suturayan henna,

\par }{\Q ay ga nee kaŋ zanka kaŋ mana hayandi nda hundi bagʼa.


\par }{\Q \VS{4}Zama zankaa nka kaa yaada,

\par }{\Q a ga koy kubawey ra,

\par }{\Q kubawey ga maaɲoo daabu.


\par }{\Q \VS{5}A mana dii waynaa, a sʼa bay,

\par }{\Q a goo nda hunanzamay ka bisa affaa.


\par }{\MM \VS{6}Ba nda a huna cee hinka jiiri zenber foo (1.000) bila nda a ma dii gomni, haya kul si koy nongu follokaa ra wala?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Taabiyanoo kul kaŋ adamize gʼa tee

\par }{\Q a sʼa tee kala nga gundoo se,

\par }{\Q amma nga boonoo si hun.


\par }{\Q \VS{8}Macin ti nafaa kaŋ lakkalkoyni ga duu a ka bisa lakkal jaŋante?

\par }{\Q Talka ma nga dira takaa bay baahunantey jine,

\par }{\Q macin no a gʼa hanse a se?


\par }{\Q \VS{9}Boro ma dii nda nga moɲey baa haya kaŋ boro gʼa boonay.

\par }{\Q Woo mo sii nda addalil sanda hew gaarandiyan.


\par }{\SH Šenni lakkalkoyniyaŋ
\par }
{\Q \VS{10}Haya kaŋ ga bara maaɲoo ciyandi a gay.

\par }{\Q Hayaa kaŋ adamize ga ti a bayrandi za gayyan.

\par }{\Q A si hin ka kakaw boro bande kaŋ goo nda gaabi nda a.


\par }{\Q \VS{11}Šenni boobo ga tee haya boobo kaŋ sii nda addalil,

\par }{\Q macin ti nafaa kaŋ adamize ga duu a,a ra?


\par }{\MM \VS{12}May no ma bay haya kaŋ ga boori boro se nga hunaroo ra, nga aloomur kukoo kaŋ sii nda addalil kaŋ a gʼa tee sanda bii kaŋ ga bisa? May no ma hayaa har adamize se kaŋ ga tee waynaa cire nga banda ga?




\par }\PoetryChap{7}{\Q \VerseOne{1}Maa henna baa hew kaana kaŋ ga boro yon.

\par }{\Q Buuyan zaari baa hayyan zaari.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Boro ma koy beray hugu ra

\par }{\Q baa ma koy hugu kaŋ ra ŋaayan hoyandi goo,

\par }{\Q zama woo din ti adamize kul kokoroo,

\par }{\Q baahunante ga hima ka miile a ga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Dooray baa haaray,

\par }{\Q zama ndum kaŋ ga hẽe ga boori bine se.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Lakkalkoyney biney sii kala beray hugoo ra,

\par }{\Q lakkal jaŋantey biney sii kala hugu ra kaŋ ra ɲaali goo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Boro ma haŋajer lakkalkoyni tejeyaney se

\par }{\Q baa boro ma haŋajer lakkal jaŋantey doonoo se.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Lakkal jaŋantey haaraa ga hima nda

\par }{\Q karjiyaŋ kaŋ ga ton kusu cire ka hẽe.

\par }{\Q Woo mo sii nda addalil.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Tooɲe ga lakkalkoyni tee hollokom,

\par }{\Q binedaymi ga boŋ bere.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Haya benantaa baa nga šintinoo,

\par }{\Q suuri baa hundi beeray.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Masi cahã ka futu,

\par }{\Q zama lakkal jaŋante, waati kul a mma cahã ka futu .


\par }{\PP \par }
{\Q \VS{10}Masi nee: «Macin se cee jinaa waatey baa sohõ da waney?»

\par }{\Q Zama manʼti lakkal no ma kate ma hãayanoo woo tee.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Lakkal goo nda alkadar sanda tubuhaya,

\par }{\Q haya henna no borey se kaŋ ga dii waynaa.


