12
Yesu bula pi niaa di ba sí kaŋfugi tiŋŋaa nagu
Mat. 10.26-27
1 Nialiŋ fa si kɔ Yesu teeŋ, ba yi niaa bui bui bui a yiyigi dɔŋɔ. Ŋii nɛ Yesu laa sipaaŋ a bula pi u haritooroo a bul, “Má pɔ ma titia lɛ ari Farisii tiŋŋaa. Ba ŋaa kaŋfugi timma nɛ. Ba nagɛ si-buruŋ nɛ. Di ŋ nɛ joŋo hɛ kuŋ-kala lɛ, u yie puɔrɛ nɛ. 2 Wii-kala si faa, u jaŋ ku lii pulumuŋ, niaa ma jaŋ nii wii-la si ŋaa wu-faali. 3 Wii-kala maa ŋ si bul birimiŋ tuɔŋ, ba jaŋ niiu pulumuŋ lɛ. Wii-kala bira ŋ si muŋso bul a hɛ nuu duŋduŋ digiliŋ lɛ dia tuɔŋ, ba jaŋ faasa heele bulu lusuŋ nyuŋ.”
Nii-la si maga di ŋ fá
Mat. 10.28-33; 12.32; 10.19-20
4 Ŋii nɛ Yesu bira bul, “Mi naŋdɔŋsuŋ, mi jaŋ bula pima, ma sí nialiŋ si jaŋ wuo kpu ma yaraa lɛ fá. Ba bira bi jaŋ wuo ŋaa wu-bɔŋ kala ma lɛ. 5 Mi jaŋ dagɛma nii-la si maga di ma fá. Má fá Wia. U nɛ jaŋ wuo kpuma aŋ bira kɛŋ doluŋ duu wuo joŋma hɛ Wia nyiniŋ tuɔŋ. Mi bulaa pima, ma fifáu. 6 Zaarikokobiisiŋ banɔŋ dee ba yie joŋo yallɛ kɔbu balia koo? Ama Wia bi ba tuɔŋ kubala ma wiaa yua. 7 Wia paala jiŋ ma nyu-punaa kala ma niiŋ nɛ. Ŋii wiaa, ma sí leŋe di fawulluŋ kɛŋma. Ma nɛ paala kii zaarikokobiisiŋ a yugɛ.
8 Mi bulaa pima, nii-la kala si jaŋ wuo bul niaa tuɔŋ ari u ŋaa mi nuu nɛ, mi-na Nuhuobiine Bie ma jaŋ bul ŋii a tigɛu lɛ Wia tiŋdaaraa sipaaŋ. 9 Ama nii-la kala si viami niaa tuɔŋ, mi-na Nuhuobiine Bie ma jaŋ viau Wia tiŋdaaraa sipaaŋ. 10 Nii-la kala si bul wu-bɔŋŋɔɔ a mu tigɛ mi-na Nuhuobiine Bie lɛ, Wia jaŋ joŋo chɛu, ama nii-la kala si tuusɛ Wia Diŋ-zɔŋ-la joŋŋoo, Wia bi jaŋ joŋo chɛ u tiina.
11 Di ba nɛ kɛŋma kaa juu Wii-chuɔlɛ diisiŋ koo kuoroo ari kuhiasiŋ teeŋ di ba dii ma sariya, ma sí leŋe di ma bɔisiŋ joŋ ŋii ma si jaŋ ŋaa a laa ma titia, koo wii-na kala ma si jaŋ bul. 12 Bua-la titia lɛ Wia Diŋ-zɔŋ-la jaŋ dagɛma wii-la ma si jaŋ bul.”
Yesu magɛ namaga a tigɛ bagi-daari tuɔluŋ tiina lɛ
13 Yesu fa si bul wiaa pipi ni-daŋ-la ŋii, baal kubala lii ba tuɔŋ a bula pu a bul, “Mi kuhiaŋ, la nyimma suba aŋ ka kiaa. Mii suluŋ di ŋ bula pi mi naaŋbie duu kaa kpaa pimi.” 14 Ŋii nɛ Yesu bula pu a bul, “Mi naŋdɔŋ, mi tiŋtimii dee di mi laa ma sariya dii pima koo di mi kɛŋ ma kiaa kaa kpaama.” 15 Ŋii nɛ u bira bula pi niaa a bul, “Má fiɛlɛ ma siaa a sí tuɔ-luŋuŋ kɛŋ. Di nuhuobiine nɛ kɛŋ kiaa kiŋkɛŋ, kialiŋ bi jaŋ wuo leŋ duu kɛŋ miisiŋ.”
