Ecigabi ca 13 cirhenga omu LXX n’omu Vulgata
13
Daniyeli atwa olubanja lwa Suzana
1 Hali muntu muguma wayûbakaga e Babiloni, n’izîno lyâge ye Yowakimu. 2 Anaciyanka omukazi izîno lyâge ye Suzana, mwâli wa Helkiyasi, ali mukazi mwinjinjà na mukazi orhînya Nnâmahanga. 3 Bulya ababusi bâge bàbâga bashinganyanya, balera mwâli wâbo omu kushimba oburhegesi bwa Mûsa. 4 Yowakimu ali muntu mugale bwenêne, anali agwêrhe obusâni aha burhambi bw’enyumpa yâge, n’Abayahudi banji bakazâgijà aha mwâge bulya ali wa lukengwa kulusha abandi boshi. 5 Muli ogwo mwâka bâli bacîshozire bagula babirhi omu lubaga b’okutwa emmanja, bâli bantu akâla kanwa ka Nnâmahanga kayêrekîre erhi: «Obubî e Babiloni buhubusire, budwirhwe n’abashosi batwa emmanja, abalolwa nka barhegesi b’olubaga.» 6 Bàkomeraga aha mwa Yowakimu na ngasi boshi bâli bagwêrhe emmanja ho bakazâg’ibashimâna. 7 Mûshi, erhi olubaga lwabâga lwamâgenda, Suzana anaj’ilambagira omu busâni bw’ibà. 8 Abo bashosi babirhi bakazâg’imubona ngasi lusiku ali cîlambagiza, barhondêra okukaz’iyumva omwîfinjo kuli ye. 9 Bahûrha obukengêre, bàkaz’iyûbika amasù barhagilola enyanya, ciru n’okukengêra emanja zishingânîne. 10 Bombi omurhima gwakaz’ibalya erhi ye orhuma ci barhabwîranaga ezôla ntanya, 11 bulya bakazâgiyumva enshonyi z’okumanyîsa oku bacîfinja okumuyanka, cikwône 12 bakazâg’igungêza ngasi lusiku amango bankarhinda kuli ye. 13 Lêro lusiku luguma basêzerana ntya: «Rhujage emwabirhwe gakola mango ga kulya emidi ganôla.» Kandi banagenda burhagenda. 14 Ci erhi bagaluka bashimânana n’omu kucîdôsa cici cirhuma, balinda bamanyisanya bwinjinjà kurhi bamwifinja. Okubundi banaciyumvanya oku mango bankahash’imubugâna ali yêne. 15 Abo bakazâg’igungêza amango gakwânîne. Ka lêro Suzana arhamânayisha nk’oku anakômerera okujira enzindi nsiku erhi analusibwe na bananyere babirhi bônene; alonza okucishukira mulya busâni ebwa kubà idûrhu lyàli linji. 16 Ntà wundi muntu wali mwo okuleka balya bashosi babirhi bàli bacîfulisire banadwîrhe bamugungêza. 17 Anacibwîra balya bananyere erhi: «kanyi muj’i nderhera amavurha n’ensabuni, munayigale enyumvi z’obusâni ncishuke.» 18 Banacijira nk’oku anahunyire, n’erhi babà bamayigala enyumvi z’omu busâni, bagerera omu gundi muhango gwàli e burhambi, mpu baj’imulerhera ebi anabahunyire; barhàli bamanyire oku abôla bashosi bàli bacîfulisire. 19 Erhi balya banyere babà bamâhuluka, balya bashosi bombi banacipamuka, banacicîhunika kuli Suzana n’okumubwîra mpu: 20 «Lolà enyumvi ezîra ziri mpamike na ntâye odwîrhe arhubona, rhunadwîrhe rhwakwifinja, yêmêra okwo rhukuhûnyire, oleke rhukuyanke. 