28
Barge gɨ woni bwasa Mãr̰ĩ ha hura
1 Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ wayɨw Moyis ba da: «Ɨjɨm gɨ Moyis di, ꞌwagay chendɨm gɨ Arõ day gɨ nə dɨndaw nə Nadab me, Abiyu me, Eliyajar me Itamar me sɨmmə. Mə ha biyəgɨ bam jiga nare nə Israyel dwar̰agɨ lə dara kal cendi ina i woni bwasan. 2 Mə ha kow Arõ barge gaba sumi gɨ wun mɨnaw jiga gɨ wundər gɨ giyə duwa gɨ àla di. 3 Yande da, mə ha wayagɨ mwar̰ə pad nə nə ꞌyàgɨ́ dɨrɨn̰ naa dɨ idɨ koo gɨ barge gɨ ta di. I cendi me ha kow Arõ barge di dara ba gɨ biynəw chɨ́nəw nɨm jiga giyə duwa gaba bwasan lə.
4 Barge gɨ cendi ha kow di me i ta:
bos duwa gɨ jorgɨwə me,
barge gaba hura bwasan me,
gumaj duwa me,
gumaj gɨ jaw dalawə gɨ sɨrande me,
barge gaba lyagɨra dii daa me,
mani woni maa wamdeyə me.
Cendi ha kow Arõ day gɨ nə dɨndaw barge gɨ wun mɨnaw jiga di dara cendi ba bwasɨnan nɨm. 5 Cendi ha koo barge di gɨ chire gɨ lade me, chire gɨ bor ngɨr ngɨr me, gɨ kwamge me, gɨ wusɨ bəliyə me, ha sɨrandaw gɨ jindar me ca.»
Barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ
6 «Barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ da, ha ꞌya i giyə gɨnə mwar̰ə woni ꞌwacn̰a koo barge ladɨ day. Cendi ha koo barge di i gɨ chire gɨ bor ngɨr ngɨr me, gɨ kwamge me, gɨ wusɨ bəliyə me, chire gɨ ɗang gɨ lade nan̰ me, ha sɨrandaw gɨ jindar me ca. 7 Gɨ ha koo sade sɨr woni yə̀w nɨm daa bar̰ɨmawə ka me, ka me. 8 Sade woni yə̀w maw nɨm dodə tarɨwə kaw, gɨ ha kogɨ ya ta de me ca: gɨ ha koo i gɨ chire gɨ bor ngɨr ngɨr me, gɨ kwamge me, gɨ wusɨ bəliyə me, chire gɨ ɗang gɨ lade nan̰ me, gɨ ha sɨrandagɨ gɨ jindar me ca. Sade nə ta di, ha swaa i barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ di sɨwə mɨn.
9 Anə ha laya kur̰a dɨ komɨn̰ dɨ idɨ sumi sɨr me, anə ha janga Israyel dɨndaw sumdəgɨ lə sɨdə. 10 Anə ha janga sumi kubi kur̰a dɨ mɨnnə me, kubi kur̰a dɨ ɗangə me. Sumi di ha pama jaw tarɨw gɨ yàa duwa, yàa duwa.* 11 Gun gaba ꞌwacn̰a janga sumi kur̰a sɨdə ladɨ ha janga Israyel dɨndaw sumdəgɨ di mana gɨ kur̰a dɨ sɨr di sɨdə me, ha ɗangr̰a mani sɨr bar̰ɨmawə ka me, ka me woni yəə kur̰a di daa gɨ jindar. 12 Anə ha maa kur̰a dɨ sɨr di mana gɨ barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ sade duwa nə bar̰ɨmawə di. Kur̰a dɨ ta di, sumi gɨnə gangle gɨnə nare nə Israyel day nə mwaj dii sɨr di ilə sɨdə. I ta di me Arõ ha hura sumdəgɨ mana gɨ bar̰ɨmawə ɨndi Gaba dama gɨ dɨrən bɨr̰ɨn̰ di dɨrənnə, me ha ꞌya i mani woni gon dusɨn daa dɨdəngə.»