\par }{\Q \VS{12}Zama takaa kaŋ nda nooru ga boro sutura,

\par }{\Q takaa din da nda lakkal ga boro sutura,

\par }{\Q nafaa kaŋ goo lakkal ra manʼti kala

\par }{\Q a mma borey kaŋ goo nda lakkal noo aloomur.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Irkoy teegoyoo guna:

\par }{\Q may ma hin ka haya šerrandi kaŋ Irkoy nʼa golbi.


\par }{\Q \VS{14}Gomni zaari hane, ma binekaanay,

\par }{\Q bone zaari hane, ma haya foo bay kaŋ ti:

\par }{\Q ihinkaa kul Irkoy kʼi tee,

\par }{\Q hala adamize masi haya kul bay kaŋ ga kaa ka tee nga ga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Ay dii woo kul ay zaari yaadawey ra.

\par }{\Q Šerrante goo no kaŋ nga nda nga šerretaraa kul, a ga buu,

\par }{\Q nda boro futu kaŋ nga nda nga futuroo kul,

\par }{\Q a ga duu aloomur kuku.


\par }{\Q \VS{16}Masi šerre hala ma bisa,

\par }{\Q masi cebe kaŋ nʼga hanse ka bara nda lakkal:

\par }{\Q macin se nʼga ni boŋ halaci?


\par }{\Q \VS{17}Masi futu hala ma bisa,

\par }{\Q masi tee hollokom:

\par }{\Q macin se nʼga buu za ni waatoo mana too.


\par }{\Q \VS{18}A ga boori ma haya hinkaa woo dii i masi hun ni ra,

\par }{\Q zama boro kaŋ ga hunbur Irkoy ga duu fattadoo hayey wey kul ra.


\par }{\Q \VS{19}Lakkal ga lakkalkoyni noo gaabi

\par }{\Q ka bisa boŋkoyni woy (10) kaŋ goo koyra ra.


\par }{\Q \VS{20}Adamize šerrante sii laboo ga

\par }{\Q kaŋ ga ihenna tee bila zunubu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Masi šenney kul kaŋ ga harandi daŋ assal,

\par }{\Q masi koy maa ni tamoo kaŋ ga ni danga,


\par }{\Q \VS{22}zama ni binoo ga bay kaŋ cee booboyaŋ nʼna boroyaŋ danga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Woo kul ay na lakkal kʼa sii.

\par }{\Q Ay nee kaŋ ay ga duu lakkal,

\par }{\Q amma a goo ya ne nongu mooro ra.


\par }{\Q \VS{24}Hayaa kaŋ ga bara sohõ da ga mooru,

\par }{\Q a ga guusu ka guusu,

\par }{\Q may ma hin ka duu a?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}Ay yee kʼay boŋ gaabi ka bay, ka dii,

\par }{\Q ka lakkal nda haya kaŋ ga boori ceeci,

\par }{\Q ka bay kaŋ borofututaray ti saamataray,

\par }{\Q saamataray manʼti kala hollay.


\par }{\Q \VS{26}Ay dii haya kaŋ ga hottu nda buuyan:

\par }{\Q woy kaŋ manʼti kala kumsay,

\par }{\Q binoo manʼti kala sankay, kabey ti karfu.

\par }{\Q Boro kaŋ ga kan Irkoy se ga hun a ra,

\par }{\Q amma zunubantey ga kaŋ kaboo ra.


\par }{\Q \VS{27}Waazukaa nee: «Nga ne, hayey ne kaŋ ay dii ey

\par }{\Q kʼi laasaabu affoo-foo ka dii cimoo.


\par }{\Q \VS{28}Woo kaŋ ay hundoo goo mʼa ceeci koyne, ya na duu a jina ti:

\par }{\Q ay duu aru foo aru zenber (1.000) game,

\par }{\Q amma woyey kul game ya na duu ba woy folloku.


\par }{\Q \VS{29}Woo kul hayaa kaŋ ay duu a ne:

\par }{\Q Irkoy nka adamizey tee i ga šerre,

\par }{\Q amma ngi, i na šenday boobo ceeci.»




