Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga loo Yéesu Kiristaa ee
Marka
bínɗa
Woꞌeencii lëgís Këyítfiiɗa
Wii wërí en Hewhewii Marka bínɗa. Marka nak bokéeríi ga apotaaꞌcaa Yéesu, wayee ya taabeera na Pool ee ya bokin ɓan kilëgëy na Peeꞌ. En kiꞌenaa, iñcii ya bín ga këyítfiiɗa ya kelohca ga Peeꞌ ga wii yaama en na kijangat ɓuwaa loo kipeskaa Yéesu ga ëldúnaɗa.
Hewhewii wiima, Marka bídíꞌwa ɓuwaa enussii yaawúuꞌɗa kiteeɓɓa an kayoh-kayohɗa Yéesu yërí en Kowukii Kooh. Kooh woꞌin ga Këyítfaa fiselaꞌíꞌfaa an hay kilaak ɓaa ya wos kimúsal ɓu-Isarayeel, heetaagari. Ga wii Yéesu hay ëldúnaɗa lak ɓu-Room teꞌin kúlkaa Isarayeel ɓaa nguuruk ga ɗookɓa. Ɓu-Isarayeel nak foogee an Kiristaanii Kooh dígeeɓaɗa hayaa, ya hay kikaal ɓu-Room. Wayee enéeríi kikaal ɓu-Room tahee Yéesu kihay. Kimúsal ɓuwaa took kiꞌon Seytaani bíiŋ, ɓa took kirécuk baakaaꞌcaagaɓa, ɓa taabukkiɗa ɓërí tahhi kihay.
Marka bín ga këyítfii fii iñcaa Yéesu tum ga ëldúnaɗa na caa ya jëgíꞌ ɓuwaa, na ɓan iñaa aaw ga kikaankaa na kimílískaa Yéesu. Yéesu jangatee ɓuwaa ee yërëméeríi woꞌeenci; ya yaa wëkíꞌ ɓuwaa ga ɗúukoolcaagaɓa, ya yaa kaal raɓcaa ga ɓuwaa, ya yaa tum enaama cidóoyíꞌ-waaꞌ. Wayee ya mosoo kiɓëwíꞌ hafci hidaa ga daa ya enee Kowu Koohɗa. Ndaga «Kowukii ɓii» hayéeríi ëldúna kiꞌam ɓuwii súrga wayee ya hayee kitum hafci súrga ɓuwii, ya erohha kumuunkaagari en ɗanaa ɓiyewin múc (Marka 10: 45).
Ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa sagussari, ɓa appari. Ɓéeɓ ɓaa taabuk Yéesu jomin kon kitook kidaƴ coonucaa en tóoh, ee ya bok kinguuruk nari bes.
Fu yiima fu jaŋ këyítfii fiiɗa, fu hay took an Yéesu ya Kowu Kooh kayoh-kayohɗane, fodaa soldaaraa yiyaakyaa woꞌeeka an: «Kayoh-kayohɗa, ɓii yii enee Kowu Kooh!» (15: 39).
Këyítfii Marka bín ga loo Yéesuɗa tíidoh anee:
1 - Jangataa Saŋ-Bëtís (1: 1-8)
2 - Seytaani fíꞌta Yéesu (1: 9-13)
3 - Yéesu tessa ga gohaa Gëlílée (1: 14–9: 50)
4 - Yéesu meyohha gohaa Gëlílée kaꞌta Yéerúsaleem (10: 1-52)
5 - Bescaa mëeñjoh ga kipeskaa Yéesuɗa (11: 1–15: 47)
6 - Yéesu mílíssa ga kikaan (16: 1-8)
7 - Yéesu teewukohha ga tëelíbéecaagari (16: 9-20)
1
Jangataa Saŋ-Bëtís
(Mëccëe 3: 1-12; Lúkkaa 3: 1-18; Saŋ 1: 6-9,15-30)
1 *Hewhewii winéwíꞌwii woꞌ ga loo Yéesu Kiristaa, Kowukii Koohɗa, daloh anee:
2 Fodaa daa Ísayíi, sëldíiga-Koohaa bín ga Këyítfaaɗa; Kooh woꞌ da an:
«Mi yii wos ɓoꞌꞌoo, yaa ɗëwrukanndaa, kiwaayuk waasumgaraa.
