7
Asɨngar nə Rom geche day kal dusɨw Jesu dɨwə
(Matiyə 8.5-13; Jã 4.43-54)
1 Mana gɨ Jesu way gwale duwa di ꞌyen̰ bam pad nare nə gɨr̰e dɨrəgɨ lə mwom da, an̰ji so ha mana gɨ ciri dɨ Kapernom. 2 Ciri dɨ ta lə di, kwaya gɨnə asɨngar nə Rom geche day duwa mɨn i mwom gɨ made. Kwaya gɨ ta di, aba ciri duwa ùrɨw nan̰e. 3 Mana gɨ geche gɨnə asɨngar day di doy gwale gɨ gɨ way dara Jesu mwom da, an̰ji so kɨjɨw gechide nənə Juwib day yab, ba hana mɨrgɨnəw dara ba hane swanaw kwaya duwa di daa mwommə. 4 Mana gɨ cendi gɨra ꞌyo Jesu mwom da, cendi mɨrgɨw ba da: «Geche gɨnə asɨngar day gɨ ta di, i gun gɨ lade nan̰e. Yande da, sow kwaya duwa di daa ɗe! 5 Dara an̰ji ùr nare ɨnda nə Juwib nan̰e. I an̰ji me aw kulu gaba amsa Mãr̰ĩ gɨ ka di an̰ju.»
6 Jesu so ha gandagɨ mɨn. Mana gɨ an̰ji gɨra ib gɨ ciri dɨnə asɨngar geche day duwa lə di mwom da, asɨngar geche day di giyəw kwandaw moso ba hana waynaw da: «Aba ciri ni, kal hwaya sɨm nan̰ ɗi, dara ɨndi da, nə nem gun gɨ mə ha hára dɨmə kɨrə niyə bá bədə. 7 I dara ta di me, nə yər sɨn nə nem hára nɨm gɨ sɨn ni ꞌywam bədə di. Me way gwale mɨn gɨ bɨm mɨra, kal kwaya ni di swana daa. 8 Nə way yande dara ɨndi kaw, gechide ni ilə dɨnnə, me ɨndi, nə i geche gɨnə asɨngar day me ca. Nə waynaw gɨ mɨn ba hana da, an̰ji ha le. Me nə waynaw gɨ ɗang ba hane da, an̰ji hára le me ca. Me nə waynaw kwaya ni ba àlna mani nə ya ta de kaw, an̰ji àlgɨ̀ le.»
9 Mana gɨ Jesu doy gwale gɨnə geche gɨnə asɨngar nə Rom day di mwom da, sɨw ꞌyolɨw gwale duwa gɨ waya di dɨwə, me an̰ji co dɨrəw yər nare nə gɨr̰e nə woni pamaw di me waygɨ ba da: «Dwayna, nə wayang daa: Mana gɨ nare nə Israyel dwar̰agɨ lə da, gun gaba kala dusɨw dɨnnə ya abe gɨ Rom gɨ ta di de da, dii mɨn kaw, nə wor ꞌywaa sɨn̰.»
10 Mana gɨ nare nə geche gɨnə asɨngar day kɨjəgɨ di cor ha ulay mwom da, cendi ꞌyo aba mwom di so daa labiya pəgɨn̰.
Jesu sodɨ deme dɨ wambɨ gorndɨdɨ daa madeyə
11 Targɨn̰ ɗang da, Jesu so ha mana gɨ ciri dɨ gɨ ꞌwogɨdɨ Nayin. Woni gɨrsə gwale duwa me nare nə gɨr̰e nan̰ me ha gandɨw. 12 Mana gɨ an̰ji gɨra ciri bɨdə* ib mwom da, ꞌyo nare dɨbala gun gɨ mare dara hára mõw bam. Gun gɨ ta di i deme dɨ wambɨ gorndɨdɨ gɨ mɨn tenene. Nare nə ciri dwar̰ɨ lə nan̰ pam gun gɨ mare di tarɨw me ca.
13 Mana gɨ Aba ciri gɨ Jesu yər aba mara di iw da, dɨrəw ꞌyəngɨw me waydɨ ba da: «Kal nulə ɗi.» 14 Ɨr̰ɨ an̰ji chidɨ gɨra gun gɨ mare di sɨwə ib me ɓɨl jãr̰ĩ di gɨ ɨsəw, ɨr̰ɨ woni ꞌwów di ɗɨbɨ dodə. An̰ji way da: «Dwe gɨ maché, nə wayɨm, so daa!» 15 Aba mara di bɨw a daa, so dam daa me way gwale. Mwom da, Jesu wol dwe di ha ꞌyàdɨ iw.