\par }\Chap{8}{\SH May no ma hin ka tee lakkalkoyni?
\par }
{\Q \VerseOne{1}May ma hima nda lakkalkoyni?

\par }{\Q May ma hin ka hayey feeri?

\par }{\Q Adamize lakkaloo mma nga ndumoo ɲaalandi,

\par }{\Q a ga nga anniyaa feeri.


\par }{\Q \VS{2}Ay nee kaŋ ma kokoyoo yaamaroo dii

\par }{\Q žeeyanoo kaŋ nʼnʼa tee Irkoy jine maaganda.


\par }{\Q \VS{3}Masi cahã ka mooru a ga,

\par }{\Q masi cindi goy futu ra,

\par }{\Q zama haya kaŋ kan a se no a gʼa tee.


\par }{\Q \VS{4}Kokoy šenni goo nda hinay,

\par }{\Q may no ma nee a se: «Macin no nʼgoo mʼa tee?»


\par }{\Q \VS{5}Boro kaŋ ga yaamarey dii si ifutu bay,

\par }{\Q lakkalkoyni ga bay nga binoo ra

\par }{\Q kaŋ haya kul si ciitandi kala nga waatoo.


\par }{\Q \VS{6}Haya foo kul nda nga waatoo nda nga ciitoo,

\par }{\Q ifutu ga adamize tiŋandi.


\par }{\Q \VS{7}Adamize si haya bay kaŋ ga kaa kʼa tee,

\par }{\Q may no ma hin ka takaa har a se kaŋ nda a ga tee?


\par }{\Q \VS{8}Boro kul si nga hundoo may kʼa ganji a ma hun,

\par }{\Q boro kul sii nda hini nga buuyanoo zaaroo se.

\par }{\Q Wongu no kaŋ boro si hun a ra.

\par }{\Q Goyfutu teekaw goyfutaa si hin kʼa kaa.


\par }{\SH Adamize si faham Irkoy teegoyey kul se
\par }
{\PP \VS{9}Ay dii woo kul ka miile goyey kul ga kaŋ ga tee waynaa cire. Waati ga tee kaŋ adamize ga nga hinoo zurandi adamizey ga kʼi bonandi.

\VS{10}Ay dii boro futuyaŋ kaŋ fijandi, boroyaŋ no kaŋ cindi i ga koy i ga kaa nongu henanantaa ra. Koyraa ra, borey dirɲa takaa kaŋ i cindi kʼa tee. Woo mo sii nda addalil.

\VS{11}Ciiti kaŋ dunbandi goy futu ga, de nga zukandoo mana kaŋ tanba, ga kate adamize binoo ga too met nda goy futu teeyan alhawaa.

\VS{12}Zunubante ga hin ka ifutu tee cee zangu (100), amma a ga duu aloomur kuku, amma ay ga bay kaŋ gomni goo borey se kaŋ ga hunbur Irkoy, zama nga hunburaa goo biney ra.

\VS{13}Gomni sii boro futu se, nga hunaroo ga bisa sanda bii, a si duu aloomur kuku, zama Irkoy hunburaa sii binoo ra.


\par }{\PP \VS{14}Haya yaada foo ne kaŋ ga tee laboo ga, boro šerranteyaŋ goo no kaŋ ngi kokoroo ga hima nda boro futawey goyoo, boro futuyaŋ goo no kaŋ ngi kokoroo ga hima nda boro šerrantey goyoo. Ay nee kaŋ woo mo sii nda addalil.

\VS{15}Woo se ay ɲaali ka zanzaŋ, zama haya henna kul sii adamize se waynaa cire, nda manʼti a ma ŋaa, a ma haŋ ka ɲaali, woo ti haya kaŋ ga hima ka hanga a nga taabiyanoo, zaarey waatoo ra kaŋ Irkoy nʼa noo a se waynaa cire.

