E Mak
Ka Knovvur To Tittiegom Mang E Yesus
O Rhek Ruk Ktar Kam Keknen Mang E Mak Ka Knovvur To Tittiegom
A knovvur ta e Mak tittiegom. A knovvur ta, ta vle te, a knovvur langto kun mnam o knovvur ruk korlotge ko ngat vrua maenang. E Yoanes ka knovvur ta ktua vle ge. Vanangko mar tgus ngat kothoi mang o tgoluk tgus ruk ngata pis mang e Yesus mnam o kolkhek ruk en ta vle mo mmie. O mia ngaro papat ruk lvu laol ngta pat te, e Mak tkaelha kmittiegom ka knovvur ktar mang o mia tgus ko ngat ittiek mang e Yesus kat. Va ngta pat kat te, E Mak ta, nok en a mhel to nam vu kaeha kar e Pol kre Barnabas tennik ko ngam kaum kpunpa kam havaeng o mia mang e Yesus.
E Mak tittiegom ka knovvur ta ngang endruk tennik ko ngta ktar kmor mnam mar mang e Yesus, mar kam smia mnor mang e Yesus karo keknen va kam smia mnor mang kat te, kman ko en nak yor enang ko tyor tok. E Mak ta khenam e Yesus ngang ngar enangthe en a mi mhel to nama svil kmeha ngang o mia, nang lua svil o mia kmeha ngang en.
Kun mnam a hor to enda, ngruera vokom e Yesus ko ta ktar kmeharom o reha ngo mamten. Ngruera vokom ka serppak to e Nut tel ko maktiegom ko nma patter o mia, va ko nma pet o kool, va ko nma lol o mia ngaro kerkeknen patgiang ngaiting kat. E Yesus te mrua mon en mruo te, “En E Nut Khal to en.” Va ta havae kat te, ta grung kam mur kaen en mruo kam yor mang o mia kam hong ngar pum ngaro kerkeknen.
1
E Yoanes To Nma Parrum O Mia Ta Tetger O Mia Kam Verang A Ngaelaut Ekam E Yesus
(Mt 3.1-12; Lk 3.1-9, 15-17; Yn 1.19-28)
1-2 Ngor kothoi mang a knovvur to mang e Yesus to E Nut Khal, Endo E Nut Thim Orom Ka Msasaen ko tkir kim e Seten. Ka ngothoi tkaelha tennik kmikkiem a propet to e Aisaia karo rhek ruk ngat ittiegom mar. Ko e Aisaia ta ktar kpavap orom E Nut karo mur rhek mruo ruk E Nut ta smia papsim Khal ormar. Ko E Nut thavaeng Khal te,
“Vokom na, kua re kam meng kua propet langto, en kam ktar mang in, he en kam verang a ngaelaut ekam in. 3 Ii, nera ktar mang in he kpis ko ma kalputmok kmen a re to mang yin ngang o mia, he nang mar kmitgung ngaro kerkeknen. Ii, ko nera pis he ktetger o mia kam re la vlorum ngang ngar mang ngaro kerkeknen te, ‘Mguak hopeng kero kleimkor ekam Ngoldaip kam verang a ngaelaut ekam.’ ”
4-6 To mnam a kolkha langto, a mhel langto ka munik e Yoanes, ther mia pis ko ma kalputmok kmaottam E Nut karo rhek ruk endruk, mar kam pis lmien orom en mruo tok, kmikkiem gi enang ko e Aisaia ta ktar kpavap orom mar. Ii, endo e Yoanes, en nam kaegenkar ka yet to ngat eharom orom a ngaemslang to a kamel karo ngairis. Va nma kleng ka vgon orom a pus to ngat eharom orom a bulmakau ka ptaik. Va nam kaemem o ngorveit va o lup ruk ko ma kalputmok kat. Ii, e Yoanes ta ktar kpis enang tok, he kaen a re ngang o mia kam tetger mar te, “Mguak kaitgung mularo kerkeknen to kle kparrur orom E Nut ka munik, he nang muk kam mrua khenam muk mruo ma mmok tok te, mut mi kaitgung mularo kerkeknen, he nang E Nut kam lol patgiang ngaiting he kikiangae mang ngar.” E Yoanes nma tetger o mia kavurgem tok, ko mo kolkhek tgus ngama mopatap kmotoot pum mar ko mYerusalem va si mYudea karo mhetor tgus kat he kveet kpis ngok kim e Yoanes ko ma kalputmok kam vongnek kim. Ngma veet kam pis ko kim tok, to nam her kle kparrum mar orom E Nut ka munik kun mnam a ye to e Yodan ekam ko ngat mrua havae mang ngaro kerkeknen mruo ma mmok. 7-8 Ii, e Yoanes nma havaeng o mia ko tok orom karo rhek akuruk kat te, “Dok, ko gia parrum muk orom a gi ye. Vanang Endo Nera Kaol knaek mang dok, en ner kle ktua parrum muk ko pum E Nut kalo keik orom E Nunu A Totur ka munik. Ner kaeharom tok, ko en ta laut mang dok hak. Ka serppak tho mi kut laut kir kim dok. Si dok kam kerrei he khong kalo nhar nginalo vanvan nginalo ngausie mkor,* va dok klo vu eveep is e, en kam mrua ppir mang en mruo, nang dok kam hong ngin mkor kat e.”
