12
Liiwukaa woꞌ ga loo línoh biiñcaa ɓisóotíꞌɓaaɗa
(Mëccëe 21: 33-46; Lúkkaa 20: 9-19; Ísayíi 5: 1-7)
1 Lëehíꞌta Yéesu yaa liiwukɓa an:
- Enee ɓoꞌ, ya yíppa tedik-reseŋ ga yoonci. Ya ɗíŋnga yoonaa, ya acca nogaa towu-reseŋtaa seesohsan. Ya tawahha daa ɓoꞌ mínan kituukoh, tíim yoonaa, malaki ga✡. Lëehíꞌta ya ɓeɓpa ɓilínoh, sassaɓa kilëgëy ga yoonaa, ya yaa ƴah kiɓaaɓ. 2 Ga waa kiɓeen leꞌꞌa, ya wossa súrga ga línohcaa ga yoonaaɗa, ɓa kommbi ɓakci ga iñaa ɓa ɓeenɗa. 3 Wayee ɓa ammba súrgaa, ɓa feekkari, ɓa kaallari yah ɓuucuuc. 4 Haꞌ-yoonaa wosissa súrga yiliis gaɓa. Ɓa feekkari ga haf, ɓa ɓaa ɓassohhi. 5 Haꞌ-yoonaa wossissa yukaahay, ɓa appari, ee ɓa tummba fodaama súrga ɓiyewin ɓiliis: ɓa feekka ɓii, ɓa appa ɓii. 6 Haꞌ-yoonaa tesoheeri kowuci kíinoo, kaa ya waarin lool. Ya mëeñdohhari kiwos gaɓa, ee ya halaatta an: «Hanaa ɓa hay kiꞌon kowuroo céeꞌ.» 7 Wayee línohcaama ɓaa woꞌ ga leelooɓa an: «Yii ƴah kilamɗa yeema, hayat ɗu appi ee ɗu lam yoonii.» 8 Ɓa ammba kowukaa, ɓa appaka, ɓa jaffa faraaffaa ga fenoo yoon-biiñaa.
9 Yéesu meekissa ɓuwaa an:
- Haa haꞌ-yoonaa tuman na? Ya hay kihay, ya ap línohcaa, ya ek ɓiɓoꞌ ɓiliis ga yoonaa. 10 Man ɗú jagin woꞌeenaa Kooh bídu ga Këyítfaa an:
«Atohaa tawahohcaa jafeeɗa,
atohaama enin atoh-koñ.
11 Iñaama yërí Haꞌmudii tum ee enin kíntaan ga hasciiruu!»✡
12 Ɓuwaa kuliyuk ga yaawúuꞌcaaɗa ɓaa heel kiꞌam Yéesu ndaga ɓa ínohha an Yéesu liiwukeeɓa ga woꞌeenaama. Wayee ɓa kaañéeríi mbooloomaa; ɓa íissari, ɓaa ƴah.
Lempu jomin kifayune?
(Mëccëe 22: 15-22; Lúkkaa 20: 20-26)
13 Laakka Fërísiyeeŋcaa ebilu na ɓuwaa faꞌ na Erootɗa* ga Yéesu, kifíꞌti ga ɗuuƴ woꞌeen. 14 Ɓa hayyari kiwoꞌ an:
- Jëgírohii, ɗí ínohin an fu woꞌ kayoh, ee fu niikkii ken, ndaga fu malkirii ɓoꞌ ga jëmmaagari, wayee fu jëgíroh Waas-Kooh kayoh-kayohɗa. Woꞌaaríi, waasii onohin kifay buuꞌ Sesaaꞌ† lempune? Ɗí jomin kifay wala ɗí jomoo kifay?
15 Wayee Yéesu ínohha helaagaɓa ɓa ɗaakɗa, ya woꞌꞌaɓa an:
- Iñii tah ya ɗú waaꞌtoo kifíꞌ? Haydohɗattoo hëelís denariyon wíinoo, mi malak.
16 Ɓa haydohha ga wíinoo. Yéesu meekissaɓa an:
- Nataalii wii wuu ɓa, na teekii en gaɗa?
Ɓa taassa an:
- Cuu Sesaaꞌ.
17 Daama, Yéesu woꞌꞌaɓa an:
- Kon erat Sesaaꞌ iñaa Sesaaꞌ laak, ɗú eꞌ Kooh iñaa Kooh laak.
Ɓa waaruꞌꞌa lool ga iñaa Yéesu taasɓa yaama.
