LUKA
EMYANZI Y’AKALEMBE YAYANDIKAGWA NA MUTAGATÎFU LUKA
1
Enshokolezi
1 Bulya banji bacihânganyire okushûbûza emyanzi y’ebyarhuyishîre, 2 nk’oku rhwayimanyisibagwa na balya bayibonaga bônene kurhenga emurhondêro, bo bâli rhurhonzi na barhumisi b’ezo nderho, 3 nâni nie nahumbaga eyo myanzi yoshi n’obushiru kurhenga aha murhondêro gwâyo, nalonz’ikuyandikirayo bwinjinjà, yâga Teofili mukengwa, 4 ly’omanya bwinjà oku ebinwa wayigîrizibagwa binali by’okunali.
I. Okuburhwa n’oburhò bwa Yowane Mubatiza na Yezu
Malahika alêba okuburhwa kwa Yowane Mubatiza
5 Oku ngoma ya Herodi, mwâmi w’e Buyahudi, hàli mudâhwa muguma, ye wali Zakariya, w’ecihe* c’Abiya, na mukâge ye wali Luzabeti, w’obûko bw’Aroni. 6 Bombi bâli bashinganyanya embere za Nyamuzinda, banakâg’ishimba kwinjà amarhegeko ga Nnâmahanga goshi na ngasi byoshi biyandisirwe. 7 Ci barhàjiraga mwâna, bulya Luzabeti yali ngumba, bombi erhi banakola bashosi. 8 Byanacibà ntyo! Erhi Zakariya adwîrhe akola omu ka-Nyamuzinda oku cihe c’omurhwe† gwâge, 9 nk’oku abadâhwa banakomerera, acîshogwa okujà omu ka-Nyamuzinda n’okugend’igashâniza n’enshangi‡. 10 Nayo engabo y’abantu erhi edwîrhe yashenga embuga amango g’okugashâniza. 11 Okubundi ayagânwa na malahika wa Nyakasane, erhi ayîmanzire oluhande lw’ekulyo kw’olutare lw’okugashâniza. 12 Zakariya erhi amubona afuduka, agwârhwa n’obwôba. 13 Ci olya malahika amubwîra, erhi: «Orhayôbohaga. Zakariya, bulya amahûne gâwe gayumvikîne: mukâwe Luzabeti âkuburhira omwâna-rhabana, wanayish’imuyîrika izîno lya Yowane. 14 Ayish’ikulêrhera obusîme n’obushagaluke, na banji bayish’icîshinga oku kuburhwa kwâge. 15 Bulya ayish’ibà mukulu embere za Nyakasane; arhakanywa mamvu na ngasi cinyôbwa cijakwo engezo: ayunjula Mûka Mutagatîfu kurhenga omu nda ya nnina; 16 na banji omu bene-Israheli abagalula emwa Nyakasane Nyamuzinda wâbo. 17 Yênene amushokolera n’omurhima n’obuzibu bw’Eliya, agalulire abâna emirhima ya b’îshe, n’abagomi âbagalule omu bumanye bw’abashinganyanya, ârheganyize Nyakasane ishanja limâna». 18 Zakariya anacishuza Malahika, erhi: «cimanyîso cici namanyirakwo? Bulya nkola mushosi na mukânie mugikulu». 19 Malahika amushuza, erhi: «Nie Gabriyeli, oyimanga embere za Nyamuzinda. Narhumagwa okuyish’ikubwîra n’okukulerhera ogu mwanzi mwinjà. 20 Okolaga wâbà kaduma, oyâbirwe n’okuderha kuhika olusiku okwo kwâbà, bulya orhayêmîre akanwa kâni n’obwo kayish’ibà omu mango gâko». 21 Abantu erhi badwîrhe balindira Zakariya embuga, banasomîrwe n’oku alegerîre omu ka-Nyamuzinda. 22 Erhi ahuluka, arhacihashag’ibadesa, bamanya oku ayagânirwe omu ka-Nyamuzinda. Naye akabakema, anayôrha kaduma. 23 Erhi ensiku z’okugashâniza z’ecihe câge zihwa, ashubira emwâge. 24 Erhi kugera nsiku, mukâge Luzabeti ayalala izîmi, acîfulika myêzi isharhu, erhi: 25 «Ntyo kwo Nyakasane anjirire omu nsiku al’intengeza ecindêrhera enshonyi§ omu bantu!»