3 Laakin koonaa-ɓoꞌ, kaa en na kiwoꞌ didóolíꞌ ga ɗuuƴ ëgíꞌ-dúndagaa an:
Waayukɗat Haꞌmudii waasii, júwíꞌɗatti tuwaas-waastii!»*
4 Ɓaama ennda Saŋ. Ya hayya, yaa bëtísiꞌ ɓuwaa ga ëgíꞌ-dúndagaa. Ya yaa jangat an ɓuwaa súpítat kipeskaagaɓa, ɓa bëtísiꞌu, en ɗanaa baakaaꞌcaagaɓa bayalu.
5 Kúlkaa Yúudée tóoh na ɓuwaa dëk Yéerúsaleemɗa ɓaa meƴ ɓaa aaw gari. Ɓa ɓaa récuk baakaaꞌcaagaɓa ga fíkíi ɓéeɓ ee Saŋ yaa bëtísiꞌɓa ga húlúwaa Yúrdeŋ.
6 Saŋ ekukee kúltífaa terohu na fënúf geeleem, ya pokukka liiɓ-on ga kenohkaa✡. Ya daanee kiñam paƴ na kúum. 7 Ya jangatee an:
- Laakin ɓaa en na kihay ga fenooroo ee yërí wëñnjoo kiyak fúuf. Mi jutuutin sah ga kiɗaal kipëkís liiɓcaa ñafaꞌcaagari. 8 Mi, mi bëtísiꞌinndúu ga músú; ya nak, ya bëtísiꞌanndúu ga Helaa yiselaꞌíꞌyaa.
Saŋ bëtísiꞌꞌa Yéesu ga músúmaa
9 Waa ennda ɗa, Yéesu meyohha dëkaa Nasareet ga gohaa Gëlílée, ya hayya, Saŋ bëtísiꞌꞌari ga húlúwaa Yúrdeŋ. 10 Ga daa Yéesu en na kimeƴ ga músúmaaɗa, ya hotta asamaan lëgísukka. Helaa Kooh, fodii hoꞌ, yaa yoosuk ga ɗookci. 11 Laakka koonaakaa meyoh ɗook Kooh, woꞌꞌa an:
- Fu yërí en Kowukiigoo mi keeñukɗa. Keeñnjoo soosin garaa✡.
Fíraa Seytaani na Yéesu
(Mëccëe 4: 1-11; Lúkkaa 4: 1-13)
12 Ga saasi, Helaa yiselaꞌíꞌyaa woocca Yéesu, ɓayyari ɗekat, ëgíꞌ-dúndaŋ. Ya ennda da bes cidaaŋkaah-nikiis. 13 Waa ya en daama, Seytaani íiséeríiri kifíꞌ. Yéesu enee daama na rapcaa ee malaakacaa ɓaa toputuꞌꞌi.
Yéesu dalla kijangat ga gohaa Gëlílée
(Mëccëe 4: 12-17; Lúkkaa 4: 14-15)
14 Yéesu kaꞌta gohaa Gëlílée, wiima lak Saŋ abuunun ga kasu†. Ya yaa jangat ga gohaama Hewhewaa winéwíꞌwaa meyoh ga Koohɗa. 15 Ya woꞌee an:
- Wahtii leꞌin ee Nguuraa Kooh deeyin. Súpítat kipeskiigarúu, ɗú gëm Hewhewii winéwíꞌwii!
