11
Buŋbuŋ nialiŋ fa si laa Wia wiaa dii ŋii
1 Di ŋ nɛ laa Wia wiaa dii, ŋ yie jiŋ ari kialiŋ ŋ síi yiɛlu Wia teeŋ, ŋ jaŋ naba. Ŋ jaŋ jiŋ ari kialiŋ ŋ siiŋ si bi na sɛnɛ hɛ dimɛ nɛ. 2 Buŋbuŋ nialiŋ fa si laa Wia wiaa dii, Wia tuɔŋ tɔrɛ ba nyuŋ nɛ. 3 La laa Wia wiaa dii, ŋii nɛ tii la jiŋ ari Wia nɛ ŋaa dunia, u bi kuŋ-kala kaa ŋaa dunia. U niiŋ nɛ u kaa suro bul wiaa, aŋ ka kuŋ-kuŋ-kala-na hɛ dimɛ. Dunia kiaa deeŋba la síi na, ba fa tuo, Wia leŋe ba lii kialiŋ la si bi na tuɔŋ nɛ.
4 Naaŋbiiriŋ balia nɛ fa hɛ dimɛ. Dɔŋɔ yiriŋ nɛ Ebil, dɔŋɔ ma yiriŋ nɛ Keeŋ. Ba kala balia joŋ kiaa pi Wia nɛ. Ama Ebil-na fa laa Wia wiaa dii nɛ. A tiŋ ŋii wiaa, Wia laa kialiŋ u si joŋo pu. Wia tuɔŋ tɔrɛ ba nyuŋ a kii Keeŋ kialiŋ u si joŋo pu. Ŋii nɛ Wia leŋ Ebil ŋaa tuɔ-pul tiina u sipaaŋ. Ebil suba ma nɛ, ama a tiŋ u fa si laa Wia wiaa dii ŋii, u ha bul wiaa pipila nɛ.
5 Baal kubala ma nɛ fa hɛ dimɛ baa yirɛ Inɔk. U ma fa laa Wia wiaa dii nɛ. U bi suba, aŋ ka Wia joŋu kaa jil Wia-jaŋ. Nuu-kala bira buu na. Wia titia nɛ joŋu kaa jil Wia-jaŋ. Wia tuɔŋ fa tɔrɛ u nyuŋ nɛ, ka u-na joŋu kaa jil Wia-jaŋ. 6 Di nuu nɛ bi laa dii ari Wia hɛ dimɛ, Wia tuɔŋ bi jaŋ tɔrɛ u tiina nyuŋ. Nii-la kala síi chɛ duu kɔ Wia teeŋ, u maga duu laa sipaaŋ laa dii ari Wia hɛ dimɛ nɛ, a bira laa dii ari nii-la kala si bee chichɛ Wia, u tiina jaŋ laa u time Wia teeŋ.
7 Baal kubala ma nɛ fa hɛ dimɛ baa yirɛ Nowa. U fa laa Wia wiaa dii nɛ. Ŋii nɛ Wia bula pu duu saa liiŋ daboro di ba di u dia niaa juu, bɛɛ wiaa uu chɛ di u kpu dunia niaa kala kala nɛ. (Wia si bul wii-la u diene, aŋ ka wii-la-na ŋaa.) Ŋii nɛ Nowa sɛi a saa liiŋ daboro-la ba di u dia niaa juu, aŋ ka Wia leŋ liiŋ ku tɔ dunia ni-kaanaa kala ba suu. Ama Nowa ari u dia niaa bi suba. Nowa si laa Wia wiaa dii nɛ tii u ku ŋaa tuɔ-pul tiina a joŋ cheeriŋ a pi ni-kaana-la kala nɛ.