21 Okalahira rhwaj’ihamîriza rhuderhe oku omwâna w’omusole anali haguma na nâwe, n’oku co carhumaga ohulusa balya bananyere.» 22 Suzana ayîsa aderha erhi: «Obuhanya bwamanyishira ngasi lunda. Njizire ntyo nfîre, ndahîre nalyo ntamufumiri. 23 Ci kwônene okuli kukulu kuli nie, nfîre omu maboko ginyu buzira kujira akantu, ahâli h’okuhemuka omu masù ga Nyakasane.» 24 Oku bundi Suzana anaciyâkûza n’izù linene, nabo balya bashosi bamuhamagaliza nk’okwôla anahamagazagya. 25 Muguma muli bo alibirhira ebwa nyumvi z’obusâni aziyigula. 26 Erhi abàli omu nyumpa bayumva olwo lubî omu busâni, baciloha embuga kugerera omu muhango gw’eburhambi mpu bagend’ilola ecabîre. 27 Erhi balya bashosi bayûsa okuganîra, enshonyi zagwârha abashizi, bulya ntà mango ciru n’eliguma bakola bayumvîrhe kwa bene okwôla kuli Suzana. 28 Erhi buca, erhi olubaga lubà lwamalundumana aha mwa Yowakimu, ibà wa Suzana, balya bashosi babirhi nabo bayisha ci erhi n’omurhima gwâbo guyunjwîre nkengêro mbî z’okuyîsa Suzana. 29 Banacibwîra olubaga mpu: Murhumize, bajilêrha Suzana mwâli wa Helkiyasi, mukà Yowakimu. Banacimurhumiza. 30 Naye ayisha analusibwe n’ababusi bâge n’abâna bâge na bene wâbo boshi. 31 Ci Suzana àli w’iranga licire na mwinjinjà bwenêne. 32 Kulya kubà ali acîhundikire obusù, abôla bîsi barhegeka mpu bamurhenze akôla kirhubo, kwàli kulonza okucîsîmîsa n’obwinjà bwâge. 33 Ci bene wâbo boshi na ngasi bandi bâli bamumanyire bakaz’imulakira. 34 Oku handi balya bashosi bombi banaciyimuka bajà eruhya, bamulambûlira amaboko oku irhwe. 35 Naye, oku alaka, anagalamira enyanya emalunga ebwa kubà omurhima gwâge gwàli gucîkubagire Nyakasane. 36 Balya bashosi banaciderha mpu: «Rhwayîshaga rhwalambagira rhwêne omu busâni, oyu mukazi anaciyisha boshi na bananyere babirhi, ene ayûsibabwîra mpu bahamike enyumvi z’omu busâni, anacibayôza. 37 Omwânarhabana wali ocîfulisire ej’emunda ali, banagwishira boshi naye. 38 Agôla mango erhi rhuli oku kafendefende k’obusâni, ene rhubona ebirhankaderhwa rhwakanyîriza aha bàli. 39 Rhwanashimana bayankîne. Nyamurhabâna rhurhahashire mugwârha, arhulusha misî, ene àbà amâyigula olumvi àrhufuma. 40 Naye oyûla, ene rhubà rhwamamugwârha, rhwamudôsa olya mwânarhabana ye ndi. 41 Ci arhalonzize okumuderha. Byo binwa bîrhu rhuhamîrîze ebyôla.» Endêko yabayêmêra bulya bâli bagula bo banali batwi b’emmanja, banacitwîra Suzana okufà.
42 Oku bundi Suzana anaciyâkûza n’izù linene aderha, erhi: «Nyamuzinda w’ensiku n’amango, we oyishi ehifulike, we bona ngasi kantu embere kabè, 43 omanyire oku bunywesi obu bampamîrîze; lolà niono nafà n’obwo ntâco najizire muli ebîra byoshi banshobesire oku kunyîrha.» 44 Nyakasane ayumva omusengero gwâge.