\VS{16}Waatoo kaŋ ay kayandi ka lakkal bay nda ka dii hayaa kaŋ ga tee laboo ga, zama adamize moɲey si dii jirbi cijin nda zaari,

\VS{17}ay dii Irkoy teegoyey kul. Adamize si hin ka faham teegoyey kaŋ ga teendi waynaa cire. Haya kaŋ adamize gʼa ceeci nda taabi, a si faham a se. Ba nda lakkalkoyni ga hongu kaŋ nga faham a se, a si hin ka faham a se.




\par }\Chap{9}{\SH Haya follokaa no ma adamizey kul batu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ay na hayey wey kul dii ay binoo ra. Hayaa kaŋ ay nʼa laasaabu ti,

\par }{\Q šerrantey, nda lakkalkoyney, nda ngi teegoyey sii kala Irkoy kaboo ra.

\par }{\Q Baji nda konnaray, adamize sʼi bay, i kul goo a jine.


\par }{\Q \VS{2}Haya kul ga tee boro kul ga,

\par }{\Q koddoroo kaŋ ga duu boro šerrantaa,

\par }{\Q nga no ma duu boro futaa, nda boro hennaa,

\par }{\Q nda boro henanantaa, nda boraa kaŋ si henan,

\par }{\Q nda boraa kaŋ ga sargari kaa, nda woo kaŋ si sargari kaa,

\par }{\Q ihennaa nda zunubantaa,

\par }{\Q boraa kaŋ ga žee, nda woo kaŋ ga hunbur žeeyan.


\par }{\MM \VS{3}Woo ti haya futu, hayey kul ra kaŋ ga tee waynaa cire: koddor follokaa bara borey kul se, koyne mo adamizey biney ga too ifutu, hollay goo biney ra ngi hunaroo ra, woo banda ga, i ga koy bukawey do.


\par }{\Q \VS{4}Borey kaŋ ga kabandi baahunantey ra ga hin ka naata,

\par }{\Q hanši hunante baa ganjihayla bukaw.


\par }{\Q \VS{5}Borey kaŋ ga huna ga bay kaŋ ngi ga kaa ka buu,

\par }{\Q amma bukawey si haya kul bay,

\par }{\Q ngi, banaw sii i se koyne, zama i dirɲa ey.


\par }{\Q \VS{6}Ngi bajoo, nda ngi konnaroo, nda ngi canseyanoo dere ka ben,

\par }{\Q i sii nda baa koyne hala abada hayey ra kaŋ ga tee waynaa cire.


\par }{\SH Ma huna henna aduɲɲa ra
\par }
{\PP \VS{7}Koy, ni ŋaahayaa ŋaa nda ɲaali, ni
alaneb hari mooraa haŋ nda binekaanay, zama Irkoy yadda ni teegoyey ga ka ben.


\par }{\Q \VS{8}Waati kul ma bankaaray hennayaŋ daŋ,

\par }{\Q jii kaŋ ga ni boŋoo yon masi kuma.


\par }{\Q \VS{9}Daame nda woyoo kaŋ nʼga bagʼa ni hunari yaadaa kul ra

\par }{\Q kaŋ Irkoy nʼa noo ma ne waynaa cire,

\par }{\Q ni zaari yaadawey kul ra, zama ni bagaa no

\par }{\Q hunaroo nda taabiyanoo ra kaŋ nʼgʼa tee waynaa cire.


\par }{\Q \VS{10}Haya kul kaŋ ni kaboo ga hin kʼa tee, a tee,

\par }{\Q zama alaahara kaŋ ra nʼga koy, teegoy sii no,

\par }{\Q laasaabu sii no, bayray sii no, lakkal sii no.


\par }{\SH Bone mma jirsi ka kaa
\par }
{\Q \VS{11}Ay yee ka laasaabu ka dii waynaa cire

\par }{\Q kaŋ manʼti cahãntey no ma hin gaarandiyan ra,

\par }{\Q manʼti wongaarey no ma hin wongu ra,

\par }{\Q manʼti lakkalkoyney no ma duu ŋaayan,

\par }{\Q manʼti carmantey no ma duu alman,

\par }{\Q manʼti bayraykoyney no ma duu alhormo,

\par }{\Q zama gomni wala bone ga kaa boro kul ga nga waatoo ra.