8 Baal kubala ma nɛ fa hɛ dimɛ baa yirɛ Abiraham. U ma fa laa Wia wiaa dii nɛ. Wia bula pu duu lii u jaŋ lɛ a mu tiŋteeŋ dɔŋɔ, di u jaŋ joŋ lee-la a pi ba di u doho niaa. U to Wia niiŋ lɛ a lii u jaŋ lɛ a mumu lee-la. U fa bi lee-la u síi mu jiŋ. 9 U si yi tiŋtee-la Wia si si u jaŋ joŋo pu, u hɔŋ dimɛ a ŋaa nuhuɔru tiŋtee-la lɛ. U bie Aizik ari u nihiŋ Jekɔb ma fa hɔŋ lee-la titia nɛ a ŋaa nuhuɔraa. Ba fa hɛ lɛŋŋɛɛ nɛ a jujuu. Wia fa bula ari u jaŋ joŋ tiŋtee-la pi ba kala nɛ. 10 Abiraham faa chɛ duu juu taŋ-la Wia titia si bil u geŋtine a saa nɛ. Taŋ deeŋ nɛ jaŋ hɛ dimɛ deeŋ deeŋ a mumu. Ŋii nɛ tii u sɛi a ŋaa nuhuɔru tiŋteeŋ dɔŋɔ lɛ. 11 Ŋii titia nɛ Abiraham haala Saara ma laa Wia wiaa dii. Abiraham ari u haala kala fa hiɛsa nɛ woruŋ, ka Wia wuo pɛba lɛ ba lul bie. Saara jima ari Wia kɛŋ wutitii nɛ. Ŋii wiaa u laa dii ari u jaŋ na ku-la Wia si si u jaŋ joŋo pu. 12 Abiraham fa hiɛsa nɛ woruŋ a bi biiriŋ wuo lulul. Ŋii nɛ aŋ ka u lul bii-bala, ama u bii-bala-la lɛ nɛ u doho to puŋ. Ba yuga kieli. Ba yuga ari chɛŋwulaa si yuga ŋii, koo hagila si yuga ŋii mugi-baliŋ niiŋ nɛ.
13 Niaa deeŋba kala laa Wia wiaa dii nɛ aŋ-na suu. Kialiŋ Wia si si u jaŋ joŋo piba, ba biba na. Ba naba ari ba hɛ di-bolii, ama ba laa dii ari maachie ba jaŋ naba. Ŋii wiaa ba na kialiŋ nɛ. Ba bira jima ari ba ŋaa nuhuɔraa nɛ dunia deeŋ lɛ aŋ ta hɔŋ tiŋtee dɔŋɔ lɛ. 14 Niaa deeŋba faa chɛ ba titia leriŋ nɛ di ba hɔŋ. Ŋii nɛ tii ba bul wiaa deeŋba a mu tigɛ ba titia lɛ ŋii. 15 Ba bira bi tiŋtee-la lɛ ba si lia wiaa ka biinɛ. Di ba nɛ faa biinɛ u wiaa, ba fa jaŋ chɛ woŋbiiŋ a miira mu lee-la. 16 Ama ba faa chɛ di ba hɔŋ tiŋtee-la si zɔmɔ kii tiŋteyee dɔŋsuŋ. Wia-jaŋ nɛ ŋii. Wia titia nɛ saa jaŋ-la a piba. Ŋii nɛ tii ba wuo yirɛ Wia yiriŋ, ka hiisiŋ bi Wia kɛnɛ.
17 Abiraham laa Wia wiaa dii nɛ. Ŋii nɛ Wia magisu duu na ŋii u yarida si maga. Wia bula pu duu kɛŋ u bie Aizik a kpu a pu. U sɛi a ŋaa siri duu kpu Aizik a pu. Abiraham bie kala nɛ fa Aizik. 18 Wia fa bula pi Abiraham a tigɛ Aizik lɛ duu jaŋ tou lɛ a leŋ di u doho niaa puŋ. 19 Abiraham fa jima ari Wia jaŋ wuo chisɛ u bie suuŋ lɛ. Ŋii nɛ u ŋaa siri duu kpu u bie a pi Wia. U si ŋaa siri ŋii maa, u nagɛ u kpua nɛ. Ŋii nɛ Wia ma chisɛ Aizik suuŋ lɛ a joŋu pi Abiraham. 20 Aizik ma fa laa Wia wiaa dii nɛ. Ŋii nɛ tii u sul Wia pi u biiriŋ Jekɔb ari Isɔ, di Wia pɛba lɛ maachie. 21 Jekɔb ma laa Wia wiaa dii nɛ. U suuŋ si kpaga nɛ, u ma sul Wia duu pɛ u nihee Josɛf biiriŋ lɛ. U tigɛ u daaŋtiga nɛ a chuɔlɛ Wia piba. 22 Josɛf ma fa laa Wia wiaa dii nɛ. Ŋii wiaa u suuŋ si yie, u bul wii a mu tigɛ Iziral tiŋŋaa lɛ aŋ-na suu. U bula di Iziral tiŋŋaa jaŋ lii Ijipiti tiŋteeŋ lɛ maachie a bira mu ba tiŋteeŋ. U bira bula piba di ba níi mu, ba pɛ joŋ u ku-suuŋ kaa mu hugi lee-la.