E Yoanes Tparrum E Yesus Orom E Nut Ka Munik
(Mt 3.13-17; Lk 3.21-22)
9 To mnam a venloot to endo ko e Yoanes ta vle ko ma kalputmok vop, e Yesus tottek kun mnam ka rengmat ka pun to ko mNasaret, kun mnam a mhe to e Galili he kngae ngok ma kalputmok kat. To e Yoanes tparrum en kat orom E Nut ka munik kun mnam a ye to e Yodan. 10 A gi hi to ta parrum knop, e Yesus ther gia hop kun mnam a ye va ther gia vokong a volkha ko tmommenik. A volkha tmommenik, to E Nunu A Totur ta grung enang a giu he kpis kar kuon mang. 11 To E Nut ka ktui tkottek kuon ma volkha he kre te, “Ko hal to yin. Kom vu kaelongtok mang in, va ko sei kam higiang in.”
E Seten Ta Kendom Ngang E Yesus Kam Khenam Ka Serppak Ma Mmok
(Mt 4.1-11; Lk 4.1-13)
12 A gi hi to tre gia parrur knop, E Nunu A Totur ta tger E Yesus he ka ktong kam ngae ngok ma kalputmok ka mhe langto ko yok vat. 13 To mnam o kolkhek ruk alo mhelom alomin, en tuk ta vle ko ma kalputmok, ko tok ko o ngaemslang ruk ngta sop ngama vle mnam. He e Seten tkaenen mkor kmeharom o kerkeknen. Vanang E Nut karo engyel ngma turang kam klang mo ol.
E Yesus Tkaeha Ngoguon mGalili
(Mt 4.12-17; Lk 4.14-15)
14 Kam ngae, to kopekam ko ngat enpasiker E Yoanes kun pa hengor, e Yesus tkaeknik ngoguon mGalili to kaelha kam polger o rhek ruk mang en mruo, endruk E Nut telik maktiegom en kam polgerik tok. 15 Nma havaeng o mia te, “A venloot to mang E Nut ka tavgo kam komor o mia ther mi pis mo kmuk he. He ekam tok, mguak kaitgung mularo kerkeknen he kor mnam muk mang o rhek ruk koma polgerik ngang nguk.”
E Yesus Ta Ktar Vaeng Kalngunes Ruk Ktarang
(Mt 4.18-22; Lk 5.1-11)
16 Tie ma kolkha langto, e Yesus ta ngae kaikkiem a ngaenker to e Galili ka ngaiting, va kvokom a mhel langto ka munik e Saimon kar knopia e Andru ko nginta hivuo kam ngam ngina klui kun ma ngaenker ko min ngina ngaeha to kmit singol. E Yesus tvokom min tok, 17 to kreng ngin te, “Me aol ikkiem dok, he ngor kle kaelkim mae kmit o mia ngok kim dok mekam mekam gi enang ko mem kait o singol.” 18 A gi hi to nginta ngan ko ta re tok, ngint her gi korim ngina ngaeha to kmit singol orom nginaro klui, nang her gi kaikkiem ngatngae.