45 Erhi bakola bali omu njira y’okuj’imuyîrha, Nyakasane azûsa enkengêro nyinjà omu murhima gwa mwânarhabana muguma, izîno lyâge ye Daniyeli. 46 Ayâkûza n’izù linene aderha erhi: «Niehe ndi mwêru kwêru oku mukò gw’oyûla mukazi!» 47 Olubaga lwahindamukira emunda ali, lwamudosa mpu: «Kwo kuderha kuci okwôla odesire?» 48 Oku bundi, Daniyeli ayimanga ekarhî kâbo, aderha erhi: «Bene Israheli, ka musirahire obûla mwamatwira oyûla mwâli w’Israheli okufà buzira kurhang’idôsa mwenene ngahi okuli kuli? 49 Kanyi mushubirhangira olubanja ekagombe bulya kunywerha bamunywerhîre.» 50 Oku bundi, olubaga lwagaluka dubaduba, abagula banacibwira Daniyeli, mpu: «Yisha nâwe rhujè ekagombe rhweshi, orhuyumvise bulya Nyamuzinda akuhîre obukulu b’okutwa emmanja». 51 Daniyeli anacibabwira erhi: «Mubayegûle, ngasi muguma kulî n’owâbo, mbasambîse». 52 Erhi babà bamayûsibakûla haguma, Daniyelia nacihamagala owaburhanzi anacimubwîra erhi: «We muntu washosihaliraga omu bubî, ebyâha wakazâg’ijira mîra byamajaga byayulubuka.» 53 Wakazâg’itwa emmanja kubî, wakazirhuma bahana abêru-kwêru n’okufungira abâli omu bubî, n’obwo Nyakasane arhegesire mpu: «Orhahîra okatwîra omuntu mwêru-kwêru erhi omushinganyanya okufà. 54 “Akabà wamubwîne, rhubwîrage aha burhambi bwa murhi muci wamubonaga bo naye haguma?”» Nyamulume anacishuza erhi: «Aha mutudu». 55 Daniyeli anacimubwîra erhi: «nêci, bunywesi bwâwe bwanakuheza; lolà oku mîra malahika wa Nyakasane ahâbagwa obuhashe mpu bakutwemwo kabirhi». 56 Erhi abà amâyûs’irhegeka mpu bamuyegûle, arhumiza mpu balêrhe owâbo, anacimubwîra erhi: «Wâni iburha lya Kanâni ci lirhali lya Yûda, iranga lyakurhebire n’amîru mabî gàhûsize omurhima gwâwe! 57 “Ntyâla kwo wakazâgijirira bâli b’Israheli, obwôba bwakarhuma bagwîshira na ninyu ci mwâli wa Yûda yêhe arhalembîre obubî bwinyu”. 58 “Mbwîraga aha murhi muci wabagwârhiraga bagwîshîre haguma? Anacishuza, erhi: Aha nshebeyi.”» 59 Daniyeli amubwîra erhi: Nâwe wamanywerha okurhalusire na bulenzi bwâwe bwakuyîrha, bulya malahika wa Nyamuzinda adwîrhe akulinga n’engôrho yâge mpu akuberemwo mpande ibirhi, akuherêrekeze. 60 Oku bundi, endêko yoshi yabanda akahababo, yakuza Nyamuzinda ociza abamulangâlira. 61 Kandi, bakwâma balya bashosi bombi Daniyeli anayagîrizagya erhi binwa byâbo by’obunywesi birhuma. 62 Acibagalulira galya mabî bâli balongîze omulungu wâbo. Ntyo banacibajirira nk’oku oburhegesi bwa Mûsa bwanalibudesire, banacirhegeka ababayîrha, ntyo omukò mwêru-kwêru gwafuma olwôla lusiku. 63 Helkiyasi boshi na mukâge bakuza Nyamuzinda erhi okwôla kucira kwa mwâli wâbo Suzana kurhuma, kuguma n’ibà Yowakimu n’abalungu bâge, bulya ntà bubî bwabonekîne kuli ye. 64 Daniyeli akuzibwa bwenêne embere z’olubaga kurhenga agôla mango n’omu gandi mango gakulikiraga.