5
Yesuŋe hoŋ bawalipŋe nombotŋe meyehop.
(Mataio 4:18-22 Mareko 1:16-20)
1 Hilâm âlâen Yesuŋe Genesaret deŋgân ginŋan ari kinop. Ari kinmu lohimbi dondâŋe Anitâhât den nâŋgâne sâm yâkâlen ari mem hawam mewam tuhuwi. 2 Yawu otŋetâ waŋga yâhâp talop yakât ambolipŋaŋe waŋgaembâ gem iŋan itâŋe pirim kinbi. 3 Pirim kinŋetâ Yesuŋe lok âlâ, kutŋe Simon sâm, yâkât waŋgaen yâhâm yuwu sâm ekuop. “Ga puli kuŋetâ endun bane.” Yawu sâmu puli kum endun baŋetâ lohimbi yaŋe deŋgân ginŋan ge tatbi. Ge tatŋetâ Yesuŋe yahatmâ waŋga hâmeŋan yâhâ kinmâ den kâsikum yiŋgiop. 4 Den kâsikum yiŋgimu pesuk sâmu Simon yuwu sâm ekuop. “Deŋgân tânâmŋan ba iŋan itâŋe pilâŋetâ gemu iŋan dondâŋe yakât kâlehen kutakulakŋetâmâ mem dâiŋetâ gawuap.”
5 Sâmu sâop. “Lok pato, nenŋe omoŋe iŋan itâŋe pilâmunŋe giap yamâ iŋan âlâ ki miain. Yawu gârâmâ gâhât den ya lâum yâhâpŋe ba iŋan itâŋe ihilâk pilâmunŋe gewuap.” Yawu sâop. 6 Yawu sâmu iŋan itâŋe pilâŋetâ gemu iŋan dondâhâlâk yakât kâlehen kutakulakŋetâ mem dâiŋetâ tiririk sâm tok sâwe sâm olop. 7 Tok sâwe sâm otmu yaŋak benŋe bukulipyeŋe waŋga âlâen kinbi ya sâŋetâ ga tânyongowi. Tânyongoŋetâ iŋan itâŋe ya mem dâiŋetâ waŋga yâhâp pik sâmu guhulakde sâm olowot.
8-10 Yawu otmu Petoro otmu bukuyâhâtŋe, imi ata, kutyetŋe Yakowo yet Yoane, Yeweri nanyâhâtŋe, yâkŋe iŋan dondâ ya ekŋetâ âlâ kândâkdâ olop. Ekŋetâ âlâ kândâkdâ otmu yakât otmâ Simon Petoroŋe Yesu mepaem yuwu sâop. “Maiŋ, Kutdâ, mat oarâke. Gâmâ lok âlepŋe. Yawu gârâmâ nâmâ lok bâleŋe. Yakât otmâ nâŋe hâmehan kinbomgât dop bia.”
Sâmu sâop. “Biwi yâhâp ki ot. Yiwereŋe iŋan dâiat. Yâhâ hâmbâi lok meyekdâ nâhâlen biwiyeŋaŋe kepeim mannomai.” 11 Yawu sâm ekumu puli kuŋetâ waŋga ya deŋgân ginŋan yâhâmu yan âiyeŋe pilâm Yesuhâlen torokatŋetâ orowâk manbi.
Lok âlâ hâk bâle tetewaŋgimu manop ya Yesuŋe heŋgeŋguop.
(Mataio 8:1-4 Mareko 1:40-45)
12 Yesuŋe kapi ya pilâm âlâen arimu lok âlâ hâk bâle kârikŋe tetewaŋgimu manopŋe Yesu ekmâ yan gotŋan bam yuwu sâm âikuop. “Lok pato, gâŋe sârâ kundat topŋe topŋe biatningiwuapgât dop tap. Yawu sâŋetâ naŋgan. Yakât otmâ nâŋgânihirâ hâk bâle yuŋe pesuk sânihiâkgât naŋgan.” Yawu sâm âikuop.
13 Sâmu sâop. “Nâŋgâhihian. Âlepŋe, walipgohomune hâk bâle biatgihiâk.” Yawu sâm walipgumu yanâk biatbaŋgimu âlepŋe olop. 14 Yawu otmu Yesuŋe yuwu sâm ekuop. “Gâ otgihian yukât den pat bukulipge ki ekyongowuat. Hotom umai yeŋgâlen konok ari ekyongowuat. Ekyongom yan Moseŋe hotom u uhât girem den kulemguop ya watmâ kinmâ Anitâhât hotom umbuat. Hotom umbuat ya ekmâmâ lohimbiŋe hâk bâle biatgihiap yukât topŋe nâŋgânomai.” Yawu sâm ekumu ariop.