16 Nare pad nə yər mani nə ta di, lán̰a àlgɨ̀ nan̰e me ꞌwogɨ Mãr̰ĩ gɨ jilay me way ba da: «Aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw gɨ geche yala lə dwar̰andɨ lə!» me, «Mãr̰ĩ yala dara yara nare duwa me wagɨ lə!» me ca. 17 Gwale gɨnə Jesu duwa gɨ ta di nõ duwa nɨm mana gɨ ciri dɨ sɨn̰a dɨnə nare nə Juwib dayyə me sɨn̰a dɨ tulbədɨ lə bá bá me ca.
Jã Batis me Jesu me
(Matiyə 11.2-19)
18 Woni gɨrsə gwale gɨnə Jã duwa di kɨbɨw mani nə àlal ta di pad, me an̰ji ꞌwaga nə sɨr kwandagɨ dwar̰agɨ lə, 19 me giygɨ ba hana ùrnə Aba ciri gɨ Jesu an̰ju ba i gun gɨ woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw nə pii ba way ba hára lə di† labaa, ba gɨ ɓyadɨna i gun gɨ ɗang mo?
20 Mana gɨ cendi ha gɨr Jesu sɨwə ib mwom da, wayɨw da: «I Jã gaba àlagɨ́ nare batem me giyənin ba nə ùrnəmnin da, ɨjɨm ba mə i gun gɨ woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw nə pii way gwale duwa ba hára lə di, labaa nə ɓyadɨnanin i gun gɨ ɗang mo?»
21 Mana gɨ ta lə da, Jesu ilə swaa nare nan̰ daa mwom day gɨ dɨrəw jiga jiga lə me, majɨgani dayyə me, nə dúndi dɨ àcn̰e ilə sɨdəgɨ lə kaw, an̰ji ꞌyorgɨ gandɨdɨ bam me, nare nan̰ nə dɨrəgɨ bu kaw, yər mana me ca. 22 Ɨr̰ɨ, an̰ji cogɨ waygɨ nare nə Jã kɨjəgɨ di ba da: «Cwarna hana waynaw Jã di mani nə anə yərgɨ gɨ dɨrəng me, anə doygɨ gɨ sumdəng me di: Nare nə dɨrəgɨ bu kaw, cor yər mana me, nə majɨgəndɨ kaw, ha daa tɨba tɨba me, nare nə cagɨm àlgɨ kaw, cagɨm sɨr̰ɨbɨ bam sɨdəgɨ lə me, nə sumdəgɨ ɗugɨr kaw, doy gwale me, nə mare kaw, bɨdəgɨ agdɨ daa me, nare nə bugɨr kaw, gɨ waygɨNõ dɨ lademe ca.‡ 23 Me gun gɨ dusɨw ina sɨr sɨr dɨnnə bədə da, an̰ji dam i gɨ sii ꞌywala.»
24 Mana gɨ nare nə Jã kɨjəgɨ di cor ya ulay ɗɨm da, Jesu waygɨ nare nə gɨr̰e di gwale gɨnə Jã duwa ba da: «Anə ꞌwò dara yara i na mana gɨ dɨn dwar̰ɨ lə di mo? Anə ꞌwò dara yara i dɨrwa gɨ gale gɨgdɨw cow ka me, ka me di mo? Bədə. 25 Ɓag da, anə ꞌwò dara yara i na mo? Anə ꞌwò dara yara i gun gɨ hurə barge gɨ lade mo? To, nare woni hurba barge gɨ ladɨbe me dam ꞌywala lə me ca da, dam i bɨdang dɨnə dolgə lə gaa bədə mo? 26 Ɓag da, anə ꞌwò dara yara i na mo? Aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw mo? I sɨdɨ, me nə wayang: Jã i aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw ꞌyang, me an̰ji duwa da, ɗoy aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw bam. 27 Dara an̰ji i paja gɨ Mãr̰ĩ way gwale duwa mana gɨ Maktubu duwa lə ba da: “Doy, nə giy paja ni ya lə dɨrəmmə dara ba ɗangr̰ɨnam bɨrmə dɨma bam ladɨ.”§ 28 Dwayna, nə wayang: Mana gɨ nare nə namde yə̀gɨ dodə sɨn̰a dɨdə ka dwar̰agɨ lə da, gun mɨn gɨ geche gaba ɗwaya Jã bam da, ilə bədə. Me wála gɨ caga ka lə da, gun ina gɨ pəgɨn̰ me kalna Mãr̰ĩ lamna dwãr̰ĩ duwa dɨwə da, an̰ji i gɨ geche ɗoy Jã di bam. 29 Nare nə pad di me, woni salaw dole gɨ geche gɨ Rom mani me ca nə doy gwale gɨ Jã waygɨ gandɨw da, kal sɨdəgɨ an̰ji àlgɨ batem. Cendi àl yande gɨl nɨm dara Mãr̰ĩ gwale duwa, ba i gwale sɨw. 30 Ɨr̰ɨ, nare nə Parise me, nare woni gɨlə bii gɨ ꞌwoo gɨnə Moyis duwa me ca da, gɨn̰ day àla gɨ mani nə Mãr̰ĩ ùr ba a àl gandagɨ di bam. Ta di me, cendi gɨn̰ nɨm àla gɨ batem dɨnə Jã duwa bam di.