Mariya abwîrwa emyanzi oku abà nnina w’Omuyôkozi
26 Omu mwêzi gwa ndarhu*, malahika Gabriyeli arhumwa na Nnâmahanga omu cishagala ciguma c’e Galileya, ciderhwa Nazareti, 27 emwa omubikira wali oshebirwe n’omulume, izîno lyâge ye Yozefu, w’omu mulala gwa Daudi; n’oyo mubikira izîno lyâge ye Mariya. 28 Erhi ahika omu mwâge, amubwîra, erhi: «Nkuhîre omusingo, we oyunjwîre inêma, Nyakasane ali haguma nâwe»†. 29 Erhi ayumva ntyo, afuduka, acîdôsa gwo musingo muci ogwo. 30 Malahika anacimubwîra, erhi: «Orhayôbohaga, Mariya, bulya orhonyire emwa Nnâmahanga. 31 Wâyalala enda, wâburha omwâna-rhabana, wanayish’imuyîrika izîno lya Yezu. 32 Ayish’ibà mukulu, anayish’iderhwa Mugala w’Ow’enyanya; ayish’ihâbwa na Nyakasane Nyamuzinda entebe y’obwâmi bw’îshe Daudi; 33 âyîma omu nyumpa ya Yakôbo emyâka n’emyâka, n’obwâmi bwâge burhakayûrha». 34 Mariya anacibwîra malahika, erhi: «Kurhi okwo kwankabà ntanayishi mulume?» 35 Malahika amushuza, erhi: «Mûka Mutagatîfu akuyandagalira, n’obuzibu bw’Ow’enyanya bwakubwîka ecîhôho‡. Co carhuma omwâna wâburha âbà Mutagatîfu anaderhwe Mugala wa Nyamuzinda. 36 Mwene winyu Luzabeti naye ali nda y’omwâna-rhabana muli bula bugikulu bwâge; guno mwêzi gwo mwêzi gwa ndarhu gw’owakâg’iderhwa ngumba. 37 Bulya ntâco cirhankahashikana emwa Nyamuzinda». 38 Mariya anaciderha, erhi: «Nie mwambalikazi wa Nyakasane; mbone nka okwo odesire!» Malahika anacimuleka.
Bikira Mariya aj’irhangula Luzabeti
39 Muli ezo nsiku, Mariya ayimuka, akanya, aj’ebwa bishagala by’omu ntondo, omu murhundu gwa Yûda. 40 Ajà omu mwa Zakariya, alamusa Luzabeti. 41 Luzabeti erhi ayumva omusingo gwa Mariya, omwâna ashabire omu nda yâge; Luzabeti ayunjula Mûka Mutagatîfu. 42 Anaciyâkûza n’izù linene, aderha, erhi: «Oli mugishe omu bakazi, n’omwâna w’enda yâwe naye mugishe! 43 “Iragi lici nabwîne ene nnina wa Nnâhamwîrhu ajà aha mwâni?” 44 “Bulya ene izù ly’omusingo gwâwe linampika omu marhwiri, omwâna anshabira omu nda n’omwîshingo”. 45 “Iragi lyâwe we wayêmîre oku ebi wabwîragwa na Nyakasane byâbà!”»
Bikira Mariya akuza Nyakasane
46 Mariya naye anaciderha, erhi:
Omurhima gwâni gukuzize Nyakasane,
47 n’omûka gwâni gucishinzire bwenêne muli Nnâmahanga, Muyôkozi wâni,
48 bulya alolêrize obunyi bwa mwambali-kazi wâge. Nêci kurhenga ene amashanja goshi ganderha muny’iragi,
49 bulya Ogala-byoshi anjirire ebirhangâzo, Izîno lyâge liri litagatîfu,
50 n’obwonjo bwâge buyorha bulumîre ensiku zoshi oku bantu bamurhînya.
51 Alambwîre emisî y’okuboko kwâge, ashandazamwo abacîbonyi n’enkengêro zâbo mbî.
52 Akûzire ngasi bacîbonyi oku ntebe zâbo, ahirakwo abîrhôhye.
53 Ayunjuza abakenyi birugu, n’abagale abalibirhakwo maboko mûmu.
54 Ashîbirira omurhumisi wâge Israheli, obwonjo bwâge burhuma,
55 nka kulya alaganyagya ababusi bîrhu, Ibrahimu n’omulala gwâge ensiku n’amango!
