9
Okufà kwa Yûda Makabeyo
1 Erhi ayumva oku Nikanori n’engabo yâge boshi bafirîre omu ntambala Demetriyusi ashubirhuma kandi Bakidesi na Alkimi omu Buyahudi kuguma n’ecikembe c’ekulyo c’engabo yâge. 2 Barhôla enjira ejîre e Galileya banatwa ecirâlo aha Mesaloti oli omu lugo lwa Arbela. Banacirhôla olôla lugo erhi babà bamayirhamwo abantu bamwo mwandu. 3 Omu mwêzi murhanzi gwa o mwâka gw’igana na makumi arhanu n’ibiri bayûbaka ecihando câbo aha ishiriza lya Yeruzalemu. 4 Okubundi banacilîkûla banacijà e Bereya bali na bantu ba bihumbi makumi abiri na bantu bihumbi bibiri balwa n’enfarasi. 5 Yûda ali amâtwa ecirâlo câge naye aha Elasa erhi analigi na bantu bihumbi bisharhu balwî ba ntwâli. 6 Erhi babona kurhi engabo y’abashombanyi eri nyinji bajuguma na banji bacinyombôkera bayâka, oku cihando kwasigala bantu magana gali munâni gonenene. 7 Yûda anacibona oku engabo yâge yayâsire n’oku entambala eri hôfi eyanjikire; okubundi akumba omurhima bulya amango g’okushubija ashûbûza abâge gamabulikana ayumva yêshi arhemuka. 8 Kurharhumaga arhabwîra abasigalaga erhi: Yimuki rhulwîse abôla bashombanyi rhulole erhi rhwankabahagalika! 9 Ci konene bôhe balonza okumuhusahusa banacimubwîra mpu: rhurhankabahasha bunôla okurhali kufumya amagala gîrhu rhwanaciyîshigaluka buzinda na bene wîrhu rhuyîshibalwîsa ci bunôla rhwamâbà banyi okurhalusire. 10 Yûda anacibashuza erhi kulî na nâni enkengêro z’okuderha mpu nyâke embere zâbo. Akabà amango gîrhu gamahika, rhufîre bene wîrhu n’oburhwâli ci rhumanye irenge lîrhu lyankanahera busha!
11 Engabo y’Abanya-Sîriya yarhenga omu cihando bayisha bajà emunda abashombanyi bali. Abalwî b’enfarasi erhi babagabiremwo kabiri engwârha-muherho n’emanda mabuye bayisha bashokwîre, entwâli zayisha nazo zilongwîre. 12 Bakidesi ali oku ihembe ly’ekulyo n’omurhwe gwayîsha empande zo mbî erhi omushekera gubûhwa. 13 Bene Yûda nabo babûha omushekera, idaho lyageramwo omusisi erhi kushekereza kwa ezôla ngabo oku zinali ibiri kurhuma. Entambala yayanjikira bahika bijingo balwa.
14 Yûda erhi abona oku Bakidesi ali oku kahembe kalyo n’engabo asimikirako yoshi amugorha n’abantu bâge b’entwâli. 15 Ahima akola kahembe kalyo k’Abanya-Sîriya, abakungusha kuhika oku ntondo ya Azoti. 16 Ci balya bali oku kahembc kamosho erhi bâbona oku akahembe kalyo kahimirwe bagolonjoka bagorha Yûda n’engabo yâge. 17 Entambala yakaliha enyunda zombi bantu mwandu bafà agôla mango. 18 Yûda naye afà, n’abantu bâge basigalaga bakûla omulindi bayâka.
Okubishwa kwa Yûda Makabeyo
19 Yônatani na Simoni barhôla mwene wâbo Yûda bagendimubisha omu nshinda y’ababusi bâge aha Modini. 20 Israheli yêshi amushîba anacimulakira bwenêne banayôrha omu mishîbo nsiku zirhali nyi. 21 Banakaziderha bakola balaka mpu: Aye mushâna! Kurhigi yamafâga ntya entwâli côkola w’Israheli? 22 Ebisigîre oku myanzi ya Yûda, oku biyêrekîre entambala, oku ahimanaga koshi, n’oku obukulu bwâge bwàli, ebyôla birhayandisirwi, bulya byamaluga.
IV. Yônatani murhambo na mudâhwa mukulu w’Abayahudi (160-143 embere za Yezu Kristu)
Olwa Yônatani
23 Erhi Yûda afà, abâli babî bacîyêrekana bwinjà omu Israheli yêshi yêshi. banyankola maligo boshi buzûsa irhwe. 24 Muli ago mango hanacizûka ecizombo cikali omu cihugo n’ecihugo coshi caja olunda lwâbo. 25 Bakidesi anacicîshoga abantu bagalugalu anacibayîmika barhambo omu cihugo. 26 Banacijà balongereza n’obushiru bunene abâli bîra ba Yûda n’okubahêkera Bakidesi naye akabahana n’okubacinaguza. 27 Israheli anababala bwenêne: barhalisâg’ibona kundi kurhyo kurhenga halya abalêbi banahirigirhaga* omu cihugo câbo.