\par }{\Q \VS{12}De mo adamize si nga waatoo bay,

\par }{\Q sanda hamiisawey kaŋ diyandi sankay ra ngi bonaa se,

\par }{\Q wala cirawey kaŋ ga kaŋ kumsay ra, sanda ngi,

\par }{\Q adamizey ga jirsi ka kaŋ bone ra.


\par }{\SH Lakkalkoynitaray baa wongaaritaray
\par }
{\Q \VS{13}Ay yee koyne ka dii lakkal foo waynaa cire,

\par }{\Q a hima ya ne haya beeri.


\par }{\MM \VS{14}Koyra kaccu foo goo no kaŋ ra boro boobo sii, kokoy beeri foo koy a dii kʼa kuubi kʼa bere. A na haya beeriyaŋ cin kaŋ nda a ga koyraa taa.

\VS{15}Aru talka foo kaŋ goo nda lakkal goo koyraa din ra, a na koyraa kaa kabe nda nga lakkaloo. Amma boro kul manʼa bay talkaa woo se.


\par }{\PP \VS{16}Agay, ay nee:

\par }{\Q «Lakkal baa gaabi, amma borey mma talka lakkaloo kaynandi,

\par }{\Q i si haŋajer nga šenney se.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Ka haŋajer boro lakkalkoyni šenney se kaŋ ga mossoyaada ka šelaŋ

\par }{\Q baa boro ma haŋajer boŋkoyni kaŋ ga hoolo ka šelaŋ lakkal jaŋantey game.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Lakkal baa wongu jinay,

\par }{\Q zunubante folloku ga haya henna boobo hasara.




\par }\PoetryChap{10}{\Q \VerseOne{1}Hamni bukawyaŋ ga turaari hansekaa jiyoo funbandi kʼa moorandi,

\par }{\Q lakkal jaŋantetaray kaccu ga tiŋ nda lakkal nda darža,

\par }{\Q a ga hin kʼi hasara.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Lakkalkoyni binoo mmʼa ka koy kabe guma here,

\par }{\Q lakkal jaŋante binoo mmʼa ka koy kabe waawa here.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Nda hollokom kaŋ ga dira nga fondaa ra,

\par }{\Q takaa kaŋ nda a sii nda lakkal,

\par }{\Q a mma nee kaŋ boro kul ti hollokom\FTNT{*}{{\FR 10:3 }{\FR{10.3
}}{\FQ{a mma nee kaŋ boro kul ti hollokom}}{\FT{, Ebere šenni ra, almaganaa faa ti
}}{\FQA{a mma nee boro kul se kaŋ hollokom ti nga.}}}.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Nda boraa kaŋ ga laama futu ni ga,

\par }{\Q masi hun ni dogoo ra, zama suuri ga zunubu boobo ganji.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Haya futu foo goo no kaŋ ay dii a waynaa cire

\par }{\Q kaŋ ti boŋkoyni kaŋ dere.


\par }{\Q \VS{6}Lakkal jaŋante ga hin ka jer beene,

\par }{\Q ka gar almankoyney yeetandi ganda.


\par }{\Q \VS{7}Ay dii baɲɲayaŋ bariyaŋ boŋ,

\par }{\Q ka gar boŋkoyniyaŋ goo cewey ga sanda baɲɲayaŋ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Boro kaŋ na guusu fanši ga kaŋ a ra,

\par }{\Q boro kaŋ na fun kaa cete ra, gondi gʼa ɲama.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Boro kaŋ ga tondi kaa, tondey gʼa maray,

\par }{\Q boro kaŋ ga tuuri kayri goo farrati ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Nda guuru miɲoo buu, de boro manʼa kaanandi,

\par }{\Q boraa ga hima ka tonton ka gaabi daŋ ka goy nda a,

\par }{\Q lakkal nafaa manʼti kala goyey ga boori.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Nda boro mana gondi kanji hala a na boraa ɲama,

\par }{\Q macin nafaw bara boraa se a mʼa kanji koyne.