56 Mariya abêra bo na Luzabeti nka myêzi isharhu, agal’ishubira emwâge.
Okuburhwa n’okukembûlwa kwa Yowane
57 Erhi ensiku zâge z’okuburha ziyunjula, Luzabeti ahiraho mugala. 58 Abalungu na bene wâbo bayumva oku Nyakasane omufire bwonjo, banacîshinga bo naye. 59 Erhi kugera nsiku munâni, bayisha bal’ikembûla omwâna, balonz’imuyîrika izîno ly’îshe Zakariya. 60 Ci nnina anacilahira, erhi: «Nanga, ayîrikwe erya Yowane». 61 Bamubwîra, mpu: «Ci ntâye omu Bûko bwinyu ojira ery’izîno», 62 Banacikema îshe mpu aderhe izîno lihi alonzize bamuyirike. 63 Naye anacihûna ehipaho, ayandika, erhi: «Yowane ly’izîno lyâge». Boshi banacirhangâla. 64 Ho na halya, akanwa kâge kayiguka n’olulimi lwâge lwashwêkûka, arhondêra aderha n’okukuza Nnâmahanga. 65 Abâlungwè bâbo boshi bayôboha, n’ogo mwanzi gwalumîra omurhundu goshi gw’e Yudeya. 66 Ngasi bayumvagya ogo mwanzi boshi bagubika emurhima, mpu: «Oyu mwâna âbà mwâna muci?» Bulya okuboko kwa Nyakasane kwàli haguma naye§.
Zakariya avuga omunkwa analêba
67 Naye îshe Zakariya ayunjula Mûka Mutagatîfu, arhondêra okulêba, erhi:
68 «Ayâgirwe Nyakasane, Nyamuzinda w’Israheli, bulya ayishir’irhangula n’okulîkûza olubaga lwâge.
69 Arhumereza ihembe* ly’obucire omu nyumpa y’omwambali Daudi.
70 Nka kulya aderhaga omu kanwa k’abalêbi bâge batagatîfu ba mîra:
71 Lyo arhuciza oku babisha n’omu maboko g’abashombanyi bîrhu.
72 Ntyo afirîre balarha obwonjo, anakengêra endagâno yâge ntagatîfu,
73 endahiro alahiriraga larha Abrahamu,
74 oku hano rhubà rhwamâlîkûzibwa omu maboko g’abashombanyi bîrhu,
75 rhwamukolera buzira bwôba omu butagatîfu n’omu bushinganyanya, embere zâge ensiku zoshi z’obuzîne bwîrhu.
76 Nâwe, we hyâna, wâderhwa mulêbi w’Ow’enyanya, bulya washokolera Nyakasane, orheganye enjira zâge;
77 ly’omanyîsa olubaga lwâge obuyôkoke, lyo lubabalirwa ebyâha byâlwo;
78 omu lukogo lw’omurhima gwa Nyamuzinda wîrhu lwarhulerhera Izûba† lyarhenga enyanya,
79 oku kumolekera abâli omu mwizimya n’omu mpehema y’olufù, n’okuyêrekeza amagulu gîrhu omu njira y’omurhûla».
Yowane Mubatiza omu irungu
80 Omwâna akula, ayûshûka omu buzibu bw’omurhima, aj’ibêra omu irungu kuhika olusiku aciyêrekanaga omu Israheli.
* 1:5 Abadâhwa bâli bagabirwe omu mirhwe, na ngasi murhwe gwagwêrhe ecihe cago c’okukola omu ka-Nyamuzinda. Zakariya àli wa murhwe gw’Abiya. † 1:8 cihe c’omurhwe: Ngasi murhwe gwakâg’ikola mugobe muguma. ‡ 1:9 Ogwo mukolo gwàli gwa kulanga omuliro n’omugavu byàli embere z’ahatagatîfu. § 1:25 Emwa Abayahudi, obugumba bwakag’ilolwa nka nshonyi na ciru nka buhane bwa Nnâmahanga. * 1:26 Mwêzi gwa ndarhu kurhenga okuyâlalwa kwa Yowane Mubatiza. † 1:28 Omu bakazi we mugishe (Lolà omulongo gwa 42). ‡ 1:35 Okuyâlalwa kwa Mwâmi Yezu guli mukolo gwa Nnâmahanga. Ecîhôho c’Ow’enyanya, kuli kuderha oku Bikira Mariya âyunjula obuzibu bwa Nyamuzinda, n’oku izîmi lyâge lyâbà mukolo gwa Nyamubâho yênene. § 1:66 Kwo kuderha oku Nyakasane akâg’imulanga. * 1:69 Ihembe, co cimanyîso c’obukulu n’obuzibu. † 1:78 Eryo Izûba lyarhenga enyanya, ye Masiha.