16 Ŋii nɛ Yesu bira magɛ namaga a bul, “Baal kubala nɛ fa hɛ dimɛ a kɛŋ kiaa woruŋ a bil u baga. U baga-la kiaa wasɛ woruŋ. 17 Ŋii nɛ u bibiinɛ u tuɔŋ lɛ a bul, ‘Ɛɛ nɛ mi jaŋ ŋaa? Mi bira bi leriŋ kɛnɛ di mi tuɔlɛ mi kiaa.’ 18 Ŋii nɛ u bul, ‘Mi jaŋ ŋmoo mi virisiŋ deeŋba mi si kɛnɛ a ta aŋ wasa saa ku-balaa. Mi jaŋ joŋ mi kuorimiaa ari mi kiaa kala a tuɔlɛ dimɛ 19 aŋ bula pi mi titia a bul, Mi tuɔlɛ kiaa yugɛ nɛ. Mi jaŋ dii jisi ari jisi. Mi-na jaŋ ta jia a dii kiaa ari tuɔtɔruŋ.’ 20 Ŋii nɛ Wia bula pu, ‘Ni-yaari, titaŋiŋ deeŋ mi jaŋ leŋ di ŋ suu. Kialiŋ saa ŋ si chɛ bil, kubɛɛ nɛ jaŋ dii?’ ” 21 Ŋii nɛ Yesu bula pi niaa a bul, “Nii-la kala si yie chɛ kiaa bil u titia lɛ aŋ bi kuoru ŋaa Wia teeŋ, u nagɛ baala deeŋ nɛ.”
Yesu dagɛ niaa di ba sí ba titia walimu a tigɛ kudiilee ari gɛnniŋ wiaa lɛ
Mat. 6.25-34
22 Ŋii wiaa Yesu bula pi u haritooroo a bul, “Mi bulaa pima, ma sí ma titia walimu a tigɛ kudiile-la ma si jaŋ dii a kɛŋ doluŋ, koo ma sí ma titia ma walimu a tigɛ gɛnni-la lɛ ma síi chɛ di ma lilaalɛ. 23 Ma miisiŋ nɛ kii kudiilee, ma yaraa ma kii gɛnniŋ. 24 Má bee na diibiisiŋ, ba bi pɛrɛ, ba bi kiaa ka tuɔlɛ virisiŋ lɛ, ka Wia pipiba kudiilee. Ma nɛ paala kɛŋ nyuuruŋ a kii diibiisiŋ. 25 Di ma níi walimɛ ma titia kiaa deeŋba wiaa, bua-la lɛ ma miisiŋ si jaŋ dɛrɛ, u bi jaŋ kɛŋ tapul-bala ma pɛ pima. 26 Di ma nɛ saa bi tapul-bala ma wuo kaa pɛ ma miisiŋ lɛ tapulii-la ma ma si jaŋ suu, bɛɛ nɛ saa tii kiaa deeŋba wiaa wiwalimɛma? 27 Má bee na tii-fiilaa. Ba bi tiŋ, ba bi gɛnniŋ ma yɛrɛ a lilaalɛ, ama ba zɔmɔ woruŋ. Kuoru kubala nɛ fa hɛ dimɛ. Baa yirɛ Solomɔŋ. U fa si hɛ u miisiŋ lɛ, u kɛŋ kiaa nɛ woruŋ. Ama u gɛnniŋ fa bi zɔmɔ magɛ tii-fiilaa deeŋba. 28 Wia nɛ yie ŋaa yaŋ nyu a waa a zɔŋ, ka u bi dieni aŋ hil. Di u nɛ hila, ba yie nyigɛ nyiniŋ. Di Wia nɛ wuo ŋaa yaŋ zɔŋ ŋii, bɛɛ nɛ tii ma bibiinɛ ari u bi jaŋ wuo pima kudiilee ari gɛnniŋ? Ma yarida bi yugɛ. 29 Ma sí leŋe di ma walimɛ ma titia kudiile-la ma si jaŋ dii ari ku-la ma si jaŋ nyua wiaa. 30 Nialiŋ si bi Wia jiŋ dunia deeŋ lɛ, ba nɛ yie walima chichɛ kiaa deeŋba. Ma Nyimma jima ari ma chɛ kiaa deeŋba nɛ. 31 Ŋii wiaa, má laa sipaaŋ a chɛ kialiŋ si hɛ Wia kuorii-la tuɔŋ. U jaŋ joŋ kuŋ-kala si ka a pɛ pima.”