28 Okubundi abanali bîra ba Yûda boshi banacishûbûzanya banacibwîra Yônatani mpu: 29 «Kurhenga mwene winyu Yûda afîre harhacibonekaga omuntu oli akâge wankakârhucîkako abashombanyi bîrhu Bakidesi na ngasi bandi bashomba ishanja lîrhu. 30 Rhwamâkwîshoga ene, okola we mulanzi na murhambo ahâli hâge lyo okazigendêsa entambala zîrhu». 31 Yônatani muli ago mango anacihâbwa oburhegesi ayîma ahâli ha Yûda mwene wâbo.
32 Erhi Bakidesi anamanya kulya akâlonza oku akamuyirhamwo. 33 Erhi bamanya ogwôla muhigo gwâge, Yônatani, mwene wâbo Simoni na ngasi boshi banali haguma naye bacîyâkira omu irungu lya Tekowa banaciyûbaka hôfi n’iriba lya Asfari. 34 Bakidesi anacimanya ogwôla mwanzi olwa Sabato, anaciyîmuka n’engabo yâge yoshi anayîkirira ebwa lindi ishiriza lya Yordani.
35 Yônatani anacirhuma mwene wâbo† Yowane nka murhambo w’olubaga emwa bene Nabateni bîra bâge mpu bahûne babikire aha mwâbo, emizigo yâbo yali minene na minji bwenêne. 36 Ci konene bene Yambri erhi babà bamârhenga e mwâbo Medaba banacigwârha Yowane na ngasi ebi anali agwêrhe byoshi, bagugumba eminyago yâbo. 37 Erhi kugera nsiku banaciyishibwîra Yônatani na mwene wâbo Simoni oku bene Yambri bagwêrhe olusiku lukulu lw’obuhya n’oku barhenza omuhya e Nadabati, kuguma n’abamulusize mwandu, ali mwâli wa mugale muguma w’e Kanâni. 38 Erhi kulya mwene Yowane afaga, banacisôka bajicîfulika omu mahukulu g’entondo. 39 Erhi bayinamula amasù balangîra omulongo munene n’olubî: hali omuhya mulume, bene wâbo n’abîra bâge bayêrekîre emunda bali badwîrhe orhugoma, ebirugu by’okuyimba, enzihwa n’emirasano minji. 40 Okubundi balya bali boshi na Yônatani banacifulumuka mulya mahukulu baciloha kuli bo babanigûza, banji bayîrhwa nabo, n’abandi balibirha bayâkira omu ntondo, Abayahudi banacirhôla ebi bajandikaga. 41 Ntyôla obuhya bwâbà mishîbo n’enyimbo z’abazihi zahinduka mirenge. 42 Erhi babà bamâcihôla omukò gwa mwene wâbo, banacijà omu kabokwè ka Yordani.
Okuyikira olwîshi lwa Yordani
43 Bakidesi anacimanya okwôla, oku lwa Sabato anayisha kulya burhambi bwa Yordani n’engabo nyinji. 44 Okubundi Yônatani anacibwîra abâbo erhi: «Yîmukagi bunôla, rhulwîre amagala gîrhu! bulya oku kurhasagiba oli ene oli njo nîsi erhi lishinjo. 45 “Loli omushombanyi n’emirasano yâge embere zîrhu ekumosho n’ekulyo, amîshi ga Yordani ciyanja n’omuhûsi ntaho rhwankayikira”. 46 “Bunôla muyinamulirage izù linyu emalunga lyo muyôkoka omu maboko g’omushombanyi”». 47 Entambala yarhondêra, Yônatani alambûla okuboko mpu atumirhage Bakidesi ci amubula omu kukuliranya enyuma. 48 Okubundi Yônatani anacihamira muli Yordani kuguma nabo, baluyikira bajà bayôga ci Abanya-Sîriya barhaluyikiraga mpu babakulikîre. 49 Olwo lusiku hôfi bantu cihumbi bafà omu bantu ba Bakidesi.