23 Moosis naaŋ ari u nyimma ma fa laa Wia wiaa dii nɛ. Ijipiti kuoro fa bula pi Iziral tiŋŋaa di ba kpu ba bii-mulo-na kala si ŋaa haŋbolibie. Ama ba bi ŋii ŋaa. Ba si lul Moosis, ba na duu ŋaa bii-zɔŋ nɛ. Ŋii nɛ ba joŋo faa chɛŋsiŋ batori. 24 Moosis si ku waa dɛrɛ, u ma fa laa Wia wiaa dii nɛ. U bi sɛyɛ di ba kɛnu yirɛ kuoro Feero tolo bii. 25 Moosis via ku-zɔmɔ-la kala u fa si jaŋ na Feero teeŋ. U fa bi chɛ u to wu-bɔŋŋɔɔ ŋaaniŋ a ninii sima aŋ via u niaa ta. Ijipiti niaa fa síi dɔgisɛ Wia niaa ŋii, u ŋaa siri di ba di ba kala nɛ na hɛɛŋ. 26 Moosis ŋaa siri di ba dɔgisu duu na hɛɛŋ nɛ a tiŋ Kirisito-la wiaa, nii-la Wia si liisa. U jima ari hɛɛ-la kala u si jaŋ na a tiŋ u wiaa kɛŋ time nɛ, a kii ku-zɔmɔ-la ma kala u si jaŋ na Ijipiti tiŋteeŋ lɛ. U ŋaa siri duu laa time-la Wia si jaŋ joŋo pu maachie nɛ. 27 Moosis fa laa Wia wiaa dii nɛ, ŋii nɛ tii u lii Ijipiti tiŋteeŋ a mu hɔŋ tiŋteeŋ dɔŋɔ lɛ. U jima ari Ijipiti kuoro jaŋ na baaniŋ u nyuŋ, ama u bi u wiaa biina. U na hɛɛŋ nɛ, ama u nyalima aŋ beŋ Wia lɛ, Wia-la u si bi wuo na. 28 Moosis ma fa laa Wia wiaa dii nɛ, ŋii nɛ tii u dagɛ Iziral tiŋŋaa ba diisiŋ kieliŋ gbiele-la. U leŋe ba kpu pusuŋ, a kɛŋ chaliŋ taa ba borusuŋ kala. Ba si ŋaa ŋii, Wia tiŋdaari-la u si tima duu ku tuu a kpu Ijipiti tiŋŋaa bii-buŋbuŋ-na kala Ijipiti tiŋteeŋ lɛ, u ku tuu a kpuba aŋ kieli Iziral tiŋŋaa ta.
29 Iziral tiŋŋaa ma fa laa Wia wiaa dii nɛ. Ba fa si lii Ijipiti tiŋteeŋ lɛ a ku yi mugi-fiaŋ-la niiŋ, Wia leŋe u kpaa balia nɛ ba vɛŋ u tuɔŋ a chol. Ba vɛŋ u tuɔŋ a nagɛ ba síi vɛŋ tiŋtee-hiliŋ lɛ nɛ. Ama Ijipiti timma-la fa síi kiriba si kɔ a walimɛ di ba chol, muga-la ku tɔba. Ba kala suu. 30 Bua dɔŋɔ Iziral tiŋŋaa ma fa laa Wia wiaa dii nɛ. Ba ŋaa wialiŋ Wia si dagɛba ba ŋaa, a vɛnɛ golli kɛrɛ-la si kɛrɛ taŋ-la ba síi yirɛ Jɛrikɔ tapulaa balipɛ. Ba si ŋaa ŋii a dɛrɛ, Jɛrikɔ kɛrɛ-la tel wuru. 31 Haal kubala ma nɛ fa hɔŋ Jɛrikɔ lɛ, u yiriŋ nɛ Reehab. U fa ŋaa ha-chɔruŋ nɛ. Ama u laa Wia wiaa dii nɛ. Ŋii nɛ u laa nialiŋ Iziral tiŋŋaa si tima di ba ku luɔrɛ bee na Jɛrikɔ tiŋteeŋ si nagɛ ŋii. A tiŋ ŋii wiaa Iziral tiŋŋaa si ku yuo dii taŋ-la, ba bi haal-la kpua. Ama ba kpu u jaŋ nialiŋ kala si bi Wia wiaa laa dii nɛ.
