25
Ginɛdimɛdi fu xa taali
1 «Na waxati, Ala xa mangɛya luma nɛ alɔ ginɛdimɛdi mixi fu, naxee e xa lanpuie tongo sigafe ra ginɛdɔxɔɛ ralande, e xa sa lan a xa futi xiri ma. 2 Na ginɛdimɛdie ya ma, suuli, xaxilitaree, suuli, xaxilimae. 3 Naxee findi xaxilitaree ra, e naxa e xa lanpuie xanin, kɔnɔ e mu ture xanin e xun naxan sama lanpuie kui. 4 Naxee tan findi xaxilimae ra, kankan naxa ture bitirɛ xanin a xun, a nun e xa lanpuie.»
5 «Ginɛdɔxɔɛ to bu fafe ra, xi xɔli naxa ginɛdimɛdie suxu, e naxa xi. 6 Kɔɛ tagi, sɔnxɔɛ xui naxa mini, ‹Ginɛdɔxɔɛ bara fa! Wo sa a ralan!› 7 Ginɛdimɛdie naxa keli, e e xa lanpuie yailan. 8 Xaxilitaree naxa a fala xaxilimae bɛ, ‹Wo muxu ki wo xa ture nde ra, barima muxu xa lanpuie na xubenfe.› 9 Kɔnɔ xaxilimae naxa e yaabi, ‹Ade, a mu won birin nalima. Wo siga ture matie xɔn wo xa sa wo gbe sara.› 10 Nee to siga ture sarade, ginɛdɔxɔɛ naxa fa. Ginɛdimɛdi naxee nu bara ture sa e xa lanpuie kui, nee tan naxa bira a fɔxɔ ra, e so futixiri xulunyi, naadɛ fa balan e xanbi ra.»
11 «Na dangi xanbi, ginɛdimɛdi xaxilitaree fan naxa fa, e a fala, ‹Marigi, marigi, naadɛ rabi muxu bɛ.› 12 Kɔnɔ a naxa e yaabi, ‹N xa nɔndi fala wo bɛ, n mu wo kolon.›»
13 «Na kui, wo naxa yanfa, barima wo mu na lɔxɔɛ nun na waxati kolon.»
Harige taxuxi xa taali
(Luki 19:11-27)
14 «A luma nɛ alɔ xɛmɛ nde naxan nu fafe biyaaside. A naxa a xa konyie xili, a a harige taxu e ra. 15 A naxa xɛɛma kilo suuli so konyi keren yi, a firin so boore yi, a keren so a saxan nde yi ra. A to kankan bɛrɛ so a yi, a naxa biyaasi.»
16 «Xɛɛma kilo suuli taxu konyi naxan na, a naxa siga keren na, a xa sa na harige rawali. A naxa xɛɛma kilo suuli gbɛtɛ sɔtɔ geeni ra. 17 Xɛɛma kilo firin taxu konyi naxan na, a fan naxa na harige rawali, a xɛɛma kilo firin gbɛtɛ sɔtɔ geeni ra. 18 Kɔnɔ xɛɛma kilo keren taxu konyi naxan na, a tan naxa sa yili ge, a a marigi xa kɔbiri nɔxun na kui.»
19 «A to bu han, konyie marigi naxa gbilen e yire alako e xa dɛntɛgɛ sa a bɛ. 20 Xɛɛma kilo suuli taxu konyi naxan na, a naxa fa a marigi harige ra, a a fala, ‹N marigi, i xɛɛma kilo suuli nan taxu n na. A mato, n bara kilo suuli man sa a xun geeni ra.› 21 A marigi naxa a fala a bɛ, ‹I nuwali. Konyi dugutɛgɛ nan i ra, walikɛ fanyi. N to harige dondoronti taxu i ra, i mu lanlanteya kana, n fa harige gbegbe nan taxuma i ra. Fa n xɔnyi, wo nun i marigi xa lu sɛɛwɛ kui.›»
22 «Na xanbi, xɛɛma kilo firin taxu konyi naxan na, a fan naxa fa, a a fala, ‹N marigi, i xɛɛma kilo firin nan taxu n na. A mato, n bara kilo firin man sa a xun geeni ra.› 23 A marigi naxa a fala a bɛ, ‹I nuwali. Konyi dugutɛgɛ nan i ra, walikɛ fanyi. N to harige dondoronti taxu i ra, i mu lanlanteya kana, n fa harige gbegbe nan taxuma i ra. Fa n xɔnyi, wo nun i marigi xa lu sɛɛwɛ kui.›»