Woni bwasa Mãr̰ĩ geche day bos duwa gɨ jorgɨwə
13 «Anə ha ɗangr̰a mani sɨr woni yəə bos gɨ woni bwasa Mãr̰ĩ geche day ha hura jorgɨwə daa gɨ jindar me, 14 anə ha ɗangr̰a sul sɨr gɨ jindar sɨdɨ dɨ wed, wunnə ya sade nə lɨmə de. Anə ha maa sul di mana gɨ mani nə sɨr woni yəə bos gɨ jorgɨwə daa di sɨdəgɨ lə.
15 Anə ha ɗangr̰a bos gɨ woni bwasa Mãr̰ĩ geche day ha hura jorgɨwə. Bos gɨ ta di, an̰ji ha bwaa mani woni yara ɨrmə ni ɨndi gɨ Mãr̰ĩ lə. Ha ꞌya i giyə gɨnə mwar̰ə woni ꞌwacn̰a ɗangr̰a mani ladɨ day. Anə ha ɗangr̰aw ya anə banə ha ɗangr̰a gɨ barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ ta de: Anə ha ɗangr̰aw gɨ chire gɨ bor ngɨr ngɨr me, gɨ kwamge me, gɨ wusɨ bəliyə me, chire gɨ ɗang gɨ lade nan̰ me, anə ha sɨrandaw gɨ jindar me ca. 16 Anə ha ɗangr̰aw kwajaw daa dudi sɨr mwom da, charni duwa me, ɓɨlnani duwa me, ha bwara le, ha nyama ɨsəm dalaw charni duwa mɨn gɨ tulɨn̰ tulɨn̰. 17 Anə ha hurba kur̰a dɨ ladɨbe dɨ idɨ sumi kɨrədɨ ɗar̰ar̰a ɗar̰ar̰a wodɨ bos di sɨwə.
Kur̰a dɨ kɨrər mana gɨ piiyə da, ha ꞌya i kur̰a dɨ komɨn̰ kivbing me, dɨ labe swani duwa me, dɨ dwaga bajadɨ me.
18 Kur̰a dɨ kɨrər mana gɨ sɨrrə da, ha ꞌya i kur̰a dɨ gichəw cilɨm me, dɨ ꞌyogde me, dɨ ꞌyele ꞌyil me.
19 Kur̰a dɨ kɨrər mana gɨ subu lə da, ha ꞌya i kur̰a dɨ buchi me, dɨ sɨrande me, dɨ bor ngɨr ngɨr me.
20 Kur̰a dɨ kɨrər mana gɨ wodɨ lə da, ha ꞌya i kur̰a dɨ wusɨ bəliyə me, dɨ komɨn̰ me, dɨ gichəw sɨlɨm sɨlɨm me.
Kur̰a dɨ ta di, mani woni yɨbədɨ dodə bos sɨwə di, anə ha ɗangr̰agɨ i gɨ jindar.
21 Kur̰a di, ha ꞌya i mwaj dii sɨr ɨrmər gɨ gangle gɨnə nare nə Israyel day di. Kur̰a mɨn sɨdə bá da, anə ha janga Israyel gorndɨw mɨn sumɨw lə bá bá. Giyə gɨ ta di, ha ꞌya gɨnə gun gaba ꞌwacn̰a janga sumi kur̰a sɨdə ladɨ duwa.