19 E Yesus tvur kta ngae nong ke laut, to kta vokom e Sepedi klo hal ruk e Yems va e Yoanes ko nginta vatvat nginaro klui he kaelel mo kmar kuo ma langail. 20 A gi hi to ta vokom min ta vaeng ngin kat. Ta vaeng ngin, to ngint her gia parem ngin teit kar endruk ngam kaeha ngang ngar ko tok mnam a langail, nang her kat kaikkiem kat.
E Yesus Ta Kerer A Koot To Tviging A Ngokol Langto
(Lk 4.31-37)
21 Kam ngae, to mnam a kolkha langto e Yesus mar ngata ngae he kpis kun ma rengmat to e Kaparnam he ka vle. A gi hi to a Sabat ta vuut, e Yesus ta vaik ogun mnam o Yuda nga rek to kam rere mnam he kaelha kam patter o mia. 22 O mia ngata vongnek kim to ngate sei kmit ngaongtok kim karo rhek ko en tle ktua patter mar orom kta serppak mruo to yok gi, nang nong orom ke serppak to mkor o pattermia ruk kmo pos e. 23 Ii, e Yesus ta rere kngae kun mnam o Yuda ngarta rek to kam rere mnam, va vgum a mhel langto a koot to nong a yar hak† tim he envevem ko ta vaik. 24 Ta vle to a koot ta gervik klik kim e Yesus te, “Yin a mhel to endo kua mnor miik. Yin e Yesus to nkong mNasaret. Yindo E Nut Tmur Re Pum Yin.‡ He mor o kool ngot lua mtom yin kam pis he ktoop kmor mo e. Ya pis moti kam rum kim mor, i nop gi?”
25 A koot tgervik kim tok, vanangko e Yesus ther gi reng a koot to endo te, “Ngiak tu ko he. Ottek kun mnam a mhel to.” E Yesus tgia havae tok, 26 to a koot tkootmerom a mhel to endo kngam, ta kongrek ogu mmie he kervuvui klik, to hera parem.
27 O mia tgus ngate gi mrua sor kmar to kaelha kmo mnganang ngar te, “Ngola, a mhel to tem anito e? Ko karo rhek ruk endri ngat ho mi ktua serppak hak! Ngola, nok a serppak tang ko a gunngar ta vor vat! Vokom na, ko si o kool, va ngama ngan vgum ko tgia kererik orom karo gi rhek ruk ngat vua serppak ko tgia reng ngar ormar.” 28 Va vgum ka ngaeha to tok, a re to mang E Yesus thera ngae ngatngae he kvaas kim o mia kun mnam o rengmat tgus ruk kun mnam a mhe to e Galili.
E Yesus Tkaeharom E Saimon Ka Snerip To A Vlom Pum A Manakain
(Mt 8.14-17; Lk 4.38-41)
29 To e Yesus kar e Yems va e Yoanes ngat kootpum mar ko mnam o Yuda ngarta rek to kam rere mnam to hop kngae lsir ngok mnam a rek to mkor e Saimon va e Andru. 30 Kun mnam a rek to endo, e Saimon ka snerip to a vlom ta yayor he ka kru kuo ma hep vgum a manakain ko ta ngae kun mnam. Ngata vaik, va e Yesus kalngunes ngat lo hus kam havaeng mang. 31 E Yesus ta ngnek, to ta ngae ngok kim he re gia kpom ka ktiek khover, va a manakain ther gi nop kun mnam hak. To a vlom to endo ther gia hop ku to hera krong o ol ngang ngar.
E Yesus Tkaeharom O Mia Kavurgem Pum Ngaro Yor Ngo Mamten
32 To mnam a kolkha to endo gi, ma rorongmia, ko a kolkha tvaik he, o mia kavurgem ruk ngta yayor kar endruk o kool ngta viging ngar, ngarlenar ngta plalam mar kam pis ngok kim e Yesus. 33 Va o mia kavurgem ruk kun mnam a rengmat to endo ngata kaum ko va rek ka gudor to mkor e Saimon kre Andru. 34 To e Yesus tkaeharom o mia ngarlavurgem pum ngaro yor ngo mamten hak. Va ta kerer o kool kavurgem ruk ngat viging o mia kat. E Yesus tkaeharom tok, vanang ta kle khahagam o kool ruk tkererik, mar kam lua polger o rhek mang en ekam ko ngat mur mnor mang en te, en her Endo E Nut Thim Orom Ka Msasaen arhe.