31 Nare nə caga ka di da, nə ha ꞌwogɨ ɨrməgɨ i gɨ nare nə we mo? Cendi wun i ya nə wi de mo? 32 Cendi wun ya dine nə ꞌyəng nə woni dama wun̰jɨ bur̰əgɨ lə me, ꞌwogɨdɨ sɨdəgɨ ka me ka me ba da:
“Nə tongnin mani nə too me,
anə n̰ar̰ɨ lə diiyə bədə me,
nə tongnin diri dɨ made kaw,
anə nul lə diiyə bədə me ca.”
33 Nə way yande dara, mana gɨ Jã gaba àlagɨ́ nare batem di gɨra duwa lə da, an̰ji wom mani bədə me, chə̀ gani bədə me mwom da, anə way bá, dúndi dɨ àcn̰e ba ilə dɨwə. 34 Me mana gɨ ɨndi gɨ Gun gorndɨw, nə gɨra da, nə wom mani me, nə chə̀ gani me ca da, cor anə way ba nə dam i dara wama me chàa gɨ gani me bɨr̰ɨn̰ ɗɨm, ba nə yɨ mɨlan i gɨ woni salaw dole gɨ geche gɨ Rom mani me, nare nə àcn̰e nə ɗang me ca. 35 Me nə wayang da: Woni pama dɨrɨn̰ naa nənə Mãr̰ĩ duwa gɨ bɨrmə duwa da, gɨlgɨ nare dara cendi ba i mani nə lade.»
Àcn̰a dɨma biyarna bam nan̰ da, mə ha ùrə aba biyəm di nan̰e
36 Abe mɨn gɨ Parise ꞌwogɨ Jesu ba hana wamna mani nə wama gandɨw. An̰ji dɨm kɨrə duwa lə me damgɨ wama bɨwə.* 37 Ɨr̰ɨ deme mɨn dɨ nare pad ꞌwocn̰ɨdɨ dara mani dɨra nə àla nə àcn̰e ilə ciri dɨ ta lə di. Mana gɨ tandi dwaya dara Jesu ba dam lə wama bɨwə kɨrə nə abe gɨ Parise di lə da, jisgɨ yande tandi ꞌwoo mɨrda gɨ lade† ɨsədɨ lə me hára nɨm. Mɨrda gɨ ta di, swani gɨ habda gɨ bii ꞌyol nan̰ ꞌwon daa. 38 Tandi gɨra ɗɨbɨ Jesu tarɨwə me piy gubɨrədɨ dodə gɨdawə me, nul gura, dɨrədɨ nimi day di ɨn̰ Jesu gɨdaw daa me tandi sarɨw bam gɨ wudɨn̰ nə dɨdɨ, me chichɨm gɨdaw me tidɨrɨw swani gɨdawə me ca.
39 Mana gɨ Parise gɨ ꞌwaga Jesu ta di ba yərdɨ yande da, an̰ji ɨrɨm dusɨwə ba da: «Dee gun gɨ ta di inam i aba cɨmə Mãr̰ĩ bɨw ꞌyang da, an̰ji dee ha ꞌwacn̰a dara deme dɨ idɨ ɓɨlbə sɨw ta di, ba i deme dɨ àcn̰e.»