22 Bos dugdɨwə da, anə ha ɗangr̰a sul sɨr gɨ jindar sɨdɨ dɨ wed, wunnə ya sade nə lɨmə de me, 23 anə ha n̰urə kulɨm sɨr gɨ jindar hurbaw bos di dugdɨw dɨ sɨr dɨ daa lə me ca. 24 Anə ha bwaa sul gɨ sɨr di bɨw mana gɨ kulɨm gɨ sɨr gɨ bos dugdɨw dɨ daa lə ka me, ka me. 25 Me bɨw gɨ ɗang da, anə ha bwaa mana gɨ mani sɨr woni yəə bos di daa barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ di sɨwə me ca. Mani woni yəə bos daa ta di i mana gɨ barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ sade duwa nə bar̰ɨmawə di. Anə ha bwaa sul di i mana gɨ barge di dɨrəwə. 26 Anə ha n̰urə kulɨm sɨr gɨ jindar hurbaw bos dugdɨw dɨ sɨr dɨ dodə lə, tulɨw dɨ korgɨn̰ dɨ ɓɨləl gɨ barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ di. 27 Anə ha n̰urə kulɨm sɨr gɨ jindar ɗang bi hurbaw mana gɨ barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ sade duwa nə bar̰ɨmawə bɨdəgɨ nə dodə lə. Anə ha hura kulɨm di i mana gɨ barge di dɨrəwə, sade duwa woni yə̀w maw nɨm dodə tarɨwə di dɨdəgɨ lə. 28 Anə ha maa sade nə bor ngɨr ngɨr mana gɨ kulɨm gɨnə bos duwa di bɨwə me gɨnə barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ bɨwə me ɓamagɨ daa, dara kal bos di ba damna mana gɨ barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ sade duwa woni yə̀w maw nɨm dodə tarɨwə di dɨdəgɨ lə mana mɨn jang.
29 I ta di me, mana gɨ Arõ dara ganda mana ni gɨ wun mɨnaw jiga lə da, an̰ji ha hura Israyel dɨndaw sumdəgɨ mana gɨ bos gɨ jorgɨwə ɨndi Gaba dama gɨ dɨrən bɨr̰ɨn̰ di dɨrənnə, me ha ꞌya i mani woni gon dusɨn daa dɨdəngə. 30 Ɨjɨm gɨ Moyis da, mə ha bwaa mani woni ꞌwacn̰a ɨrmə ni nə gɨ ꞌwogɨgɨ “urim” me “tumim” me mana gɨ bos lə di. Yande da, mana gɨ Arõ hane ɨndi Gaba dama gɨ dɨrən bɨr̰ɨn̰ di dɨrənnə bá bá da, cendi ha ꞌya lə jorgɨwə. I ta di me, mani woni ꞌwacn̰a ɨrmə ni nare nə Israyel dɨdəgɨ lə da, an̰ji ha huragɨ jorgɨwə gɨ wála wála ɨndi Gaba dama gɨ dɨrən bɨr̰ɨn̰ di dɨrənnə.»
Woni bwasa Mãr̰ĩ geche day barge duwa
31 «Gumaj gaba hura barge gaba hura bwasa gɨ Mãr̰ĩ dalawə di sɨw duwa pad da, anə ha kow gɨ chire gɨ bor ngɨr ngɨr. 32 Anə ha kala bɨw gɨ woni bwasan geche day ha hura gɨ dɨw lə. Bɨw gɨ ta di, i aba ꞌwacn̰a koo barge ladɨ me ha bagaw daa an̰ju dara kal ba chawarna bam bədə. 33 Gumaj bɨw gɨ dodə lə cab cab da, anə ha magda habda gɨ gɨ ꞌwogɨw gɨrənad yàa duwa dúndɨw me, dendɨle me. Gɨrənad yàa duwa da, anə ha ɗangr̰aw i gɨ chire gɨ bor ngɨr ngɨr me, gɨ kwamge me, gɨ wusɨ bəliyə me. Dendɨle da, anə ha ɗangr̰adɨ i gɨ jindar. 34 Dendɨle di me gɨrənad di me da, anə ha magdagɨ kɨlangagɨ le kɨlangagɨ le. 35 Arõ ha hura gumaj gɨ ta di sɨwə hára nɨm dɨrənnə mana ni gɨ nə biyɨw kalɨw wun mɨnaw jiga lə ɨndi Gaba dama gɨ dɨrən bɨr̰ɨn̰ di dara àlán gɨ giyə ni. Mana gɨ an̰ji dara dɨmə hára kulə me, dara dɨmə bam iche me da, gɨ ha dwaya dendɨle nɨmə dɨra me an̰ji ha mara bədə.