E Yesus Ta Havaeng lGalili Mang E Nut
(Lk 4.42-44)
35 Hop enang ngmo, tie mo kao, e Yesus thop halki he kparem a rek to endo, nang kngae ngok ma gi lootpgeik he kngarkie ko tok. 36 To e Saimon kar klenar ruk ngam kaikkiem ngat kaelha kriring. 37 To ngat re kpis mang, to ngat havaeng te, “O mia kavurgem ngata riring yin.”
38 Va e Yesus tkoripang ngar te, “Mu so mor ngok mnam o rengmat ruk kan mmok, dok kam polger E Nut karo rhek ko tok mnam mar kat, ko E Nut tmi kut meng dok ngte mmie, dok kam mi kut kaeha tok arhe.” 39 To e Yesus tkaelha kvaik kottek kun mnam a mhe to e Galili karo rengmat ngakro maksien tgus he kaelha kam polger E Nut karo rhek ngang o Yuda kun mnam ngaro rektor ruk kam rere mnam mar. Va nma kerer o kool kat.
E Yesus Tkaeharom A Mhel Pum Ka Yor To A Lepra
(Mt 8.1-4; Lk 5.12-16)
40 To mnam a kolkha langto, a mhel to tkol a yor to a lepra tpis ko kim e Yesus, ktubulkek ku penharom he kaurur kim te, “Enangthe ngiaka svil va yi kais kmeharom dok, he dok kam kta vle la mmok ko pum E Nut kalo keik kat.”
41 To e Yesus ta mrung to her gia tuom ka ktiek he gi kaehang va her gia reng te, “Mare, kua svil! Ila vok na ngae gia mmok.” 42 A gi hi to tgia re tok, ka yor ther gi nop kuo mang ngatngae.
43-44 To e Yesus ta reng a mhel to endo lserppak te, “Ngiak or kam havaeng a mhel tang hak mang a ngaeha to ko eharom ngang in. Vanang ngiak kle va kngae ngok kim a pris tang, en kmehehang yin, en kam tting mang in te, lmien te, yi ho mi mmok ko pum E Nut kalo keik kat. Ngiak kaeharom tok, to kle kngae ngok mnam E Nut ka maksien he ka nngiar ngang E Nut, kmikkiem gi enang ko e Moses ka pos langto ta keknen tok mang a yor to endo ko yi her ottek mnam he. Ngiak kaeharom gi enang tok, nang o mia ngaro ngaongtok kmisis mang yin te, lmien te, yi ho mi mmok kat ko pum E Nut kalo keik.” E Yesus treng a mhel to tok, to le kmeng ta ngae orom karo rhek ruk endruk. 45 Tsi hagam a mhel to endo, vanangko a mhel to endo tlo kat kaikkiem ka re e. Ta kle va gia hahavae mang ngang o vrong mia tgus ruk ngat gi vrong papagis mang. Ii, tgia senker a re mang tok, kam ngae kais ko e Yesus te ho lo kat kais kam kta vaik mnam a rengmat tang ma gi mmok kat e, ko o mia kavurgem ngat kle ho gia motarhik mang. He ekam tok, e Yesus tgia vle ko ma gi kalputmok. Tsia vle ko tok, vanang o mia ngma mopatap kmotoot pum mar ko mnam a mmie karo ngaitngol tgus kam veet ngok kim mnam a mhe to endo ge.
* 1:7-8 A re ka vgon to e “hong kalo nhar nginalo ngausie” ta rere mang o Yuda nga keknen to kam hong a mhel kalo nhar mkor. O gi vrong mia ruk ngaro mnok nong ke vur laol ngam kol a ngaeha to enda. † 1:23 A re to “a koot to nong a yar hak” ta rere mang o kool ko ngam kaenvevem o mia, mar kam mrua kekhen mar mruo ma mmok. He kmikkiem o Yuda ngaro pos o mia ruk endri ngat kernonho hak ko pum E Nut kalo keik. ‡ 1:24 A munik te, “Yindo E Nut Tmur Re Pum Yin” o Yuda ngma mon Endo E Nut Thim Orom Ka Msasaen orom ka munik to kat.