32 Wiaa dɔŋsuŋ hɛ dimɛ mi faa chɛ di mi bul. Ama di mi fa bul Gidiaŋ, Beerak, Samsoŋ, Jefita, Devit, Samuɛl ari nialiŋ fa síi bul wiaa, Wia Diŋ-zɔŋ-la doluŋ lɛ wiaa, mi fa bi jaŋ wuo bula dɛrɛ. Ba yuga kieli. 33 Niaa deeŋba kala fa laa Wia wiaa dii nɛ. Ŋii nɛ ba tuɔŋ dɔŋsuŋ yuo dii tiŋteyee dɔŋsuŋ aŋ laa ba kiaa. Ba to wutitii-la Wia síi chɛ nɛ. Ba na kialiŋ Wia si si u jaŋ joŋo piba. Naachigee fa síi chɛ di ba chaŋ ba niaa dɔŋsuŋ, ba yuoba. Naachige-la biba wuo. 34 Nyiniŋ ma bi ba dɔŋsuŋ wuo. Wia liisɛba ni-bɔŋŋɔɔ nisiŋ lɛ di ba síba kpu. Ba fa bi doluŋ kɛnɛ, ama Wia nɛ piba doluŋ ba wuo ŋaa wiaa. Ba ku ŋaa bɔi-duoŋ tiŋŋaa a yuo laaliŋ a dii. Ba yuo a dii tiŋteyee dɔŋsuŋ, ba laali-yuoroo fá lɛl. 35 Haalaa biiriŋ si suba, Wia chisɛba suuŋ lɛ nɛ. Niaa dɔŋsuŋ ma fa hɛ dimɛ ba viirɛba kpu. Niaa deeŋba fa bi chɛ di ba joŋ hariŋ yia Wia aŋ laa ba miisiŋ. Ba fa jima di ba nɛ suba maa, Wia jaŋ chisɛba suuŋ lɛ a joŋ miisi-la si zɔmɔ a kii dunia deeŋ kua a piba. 36 Dunia niaa mɔŋ dɔŋsuŋ nɛ. Ba viirɛ dɔŋsuŋ ma ba yaraa biɛlɛ. Ba vɔɔ dɔŋsuŋ maa ari chɔrumɔɔ aŋ kɛŋba tɔ dia. 37 Ba yagɛ dɔŋsuŋ ari tabiaa, a kɛŋ dɔŋsuŋ keri balia balia, aŋ kpu dɔŋsuŋ ma ari tokobiee. Ba dɔŋsuŋ faa laalɛ piesee ari buunaa jɛŋŋɛɛ nɛ. Ba fa bi ba wu-chɛɛli kala na. Ba dɔgisɛba, ba na hɛɛŋ. 38 Dunia deeŋ fa bi zɔmɔ pi nialiŋ. Ŋii nɛ ba lii niaa tuɔŋ a faa gɔllɛ tiŋtee-hiliŋ tuɔŋ ari peelee nyuŋ. Ba fáa bu-buɔsuŋ ari buɔsuŋ tuɔŋ nɛ.
39 Wia teniŋ tuɔŋ ba bul niaa deeŋba wiaa woruŋ. Ba kala fa laa Wia wiaa dii nɛ. Ama kialiŋ Wia si si u jaŋ joŋo piba, ba biba na. 40 Wia fa síi chɛ duu joŋ ku-zɔŋ-la a piba ŋii, u faa biinɛ la ma wiaa nɛ. U faa chɛ di la di ba kala ŋaa ni-zɔmɔ nɛ woruŋ duu wuo joŋ ku-la pi la kala.