Yéesu meekisohussa ga loo kimílískaa ɓuwaa kaanɗa
(Mëccëe 22: 23-33; Lúkkaa 20: 27-40)
18 Laakka Saduseyeeŋcaa hayu ga Yéesu. Ɓa nak, ɓa woꞌ an kimílís laakoo ga ɓuwaa kaanɗa✡. Ɓa meekissa Yéesu anee:
19 - Jëgírohii, Móyíis nakeeruu kitum iñii yii: «Binaa ɓoꞌ, yaakci kaan ee lak foñnjii ɓetici na kowaa, ya jomin kilam ɓetifaama ee ya laakiꞌ yaakci kowu ga.»✡ 20 Waama, laakee ƴaal ɓiyitnaɓanak ɓaa bok paamun na eemun. Yaakkaa pañnja, kaannda ee ya laakkii kowu. 21 Yukanakyaa pañnja ɓetifaa ee laakkii nari kowu, ya kaannda. Yukaahayyaa ennda ɗa. 22 Ee ɓiyitnaɓanakɓaa ɓéeɓɓa faanussari ɓeti ee laakkii ken gaɓa yaa foñ kowu nari. Ga waa ɓa kaannda ɓéeɓɓa, ɓetifaa ɓan tíkka ga. 23 Diimaɗa woꞌaaríi, bëríinaa ɓuwii mílísan ga kikaanɗa, ɓetifaama ƴah kiꞌen yuuɓa? Ndaga yaa en ga ɓéeɓ ga ɓiyitnaɓanakɓaa tumeerari ɓeti.
24 Yéesu taassaɓa an:
- Ɗú woꞌin kimúuƴcúu ee iñaa tahkaɗa, dii ɗú ínohoo iñaa bídu ga Këyítfaaɗa ee ɗú ínohoo daa doolaa Kooh hín kiyakɗa. 25 Binaa ɓuwaa kaanɗa mílísunaa, ƴaal pajoo ee ɓeti pajukoo, wayee ɓa pesan madu na malaakacii Kooh enu ga ɗookɗa. 26 En iñaa aaw ga kimílískaa ɓuwaa kaanɗanaa, hanaa ɗú mosoo kijaŋ këyítfaa Móyíis bín ga daa ya woꞌ ga loo bos-dútúkaa abee kiwiiɗa? Kooh woꞌ Móyíis an: «Mi yërí en Koohyii Abaraham, Koohyii Ísaak na Koohyii Yakoop»✡. Yéesu tíkka ga an: 27 Kooh enndii yuu ɓuwaa ƴah kikaanɗa wayee yuu ɓuwaa ƴah kipesɗa. Ɗú ɓii ga kimúuƴ kiyaak.
Iñii wëñ kiyak ga iñcii Kooh nakohɗa
(Mëccëe 22: 34-40; Lúkkaa 10: 25-28; Room 13: 8-10)
28 Laakka jëgíroh-waasaa keloh ga daa ɓa en na kiwoꞌɗa, ya hotta an taasaa Yéesu taas Saduseyeeŋcaaɗa júwin, ya deeƴca gari, meekissari an:
- Iñii yiida kuliyuk ga iñcii nakohu kitumɗa?
29 Yéesu taassari an:
- Wii wërí ɗeɓ: «*Ɓu-Isarayeelóo súkúrukat! Haꞌmudii, Koohyiigaruu, yërí rek en Haꞌmudii. 30 Fu waaran Haꞌmudii, Koohyiigaraa na keeñaagaraa tóoh, na kipeskaagaraa tóoh na helaagaraa tóoh, ee na doolaagaraa tóoh.»✡ 31 Ee wii wërí en wukanakwii. «Fu waaran mooroomfu fodaa daa fu waaꞌ haffuɗa.»✡ Laakoo iñaa nakohu, ee wëñ kanakcuma kiyak.
32 Jëgíroh-waasaa woꞌꞌa Yéesu an:
- Jofin, Jëgírohii! Iñii fu woꞌɗa, kayoh: Haꞌmudii yërí rek en Kooh, ee laakoo Kooh yiliis enndiirinaa✡. 33 Kiwaaꞌ Kooh na keeñaagaraa tóoh na helaagaraa tóoh na doolaagaraa tóoh, ee ɓan kiwaaꞌ mooroomfu fodaa daa fu waaꞌ haffuɗa, wërí wëñ kiyak júuraa hoosu, tëkíꞌɗu Kooh, na kitumiꞌ Kooh sarahaa mín kiꞌen ɓéeɓ.✡
34 Yéesu hotta an ɓaa taasohin na hel, ya woꞌꞌari an:
- Fu úsaayyii ga Nguurii Kooh.