15 Yapâ ari iliwetmâ den pat ya sâm haok tuhuop. Sâm haok tuhumu den pat ya liŋgarakmâ kapi ârândâŋ arimu lohimbi kiŋgitŋe orowâkŋe Yesuhât den nâŋgâne sâm yâkâlen ariwi. Yâhâ lohimbi kundat otbi gurâ Yesuŋe mem heŋgemnongoâk sâm yâkâlen ariwi. 16 Yâkâlen ari mem hawam mewan tuhuŋetâ yakât pilâyekmâ lok biaengen ari Anitâ orop den olowot.
Yesuŋe lok pareŋe yâkât tosaŋe pilâwaŋgiop.
(Mataio 9:1-8 Mareko 2:1-12)
17 Hilâm âlâen Yesuŋe lohimbi den kâsikum yiŋgiop. Yawu otmu Parisaio lok otmu Mosehât girem den kâsikum yiŋgiminiwi ya nombotŋe kapi âlâlâ Galilaia otmu Yuraia hânân tatmâ arap ya pilâm yâkâlen ariwi. Yâhâ nombotŋe âlâmâ Yerusalem kapi pato yapâ ariwi. Kapi âlâlâ ya pilâm lohimbi yâk yeŋgâlen ari tatmâ yâk orop oset guset otmâ kinbi. Yawu otŋetâ Anitâŋe Yesu mâmâŋe otbaŋgimu lohimbi heŋgemyongowuapgât dop teteop. 18 Sâp yan lok pareŋe âlâ mem gerelân katmâ lâum yâkâlen ariwi. Lâum ariŋetâ lohimbi dondâŋe emet umbiŋan kinmâ mâtâp maŋguyiŋgiwi. 19 Mâtâp maŋguyiŋgiŋetâ yakât otmâ yâk yeŋgâlen hâum pâpguwi. Hâum pâpgum mâtâpgât pâinmâ emet gimbâŋan getek getek lâum yâhâwi. Yâhâ emet gimbâŋe mem kusatmâ mem katŋetâ lohimbi hohetyeŋan Yesuhât gotŋan giop. 20 Otmu Yesuhâlen biwiyeŋaŋe kepeiwi yakât topŋe ekmâ lok pareŋe ya yuwu sâm ekuop. “Anitâŋe tosahe yiwereŋe pilâhihiap.”
21 Yawu sâmu Mosehât girem den kâsikum yiŋgiminiwi otmu Parisaio yâkŋe nâŋgâŋetâ bâlemu biwiyeŋe ekmâ yuwu sâm ekyongop. 22 “Yeŋe nâ nekŋetâ lok bâleŋe otmune biwiyeŋaŋe yawu naŋgai. Yakât nâŋgâmune ki ârândâŋ oap. 23 Wuân âi tuhumune ekŋetâ dopŋan otbuap? Yuwu mon sâm ekuwom. “Nâŋe tosahe pilâhihian.” Yawu sâwom me? Me “Gâ getek yahatmâ geretge lâuakmâ ari,” sâwom. 24 Yakât nine topne yuwu sâmune nâŋgâŋet. Nâ Anitâŋe hâŋgânnohomu gewangât tosayeŋe pilâyiŋgim mansan. Anitâŋe âi sâm nihiop yukât topŋe ekmâ nâŋgâŋetgât oan.” Yawu sâm ekyongop.
Yawu sâm ekyongom topŋe ekmâ keterakŋetgât lok pareŋe ya yuwu sâm ekuop. “Gâ yahatmâ geretge lâuakmâ emetgan ari.” Yawu sâop.
25 Yawu sâmu in yawu yahatmâ Anitâ mepaem geretŋe lâuakmâ emetŋehen ariop. 26 Arimu lohimbi hâlâŋmâ kinbiŋe Yesuŋe Anitâhât wâtŋan kinmâ nep miop ya ekŋetâ âlâ kândâkdâ otmu Anitâ mepaem yuwu sâwi. “Âun yukârâmâ wahap ki orotŋe tetemu eksain.” Yawu sâwi.
Yesuŋe hoŋ bawaŋe âlâ miop ya kutŋe Lewi.
(Mataio 9:9-13 Mareko 2:13-17)
27 Otmu Yesuŋe emelambâ gem ariop. Ari takesi meme lok âlâ, kutŋe Lewi sâm, yâkŋe tewetsenŋe emetŋan tatmu ehop. Tatmu ekmâ yuwu sâm ekuop. “Ga. Nâhâlen torokatdâ orowâk mandehât naŋgan.” 28 Yawu sâm ekumu Lewiŋe tewetsenŋe meminiop ya pilâm yahatmâ Yesuhâlen torokatmu orowâk ariowot. 29 Yawu otmâ Lewiŋe Yesuhât heroŋe nâŋgâwaŋgim dâimu emetŋan yâhâowot. Emetŋan yâhâmutâ takesi meme lok otmu lok nombotŋe meyekmu gaŋetâ sot pato uyiŋgimu newi. 30 Nem tatŋetâ Parisaio lok otmu Mosehât girem den kâsikum yiŋgiminiwiŋe belângen kinmâ yekmâ nâŋgâŋetâ bâlemu hoŋ bawalipŋe yuwu sâm âiyongowi. “Wongât Yesuŋe takesi meme lok otmu lok bâleŋe yu orop menduhuakmâ lau konok niai?”