\par }{\SH Lakkalkoyni hoyray tanayaŋ
\par }
{\Q \VS{12}Lakkalkoyni miɲoo ga too nda šenni alhormante,

\par }{\Q lakkal jaŋante miɲoo gʼa halaci.


\par }{\Q \VS{13}Nga šenney šintinoo manʼti kala saamataray,

\par }{\Q nga šenney benantaa manʼti kala hollay.


\par }{\Q \VS{14}Hollokom šenney ga boobo.

\par }{\Q Adamize si bay haya kaŋ ga kaa ka tee,

\par }{\Q may no ma haya bay kaŋ ga tee nga dumaa ga?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Goy kayna ga lakkal jaŋante farandi

\par }{\Q hala nongu kaŋ ra a si koyraa fondaa bay.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Ni bone, gandaa kaŋ kokoyoo ti zanka,

\par }{\Q de nga boŋkoyney ga biya ka ŋaa.


\par }{\Q \VS{17}Ni duu gomni, gandaa kaŋ kokoyoo ti borcin,

\par }{\Q de nga boŋkoyney ga ŋaa waati ga,

\par }{\Q ka duu gaabi kaŋ manʼti suuyan.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Nda goykey ga fuyye, hugoo beeneheroo ga kaŋ,

\par }{\Q boro kaŋ kabey si baa goyyan,

\par }{\Q hugoo ga fun ka hari loti ganda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Ŋaayan teendi daame se,

\par }{\Q alaneb hari mooro ga hunayan ɲaalandi,

\par }{\Q nooru ga haya kul hanse.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Masi kokoy danga, ba ni lakkaloo ra,

\par }{\Q ni kanihugoo ra masi almankoyni danga,

\par }{\Q zama beenaa cirawey ga koy nda ni šennoo,

\par }{\Q haya kaŋ goo nda fata mʼa deede.




\par }\PoetryChap{11}{\Q \VerseOne{1}Ni ŋaahayaa warra haroo bande,

\par }{\Q gayyan banda ga, nʼga duu a.


\par }{\Q \VS{2}Boro iyye noo baa, hala yaaha hunday,

\par }{\Q zama nʼsi bay bone kaŋ ga kaa ka tee laboo ga.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}Nda duulawey ga too met nda ncirɲi,

\par }{\Q i gʼa doori laboo ga,

\par }{\Q nda tuuri kaŋ gurma here wala hawsa here,

\par }{\Q nongoo kaŋ ra tuuroo kaŋ, nga ra a ga cindi.


\par }{\Q \VS{4}Boro kaŋ ga hewoo guna si saya,

\par }{\Q boro kaŋ ga duulawey guna si hegay.


\par }{\Q \VS{5}Takaa kaŋ nda nʼsi hewoo fondaa bay,

\par }{\Q nʼsi takaa bay kaŋ nda biri ga tee woy alhaamidu gundoo ra, takaa din da,

\par }{\Q nʼsi Irkoy kaŋ ga haya kul tee goyoo bay.


\par }{\Q \VS{6}Ni dumiyoo say za subbaahi,

\par }{\Q masi naŋ ni kaboo ma hunanzam aluulaa ra,

\par }{\Q zama nʼsi bay wala subbaahi wala aluula no ma boori,

\par }{\Q wala ihinkaa kul no ma boori.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Gaay ga kan,

\par }{\Q a ga boori moo se a ma dii waynaa.


\par }{\Q \VS{8}Boro kaŋ duu aloomur boobo,

\par }{\Q a ma ɲaali nda i kul,

\par }{\Q amma a ma hongu kaŋ

\par }{\Q kubaa zaarey ga boobo.

\par }{\Q Haya kul kaŋ ga kaa ka tee sii nda addalil.


\par }{\Q \VS{9}Aru soogaa, daame ni soogataraa ra,

\par }{\Q ni binoo ma ni daŋ gomni ra ni zankataraa zaarey ra,

\par }{\Q hanga ni bine-ibaayoo nda woo kaŋ ga kan ni moɲey se,

\par }{\Q amma ma bay kaŋ Irkoy ga ni ciiti hayey wey kul se.