Ŋii la si jaŋ ŋaa a kɛŋ kiaa Wia-jaŋ lɛ
Mat. 6.19-21
32 Ŋii nɛ Yesu bira bul, “Ma nialiŋ síi tomi, ma bi yugɛ. Ma sí leŋe di fawulluŋ kɛŋma. Ma Nyimma tuɔŋ tɔrɛ nɛ duu joŋ kuorii-la pima. 33 Má joŋ ma kiaa kala yallɛ a joŋ moribie-la a pi summoo. Má chɛ kialiŋ si bi chei a bil ma titia lɛ, a joŋ ma kiaa bil Wia-jaŋ lɛ. Dimɛ ba bi jaŋ dɛrɛ, gaaru kala bi jaŋ wuo paaba dimɛ, pugumaa ma bi jaŋ diiba. 34 Ma tuɔbiinaa jaŋ piŋ lee-la ma kiaa si hɛ.
35 Má vɔɔ ma damɛrisiŋ woruŋ ma tiŋsiŋ lɛ a nyigɛ ma chaanaa di ba chaanɛ, di ma ŋaa siri ari wii-na kala si jaŋ ŋaama lɛ. 36 Má leŋ di ma nagɛ dia tiŋtinni-zɔŋŋɔɔ. Di ba kuhiaŋ mu ha-jaari gbiele aŋ kɔ, ba hɔnɔ gbɛru. Ba ŋaa siri di bua-la lɛ u si miira kɔ a du̱ boro, ba jaŋ suro pu lima lima. 37 Di ba kuhiaŋ nɛ miira kɔ a na di ba weye a ŋaa siri, ba tuɔŋ jaŋ tɔrɛ. Wutitii, mi jaŋ bula pima, u jaŋ vɔɔ u damɛrɛ woruŋ aŋ ŋaa di u tiŋtinna-la hɔŋ, a joŋ kudiilee piba di ba dii. 38 Duu nɛ miira kɔ tita-siesee maa, koo duu nɛ paala kieli ŋii maa, ba tuɔŋ jaŋ tɔrɛ woruŋ. 39 Di nuu nɛ fa jima bua-la lɛ gaara si jaŋ ku gaa u kiaa u dia lɛ, u fa jaŋ hɔnɔ pɔ u dia. Di u nɛ weye, u bi jaŋ sɛi di gaara juu gaa u kiaa. Má liisi wiiŋ deeŋ. 40 Má ma saa ŋaa siri, bɛɛ wiaa, mi-na Nuhuobiine Bie jaŋ kɔ bua-la lɛ ma si buu yiɛlɛ.”
Nii-la si ŋaa tiŋtinni-titii ari nii-la si bi tiŋtinni-titii ŋaa
Mat. 24.45-51
41 Ŋii nɛ Piita piɛsɛ Yesu a bul, “La Tiina, ŋ magɛ namaga deeŋ pipila nɛ koo ŋ bula pi nuu-kala nɛɛ?” 42 Ŋii nɛ la Tiina Yesu miira piɛsɛba a bul, “Kubɛɛ nɛ saa ŋaa tiŋtinni-titii-la si jiŋ wiaa? U nɛ nii-la u kuhiaŋ si yie liisɛ duu bibeŋ u dia, aŋ pɛ pipi u tiŋtinni-dɔŋsuŋ ma kudiilee. 43 Di tiŋtinna-la ŋaa wialiŋ u kuhiaŋ si dagu duu ŋaa, u tuɔŋ jaŋ tɔrɛ bua-la lɛ u kuhiaŋ-la si jaŋ miira kɔ. 44 Wutitii mi bulaa pima, u kuhiaŋ-la jaŋ joŋ u kiaa kala hɛ tiŋtinna deeŋ nisiŋ lɛ duu bibeŋ. 45 Ama di tiŋtinni-la nɛ bula pi u titia ari u kuhiaŋ-la jaŋ dieni nɛ aŋ suomo ŋmuŋmoo u tiŋtinni-dɔŋsu-la, baalaa ari haalaa kala, a hɛ dɔŋɔ lɛ, aŋ faasa didii kudiilee a nyunyua siniŋ bubugi, 46 duu ŋaa ŋii, u bi siri ŋaa gbɛrɛ u kuhiaŋ-la. U kuhiaŋ-la jaŋ kɔ tapulii-la lɛ u si bi yiɛla. U jaŋ dɔgisu woruŋ aŋ kɛnu kaa mu hɛ lee-la nialiŋ si bi u niiŋ wiaa nii si hɛ. 47 Tiŋtinni-la si jiŋ tiŋtimii-la u kuhiaŋ síi chɛ duu tiŋ aŋ bi siri ŋaa duu tiŋ tiŋtimii-la, u kuhiaŋ jaŋ chaasa viiru kiŋkɛŋ. 48 Ama tiŋtinni-la si bi tiŋtimii-la u kuhiaŋ síi chɛ duu tiŋ jiŋ aŋ ŋaa wii-la si maga di ba viiru, ba jaŋ viiru mua. Di ba joŋ kiaa yugɛ a pi nuu, u maga di ba piɛsɛ laa kiaa yugɛ nii-la teeŋ. Di ba joŋ kiaa yugɛ kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ a pi nuu duu beŋ, u ma maga di ba piɛsɛ laa kiaa kiŋkɛŋ kiŋkɛŋ u teeŋ.”