31 Yawu sâm âiyongoŋetâ Yesuŋe den ya nâŋgâm Parisaio yuwu sâm ekyongop. “Den âlâen hâum sâmune nâŋgâŋet. Lok mesekyeŋe biaŋe dokta yeŋgâlen ki arimai. 32 Yâhâ lok kundatyeŋe orop me hâhiwin teteyiŋgimap yaŋe konok dokta yeŋgâlen arimai. Yakât topŋe yuwu sâmune nâŋgâŋetâ keterahâk. Yeŋgâlen gâtŋe nombotŋaŋe yuwu sâmai. “Nen lok âlepŋe, nen orotmemenenŋe âiloŋgo dondâ otmâ mansain.” Yawu sâm pâlâmŋe manmai. Lok yawuya yeŋgât sâm ki gewan. Yeŋe lok bâleŋe sâm kewilâyekŋetâ belângen manmai yawuyaŋe orotmemeyeŋe bâleŋe pilâm Anitâhâlen biwiyeŋaŋe kepeim denŋe lâum bulâŋe mem teteŋetgât gewan.” Yawu sâop.
Yesuhât hoŋ bawalipŋe sot barak ki manminiwi.
(Mataio 9:14-17 Mareko 2:18-22)
33 Yesuŋe den yawu sâm ekyongomu lok nombotŋaŋe yuwu sâm ekuwi. “Yoane bukulipŋe otmu Parisaio lok nombotŋaŋe Anitâhât âi menehât nâŋgâm yâkâlen biwiyeŋaŋe hikum sot barak manmâ Anitâ mepaem manmai. Yamâ gâhât hoŋ bawalipgaŋeâmâ sot kutakamai.”
34 Sâŋetâ sâop. “Yakât den âlâen hâum sâmune nâŋgâŋet. Lok patoŋe imbi miakbe sâm bukulipŋe meyekmu orowâk tatmâ sot um nem heroŋe otnomai. Heroŋe otnomaiân sot barak ki tatnomai. Yâhâ hâmbâi mâne kasalipyeŋaŋe taka bukuyeŋe kuŋetâ mumbuap yanâmâ eŋgat hako nâŋgâm sot barak mannomai. 35 Yakât yuwu sâmune nâŋgâŋet. Yiwereŋeâmâ nâ orowâk mansain yakât otmâ sot barak ki mansai. Hâmbâi mâne nâ nohoŋetâ mumbom sâp yan eŋgat hako nâŋgânomai.” Yawu sâop.
36 Otmu orotmeme embâŋân otminiwi ya otmu ikŋe orotmeme âiŋe kâsikum yiŋgiop yaŋe ki lâuahop. Yakât otmâ yâhâp yâhâp menduhum lâunomaihât dop ki olop. Yakât topŋe nâŋgâŋetâ keterahâkgât den âlâen hâum yuwu sâm ekyongop. “Nen sot me salup me âlâlâ une sâm hâpu golâenâk mânuŋmâ titâkum umain. Gârâmâ hâpu tekaŋan mânuŋmâ kâlâwân katmain yamâ hâpu tekaŋe ya sem huhumu sot ya golâ kinmap.” Yawu sâop. 37 Otmu den âlâen hâum yuwu sâop. “Imbi âlâŋe lepa dorokum tâk masipguwuap. Masipgum katmu tatmâ hâŋgiŋe otbuap. Yâhâ yakât kakŋan tâk âiŋe orop menduhum lowaim iri osowuap. Iri osom senŋe âlâlâ mânuŋbuap yan dâimu tiririk sâmu tok sâwuap. 38 Yakât otmuâmâ nenŋe tâk âiŋaŋak menduhum lowaimain. Yawu otmain yanâmâ senŋe âlâlâ umatŋe mânuŋnomân yamâ dâimu ŋirik ŋirik sâm ki tok sâwuap. Yâhâ hâŋgiŋe otmu âiŋe menduhunom yamâ dâimu titâk sâwuap. Yamâ ki orotŋe. 39 Otmu yuwu sâmune nâŋgâŋet. Imbilipnenŋaŋe senŋe âlâlâ mem iri âiŋan mânuŋmâ hikâm arimai ya lândem iri hâŋgiŋe bâleŋan ki mânuŋmâ hikâm arimai. Iri âiŋahâlâk nâŋgâmai. Yawu.” Yawu sâop.