24 «A dɔnxɔɛ ra, xɛɛma kilo keren taxu konyi naxan na, a fan naxa fa, a a fala, ‹N marigi, n a kolon i xa fe maxɔrɔxɔ. I sansi xabama, i mu naxan garansan. I sansi bogi bama, i mu naxan si. 25 N gaaxu nɛ. N naxa sa i xa xɛɛma kilo keren nɔxun yili kui. A mato, a tan nan yi ki. I harige sese mu lɔɛxi.› 26 A marigi naxa a yaabi, ‹I tan konyi kobi tunnaxɔnɛ! I nu a kolon a n sansi xabama, n mu naxan garansan, n man sansi bogi bama, n mu naxan si? 27 A lan nɛ nu i n ma kɔbiri so kɔbiri rawalie yi ra, alako n na fa i yire tɛmui naxɛ, i n harige ragbilen n ma, geeni saxi a xun ma. 28 Na kui, wo xɛɛma kilo rasuxu a yi, wo a so konyi yi ra, xɛɛma kilo fu na naxan yi, 29 barima a na naxan yo yi ra, a gbe xun masama nɛ, a gbo ki fanyi. Kɔnɔ a mu na naxan yi ra, hali naxan di na a yi, na yati bama nɛ a yi ra. 30 Wo yi konyi fufafu woli tande dimi kui, wa nun ɲin maxinyi na dɛnnaxɛ.›»
Kiiti dɔnxɔɛ
31 «Adama xa Di na fa a xa nɔrɛ kui, a nun a xa malekɛe, a a magoroma nɛ a xa kibanyi nɔrɔxi kui. 32 Si birin malanma nɛ a ya ra. A mixi mayegetima nɛ alɔ xuruse dɛmadonyi yɛxɛɛe nun sie mayegetima ki naxɛ. 33 A yɛxɛɛe tima nɛ a yirefanyi ma, a sie fan ti a kɔɔla ma.»
34 «Na tɛmui, mangɛ a falama nɛ mixie bɛ naxee na a yirefanyi ma, ‹Wo fa, n Baba naxee barakaxi. Wo fa mangɛya sɔtɔ wo kɛ ra, mangɛya naxan yailanxi wo bɛ kabi duniɲa fɔlɛ. 35 Barima kaamɛ to nu n ma, wo naxa n ki donse. Ye xɔli to nu n ma, wo naxa n ki ye. Xɔɲɛ to nu n na, wo naxa n yigiya. 36 N mageli to nu a ra, wo naxa dugie fi n ma. N to nu furaxi, wo naxa fa mɛɛni n ma. N to nu saxi geeli, wo naxa fa n yire matode.›»
37 «Na tɛmui, tinxintɔɛe a maxɔrinma nɛ, ‹Marigi, muxu i to kaamɛ kui mun tɛmui, muxu fa i ki donse, xa na mu ye xɔli ra, muxu fa i ki ye? 38 Muxu i to xɔɲɛya ra mun tɛmui, muxu fa i yigiya, xa na mu i mageli ra, muxu fa dugie fi i ma? 39 Muxu i furaxi to mun tɛmui, xa na mu i saxi geeli, muxu fa siga i yire matode?› 40 Mangɛ e yaabima nɛ, ‹N xa nɔndi fala wo bɛ, wo naxan yo raba n ngaxakerenyi mixi xuri nde bɛ, wo a rabaxi n tan nan bɛ.›»
41 «Na xanbi, a a falama nɛ mixie bɛ naxee na a kɔɔla ma, ‹Wo wo makuya n na, wo tan mixi dankaxie, wo sa so tɛ xɔɔra naxan yailanxi Ibulisa nun a xa malekɛe bɛ, naxan mu xubenma abadan. 42 Barima kaamɛ to nu n ma, wo mu n ki donse. Ye xɔli to nu n ma, wo mu n ki ye. 43 Xɔɲɛ to nu n na, wo mu n yigiya. N mageli to nu a ra, wo mu dugie fi n ma. N furaxi to nu a ra, n man to nu saxi geeli, wo mu fa mɛɛnide n ma.›»
44 «Na tɛmui, e fan a maxɔrinma nɛ, ‹Marigi, muxu i to mun tɛmui kaamɛ na i ma, xa na mu ye xɔli, xa na mu i findixi xɔɲɛ ra, xa na mu i mageli ra, xa na mu i furaxi, xa na mu i saxi geeli, muxu fa tondi i malide?› 45 Mangɛ e yaabima nɛ, ‹N xa nɔndi fala wo bɛ, wo mu naxan yo raba n ngaxakerenyi mixi xuri nde bɛ, wo tondixi a rabade n tan nan bɛ.› 46 Ɲaxankatɛ nan nagataxi na mixie bɛ abadan, kɔnɔ tinxintɔɛe tan abadan kisi nan sɔtɔma.»