A tiŋ Yesu wiaa, niaa jaŋ pɔrɛ dɔŋɔ lɛ
Mat. 10.34-36
49 Ŋii nɛ Yesu bira bul, “Mi kɔ di mi ŋaa di dunia dii nyiniŋ nɛ. Mi saa fa cho duu suomo a didii nɛ lɛɛlɛ. 50 Mi jaŋ juu hɛɛŋ lɛ ari niaa si yie juu liiŋ ŋii, bua-la lɛ ba síi foba Wii-chuɔlɛ liiŋ. Mi tuɔŋ bi jaŋ piŋ di-bala see di mi na hɛɛ-la dɛrɛ. 51 Ma biina di mi kɛŋ yarifiɛlaa nɛ kaa kɔ di mi pi dunia? Ai. Mi paala kɔ di mi ŋaa di niaa pɔrɛ dɔŋɔ lɛ nɛ. 52 A chiŋ lɛɛlɛ a kaa mu, dia niaa jaŋ pɔrɛ dɔŋɔ lɛ. Di ba nɛ ŋaa banɔŋ a jujuu dia, ba jaŋ pɔrɛ dɔŋɔ lɛ. Niaa batori jaŋ kɛŋ nii-bala, di niaa balia ma kɛŋ nii-bala. Niaa batori-la jaŋ pɛ dɔŋɔ lɛ a yuyuo niaa balia-la. Niaa balia-la ma jaŋ pɛ dɔŋɔ lɛ a yuo niaa batori-la. 53 Biiriŋ nyimmaba ari ba biiriŋ jaŋ guraa yuo dɔŋɔ. Biiriŋ ma kɛŋ ba nyimmaba di ba yuyuo dɔŋɔ. Biiriŋ naaŋba ma jaŋ kɛŋ ba biiriŋ yuyuo dɔŋɔ, biiriŋ ma jaŋ kɛŋ ba naaŋba di ba yuyuo dɔŋɔ. Bala naaŋba ma jaŋ kɛŋ ba bii-haalaa yuyuo dɔŋɔ. Bii-haalaa ma jaŋ kɛŋ ba bala naaŋba yuyuo dɔŋɔ.”
U maga di ma jiŋ wialiŋ si ŋaa dunia lɛ bubuɔŋ
Mat. 16.2-3
54 Ŋii nɛ Yesu bula pi nialiŋ a bul, “Di ma nɛ na duoŋbiliŋbaanaa di ba nɛ lii wii-juuluŋ a kuu jil, ma yie bul di duonuŋ níi chɛ duu nii. Ŋii nɛ duonuŋ sɛnɛ yie nii. 55 Di ma nɛ bira na peliŋ duu nɛ lu a lii taŋ-bubuɔŋ, ma yie bul di leriŋ jaŋ liŋ. U sɛnɛ liŋ. 56 Ma kaŋfugi tiŋŋaa deeŋba. Ma yie wuo beŋ tiŋteeŋ a beŋ wia nyuŋ maa a wuo dagɛ wii-la si jaŋ ŋaa. Bɛɛ nɛ saa tii ma bi jaŋ wuo jiŋ wialiŋ síi ŋaa dunia deeŋ lɛ ba bubuɔŋ?”
Wii-la si maga di ma ŋaa
Mat. 5.25-26
57 Ŋii nɛ Yesu bira bul, “Ma si jiŋ wii-la si maga di ma ŋaa, bɛɛ nɛ tii ma buu ŋaa? 58 Di nuu nɛ samiŋ a kɛniŋ kaa mu sariya di-diiliŋ, ŋ ŋaa kukeri a bul wii-la wasɛ woŋbiiŋ lɛ aŋ-na mu. Di ŋii dee, u jaŋ kɛniŋ kaa lɛrɛ sariya didiire teeŋ. Sariya didiire bira jaŋ kɛniŋ kaa hɛ porisiba nisiŋ lɛ. Ba jaŋ kɛniŋ mu tɔ dia. 59 Di ba nɛ kɛniŋ mu tɔ dia, ŋ bi jaŋ wuo lii, see di ŋ ti̱ŋ chiŋ-la kala ba si kere piŋ.”