\par }{\Q \VS{10}Woo se ma binehẽenay moorandi ni,

\par }{\Q bone moorandi ni gaahamoo,

\par }{\Q soogataray waati nda gaabi sii nda addalil.




\par }\Chap{12}{\SH Žeenay tammaasawey
\par }
{\Q \VerseOne{1}Hongu ni Takakaa ni soogataray waatoo ra

\par }{\Q za bone zaarey mana kaa,

\par }{\Q jiirey ma kaa kaŋ ra nʼga nee: «Ay si maate kaani kul.»


\par }{\Q \VS{2}Za waynaa nda gaayoo mana tee kubay,

\par }{\Q ngi, nda handoo, nda handarawey,

\par }{\Q de duulawey willi kate koyne ncirɲoo banda ga,


\par }{\Q \VS{3}hanoo din hugoo lakkalkey ga jijiri,

\par }{\Q aru gaabantey ga golbi,

\par }{\Q woyey kaŋ ga fufu si hanse ka boobo, i si fufu koyne,

\par }{\Q wey kaŋ ga guna nda funeetarawey tee kubay.


\par }{\Q \VS{4}Ganboo mee hinkaa daaba lolaa ra,

\par }{\Q ka gar fufuhayaa jindoo goo ma kacca,

\par }{\Q cirawey hẽeney ga boro tunandi,

\par }{\Q donkey kul gaabey goo ma kacca.


\par }{\Q \VS{5}Waatoo din ra, boro ga hunbur haya kaŋ jerandi,

\par }{\Q fondaa ra hunburay goo no,

\par }{\Q amand tuuroo ga zay ka boosu,

\par }{\Q ndoowaa ga tiŋ, day-dayey tenbaa dere,

\par }{\Q zama adamize ga koy nongoo ra

\par }{\Q kaŋ tee nga hugoo hala abada,

\par }{\Q woo ga, hẽenikey ga fatta lolaa ra.


\par }{\Q \VS{6}Nzorfu kaaray karfoo ga dunbu,

\par }{\Q hari potoo kaŋ ti wura ga kayri,

\par }{\Q hooboo ga kayri hari hundogoo ra,

\par }{\Q bundoo kaŋ ra aja karfoo ga bisa ga kayri dayoo do.


\par }{\Q \VS{7}Labuhamnoo ga yee laboo ra kaŋ ra a hun,

\par }{\Q hundi ma yee Irkoy do kaŋ nʼa noo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Yaada nda yaada, waazukaa nee kaŋ

\par }{\Q haya kul sii nda addalil.


\par }{\SH Waazukaa šenney benantaa
\par }
{\Q \VS{9}Waazukaa goo nda lakkal,

\par }{\Q a na jamaa cawandi mo kʼi noo bayray.

\par }{\Q A na yaasay boobo tee, a miile i ga kʼi fesufesu.


\par }{\Q \VS{10}Waazukaa na nga boŋ gaabi ka duu šenni hennayaŋ,

\par }{\Q i hantumandi nda fondaa, cimi šenniyaŋ no.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Lakkalkoyney šenney ga hima nda sanayaŋ,

\par }{\Q šenney kaŋ borey nʼi hantum ga hima nda ponti kaŋ kanjandi cete ra.

\par }{\Q Kurkaw folloku kʼi kul noo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Ka tonton, ay izʼaroo, hawgay nda woo kaŋ ga kaa,

\par }{\Q boro ga hin ka citaabu boobo hantum kaŋ si ben,

\par }{\Q cawyan boobo manʼti kala gaaham farandiyan.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ir ma haŋajer šennoo woo kul benantaa se kaŋ ti:

\par }{\Q «Ma hunbur Irkoy, ma nga yaamarey dii.»

\par }{\Q Woo ti haya kaŋ adamize kul ga hima kʼa tee.


\par }{\Q \VS{14}Zama Irkoy ga teegoy kul ciiti,

\par }{\Q ba wey kaŋ teendi tuguyan ra,

\par }{\Q a ma tee ihenna wala ilaala.

\par }