36 Anə ha ɗangr̰a mani gɨ jindar sɨdɨ dɨ wed me, gun gaba ꞌwacn̰a janga sumi jindar sɨdə ladɨ ha janga sɨdəgɨ lə ba da: Aba dama gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰ biyən chɨ́n jiga. 37 Anə ha maa mani nə ta di gɨ sade nə bor ngɨr ngɨr mana gɨ barge gɨ woni bwasa Mãr̰ĩ geche day legɨrɨw dɨwə bɨw gɨ jin̰jɨwə dɨwə. 38 Yande da, mana gɨ Arõ hane ɨndi Gaba dama gɨ dɨrən bɨr̰ɨn̰ di dɨrənnə bá bá da, cendi ha ꞌya lə jin̰jɨwə. I ta di me mani nə nare nə Israyel biygɨ chɨ́n jiga me hára nɨm ꞌyàn di, ina i gɨ bɨrmə day bədə kaw, nə yarna mani di lə jin̰jɨwə di mwom da, nə ha yəə mani di le ɨsɨragɨ lə gɨ dusɨn dɨ lade me, Arõ di ha ꞌywaa wamani bədə.
39 Anə ha koo gumaj gɨ woni bwasa Mãr̰ĩ geche day ha hura jaw dalawə gɨ chire gɨ lade me, barge gɨ an̰ji ha lyagɨra dɨwə di kaw, anə ha kow gɨ chire gɨ lade me ca. Me mani woni maa wamdawə da, anə ha kogɨ sɨrandagɨ le.»
Woni bwasa Mãr̰ĩ barge day
40 «Arõ dɨndaw kaw, anə ha kogɨ i barge gaba sumi gɨ wun mɨnaw jiga gɨ wundər gɨ giyə day gɨ àla di. Anə ha kogɨ gumaj me, mani woni maa wamdagɨ lə me, mani woni hura dɨdəgɨ lə me ca. 41 Ɨjɨm gɨ Moyis di, mə ha huraw chendɨm gɨ Arõ me, dɨndaw me barge sɨdəgɨ lə. Mə ha tidɨrəgɨ swani dɨdəgɨ lə me, mə ha chɨ́gdəgɨ giyə day gɨ àla lə. Mə ha biyən gandagɨ jiga me, cendi ha àla i giyə gaba bwasan. 42 Anə ha kogɨ galsõ gɨ chire gɨ lade dara lɨgə gɨ gɨndəgɨ. Galsõ di charni duwa ha swaa wamdagɨ lə hára durbəgɨ lə bá. 43 Arõ day gɨ nə dɨndaw ha hura mani nə ta di sɨdəgɨ lə i wála gɨ cendi ha hára dɨrənnə bá bá dara àlán gɨ giyə ni: Mana gɨ cendi gandɨna hana kundi gaba ɓamara gandɨn ɨndi gɨ Mãr̰ĩyə labaa, cendi hana mana gaba bwasan lə da, cendi ha hura mani nə ta di sɨdəgɨ lə. Cendi àlna yande mwom da, gwale ha ꞌya lə dɨdəgɨ lə bədə me, cendi ha mara bədə me ca. Ta di me i bii gɨ ꞌwoo gɨ dam gɨ dɨrəw bɨr̰ɨn̰. Kal Arõ me, dɨndaw me, gɨ swaa day bá bá me da, kalna dusɨrəgɨ bii gɨ ꞌwoo di dɨwə gɨ dɨrɨn̰ bɨr̰ɨn̰.»
* 28:10 Israyel dɨndaw yàa day Israyel i Jakob gɨnə Abɨraham mwàw sumɨw gɨ ɗang. Yarna maana dɨnə Israyel dɨndaw yàa day mana gɨ Diyə gɨ mani gɨndəgɨ (Genèse) 29.31–30.24 me Diyə gɨ mani gɨndəgɨ (Genèse) 35.16-18.