Waa ennda ɗa, ken kaañissiiri kimeekisis yen.
Iñii Kiristaanii jom ga buuꞌ Dëwítɗa
(Mëccëe 22: 41-46; Lúkkaa 20: 41-44)
35 Ga daa Yéesu jëgírohee ga ɗuuƴ Kaanfaa Koohɗa, ya meekisohee an:
- Jëgíroh-waascii mín na kiwoꞌu an Kiristaanii kucaasamun Dëwít? 36 Ndaga Dëwít ga kihafci, ga waa ya líif na Helaa yiselaꞌíꞌyaaɗa, ya woꞌin an:
«Kooh, Haꞌmudii woꞌꞌa Haꞌmudiigoo an:
Yugohaaroo yah-ñaam,
bi ga daa mi tuman ɓuwii saŋngaaɗa ditogaaꞌ kotfu»✡.
37 Dëwít, ga kihafci, ɓay ɓaama «Haꞌmudii»: Kon tum na bi Kiristaanii mín kiꞌen kucaasamun rek ga Dëwít?
Kaa tumat fodii jëgíroh-waascii
(Mëccëe 23: 17-36; Lúkkaa 20: 45-47)
Mbooloo wiyaak waa súkúruk Yéesu ee iñaama neɓpaɓa ga keeñ. 38 Yéesu jëgíreeɓa an:
- Abukat ga kitum fodii jëgíroh-waascii. Ɓa waari kitíidisuk na kúltí ciyaak. Ɓa en ga paancaanaa, ɓa waari kikëñɗu yah kanak. 39 Ga ɗuuƴ jaangu-yaawúuꞌcaa, ɓa heeli kiyuŋ ga fíkíi; ee en ga hewaa, ɓa waari kihanoh fíkíi. 40 Ɓa teꞌi iñaa laak ga kaan ɓeticaa ƴaalcaagaɓa lísussiiɗa; ee ɓa maañi ga kikíim Kooh, an doo ɓuwaa fooŋ an ɓa júwin. Attiꞌaa Kooh attiꞌanɓaɗa wërí wëñan kimesik.
Sarahaa ɓetifaa laakoo daraɗa
(Lúkkaa 21: 1-4)
41 Lëehíꞌta Yéesu yuŋnga, ëewrukohha na iñaa sarahcaa teꞌohsi ga Kaanfaa Koohɗa. Ya malakee ga daa ɓuwaa enee na kiɓúuk kopaꞌcaa ga ɗuuƴgaaɗa. Haꞌ-alal ɓiyewin ɓaa ɓúuk da kopaꞌ ciyewin. 42 Laakka ɓan ɓetifaa hay, laakoo dara ee ƴaalci kaanin. Ya ekka daama tuhanjaꞌ-hëelís tanak, taa leꞌoo dërëm‡. 43 Yéesu ɓayya tëelíbéecaagari, woꞌꞌaɓa an:
- Mi woꞌꞌúuka ee kayoh; ɓetifii laakoo dara fii erohin iñaa ken ɓúukkiiri ga teꞌaaꞌ-sarahii. 44 Ndaga ɓéeɓɓa onoh ga iñaa ɓa wëñíꞌɗa, wayee ya, ga kinduulci, ya erohin tóoh iñaa ya laakeeɗa, tóoh iñaa ya jomee kipesohɗa.
✡ 12:1 Mëdírohat na Ísayíi 5: 1-2. ✡ 12:11 Malkat Kañcaa 118: 22-23. * 12:13 Ɓuwaa faꞌ na Erootɗa malkat 3: 6 na iñaa ɓéestíru ga kakayɗa. † 12:14 Teekaa buuꞌcaa ɓiyaakɓaa ga kúlkaa Roomɗa. ✡ 12:18 Mëdírohat na Tumeen 23: 8. ✡ 12:19 Malkat Dëteronom 25: 5-6. ✡ 12:26 Malkat Eksoot 3: 2,6. ✡ 12:30 Malkat Dëteronom 6: 4-5. ✡ 12:31 Malkat Léwítík 19: 18. ✡ 12:32 Mëdírohat na Dëteronom 4: 35. ✡ 12:33 Mëdírohat na Osee 6: 6. ✡ 12:36 Malkat Kañcaa 110: 1. ‡ 12:42 Këyítfaa ɗeɓɗa woꞌ dii «Lepta kanak», ennda hëelísaa wëñ kijutuut ga hëelíscaa waama.