Yéesu ɓayya mbaaloh ɓinikiis
(Mëccëe 4: 18-22; Lúkkaa 5: 1-11; Saŋ 1: 35-43)
16 Daa Yéesu kooree ga seereenaa giiyaa Gëlíléeɗa, ya hotta mbaaloh ɓanak: Simoŋ na Andari këmëeŋkíci, ɓa ɓaa wees mbaal ga giiyaa. 17 Yéesu woꞌꞌaɓa an:
- Taabukattoo, mi hayyúu kitum ɓimbaaloh ɓoꞌ.
18 Ga saasi, ɓa foñnja mbaalcaagaɓa, ɓa ɓaa taabukki. 19 Ya kaꞌta bi ga fíkíi, ya hotta towutaa Sebedee: Saak na Saŋ, këmëeŋkíci. Ɓa enee ga gaal-loocaagaɓa, ɓaa hëwíraat mbaalcaa. 20 Yéesu dallaɓa kiɓay; ɓa foñnja Sebedee, paamɓa na lëgëyohcaa ga gaal-loocaa, ɓaa taabukki.
Yéesu wëkíꞌta ɓaa laak raɓ
(Lúkkaa 4: 31-37)
21 Yéesu na tëelíbéecaagari leꞌussa dëkaa Kafarnawom. Ga besaa Sabat, Yéesu aassa jaangu-yaawúuraa, ya aawwa kijëgíroh. 22 Ɓuwaa waaruꞌseera lool ga jëgírohaagari, ndaga ya en na kijëgírohaa, ya yërëmoo woꞌeenci fodaa jëgíroh-waascaa.
23 Bëríi, laakka ɓaa aas jaangu-yaawúuraagaɓa, ee enee ɓaa laak raɓ. Ya yaa fiip an:
24 - Yéesu Nasareet, fu naríi ya? Fu hayyíi kiɗúbíre? Mi ínohin ɓii fu enɗa. Fu yërí en ɓii yiselaꞌíꞌyii meyoh ga Koohɗa!
25 Yéesu gëtta rawaa, woꞌꞌari an:
- Ɗekoha, fu meyoh ga ɓii!
26 Fodaama, rawaa saylukohha ɓaa saylukoh ciméeskíꞌ, lessa koonaa kiyaak, meyohha gari. 27 Ɓuwaa enee daamaɗa ɓéeɓɓa jaahliꞌussa ga iñaama, bi ɓa ɓaa woꞌ ga díkaantiɓa an:
- Iñii yii man na? Ati jëgíroh wiꞌas! Ɓii yii woꞌi woꞌeen wíinoo‡, ee bi ga raɓcii sah tumsi iñaa ya nakohɗa!
28 Meyohha da, teekaa Yéesu dalla kisíw daa en ɓéeɓ ga gohaa Gëlílée.
Yéesu wëkíꞌta payam Peeꞌ na ɓiɓoꞌ ɓiyewin ɓiliis
(Mëccëe 8: 14-17; Lúkkaa 4: 38-41; Mëccëe 4: 23-25)
29 Waa ɓa meyoh jaangu-yaawúuraa, ɓa kaꞌta kaan ɓiSimoŋ na Andari, taabussa na Saak na Saŋ. 30 Lak payam Simoŋ yiɓeti faanukin, tamoh hen. Yéesu dallaka kiyéegalu. 31 Daa ya leꞌ bi gari, ya ammba yahaa, ɓëwíꞌtari. Ga ɗekataama faanfaa ƴímmba. Lëehíꞌta ya yaa toputuꞌɓa. 32 Ga noh-soosaa lak nohaa aasin§, Yéesu haydohɗussa ɗúukoolíꞌcaa tóoh na haꞌ-raɓcaa. 33 Ee ɓu-dëkaa tóoh nëgírukohusee ga hal-kaanfaama. 34 Ya wëkíꞌta ɓoꞌ ɓiyewin ɓaa laakin ɗúukoolcaa bokkii. Ya kaalla ɓan raɓ ɓiyewin ga ɓuwaa, ee ya onéeríi raɓcaama kiwoꞌ yen ndaga ɓa ínoheera ɓaa ya enɗa*.