40 Ɨr̰ɨ, Jesu cor wayɨw da: «Simõ, nə ùr ba nə wayɨm gwale mɨn.» Simõ cow wayɨw ba da: «Way, aba gɨlənin mani.» 41 Jesu wayɨw da: «Wála mɨn, gun mɨn ꞌyàgɨ́ nare sɨr gursɨ kwale. Gɨ mɨn dee ha ꞌywagaw i sag aru aru jii me, gɨ ɗang dee ha ꞌywagaw sag gɨndɨw jii me ca. 42 Mana gɨ nare nə ta di ꞌyo gursɨ dɨ idɨ cwaw aba ꞌyàgɨ́ kwale di daa bədə mwom da, an̰ji kalgɨ gursɨ di bam ca dayyə ca. Ɨrmə dɨma lə da, mana gɨ nare nə sɨr nə ta di dwar̰agɨ lə da, i gɨ we me ha ùrə abe gɨ ta di nan̰ mo?» 43 Simõ cow wayɨw da: «Ɨrmə niyə da, i gun gɨ gɨ kalɨw gursɨ nan̰ bam dɨwə ta di.» Jesu cor wayɨw da: «Mə way i gwale sɨw.»
44 Ɨr̰ɨ, Jesu co dɨrəw ɨjɨ deme di me wayɨw Simõ da: «Mə yər deme dɨ ta di mo? Nə yala kɨrə dɨma lə kaw, mə ꞌyàn nimi nə sabɨ gɨ gɨdan bam bədə. Me deme dɨ ta di, sabɨn gɨdan bam gɨ nimi nə dɨrədɨ me, sarɨn bam gɨ wudɨn̰ nə dɨdɨ me ca. 45 Mana gɨ nə yala nɨm kɨrə dɨma lə da, mə chichɨm gajan bədə.‡ Me deme dɨ ta di hoy chichɨmə gɨ gɨdan bədə. 46 Ɨjɨm da, mə tidɨrɨn swani dɨnnə bədə me, deme dɨ ta di, tidɨrɨn dɨra swani gɨ bii ꞌyol gɨdannə. 47 I dara ta di me nə wayɨm da: I dara àcn̰a dɨra gɨ nan̰ gɨ biyara bam dɨdə ta di me dusɨdɨ ùrɨn nɨm nan̰ ta di. Me gun gɨ àcn̰a duwa gɨ biyara bam di ina i ɓani da, an̰ji kaw ha ùrə aba biyəw àcn̰a duwa bam di i ɓani me ca.»
48 Jesu cor waydɨ deme da: «Àcn̰a diya biyər bam dɨyyə ɗɨm.»
49 Ɨr̰ɨ, nare nə dam gandɨw wama bɨwə mɨn di ùrbɨ sɨdəgɨ ba da: «Gun gɨ ta di i wi me way ba a biygɨ nare àcn̰a day bam di mo?»
50 Me Jesu waydɨ deme da: «Də kala dusi dɨnnə da, də ꞌyo bɨlə ɗɨm. Ha labiya!»
* 7:12 ciri bɨdə Mana gɨ sɨn̰a dɨ Israyel lə da, ciri dɨ dine me dɨ gechide me da, gɨ aw gər liwdɨ daa dara gamadɨ nɨm. Mõõ gɨ nare mana gɨ gər di dalawə da, gɨ ɨm bam. † 7:19 gun gɨ woni cɨmə Mãr̰ĩ bɨw nə pii ba way ba hára lə di Cendi ùr ba gɨ way i dara Dole gɨ Mãr̰ĩ biyəw gɨ Kris di. ‡ 7:22 Gwale gɨ ta di, anə ꞌyow mana gɨ Esayi 35.5 me Esayi 61.1 me. Yarna berni dɨ Jesu àsɨdɨ mana gɨ Najaret mana gɨ Luk 4.18 me ca. § 7:27 Malachi 3.1 * 7:36 Wála gɨnə Jesu lə da, nare nə Juwib ùrnə dara wama mani da, cendi damdɨ gɨndəgɨ dodə me jəgdɨ ɨsɨragɨ gɨ jele dengdər nɨm dodə me yərbɨ gɨ gɨdɨragɨ taragɨ lə me wom gɨ mani. † 7:37 mɨrda gɨ lade Mana gɨ maktubu dɨnə Mãr̰ĩ duwa dɨ gɨ jangɨdɨ pii gɨ bii gɨ gɨrek da, gɨ jangɨw i mɨrda gɨ albatɨr mana gɨ ka lə. Albatɨr i kur̰a dɨ bure sumdɨ dɨ nare nə Juwib ɗangr̰ɨ gɨ mɨrda gɨ lade gaba bwaa swani. ‡ 7:45 mə chichɨm gajan bədə Mana gɨ nare nə Juwib dayyə da, i àlaw gɨ jam maché labaa gun gɨ mə ùrɨw nan̰ labiya.