Okufà kwa Alkimi
50 Oyûla Bakidesi anacishubira e Yeruzalemu agendiyûbakayo olugo luzibuzibu omu kabanda ka Yudeya, ayûbaka enyumpa hôfi na Yeriko, aha Emausi, aha Betoroni, aha Beteli, aha Tamunata, aha Faratoni n’aha Tefoni azungulusa n’enkûta ndîrî n’emihango eriko akakomyo. 51 Ahirako n’abalanzi mpu bakazirhindibûza Israheli. 52 Azibuhya olugo lwa Betisuri, olwa Gazara n’ecishagala ca Siyoni anacihiramwo emirhwe y’abasirika analundamwo ebiryo. 53 Agwârha nka mpira abagala b’abakulu b’ecihugo anacibagwârha nka bashwêkwa omu cishagala ca Yeruzalemu. 54 Omu mwâka gw’igana na makumi arhanu, omu mwêzi gwa kabiri, Alkimi‡ anacirhegeka mpu bahongole enkûta z’omu ndalâlà y’ahatagatîfu, arhegeka ntyo mpu basherêze omukolo gwajiragwa n’abalêbi, anacirhondêra okujira ntyo. 55 Muli agôla mango Alkimi alambikwa oku idaho na Nyamuzinda n’emikolo yâge yahangarhana, akanwa kâge kahumbârhala ahôla ebirumbu arhanacihashaga okuderha ciru n’akanwa ciru n’okurhegeka omu mwâge. 56 Alkimi anafà muli agôla mango n’amalumwa manji bwenêne. 57 Erhi babona oku Alkimi amâfà; Bakidesi anacishubira emunda mwa mi ali, na ntyo ecihugo c’e Buyahudi câbà n’omurhûla gwa myâka ibiri.
Beti-Basi arhêrwa
58 Okubundi Abayahudi babî banacijira ihano banaciderha mpu: Lolà oku Yônatani n’abâbo bali n’omurhûla ntà kadundo, rhushubilêrha Bakidesi naye anabarhuluba boshi omu budufu buguma. 59 Banacigenda mpu bashambâle haguma naye. 60 Bakidesi anacihuma enjira yâge ayisha alongolîne omurhwe gw’engabo nyinji anacirhuma amaruba ga bufundafunda emwa ngasi banali olunda lwâge, mpu bagwârhe Yônatani n’abâbo, ci barhahashaga buly’ihwe lyâbo lyamarhulika. 61 N’abantu bagumabaguma b’omu cihugo bo bali barhambo b’obwôla bugoma, bagwârha makumi arhanu omu bandi banacibayîrha.
62 Okubundi Yônatani, Simoni n’abâbo banacijà e Beti-Basi omw’irungu bashubiyiyûbaka banacizibuhya. 63 Bakidesi anacimanya omwanzi, ashûbûza e ngabo yâge anacihamagala abantu bâge bali e Buyahudi. 64 Anaciyâsha atwa ecirâlo hôfi na Beti-Basi, anacigorha olugo nsiku nyinji, anazonza masini. 65 Ci Yônatani anacisiga mwene wâbo Simoni omu cishagala anacijà omu lugo ayisha agalukîne ngabo nsungunu. 66 Anacihima Odomera na bene wâbo boshi na bene Fasironi emwâbo omu mahêma gâbo anacirhondêra okubalibisa omu kubagorha anacibaminika n’emisî. 67 Simoni naye n’abantu bâge anacihuluka ayôca galya masini g’okulwa. 68 Bombi oku banali babiri, balwîsa Bakidesi, bamuhima bamucinagiza. Abona oku omuhigo gwâge n’okuyisha kwâge byabîre bya busha. 69 Abêra balya bantu babî bamubwîraga mpu ayishe omu cihugo oburhè, abanigamwo banji anacirhôla omuhigo gw’okushubira emwâge omu cihugo câge. 70 Yônatani anakumanya, anacirhuma entumwa emunda ali mpu bayumvanye n’omurhûla anamulekere abashwêkagwa. 71 Bakidesi anabayankirira, anaciyêmêra ebinwa bya Yônatani; acîgasha embere zâge mpu ntà mango ânâcimulongeze amabî omu kalamo kâge koshi. 72 Anacimushubiza abashwêkwa ali erhi agwârhîre e Buyahudi, ashana ebirugu anacishubira omu cihugo câge, arhanacifaga agalusire omu cihugo c’Abayahudi. 73 Engôrho yarhangileka okulibuza Bene Israheli. Yônatani anaciyûbaka enyumpa yâge aha Makmasi; arhondêra okukatwira olubaga emmanja, akûla ababî boshi omu Israheli.
* 9:27 Karhenga myâka 200 harhacibonekanaga mulêbi. † 9:35 Mwene wâbo Yowane: Lolà 2, 1. ‡ 9:54 Milongo 54-55: Alkimi ashûrhwa: ngasi ndwâla y’okukanula yakabonekana nka buhane Nyamuzinda ahânyire.