Yéesu wíilla Gëlílée
(Lúkkaa 4: 42-44)
35 Ga kímaa cuut, lak Kooh lís kiñúus, Yéesu kolukka, ya meƴca yaa ƴah daa wéetin. Daama, yaa kíim Kooh. 36 Simoŋ na ɓuwaa ensee nariɗa ɓaa raasussi. 37 Daa ɓa hoteeri, ɓa woꞌꞌari an:
- Ɓéeɓ ɓuwii ɓii raassaa.
38 Ya taassaɓa an:
- Ɗu ƴahat ɗekat wiliis, ga dëkcii ga yahaaniiɗa, doonaa mi mín kijangatnee ɓuwaa daamaɗa ɓan. Iñaama yërí tahhoo dii kimeƴ.
39 Fodaama, ya wíilla Gëlílée tóoh, yaa jangat ɓuwaa ga jaangu-yaawúuꞌcaa, ee yaa kaal raɓcaa ga ɓuwaa.
Yéesu wëkíꞌta ɓaa ɓay ɗúukool gaana
(Mëccëe 8: 1-4; Lúkkaa 5: 12-16; Lúkkaa 17: 12-19)
40 Laakka ɓoꞌ yaa ɓay ɗúukool-gaana hayya ga Yéesu, ƴíꞌꞌa ga fíkíici, yaa kíimmbi an:
- Fu waaꞌkanaa, fu míninndoo kiwëkíꞌ†.
41 Yéesu laakka yërmaandi wiyaak gari. Ya lëríssa yahaagari, leꞌꞌa ga ɓaa, woꞌꞌari an:
- Mi waarinka, waka!
42 Ga saasi, ɗúukool-gaanaa meyohha ga ɓaa, ɓaa wakka. 43 Lëehíꞌta Yéesu dallari kiꞌebil, ɗíŋngari na woꞌeen ciyëgísíꞌ 44 an:
- Abukaa ga kiwoꞌ ɓoꞌ iñii mi tumiꞌtaaɗa, wayee kara, fu teewohnee haffu ga sarahohaa ee fu tum sarahaa Móyíis nakoh ga kisetkiigaraaɗa. En ɗanaa iñaama hay kiteeɓ ɓéeɓ an fu setin✡.
45 Ɓaa nak meyohha daama, ya ennda ga kiɓéestíꞌ na kilíbaacoh iñaa laakee yaama. Iñaama tahha bi Yéesu mínséeríi kiꞌaas dëk wíinoo ga fíkíi ɓéeɓ; ya nammba kites ga fooh, ga ɗekatcaa laakoo ken, wayee ɓuwaa ɓaa meyoh daa en ɓéeɓ ɓaa hay gari daama.
* 1:3 Malasíi 3: 1; Ísayíi 40: 3 ɓéestíru fodaa daa bínsee ga kiGerek múusɗa. ✡ 1:6 Malkat 2 Buuꞌ 1: 8. ✡ 1:11 Mëdírohat na Kañcaa 2: 7; Ísayíi 42: 1. † 1:14 Saŋ yaa bëtísiꞌee ɓuwaa ga húlúwaa Yúrdeŋɗa, yërí woꞌu dii. ‡ 1:27 Ga daa bíncaa hëgísohuɗa na topɗa, laakin ɓuwaa bín fodii dii: ati waas wiꞌas waa meƴ na dooli! Bi ga raɓcii sah ɓa tumi iñaa ya nakɓaɗa. § 1:32 Besaa Sabat leehi ga lak nohaa aasin bi tuꞌoltaa ɗewi kimeƴɗa hotukin. * 1:34 Yéesu waaréeríi raɓcaa jangat teekaagari ga ɓuwaa. † 1:40 Malkat Mëccëe 8: 2 na iñaa ɓéestíru gaɗa. ✡ 1:44 Malkat Léwítík 14: 2-32.