RUTI
Enshokolezi
Ruti ali mukazi w’e Mowabu wayankagwa na Bwozi, muntu muguma w’e Betelehemu, Ruti afîrwa n’ibà eyo munda e Mowabu; buzinda bwa nyuma agaluka e Betelehemu. Eyo ayankwa na Bwozi, muntu muguma w’omu mulala gw’ibà murhanzi. Eryo lyàli irhegeko. Bwozi na Ruti baburha Obedi, shakulu wa mwâmi Daudi.
Ecitabu ca Ruti cilonza okuyêrekana oku Nnâmahanga ye rhabâla n’okulyulira omuntu omûlangalira. Nnâmahanga ababalira ngasi muntu, abà wa bwonjo bunene. Ezo nyigîrizo zona nguma n’ez’Emyanzi y’Akalembe ya Mutagatîfu Mateyo wahiraga izîno lya Ruti omu citabu c’omulala gwa Yezu (Mat 1, 5). Eco citabu cahizirwe ekarhî k’ecitabu c’Abacîranunzi n’ecitabu ca Samweli bulya cishambâla emyanzi y’amango g’Abacîranunzi, cirhaganjirwa omu bitabu bikulu by’akalamo ka Bene Israheli. Banji baderha oku eci citabu cayandikagwa ekarhî ka 1011 na 931 embere Kristu aburhwe*
EBIRIMWO
1. Ruti na nnazâla Noemi: cigabi 1
2. Ruti omw’ishwa lya Bwozi: cigabi 2
3. Ruti emwa Bwozi: cigabi 3
4. Ruti arholwa na Bwozi: cigabi 4
1
Ruti na nnazâla Noemi
1 Amango abacîranuzi bakazigirhegeka ecihugo†, ecizômbo canaciyisha omu cihugo. Muntu muguma anaciyimuka arhenga e Betelehemu omu Yûda, ye na mukâge na bagala babirhi, bagend’iyûbaka omu cihugo ca Mowabu. 2 Izîno ly’oyo mulume ye wali Elimeleki, izîno lya mukâge ye wali Noemi n’amazîno g’abagala oku bali babirhi: Mahiloni na Kiliyoni; bali banya-Efrata e Betelehemu‡ omu Yûda. Bajà omu cihugo ca Mowabu, banacibêreramwo. 3 Elimeleki, ibà wa Noemi, anacifà; nyamukazi asigala na balya bagala bombi. 4 Banaciyanka abakazi b’eyo Mowabu, izîno lya muguma ye wali Orupa n’ely’owundi, ye wali Ruti. Banacibêra eyo munda myâka ikumi. 5 Mahiloni na Kiliyoni nabo bafà oku banali babirhi; Noemi asigala mukana, abagala oku banali babirhi erhi bamâfà. 6 Okubundi anaciyimuka n’abalikazi bombi, arhenga omu cihugo ca Mowabu, bulya ali erhi eyumvîrhire omu ndimiro ya Mowabu oku Nyamubâho ashibirishîbirira olubaga lwâge, aluhà omugati gw’okulya. 7 Arhenga aho ayûbakaga n’abalikazi bombi, bahuma enjira yâbo, bashubira omu cihugo ca Yûda. 8 Noemi anacibwîra abalikazi bombi erhi: «Gendi, mushubire ngasi muguma emwa nina. Nyamuzinda amujirire aminjà nka kulya mwagajiriraga balya ba nyakufà na nk’oku mwaganjirîre nâni! 9 Mâshi Nyamuzinda ahè ngasi muguma mulimwe omurhûla omu nyumpa y’omulume wayishibà ibà!» Anacibahôbera. Ci bôhe barhondêra omulenge n’okubanda endûlù. 10 Banacimubwîra mpu: «Nanga, rhwashubira haguma nâwe ebw’olubaga lwâwe.» 11 Noemi anacibabwîra, erhi: «Galuki bâli bâni; cici cankarhuma mwa nshimba? Ka ncigwêrhe abarhabana omu nda yâni bayish’ibà ba balo? 12 “Galuki bâli bâni, gendi! Nkola mugikulu bwenêne w’okuderha mpu nankaciyankwa n’omulume”. Na ciru nankadesire nti: “Ncilangâlire, mw’obu budufu bo na nnêne najà omu mwa nnâhamwîrhu, na ntyo mburhe abânarhabana”. 13 “Ka mubwîne mwankahash’ilinda mpu kuhika bakûle? Ka mwalembera okuyôrha buzira mulume? Nanga bâli bâni, mbabîre bwenêne kuli mwe, bulya oluhi lwa Nyakasane lwampisireko.”» 14 Kandi balaka balakûla. Oku bundi Orupa ahôbera nazâla, amusengaruka, ci Ruti yêhe anacinanîra kuli ye. 15 Noemi anacibwîra Ruti erhi: «Lolà oku mulamu wâwe amacishubirira emwa olubaga lwâge n’emwa nyamuzinda wâge; nâwe galuka, okulikire mulamu wâwe.» 16 Ruti anaciderha, erhi: «Orhansezagya mpu ngende nkuleke, bulya aha wajà ho nâni nankaja, aha wabêra ho nâni nanabêra; olubaga lwâwe lwâbà lwo lubaga lwâni, na Nyamuzinda wâwe abà ye Nyamuzinda wâni. 17 Aha wafîra ho nâni nayîsh’ifira, ho nanayîsh’ibishwa. Nyakasane anampè obu buhane, akulikizekwo n’obu bundi akabà arhali lufù lônene lwânarhuberûle!» 18 erhi abona oku Ruti anasêzize okumushimba, Noemi arhacilonzagya okumusêza. 19 Banacigenzikanwa bombi, balinda bahika e Betelehemu. Erhi bahika e Betelehemu, olugo lwoshi lwaluba erhi bo bàrhuma; abakazi bakaziderha, mpu: «K’anali Noemi oyu?» 20 Anacibashuza, erhi: «Murhacikazâg’inderha Noemi, ci mukazinderha, Mara: Kalibwîre, bulya Nyamubâho anyunjuzize malibuko. 21 Nagendaga mpekerinye, Nyamubâho amangalula maboko mûmu. Cici cankacirhuma mukazinderha erya Noemi, n’obu Nyamuzinda ancinaguzize, Nyamubâho wanjirire aga§ maligo?» 22 Ntyo kwo Noemi agalukaga, ayisha ali n’omwâlikazi Ruti, mukazi w’e Mowabu, arhengaga omu cihugo c’e Mowabu. Bahika e Betelehemu aha murhondêro gw’okusârûla engano*.
* : Rhulole muli gotquestions.org (15.03.2021) † 1:1 Ecihugo (carhegekagwa n’abacîranuzi) co cihugo ca Israheli. Ecihugo ca Mowabu càli olundi lunda lw’ebushoshôkero bw’izûba oku muntu oli aha Nyanja y’Omunyu. ‡ 1:2 Abanya-Efrata, bâli b’omu bûko bwa Efrata, mukâge Noemi baliyûbasire e Betelehemu. § 1:21 Ogala-byoshi ojìra amaligo: Lub 5, 22; Mib 11, 11: Yoz 24, 20; Zak 8, 14; Eze 45, 7. Ezo nyigîrizo zalilumîre omu bantu embere Mwâmi Yezu ayish’iderha oku n’amazibu makali yanabà njira y’okuyêreka irenge n’obuhashe bwa Nyamuzinda (Ywn 9, 1-3) * 1:22 Omurhondêro gw’okusârula engano: cigogo (mwêzi gwa kani) na kahya karhanzi (gwa karhanu).